2.3 2025.07.15 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

En dat is het besef dat het ook weer goed kan komen, met beleid dat toekomst geeft, niet afbreekt, met bomen, boeken en buurthuizen, met jongeren die opstaan en hun stem laten horen en met een raad die luistert. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mevrouw Schnabel. Alles komt goed. Levert u uw moties in? En dan is het woord aan de heer Struijk van de ChristenUnie/SGP. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we zijn als raad twee weken geleden in debat geweest over de Perspectiefnota en een aantal ingediende amendementen en moties. Daar is door het college op gereageerd. Vorige week was het vervolg in de commissie met soms interessante debatten. Gaan we uiteraard vandaag niet overdoen. Vandaar dat ik ruim binnen de tijd hoop te blijven. Ik wil alleen kort iets zeggen over de moties en amendementen die we steunen, waaronder zes die we mede indienen. Ook enkele woorden over nieuwe en aangepaste moties. Voorzitter, de moties Kaders sociaal fonds, Dagrecreatieterrein Nieuwe Dordtse Biesbosch, span het paard niet achter de wagen, Gemeente aan zet, hoe behouden we de dienstverlening van bibliotheek AanZet, de motie Laat de scootmobielrijder niet in de regen staan, de motie Behoud Onderwijsmuseum en de motie Materialendepot dienen we mede in. In de commissies is hier uitvoerig over gesproken. Dat gaan we nu niet overdoen.

Voorzitter, de motie Digitale veiligheid van BvD en andere zullen we na de aanpassing gaan steunen. Hetzelfde geldt voor de motie Dordrecht dementievriendelijke gemeente van VSP en CDA. De motie van de VVD en andere Behoud herten- en andere dierenparken steunen we ook. En dat geldt ook voor de motie over de Rekenkamer van het CDA. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter. De heer Struijk: Ik zie iemand oproepen. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Ik vroeg me even af, om welke aanpassing het dan gaat bij de dementievriendelijke stad?

22

De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Ik weet hem niet uit mijn hoofd, maar er is een kleine wijziging, volgens mij. Het keurmerk. Iets met het keurmerk uiteraard. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dat is geen voorwaarde meer. Dan kunt denk ik mij steunen. De heer Struijk: Zeker. Gaan we ook doen. Zal ik verdergaan? De voorzitter: Alstublieft. De heer Struijk: De motie over de Rekenkamer, had ik al gezegd. Voor de motie Behoud van speelplekken in onze wijken van de VVD hebben we sympathie. We zien graag dat kinderen buitenspelen. Daarvoor zijn voldoende aantrekkelijke en veilige speelplekken nodig. Het lijkt ons wel wenselijk dat in de gevraagde startnotitie ook ruime aandacht is voor de veranderende demografische samenstelling van de wijken. En we wachten daar de reactie van het college even op af. Wat de moties van de Partij voor de Dieren, De vervuiler betaalt, twee stuks, wachten we ook eventjes de reactie van het college af. En dat geldt ook voor de motie van Gewoon Dordt over de leges. Voorzitter, zojuist hoorde ik dat een door de heer Den Heijer aangekondigde motie over Behoud gezellige stad door GroenLinks wordt ingediend. Waarschijnlijk kan die ook op onze steun rekenen, maar we zullen eerst het verhaaltje erbij, dat lijkt ons wel zo beleefd, even afwachten.

En voorzitter, het zal duidelijk zijn voor wat resteert geen steun van onze fractie, tenzij ik abusievelijk iets over het hoofd heb gezien. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Struijk. Ruim binnen de tijd. De heer Groenewege van de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Een vraag aan de heer Struijk, met betrekking tot de gezamenlijk ingediende motie met betrekking tot de Biesbosch. Nou zijn dat toevallig ook drie partijen die in het verleden daar toch wel fel tegen hebben geageerd, tegen die horeca op dat dagrecreatieterrein, mede omdat de inwoners daar fel tegen waren. Bent u ervan overtuigd dat de bewoners er nu wel voor zijn of vindt u dat het, evenals een jaar of zes geleden, toch maar moet gaan gebeuren nu? De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Ik weet inderdaad dat er nogal wat commotie was in het verleden. Dat betrof wel een heel ander soort horeca, veel grootschaliger en breder. En hier wordt nadrukkelijk gepleit, u kunt schudden, maar in ieder geval in onze ogen, naar een wat kleinschaliger horecagelegenheid. Het woord pannenkoekenrestaurantje is genoemd, of iets dergelijks. Maar wij gaan ervan uit dat dit in dit gebied wel mogelijk is. En de bewoners, wat die ervan vinden, dat zal vast en zeker wel weer een keer passeren.

Maar vooralsnog denken wij dat dit nodig is.

23

Ik heb de afgelopen weken met het mooie weer ook gezien dat de horeca bijvoorbeeld aan het Kop van ‘t Land vaak vol zat. Een andere horecagelegenheid, daar ben je niet zo erg welkom. Daar rij je meestal voorbij. We kunnen wel wat gebruiken. De voorzitter: De heer Stam nog. De heer Stam: Ik hoor wat de heer Struijk zegt. Hij verdraait de waarheid een beetje, maar goed, dat maakt niet uit. Maar ik hoop dat het nu wel lukt. De voorzitter: Dat vind ik ingewikkeld, als een ander raadslid zegt dat hij de waarheid verdraait. De heer Struijk, in de repliek. De heer Struijk: Dat zijn de woorden van de heer Stam. En als hij vindt dat ik de waarheid verdraai, dan moet hij het maar aantonen. Dat mag. Ik ben er verder niet zo heel erg van onder de indruk. De voorzitter: Gaat u verder. U was klaar trouwens. Dank voor de interruptie. Dan ga ik naar de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. Ik begin graag met een reflectie op onze eigen voorstellen. Eerst de motie Materialendepot. Op 1 juli, tijdens de eerste termijn, hebben we positieve geluiden van het college gehoord over die motie van de Partij voor de Dieren voor een materialendepot, motie M11. Wel had het college iets meer tijd nodig. We hebben daarom onze motie aangepast en dienen de aangepaste versie graag samen in met CDA, VSP, ChristenUnie/SGP en GroenLinks.

Dat wordt dan motie M11a, waarbij we de oorspronkelijke motie M11 intrekken. Voorzitter, dan de rioolheffing. De heer Wringer: Voorzitter. De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Een vraagje over de motie Materialendepot. Wordt dat ook opengesteld voor particulieren? Kunnen particulieren daar producten, spullen halen en brengen? De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dat is niet de insteek van de motie, maar als het college dat een goed idee vindt, kan ze dat misschien meenemen in de businesscase. Het is helemaal geen slecht idee eigenlijk. Voorzitter, dan de rioolheffing. Op dit moment is er een plafond op de rioolheffing voor grootverbruikers. Boven een bepaald volume vervuild water is het voor grote Dordtse bedrijven gratis om dat op het riool te dumpen. Gratis bier voor de grote bedrijven, alleen zou ik het niet drinken. Maar het is natuurlijk geen gratis bier. Dat rioolwater van grote bedrijven is niet zelden sterk vervuild. We kennen allemaal de voorbeelden. En dat moet natuurlijk gewoon gezuiverd worden. En als die grote bedrijven dat niet zelf hoeven te betalen, wie betaalt dat dan? Juist, u en ik, inwoners van Dordrecht.

24

Het toppunt van onrechtvaardigheid. Het college heeft zelf kennelijk ook door dat dat niet rechtvaardig is, want het college heeft aangekondigd het plafond op de rioolheffing te willen aanpassen. Maar aanpassen naar wat, hebben we het college gevraagd. Dat weet het college nog niet. De Partij voor de Dieren en GroenLinks hebben daar wel een idee bij. Schaf gewoon dat hele plafond af. Hoe meer vervuild water een groot bedrijf in het riool dumpt, hoe meer ze moeten betalen, zodat onze inwoners daar niet voor hoeven op te draaien. Vandaar onze motie, samen met GroenLinks, De vervuiler betaalt rioolheffing. De vervuiler betaalt, dat is eigenlijk wel een heel mooi principe, voorzitter. Ik zie een interruptie. De voorzitter: Mevrouw Boom. Mevrouw Boom-Vos: Dank u wel. Voorzitter, kan de heer Groenewege uitleggen waar het verschilt van wat er nu in Perspectiefnota staat? Want daar geeft het college ook al aan dat zij dit gaan aanpassen en een ander tariefsysteem willen gebruiken. De voorzitter: Mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, volgens mij heb ik dat net toegelicht. Wij hebben het college gevraagd, waar bestaat die aanpassing uit? Dat wist het college nog niet. Wij willen daar als raad, of tenminste de Partij voor de Dieren en GroenLinks, willen daar een kader voorstellen, namelijk, schaf dat hele plafond af. Dat is de invulling die wij daaraan geven.

Het is helder, geloof ik. De vervuiler betaalt. Dat is wel een heel mooi principe, voorzitter, want als de vervuiler betaalt, dan voelt de vervuiler zich ook geroepen om minder te vervuilen. En je kan dit principe op van alles toepassen. Rioolheffing bijvoorbeeld, maar ook havengeld. Je zou maar naast zo'n haven wonen en voortdurend uit je huis gerookt worden door de ziekmakende dampen van de cruiseschepen. En dan wil dit college ook nog eens 1.000 cruiseschepen per jaar aan gaan trekken naar WantijWest. Zie ginds komt de stoomboot, sluit ramen en deuren. Het is echt belangrijk, zeker voor die omwonenden, om schone scheepvaart te stimuleren. Heel veel havens in Nederland geven daarom ook korting op het havengeld aan schone schepen. Het Havenbedrijf Rotterdam, dat op dit moment de tarieven in Dordrecht bepaalt, doet dat ook. Dus in Dordrecht gebeurt dat al op dit moment. De Partij voor de Dieren vindt het belangrijk dat we hiermee doorgaan. In de lijn van het Havenbedrijf Rotterdam en ook in de lijn van het Schone Lucht Akkoord, waar de handtekening van Dordrecht onder staat. Vandaar onze motie De vervuiler betaalt havengeld. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Oostenrijk: Voorzitter. De heer Den Heijer: Voorzitter, op zich, zo’n kortingsregime, zijn wij niet per se tegen als fractie.

Tegelijkertijd staat ook in uw constatering, dat hebben we naderhand ook kunnen lezen, dat het op contractbasis niet meer verloopt via het Havenbedrijf met de aanleggelden. Als deze kortingen worden gecontinueerd, dan zou dat waarvandaan betaald moeten worden? Dat is dan onze vraag. En hoe ziet de Partij voor de Dieren waar we dat van gaan betalen?

25

De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Die kortingen betaal je vanuit de havengelden zelf. Door het contract te verbreken met het Havenbedrijf Rotterdam krijgt de gemeente zelf de controle over de tarieven die we hanteren voor het binnenhavengeld. Dan kan je ook een tarief bepalen, waarbij je die korting kunt heffen op de manier zoals voorgesteld in de motie. Daar heeft het college alle vrijheid in. De voorzitter: Interruptie nog van de heer Oostenrijk. De heer Oostenrijk: Voorzitter, over hetzelfde element. De Partij voor de Dieren staat altijd bekend om de gedegenheid van haar voorstellen. En dan komen we meteen tot het probleem. En daar heeft de heer Den Heijer net ook al iets over gevraagd. Heeft de Partij voor de Dieren enige inschatting wat dat effect gaat betekenen als deze motie gehonoreerd zou worden? Want ik denk, het merendeel van de schepen valt hier niet onder, maar een kleine categorie wel. En het is natuurlijk wel interessant om te weten, ook in het spanningsveld tussen, wat zou dan het gat gaan betekenen in relatie tot de doelstelling. Heeft de Partij voor de Dieren enig inzicht wat de financiële effecten zijn? De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, nee. Maar wat ik wel weet, is dat op dit moment dat 15procentstarief al geldt, ook in Dordrecht, voor gecertificeerde schepen.

Alleen die andere tredes zouden daar dan, voor zover mijn kennis strekt, bovenop komen. En wat ik al zei tegen de heer Den Heijer van de VVD, het college kiest ervoor dat de gemeente zelf die tarieven vaststelt. Als het college merkt, er komen wel heel veel schone schepen aan, we kunnen dit niet meer rondtrekken, dan kan het de tarieven voor de vervuilende schepen verhogen. De voorzitter: Duidelijk. Gaat u door. De heer Groenewege: Dank u wel. Daarnaast hebben we een aantal vragen aan het college over voorstellen van andere partijen. Twee. Bij de motie van de VVD, genaamd Behoud van speelplekken in onze wijken, vragen wij ons af of de dekking reëel is? Daar horen we graag meer over van het college. En bij de motie van Gewoon Dordt, Gewoon in beeld wat legeskosten, vragen wij ons af of dat niet allang in beeld is en of deze motie dan niet overbodig is? Ook dat horen we graag van het college en eventueel van mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Helemaal goed, voorzitter. Kijk, wij hebben deze motie gemaakt, en dat ga ik zo meteen ook nog wel benadrukken, omdat er niet gezegd kan worden wat het kost. Als je in de Perspectiefnota opneemt dat de leges niet kostendekkend zijn en je krijgt vervolgens de vraag om dat dan te duiden, en dat kan niet, dan moet je dat eerst wel zorgen in beeld te hebben.

26

De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. Mevrouw Koene kan erop vertrouwen dat als het college dit beeld bevestigt, dat wij voor haar motie zullen stemmen. Tot slot, voorzitter, de Perspectiefnota zelf. De Partij voor de Dieren heeft hier een hard hoofd in. Wij denken dat een heel aantal voorgestelde bezuinigingen überhaupt niet gerealiseerd kan worden. In de eerste termijn hebben we daar ook op gereflecteerd. Want veel van de maatregelen die dit college voorstelt, bestaan eruit dat de gemeente stukjes Dordrecht als een spons gaat uitknijpen. Denk aan de Grote Kerk toren, denk aan de woonwagenstandplaatsen, denk aan de toeristenbelasting die cruiseschepen zouden moeten opleveren. Het lijkt ons allemaal luchtfietserij. De Partij voor de Dieren is een heel groene partij. Een van de laatste, zo niet de laatste in deze gemeenteraad. Als groene partij zullen wij never nooit instemmen met de manier waarop dit gemeentebestuur omgaat met ons groene erfgoed, onze oude bomen. Die moet je niet benaderen met een kettingzaag, maar met de verzorging die ze nodig hebben om nog honderden jaren te blijven staan. De heer Den Heijer: Voorzitter. De heer Groenewege: Het spreekt vanzelf, als ik even mijn zin mag afmaken, dat de Partij voor de Dieren uit volle overtuiging tegen de Perspectiefnota zal stemmen. De voorzitter: De heer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. Aan het begin had ik een glimlach, aan het einde een traan, maar dat geheel terzijde. Kan de heer Groenewege een aantal aspecten voor wat betreft groen in deze stad of inzake ecologie, waar ook hard aan gewerkt wordt door dit college, soms zelfs dat de VVD vindt dat het wel erg ver gaat op sommige punten, aangeven dat dat voor uw partij wel positieve punten zijn? Want ik heb eerder een aantal jaar geleden weleens opgemerkt, Partij voor de Dieren is soms een beetje een zwartkijkende partij, kijkt heel donker soms naar wat er gebeurt in deze stad. En dat is niet altijd nodig. Ik daag u ook een beetje uit om wat optimisme te delen. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Wij zijn helemaal geen zwartkijkers. Dan kent de heer Den Heijer ons helemaal niet. Maar het is natuurlijk, we zijn oppositiepartij. Wij richten graag de aandacht op de dingen die niet goed zijn. En helaas zijn er daar ruim voldoende van. Maar er zijn ook een aantal voorstellen die wel goed zijn, zoals de ecologische verbindingen die zijn voorgesteld in Stadspark XXL. Helaas ligt er een voorstel voor in deze gemeenteraad om die ecologische verbindingen te schrappen. En u kunt zich voorstellen dat wij daar niet mee zullen instemmen. De voorzitter: Dank, mijnheer Groenewege. Dat was uw betoog? Dan geef ik het woord aan mevrouw Van Vugt.

U moet nog uw moties indienen. Die zijn van papier. Mevrouw Van Vugt, gaat uw gang.

27

Mevrouw Van Vugt-Roose: Geachte voorzitter, er zijn van die momenten dat je je realiseert dat het toch echt een voorrecht is en blijft om hier in de raad het woord te mogen voeren. En vandaag is dat zo'n moment. We beseffen soms te weinig dat het best bijzonder is om in een democratie te leven en des te meer zaak om daar zorgvuldig mee om te gaan. Twee weken geleden heb ik mijn waardering uitgesproken voor de wijze waarop de Perspectiefnota tot stand is gekomen. En elke bezuiniging doet pijn, en daar zijn ook wij ons natuurlijk van bewust. Ik wil nu kort stilstaan bij een aantal moties en amendementen van onze hand, die ook naar aanleiding van besprekingen in commissies zijn aangepast en verbeterd. Dank u wel ervoor. Het amendement Sportende kinderen is echter ongewijzigd gebleven. Die is gewoon nog wat hij is. Verder hebben we de volgende zaken aangepast. Samen met de VSP de motie waarin aandacht wordt gevraagd aan de plaats van dementerenden in onze stad. Ook de mantelzorgers, die om hen heen staan, hebben onze aandacht nodig. En we hopen van harte op brede steun voor deze motie, omdat we hiermee op de hoogte blijven van de ontwikkelingen met betrekking tot dit punt, zodat we daar ook steeds met elkaar nieuw beleid op kunnen afstemmen. Dat is eigenlijk echt het doel van deze motie. Dan motie 12, de Kaders sociaal fonds. Die is ook wat aangepast.

In de Perspectiefnota is een post voor dit fonds opgenomen. En als fractie vonden we het zinvol om daar vooraf enige sturing en duiding op te geven, waarmee het college aan de slag kan. We dienen deze motie met ChristenUnie/SGP, VSP, GroenLinks, DENK, als die nog komt, GroenLinks had ik al genoemd, Op Ons Eiland, VVD en Beter voor Dordt in. In de afgelopen weken bleek al dat de Drechthopper en de scootmobiel onderwerpen zijn waar iedereen wel iets van vindt. De hele groep scootmobielgebruikers wordt weggezet als kwetsbaar. Als CDA vinden we niet elke scootmobielgebruiker per definitie kwetsbaar. En we gaan ook niet mee in dat frame, waarin mensen zomaar even geplaatst worden. Het amendement van de VSP zullen we niet steunen, omdat als gevolg hiervan, dat komt er eigenlijk nog bij, het hele systeem ook vastloopt vanwege een tekort aan medewerkers bij de Drechthopper. In de Perspectiefnota is de Drechthopper zelf overend gehouden. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik hoor mevrouw Van Vugt zeggen, het systeem waarin we vastlopen met de Drechthopper. Dat kan toch nooit een reden zijn om daar een bezuiniging op plaats te laten vinden? Hoe kijkt u daartegenaan? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Het is natuurlijk nooit de reden.

Maar als je geconfronteerd wordt met het feit dat er gewoon geen mensen zijn om in een Drechthopper te rijden, dan kun je wel zeggen, je mag er allemaal gratis in, maar als er geen bestuurder is, dan kom je nergens. Dan kun je beter het systeem afslanken, zodat je wel kunt voorzien en toezeggen wat je ook belooft te doen. En als we dat hele systeem in de lucht willen houden zoals het nu is, dan hebben we iets wat we niet volhouden en wat eigenlijk ook afgelopen jaren al geregeld vastliep. En dat geeft veel klachten. En als je gewoon duidelijk kunt zijn over wat je wel te bieden hebt, dan heb je ook minder klachten. Mevrouw Stolk: Voorzitter.

28

De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Volgens mij heb ik dat al aan mevrouw Van Vugt gevraagd, maar ik ga hem toch nog een keer hier vragen. Ik heb het voorbeeld gegeven van de keuze moeten maken tussen een scootmobiel of de Hopper gebruiken. Mensen moeten gaan kiezen, ik ga met een scootmobiel of ik ga met de Hopper. Ik heb u het voorbeeld gegeven van de Zonnebloem. Die mensen gebruiken bijna allemaal een scootmobiel. Die sluit het CDA nu allemaal uit, want dat zijn uitjes die in de avond plaatsvinden. En daarvan zegt u nu … U heeft ook eenzaamheid hoog in het vaandel staan, dat weet ik. En juist doordat u die mensen gaat belemmeren in hun mobiele vrijheid, daar zegt de Dordtse CDA nu tegen, bekijk het lekker, blijf maar lekker achter de geraniums zitten. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Wat hier gebeurt, klopt niet. Maar goed, er is een voorstel, een Perspectiefnota, en daar wordt bezuinigd op het gebruik kunnen maken van de Drechthopper voor mensen die ook al een scootmobiel hebben. Die scootmobiel is een vervoersmiddel. Dat heeft in de laatste commissievergadering het commissielid Nick van GroenLinks prima uitgelegd. Zijn wettelijk gezien twee vervoersmiddelen. Je hebt de Drechthopper en je hebt de scootmobiel. En met beide kun je van A naar B komen. En in feite kun je ook kiezen wat je op een bepaald moment aanvraagt.

Het is natuurlijk wel heel mooi dat we een aantal jarenlang hebben kunnen bieden dat de mensen zelfs dubbele toegangen kregen, maar dat systeem kunnen we niet overeind houden. Niet alleen capaciteit, maar ook de kosten rijzen echt de pan uit. Dit hou je niet vol. Wie moet dit dragen? De jongere mensen die nu ook al geen huis kunnen krijgen, om maar eens een onderwerp te pakken wat ook voor u heel gevoelig is, moeten dan hier ook op een gegeven moment allemaal voor opdraaien. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Van Vugt-Roose: En ik wil geen gat slaan in de voorstellen om te gaan begroten. Mevrouw Stolk: Toch nog even ter interruptie. Want u zegt eigenlijk tegen die mensen … Laat ik hem anders stellen. U zegt, we kunnen dit niet volhouden met de Drechthopper. Maar stel nou dat al die mensen dadelijk gaan kiezen voor de Drechthopper, in plaats van een scootmobiel? Want heel vaak kunnen familie of vrienden overdag misschien nog wel vervoeren. Maar die mensen die 's avonds naar een uitje gaan, het voorbeeld wat ik vers in mijn geheugen heb staan, is de Zonnebloem, verstoot u dan eigenlijk van dat soort deelname aan het maatschappelijke leven. En ik snap dat niet, want heel vaak hebben we het CDA aan ons zijde staan met dit soort onderwerpen, en nu laat u echt die Dordtenaren gewoon in de kou staan. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt.

Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, we laten die mensen niet in de kou staan, maar het hoeft niet allemaal gratis en voor niks. Voor iemand die misschien een gewoon inkomen

29

heeft, maar wel gebruik moet maken van een scootmobiel, is het helemaal niet erg om daar iets anders van te vragen. Mevrouw Stolk: Voorzitter. Mevrouw Van Vugt- Roose: Het hoeft niet allemaal dubbel op gratis. Mevrouw Stolk: Voorzitter. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dat is een punt. En u zult toch ook beseffen … De voorzitter: Stop. Mevrouw Stolk, mevrouw Van Vugt mag even haar verhaal afmaken in reactie op uw interruptie. Dan is het woord weer aan u. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. En mevrouw Stolk, ook al hebben we misschien wel 10 miljoen, als we de mensen niet hebben, dan rijden die Drechthoppers niet. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dan val ik toch weer in herhaling. En kijk, ik snap echt wel wat u zegt. Dat de VVD dat zou zeggen, maar dat dat uit de mond van het CDA komt met het omzien naar elkaar, die snap ik echt niet. En dat alles maar gratis en voor niks moet, dat zeggen wij toch ook niet? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. En daarna ronden we hem af. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik vind dat u een heel mooi punt maakt, het omzien naar elkaar. En dat betekent ook dat de mensen die, ook al rijden ze in een scootmobiel en misschien wel vermogend zijn en misschien alleen fysiek een beperking hebben, moeten omzien naar de jongere generatie die verdient dat er ook voor hen een toekomst is.

En met uw voorstel plukt u de begroting leeg en dan is dat later niet meer mogelijk. Dat vind ik omzien naar elkaar, ook rekening houden met al die andere groepen die het wel moeten opbrengen. Iets wat in mijn ogen niet per se nodig is. De voorzitter: De heer Stam. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik wil hier toch nog even op reageren. Want er wordt mij nu … De voorzitter: Maar mevrouw Stolk, dit is de vierde interruptie op hetzelfde punt. Mevrouw Stolk: Maar er wordt me nu toegedicht dat wij de begroting leegplukken. Dat vind ik nogal een uitspraak. Als je ziet wat de voorstellen van ons zijn, dat is echt minimaal. Het enige wat we vragen, en ook vanuit het CDA, is om dit bizarre stuk uit de Perspectiefnota te halen. Dat is het enige wat we vragen. De voorzitter: Ik denk dat uw vraag duidelijk is. Ik denk dat wat mevrouw Van Vugt … Hoe zij erin staat, ook voldoende duidelijk is. Daar hebben we nu vier interrupties voor gehad. We ronden hem gewoon af. Het woord is aan de heer Stam voor een interruptie aan mevrouw Van Vugt.

30

De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Ik heb wat moeite met de procesmatige benadering van mevrouw Van Vugt van de organisatie, dat er onvoldoende capaciteit zou zijn om die bussen te bemensen. Maar ik zie ook hier een groot aantal voorstellen die gaan uit van onderzoeken, evalueren, even naar de toekomst kijken. Bent u dan van mening dat de rest van de organisatie wel voldoende ingericht is om aan al die vragen te voldoen, of stemt u daar ook tegen? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik heb niet het idee dat overal genoeg mensen zijn. Dat is een heel breed probleem. En of we tegenstemmen, dat heeft ook met het kostenplaatje te maken. Dat is een optelling van argumenten en de bedenkingen die we daarbij hebben. Ik ga verder met mijn woordvoering. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Schalken. Mevrouw Van Vugt-Roose: Prima. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Nog even graag een reflectie van mevrouw Van Vugt over het punt met betrekking tot de scootmobielen. Want inderdaad, stel dat het zo is dat al die scootmobielgebruikers ervoor gaan kiezen gebruik te maken van de Drechthopper, dan lossen we niet het probleem op wat hier nu ook wordt aangegeven. Of ziet mevrouw Van Vugt het anders? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik zie dat iets anders. Het is wel een mooi punt wat u aanlevert.

Ik denk dat het misschien straks door het college even duidelijk gemaakt kan worden of dat echt een keus is of dat je een indicatie krijgt. Kijk, je kan natuurlijk ook gewoon een scootmobiel zelf kopen. Dan is het een keus. Maar volgens mij berust het ook op indicaties. Ik heb daar niet de precieze kennis op het oog. Maar ik was eigenlijk ook nog halverwege in mijn woordvoering over de scootmobiel. Er komt nog een stukje antwoord. De voorzitter: En dan heeft u toch nog een kleine repliek van de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Inderdaad een kleine interruptie nog. Want het is namelijk zo, wanneer mensen dadelijk zelf een scootmobiel kopen, kunnen die mensen dan wel gebruik blijven maken van de Drechthopper, naar uw idee? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik heb daar geen idee bij. Weet u, ik heb de maatregel gelezen in de Perspectiefnota, zoals heel veel mensen dat hebben gedaan. Ik heb daar vragen over gesteld. En er kwam een heel duidelijk antwoord op, dat mensen die een scootmobiel gebruiken niet met scootmobiel en al ook weer in die Drechthopper kunnen. Want ik voel de noodzaak dat dat soms wel moet kunnen. En daar hebben we ook een motie op gemaakt. Ik kom ook tegemoet aan de vraag om die maatregel in elk geval

31

flink te verzachten en niet volledig te blijven laten bestaan, zoals die in de Perspectiefnota terecht is gekomen. Het is namelijk wel mogelijk om uitzonderingen te bedenken, daar komt die motie ook aan tegemoet, om in beperkte mate het toch weer mogelijk te maken om ook de Drechthopper te laten gebruiken door scootmobielgebruikers. Deze motie wordt mee-ingediend, en ik ben inmiddels aan het verdergaan, door GroenLinks, ChristenUnie/SGP en Beter voor Dordt. Dan kom ik bij de motie Dagrecreatieterrein. Of er is nog een interruptie op het vorige onderwerp. De voorzitter: Dank, mevrouw Van Vugt, dat u mij erop wijst. Het woord is aan de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dank. Toch eventjes nog een vraag over de motie van het CDA. Het dictum vraagt om allerlei opties te onderzoeken. X-aantal kilometers, aantal ritten, noodzaak per gebruiker bekijken. Ik vertaal het maar eventjes zo. Maar is het CDA niet bang dat we dan een hele extra bureaucratie gaan optuigen? Of zou dit alleen kunnen werken als we dit bijvoorbeeld compleet digitaliseren? De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik weet dat er al veel van dit soort systemen zijn. Bij een Valys heb je een aantal ritten, een aantal kilometers.

En we vragen ook niet om van alles te onderzoeken, maar we vragen nu in de laatste versie, die ik u gisteravond nog heb toegestuurd, om concreet met een voorstel te komen om per kalenderjaar het aantal vastgestelde kilometers en/of vastgestelde ritten en/of wel, niet financiële bijdrage. En hier ook 100.000 euro maximaal voor te gebruiken uit de beoogde meeropbrengsten gemeentefonds. Het is een motie die meer body heeft gekregen dan hij vorige week had. Dan ga ik door met motie 14, het recreatieterrein. Fijn dat ook de wethouder hier kansen ziet en gaaf dat zij ook fan is van een gezellige plek voor jong en oud om te recreëren, met daarbij een gezellige vorm van horeca. Het zorgt ervoor dat meer gezinnen kunnen genieten van een mooie plek om daar met familie te verblijven. En we rekenen hier op brede steun. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Waarom wordt er zo expliciet aangegeven dat het een gezinsvriendelijke horeca moet zijn? Want ik stel me daar vooral bij voor dat je dan eindelijk tot rust komt in de natuur. Er zijn mensen die dat fijn vinden. En dat je daar fietst en dat je dan een en al gegil en gekrijs hoort, alsof het een soort grote speeltuin is. De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Ik kan me er iets bij voorstellen, bij die vraag.

Ik werk op een school waarbij je af en toe ook denkt, kan ik hier ook nog even rust krijgen? Volgens mij is dat precies de wijziging die is doorgevoerd, dat er niet meer staat gezinsvriendelijk, maar dat er staat voor jong en oud. Die versie krijgt u straks in het RIS, denk ik. Maar u mag daar natuurlijk van vinden wat u wil. Hij staat er al in, hoor ik. Dan is er nog een

32

nieuwe motie, de Rekenkamer. Deze geeft uitdrukking aan het door het Presidium genomen besluit om het onderzoeksbudget voor de Rekenkamer met 50.000 euro te korten. Dat is ook de reden, omdat het een genomen besluit is al, voor het ontbreken van de logo's op deze motie. Aan het college wordt dan gevraagd om de korting in de komende begroting te verwerken. Veel fracties ondersteunen deze motie. Er werd ook nog gevraagd naar waar nog de 22.000 extra was die ik eerst er ook nog in had verwerkt. Die vraag werd gesteld door de VVD. Ik denk dat we dat in het Presidium even moeten bespreken, want daar is wat verschil van mening over hoe dat uitgelegd moet worden. Dan dienen we verder mee in, de motie over de speelplekken. Voor ons is het van belang dat er goed gekeken wordt, en ik zeg het gewoon in B1-taal, wat de heer Struijk op een ander niveau zei, naar de mogelijkheden om hierbij ook goed te kijken naar de samenstelling in elke week, welke bewoners wonen er, wat is hier nodig en moet het misschien anders, of niet? Zoals bekend, zien we ook niet graag een kaalslag, vanwege de bezuinigingen. Als iets als dierparkjes wordt wegbezuinigd, ook misschien mogelijk wordt wegbezuinigd, iets waar jong en oud plezier aan hebben, dan krijg je dat niet zomaar terug. Vandaar dat we ook deze motie mee indienen.

En verder zullen we, waar nodig, onze duiding geven bij moties die besproken worden en waarover gestemd wordt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Van Vugt. Kunt u ook de moties bij de griffie inleveren. En dan is het woord aan de heer Safranti van de fractie DENK. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag het woord voeren, maar ik weet niet waar we zijn gebleven. Misschien is het handig dat ik … De voorzitter: U bent nu aan de beurt voor de eerste termijn. Als u zegt, ik wacht even tot de andere fracties hebben gesproken … De heer Safranti: Ik wacht even, voorzitter. Dank u wel. Excuus. De voorzitter: Van harte welkom ook aan de heer Uysal, die aan is komen schuiven. We werken even de gebruikelijke spreekvolgorde af. Daarna geef ik eerst het woord aan GroenLinks, en daarna het woord aan DENK. En geef ik nu het woord aan mevrouw Koene van de fractie Gewoon Dordt. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Eens even kijken. Er zijn nog een aantal moties bijgekomen, ook eentje van ons, en daar wil ik graag mee beginnen. Ik heb het daarnet al even genoemd, dat we de vorige keer hebben genoemd, tenminste, dat staat in de Perspectiefnota, dat niet alle leges kostendekkend zijn en dat je daar wel inzicht in moet hebben. We zouden antwoord krijgen. Dat is niet gelukt. Ik weet wel dat er inmiddels hard gewerkt wordt aan een duiding van de kosten.

Dat kan alleen allemaal nog even duren. Vandaar dat we wel de motie hebben gemaakt, met als doel dat je echt als gemeente, als college grip hebt op wat de kosten zijn van de dingen die je doet, van de dienstverlening die je verricht. En dat is die motie over de leges. Even over een aantal andere moties, want ik heb geen behoefte om overal iets over te zeggen. Motie M5, en of het een 5 is of een 5a, dat weet ik niet, maar het gaat over een gezellige stad, om te kijken of er regels en leges eenvoudiger of geschrapt kunnen worden. Wat betreft Gewoon Dordt hopen we dat meegenomen wordt in de gesprekken met het evenementenplatform en organisatoren of er ook meer gebruik kan worden gemaakt van

33

elkaars spullen bijvoorbeeld? Of er ook gemengd gefaciliteerd kan worden of hekken gedeeld kunnen worden, portofoons, kabels, noem maar op? Of dat in de gedachtegang meegenomen kan worden, omdat dat waarschijnlijk ook tot kostenreducering kan leiden. En daar gaat het om, zeker als je minder geld krijgt. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ik hoor mevrouw Koene van Gewoon Dordt. Zou er misschien niet zoiets moeten komen als een depot voor evenementenorganisaties? De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Als dat de uitkomst is? Maar ik laat dat graag over aan de betrokken ambtenaren en het evenementenplatform, om daar eens met elkaar goed over te spreken. En als die met elkaar tot de conclusie gaan komen dat dat echt het ei van Columbus is, dan horen we dat vanzelf. En dan kunnen we kijken of we dat kunnen steunen. Maar om dat direct in overheidshanden te gooien, dat hoeft voor ons ook niet. Even kijken, voorzitter. M14, is het Dagrecreatieterrein, daar heb ik net al iets over gezegd. Ik heb nog geen herziene versie gezien. Maar goed, het heeft niet onze voorkeur. Kijk, dat er iets van horeca … Maar er zit al iets van horeca in dat gebied. En de reden … Tenminste dat dat niet functioneert, hoeft niet de reden te zijn om hier per se zo op in te zetten.

Met betrekking tot amendement 3, Kinderen sporten en bewegen, heb ik vorige keer al gezegd dat het toch wel een beetje over je graf regeren is. Laat dat gewoon aan een volgend college. Overigens, en dat is misschien een beetje flauw, kwam er bij ons in de fractie nog wel het idee, als je kinderen wil laten bewegen, dat dat op dit moment prima zou kunnen door Labubu’s te verstoppen in de stad. En dat er dan een heleboel beweging gaat ontstaan. Ik weet het niet. Het zijn van die gekke beertjes en zo. Even kijken. De motie van GroenLinks over Behoud starterssubsidie … De voorzitter: Even stilte alstublieft. Mevrouw Koene, ga door. Mevrouw Koene: Starterssubsidie creatieve starters. We snappen het idee. Alleen als alle inwoners gaan merken dat er minder te besteden is, dan geldt dat ook voor deze doelgroep. En wij zijn er echt van overtuigd dat starters dan juist creatief genoeg zijn om dat op een andere manier weer voor elkaar te krijgen. Mevrouw Kruger: Voorzitter. Mevrouw Koene: We zullen die niet steunen. De voorzitter: Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik ga toch proberen Gewoon Dordt met een vraag te overtuigen dat het wel nodig is. Want ik vraag me af of Gewoon Dordt bekend is met dat al jaren steeds weer gekort wordt op subsidies voor startende kunstenaars, voor

34

vormgevers, op de theatersubsidie, die nu helemaal dreigt te verdwijnen. En inderdaad, de creatievelingen zijn heel goed om met niks heel veel te maken. En moeten we dan ook dat laatste beetje geld wat nu ter beschikking is, wat een hele grote spin-off heeft, internationaal en nationaal, gewoon maar weer wegbezuinigen? Dat is de vraag die ik aan u Gewoon Dordt heb. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Helder, voorzitter. Misschien is dat allemaal niet leuk, maar op het moment dat ik wat voor mezelf wil beginnen en leuke creatieve dingen wil doen, moet ik dat ook zelf financieren. Ik denk dat het toch misschien wel verstandig is om eerst wat economischer te leren zijn en dan daarna, als er weer wat geld tegen de plinten klotst, te gaan kijken of je een goed project kan opzetten, waarmee je een subsidie kan krijgen, want die mogelijkheid is er nog steeds. De voorzitter: Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik denk dat ik mevrouw Koene niet ga overtuigen, want het is appels met peren vergelijken. Ik snap heel goed wat mevrouw Koene zegt over iets voor zichzelf beginnen. En dan zal ik niet te ver erin duiken. Maar het gaat erom dat je, zeker als je een bepaald project wil gaan beginnen, een startsubsidie zou moeten kunnen krijgen om daar iets groots mee op te zetten. Dat is peanuts vergeleken bij wat het de rest nog kost.

Want ik hoop dat mevrouw Koene beseft dat de meeste kunstenaars en vormgevers naast wat ze doen ook nog eens een andere baan hebben om het gewone leven te bekostigen. Dit gaat om projecten voor de stad, voor het land, voor alle inwoners. En het gaat ook over … De voorzitter: En wat is uw vraag? Mevrouw Kruger: Of mevrouw Koene dat beseft? En niet dat er zomaar gezegd kan worden, als ik een project wil opzetten, moet ik het ook zelf betalen. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, ik vind de manier waarop mevrouw Kruger dit nu even framet een beetje flauw. Het is heel verstandig om wat te doen waar je geld mee verdient. En dat je daarnaast nog andere dingen doet, dat is prima. En het enige wat wij aangeven, is dat op het moment dat jij iets gaat ondernemen je daar ook in eerste instantie zelf voor verantwoordelijk bent om dat te financieren. En als jij een opdracht doet of een ander goed idee hebt voor de stad, voor de regio, voor wat dan ook, dan weet ik dat daar nog steeds middelen voor zijn die je kan aanvragen, en waarmee je dan je project kan doen. Wij steunen hem gewoon niet. De voorzitter: Een moment hoor. De heer Safranti, had u een interruptie? Duidelijk. Mevrouw Koene, gaat u door.

35

Mevrouw Koene: Ik denk, dat zou wat zijn, geen woordvoering, maar wel interrumperen. Het kan. Voorzitter, de logiesheffing, de motie van de VVD, zullen wij wel steunen. Wij vinden dat een goed idee. Motie 13a over de scootmobiel, wij vinden hem nog steeds te weinig concreet. Ik hoor graag de reactie van het college. We zijn ermee bekend dat het in andere steden wel gebeurt, dat je bijvoorbeeld 50 kilometer krijgt of zo. Daar valt dan wellicht wel over te praten. Maar zoals het nu gesteld is, zijn we toch wel eerst nieuwsgierig naar wat het college ervan vindt. Met betrekking tot de speelplekken wachten wij nog even een reactie van het college af. Er is misschien wel over gesproken in de commissies, maar zoals ik vorige keer al heb gezegd, zijn wij daar niet bij geweest. Ik hoop dat het college daar nog even een betere duiding op wil geven. En dat is hem voor nu. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: De heer Gündogdu, gaat uw gang. De heer Gündogdu: Voordat mevrouw Koene afsluit. Voorzitter, nog even een vraag over de motie Leges. We kennen mevrouw Koene als iemand die redelijk kritisch kan zijn als het gaat over ambtelijke inzet. Vorige week nog over GR Sociaal, had ze daar best kritiek op over het onderzoek en het aantal manuren. En u stelt nu voor om middels deze motie een onderzoek te doen naar al die kosten voor leges.

Heeft u ook enig idee hoeveel manuren daarvoor ingezet zou moeten worden? De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Voorzitter, nou is mijn geheugen niet meer wat het twintig jaar geleden was, maar ik weet zeker dat ik geen opmerkingen heb gemaakt over de ambtelijke inzet op het onderzoek van de SDD. Ik weet wie het wel was. Maar dat ga ik mijnheer Gündogdu niet vertellen. Natuurlijk moet je sowieso altijd kritisch zijn op de inzet. Maar het lijkt me best wel gek dat je als gemeentediensten verleent en niet weet wat het kost. En daar moet een inzicht in komen. En daarom deze motie. De voorzitter: Dank, mevrouw Koene. En dan geef ik het woord meteen door aan de heer Gündogdu van Op Ons Eiland. En wij ontvangen graag nog iets van de fractie van Gewoon Dordt ondertussen. De heer Gündogdu, gaat uw gang. Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik ga bewust niet reageren op de moties. Daar komen we straks met de stemverklaringen wel, als we gaan stemmen. Voorzitter, ik hou een tweede termijn beschouwing. Voorzitter, de Kadernota laat in ieder geval zien dat we voor een grote financiële opgave staan. En dat zijn keuzes die we moeten maken. Geen technische keuzes, maar ook keuzes die onze stad ingrijpend gaan veranderen. We hebben de afgelopen maanden onze inbreng gehad in diverse commissies om te komen tot deze keuzes.

Het gaat niet alleen maar om cijfers, voorzitter, ze raken onze inwoners, onze ondernemers, de voorzieningen in onze stad en het karakter van onze stad. En voorzitter, een winstwaarschuwing, we hebben jarenlang middels diverse programma's geïnvesteerd in het welzijn van onze stad. En dat is ook gelukt. We staan gelukkig volgens de gegevens van vanochtend op de zeventiende plek van de Atlas voor gemeenten. Maar waar staan we nu, voorzitter? We ontkomen er niet aan, we moeten bezuinigen. Onze zorg is dan ook dat we de investeringen die we de

36

afgelopen jaren hebben opgebouwd als gemeenschap niet teniet moeten laten gaan. En ik denk, ik ben er sterker nog van overtuigd, dat alle partijen hier in deze raad dezelfde mening hebben. En we zijn overigens wel heel content dat het college voorstelt om het ombuigingstraject gefaseerd aan te pakken. Want dit geeft namelijk ruimte om te evalueren. Maar, voorzitter, wat wij wel missen, is dat wij er eigenlijk op toezien dat die vaste momenten dat de raad wordt meegenomen in de gekozen koers en wat de maatschappelijke impact daarvan is, niet concreet terugkomen. En dat is waar wij echt wel waarde aan hechten. Voorzitter, we vinden het heel belangrijk dat de raad niet alleen aan het einde van het proces een krabbeltje zet, maar ook actief kan sturen tijdens ombuigingsprocessen. Juist in een tijd waarin ombuigingen nodig zijn, moet de raad haar kaderstellende en controlerende rol volledig kunnen pakken. Alleen zo kunnen wij verantwoordelijkheid nemen en rechtdoen aan onze inwoners. En het eerlijke verhaal vertellen, voorzitter, want daar wordt in de stad echt naar gevraagd. Voorzitter, daarnaast hadden we graag in deze bezuinigingsronde een aantal opties gezien. Wat zijn bijvoorbeeld de maatschappelijke effecten van de ombuigingen? En waarom wordt voor een bepaalde keuze gekozen? Voorzitter, want de maatschappelijke verantwoordelijkheid gaat zich later terugvertalen.

En we zijn staan nu onder de lat om dat allemaal goed in perspectief te zien. Voorzitter, er zijn voorzieningen die essentieel zijn. En we zijn bereid om bepaalde concessies te doen. Dat vraagt wel openheid en transparantie van het college, en bereidheid van de raad om verantwoordelijkheid te nemen. En die verantwoordelijkheid willen wij ook nemen. Daarom, voorzitter, vragen we het college om bij verdere uitwerkingen van de ombuigingen in de begroting 2026 en verder ook duidelijke tussenmomenten in te bouwen waarop de raad actief kan bijsturen. En om samen met de raad te bepalen welke maatschappelijke prioriteit wij willen beschermen. Want die discussie hebben wij helaas nog niet kunnen voeren. Voorzitter, de financiële opgave waar we voor staan is groot. Daar zijn we ons van bewust. Op Ons Eiland wil werken aan oplossingen die Dordrecht financieel gezond maakt en rechtdoet aan wat wij belangrijk vinden voor onze gemeenschap. En vooral niet afbreken waar we de afgelopen jaren heel veel in hebben geïnvesteerd. We zijn kritisch waar dat nodig is en opbouwend waar het kan. En we willen samen met het college en de andere fracties in deze raad verantwoordelijkheid nemen. Want daar zitten we voor vandaag. Voorzitter, daartoe dienen wij met een aantal partijen enkele moties en amendementen in die de maatschappelijke pijn enigszins kunnen verzachten. Dank u wel.

De voorzitter: Dank, mijnheer Gündogdu. Dan geef ik het woord aan uw buurman, de heer Hartmeijer van de SP. Gaat uw gang. De heer Hartmeijer: Dank u wel, voorzitter. Wij willen de Perspectiefnota amenderen, zodat een aantal belangrijke voorzieningen voor de komende jaren in stand blijven. En dit gaat ten koste van het project Stadspark. Zoals ik vorige keer al opmerkte, hebben wij ernstige twijfels bij dit project. Tegelijkertijd zien wij veel ombuigingen voorgesteld, die een aantal voorzieningen en subsidies versoberen. Wij vonden het een gepast moment, in aanloop naar de Perspectiefnota, om dit project opnieuw ter discussie te stellen. Dit heeft een geschiedenis. Steeds meer fracties begonnen te twijfelen aan nut en noodzaak van dit project en keken naar het forse prijskaartje. Wat het amendement regelt, is het volgende. We schrappen het project Stadspark. Daarmee spelen we 45

37

miljoen vrij. De weerstandsratio wordt met een deel van het geld meteen terug op 1 procent gezet, in plaats van gespreid over de komende jaren, wat nu wordt voorgesteld. Deze 7,5 miljoen, die dit kost, is een vereiste om de middelen anders in te zetten c.q. iets uit de reserves te mogen financieren. Voor de komende jaren hoeft dan met het overgebleven geld op het budget van evenementen niet beknibbeld te worden. We hebben onder andere bij de inspreekronde en in de media gezien dat de voorgestelde vermindering pijnlijk kan uitpakken en zou daarmee de aantrekkelijkheid van de stad aan kunnen tasten. De afvalstoffenheffing en de OZB hoeven voorlopig niet verhoogd te worden. 2 maatregelen die mensen met een bescheiden inkomen zouden raken. Ook zorgt het voorstel voor de komende jaren voor een sterke vermindering op de cultuurbezuiniging. De bieb wordt ontzien en ook de budgetten voor de Wmo blijven intact. Kortom, belangrijke voorzieningen voor inwoners en de aantrekkelijkheid van de stad zijn dan voor de komende jaren geregeld. Daartegenover staan keuzes, zoals meer bezuinigen op de eigen gemeentelijke organisatie. Met het amendement geven wij het college de opdracht om met een extra invulling hierover te komen.

Ook andere zaken, het sterk versoberen van Smart Delta, geen bijdrage meer aan het Ondernemersfonds en subsidie voor het binnenhalen van topsportevenementen waren ook opties die ambtelijk verkend zijn, maar waar het college uiteindelijk niet voor heeft gekozen. Maar wij begrijpen ook dat niet alles kan. Wij maken wel deze keuzes. Dit was even kort ons amendement. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Voorzitter, een van de redenen waarom we vandaag hier zitten en we ons moeten buigen over bezuinigingen, is dat de begroting van onze gemeente jarenlang niet op orde was. Veel te veel hebben we structurele uitgaven met incidentele middelen gefinancierd. En dit college kiest er nu voor om daar een einde aan te maken, om onze begroting op orde te brengen. En wat de SP nu doet, is weer die fout maken. En ik vraag de SP, voorzitter, via u, of zij dit een verantwoorde keuze vinden, door opnieuw weer incidentele middelen in te zetten voor structurele uitgaven? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Uiteraard vinden wij dit een verantwoordelijke keuze, want anders zouden we niet met dit amendement komen. Kijk, het komt natuurlijk vaker voor, aan de start van deze collegeperiode is dat volgens mij ook gebeurd, eenmalig geld in de reserves, waardoor je toch een aantal zaken structureel weer kan financieren.

Wij stellen helemaal niet voor om dat de komende jaren blijvend te doen. Maar gezien dit project en nu de voorstellen, vonden we dit een verantwoorde keuze. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: De heer Uysal. De heer Uysal: Wij vinden het geen verantwoorde keuze. En misschien ook voor de kijkers handig om te laten weten, om het verschil tussen incidenteel en structureel

38

verder te duiden, dat is hetzelfde als je je huur van je huis betaalt vanuit je spaarrekening. Op korte termijn is dat even lekker, maar op de lange termijn kom je daarmee in de problemen. Dat is gewoon roekeloos beleid. En ik vraag me af hoe de SP dan de toekomst voor zich ziet. We kunnen nu op dit moment inderdaad de evenementen, de bezuinigingen op de bieb en andere terreinen hiermee wel op korte termijn redden. Dat is puur voor de bühne. Dat is symboolpolitiek. Maar wat doen we daar op lange termijn dan mee? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Nogmaals, wij stellen niet voor lange termijn voor om dit constant te blijven doen. Maar wij hebben ernstige twijfels bij dit project. We kunnen ervoor kiezen om nu heel veel ombuigingen te verzachten. Dan zijn we jaren verder. Dan is de politieke financiële situatie misschien wel heel anders. De heer Uysal weet al precies hoe dat er blijkbaar uit gaat zien. Maar wij vinden dit een verantwoorde keuze, zoals ik net al heb toegelicht. De voorzitter: Gaat u door. Toch een interruptie van de heer Den Heijer. Ik denk dat we echt allemaal weten wat incidenteel en structureel is, maar gaat u door. De heer Den Heijer: Daar ga ik het ook niet over hebben. Ik had vooral een vraag, wat het plan is van de heer Hartmeijer dan na ‘29? Want hij spreekt heel erg over de komende jaren. Daar kiest hij een dekkingsmaatregel voor.

Dat kan. En wat is dan het plan vanaf na ‘29? Want uw dekking zit erop dat de sportclubs en mensen die willen wandelen en fietsen in het gebied waar u niet voor kiest eigenlijk de dupe zijn. Dat is uw verantwoordelijkheid. Maar wat zijn vervolgens dan na ‘29 voor u mogelijkheden om dat als structureel weer te gaan dempen? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Ten eerste weet ik niet of mensen echt de dupe zijn van het niet door laten gaan van het Stadspark. Want wij komen ook regelmatig de wijk in en mensen weten amper waar het project over gaat. Volgens mij wordt er niet heel veel gemist. Het project waar het moet gaan plaatsvinden, is al heel erg groen. Daar zijn al heel erg veel parken en wandelmogelijkheden. Om dan te spreken over dupe, dat vind ik ook een beetje zwaar. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik hoorde in het betoog van de heer Hartmeijer eerst toch wel wat negativiteit over ondernemers. En hier gaat het wel over sportverenigingen. Spreekt de heer Hartmeijer ook met sportverenigingen? Want daar gaan ook de financiën mee gepaard die u nu wil gaan schrappen. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Het is jammer dat ik dan elke keer de heer Den Heijer moet corrigeren. Ik heb het helemaal niet tegen ondernemers gehad. Waar ik op heb gewezen,

39

is het Ondernemersfonds waar via de OZB de gemeente over zijn eigen vastgoed ook weer in stort. Ons voorstel is gewoon om daarmee te stoppen. Dat is niet tegen ondernemers. Dat is vanuit onze organisatie. Dat heeft niks met tegen ondernemers te maken. En op uw eerdere vraag, hoe wij dat zien, voor de komende jaren willen we dat geld wat over is, dat is 37 miljoen, daarvoor besteden. Daarna zit je gewoon weer in de normale cyclus van hoe je financieel natuurlijk uit moet komen. Maar wij vinden dit een te verantwoorden keuze. Dan voor de komende jaren zit je goed. De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Hartmeijer: Daarna moet je toch sowieso weer gaan kijken. En dat moeten we nu ook. De heer Den Heijer: Maar de heer Hartmeijer van de SP verbouwt de begroting met 45 miljoen euro. Dat is echt een heel stevig bedrag. Daarmee zegt de heer Hartmeijer dat voor de komende jaren, prima, dan een aantal maatregelen gedempt worden. En daarna valt dat gat gewoon in de begroting. De heer Hartmeijer kan elke euro ook maar 1 keer uitgeven. En zeggen, dan gaan we het na ‘29 daar eens even over hebben. Maar dan weten we toch dat dat probleem er dan aankomt? Dat is toch een begroting op drijfzand dan, die de SP hier verbouwt? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dat is helemaal niet. Wij verbouwen in die zin niet de begroting. Wij halen gewoon één project eruit.

En dat geld doen we verspreid inzetten. Een echte verbouwing vind ik dan dat er geen sprake van is. De voorzitter: Gaat u door. De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Ik heb ook nog een vraag over dit amendement, voorzitter. Tot op zekere hoogte kan ik mijnheer Hartmeijer wel volgen over kritisch kijken naar bepaalde projecten in de stad. Maar nu zijn er, als we het hebben over het Stadspark, al wat toezeggingen gedaan, al wat projecten in gang gezet. Hoe kijkt u daarnaar? Want als we dat volgens uw gedachtegoed allemaal zouden weghalen bij Stadspark XXL, hoe zou dat dan neerdalen bij al die verenigingen? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Het klopt natuurlijk dat het stukje park Reeweg Oost is gerealiseerd, of dat gaat gerealiseerd worden. En voor het overige is het inderdaad een politieke keuze. Dat is misschien niet makkelijk voor beloftes die al zijn gemaakt. Maar goed, wij hebben die beloftes niet gemaakt, dat heeft het college gedaan. Wij vinden dit een terechte wijziging. Dank, voorzitter. Even kijken waar ik was. Dit was ons amendement. Een veel uitgebreidere toelichting wordt gegeven in het amendement zelf. Er is ambtelijk gekeken naar dit voorstel en wordt als technisch uitvoerbaar gezien.

Wij roepen daarom de andere fracties op om te kiezen voor voorzieningen voor onze inwoners, voor cultuur en evenementen, waardoor mensen uit heel Nederland onze stad blijven bezoeken, die stijgende lijn van de afgelopen jaren vast te houden en tegen extra heffingen. En laten we het project Stadspark varen. Dank u wel.

40

De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Voorzitter, dank u wel. Ik vroeg me inderdaad af, ik hoorde in een keer, technisch uitvoerbaar wordt het geheel bevonden … Ben ik echt benieuwd, hoe uitvoerbaar is het namelijk? Nou gaat het niet over incidentele en andere middelen, maar hoe uitvoerbaar is het? Want u onttrekt echt een behoorlijk bedrag namelijk aan de begroting. En zoals de VVD dat zegt, of Dordtse VVD, het gaat om … Overigens complimenten hoor, daar niet van. Maar het is onvoorstelbaar wat het amendement zou kunnen doen namelijk met de Perspectiefnota. Technisch, hoe legt u dat uit, dat het uitvoerbaar is? De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Volgens mij was de heer Katif ook zelf aanwezig bij die commissie. En toen heeft hij ook kunnen horen dat er ambtelijk naar gekeken is. Er is gesteld, dit kun je zo doen, dit is technisch uitvoerbaar. Er naar de provincie zou er ook naar gekeken worden. En volgens mij heeft daar ook een goedkeuring plaatsgevonden. En de wethouder heeft zelf ook toegelicht, dit kun je doen. Het is niet de politieke wens van dit college, maar technisch is het uitvoerbaar. De voorzitter: Dank, mijnheer Hartmeijer. U dient nog de moties in. En dan geef ik het woord aan mevrouw Pichel van de fractie van Forum voor Democratie, voor de volledigheid. Excuus. Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Voor de volledigheid inderdaad.

Voorzitter, geld is nooit de bron van creatie. Maar wat betekent dat eigenlijk? Te vaak gebruiken we geld als reden voor onze keuzes. We doen iets niet, omdat er geen geld is. Of we doen iets juist wel, omdat er geld is. Maar wat als we geld weghalen als bron van een keuze? Wat zou de keuze dan zijn? En praten over geld als energie is iets waar de meeste mensen in deze wereld van gaan fronsen. Maar waar geld is en in overvloed beschikbaar is, daar weten ze dondersgoed dat dit zo werkt. Ik doe voor nu even alsof ik word begrepen. En verantwoord omgaan met geld wat van een ander is, dat noemen we ook wel rentmeesterschap. Het beheren van wat ons is toevertrouwd, in dienst van waar het voor bedoeld is. En de manier waarop het geld nu wordt beheerd, is een totaal van een begrotingsbudget van 650 miljoen. De gemeenteraad nu een pakket aan maatregelen aangeboden heeft gekregen van zo'n 25 miljoen euro, waar we uit kunnen kiezen waar wel of niet op bespaard moet worden. En daarmee wekken we de indruk dat de raad het voor het zeggen heeft en het proces democratisch is. Dat is natuurlijk niet helemaal zo. Er is nu alleen heel veel stress en onrust veroorzaakt en heel veel vergadertijd en geld verspild met deze exercitie. De vraag is, is dat goed rentmeesterschap? En wij dienen dan ook een motie in, genaamd Koers houden, op weg naar een toekomstbestendig Dordrecht.

En voorzitter, deze motie is een oproep aan het college om verder te kijken dan alleen kortetermijnbezuinigingen. Het begrotingstekort waar we nu voor staan, is grotendeels ontstaan door het Rijk, dat minder middelen beschikbaar stelt aan gemeenten. Tegelijkertijd worden er wel miljarden gereserveerd voor andere uitgaven. En deze keuzes leggen de rekening neer bij de gemeente en bij onze inwoners. De voorgestelde methode die er nu ligt op korte termijn, mogelijke OZB-verhogingen over een tijdje, leidt tot onzekerheid en druk bij mensen die het al moeilijk genoeg hebben. Dat is niet nodig, want er zijn alternatieven. En we kunnen kritischer kijken naar

41

investeringen, herprioriteren op basis van maatschappelijke waarden en structurele keuzes voorbereiden voor de lange termijn. En met deze motie vragen we het college om komend jaar, niet nu, maar gewoon wel voor de lange termijn, ook nog te kijken naar een strategische langetermijnanalyse en dat aan de raad te presenteren. Zodat we als raad ook het gesprek kunnen voeren over fundamentele keuzes die onze stad wel vooruithelpen, zonder onnodige schade te richten op de korte termijn. Dank u wel. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Een vraag. Als ik de toeloop naar deze Perspectiefnota een beetje gevolgd hebt, dan heeft het college al een inventarisatie gemaakt van structurele bezuinigingen. Die is voorgelegd aan de raad. Daar hebben we een soort consultatiesessie over gehouden. En dit is het resultaat. Forum voor Democratie lijkt een herhaling van zetten voor te stellen. Maar wat is dan het nieuwe aspect aan de motie die mevrouw Pichel voorstelt? De voorzitter: Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank voor de vraag van de heer Groenewege. De exercitie die de heer Groenewege bedoelt, is inderdaad wat we de laatste maanden hebben gedaan in de commissies.

Even los van inderdaad de bepaalde structurele dingen en dat we kijken naar een meerjarenbegroting, er wordt wel gewoon gekeken naar een soort kaasschaaftechniek om eigenlijk snel te schrappen waar geschrapt kan worden. En ik hoor hier wel, en ik zie het ook in een paar moties terug, dat er wordt gekeken naar wat langetermijnoplossingen. Eigenlijk zei de heer Hartmeijer van de SP het net ook al, dat je soms kunt kijken naar de eigen organisatie en wat dingen anders doen. Alleen dat is iets wat natuurlijk wel iets meer onderzoek vergt. Dat is ook iets wat een businesscase vergt. Je kunt zeggen, personeel wat op een gegeven moment met pensioen gaat, ga je die een-op-een vervangen of ga je kijken of je kunt automatiseren? Maar dat kun je niet zomaar zeggen. En dat kun je ook niet op één moment of in één jaar uitvoeren. Daar is een langetermijnvisie voor nodig. En dat moet je natuurlijk met een businesscase onderbouwen. Dat is niet wat we hier hebben liggen.

Een amendement, of was het een motie, die nu van de baan is van Beter voor Dordt over externe inhuur, is natuurlijk eigenlijk een prima idee om de balans te leggen, moeten we extern gaan inhuren of moeten we dat gewoon intern doen? Wat is het verschil? Want je kijkt niet alleen naar kosten per uur, maar je kijkt ook, moet je een hele afdeling ervoor optuigen? Hebben we die mensen wel? Kunnen we die mensen opleiden? Dat zul je in een businesscase weer moeten geven. Dat hebben we niet gedaan. Daar hebben we tijd voor nodig. Dat kan ook niet op de korte termijn. Maar het blijft nog steeds verstandig om daar wel naar te kijken. En dat is de reden waarom we toch vragen, laten we in ieder geval kijken naar een mix van lange termijn en ook korte termijn, om daar gewoon bestuurlijk betere keuzes in te kunnen maken. De voorzitter: Dank u wel. En wij ontvangen graag uw motie, of die hebben we al ontvangen? Die komt nog deze kant op. En dan geef ik het woord aan de heer Stam.