2.3 2025.07.15 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 15 JULI 2025 Raadzaal Voorzitter: De heer Mol Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Van Dam Timmers (CDA) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van Leeuwen (Fractie van Leeuwen) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Safranti (DENK) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Schnabel (Partij van de Arbeid) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Op Ons Eiland) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie Stam) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA)

1

Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: mevrouw Van Benschop, de heer Burggraaf, mevrouw De Jonge, de heer Van der Kruijff, de heer Van der Linden, de heer Merx

1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Goedemiddag, ik vraag u allen te gaan zitten. Even wat rennende raadsleden. Hierbij open ik de raadsvergadering van vandaag, dinsdag 15 juli 2025. En ik heet graag iedereen van harte welkom hier in de zaal. De leden van het college zijn te gast bij de gemeenteraad, iedereen op de tribune, mensen die vanaf een andere plaats meekijken, van harte welkom. We hebben een mooie agenda voor vanmiddag. En als het een beetje meezit, ook de laatste vergadering voor het zomerreces. Laten we ook met elkaar goed vergaderen. Maar ik wil graag eerst nog even met u terugblikken op afgelopen weekend, want ik hoop dat u allen net zo heeft genoten van Big Rivers Festival als ik. Wat was het een mooi feestje. En ik ben echt onder de indruk van de werkelijk fantastische organisatie en de vele mooie en goede optredens. En vooral van de ontzettend gemoedelijke en gezellige sfeer en alle leuke mensen en mooie kennismakingen. En ik ben er toch altijd weer trots op dat wij als stad een evenement met bijna 150.000 mensen kunnen organiseren en bezoekers en dat het eigenlijk zo rimpelloos verloopt. Daar kan toch de rest van Nederland een voorbeeld aan nemen. Dan nog hebben we iets te vieren, want onze wethouder Rik van der Linden is vandaag jarig. Hartelijk gefeliciteerd. En hij wordt blij gemaakt met veel moties en amendementen.

De heer Van der Linden: Voorzitter, dank u wel. Dit is mijn eerste officiële kringverjaardag. Dat is wel mooi. De voorzitter: En dan gaan we ook gewoon met elkaar besturen. De laatste vergadering voor het zomerreces, zoals ik al aangaf, waarbij vandaag de Perspectiefnota vooral centraal zal staan. Goed om te melden dat het heel fijn is dat de heer Oostenrijk weer voldoende is opgeknapt om in ons midden te zijn. Welkom terug, mijnheer Oostenrijk. Wat fijn dat u er bent. En misschien wilt u er zelf ook nog wat woorden aan wijden. Gaat uw gang. De heer Oostenrijk: Voorzitter, ik ben dankbaar dat ik weer in dit gezelschap mag verkeren. En ik dank iedereen, u en alle anderen in deze zaal en daarbuiten, voor de hartelijke bemoedigingen die ik in mijn verblijf thuis en in het ziekenhuis heb mogen ervaren. Hartelijk dank. De voorzitter: Hartstikke mooi. En u ziet er goed uit. Fijn dat u vanmiddag bij ons bent. En dan heeft de heer Den Hartog van GroenLinks doorgegeven in de middag niet aanwezig te kunnen zijn. Dat stellen wij ook vast hierbij. En de heer Safranti zal ook later aanwezig zijn. En ik heb zojuist te horen gekregen dat de heer Uysal onverwacht even afwezig is. En we zullen ongetwijfeld nog te horen krijgen wat er aan de hand is. Maar hij sluit in ieder geval naar waarschijnlijkheid later aan en dan gaan we handelen naar bevind van zaken.

Dan even over naar het vaststellen van de agenda. Het verzoek van de heer Den Hartog

2

leg ik graag aan u voor. Hij is er niet, maar hij vraagt het volgende, om agendapunt 10, dat betreft een stemstuk en hij gaat over motie M1 waar de stemmen in de vorige vergadering van 2 juli staakten, hij vraagt een van de mede-indieners of het mogelijk is deze motie aan het einde van de vergadering te behandelen, zodat hij zelf ook aanwezig kan zijn. Het lijkt me dat dat geen bezwaar is, toch? Daar zijn we soepel in. En dan gaan we de behandeling van dat punt doen na behandeling van de Perspectiefnota. Dan stel ik hierbij de agenda als zodanig vast, met uw instemming. Dat is het geval. 2. Vaststellen van de notulen van de Dordtse Dinsdag van 24 juni 2025 Vergaderzalen 1, 3 en 5 De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 2, het vaststellen van de notulen van de Dordtse Dinsdag van 24 juni, in de vergaderzalen 1, 3 en 5. Kunt u de genoemde notulen vaststellen? Dat is het geval. Zijn ze hierbij vastgesteld. 3. Benoeming van de heer D.T. van Antwerpen tot commissielid namens fractie Beter Voor Dordt - Raadsvoorstel De voorzitter: En dan komen we bij een benoeming. Namelijk de benoeming van de heer Van Antwerpen tot commissielid, namens de fractie Beter voor Dordt. Mevrouw Jager heeft mij een mailbericht gestuurd dat zij het commissielidmaatschap helaas neerlegt en zich in gaat zetten voor het bestuur van Beter voor Dordt. We kunnen haar zien zitten.

En dank u wel ook voor al uw inzet. En Beter voor Dordt stelt naar aanleiding hiervan de heer Van Antwerpen voor als nieuw commissielid. Mevrouw Jager, nogmaals heel veel dank voor wat u voor ons betekend heeft en heel veel succes en plezier met uw volgende uitdaging. En de heer Van Antwerpen is voor u allen een oude bekende, heb ik begrepen. Hij is eerder raadslid geweest voor Beter voor Dordt. En hij heeft ook een aantal jaren in het oosten van het land gewoond. Inmiddels woont hij weer in Dordrecht, keurig, het is altijd fijn om mensen weer welkom te heten, en is het politieke bloed ook weer gaan kriebelen. Hartstikke mooi. Ik kijk even rond. Kan iedereen instemmen met de benoeming? Dat is het geval. En dan verzoek ik de heer Van Antwerpen naar voren te komen. Hij is er zelfs al. En verzoek ik iedereen even te gaan staan. Zo, mijnheer Van Antwerpen, u weet wat u moet doen. U legt de belofte af. Ik lees de tekst voor en u sluit hem af met de woorden die u moet uitspreken. Ik verklaar dat ik, om tot commissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen.

En ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als commissielid naar eer en geweten zal vervullen. Hier staat dat verklaar en beloof ik, maar u kiest uw woorden. En dat zijn nogmaals. En zo is het. Welkom terug. En ik wens u veel succes. En laten we de schorsing gebruiken om even te feliciteren. Mooi. Dan gaan we vlot verder. 4. Indienen van Geen wensen/bedenkingen bij vaststelling Omgevingsprogramma Economie - Raadsvoorstel De voorzitter: Dan ben ik aangekomen bij het hamerstuk, want dat is er maar één. Dat betreft het Indienen van geen wensen of bedenkingen bij de vaststelling van het Omgevingsprogramma Economie. Is er nog een korte stemverklaring? Gaat uw gang.

3

De heer Katif: Voorzitter, dank u wel. Beter voor Dordt … De voorzitter: De heer Katif. De heer Katif: Dank u wel, voorzitter. Beter voor Dordt blijft kritisch, vooral vanwege de impact op kwetsbare inwoners, leefbaarheid en zeggenschap. Wij vinden het bovendien vreemd dat de economische visie, die slechts een intern document van de gemeente is, al op de agenda staat en wordt vastgesteld. Zeker omdat de omgevingsvisie 2.0, waar deze visie onderdeel van zou moeten zijn, nog niet door de raad is vastgesteld. Dit is niet de juiste volgorde. En het doet af aan de integrale besluitvorming. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, de heer Katif. Dan de heer Groenewege, van de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. We kunnen niet doorgaan met de economische groei op een planeet die niet meegroeit. En daarom stemt de Partij voor de Dieren tegen of wordt de Partij voor de Dieren geacht tegen dit stuk gestemd te hebben. Mevrouw Stolk: Voorzitter? De voorzitter: Ik had eerst nog de heer Van der Meer en dan mevrouw Stolk. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Dank u wel, voorzitter. Onze wens is dat dit programma voortvarend wordt uitgevoerd. Wij hebben op dit moment geen bedenkingen. Het programma wijst de weg naar de economie van de toekomst. Hulde daarvoor. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van Beter voor Dordt. De voorzitter: En wat zegt dat over uw steun voor het voorstel? Mevrouw Stolk: Het voorstel zullen we wel steunen, maar met dien verstande met stemverklaring erbij. De voorzitter: Dank u. Dan mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Voorzitter, wij snappen dat dit een hamerstuk wordt. Het is gebundeld bestaand beleid. Wij zien hier wel een voorbeeld als de netcongestie, wat als fenomeen wordt geaccepteerd. En tegelijkertijd is economische groei een ambitie. Kort gezegd, we willen groeien, maar nieuwe ondernemingen kunnen zich niet vestigen. En dat zou een dergelijk plan toch wel onuitvoerbaar maken. En daarom willen wij graag worden geacht tegen te hebben gestemd. De voorzitter: Dank u wel. Waren dat de stemverklaringen? Kunnen we dan het voorstel vaststellen, waarbij opgemerkt dient worden dat Forum voor Democratie en Partij voor de Dieren worden geacht tegen te hebben gestemd? Dat is het geval. Dan stel ik het hierbij vast.

4

5. Raadsinformatiebrief over Voortgangsrapportage Dordthuis – Raadsinformatiebrief De voorzitter: Komen we bij de stukken ter kennisname. Kunt u allen kennisnemen van de stukken behorende bij de agendapunten 5 tot en met 9? Ik hoef ze niet voor te lezen. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, een opmerking bij agendapunt 6, propositie Realisatiestimulans. Mooi dat we op deze manier wellicht steun krijgen voor versnelling van de woningbouw in Dordt West. We hebben nog technische vragen gesteld over de precieze invulling van het beoogde programma. En daar komen we later mogelijk op terug. De voorzitter: Dank u wel. Andere opmerkingen nog over de ter kennisname stukken? Dat is niet het geval. Dan hebben we daar hierbij kennis van genomen. 6. Raadsinformatiebrief over Indienen propositie Realisatiestimulans (Woontop afspraken versnelling woningbouw Dordt West) - Raadsinformatiebrief 7. Raadsinformatiebrief over Onderzoek anonieme brief GR Sociaal (resultaten) Raadsinformatiebrief 8. Raadsinformatiebrief over Hoofdlijnen financiële effecten Meicirculaire 2025 Raadsinformatiebrief 9.

Raadsinformatiebrief over Gewijzigde SiSa2024-bijlage in Jaarstukken 2024 Raadsinformatiebrief 10.Motie M1 - Bouw voldoende sociaal De voorzitter: Dan kom ik bij het stemstuk, dat is motie M1, die verschuift naar achteren, na afloop van het vaststellen van de Perspectiefnota.

11.Vaststellen Perspectiefnota 2026 - Raadsvoorstel De voorzitter: En dan komen we bij de Perspectiefnota. Joelen is gepast, maar niet publiek en niet vanaf de tribune. Tijdens de vergadering op 1 juli hebben we de eerste termijn afgerond. Hierbij hebben de algemene beschouwingen plaatsgevonden. En daar zijn twee amendementen en veertien moties ingediend. Vervolgens heeft u hierover, en over aanvullend aangeleverde onderwerpen, vorige week gesproken in de commissies. En vandaag behandelen wij de tweede termijn en mogelijk een korte derde termijn. In de tweede termijn krijgt iedere fractie en wethouder een spreektijd van 5 minuten, exclusief interrupties. Ik verzoek u allen weer de interrupties te beperken tot een korte vraag en zoveel mogelijk herhalingen uit de commissies te voorkomen. De spreekvolgorde is als eerste de grootste oppositiepartij en dan de grootste coalitiepartij, et cetera. En mocht u

5

nieuwe moties of amendementen willen indienen of bestaande willen intrekken of vervangen, wilt u het dan helder met nummers aangeven en de nieuwe of aangepaste aan het eind van uw termijn indienen bij de griffier? Dan zorgt de griffie dat ze zo spoedig mogelijk worden geüpload. Ook werkt de griffie aan een nieuw overzicht moties, amendementen die u aan het einde van de tweede termijn gemaild krijgt. Mevrouw Van Engelen: Voorzitter. De voorzitter: En dan is de spreekvolgorde u bekend. Mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, ik heb een verzoek aan de raad, als het mag? Want ik sta helemaal klaar om de heer Uysal te vervangen, mocht hij niet meer komen deze middag. Maar het kan ook zomaar zijn dat de heer Uysal wat later binnenkomt. Ik wilde eigenlijk aan u en de raad vragen of het ook oké zou zijn om de spreekvolgorde een beetje aan te passen deze keer en de woordvoering van GroenLinks wat naar later te verschuiven, als het nodig is. De voorzitter: Het was absoluut de bedoeling dat de heer Uysal hier zou zijn, maar door onverwachte omstandigheden is hij hier nog niet. Heeft er iemand bezwaar tegen als hij iets in de spreekvolgorde opschuift? Nee. Dan gaan we dat even … En het is ook gewoon even handelen naar bevind van zaken wat er gebeurt. Mevrouw Van Engelen: Dank u wel.

De voorzitter: En dan geef ik het woord aan de heer Schalken van de fractie van Beter voor Dordt. Gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Mensen hier aan tafel, gasten op de tribune en iedereen die op afstand ons volgt, allereerst dank voor de reacties die het college, ondersteund door de ambtelijke organisatie, op de algemene beschouwing heeft gegeven. Dank aan de commissieleden voor de constructieve commissievergadering. En vooral ook heel veel dank aan onze griffie voor alle ondersteuning. Ik gebruik deze termijn om met u te delen wat de opbrengst van de besprekingen Beter voor Dordt aan nieuwe inzichten heeft gegeven en wat het heeft betekend voor onze bijdrage uit de algemene beschouwing. Ik begin met een van de technische vragen waar collega Wringer zaken vroeg met betrekking tot de logiesheffing. We stipten dat ook al kort aan in onze algemene beschouwing en er is in de commissie over gesproken. Er komt hier een motie op dit punt, die wij mee indienen met de VVD. Die komt er straks aan. Ons amendement over de externe inhuur komt te vervallen. Na bespreking van dit punt in de commissie en de informatie die we gekregen hebben, dienen we nu een motie in. En die motie wordt mede ingediend door de VVD en Op Ons Eiland. Daarnaast ook een motie die oproept de externe inhuur op termijn op de roemernorm te krijgen. Dat is een nieuwe motie.

Die wordt mede ingediend door Op Ons Eiland. Onze motie Digitale veiligheid is in samenwerking met de wethouder aangepast en er zijn een aantal aanbevelingen van collega's ook mee opgenomen. Het is een vervanging van de eerdere motie en die wordt nu mee ingediend door de VSP, DENK, Op Ons Eiland en GroenLinks. De motie Evalueer de ombuigingen is niet veel veranderd, maar er komt wel een nieuwe variant van. Want de vraag blijft wat ons betreft, wat is een goed tijdstip om te gaan

6

evalueren? Wij denken zelfs, zoals de motie ook aangeeft, de eerste helft van 2027. Dat is een vol jaar nadat de ombuigingen zijn ingegaan. Waarna we dan nog kunnen bijsturen, indien nodig. Want normaal gesproken evalueer je al in 2026 bij de Burap, maar omdat het om bezuinigingen gaat, die gefaseerd worden ingevoerd, moeten we ook die bezuinigingen de kans geven en kijken hoe een en ander zich ontwikkelt. De VSP, Op Ons Eiland en DENK doen nu mee met deze motie. We hebben een nieuwe motie, die een zorgvuldige route borgt met betrekking tot de bezuinigingen. Ik begreep van collega Katif dat de wethouder enkele toezeggingen heeft gedaan in de commissie, en die borgen we met deze motie. Een motie Realistisch klimaatneutraal geeft veel punten aan waarom het niet realistisch is om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Een mooie ambitie, dat natuurlijk wel. En na de commissievergaderingen van afgelopen dinsdag blijkt dat er ook geen geld voor is om al deze zaken te doen. En natuurlijk moet Dordrecht klimaatneutraal worden, maar het Rijk of de provincie zullen Dordrecht echt geen extra geld geven om tien jaar eerder dan de rest van Nederland klimaatneutraal te worden. En Beter voor Dordt wil daar graag geen extra rekening van neerleggen bij onze inwoners.

Want het kan ook eigenlijk niet anders dat hier in deze raad meer partijen zullen zijn die het met ons eens zullen zijn dat we die rekening niet moeten leggen bij de bewoners. Dan kijk ik zowel naar de rechterkant van de linkse partijen en naar de linkerkant voor de rechtse partijen. De heer Van der Meer: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van der Meer, gaat uw gang. De heer Van der Meer: Een vraag aan Beter voor Dordt. Uitstel betekent niet dat het goedkoper wordt. Hebben we daarna wel geld? Op dit moment ligt er überhaupt geen geld voor, althans niet voor de rol van de gemeente, na 2026. Hoe gaan we daaraan werken? Want dat is het echte probleem. En niet wanneer we klaar zijn. Hoe kunnen we beginnen? De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, in reactie op de heer Van der Meer, het is inderdaad zo dat er nu geen geld ligt. Maar u weet, en zo staat het ook in de motie verwoord, dat een aantal zaken wellicht veel beter ook wat later opgepakt kunnen worden, omdat de innovaties steeds verder gaan en je wellicht, als je iets later iets inzet, veel meer kunt besparen met veel minder geld. En ook een beter effect hebt. En dat is onze reden waarom wij denken dat we zeker moeten proberen om in 2040 zo klimaatneutraal mogelijk te zijn, maar dat we daar niet voor de rekening extra bij onze Dordtse inwoners en bedrijven moeten leggen.

Voorzitter, ik kan nog niet verder. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Ik hoor de heer Schalken over het klimaatneutraal naar achter schuiven praten. En ik vraag me dan oprecht af, je kunt inderdaad een hoop investeringen anders doen, maar bent u dan niet bang dat juist door het achteruit schuiven van die kosten dat de kosten van klimaatverandering en ook het

7

niet investeren in verduurzaming op heel veel terreinen juist bij onze inwoners terecht zal komen? De voorzitter: De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, in reactie daarop, we moeten zeker zaken blijven doen die we nu al goed kunnen doen. Maar we weten ook, en dat staat volgens mij ook zo verwoord in de motie, dat er een aantal zaken zijn die je wellicht beter wat verder in de tijd kunt doen, omdat de innovaties er dan waarschijnlijk voor kunnen zorgen dat je met minder investering en met minder geld misschien zelfs wel meer effect kunt hebben op termijn. Wat ons betreft zeker niet dat we een ambitie moeten loslaten, maar het kan niet zo zijn dat we coûte que coûte 2040 klimaatneutraal moeten zijn en dat we de extra rekening daarvan bij onze inwoners en bedrijven leggen. Dank u wel. En deze motie wordt mede ingediend door de VSP, Op Ons Eiland en DENK, als ze straks nog komen. Voorzitter, we hebben ons kritisch uitgesproken over de diverse bezuinigingsvoorstellen en hebben vooral bij het sociaal domein ook aangegeven dat we een aantal voorstellen, los van de effecten voor de inwoners en organisaties, ook nog boterzacht vinden, qua haalbaarheid van de bezuiniging. We hebben naar aanleiding van de discussie in de commissie een amendement om de 24-uursreservering bij de Drechthopper te schrappen.

Die wordt mede ondersteund, mede ingediend door de VSP, DENK en Op Ons Eiland. En we zullen ook zeker het aangekondigde amendement van onder andere de VSP steunen, dat schrapt dat mensen met een scootmobiel niet meer gebruik mogen maken van de Drechthopper. En op dit punt steunen wij natuurlijk ook andere moties en amendementen of dienen die mee in, om het leed voor deze doelgroep mensen te verzachten. Verder heeft Beter voor Dordt naar aanleiding van de commissiebehandeling met betrekking tot de evenementen een motie die de bezuiniging op de evenementensubsidies kan verzachten. En als laatste dienen wij ook andere moties op dit punt mee in, of steunen die, die ervoor zorgen dat het leed voor de evenementensubsidies kan worden verzacht. En een tip voor iedereen, onze motie is ook voorzien van een dekking. Daar wil ik het bij houden. De voorzitter: Dank, mijnheer Schalken. En als u uw … Dank u wel. De nieuwe moties zijn ingediend. En geef ik het woord aan de heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dank, voorzitter. We hebben goede, constructieve commissies achter de rug, waarbij we hebben gekeken naar verbeteringen. Er is breed in deze raad gevoeld hoe zwaar deze taak is die op ons rust. En velen zijn ook bereid om die ongemakkelijke en moeilijke keuzes te maken. De 17 miljoen euro bezuinigingen zullen iedereen in deze stad raken.

We dienen vandaag zelf een aantal verbetervoorstellen in en staan open voor ideeën van andere fracties. Wel waken we ervoor dat de begroting met goedbedoelde wensen verder uit het lood slaat. En bij alles wat we doen staat voorop, Dordt moet veilig, schoon, betaalbaar en gezellig blijven. Voorzitter, het kan niet zo zijn dat een kleine groep straatvandalen na afloop van het volksfeest Big Rivers de boel verziekt. Zo'n mooi weekend en dan toch verschillende winkels moedwillig beschadigd. We hopen dat de daders snel gepakt worden. En tijdens ons bezoek aan handhaving en de ondernemers vandaag begrepen we dat de gemeente terughoudend is met het plaatsen van camera's in de binnenstad. Daarover drie vragen aan de burgemeester. Herkent de burgemeester deze terughoudendheid? Zijn de daders in beeld en opgepakt? En wat zijn de plannen om cameratoezicht in deze stad te

8

verbeteren, en het liefst ook in de binnenstad? Daarnaast verwachten we van het college dat de middelen voor het Integraal Veiligheidsplan op termijn structureel in de begroting landen. En me min 8 fte bij het handhavingsteams baart onze fractie grote zorgen. En wat ons betreft juist geen min 8, maar plus 32 boa's er structureel bij, want die zijn zo vreselijk hard nodig om de overlast in de wijken de kop in te drukken. Het aanpakken van hangjongeren, drugsoverlast, hardrijders, afvaldumping, fatbikes. Veel klachten die we horen. En door eerdere VVD-inzet konden de wijkboa's zich daar nu 2 dagen per week op richten. En wij willen dat ze dit minimaal 5 dagen in de week kunnen doen. En we horen graag voor de begroting wat daarvoor nodig is. Dan onze 3 … De heer Van der Meer: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Vraag aan de VVD. Er wordt gepleit om op het gebied van veiligheid een post uit het huidige coalitieakkoord voort te zetten in de volgende periode. Daar kan ik me iets bij voorstellen. Geldt dat ook voor andere prioriteiten die in het coalitieakkoord … U begrijpt dat voor ons klimaat en energie natuurlijk heel erg belangrijk zijn. We hebben net geconstateerd dat daar geen geld voor is. Gaan we dat ook verder voortzetten? De heer Den Heijer: Nee, gelukkig niet. De voorzitter: De heer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Gelukkig niet, voorzitter, want daar gaat uiteindelijk de kiezer straks over. Maar inderdaad, dat soort zaken genieten wat ons betreft mindere belangstelling dan de veiligheid voor onze stad. Dan gaan we naar de drie … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. De heer Den Heijer geeft net aan om meer in te zetten op handhaving, omdat het belangrijk is. Hoe kijkt de VVD aan om binnen de huidige formatie of eventueel de uitbreiding van de formatie twee jeugdboa's … Of althans om handhavers ook op te leiden tot jeugdboa's? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Om alle misverstanden te voorkomen, want het misverstand bestond in de commissie dat er geen jeugdboa's zouden zijn, dat is op dit moment het geval. De beelden die de Partij van de Arbeid daarbij gedeeld heeft in de commissie, daar sluiten we ons in ieder geval niet bij aan. Wij denken dat we onze boa’s nuttiger kunnen inzetten om dat soort problematiek gewoon stevig aan te pakken en niet met jongeren te gaan knikkeren en voetballen en al dat soort zaken. Dat vinden we geen taak van boa's. We vinden dat de boa's gewoon moeten handhaven en desnoods boetes uit moeten schrijven. Mevrouw Schnabel: Voorzitter.

9

De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Hele kleine aanvulling. Dan verbaast me dat toch, want de resultaten zijn heel positief van jeugdboa's. En jeugdboa's kunnen gewoon ook op andere handhavingstaken ingezet worden. En het zou een hele mooie plus zijn juist om ook beter in contact met jongeren te staan en beter te begrijpen wat er speelt. Is de heer Den Heijer het daar niet mee eens? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Nee, daar is mijnheer Den Heijer het absoluut niet mee eens, omdat u zegt dat we binnen de huidige capaciteit twee boa's daarvoor beschikbaar moeten stellen. Maar ik heb liever dat die boa's gewoon de overlast in de wijken aanpakken. Dat die de leefbaarheid, het afval die naast geplaatst wordt, dat we dat soort zaken voorrang geven. En allerlei dingen met jongeren doen, dan verwart u het volgens mij met gewoon jongerenwerk. Daar hebben we jongerenwerkers voor. En laten we absoluut de boa's … Daar hebben we er nu twee van, dat is voldoende. Wij zitten hier in de raad om onze prioriteiten erbij aan te geven. En dan hebben andere zaken wat ons betreft de voorkeur. De voorzitter: Ik zie nog een interruptie van mevrouw Kruger. Ik wil er wel op wijzen dat het punt van mijnheer Den Heijer nu echt wel duidelijk is over wat hij vindt van de jeugdboa’s. Mevrouw Kruger.

Mevrouw Kruger: Voorzitter, dat is inderdaad duidelijk, want zo kennen we de VVD weer. Als iemand iets fout doet, gewoon lekker hard straffen, ophokken en noem maar op. Dat wordt nu ook weer even neergezet. De voorzitter: En wat is uw vraag? Mevrouw Kruger: Terwijl mijn vraag is, kan de heer Den Heijer of kan de VVD iets meer richting ook preventie gaan? Want is de heer Den Heijer het niet met mij eens, als je zeker jonge mensen gewoon toch wat meer kan begeleiden, en dat kunnen die jeugdboa’s, die hebben daar een speciale opleiding voor gehad, meer als de reguliere boa's, dat dat preventief werkt voor de toekomst? En dat we dan minder hoeven te straffen? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Zo kennen we GroenLinks natuurlijk ook weer. Maar laten we het probleem even helder schetsen. Min 8. Gewoon min 8 aan handhavers. En dan gaan we hier aan deze tafel de beperkte capaciteit die we hebben, zitten beknibbelen om ze taken te laten doen waarvan mevrouw Kruger en de Partij van de Arbeid zegt, dat vinden wij best. Alleen wij zeggen, hou je met andere zaken bezig. Mensen hebben hartstikke veel last van afvalnaastplaatsing, die fatbikes die door die straten heen racen, hangjongeren in die buurten. En een jeugdboa vinden we dan minder belangrijk dan gewoon die min 8 op de een of andere manier oplossen en ervoor te zorgen dat wijken gewoon veiliger worden.

De voorzitter: Mevrouw Kruger.

10

Mevrouw Kruger: Voorzitter, ik vind het zo jammer dat de VVD de voorkeur geeft aan en dat men het waardeloos vindt om jongeren te benaderen, of in ieder geval daar niet de prioriteit aan te geven. Kan de VVD meegaan met het idee dat ook de reguliere boa's een wat bredere opleiding krijgen, waardoor er meer aandacht is voor de jeugdboa’s? De voorzitter: De heer Den Heijer. Mevrouw Kruger: Voor het jeugdwerk, laat ik het zo zeggen. De heer Den Heijer: We hebben recent een werkbezoek gehad bij de boa's. En ze worden daar bijvoorbeeld ook opgeleid om ondermijning tegen te gaan op bedrijventerreinen. Wat er zich daar allemaal afspeelt, ook waar het gaat om prostitutie, mensenhandel, daar zijn ook opleidingen voor beschikbaar bij de boa's. En er is op dit moment 0,5 fte boa zich tegenaan aan het bemoeien om dat soort problematiek de kop in te drukken. En dan zitten we hier een voorstel te behandelen om 2 extra jeugdboa's, daar allerlei scholing voor toe te passen. Ik zeg niet dat andere mensen dat niet mogen vinden, want ik kan me voorstellen dat andere partijen dat een wenselijk idee vinden. Maar het is niet de voorkeur die de VVD kiest. De VVD ziet een veel groter probleem, namelijk dat we straks 8 man van de loonlijst weg mogen strepen. En dat is een veel groter probleem voor deze stad. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Den Heijer: Drie verbetervoorstellen.

De hertjes, maar ook de speelplekken willen we behouden. In de eerste termijn zei ik het al, voor spelen is gekozen voor verschraling. Daarom dien ik, mede namens het CDA, BVD, DENK, de motie Behoud van speelplekken in onze wijken in. We zien namelijk dat het college in de begroting geen rekening houdt met een verwachte hogere uitkering van het gemeentefonds. Dat biedt ruimte. En daarnaast heeft de raad zelf 72.000 euro vrijgemaakt op haar eigen budget. Die middelen kunnen we goed inzetten om speeltoestellen te behouden in de wijk en te verbeteren. En de motie vraagt om een startnotitie te maken met alternatieven, waarbij bewoners, ondernemers en organisaties kunnen bijdragen. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Even een vraag aan de VVD. En dan ook eventueel de andere indieners. Wij hadden het idee dat er al budget hangt aan die speelplekken. Wat is de motivatie om deze motie in te dienen? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Wat mevrouw Koene stelt, dat klopt. Tegelijkertijd is ook via technische vragen naar boven gekomen, er is volgens mij een collega partij die daar vragen over heeft gesteld, dat was Beter voor Dordt, nee, dat was bij de logiesheffing … Anyway. Daar blijkt dat je een aantal opties, scenario's hebt. Je hebt scenario C, D.

En we komen nu 5 ton tekort om alle speeltoestellen te kunnen behouden, structureel. Dat is een heel gortig bedrag. Dat kunnen we ook gewoon niet dichtregelen vandaag. Die

11

illusie moeten we ook niet wekken. Maar we zijn wel op zoek gegaan naar dekking om te kijken of we in ieder geval niet helemaal niets doen om het te kunnen behouden, want anders is de slotsom dat straks 1 op de 4 speeltoestellen in Dordrecht verdwijnt uit de wijk en dat kwalitatief de rest van de speeltoestellen gewoon stevig achteruitgaat. En dat is ook wat we in de commissie van heel veel andere partijen hebben gehoord. Daar zijn we echt niet de enige in. Een steen op de maag, dat willen we niet. De voorzitter: Mevrouw Koene, goed zo? De heer Den Heijer, vervolgt u … Toch niet. De heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Ik vind het een nobel streven van de Dordtse VVD om die speelplekken wat geld voor vrij te maken. Wat me wel enigszins verbaast, is dat al wordt geanticipeerd op de hogere algemene uitkeringen. Ik heb ook de brief van de accountant gelezen. Die maakt ook al gewag van het feit dat er in 2030 weer een megaprobleem op ons afkomt. We zitten nu in een fase dat we moeten bezuinigen. Die ombuiging nemen we allemaal mee. Maar hoe kijkt de VVD aan tegen de problematiek die in 2030 op ons afkomt, de voorzieningen die op peil moeten worden gebracht? En is het dan niet verstandiger om te gaan sparen? En dan met de middelen die er nu zijn voor speeltoestellen om te kijken of je het daarmee op peil kan houden? De voorzitter: De heer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Allereerst is er natuurlijk sprake door bevolkingsgroei of in ieder geval meer de inkomsten van de stad, ook als je ziet op de binnenstedelijke ontwikkelingen die we natuurlijk aangaan. Daar zit hij ook op. Uw punt, zorg een beetje goed voor de toekomst, dat is ook wel een punt wat we meenemen nu in de ombuiging, omdat we eigenlijk het gat wat we onszelf hebben gesteld iets groter hebben gemaakt om ook een beetje te sparen voor onderhoud en investeringen die we in de toekomst moeten gaan doen. Maar zeker, hij knelt. Tegelijkertijd is aan de hand van technische vragen naar boven gekomen dat dit ook gewoon een onvoorziene inkomsten was. Dit is iets wat we vooraf ook niet bedacht hadden, maar na herhaaldelijk vragen is dat naar boven gekomen. Vandaar dat we nu zien dat dat wel kan, omdat dat niet verder met de algehele groei te maken heeft. De voorzitter: De heer Hartmeijer nog. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Een beetje in aansluiting op de heer Stam, de voorstellen van de VVD zijn op zich sympathiek, maar ze zoeken de dekking uit de verwachte groei van de inwoners van de stad. Maar ik ben benieuwd, tot hoeveel inwoners moet de stad dan groeien om deze moties een succes te maken? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Hij kan in ieder geval nu gewoon binnen de bestaande meerjarenbegroting.

Daar is nu niet iets extra's voor nodig ten opzichte van wat eerder al reeds besloten is. Dan hebben we, op dit moment geldt er een vrijstelling voor de logiesheffing, de heer Schalken had het daar terecht over, voor het verblijf georganiseerd door het COA. Daardoor worden hotelkamers langdurig ingezet voor opvang, zonder dat daar inkomsten uit de logiesheffing tegenover staan. Dat is geen

12

verwijt aan de mensen die hier tijdelijk verblijven, maar een gevolg van onze eigen verordening. Daarom dien ik samen met de geestelijk vaders van Beter voor Dordt de motie Ook publieke zakelijkheid bij logiesheffing, ieder verblijf betaalt mee in. Die verzoekt het college om de vrijstelling uit de verordening te schrappen en bij de begroting een aangepaste regeling voor te leggen. Samen met GroenLinks, BvD … Mevrouw Van Engelen: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, vraagje aan de VVD. Want met deze regeling maakt u het lastiger voor het COA om hun taak uit te voeren, terwijl het daadwerkelijke probleem is dat wij als gemeente achterlopen in onze taakstelling om voor huisvesting te zorgen. Hoe wij de motie nu begrijpen, loopt het alleen maar spaak, kan het COA niet handelen, gaat de gemeente ook verder niks oplossen. Als de VVD dit wil doorvoeren, wat wordt dan de oplossing aan de andere kant? Waar kunnen we deze mensen wel kwijt? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Ik heb lang nagedacht hoe je daar een antwoord op geeft, omdat je soms het in verschillende debatten voorbij ziet komen, de maatschappelijke grote thema's die ook in Dordrecht landen. En laat ik gewoon vooropstellen, de fractie van de Dordtse VVD bedrijft gewoon onomwonden Dordrecht doctrine.

Wat voor ons belangrijk is, is wat er hier in deze stad gebeurt. En voor deze stad is belangrijk dat het een aantrekkelijke stad blijft en dat de logiesheffing daar ook voor ingezet wordt. En als iedereen op deze aardbodem die overnacht tijdelijk als niet ingezetene logiesheffing betaalt en het COA niet en het college zegt, wij handelen vanuit publieke zakelijkheid, dan kan ik niet anders uitleggen dan dat dit publiekzakelijk is en dat we ook gewoon zo met externe partners om moeten gaan. En dat staat los van het verschil van inzicht wat GroenLinks en de VVD hebben op opvang en huisvesting van asielzoekers en statushouders. Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, ik snap dat de heer Den Heijer zijn zin wil afmaken … De voorzitter: Mevrouw Van Engelen. Mevrouw Van Engelen: Maar toch nog ter interruptie. Het gaat hier om statushouders. Het zijn mensen die wij moeten huisvesten. Soms is de noodmaatregel dat dat tijdelijk moet. En dan is dat in een hotel. Dat is jammer. En dat is omdat wij niet voldoen aan de taakstelling om ze te huisvesten. Is de oplossing niet simpelweg om meer sociale huurwoningen te bouwen? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Dan zou ik allereerst, voorzitter, ook willen, vanuit die doctrine beredeneerd, dat onze eigen Dordtenaren daar dan in zouden kunnen wonen, in die sociale huurwoningen.

Dat je niet meteen statushouders daar voorrang in verleent. Maar dat is ook het verschil van inzicht wat GroenLinks en de VVD op dit thema hebben.

13

Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, per interruptie als het mag? De voorzitter: Mevrouw Van Engelen, maar u pleegt een interruptie. De heer Den Heijer probeerde te antwoorden. Dan is het niet zo heel erg netjes om erdoorheen te gaan praten. Mevrouw Van Engelen: Zeker. Maar ik heb er wel moeite mee dat de VVD dit nu bestempelt als geen Dordtenaren. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Van Engelen: Want deze inwoners hebben al een proces doorlopen. Die mogen hier nu zijn. En het is aan ons als gemeente om ook voor deze Dordtenaren te zorgen. De voorzitter: En wat is uw vraag? Mevrouw Van Engelen: Zij tellen gewoon mee in ons inwoneraantal. Is de VVD het daarmee eens? De voorzitter: De heer Den Heijer. En laten we hem dan gaan afronden. De heer Den Heijer: En ze zijn ook welkom, alleen moet het COA gewoon logiesheffing betalen. En dan is er geen enkel probleem. Zoals we bij iedereen doen die hier wandelend over aarde rondloopt. De voorzitter: De heer Struijk. De heer Struijk: Dank u wel, voorzitter. Vraagje aan de VVD, of ze ook andere vrijstellingen van logiesheffing, die er nu zijn, willen schrappen? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Daarvan heb ik inmiddels ook bevestigd dat wij daar gewoon voor openstaan.

Als de ChristenUnie/SGP daar een motie op beoogt of in een later stadium, als het voorstel hier in de raad ligt, want daar vraagt deze motie ook om, dan willen wij daarover meedenken. De heer …: Voorzitter. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Een hele korte, simpele vraag aan de heer Den Heijer. Gaat u die logiesheffing ook toepassen op het komende azc? En als ik dan kijk hoe u nu redeneert dat u het toch wel wat moeilijker maakt, heeft u dan niet ongelofelijk spijt dat u heeft ingestemd met de komst van een azc? Want dat zijn wel dan, zogezegd op woorden van de GroenLinks, toekomstige Dordtenaren. De voorzitter: De heer Den Heijer.

14

De heer Den Heijer: Laat ik gewoon met de eerste vraag starten. Dat hadden wij wel graag gewild. Alleen is dat gewoon niet mogelijk, omdat mensen in het asielzoekerscentrum BRP-geregistreerd en echt volwaardig inwoner van Dordrecht zijn. Je kunt daar geen logiesheffing op doen. Tegelijkertijd zorgt het COA … Het COA is wel … Er liggen stevige afspraken met het COA waarin er ook heel veel financieel nagekomen moet worden. En daar kijken wij op een hele zakelijke en stadslievende manier naar hoe dat uitgevoerd wordt. Dat doen we met de heer Stam samen, want ik weet dat hij daar ook zo naar kijkt. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de heer Stam had al een beetje het gras voor mijn voeten weggemaaid. Maar het gaat er inderdaad om, hadden jullie dan niet beter tegen het azc kunnen stemmen? Tegelijkertijd is het natuurlijk ook zo … En ik vind dit ook een klein beetje voor de bühne, om nu met statushouders en logies te gaan … Want we melken aan de ene kant het COA helemaal uit. En tegelijkertijd, de mensen die in een azc komen, die zullen we ook een keer moeten huisvesten. Los van het feit dat wij tegen de komst van de azc zijn hoor. Maar die mensen, de Oekraïners en de mensen die nu in een azc zitten, die zou je toch ook moeten huisvesten. En de Dordtse VVD wil geen sociale woningen bijbouwen. Hoe kijkt u daartegenaan? De voorzitter: De heer Den Heijer.

De heer Den Heijer: Dat laatste pleidooi van mevrouw Stolk klopt zover niet, dat het eigenlijk niet zoveel zin heeft om daarop in te gaan. Ik ga door eigenlijk met mijn betoog. De voorzitter: De heer De Heer nog. De heer Den Heijer: Buiten de microfoon wordt nu gezegd, hij weet het niet. Er wordt gewoon ruim 30 procent sociale huur gebouwd in Dordrecht. Is 31 procent. En mevrouw Stolk kan op haar kop gaan staan en zeggen dat dat onzin is. Dat is wel zo. Dat is gewoon terug te vinden in de jaarstukken. En dat zijn zoveel huizen dat er inmiddels bijna meer huizen zijn dan middenhuur en middenkoop. En daar hoor ik mevrouw Stolk nooit over. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dat geven wij toch … De voorzitter: Stop. Laten we niet zo snel raadsleden op hun kop laten staan, mijnheer Den Heijer. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de heer Den Heijer blijft dat maar spuwen. Maar er is de laatste jaren, en daar wil ik het toch even bij houden, alleen maar sloop afgebroken en er is minder teruggebouwd. Die 30 procent haal je op de hele stad gewoon niet. De voorzitter: Mijnheer Den Heijer, ik constateer wel dat we een beetje ver van de logiesheffing zijn afgedreven. Maar terecht punt die hier … Maar volgens mij moeten we

15

gewoon gaan afronden. Zullen we nog even de interruptie van de heer De Heer doen? Dan kan de heer Den Heijer hem afronden en doorgaan. De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, ik heb een vraag met net een andere insteek. Als ik de afgelopen jaren door de krochten van het internet ga, als het gaat over gesprekken online over azc’s en opvang in algemene zin, dan hoor je steeds vaker mensen zeggen, opvang is voor gemeenten en voor de overheid een verdienmodel. Dan denk ik altijd, dat is nogal wat. Tegelijkertijd heb ik de afgelopen jaren ook gemerkt, hebben we met elkaar gemerkt, dat wanneer we die gastvrijheid als gemeente tonen, dat we als gemeente ruimhartig worden gecompenseerd door het Rijk. Sterker nog, we hebben regelmatig met elkaar geconstateerd dat er ook geld overblijft. Je zou in dit geval ook kunnen zeggen dat we dubbel aan het verdienen zijn aan die barmhartigheid en die gastvrijheid door middelen vanuit het Rijk te ontvangen voor die gastvrijheid en dan ook nog logies te heffen. Hoe kijkt de heer Den Heijer ernaar? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Daar kijken wij toch anders naar, omdat wij dit ingestoken hebben in een bezuinigingsopgave van 17 miljoen euro, oplopend in de komende jaren. En wij echt met man en macht aan het zoeken zijn geweest of we ergens een dekking vandaan kunnen halen. En die dekking zit daarop.

En dat raakt in dit geval een externe partner. Daar kijken wij op een hele zakelijke manier naar. En ik weet dat de ChristenUnie/SGP daar andere waarden aan verbindt. Dat respecteer ik ook. Maar nog los daarvan kijken we gewoon vanuit een ander perspectief ernaar en sluit ik niet uit dat wij ook bepaalde waarden hebben. Alleen zijn we hier met elkaar een begrotingsprobleem aan het oplossen en is er gewoon dekking nodig. De voorzitter: Ik stel voor dat we deze even laten voor wat het is. Mijnheer Den Heijer, vervolgt u uw betoog. De heer Den Heijer: Samen met GroenLinks, Beter voor Dordt, DENK, Op Ons Eiland dienen we een aangepaste motie in om onze stad gezellig te houden met evenementen, door de stapeling te voorkomen en onnodige regelgeving te schrappen. Mevrouw Kruger dient die motie in, bij afwezigheid van de fractievoorzitter. Moties waar we positief naar kijken, voorzitter. We dienen de moties Dagrecreatieterrein, Kaders sociaal fonds, Rekenkamer van het CDA mede in. Over die laatste zijn we wel benieuwd waar die 22.000 euro besparing is gebleven. Motie Inhuur, Beter voor Dordt, tekenen we ook mee. Steun het sociale fonds, we moeten ook Dordtenaren helpen die altijd hun eigen boontjes doppen tot het misgaat. Zo beoordelen we ook de motie van het CDA en GroenLinks, Laat de scootmobielrijder in noodgevallen niet in de regen staan.

Het moet mogelijk blijven om voor een begrafenis de Drechthopper te gebruiken. Daarom steun. Het amendement op dit punt slaat niet alleen een gat in de begroting, maar is ook praktisch lastig uitvoerbaar. En volgens onze fractie te risicovol met deze kwetsbare doelgroep. Dan de motie Dementievriendelijke gemeente van de VSP, die steunen we wel. Materialendepot van Partij voor de Dieren ook. De vervuiler betaalt geniet onze sympathie. Wel graag juridische duiding van het college. Digitale veiligheid, Beter voor Dordt, steunen we. Motie Onderwijsmuseum, een vraag aan de indieners, wanneer zij tevreden zijn met de uitkomst? Gezien de bal nu bij de landelijke politiek ligt en daar al besloten lijkt te zijn. Dan de motie Gemeente aan zet, het betreft 3 procent, 140.000

16

euro van 3 miljoen van het totale bedrag wat we uitgeven aan de bibliotheek. We wachten de reactie van het college af en zien wat tegenstrijdigheden in de motie. Partij van de Arbeid kan ook iedere euro maar 1 keer uitgeven die er is. Geen steun op die moties. Ook voorzien we dit risico in de motie van de Partij voor de Dieren met betrekking tot het havengeld en motie Startsubsidies van GroenLinks. Moties over procesombuiging zien we als wat voorbarig. En amendement SP geen steun. En motie Gewoon Dordt kijken we met interesse naar. Dat lijkt denk ik gewoon mogelijk. Dan open eindjes. Het verhaal over het Energiehuis van het college was echt boterzacht in de commissie. De motie vroeg om een plan in Q2. En we zitten inmiddels in Q3. Er worden nu deze zomer foodtrucks daar naar binnengereden om vierkante meters te vullen. En we willen ook een toezegging dat het plan, waar we naar gevraagd hebben, uiterlijk in oktober met de raad gedeeld wordt en besproken. En waarom laat het college de kans liggen om brommers en scooters in voetgangersgebieden aan te pakken? Voor april zou er een raadsvoorstel liggen. De wethouder heeft er even een week over kunnen nadenken. En we zien het graag tegemoet. Dank, voorzitter. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: Ik moest even spieken. Sorry. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter.

Ik wil nog even terug naar de motie over de speeltuin, als dat oké is. Want deze motie koppelt een investering van een kwart miljoen aan een verwachte toename uit het gemeentefonds. En ik hoor net stevige woorden over dat we op zoek moeten naar het dekken van begrotingsproblemen. Is dit dan ook de nieuwe manier om op verwachte inkomsten moties in te gaan dienen? Want normaal hoor ik de VVD toch altijd heel krachtig zeggen dat we niet geld moeten uitgeven wat we nog niet hebben. En hoewel dit sympathiek klinkt, vind ik dit best wel vreemd vanuit de VVD. Want wat doen we, dat is mijn vraag, voorzitter, als die verwachte meevaller niet of pas veel later komt? De voorzitter: De heer Den Heijer. De heer Den Heijer: Eens. Daar hebben we in de techniek ook op doorgevraagd met de technische vragen hoe dat precies zit met die bevolkingsgroei en wat daar allemaal bij komt kijken. En er was een bepaalde piek in de bevolkingsgroei die niet meegenomen was in de meerjarenbegroting. Daar komt een bepaalde dekking uit voort. En die dekking gebruiken wij om dit mee te financieren. En daarmee blijf je ook binnen de meerjarenreeks, zoals die nu besloten is tot 2029. De voorzitter: Dank. Vergeet u niet om uw moties nog even hier in te leveren bij de griffie? En dan ondertussen geef ik het woord aan mevrouw Stolk. Gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank.

Voorzitter, na een goede inhoudelijke discussie is het duidelijk geworden dat er zowel uit de Perspectiefnota als de beantwoording van technische vragen duidelijk wordt dat veel voorstellen in onderzoek zijn en/of nog overlegd moeten worden. Vaak is er ook sprake van aannames, die natuurlijk mee kunnen vallen en tegen kunnen vallen. Het risico van de inhoudelijke haalbaarheid speelt hierbij een rol, maar ook of voldoende capaciteit en middelen aanwezig zijn om de

17

plannen uit te werken en te implementeren. Dat is zeker geen irreëel beeld, omdat bij iedere jaarrekening blijkt dat zaken niet gerealiseerd kunnen worden door tegenvallers. Heel de P&C-cyclus is naar onze mening te veel gericht op de middelen dan echt op de gemeenschap en uiteindelijk specifieke doelen. En zoals zo vaak gezegd, elke bezuiniging of ombuiging doet pijn. Maar wat zullen nu de echte effecten zijn? En wat gaat dit betekenen voor onze inwoners van onze stad? Voorzitter, dan onze moties en amendementen. De motie Behoud het Onderwijsmuseum is gewoon hetzelfde gebleven. Motie Dementievriendelijke stad hebben we aangepast en ook ambtelijk laten toetsen. Die ga ik zo opnieuw indienen. En het amendement van de Drechthopper, om deze bezuiniging helemaal te schrappen, hebben wij een andere dekking voor. En andere partijen zijn ook aangesloten. En die komen nu uw kant op, voorzitter. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Even een vraag over dat voorstel over dementie. Natuurlijk goed om hier aandacht voor te vragen. Maar wat hoopt mevrouw Stolk dat de motie concreet gaat opleveren straks? Want ik zie wel de voorwaarden voor een certificaat staan, maar wat zijn voor de VSP de belangrijkste doelen die deze motie zou moeten regelen? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, volgens mij staat dat heel duidelijk in de motie.

Maar het gaat er met name om, er zijn al heel veel dingen in de stad, één op de vijf mensen krijgt te maken met dementie, zowel jong als oud. Waaronder ook mensen met andere culturele normen en waarden. Dat hebben wij meegenomen in deze motie. En dat we vooral de zichtbaarheid … En dat mensen weten waar ze moeten zijn en ook het gevoel hebben dat ze nog naar vermogen mee kunnen doen in deze maatschappij. Dat ze niet gelijk afgeschreven zijn en dat we ze zien, dat we ze horen. En dat we daar eventueel een certificaat voor krijgen, dat is heel mooi, maar dat is niet het doel op zich. De voorzitter: Dank. Mogen wij dan uw moties ontvangen? Dank u wel. Zoals afgesproken, ga ik nu over naar de fractie van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Dat was iets sneller dan dat ik had verwacht. Maar, voorzitter, aan het einde van deze reeks vergaderingen willen we als PvdA stilstaan bij wat de Perspectiefnota ook laat zien, dat we ondanks verschillen blijven zoeken naar wat Dordrecht sterker, rechtvaardiger en menselijk maakt. Mijn collega Leo neuriede na het lezen van een van de titels, een gezellige stad doen we samen, zachtjes pretpark, pretpark. Een grappige opmerking, maar ook een prikkelende.

Want het roept de vraag op, wat voor stad willen we zijn? Een stad die vooral investeert in zichtbare allure of een stad die ook oog heeft voor wat minder zichtbaar is, maar des te belangrijker, ontmoeting, bestaanszekerheid, ecologische verbindingen, ruimte om te leren, te spelen, te groeien en je stem te laten horen? We dienen vandaag 4 voorstellen in, die ieder op hun eigen manier bijdragen aan een menselijke en rechtvaardige stad. Als eerste de bibliotheek. De bibliotheek is niet zomaar een gebouw met boeken, het is een plek van ontmoeting, rust en groei. Samen met ChristenUnie/SGP, GroenLinks, Op Ons Eiland, Beter voor Dordt en DENK vragen we in een motie om eerst goed in beeld te

18

brengen wat de maatschappelijke en financiële gevolgen zijn, voordat we besluiten gaan maken over de bezuinigingen. We kregen een brief van iemand die bijna dagelijks in de bibliotheek komt. Niet omdat het makkelijk is, maar omdat het nodig is om in de bieb te zijn. Deze briefschrijver volgde ooit een universitaire opleiding in het Arabisch, las filosofie en volgde het nieuws, maar moet hier in Nederland met het Nederlands weer helemaal opnieuw beginnen. Hij schrijft, trouwens iets dat steeds wegglipt. Maar waar kun je dat wegglippen repareren? Zonder twijfel in de bibliotheek. En daarom denken wij dat de bibliotheek een mooie plek is en dat we daar goed voor moeten zorgen. Als tweede, vrijwilligersorganisaties tot 50.000. Zij vormen de haarvaten van onze stad. Vaak draait het op 1 beroepskracht en een hele club vrijwilligers, die zich inzetten voor vaak kansengelijkheid. En die ene kracht houdt de boel draaiende met administratie, jaarverslagen, subsidieaanvragen. En als je daar niet op indexeert, is het alsof je een tuin beknibbelt op water. Juist in tijden van krapte moeten we beschermen wat ons samenhoudt. En dan de jongeren. Na de commissie hebben wij onze motie aangepast. Deze is in basis gemaakt door jongeren zelf en toegespitst om binnen het programma Glansrijke toekomst te starten met een lokale jeugdstrategie.

Jayden en Timo van het Jongerennetwerk en onze sociale strijders Florijn, Mihriban, Sam en Ruben lieten zien hoe beleid beter wordt als jongeren meedenken. Want beleid voor jongeren maak je met jongeren. We stellen daarom voor om onderzoek te doen naar hun behoeften en jongeren actief te betrekken bij het onderwerp waar zij mee te maken hebben binnen het programma Glansrijke toekomst. Daarmee klein te beginnen, zodat we hiervan kunnen leren en uitbreiden. En dit te ontwikkelen in samenwerking met ketenpartners, zoals het Jongerennetwerk, onderwijs en maatschappelijke organisaties. De vierde motie over jeugdboa's. We horen het bezwaar van de VVD dat dit slechts een kleine stap is … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Voordat mevrouw Schnabel naar het volgende blokje gaat, even nog een vraag over die jeugdstrategie. Want mevrouw Schnabel vraagt om bestaande middelen uit Glansrijke toekomst anders in te zetten. Maar dan rijst toch de vraag, waar is dan vervolgens geen budget meer voor? Want dan zul je toch andere dingen moeten schrappen, als je uit de bestaande middelen iets haalt. Wat gaat er dan niet meer verder? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dank u wel. We hebben het hier in de commissie inderdaad uitgebreid over gehad.

En binnen het programma Glansrijke toekomst zijn ook middelen beschikbaar om hierop in te zetten. Dat zou gewoon goed kunnen. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: En dan een meer inhoudelijke vraag. De motie spreekt dat we naar een jeugdstrategie moeten. Maar wat gaat er dan nu niet goed in het bestaande programma, waar dit dan wel een antwoord op gaat zijn? Gewoon meer voor mijn beeld even. De voorzitter: Mevrouw Schnabel.

19

Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wat soms nog ontbreekt, is dat jongeren te weinig worden betrokken bij de leefgebieden waar zij zelf mee te maken hebben. En als het gaat over Glansrijke toekomst voor jongeren, dan zien we dat het in het programma soms nog wat blijft haken bij het bereiken van jongeren en hoe je dat zou kunnen aanpassen aan de leefwereld van jongeren zelf. En deze lokale of jeugdstrategie, die ook landelijk bekend is, zet juist in om voor en door jongeren te werken. Jongeren betrekken andere jongeren. Er wordt op creatieve wijze invulling gegeven aan jongerenparticipatie. En dat heeft ook in andere gemeenten hele positieve resultaten. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel. Ik heb een vraag aan mijn buurvrouw. Op zich ziet de motie er goed uit. U heeft het over ontwikkelen van jeugdstrategie. U wilt naar de mening van jongeren vragen. Hartstikke mooi. Alleen het is u in ieder geval wel bekend, hoop ik, dat jongeren nogal divers denken over hoe je de wereld inricht, hoe je tegenover de maatschappij staat, hoe je over de wereldproblemen denkt. Hoe kun je dat samensmeden tot een bepaalde strategie? Kunt u daarbij helpen? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dank voor deze vraag.

Dat begint natuurlijk bij een goed gesprek, waarbij je samen aan tafel zit en het hebt over elkaars wereldbeeld en hoe je kijkt naar de problemen. Dat zou een hele mooie aanvulling zijn op het programma Glansrijke toekomst, dat ook over jongeren gaat. Daar zit alleen maar meerwaarde in om te kijken hoe je al die verschillende gedachten zou kunnen bundelen tot iets dat werkt voor jongeren. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Als ik het eventjes mag afronden, ik hoor van mevrouw Schnabel dat zij in ieder geval door middel van een gesprek een en ander wil opbouwen. Alle jongeren met alle meningen en opinies zijn bij dat gesprek welkom? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Ik weet niet precies waar nu op gedoeld wordt, maar ik denk dat het heel belangrijk is dat de verscheidenheid en diversiteit van meningen samen kan komen. De voorzitter: Gaat u door. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. De vierde motie over jeugdboa's. Ik hoor het bezwaar van de VVD dat dit slechts een kleine stap is in een groter probleem. En dat klopt ook. Maar kleine stappen kunnen het verschil maken in het dagelijks contact tussen jongeren en handhavers. Het bijscholen van boa's in de omgang met jongeren is geen oplossing voor alles, maar het is wel een verstandige en haalbare stap binnen de

20

professionalisering die nu al in gang is gezet. Zeker als we willen dat jongeren zich gezien en serieus genomen voelen, ook op straat. De voorzitter: De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik weet inderdaad nog niet wat ik met deze motie ga doen, voor- of tegenstemmen. En daarom deze vraag aan de PvdA. De PvdA heeft het in de motie over een preventieve aanpak van jeugdoverlast. En wat ik graag wil weten van de PvdA, wat maakt een jeugdboa daarin effectiever of passender dan een jongerenwerker met een pedagogische of sociale expertise? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wat daarin heel effectief is en wat we ook hebben meegekregen van onder andere het Jongerennetwerk, is dat jeugdboa’s wel een soort van gezag uitstralen. Ze zijn gewoon handhaver, maar ze zijn geprofessionaliseerd om met jongeren om te gaan. Dat is wel echt anders dan jongerenwerkers zelf, die vooral inzetten op het welzijn van jongeren. Jeugdboa's dwingen in die zin wat meer gezag af en hebben ook gewoon bepalend gezag. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Betekent dat dan dat mevrouw Schnabel vindt dat er minder geld hoeft naar het jongerenwerk? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dat vinden wij niet.

Maar wij vinden, als het hierover gaat, dat het belangrijk is om te professionaliseren op hoe goed met jongeren om te gaan. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: De Partij voor de Dieren staat op zich positief tegenover deze motie. Maar we hebben wel wat zorgwekkende signalen gehoord over de opleidingsdruk op boa's, dat die nu al hoog ligt. En ik hoor graag van zowel mevrouw Schnabel als van het college hoe zij daartegenaan kijkt in relatie tot haar motie. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Dat hebben wij ook inderdaad meegekregen. Maar omdat er ook wordt ingezet op de professionalisering, denken we dat hier mooie kansen liggen. We hebben ook aangegeven in de motie minimaal twee jeugdboa's. Wij kunnen ons heel goed voorstellen dat bij wie er interesse is in dit onderwerp daar die mogelijkheid geboden wordt. Even kijken. En voorzitter, we kijken ook vooruit. De Speelvisie komt eraan. Spelen is geen bijzaak, maar een basis. En daarom steunen we de motie van de VVD voor de speelplekken en het amendement van het CDA om meer in te zetten op sport en bewegen voor kinderen. En dan iets luchtigs, ook al is het een

21

serieuze constatering, Big Rivers was inderdaad weer geweldig en het liet zien hoe belangrijk evenementen zijn voor de stad. Daarom steun voor de motie van GroenLinks en het CDA en de VVD om te voorkomen dat kortingen zich opstapelen. Maar eerlijk is eerlijk, het was ook snikheet. Veel stenen, weinig schaduw. Laten we zorgen voor meer bomen, meer plekken om af te koelen, te spelen, te leven. Zo blijft Dordrecht leefbaar, ook in de hitte. En ondanks de wijze waarop we de problemen benaderen, zien we in al deze voorstellen wel een rode draad, keuzes maken die mensen centraal stellen, zelfs onder druk. We steunen daarom de motie voor een dementievriendelijke gemeente en het amendement van de VSP om scootmobielen niet uit te sluiten van de Drechthopper. Het is in lijn met wat wij, net als de VSP, ook belangrijk vinden, toegankelijkheid, rechtvaardigheid en maatwerk. En de vinden dit eindresultaat het meest sociale en willen deze voorziening overeind houden. Daarom ook zijn we voor de voorstellen die deze bezuiniging verzachten. En tot slot, voorzitter, we staan voor scherpe keuzes. Juist dan is het belangrijk te blijven zien wat waardevol is, wat werkt, wat ons verbindt en hoop geeft. En aan het eind van de rit, of misschien juist aan het begin, gaat het erom wat we tegenover dat verlies zetten.