2.2 2025.07.02 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

De heer Den Hartog zei vorig jaar nog dat in het Maasterras het uitgangspunt voor hem 30 procent is. Dat is een

22

letterlijk citaat. Als GroenLinks kiest voor 25, dan moet je minstens 208 sociale huurwoningen ergens compenseren. Waarom is de heer Den Hartog van gedachte veranderd? En waar ziet GroenLinks dan die 208 woningen, op korte termijn? De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Ik licht graag toe waarom we weer hetzelfde standpunt hebben. Namelijk, we gaan weer voor die 30 procent, net als bij de Spuiboulevard, en weer zorgen we voor compensatie, mits onze moties worden aangenomen. Waar ik ook natuurlijk de SP van harte toe oproep. De voorzitter: Fractie Stam. De heer Stam: Voorzitter, de heer Den Hartog maakt terecht een opmerking over allerlei woningzoekenden. U bent het denk ik wel met me eens, vraag één, dan heb je toch een mix van maatregelen nodig? Nou hebben we bij de Huisvestingsverordening die woningsplitsing besproken. Daar hebben wij een motie ingediend, om meer voorrang te geven aan Dordtse woningzoekenden, jongeren, starters. Daar was u volgens mij geen voorstander van. En als ik dan de moties zie die u nu inbrengt, dan denk ik echt bij mezelf, dat is toch een beetje voor de bühne? Ik bedoel, moties, daar kan een college mee aan de gang gaan. Maar ik kan denk ik het antwoord al raden van, we hebben ons best gedaan, maar het is in deze projecten niet te realiseren.

Dan is toch weer de vraag, is dit niet een beetje te open en had je het dan toch niet beter via een amendement kunnen doen? De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel. Bij de Spuiboulevard hebben we wel het nodige ook voor elkaar kunnen krijgen. Maar als de heer Stam enig geduld heeft, later in de woordvoering heb ik er iets over opgeschreven. Dat ik er dan even op verder in ga. Of wilt u per se nu het … De voorzitter: Fractie Stam. De heer Den Hartog: Ja? Dan ga ik even door. Zeker, want ik kom erop terug. Zal ik verdergaan? De voorzitter: Ja, graag zelfs. De heer Stam, graag uw microfoon uit. De heer Den Hartog: Even kijken, waar was ik gebleven? Dat is dan altijd weer even zoeken. Daar. Over die compensatie. En daarom is het zo belangrijk dat die eerste motie ook wordt aangenomen, want 25 procent op het Maasterras betekent al ruim 100 woningen elders compenseren. De heer Hartmeijer zei dat ook net al. Maar als deze motie niet wordt aangenomen, dan zitten we op percentage 22. En dan heb je het al over 167 woningen die gecompenseerd moeten worden. Dat past niet in kleine projecten. Daarom moet het samen. Het is een tweetrapsraket. En de dekking, heb ik denk ik net al gezegd, voor de plannen willen we halen uit die extra subsidie ZuidHolland. Dan kom ik nu toe aan het punt waarop ik ook antwoord zal geven op de heer

23

Stam. Ik wil graag aandacht vragen op het belang van het loslaten van de minimale 70 vierkante meter woonoppervlakte. Want dat is niet heel krap. Er zijn heel veel Dordtenaren, studenten, starters, jonge stelletjes, zelfs kleine gezinnen, die dolblij zijn met een goed ingerichte woning van 40, 50 of 60 vierkante meter. Even persoonlijk. Toen ik voor het eerst een woning van meer dan 70 vierkante meter kreeg, zaten mijn kinderen al op de basisschool. Een supertijd was het. Maar daar liggen de kansen. Daar liggen ook de behoeften. Met hetzelfde bouwoppervlak, dezelfde grondprijs, geen extra kosten, kunnen er wel degelijk meer woningen worden gebouwd, kunnen er ook goedkopere woningen worden gebouwd. We kunnen iets extra’s doen. En in eerste instantie heb ik het natuurlijk over de goedkope huur. Ditzelfde idee zou je ook goedkopere koop kunnen realiseren. Ik zou daar graag een reflectie van de wethouder op horen, wat daar mogelijk is, want het kan gewoon, het is een keuze. En ik hoorde gisteravond, bij monde van de heer Den Heijer, de VVD zeggen dat ze ook willen zoeken naar goedkope woningen. Allereerst, ik ben heel erg blij met deze draai van de VVD. En ik wil de VVD dan ook vragen om samen met ons op te trekken om wat extra's te doen, door een hele simpele keuze. Het is een keuze, kleiner bouwen.

En daardoor ervoor te zorgen dat er meer kleine, betaalbare woningen gebouwd kunnen worden voor studenten en jongeren. Ik heb begrepen dat de VVD die doelgroep belangrijk vindt. Mijn simpele vraag is, bent u bereid om voor studenten en jongeren ook iets extra's te doen? Ik heb eventueel daarover een motie achter de hand. We kunnen zaken doen. De voorzitter: De heer Wringer, van Beter voor Dordt, gaat uw gang. De heer Wringer: Dank, voorzitter. De woningcorporaties hebben ook ingesproken. De heer Den Hartog: Kunt u harder praten, alstublieft? De heer Wringer: De woningcorporaties hebben ook ingesproken. En die zeggen, wij willen eigenlijk geen woningen kleiner dan 70 vierkante meter, want die zijn lekker flexibel inzetbaar. Wat vindt GroenLinks daarvan, van dat argument? De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u. Ik heb die vraag al eens eerder gehoord, of die opmerking moet ik eigenlijk zeggen. Maar het komt niet overeen met onze bevindingen. Wij hebben juist van woningcorporaties niet eens de vraag gesteld en het daarna gehoord, maar dat ze zelf kwamen van, daar zien wij mogelijkheden in. Ik denk dat de ene de andere nog niet is en dat daar wel degelijk mogelijkheden liggen.

Al met al roepen we op om de kansen te grijpen, onze inwoners te bieden waar ze op wachten en waarnaar ze smachten, echt betaalbare woningen, die je kan betalen met een zorgsalaris, een agentensalaris of een docentensalaris. Ik zie dat mijn tijd op is. Ik zou nog heel snel alleen maar steun, steun, steun, tegen, tegen, tegen kunnen noemen over de moties en amendementen. Maar ik kijk even naar u, voorzitter. De voorzitter: Ik denk dat dat zo meteen ook wel gaat blijken, toch? De heer Den Hartog: Dat is prima.

24

De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de fractie van Beter voor Dordt. De heer Wringer, gaat uw gang. De heer Wringer: Dank, voorzitter. We zitten hier bijeen om een belangrijke stap te zetten in de ontwikkeling van onze mooie stad. Zonder te veel in herhaling te vallen wat ik vorige week tijdens commissievergaderingen had uitgesproken, is Beter voor Dordt blij dat er binnenkort snel gebouwd kan gaan worden op het Maasterras. Dit is het afronden van de eerste fase van het project dat in de vorige raadsperiode al in gang is gezet, onder leiding van toenmalig wethouder Piet Sleeking, waarbij de bewoners van de Weeskinderendijk in die tijd mochten blijven wonen in hun huizen. Dordrecht heeft de woningen op het Maasterras nodig. En dit is een groot gebied om veel woningen toe te voegen aan de stad, zonder dat er groen voor hoeft te sneuvelen in onze polders. Die vorige zin heb ik vorige week ook al uitgesproken, maar dat is belangrijk voor ons. Vorige week sprak ik ook de waardering uit, namens Beter voor Dordt, voor de ambitie die dit college heeft getoond om dit gebied verder te ontwikkelen, maar was ik niet kritisch op het handelen. Hoewel de ambities van het college nog veel groter waren met het autoloos maken van de Brugweg, het opheffen van het rangeerterrein en de stamlijn, ligt er nu een realistisch alternatief plan voor ons, dankzij de heer Bas Kurvers.

Als dit college wat realistischer en minder hooghartig was geweest tegenover onze inwoners, onze ondernemers die afhankelijk zijn van de stamlijn, die het opheffen van de stamlijn in de krant hebben moeten lezen, en de gemeente Zwijndrecht, die zonder overleg voor een dilemma gezet werd om de Brugweg autoloos te maken, en ProRail maar even verteld om hun rangeerterrein op te rollen, dan zaten de eerste heipalen waarschijnlijk nu al in de grond. Ik verwacht dat het college nog gaat reflecteren op wat er allemaal fout is gegaan, inclusief het handelen van de wethouders naar onze inwoners, ondernemers en buurgemeenten toe. Wat betreft de woningen op de Weeskinderendijk Oost. Beter voor Dordt heeft moeten concluderen dat dit college heeft gewonnen. We moeten eerlijk zijn, de overgebleven woningen op de Weeskinderendijk Oost zullen worden aangekocht. Degenen die blijven vechten voor hun woningen, worden onteigend. En alle woningen worden gesloopt. Van de 38 overgebleven woningen, zijn er inmiddels 12 aangekocht door de gemeente. En zij zijn met 8 andere woningeigenaren in gesprek. En volgens het Platform Weeskinderendijk zelf met een paar meer. Zo blijven er niet veel woningen over om actief te onteigenen. De verwachting is dat van deze laatste groep huiseigenaren er nog een aantal zullen meewerken om hun woning aan de gemeente te verkopen. Dat klinkt heel anders nu opeens.

Wat Beter voor Dordt betreft hadden de woningen er mogen blijven staan, maar dan wel een grote meerderheid en niet een klein deel verspreid over de Weeskinderendijk Oost, want daar kan je ook niks mee. De woningen op de Weeskinderendijk Oost hadden een historisch herkenbaar plekje kunnen worden in Dordrecht. Een beetje zoals de bewoners van een klein dorpje in Gallië, die vechten tegen de Romeinen en erin slagen om de invasie te weerstaan. Helaas hadden onze inwoners geen toverdrank. We hadden nog een motie voorbereid om een knip te maken tussen de woningen op de Weeskinderendijk Oost en de rest van het Maasterras. De motie riep op om door te gaan met de ontwikkeling van het Maasterras en voor de woningen op de Weeskinderendijk Oost een nieuw stedenbouwkundig plan te ontwikkelen, met alle noodzakelijke onderzoeken die nodig zijn om een eerlijke keuze te kunnen maken op gelijkwaardig niveau. Maar dat heeft in onze ogen geen zin meer en zou meer voor de bühne zijn. Wat ons blijft verbazen, is dat dit college nooit serieus heeft gekeken naar varianten, waarbij het overgrote deel van de woning kon blijven

25

staan. Het voelde alsof de uitkomst sloop allang vaststond. Dan is het geen afweging meer, maar gewoon een collegebesluit dat al genomen was, ondanks dat in de plannen van Mecanoo de woningen zouden blijven staan. Want laten we eerlijk zijn, het college heeft nooit echt meegeholpen om er een eerlijk speelveld van te maken. We zullen moties die oproepen om te ontzorgen, de gemaakte kosten te vergoeden en eigenaren ruimhartig te compenseren dan ook ondersteunen. Beter voor Dordt heeft veel respect voor alle woningeigenaren die zo hard hebben gestreden voor hun huis. Beter voor Dordt hoopt van harte dat jullie uiteindelijk allemaal weer een plekje vinden in onze stad, of in een andere stad, want niet iedereen wil meer in Dordrecht wonen. Maar dat jullie ook weer de rust zullen vinden in jullie leven en je met andere, leukere dingen bezig kunnen gaan houden. Verder dient Beter voor Dordt een motie in om in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat, zoals ik al eerder heb gezegd, en een amendement om wat meer parkeerplaatsen te realiseren bij het Maasterras. Want autoluwe wijken zijn een trend geworden in Nederland, maar er wordt al veel geklaagd. Bijvoorbeeld in de autoluwe wijk Merwede in Utrecht, waar geklaagd wordt over het parkeren. Of de autoluwe wijk Park Vijfsluizen in Vlaardingen, waar bewoners ook klagen over parkeeroverlast.

Beter voor Dordt voorziet veel parkeerproblemen in de toekomst. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus. Eigenlijk eerst de heer Hartmeijer. Gaat uw gang. De voorzitter: Dank u, voorzitter. Vraag aan Beter voor Dordt over dat laatste voorstel. Wij delen denk ik de opvatting als het gaat om die parkeervraag. Daar hebben wij ook de nodige vraagtekens bij gezet, gedurende het proces. Maar hoe wil de heer Wringer dit gaan inpassen in de schaarse ruimte? En hoe ziet hij het qua dekking voor zich? Welke mogelijkheden ziet hij? De voorzitter: Even een puntje van orde. U doet het precies goed, namelijk u spreekt over de heer Wringer, en via de voorzitter. En ik zou het fijn vinden als de andere fracties even dat voorbeeld volgen, want anders gaan we heel erg rechtstreeks tot elkaar spreken. Dank, de heer Hartmeijer. De heer Wringer, gaat uw gang. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Ik ben geen specialist op ruimtelijke ordening. Dat laat ik graag aan het college over. Maar we kunnen natuurlijk denken aan een paar parkeerlagen meer in de parkeergarages. En dat kan ook weer betaald worden met de parkeeropbrengsten natuurlijk, zoals de rest van de parkeergarages in Dordrecht ook betaald worden. De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dank. Een vraag aan mijn collega Wringer. Eigenlijk een beetje in lijn met de vraag van de heer Hartmeijer.

Ook benieuwd naar de dekking. En niet zozeer financieel, maar ook hoeveel minder woningen is Beter voor Dordt dan bereid om te bouwen? Want op zich onderschrijven we het idee, omdat parkeren voor nieuwbouw belangrijk is. Maar we missen nog hoeveel woningen er, wat Beter voor Dordt betreft, minder gebouwd mogen worden?

26

De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. We willen geen minder woningen. We willen gewoon wat meer parkeerplaatsen. Dat de parkeernorm iets omhooggaat. Een paar lagen erbij op de parkeergarage zou van harte welkom zijn, wat ons betreft. De heer Noldus: Voorzitter, een vervolgvraag. De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: En is dat dan, wat Beter voor Dordt betreft … Kiest niet voor minder woningen. Nou ben ik benieuwd of dat haalbaar is, want we hebben best wat verkeersstudies gezien die dat volgens mij ontkrachten. Maar kiest Beter voor Dordt dan voor een verdere stijging van de parkeertarieven in dit voorstel? De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: De parkeertarieven stijgen al. En sommige vaak 440 procent, als je een garageparkeervergunning hebt. Ik denk dat dat wel een genoeg stijging is, want het gaat uiteindelijk ook al 2,5 miljoen per jaar meer parkeeropbrengst opleveren. De voorzitter: Dank, mijnheer Wringer. Gaat u door. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Als we het dan hebben over die meer parkeerplaatsen. Wat vindt mijnheer Wringer dan van het feit dat dat ook voor meer verkeer zorgt, en daarmee meer geluid en een negatieve invloed op de luchtkwaliteit? Hoe beoordeelt mijnheer Wringer dat? De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter.

Ik denk, met meer parkeerplaatsen kan iedereen zijn auto netjes parkeren. Er komen steeds meer elektrische auto’s. Maar wat wij voorzien, is dadelijk parkeerproblematiek in de wijk Krispijn, in de 19e-eeuwse Schil, in de binnenstad en op het Maasterras. En dat een veel grotere ergernis is dan die paar verkeersbewegingen. De voorzitter: Gaat u door. De heer Wringer: Ik was er bijna. De voorzitter: De heer De Feijter, nog als interruptie. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Ik hoor een hoop wensen inderdaad van de heer Wringer, van Beter voor Dordt. Wensen over het laten staan van woningen, meer parkeerplaatsen. Ik denk inderdaad dat de kosten zo gaan van woningen. En daar vallen ook subsidies mee weg, waardoor denk ik dit hele plan niet meer door kan gaan. Maar

27

goed, hij wil geen minder woningen. Gaat denk ik niet. Maar het zal ergens ten koste van moeten gaan. Wellicht iets van groen. Is dat waar Beter voor Dordt het dan ten koste van zou willen laten gaan? Gunt hij dan de inwoners van dit gebied geen groen? Moeten ze daarvoor naar die geliefde polder fietsen? De voorzitter: De heer Wringer. De heer Wringer: Nee, natuurlijk niet. Het groen komt misschien een beetje hoog te liggen, als er een paar extra parkeerlagen op de parkeergarage worden gebouwd. Maar groen is natuurlijk heel belangrijk voor ons. Dat moet gewoon blijven. Het ligt alleen een beetje een paar meter hoger. De voorzitter: Gaat u door. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Ik zie dat ik nog 11 seconden heb. We wachten de reactie van de wethouder af op alle ingediende moties en amendementen. Dank u. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Wringer. Het woord is aan mevrouw Stolk, van de VSP. Gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Voorzitter, vanavond ligt het Maasterras ter vaststelling bij de gemeenteraad. De weg daarnaartoe, naar dit moment, is te vergelijken met een klucht in 7 bedrijven. Maar het is helaas geen klucht geworden waarom je kunt lachen en plezier aan kunt beleven. Met het college in de hoofdrol is er van alles misgegaan. Een megalomaan plan, uitgewerkt door Mecanoo.

Vervolgens op geen enkele wijze rekening houden met wie er nu eigenlijk zeggenschap heeft over het stamlijntje, spooremplacement en de brug. Pijnlijk duidelijk is wel geworden dat de gemeente Dordrecht dit niet is. Inzet externe troubleshooter nodig om de scherven op te ruimen. Inbreng en belang van de bewoners van de Weeskinderendijk en woonwagenkamp niet serieus genomen, met tegenwerking als absoluut dieptepunt. Geen oog voor de woningzoekende Dordtenaren. Uitgangspunt van slechts 18,8 sociale huurwoningen. Financiën als drijfveer voor de ontwikkeling. Een raad die onvoldoende alert is geweest. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus, gaat uw gang. De heer Noldus: Voorzitter, ik hoorde in de start van de bijdrage van de VSP toch een aantal bevindingen die vooral betrekking hebben op het plan van anderhalf jaar geleden. Er zijn een hoop dingen veranderd sinds die tijd. Het percentage sociale huur, de stamlijn. Er zijn een hoop dingen veranderd. Ziet VSP dat dan ook niet als een verbetering in het afgelopen jaar, op een aantal aspecten die we met elkaar gelopen hebben? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, volgens mij heb ik dat vorige week of de week ervoor in de commissie al gezegd, dat het plan op onderdelen, ik zie mijnheer Den Heijer knikken,

28

heb ik gezegd dat het op onderdelen wat verbeterd is. Maar dat wil nog niet zeggen dat het helemaal zo is, zoals wij het zouden willen. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de VSP wil zien dat het huidige plan van tafel verdwijnt en dat serieus gekeken wordt naar het alternatieve plan van bewoners van de Weeskinderendijk. Het alleen maar afschieten van dit plan is tot op heden de gevolgde weg. Helaas is de wil van de bewoners om samen met de gemeente op te trekken, om het alternatieve plan aan te passen, met behoud van het totaal aan gewenste woningen tot op heden echter tegenover dovemansoren van het college gezegd. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Nog een keer de heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, ik hoor net in de bijdrage dat toch wel het een en ander veranderd is. Ik hoor in de bijdrage van mevrouw Stolk, en dat herken ik, want dat vinden we met zijn allen, en mevrouw Stolk vraagt het al heel lang, vinden we woningbouw echt enorm belangrijk in onze stad. En tegelijkertijd hoor mevrouw Stolk in de bijdrage ook zeggen dat ze liever kiest voor niks besluiten, geen woningbouw, nu afschieten wat er aan plannen ligt en vervolgens dit gebied twintig jaar in de koelkast zetten. Ik ben benieuwd, wat wil mevrouw Stolk nu? Wil ze vooruit en die woningen realiseren, of liever nog even twintig jaar praten? De voorzitter: Mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik kom daar in mijn inbreng op terug. Mag ik daarop reageren? De voorzitter: Gaat uw gang. De heer De Feijter: Voorzitter. De voorzitter: De heer De Feijter, excuus. De heer De Feijter: Voordat ze dan verdergaat met de woordvoering, heb ik ook nog een interruptie. Want ik hoorde inderdaad zeggen, dit hele plan van tafel, betekent ongelooflijk veel belastinggeld wat door de wc gewoon wordt gespoeld, subsidies van het Rijk die weg komen te vallen. En eigenlijk is er dan gewoon niks meer mogelijk voor dit gebied. Dat is toch geen behoorlijk bestuur? De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, die bal kan ik ook terugkaatsen. Wat er de afgelopen twee jaar is gebeurd en wat er met bewoners is gedaan, een bureau wat ingesteld is, wat plannen ontwikkeld heeft die niet serieus genomen zijn, wilt u zo met uw inwoners omgaan? Is dat behoorlijk bestuur? De voorzitter: De heer De Feijter.

29

De heer De Feijter: Voorzitter, dit lijkt me een heel ander punt. Ik kom hier uiteraard in mijn eigen woordvoering ook nog op terug, over het gelopen proces wat is gebeurd. Maar we hebben het over het plan wat nu voor ons ligt, waarin we voor, Robin Noldus zei 4.000 mensen, maar ik denk dat het wel misschien 4.500 mensen zijn. Dordtenaren die op zoek zijn naar een woning, waar we voor gaan bouwen eindelijk. En de VSP zegt gewoon, we stoppen ermee. We vegen het van tafel. Alle belastinggeld weg, wat hierin is gegaan. En we gaan weer vrolijk door met niks. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dan heeft u niet goed geluisterd naar mijn inbreng. De voorzitter: Mevrouw Stolk, gaat u verder. Mevrouw Stolk: Ik heb gezegd, dit plan van tafel. En we gaan aan tafel zitten met het plan, wat echt een goed plan is van de bewoners van de Weeskinderendijk, die daar ook een bureau voor hebben ingehuurd. Dat dat serieus genomen wordt. Ik zeg niet, er moet niet gebouwd worden, maar er moet anders naar gekeken worden. Mag ik doorgaan, voorzitter? De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mevrouw Stolk: De VPS dient, met een aantal andere partijen, een amendement in om, indien het woonwagenkamp onverhoopt mocht verdwijnen bij verplaatsing, het aantal standplaatsen uit te breiden met zeven. Dit omdat hun kinderen, die elders wonen, de gelegenheid te geven om zich weer aan te sluiten bij hun familie.

Vergeet niet hierbij dat het woonwagenkamp aan de Brandts Buysstraat inmiddels voor de vijfde keer op de nominatie staat om weer van hun plek verjaagd te worden. De wijze waarop het gehele proces met de woonwagenbewoners is gecommuniceerd, is van een bedenkelijk niveau. Laten we niet vergeten dat de bewoners van het woonwagenkamp ook gewoon Dordtenaren zijn, zoals u en ik. College, kunt u zich voorstellen dat de bewoners van het woonwagenkamp zich als derderangs burgers behandeld voelen? De VSP heeft zich vanaf het begin af kritisch uitgelaten over de wijze waarop het Maasterras zich ontwikkelde. En dan met name op de volgende punten. Te weinig sociale huurwoningen en betaalbare huur- en koopwoningen. De focus op het van buitenaf aantrekken van hoogopgeleide mensen met een dikke portemonnee. Hierbij ontstaat het beeld dat vermogende mensen in hun dure appartement of penthouse op het Maasterras een aalmoes van enkele duizenden euro's over het balkon gooien om in dit plan ook enkele sociale woningen mogelijk te maken. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus, gaat uw gang. De heer Noldus: De beeldspraak is inderdaad wel leuk. Maar dan toch een vraag richting de VSP, als dat mag, voorzitter? Want de VSP maakt een punt van het percentage sociale huur wat hier is.

Ik zou mevrouw Stolk willen vragen, via u, voorzitter, wat is dan die 22 procent van die 2.100 woningen waard voor de VSP? De voorzitter: Mevrouw Stolk.

30

Mevrouw Stolk: Voorzitter, wij gaan echt voor die 30 procent. En ik heb dat net ook al tegen de heer Den Hartog gezegd, het is een politieke keuze, waar wil je je geld aan uitgeven en hoe kan je een plan realistisch maken? En wij kiezen ervoor om dit plan aan te passen, minder dure woningen. Het hoeft allemaal niet zo megalomaan. De wereld is veranderd. De bouwkosten lopen op. Wij kiezen voor een andere insteek. De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dan toch de vervolgvraag, waar is die insteek dan? Want ik zie vooral argumenten worden opgenoemd om niet voor dit plan te hoeven stemmen en waarmee de VSP kiest voor niet die 450 sociale huurwoningen, maar voor 0 sociale huurwoningen, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik heb het daar gisteren ook al een keer over gehad. Ik heb gisteren tegen mijnheer Den Heijer gezegd, de 17.000 woningzoekenden, die hebben nu een woning nodig en niet in 2030. We moeten keuzes gaan maken. We kunnen daar op het Maasterras best snel gaan bouwen. Alleen dan moet je je ambities bijstellen. De heer Noldus: Voorzitter, dat brengt me toch op de vraag die ik uiteindelijk stelde, welke ambities wil mevrouw Stolk dan bijstellen? Want we zien daar geen alternatieve voorstellen voor. We zien alleen een plan liggen waar we nu voor kunnen gaan.

Of dat we nu weg kunnen stemmen, het gebied alleen kunnen laten, de Brugweg wordt niet aangepast en het gebied ligt 20 jaar stil. Ik ben benieuwd naar de gewijzigde ambitie die de VSP hier vandaag wil inbrengen. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Via u, volgens mij hebben we voldoende moties en amendementen vandaag ingediend om een en ander bij te stellen. Ik snap niet waar u het probleem vandaan haalt nu. U kunt blijven vragen, maar ik blijf hetzelfde antwoord geven. Wij zeggen niet, wij willen niet bouwen. We willen wel bouwen, maar we willen anders bouwen. En dan zitten wij meer op de lijn van GroenLinks dat die 30 procent voor ons echt een harde dobber wordt voor de bewoners van de Weeskinderendijk en het verplaatsen van het woonwagenkamp. De voorzitter: Mevrouw Stolk, gaat u door alstublieft. Mevrouw Stolk: Even kijken. Ik had het over die aalmoes, dat over het balkon gooien. Geen oog voor de belangen van de bewoners van de Weeskinderendijk en het woonwagenkamp. Een proces waarbij schijnparticipatie is gevolgd. Zijn de risico's en kosten van dit aangepaste plan wel goed en volledig in beeld?

31

Is er voldoende inzicht in extra kosten voor geluidswallen en luchtkwaliteit? Kortom, als de amendementen niet leiden tot waar de VSP voor stond en staat, dan zullen wij niet instemmen met het voorstel. Dit betekent overigens niet, en daar komt hij weer, dat wij tegen woningbouw zijn op het Maasterras. Verre van dat zelfs. Echter, het gevolgde proces en het woningbouwprogramma doen geen recht aan de woningbehoefte van en voor de Dordtenaren. College, doe uw huiswerk opnieuw. Tot slot dienen wij nog twee moties in die betrekking hebben op compensatie van de bewoners van de Weeskinderendijk. Dit betreft compensatie voor financiële aspecten. Echter, het veroorzaakte leed en de onzekerheid voor de bewoners van de Weeskinderendijk is eigenlijk vele malen erger. Mensen zijn er zelfs letterlijk ziek van geworden, mede doordat ze stukje bij beetje hun toekomstbeeld zagen verdwijnen, geen gehoor vonden en tegenwerking vanuit de gemeente moesten trotseren. Kijkend naar de commissievergadering met de insprekers en de reacties hierop van eigenlijk alle aanwezige politieke partijen, verwacht de VSP dat deze moties vrijwel unaniem aangenomen worden. Of wordt er als dieptepunt nog een hoofdstuk aan de klucht toegevoegd en laten we deze bewoners alsnog keihard vallen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Stolk.

Komen er nog extra moties? Mevrouw Stolk: Nee, die hebben we met andere partijen ingediend. De voorzitter: Heel goed. Dan ga ik naar de ChristenUnie/SGP. De heer De Feijter. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, daar ligt hij dan, net bestemmingsplan Maasterras fase 1. Het startschot voor de bouw van ruim 2.000 woningen, waar zo'n 4.000 tot 4.500 woningzoekenden mee geholpen worden. En voorzitter, als je wijken bouwt, dan bouw je ook gemeenschappen. En de ChristenUnie/SGP gelooft in gemengde gemeenschappen. Een wijk waar de rijken aan de ene kant wonen en de armen aan de andere kant, past niet bij de samenlevingsvisie die de ChristenUnie/SGP voor ogen heeft. Daarom dienen we, samen met Partij voor de Dieren en het CDA, een amendement Gemengd bouwen in. En om diezelfde reden heeft de motie van Op Ons Eiland over Samenleven op en samen bouwen aan het Maasterras ook onze steun. Voorzitter, voor de meest kwetsbaren op de woningmarkt komen er zo'n 450 woningen bij in het sociale huursegment. Maar de nood is hoog en de wachttijden zijn lang voor deze groep woningzoekenden. Daarom dient de ChristenUnie/SGP, samen met GroenLinks en het CDA, een motie in om in te zetten op onder andere een provinciale subsidie, om er 25 procent sociale huur in het totaalprogramma van te maken, in plaats van 22. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Spoel.

De heer Van der Spoel: Als het goed is, hoorde ik, het moest even landen bij mij, de ChristenUnie/SGP zeggen dat voor de meest sociaal kwetsbaren zijn de sociale huurwoningen. Maar een sociale huurwoning, volgens mij mag je tot 50.000 verdienen per jaar, 49.000 nog wat, voor een sociale huurwoning. Volgens mij ben je dan niet een sociaal

32

kwetsbare. Volgens mij heb je het dan best goed voor elkaar. Kunnen we alstublieft stoppen, beste ChristenUnie/SGP, om mensen die een sociale huurwoning hebben, weg te zetten als mensen die het sociaal niet zo goed voor elkaar hebben? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Voorzitter, sociaal kwetsbaar was, als het goed is, niet mijn woord. Kwetsbaar wel. In die zin, ten opzichte van alle andere mensen op de woningmarkt zijn dit degenen met minder keus over het algemeen. Bij die woorden sta ik wel. Voorzitter, waar was ik gebleven? Daarnaast dienen we ook die tweede motie, samen met GroenLinks en CDA, in om het resterende percentage tot 30 procent sociale huur elders te realiseren. En dat is ook goed mogelijk. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Schnabel, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. In aanvulling eigenlijk op wat net de heer Van der Spoel aangeeft. Waarom zou je deze kwetsbare situaties van mensen dan niet per amendement vastleggen in het bestemmingsplan, juist om deze situatie beter te maken? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Voorzitter, als we al het geld van de wereld zouden hebben, zouden wij een andere keuze daarin maken. De keuze die ChristenUnie/SGP op dit moment maakt, is vooral dat we gaan bouwen. We zien dat er een woningbehoefte is binnen alle segmenten.

We zien voor de komende jaren dat de behoefte aan betaalbare koop, maar zelfs koop net in het segment daarboven, en dan heb ik het over woningen rond de NHGgrens, die voor veel mensen ook nog wel betaalbaar zijn, of net op het randje daar nog van zitten, die neemt enorm toe. En die is, uit mijn hoofd, zo'n vier keer de behoefte aan sociale huurwoningen in onze regio, binnen de komende tien jaar. Regeren is ook vooruitzien. Ook voor die doelgroep wil de ChristenUnie/SGP bouwen. Ik hoor geen vervolg. Dan ga ik door. Voorzitter, de goede plannen voor een nieuwe wijk zijn niet gratis. Dat weten we uit de grondexploitatie. Maar eigenlijk zijn wij het niet die de hoogste prijs betalen. De hoogste prijs wordt betaald door de bewoners Weeskinderendijk en de bewoners van de woonwagens aan de Brandts Buysstraat. Zij zien hun plek, hun thuis wegbestemd worden uit het plangebied. Voorzitter, daar is al veel over gezegd. En ik denk dat het niemand koud heeft gelaten. Ik sluit me daarin ook aan bij de woorden van mevrouw Stolk. Als de ChristenUnie/SGP terugkijkt op het gelopen proces, dan zijn er steken laten vallen. En dat trekken we onszelf ook aan. En om recht te doen, zijn er volgens ons twee dingen nodig. Dat zit hem in de toekomst, maar ook in het verleden. Over het gelopen proces namelijk moet iets recht worden gezet.

Er zijn verwachtingen gewekt, ook door ons als raad, die we niet waar konden maken. Daarom vinden wij het rechtvaardig dat de bewoners de kosten voor het uitwerken van hun plan vergoed krijgen. En daartoe dienen wij dan ook de motie Voor niets gaat de zon op, van fractie Stam en andere partijen, ook graag mede in. Voor de toekomst wordt, wat ons betreft, rechtgedaan door een ruimhartige compensatie te bieden voor hun woning,

33

waarbij de grenzen van de wet maximaal in het voordeel van de bewoners moeten worden opgezocht. Daarnaast steunen wij de toezegging om individueel maatwerk te leveren van harte. En tot slot verwachten wij dat de bewoners van het gebied vanaf nu af aan ook duidelijk geïnformeerd worden over het proces, wat ze nu te wachten staat. Want die duidelijkheid, daar smachten ze naar. Dat hebben ze ook wel duidelijk gemaakt in de commissievergadering. Voorzitter, tot slot, we spreken de wens uit voortvarend aan de slag te gaan met optimalisering van de plannen en de verdere uitvoering. We zouden graag met de raad en de wethouder dit jaar nog in gesprek gaan over welke rol de raad inneemt tijdens de uitvoering en om vaste momenten van bijsturing ook af te spreken. Wellicht dat de wethouder ook nog een korte reflectie kan geven op het proces van de komende maanden. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank. En u heeft nog een interruptie van de heer Hartmeijer. Gaat uw gang. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Toch nog eventjes op het debatje net terugkomen tussen de heer De Feijter en mevrouw Schnabel. Volgens mij bleef er iets liggen. Want de vraag was natuurlijk juist waarom de heer De Feijter niet kiest voor een amendement om die 25 procent te regelen, in plaats van een motie? Volgens mij heb ik dat goed begrepen van mevrouw Schnabel.

Want nu steunt de heer De Feijter een motie die vraagt, onderzoek het maar en we horen wel hoe het ervoor staat. Het lijkt net of de heer De Feijter het eigenlijk niet uitmaakt wat er uit dat onderzoek komt. Want anders had hij er misschien een amendement van kunnen maken. De voorzitter: En wat is uw vraag? De heer Hartmeijer: Waarom hij kiest voor een motie te steunen en niet met een amendement te komen? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Misschien had ik die niet helemaal duidelijk genoeg beantwoord inderdaad. Bij deze nog een keer. Voor een amendement heb je dekking nodig. En die dekking vinden wij op dit moment niet. Want de ChristenUnie/SGP maakt heel duidelijk de keuze om niet de sociale huur nog eens extra ten koste te laten gaan van de betaalbare koop, wat de goedkoopste oplossing zou zijn. Maar wij willen geen wijk bouwen waarin alleen maar penthouses staan en alleen maar sociale huur. We willen juist die groep ertussenin ook voorzien. Dat is de hoofdzakelijke reden, er is geen dekking voor dat amendement. Waarom dan wel in een motie? We weten dat er een aanvraag is gedaan voor subsidie bij de provincie. Wij vinden het ook fijn om richting de provincie te laten zien van, kijk, als jullie wat geven aan ons, dan leveren we ook. Dan gaan we voor die 25 procent. Dat gaan we doen.

En waar dat niet lukt binnen de grondexploitatie van het Maasterras, dan gaan we dat elders compenseren, om die 30 procent te bereiken. De voorzitter: De heer Hartmeijer. Nee? Oké. Mevrouw Schnabel: Voorzitter.

34

De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Dan wil ik toch nog hier even op terugkomen. Want wat zegt deze motie dan? Er wordt enerzijds gezegd dat je in het woningbouwproject een goede afspiegeling wil hebben. En tegelijkertijd wordt nu verondersteld dat deze motie zou oproepen om te onderzoeken of er wel geld vanuit de provincie zou komen. Wat is hier de eenduidigheid in? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Ik weet niet of ik die vraag helemaal goed begrijp. Misschien dat mevrouw Schnabel hem nog een keer wil toelichten? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Zeker. Ik begrijp niet wat deze motie dan voor ChristenUnie/SGP zegt, als enerzijds wordt aangegeven, we willen dat er gemengd gebouwd wordt en sociale woningbouw mag niet ten koste gaan van middenhuur of van goedkope koopwoningen. En tegelijkertijd wordt gezegd, we onderzoeken het en wat eruit komt, dat zien we wel. Wat is de steun waard aan deze motie van ChristenUnie/SGP? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Wat de ChristenUnie/SGP betreft, die extra 3 procent gaat ten koste van de dure koop. Die 45 procent die er op dit moment in zit. Of iets minder zal dat dan worden inderdaad, aannemen van een technisch amendement. Dat is de inzet van de ChristenUnie/SGP.

En daar roept deze motie toe op, om bij de provincie aan de slag te gaan om subsidie te krijgen om die 25 procent te kunnen realiseren, ten koste van de dure koop. De voorzitter: Ik zag een interruptie van Fractie Stam, maar eerst nog van de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Ik hoorde de heer De Feijter zeggen dat het ten koste gaat van de dure koop, goedkopere woningen. Daar vindt de ChristenUnie/SGP zich natuurlijk aan de zijde van GroenLinks. Mijn vraag is, hoe kijkt u dan naar het idee wat ik zojuist heb geopperd, om toch die 70 vierkante meter woonoppervlak los te laten, om zo kleinere woningen te creëren, die vanzelfsprekend ook goedkoper zijn? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Voorzitter, de ChristenUnie/SGP heeft daar in het verleden ook weleens opmerkingen over gemaakt. De heer Den Hartog haalde een persoonlijk verhaal aan. Ik woon zelf ook op 42 vierkante meter. Ik weet ook hoe het is om wat krapper te wonen. En dat gaat tot op zekere hoogte prima. Maar we weten ook dat mensen gedurende hun leven verschillende behoeftes hebben qua woningen. We zouden daarin toch ook wel willen waken dat we niet te veel verkameren, in die zin, dat we alleen maar

35

kleinere woningen gaan bouwen. Maar dat ook daarin juist die variatie weer terug komt. Maar op zich staan wij daar constructief tegenover en willen we zeker het gesprek erover aangaan. De heer Den Hartog: Een kleine vervolgvraag graag. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Hoe zou u dan staan … Want ik begrijp het hoor. En verkamering heeft ook nadelen. Je kan natuurlijk ook semipermanent bouwen, modulair, zodat je steeds kijkt naar wat op dat moment de behoefte is. En dat je op een later moment dat ook weer anders kan gaan inrichten. Hoe staat u daartegenover? De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: In essentie positief. Daar zouden we het nog eens verder over moeten hebben. De voorzitter: Fractie Stam. Gaat uw gang, de heer Stam. De heer Stam: Voorzitter, dank u. Ik heb de heer De Feijter horen zeggen, volgens mij, als we de woningen niet binnen dit Maasterras kunnen bouwen financieel, dan kunnen we ergens anders compensatie zoeken, op basis van de motie. Nou ben ik even zoekende. Want volgens mij is dit plan opgehangen aan de Wet ruimtelijke ordening. En daar moet je toch altijd komen tot een sluitende grondexploitatie? Maar misschien sla ik de plank helemaal mis en zijn die mogelijkheden juist vrij beperkt ten opzichte van de Omgevingswet. Maar misschien kan de heer De Feijter dat voor mij duiden, hoe dat technisch zit.

De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Ik ben geen ambtenaar. Technische duidingen zijn niet aan mij besteed. Ik weet wel dat je inderdaad een dekking moet hebben daarvoor in je grondexploitatie. En daarom vragen wij, als je eenmaal die subsidie hebt, kom dan tot die 25 procent. Die is dan gedekt. De rest zou je moeten realiseren, die 30 procent, op andere locaties. We weten ook uit de reactie van het college op de groeipadbrief van de provincie Zuid-Holland dat daar ook locaties voor zijn. We weten zelfs, want de heer Hartmeijer vroeg nog, waar vindt u die 218 woningen, die potentie is er zeker. Er is een optoppotentie van 330 tot 660 woningen. Die gaan er zeker komen. De heer Stam: Voorzitter. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Dat is niet een antwoord op mijn vraag. Dat snap ik wel, wat u eenmaal aangeeft. Ik vroeg alleen, zijn die mogelijkheden binnen de Wet ruimtelijke ordening, waar het plan onder is vastgesteld, niet te beperkt, waarmee u invulling kan geven met de punten die u net noemt?

36

De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Ik vrees dat de heer Stam mij hiermee overvraagt. Ik wacht met hem het antwoord van de wethouder op deze vraag af. De voorzitter: En we laten het hierbij. Dank u. U was klaar, mijnheer De Feijter? Dank u. Dan ga ik naar mevrouw Van Vugt. U heeft inmiddels in uw mail een overzicht ontvangen van de moties en amendementen. Daar kunt u dan ook kennis van nemen. Mag ik nu wel het woord geven aan de heer Klerk? De heer Klerk: Zeker. Dank u wel. Voorzitter, eindelijk is daar dan, na heel veel vergaderingen en technische sessies en een oordeelvormende sessie, de avond waarin wij gaan besluiten over het bestemmingsplan Maasterras fase 1. Ik heb mijn woordvoering in de commissies er nog eens op nagelezen. En dan zie ik een aantal rode draden. En aan de hand daarvan heb ik deze woordvoering ingericht. Allereerst, een woningbouwproject dat meer dan 2.000 woningen toevoegt. Wauw, het is nogal wat. Een woning voor duizenden Dordtenaren, die wachten op een woning. Voorzitter, als we dat kunnen realiseren, dan kunnen we als stad, als gemeentebestuur trots zijn. Maar u kent het CDA als een fractie die plannen graag beter maakt. Daarom hebben we zojuist ook het amendement ingediend dat het percentage sociale huurwoningen dat wordt gehanteerd in het bestemmingsplan in lijn brengt met de GREX.

Ik mag van de heer Noldus niet meer zeggen dat het een technisch amendement is, want dan gaat hij daaraan twijfelen. Maar het is wel een heel belangrijk amendement, omdat bij zo'n mooi plan als het Maasterras natuurlijk kloppende cijfers horen. Daarnaast kent u het CDA als een partij die inzet op sociale huurwoningen en betaalbare koop. En wij steunen de motie van GroenLinks, die inzet om met behulp van de aangevraagde provinciale subsidie het sociale huurwoningenpercentage wat op te krikken. Bij voorkeur niet via betaalbare koop. En daarom is het ook goed dat er in die motie is uitgesproken dat het ten koste gaat van bij voorkeur dure woningen. En de tweede motie die oproept tot meer sociale huurwoningen, om het verschil met de 30 procent, waar ook de provincie ons een opdracht toe heeft gegeven, te realiseren op andere projecten, dienen wij mede in. Ander gevalletje, dat kan beter, heeft betrekking op het amendement Gemengd bouwen, dat onze fractie samen met de Partij voor de Dieren indient. Onder de samenleving verstaat het CDA wijken waarin alle sociale klassen met elkaar samenleven, waar kinderen elkaar tegenkomen op school, op straat, in een winkel, volwassenen elkaar in de winkel tegenkomen, het liefst zoveel mogelijk in het groen. En daarom steunen wij ook het amendement dat de beperking op het groen in de wijk ongedaan maakt.

En dan de Bakker op de hoek, ook dat amendement dienen wij samen met de Partij voor de Dieren in, omdat dat het plan beter maakt, zodat er naast een supermarkt ook gewoon een kleine detailhandel zich kan vestigen. De motie van Op Ons Eiland, die oproept om woningen vooral te bestemmen voor de Dordtenaar, dat klinkt ons sympathiek in de oren. Het lijkt ons juridisch ook uitvoerbaar, want volgens mij gebeurt het elders in het land ook. Ik ben wel benieuwd naar de reflectie van de wethouder op deze motie ten aanzien van de Dordtse situatie, voordat wij daarop ons definitieve oordeel vellen. Dan de tweede rode draad. De bewoners van de Weeskinderendijk. Onze wekelijkse luis in de pels. En dat deden ze goed. Commissie op commissie zat de publieke tribune vol met een groep bewoners met hun karakteristieke zwarte sweater met een olifant erop. Hij staat ook inmiddels voor in de zaal, volgens mij, nog. Ik zie hem

37

niet meer, maar hij is aangeboden vanavond ook. En daar stond de tekst op, feeling irrelephant. Verwijzend naar het gevoel dat zij er niet doet doen. En dat gevoel werd versterkt door het feit dat zij bovendien in de gelegenheid werden gesteld om een eigen variant te ontwikkelen. En de verwachting werd gewekt dat die een serieuze kans zou maken. Dat bleek toch niet het geval. En dat is een van de redenen waarom wij de motie Voor niets gaat de zon op, die het college oproept om de gemaakte externe expertkosten voor deze plannen te vergoeden, van Fractie Stam en anderen, mede indienen. Daarnaast zijn zij, ook op advies van de gemeente, meermaals aan het werk gezet ten aanzien van hun ingediende plannen. Het komt erop neer dat zij een tomeloze en constructieve inzet hebben gepleegd. Buitensporig veel meer dan in een regulier participatieproces mag worden verwacht. En daarbij hebben ze kosten gemaakt of inkomsten laten schieten. En dat ook meer dan van hen mocht worden verwacht. En daarom hebben wij ook sympathie voor de motie van Fractie Stam en anderen, hoe heette die ook alweer, ten aanzien van de niet onuitputbare financiële bronnen. De titel staat me even niet helder voor de geest.

Ik denk dat als we als raadsleden week op week de verhalen van de bewoners horen en daarop reflecteren dat het ons aangrijpt, dan voelen wij ons, in ieder geval als CDA-fractie, ook moreel verplicht daar een consequentie aan te verbinden. En vandaar dat wij die motie zullen steunen. En dan even voor de duidelijkheid, die motie staat naast het beloofde maatwerk ten aanzien van de Wet voorkeursrecht en het onteigeningsproces en het aangehaalde maatwerk. Het is heel makkelijk om met het gehele proces met de vinger naar een college te wijzen, maar ook als raad, en mijn collega's zeiden het ook al, hebben wij het echt laten gebeuren. En als lid van de gemeenteraad kan ik dan ook alleen maar de spiegel bij mezelf voorhouden. Dat spijt mij. Laten we hier als raad en als college wel gezamenlijk lering uit trekken. De toekenning van het bedrag via die motie, waar ik het laatst over had, is wat mij betreft een goed vertrekpunt. Graag een reflectie van de wethouder hierop, ten behoeve van de haalbaarheid en hoe hij … Hoe zag ik dat? Of hij daarop kan reflecteren? Ten slotte, het CDA gaat vanavond voor het bestemmingsplan van het Maasterras stemmen. Een project van ruim 2.000 woningen, met een groot aantal sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen.

Veel Dordtse woningzoekenden, die nu nog thuis wonen of opgesloten zitten in de vastgelopen woningmarkt, kijken hoopvol uit naar de realisatie van deze plannen. Net als wij. Collega Theo Oostenrijk gaf ons, voorafgaand aan dit debat, nog het volgende mee. En ik deel die boodschap graag ook met de raad. Uiteindelijk gaat het om de vraag, woningen bouwen of vele jaren niet? En zo is het. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Klerk. Het woord is aan mevrouw Schnabel, gaat uw gang, van de fractie Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de woningnood onder mensen met een laag inkomen is groot. Daar bleef het college de afgelopen jaren helaas te vaag over. Maar tijdens de commissievergadering hoorden we van Trivire een alarmerende update. 20.000 Dordtenaren staan inmiddels ingeschreven voor een sociale huurwoning. Elk jaar komen er 1.000 bij. 7.000 mensen zoeken actief. En velen haken af, omdat ze weten dat ze voorlopig toch geen kans maken. De wachttijd is, zoals we allemaal weten en ook over spreken, opgelopen tot 8 jaar. Dat is pijnlijk. Daarom pleiten wij als PvdA voor minimaal 30 procent sociale huurwoningen. Niet alleen voor de stad als geheel, maar ook per buurt. Dus ook op het Maasterras. De nu voorgestelde 22 procent is echt te

38

weinig. En het idee dat je dit kunt compenseren in andere delen van de stad hebben we vaker gehoord, bijvoorbeeld de Spuiboulevard, maar het komt in de praktijk onvoldoende uit. Als we de woningnood serieus nemen, dan leggen we dit vast in een bestemmingsplan, middels een amendement. En dat geld, wij zien dat echt als een politieke keuze. En zoals mevrouw Stolk goed verwoordde, pas in 2030 zetten we de eerste spa in de grond. Maar nu wordt van ons gevraagd om een keuze te maken voor onze woningzoekenden te kiezen en 30 procent sociale huur vast te leggen. Dat is rechtvaardig, vinden wij. En woorden van partijen die wel achter 30 procent sociale huurwoningen staan, maar er toch uiteindelijk niet echt voor kiezen. We onderschrijven daarom het amendement dat pleit voor voldoende huurwoningen op het Maasterras zelf. Over de woningen aan de Weeskinderendijk. De bewoners zijn in dit proces onder druk komen te staan. Steeds kwamen er nieuwe argumenten van de gemeente, waarop de woningen daar niet konden blijven staan, maar de uitkomst bleef steeds hetzelfde. En dat maakt het ongeloofwaardig. Aan de andere kant hebben bewoners zich juist constructief opgesteld. Ze kwamen met alternatieven, toonden aan dat je het benodigde aantal woningen ook kunt realiseren met behoud van de bestaande huizen.

Meer kleinere woningen bouwen, meer betaalbare woningen toevoegen, dat kan binnen de huidige bouwvolumes. Gedwongen onteigening vinden wij dan ook niet redelijk. Je kunt deze woningen behouden en de woningbouwopgave halen. Daarom steunen wij het amendement dat de minimale bouwhoogte schrapt, en zo ruimte laat voor de optimalisatie, zonder dwang. Over de opzet van het plan. De compacte bouw en de parkeerkelder leveren een groot aantal woningen op. Hierdoor hoeven er minder woningen elders in het groen te worden gebouwd. Dat vraagt om een goede en creatieve inpassing van het groen. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel. Ik wachtte even op een goed moment. Ik wilde eigenlijk aan mevrouw Schnabel vragen, zo'n amendement indienen, wat natuurlijk heel positief klinkt, heel sympathiek is, maar wat is de dekking daarvoor? En als die er niet is, dan houdt het toch ook geen stand, zo’n amendement? Daar zou ik graag iets over willen horen. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Zoals ik al net aangaf in de woordvoering, wij zien dat echt als een politieke keuze. Je zou geld vandaan kunnen halen, en dat zou ook technisch mogelijk zijn, bij Stadspark XL. Dan zou je uiteindelijk een soort van reserve Maasterras kunnen opbouwen. We gaan pas in 2030 bouwen.

We kunnen ook in de loop van de tijd geld sparen. En net als de motie die GroenLinks ook indient, oproept, is te kijken naar of we ook geld bij de provincie vandaan kunnen halen? Dat zou in de loop van tijd alleen maar aangevuld kunnen worden. En dan kunnen we voor die 30 procent gaan. De voorzitter: De heer Den Hartog.

39

De heer Den Hartog: Voorzitter, ik begrijp dat er in de toekomst ook nog geld opgehaald kan worden. Maar bij de toetsing door de Raad van State, die kijken toch gewoon naar het nu? En dan wordt het toch gewoon afgewimpeld? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Dan zeggen wij inderdaad, laten we kijken bij de meerjarenbegroting. Dat staat ook in het amendement. En laten we keuzes maken. Niet kiezen voor al die infrastructuur in Stadspark XL, maar juist te kiezen voor sociale woningbouw, en dat tot 30 procent te laten gaan. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Even kijken. Tot slot, dergelijke planprocessen duren lang en zijn ingewikkeld. Maar wat we niet mogen vergeten, ze kosten bewoners enorm veel energie, tijd en geld. Het is zwaar, uitputtend en raakt in hun dagelijks leven hun thuis. We hadden daar als raad eerder en beter oog voor moeten hebben. We hopen dat het college bewoners vanaf nu beter ondersteunt. De stad heeft betaalbare woningen nodig, maar niet ten koste van een kleine groep bewoners die hun huis dreigt te verliezen, terwijl dat onvermijdbaar is. Een huis is niet slechts een woning. Het is een thuis. Excuus. Dat was de woordvoering tot zover. Waar we graag nog verduidelijking op zouden hebben, dat het amendement van Partij voor de Dieren en CDA over Gemengd bouwen.

Wij gingen ervan uit dat de tekst dit grotendeels al regelt, maar we horen daar graag een verklaring van de wethouder over. En het amendement van Partij voor de Dieren Geen beperkingen op groen. We horen graag een tekstuele verduidelijking. En daar kijken we ook naar uit. Even kijken. En dan heb ik nog een minuut. De heer De Feijter: Voorzitter. Mevrouw Schnabel: De amendementen die we steunen en de moties. Het amendement. Bakker op de hoek. Wij denken dat het bijdraagt aan een levendige, diverse wijk. De motie van de SP … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer De Feijter. Tijd hoeft trouwens niet op. Als u denkt, ik ben tot de kern gekomen, dan … De heer De Feijter. De heer De Feijter: Voorzitter, toch nog heel eventjes terugkomend op die sociale huur hoor. Sorry, ik ben niet zo snel van begrip misschien. Maar PvdA heeft er natuurlijk nooit een geheim van gemaakt, staat ook in haar verkiezingsprogramma, dat ze 30 procent sociale huurwoningen bij nieuwbouw willen realiseren. Nu ligt dit college momenteel op koers om 31 procent sociale huur te realiseren bij nieuwbouwplannen. Zou de PvdA niet moeten juichen? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dank. En dank ook voor deze vraag. Want we hebben het nu over een heel groot woningbouwproject. Dat is het Maasterras.

En als we nu niet slagen om daar gewoon 30 procent van te maken, in plaats van de 22 procent, dan zien wij niet waar dat wel gaat slagen.

40

De heer De Feijter: Maar voorzitter, dan nogmaals de vraag, dit college ligt momenteel op koers om 31 procent sociale huur te gaan realiseren in 2026. Dat is toch veel meer dan wat onder PvdA bewind ooit is gerealiseerd? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dit is een heel gemakkelijke … Ik begrijp dit niet helemaal. Maar we hebben het vandaag over het Maasterras. En we gaan vandaag vastleggen in het bestemmingsplan of we willen gaan voor 30 procent sociale huur. En wat ik zo merk, is dat we daar als geheel niet voor gaan kiezen. Als we dan argumenten gaan gebruiken om daar 31 procent sociale huur bij nieuwbouwprojecten … Dit is ook een nieuwbouwproject. Als we daar dan voor zouden kiezen, fijn. Maar laat het dan ook gelden voor dit project. De voorzitter: Gaat u door. Mevrouw Schnabel: Daar zou ik het graag bij willen laten. De voorzitter: Dank, mevrouw Schnabel. Dan kom ik bij de heer Groenewege, van de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. Voorzitter, we zijn aan het lijntje gehouden als Dordtse raad, meer dan een jaar lang. Echt hoor, die brug gaat dicht voor autoverkeer. Maar echt, dat spoorlijntje verdwijnt. Serieus, maar nu echt. Dat spooremplacement lost op in het niets. Er bleek niets van waar, want het bleek allemaal niet haalbaar. Hoe kon dat zo gebeuren? Omdat de tekentafel van het college in een ivoren toren stond.

Een toren zonder deuren, waar simpele zielen als de havenbedrijven, Rijkswaterstaat en ProRail niets te zoeken hadden of geen gehoor vonden. Het college had al een plan klaarliggen. En toen kwamen zij pas aan de beurt. En wie de toren ook niet in mochten, waren de bewoners van de Weeskinderendijk. Wat een proces is het voor hen geweest, voorzitter. Wij hebben diep respect voor het feit dat zij desondanks zolang zich toch nog constructief hebben opgesteld. Hulde. De bewoners van het woonwagenkamp, nog zo'n club buiten de toren die nu mag verkassen. Verhuizen is één ding, gedwongen verhuizen is een ander ding. En gedwongen verhuizen, terwijl je huis zelf ook gedwongen verhuist, dat is misschien wel het toppunt der dingen. Zo'n woonwagen verhuis je niet in een dagje. Die moet helemaal worden ontmanteld en opnieuw worden opgebouwd. Ik ben er ook helemaal over bijgepraat, waarvoor mijn dank aan de bewoners. Ik vraag daarom aan het college, is er goede begeleiding voor de bewoners tijdens dit proces? Krijgen zij tijdelijke huisvesting tijdens de verhuizing van hun wagen? En worden zij in de onvermijdelijke verbouwing van hun wagen ontzorgd? Ik hoor het graag. Voorzitter, dan duiken we nu graag de wijk van de toekomst in. De sprankelende nieuwe entree van de stad.

Een droomplek waar je niet alleen pal naast de A16 woont, naast de Oude Maas met haar vervuilende en riskante binnenvaart, naast het spoor met haar giftreinen, naast een stamlijn met dieseltreinen die naar de zeehaven denderen, naast een spooremplacement. U woont gelukkig ook nog naast een keidrukke oprit naar de brug naar Zwijndrecht. Gezellig met je 4.000 buren. Hashtag genieten, voorzitter. Voorzitter, het lijkt ons duidelijk dat de leefbaarheid in het Maasterras keihard onder druk staat. Het is dan ook zaak dat we nu

41

als raad sturen op een zo leefbaar mogelijke wijk. Dat verklaart de 6 amendementen en 1 motie van de Partij voor de Dieren, en gelukkig haar mede-indieners. We reflecteren ook graag op de voorstellen van andere partijen. Maar gezien het aantal is het geen doen om op alles te reflecteren. We willen daarom een aantal principes benoemen, die wij belangrijk vinden. Allereerst het principe van leefbaarheid, dat we zojuist al aanstipten. Dat houdt bijvoorbeeld in dat je bewoners van sociale huurwoningen niet wegstopt op de goedkoopste en minst aantrekkelijke stukjes grond die Dordrecht te bieden heeft. Dat houdt in dat je samen de stad maakt, in gemengde wijken, waar iedereen elkaar tegenkomt. Wij staan positief tegenover voorstellen over een hoger percentage sociale huurwoningen. Ten tweede, het principe van gedegenheid, van kwaliteit. Een sympathiek amendement schrijven, waar op de publieke tribune de handen voor op elkaar gaan, dat is geen kunst, dat kan iedereen. Maar een sympathiek amendement is weinig waard als het niet goed in elkaar steekt. Voor een aantal voorstellen betekent dit helaas een tegenstem van de Partij voor de Dieren. Ten derde rechtvaardigheid. Er zijn verwachtingen gewekt bij de huidige bewoners van het gebied. En ze hebben daardoor tijd geïnvesteerd en kosten gemaakt. En daar mag wat tegenover staan. Voorstellen daarover steunen we.

Tot slot, voorzitter, sluiten wij altijd graag met een cliffhanger af. Want het college laat ons in spanning. Als wij de toelichting van het bestemmingsplan goed lezen, rekent het college zich rijk. Het college denkt de stikstofuitstoot, die nu in het gebied plaatsvindt, bijvoorbeeld vanuit de oude huizen en vanuit het huidige verkeer, als min op de balans te kunnen zetten. En dan komt de totale stikstofuitstoot van de hele ontwikkeling onder de 0 uit. Maar we hebben ons ingelezen. En we hebben met een expert gepraat. En daarvan hebben we geleerd dat dat niet zo makkelijk gaat. Intern salderen is wat het college wil toepassen. En dat mag niet meer sinds de uitspraak van de Raad van State van 18 december 2024. Natuurlijk zijn wij zelf geen juristen en ook geen planologen. Maar we zijn wel erg benieuwd welke impact de afschaffing van intern salderen uiteindelijk heeft op dit plan. Dat kan weleens vies tegenvallen. De tijd zal leren of de Partij voor de Dieren op dit punt ook gelijk krijgt. En dan heb ik nog een vraag gekregen. Ik ben al aan het eind van mijn bijdrage, maar niet aan mijn tijd. Dan kan ik nog reageren op de vraag die mevrouw Schnabel stelde over ons amendement Geen beperking op groen. Op dit moment staat in de regels van het bestemmingsplan dat ontwikkelaars een exact percentage groen moeten realiseren in het plangebied. Exact 30 procent.

Geen millimeter meer, geen millimeter minder. Dat lijkt ons een grote uitdaging voor ontwikkelaars. Wij denken dat het veel verstandiger is om het in te steken als minimum. Dat je zegt, minimaal 30 procent groen. En dan kan een ontwikkelaar daar ook nog boven gaan zitten. En dan wordt het nog een mooiere wijk ook. Dank u wel. De heer Hartmeijer: Voorzitter. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Eventjes een vraag over een van de amendementen van Partij voor de Dieren, over de oversteek voor dieren. Wij vinden het een mooi idee. Maar kan de heer Groenewege iets meer schetsen wat concreet nodig is voor dit voorstel? Ik zoek er iets meer beeld bij.

42

De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Concreet kan je denken aan twee oplossingen, een ecotunnel of een ecoduct. En dat is ook waardevol, want we hebben op dit moment eigenlijk helemaal geen ecologische verbinding tussen stad en rivier. Want die Laan der Verenigde Naties is gewoon een enorme blokkade voor dieren. Maar je wil wel dat die ecologische verbinding er is. We willen als Dordrecht een hoofdgroenstructuur hebben, waar dieren door kunnen migreren. Daar moeten we dan ook wat moeite voor doen. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Dank, de heer Groenewege. Eerst de heer Klerk. En dan de heer Stam. En dan mevrouw Schnabel. De heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ik had even een vraag, naar aanleiding van het inleidende betoog van de heer Groenewege, hashtag genieten. Hij schetste een beeld van de wijk. Maar nu vraag ik me af, met alle amendementen en moties die hij heeft ingediend, gaat de heer Groenewege of de fractie van de Partij voor de Dieren ook voor het Maasterras plan stemmen op het moment dat die moties en amendementen, dat hij daar een groot deel van binnenhaalt? De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, ja. Afhankelijk van welke allemaal wel worden aangenomen, zou het best weleens kunnen dat we voor de ontwikkeling stemmen. Want we vinden het wel belangrijk dat dat gebied een upgrade krijgt.