2.2 2025.07.02 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE DORDRECHT D.D. 2 JULI 2025 Raadzaal Voorzitter: De heer Mol Raadsgriffier: Mevrouw Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Mevr. Boom-Vos (VVD) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Mevr. Van Engelen (GroenLinks) Dhr. De Feijter (ChristenUnie/SGP) Dhr. Groenewege (Partij voor de Dieren) Dhr. Gündogdu (Op ons Eiland) Dhr. Hartmeijer (SP) Dhr. Den Hartog (GroenLinks) Dhr. De Heer (ChristenUnie/SGP) Dhr. Den Heijer (VVD) Dhr. Katif (Beter Voor Dordt) Dhr. Klerk (CDA) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Kuhlmann (VVD) Dhr. Van der Meer (GroenLinks) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nieuwland-van den Bosse (CU/SGP) Dhr. Noldus (VVD) Mevr. Pichel (Forum voor Democratie) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter voor Dordt) Mevr. Schnabel (Partij van de Arbeid) Mevr. Simon-van Waardhuizen (Op Ons Eiland) Dhr. Van der Spoel (Fractie van der Spoel) Dhr. Stam (Fractie Stam) Dhr. Stolk (VSP) Mevr. Stolk (VSP) Mevr. Striebeck (VSP) Dhr. Struijk (ChristenUnie/SGP) Mevr. Van den Tol (VVD) Dhr. Uysal (GroenLinks) Dhr. In ’t Veld (VSP) Dhr. Venderbos-Lambinon (Partij voor de Dieren) Mevr. Van Vugt-Roose (CDA) Dhr. Wringer (Beter Voor Dordt) Portefeuillehouders: de heer Burggraaf, mevrouw Van Benschop, de heer Van der Kruijff, de heer Van der Linden, mevrouw De Jonge, de heer Merx

1

Opening 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Goedenavond, mag ik de leden van de raad vragen hun plekken in te nemen. Heel goed. De fractie van GroenLinks en de wethouder van GroenLinks. We gaan beginnen. Het is 20.00 uur geweest. De fractievoorzitter van de VVD loopt nog los rond. Geldt ook voor de fractievoorzitter van de VSP. Goedenavond, hierbij open ik de vergadering van woensdag 2 juli 2025. Fijn u allen alweer zo te zien, want gisteravond waren we hier ook al bij elkaar voor de Perspectiefnota. Ik heet de leden van de raad natuurlijk welkom en van het college. Maar vooral ook iedereen op de publieke tribune en de mensen die thuis meekijken of op het Stadskantoor, van harte welkom. En ik denk dat de afgelopen weken veel mensen naar deze vergadering hebben toegeleefd, want er staat een buitengewoon belangrijk onderwerp op de agenda vandaag. Het Maasterras staat in de bespreking vanavond centraal. En ik zie dat er ook veel betrokkenen zijn. Wat fijn dat u er bent. En ook u vooral van harte welkom. Het is wat koeler dan gisteren, maar nog steeds hebben we wat klimaatbeheersing te doen. De ventilatoren draaien nog volop. En we kijken gedurende de avond of we daar nog iets mee moeten doen. Verder hebben we afmeldingen ontvangen van de heer Oostenrijk, de heer Van Dam Timmers, beiden van het CDA, de heer Safranti van DENK, de Fractie van Leeuwen.

En de heer Burakçin is wat later, van de fractie van GroenLinks. En dan een heuglijk feit. De heer De Heer viert vanavond zijn verjaardag met ons. Maar er ontbreekt hier wel wat tekst, want er staat niet hoe u dat viert, met gebak of geeft u een rondje? De heer De Heer: Ik denk rond 22.00 uur met bitterballen. De voorzitter: Kijk, heel goed. De heer De Heer: Bedankt. De voorzitter: En dan even een serieus punt. Ik meld graag dat ik zojuist een petitie in ontvangst heb genomen van het Platform van de Weeskinderendijk. De petitie heet Hanteer de menselijke maat op het Dordtse Maasterras. Wat goed dat u uw stem hebt laten horen. Hij is ruim ondertekend. De raad heeft vandaag al een mail ontvangen met de tekst van de petitie. Iedereen heeft al kennis kunnen nemen van de tekst. En ik heb er als voorzitter van de raad ook een roze olifant bij gekregen, voor op kantoor, met I love Weeskinderendijk. En ook meerdere sleutelhangers. Die zal ik zo neerzetten. En hij wordt natuurlijk nog digitaal verspreid, de tekst van de petitie, voor wie hem nog niet heeft. Dan kijk ik even naar de agenda, zoals die nu voorligt. Kan het even stil blijven? De fractie van de Partij voor de Dieren, mijnheer Groenewege, wilt u naar uw plek gaan alstublieft? We zijn bezig met een vergadering. Dan leg ik aan u voor de agenda die u heeft ontvangen.

Kunnen wij deze zo vaststellen? Dat is niet helemaal het geval. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dat is niet helemaal het geval, voorzitter. Ik wil eigenlijk een voorstel doen. Want op punt 2 staat het erratum, het is een beetje lastig praten zo, geagendeerd op het voorstel bestemmingsplan. En ik wilde eigenlijk voorstellen om daar alleen over te

2

stemmen en de inhoud ervan gewoon te betrekken bij punt 3, zoals we dat al gepland hadden. De voorzitter: Ik kijk even rond. Het is vooral heel technisch. De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Alleen stemmen is ook met een stemverklaring, neem ik aan. Daar kan ik me in vinden. De voorzitter: Dat kan ook. Willen we een discussie of zeggen we, het erratum is vooral heel technisch, dat behandelen we snel met een stemverklaring? Ik doe een voorstel. Kan iedereen ermee leven? Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ik heb daar toch wel wat bezwaren tegen, want dat is die bijlage waar we het over gehad hebben. En die is er als het ware als een bijlage tussen gefrommeld. En dat wordt nu als een technisch amendement erin gefietst. Ik vind dat niet de normale gang van zaken op zo'n groot dossier, waar zoveel mee gemoeid is. Ik vind het eigenlijk een beetje gerommel in de marge. De voorzitter: Ik snap dat dat uw mening is, maar wat stelt u voor? Zegt u, ik wil dat ook inbrengen bij agendapunt 3? Of zegt u, ik wil echt een aparte bespreking bij agendapunt 2? Mevrouw Stolk: Voorzitter, volgens mij hebben wij duidelijk aangegeven in de agendatool dat we dit eerst wilden bespreken, voordat we hier een technisch amendement in fietsten. De voorzitter: Ik kijk even rond. Bespreken is natuurlijk altijd goed.

Laten we het gewoon maar als regulier agendapunt? Jullie moeten nu even helpen, als jullie een mening hebben. De heer Noldus: Voorzitter. Deze kant, voorzitter. De voorzitter: Fractie Stam, gaat uw gang. De heer Stam: Ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Stolk. Het proces is niet netjes gelopen en we willen dat ordentelijk doen, op de juiste manier. De voorzitter: De heer Noldus.

De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. De inhoud van het stuk staat voor ons voor. En het lijkt me goed om in het voorstel van mevrouw Koene het gewoon te stemmen. En alle inhoudelijke discussie die we willen voeren met elkaar, wat er vrij principieel is, kan volgens mij prima bij het inhoudelijke volgende agendapunt. Dat zou wat ons betreft een prima invulling zijn.

3

De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, ik ben van mening dat als een aantal fracties dit wil bespreken, dat we dat moeten kunnen toelaten. De voorzitter: Duidelijk. De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Ik wil me graag aansluiten bij de woordvoering van de heer Noldus. De voorzitter: Ik kijk nog even rond. Het CDA. De heer Klerk: Wij sluiten ons ook aan bij het voorstel van mevrouw Koene en de heer Noldus. De voorzitter: De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik heb er zelf geen behoefte aan om het te bespreken. Maar zoals de heer Groenewege ook zegt, als anderen daar wel behoefte aan hebben, dan moeten we dat doen. Ik had het ook alleen met een stemverklaring gekund. De voorzitter: Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Ik sluit me aan bij de woorden van mevrouw Stolk, van de VSP. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Beter voor Dordt, gaat uw gang. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Wij sluiten ons ook aan bij de woorden van de VSP. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: De heer De Feijter nog. De heer De Feijter: Wij kunnen ons vinden in het ordevoorstel van mevrouw Koene. De voorzitter: Ik denk dat we het gewoon moeten gaan … Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Wij sluiten ons ook aan bij wat de Partij voor de Dieren erover heeft gezegd.

De voorzitter: Laten we het dan maar gewoon bespreken, jongens, anders krijgen we een hele discussie over wel of niet bespreken. En over de vorm moet het eigenlijk niet gaan. We maken er een bespreekstuk van. Even zien. Kunnen we dan nu zo de agenda vaststellen? Dat is het geval. Dan is hierbij de agenda vastgesteld. Stukken ter bespreking

4

2. Erratum op voorstel tot gewijzigde vaststelling bestemmingsplan Maasterras fase 1 – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan kom ik bij agendapunt 2. Dat is het erratum op het voorstel tot gewijzigde vaststelling van het bestemmingsplan Maasterras fase 1. Gebleken is dat het voorstel dat u heeft ontvangen over het bestemmingsplan Maasterras abusievelijk verkeerde bijlage bevatte. Het college heeft u hierover een raadsvoorstel aangeboden, waarin ze u vragen voor de besluitvorming de juiste bijlage te vervangen voor de oude bijlage. Daar gaat dit voorstel over. Over dit raadsvoorstel is vorige week dinsdag in het college besloten. En de griffie heeft het donderdag ontvangen. De normale route voor ingekomen stukken via de Agendacommissie zou te veel tijd vragen om nog voor vandaag tot besluitvorming hierover te kunnen komen. Daarom heeft de Agendacommissie de griffier per mail toestemming gegeven om het stuk bij uitzondering direct te agenderen bij de gemeenteraad als bespreekstuk, omdat niemand hier via de tool van de Agendacommissie op heeft kunnen reageren. Hierbij geldt een spreektijd per fractie van 2 minuten. En dat gaan we doen. Ik ben natuurlijk nieuw. Ik weet niet of alle fracties hierover wensen te spreken, maar ik ga ze gewoon maar even langs. De VVD, wenst u het woord bij dit agendapunt? De heer Noldus: Ja, voorzitter. Heel kort, voorzitter. Dank.

Op zich prima om hier even bij stil te staan, want het is een heel technische stuk. En ik heb daar ook al eerder in de agendatool aangegeven, ik heb wat gezoem volgens mij, ik heb eerder in de Agendacommissie wel aangegeven dat het natuurlijk anders is gelopen dan dat we normaal gesproken de werkwijze met elkaar hebben, als het gaat om wijzigingen die vanuit het college op stukken zijn naar de commissie. Ik kan me heel goed voorstellen dat er de behoefte is om daarover te spreken met elkaar. Tegelijkertijd denk ik, als we het over de inhoud willen hebben, dan hebben we het volgens mij over het agendapunt wat hierna volgt. Dat is wat ons betreft ook het enige wat wij hier over dit stuk nu in te brengen hebben. De voorzitter: Dank u. Fractie van GroenLinks, de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel, voorzitter. Dat komt behoorlijk overeen, denk ik, met de vorige spreker. Het is duidelijk dat het anders is gelopen dan had gemoeten en zoals wij het hadden gewild. Dat is dan uitgesproken. Ik denk wel dat we het vooral over het volgende punt moeten hebben. En daar wil ik eigenlijk mijn woordvoering toe beperken. Dank u. De voorzitter: Dank. Dan kijk ik naar de fractie van Beter voor Dordt. De heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. We hebben er geen behoefte aan om te bespreken.

Alles wat technisch ingebracht kan worden, kan ook bij het volgende punt, wat ons betreft. De voorzitter: Dan ga ik naar de fractie van de VSP. Mevrouw Stolk: Voorzitter, u zei het heel mooi, abusievelijk bijgesloten. Wij zien het gewoon als een fout, die het college heeft gemaakt. En dat hebben ze ertussen willen frommelen met een bijlage. En dat wil ik toch echt wel gezegd hebben, omdat het hele

5

proces wat we doorlopen hebben, en daar kom ik dadelijk in mijn woordvoering nog wel even op terug, is niet de normale weg die we zouden moeten bewandelen op een dossier wat zo megalomaan is en wat zoveel impact heeft op inwoners van onze stad en onze financiën. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Stolk. De fractie van de ChristenUnie/SGP, de heer De Feijter. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Er was inderdaad een fout geslopen in de stukken. Met dit erratum wordt dat op de nette Koninklijke wijze weer opgelost. Er zit natuurlijk een heel principieel besluit achter. Maar wat ons betreft behandelen we dat bij de inhoud van agendapunt 3. Dank u. De voorzitter: De heer Klerk, van het CDA. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Wat ons betreft, er is een fout gemaakt, die wordt opgelost. Het doel van deze agendering in de tool destijds, met name vanuit de Partij voor de Dieren, was dat het niet te impliciet, maar dat het wel zodanig impact heeft dat we er met zijn allen goed kennis van hebben moeten nemen. Dat is gebeurd. En tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij komen hier later op terug. Dat was het voor even. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Koene. De heer Groenewege: Ik geloof dat ik aan de beurt ben. De voorzitter: Ik heb hier staan Gewoon Dordt. Duidelijk.

Ik zie het non-verbaal. Helemaal goed. Dan de fractie van Op Ons Eiland. Partij voor de Dieren, de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. We hebben het over het herstellen van een fout van het college, over het gebruik van bouwhoogte als onteigeningsgrond. De Partij voor de Dieren is niet enthousiast over bouwhoogte als onteigeningsgrond. Dit zorgt namelijk voor een muur van woningen, die uittorent boven de Vlietweg, boven Oud-Krispijn. Maar we zien helaas geen andere mogelijkheid om deze ontwikkeling door te laten gaan. En dat vinden we wel heel belangrijk, dat dit gebied een upgrade krijgt, dat de Brugweg wordt aangepakt en dat we huizen bouwen. De procedure is ook wat twijfelachtig verlopen. Dat is ons opgevallen. Daar hebben we wat over gezegd in de Agendacommissie. We zijn blij dat we nu middels een raadsvoorstel deze fout kunnen corrigeren. Daarom stemmen we met enige tegenzin voor dit erratum. De voorzitter: En u bent vooral ook heel scherp geweest, volgens mij, toch? De fractie van Op Ons Eiland. Nee? Heel goed. De SP, de heer Hartmeijer.

6

De heer Hartmeijer: Voorzitter, anderhalf jaar na de terinzagelegging van het bestemmingsplan en volledige afronding van de inspraak, komt het college op de valreep met een wijziging om de bepaling die onteigening Weeskinderendijk onmogelijk maakt eruit te halen. Maar dat vinden wij niet kunnen. Wij stemmen zo meteen tegen. De voorzitter: Dank u wel. Dan mevrouw Pichel, Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Er wordt hier gesproken over een foutje. Dit heeft ook te maken met de hele onteigeningsgrond. En dat is natuurlijk na twee jaar deze discussie heel pijnlijk. En ik snap ook dat voor het college dit uiterst frustrerend is, dat het zo gaat. Maar inderdaad, de manier waarop dit in de Agendacommissie erdoor is gekomen, en dat ligt niet alleen bij het college, maar dat ligt ook in hoe de griffie dit behandeld heeft, uiteraard zijn wij hier ook niet blij mee. Maar uiteindelijk is dit wel iets wat technisch opgelost moet worden. En daar wil ik het even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Fractie Stam. De heer Stam: Voorzitter, ik sluit me aan bij de woorden van de VSP. Met de toevoeging dat we het bijzonder jammer vinden dat hier het proces niet ordentelijk wordt gevolgd, omdat we de laatste tijd hier regelmatig rond onze oren zijn geslagen op stukken die wij niet via het juiste proces hebben gelopen.

En nu komt het even niet uit, wordt er een ander proces doorlopen. Dat vinden wij jammer. De voorzitter: Dank. Fractie van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik mag nu sinds 2022 lid zijn van de Agendacommissie. En dit is niet de eerste keer dat zoiets gebeurt. En ik stoor me eraan. En dat heb ik in de Agendacommissie gezegd. Dat heb ik vorige week ook gezegd. En voor de rest sluit ik me aan bij de woordvoering van de VSP. De voorzitter: Dank. Volgens mij hebben vrijwel bijna alle fracties hier hun mening gegeven. Maar ik heb niet echt vragen aan het college gehoord. Ik kijk nog even naar de wethouder of hij de behoefte heeft om hierop te reageren. Maar volgens mij is een eerste termijn ook gewoon voldoende en kunnen we overgaan tot stemming, is mijn voorstel. Mevrouw de griffier? Mevrouw Wepster: Eens. De voorzitter: We gaan stemmen. Mevrouw Stolk: Voorzitter, mag ik nog een stemverklaring afleggen? De voorzitter: Dat mag u. Mevrouw Stolk: Wij zullen tegen dit amendement stemmen, omdat dit de grond is waarop onteigening plaats kan vinden. De voorzitter: Mevrouw Schnabel.

7

Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij sluiten ons aan bij hetgeen de VSP hierover zegt. En wij zullen ook tegenstemmen. De voorzitter: Duidelijk. Zijn de stemmen uitgebracht? Ik vraag u vriendelijk uw stem uit te brengen. U ziet het, ‘…’ even als een soort proefstemming. Kijk, het voorstel is aangenomen met 25 stemmen voor en 9 stemmen tegen. En de fracties van Forum voor Democratie, PvdA, SP, Fractie Stam, Fractie van der Spoel, VSP hebben tegengestemd. En de overige fracties hebben voorgestemd. En daarmee is het voorstel aangenomen. Even, als u denkt dat ik heel vragend nu de zaal in kijk, dat komt omdat wij heel veel omgevingsgeluid hebben van de ventilatie. We moeten even een beetje harder werken om u goed te horen. Dat verklaart dat. Als het niet meer werkt, dan zetten we hem zo meteen uit als we zeggen, het is een prima temperatuur. Daarmee hebben we een gewijzigde bijlage voor agendapunt 3. 3. Bestemmingsplan Maasterras fase 1 – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan kom ik bij het bestemmingsplan Maasterras fase 1. Over de ontwikkelingen rondom het Maasterras. De heer Kuhlmann: Voorzitter. Hier. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Een punt van orde. Ik zag zojuist bij de stemuitslag, dacht ik, ook de naam van de heer Van Dam Timmers ertussen te zien staan. En als dat zo is, dan lijkt de stemming niet correct te zijn verlopen.

Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, het klopt dat zijn naam ertussen stond, maar er stond geen groen blokje. Zijn stem is niet geteld. Is ook niet gestemd. De voorzitter: Het klopt. Het is toch fijn dat we met zijn allen hier besturen. Even kijken, over de ontwikkelingen rondom het Maasterras is al langere tijd meermaals technisch gesproken in uw commissie. Over het bestemmingsplan is in ieder geval op 3 en 10 juni beeldvormende gesproken. En de avond van 10 juni stond ook geheel in het teken van onze insprekers. Vervolgens is op 24 juni oordeelsvormend over het bestemmingsplan gesproken. En de commissie heeft hier besloten dat het stuk ter bespreking doorgaat naar de gemeenteraad van 2 juli. Waarbij er naar verwachting veel moties en amendementen worden ingediend. En deze worden voor het debat kort en maximaal 2 minuten per fractie toegelicht en ingediend. En daarna krijgt iedere fractie in de gebruikelijke volgorde een spreektijd van 5 minuten. Hierbij hoeft het niet alleen over de moties en amendementen te gaan, maar kunt u alles wat betrekking heeft op dit voorstel inbrengen. Dit betekent dat ik zo meteen in de gebruikelijke volgorde eerst alle fracties afga en vraag of ze eventuele moties en amendementen willen toelichten en indienen. En als alles is ingediend, starten we met de eerste termijn in de gebruikelijke spreekvolgorde, met zoals ik al zei 5 minuten spreektijd.

Dan start ik nu met het indienen van de moties en amendementen. En voor de goede orde, het gaat om een

8

korte toelichting. We gaan niet met elkaar in debat. Dat komt straks. En dan kijk ik eerst naar de fractie van de VVD. De heer Noldus: Vanuit ons geen moties en amendementen vandaag voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar de fractie van GroenLinks. De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. We hebben 2 moties vooralsnog ingediend. Die 2 moties zijn bedoeld om uiteindelijk te komen tot 30 procent sociale huurwoningen op het Maasterras. En dat gaat in 2 stappen. Vandaar 2 moties, die samenhangen. De eerste motie heet Bouw voldoende sociaal. Die roept op om te onderzoeken hoe minimaal 25 procent sociale huurwoningen gerealiseerd kunnen worden op het Maasterras. En dat willen we doen door de aangevraagde extra provinciale subsidie daar volledig in te zetten ter dekking, indien dat mogelijk is. Dat hangt af van het definitieve bedrag. Dat ook nog te doen ten koste van de dure koop. De tweede motie, die daarmee samenhangt, is een logisch vervolg op de eerste. Hierin roepen we op om het aantal sociale huurwoningen dat er op het Maasterras minder wordt gebouwd dan de gewenste 30 procent elders te compenseren, zodat het totaal voor Dordrecht wel op 30 procent uitkomt. En op die manier werken we aan het probleem van de wachtrijen voor een sociale huurwoning. Die moeten inkorten. Die lopen nu richting 8 jaar.

Bovendien, dat is nog een extra ding, voeren we daarmee ook uit wat de provincie van ons vraagt om te bouwen. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. U levert ze ook even in? Heel goed. Dan ga ik meteen door, omwille van de tijd, naar de fractie van Beter voor Dordt. De heer Schalken. Of nee, de heer Wringer. De heer Wringer: Dat ben ik. Dank, voorzitter. We hebben een motie. En die heet Geen zwaar en gevaarlijk vrachtverkeer over de Brugweg. En die roept op om in gesprek te gaan met Rijkswaterstaat, om te kijken of de Brugweg vrijgemaakt kan worden van zwaar en gevaarlijk vrachtverkeer. Het afgelopen jaar was die al vrij van zwaar vrachtverkeer. En dat is goed verlopen. En wij denken dat dit ten goede komt aan de nieuwe bewoners op de Weeskinderendijk. Daarnaast hebben we een amendement. Die gaat over iets meer parkeerplaatsen op het Maasterras. Dit college gaat voor het absolute minimum, zoals jullie hebben kunnen lezen in het amendement. En wij willen dat een beetje opkrikken naar wat meer realistische parkeerplaatsen. En we dienen een aantal moties mee in van andere partijen. Dat is het, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Wringer. En ook aan u de vraag of u ze wil inleveren. Dan kijk ik naar de fractie van de VSP. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank.

Wij hebben een amendement Cultuurbehoud en culturele identiteit zijn belangrijke factoren in de afweging om meer standplaatsen te realiseren. Onderling samenleven op zeer korte afstand van elkaar is essentieel voor het voortbestaan van de cultuur. En het verder versplinteren, verspreiden van de woonwagengemeenschap heeft een negatief effect op hun cultuur en waarden. Het Europese Hof van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden heeft in zijn uitspraak Chapman versus Verenigd Koninkrijk 3 bevestigd dat het zijn van

9

woonwagenbewoner een integer onderdeel uitmaakt van hun etnische identiteit als woonwagenbewoner van de Sinti's en Roma's. En daarom zal er bij eventuele verplaatsing van de woonwagenbewoners aan de Brandts Buysstraat naar een locatie de huidige standplaatsen niet met 3, maar met 7 plaatsen uitgebreid moeten worden. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Stolk. En ook het verzoek aan u om het amendement bij onze griffier in te leveren. Dan kom ik bij de ChristenUnie/SGP, de heer De Feijter. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Wij dienen een aantal moties en amendementen mede in. Die worden door andere partijen aangekondigd. De voorzitter: Dat doet u goed. Dan de fractie van het CDA, de heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Dat geldt ook voor ons. En wij dienen een amendement in. En dat is een amendement wat technisch is van aard. En dat gaat erover dat het in lijn brengen van een minimumpercentage sociale huurwoningen in het bestemmingsplan, waar een percentage van 20 procent staat genoemd, en de GREX waar 22 procent staat genoemd. En het leek ons verstandig dat die 2 percentages in de beide stukken gelijk zijn. De voorzitter: Dank, mijnheer Klerk. En we ontvangen uw voorstel graag. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij hebben twee amendementen mee ingediend. De voorzitter: Dank. Dat is namens de Partij van de Arbeid.

Dan de heer Groenewege, van de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Dank u wel. Voorzitter, de Partij voor de Dieren dient zes amendementen en een motie in. We beginnen met het onderwerp bouwen. Op dit onderwerp hebben we een amendement en een motie.

De Partij voor de Dieren vindt het belangrijk dat er niet een wijk ontstaat met een rijke en een arme kant, maar juist een gemengde wijk waar Dordtenaren de wijk echt samen maken. Waar rijk en arm elkaar tegenkomt op straat. Vandaar ons amendement Gemengd bouwen, dat we samen met het CDA en de ChristenUnie/SGP indienen. Daarnaast hebben veel insprekers hun zorgen geuit, en terecht denk ik, over de rij flats die gaat uittorenen boven de Vlietweg. Er moet ons inziens meer aandacht zijn voor hoe het Maasterras aansluit op Oud-Krispijn. Ook kunnen we als gemeente beter sturen op hoe het Maasterras er überhaupt uit gaat zien. Dat doen we bij vrijwel alle andere ontwikkelgebieden wel. Vandaar onze motie Beeldkwaliteitsplan. Voorzitter, over het onderwerp groen heeft de Partij voor de Dieren vier amendementen. Allereerst een amendement om te borgen dat er bomen komen op het Maasterras, ook op plekken waar een ontwikkelaar daar uit zichzelf niet veel zin in zou hebben. Ons amendement Een groene wijk kan niet zonder bomen. Ten tweede een amendement om te borgen dat

10

ontwikkelaars de tuinen van nieuwe woningen niet van schutting tot schutting dichtgetegeld opleveren. Het amendement Groene tuinen voor een groene wijk. Ten derde een amendement om ervoor te zorgen dat de gemeente ontwikkelaars niet de onmogelijke opdracht meegeeft om een exact oppervlakte groen te realiseren, maar juist een minimum. Waarom zou je een maximum willen opleggen aan de oppervlakten groen? Het amendement Geen beperking op groen, samen met GroenLinks. Ten vierde een amendement om ervoor te zorgen dat de groenstructuur, die allerlei deelgebieden met elkaar moet gaan verbinden, ook toegankelijk wordt voor landdieren. Het amendement Een veilige oversteek voor dieren. Tot slot hebben we een amendement op het een ander thema. Het amendement Bakker op de hoek. Want in de oorspronkelijke regels zijn naast een supermarkt geen andere winkels voor dagelijkse goederen mogelijk. Geen bakker op de hoek, geen groenteboer. Zonde vinden wij. Met ons amendement Bakker op de hoek maken we dat, samen met CDA, VVD en GroenLinks, wel mogelijk. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Groenewege. En we ontvangen uw voorstellen graag. Dan kijk ik naar mevrouw Koene van Gewoon Dordt. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Wij dienen, samen met de Partij voor de Dieren, een motie in. En die gaat over de onderdoorgang die naar de Hoge Bakstraat gaat. Die hoort in het bestemmingsplan.

Tenminste, het moet zo vastgesteld worden. Maar wij roepen op om na vaststelling van het bestemmingsplan te onderzoeken of daar wellicht een mogelijkheid is om de locatie te veranderen. De voorzitter: Dank, mevrouw Koene. En dan ga ik meteen door naar de fractie van Op Ons Eiland. De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, wij hebben een viertal moties, waarbij we 1 motie samen met de collega's van GroenLinks gaan indienen. Motie 1, Dordtenaren eerst. Voorzitter, wij stellen voor dat de woningen die straks op het Maasterras gebouwd gaan worden tenminste voor 6 weken voorafgaand aan de definitieve verkoop aan Dordtenaren beschikbaar worden gesteld. En dat daar in de anterieure overeenkomst met de ontwikkelaars afspraken over worden gemaakt. Inhoud van de motie ga ik straks nog verder toelichten. Motie 2 is 50 procent. Voorzitter, de nieuwe Huisvestingswet biedt de gemeente de gelegenheid om 50 procent van de woningen die worden gebouwd in een bepaald project ook te bestemmen voor de Dordtenaren die dat heel hard nodig hebben. Maar dat moet goed onderbouwd worden. Vandaar onze oproep richting het college, zoek dat uit en franker dat ook in het Huisvestingsverordening. Motie 3, die we samen met GroenLinks indienen, is Samenleven op en samen bouwen aan het Maasterras. Voorzitter, 2.100 woningen in een relatief klein gebied.

Wij moeten ervoor waken dat het een loshangend geheel is. We moeten investeren, voorafgaand aan de oplevering van de woningen, in de sociale cohesie. Inhoud ga ik straks nog verder uitdiepen. Voorzitter, vierde motie, Dordtse huurders eerst. Er worden om en nabij 400 woningen gebouwd op het Maasterras, sociale huurwoningen. En gezien de druk op de sociale huurwoningmarkt legitimeert het ons om ook met de corporaties om de tafel te gaan zitten, om te onderzoeken in hoeverre het mogelijk is om die woningen beschikbaar te stellen voor de sociale huurwoningzoekers in Dordrecht. Dank u wel.

11

De voorzitter: Dank. En ook van uw fractie ontvangen we graag de … U doet een rondje om. Dan de fractie van de SP. De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank u wel, voorzitter. 3 amendementen en 2 moties. Het eerste amendement Behoud ruimte voor optimalisatie en voorkom dwang, is wat technisch. Maar het ziet erop toe dat de raad vooraan blijft zitten bij verdere uitwerking in de toekomst na besluitvorming. Er is al geregeld dat er op punten flexibiliteit is ingebouwd. En waar dit amendement toe oproept, is op voorhand geen beperkingen op te leggen. Er moet nog veel onderzoek plaatsvinden richting optimalisatie van het plan. En waarom zou je dan opties als bijvoorbeeld behoud Weeskinderendijk daarvan uitsluiten? Allerlei varianten zijn nog denkbaar. Onder de streep kost dat iets, maar je zou ook de dure woningen met een beperkt percentage in prijs kunnen verhogen, waarbij we wel onder de 4,5 ton blijven. De ruimte en bevoegdheid voor dit soort keuzes regelt dit amendement. Tweede amendement gaat over het woonwagencentrum. En dit voorstel regelt dat het uitgangspunt dat er pas sprake kan zijn van verplaatsing als er een geschikte locatie gevonden wordt, opgenomen wordt in de regels. Want nu staat het alleen in de toelichting. Maar de regels, het fundament van het plan, zijn bindend. Dit technisch amendement gaat over het formeel vastleggen van dit punt.

Derde amendement Voldoende sociale huur, gaat over 30 procent sociale huur. Hiermee beantwoorden we ook de zienswijze van de provincie. Als je ergens je doelstelling van 30 procent wil waarmaken, dan is het natuurlijk bij uitstek in dit plan, want het gaat over een groot aantal woningen. Dit gaat vooral ten koste van de duurdere woningen. Dit creëert een financieel gat. En die dekking willen we vinden via keuzes in de Perspectiefnota. Wij hebben zelf al een dekking gevonden, maar we nodigen de ondersteuners van dit amendement uit om eventueel met een eigen dekking te komen, zodat we een goede keus kunnen maken. Heel snel nog 2 moties. Mocht het eerste amendement in een uitzonderlijk geval het niet halen, dan hebben wij een motie Ruimhartige compensatie Weeskinderendijk, omdat we vinden dat het financieel bod geen recht doet. Deze mensen verdienen bij verplicht vertrek gewoon een andere, gelijkwaardige woning en een zo compleet mogelijke ontzorging. En de laatste Niet profiteren, maar delen, waarin we oproepen om het voordeel voor de gemeente voor een deel bij de straks oud-bewoners van de Weeskinderendijk terecht te laten komen, ook omdat dit binnen het onteigeningrecht geregeld is. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Gaat u uw eerste termijn ook in dit tempo doen? Een iets lager tempo is ook goed. Mevrouw Pichel, fractie van Forum voor Democratie.

Mevrouw Pichel: Dank u, voorzitter. Wij dienen een aantal moties en amendementen mede in. En wij hebben hier een motie, die dienen we in samen met Partij voor de Dieren Verankering cultureel-historisch erfgoed Weeskinderendijk. Gezien de ontwikkeling in de commissies zullen naar verwachting de Weeskinderendijk en de woningen niet blijven bestaan. En in het kader van het culturele gedachtegoed verzoeken wij het college dit te verankeren in de uitwerking van het Maasterras. Zoals u kunt lezen, doen we hiervoor wat suggesties en laten we het college ook vrij voor een creatieve invulling. De voorzitter: Dank, mevrouw Pichel. Fractie Stam.

12

De heer Stam: Voorzitter, wij hebben twee moties, die we met een aantal andere partijen indienen. Ik zal ze kort toelichten. De een is, Voor niets gaat de zon op. De reden waarom wij deze motie inbrengen, is dat het college de bewoners in de gelegenheid heeft gesteld een alternatief plan op te stellen, wat getoetst zou worden aan de gemeentelijke plannen. Op basis hiervan zijn de bewoners aan de slag gegaan. De bewoners hebben hiervoor allerlei externe partijen ingeschakeld. Normaliter is er een risico voor bewoners op het moment dat zij zich voorbereiden op een weerwoord ten opzichte van de gemeentelijke besluitvorming. Dat zou je kunnen interpreteren als een eigen keus om hier kosten voor te maken. Echter in dit plan, wat twee jaar heeft gelopen, zijn de vragen zo specifiek geweest en de expertise die daarbij is gevraagd, dat wij van mening zijn dat die meerkosten, die zijn gemaakt door de bewoners, door de gemeente vergoed zullen moeten worden. En een tweede motie, Bewoners kennen geen onuitputtelijke financiële bronnen. In vervolg op de vorige motie zijn er een aantal inwoners van de Weeskinderendijk, die door hun inzet in de werkgroep van de Weeskinderendijk ook zelf financiële veren hebben moeten laten richting hun werkgever en het niet kunnen maken van declarabele uren.

En daarvan willen wij het college verzoeken om daarmee aan de slag te gaan en te kijken wat voor oplossingen daarvoor zijn. De voorzitter: Dank u wel. En ook uw voorstellen ontvangen wij graag. Dan kijk ik nog naar de Fractie van der Spoel. Helemaal niets. Dan wachten we even tot we alles ontvangen hebben. U heeft allemaal ook de moties en amendementen in concept kunnen lezen en kennis van kunnen nemen. Dan geef ik nu bij aanvang van de eerste termijn als eerste het woord aan de heer Noldus van de VVD-fractie. De heer Noldus: Dank u wel, voorzitter. In de commissie zei ik het al, de vraag die nu voorligt, is groter dan alleen het bestemmingsplan. De fundamentele vraag is, wat voor politici willen wij zijn en wat laten wij achter na deze periode? In de commissie hebben wij uiteengezet waarom wij dit plan ook steunen. Omdat we hier bouwen aan een nieuw stuk stad voor 4.000 Dordtenaren, die nu nog tussen wal en schip vallen. 4.000, dat is het stadion van FC Dordrecht vol Dordtenaren, die op zoek zijn naar een nieuw hoofdstuk en een nieuwe stap in hun leven. Voorzitter, maar dit plan kent ook moeilijke punten. We zien wat het doet met de bewoners aan de Weeskinderendijk, want van hen vragen we ook een groot offer. Door toedoen van de overheid word je geraakt in de basis van je bestaan, je thuis. En dat is iets, voorzitter, waar we ons terdege van bewust zijn.

Zij verdienen dan ook duidelijkheid en perspectief vandaag. In de commissie hebben wij gepleit voor het principe van sleutel tot sleutel. Ontzorgen waar nodig in het komende proces en maatwerk voor specifieke situaties, die verschillend zijn per voordeur. We hebben de afgelopen maanden ook als politiek verwachtingen gewekt voor het vergelijken van de varianten, die niet hebben geleid tot hetgeen we ermee bedacht hadden. De motie Voor niets gaat de zon op, voelen wij dan ook in mee. Vraag aan het college die we hebben, past een gevraagde compensatie in de motie voor de gemaakte kosten en het eerder benoemde maatwerk, of is een additionele regeling nodig en mogelijk? En voorzitter, datzelfde geldt in soortgelijke mate ook voor de motie Bewoners hebben we geen onuitputtelijke middelen. Graag horen we wat hierin mogelijk is. Dan voorzitter, over het woningbouwprogramma. Ook een aantal moties en amendementen gaan hierover. In het politiek akkoord hebben we afgesproken dat we 1.500 betaalbare

13

koopwoningen gaan bouwen. En die woningen zijn keihard nodig. Huizen waar mensen een volgende stap in hun leven kunnen zetten en niet vastzitten. Dat, voorzitter, is bouwen aan een stad die vooruit wil. En toch zien we opnieuw amendementen voorbijkomen die vragen om meer sociale huur. Maar laten we eerlijk zijn, de huizen zijn de afgelopen jaren enorm veel duurder geworden. De grootste reden voor het enorme tekort aan koophuizen is de reden voor deze prijsstijging. Een simpele rekensom dat het nu schrappen van koopwoningen in de plannen het kopen van een huis voor deze doelgroep nog moeilijker maakt. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: De heer Den Hartog heeft een interruptie. De heer Den Hartog: Ik hoor de heer Noldus zeggen over wat de belangrijkste reden voor de koopstijging is. Maar is de heer Noldus het gewoon niet met mij eens dat de grootste reden voor de stijging van al die prijzen de liberalisatie van de woningmarkt is geweest in 2013, waar toen alle experts van hebben gezegd, dat gaat in de jaren 20 helemaal mis? En dat nu uitkomt. Dat is toch gewoon de oorzaak? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, als je kijkt naar welke ingrepen er zijn in de woningmarkt, kun je heel lang over twisten. Maar liberalisering heeft heel veel gebracht.

En we zien dat overheidsbemoeienis in de afgelopen jaren, ook met de wetgeving die nu wordt ingevoerd, leidt tot een verdere krapte, leidt tot het opstuwen van die prijzen. En voorzitter, dat zien we ook in de amendementen die nu hier voorliggen van een aantal partijen, die wederom vragen weliswaar om meer sociale huur en daarmee minder koopwoningen in onze stad. En dat heeft effect op de woningprijs in onze stad. Niet alleen op het Maasterras, waar we het vandaag over hebben. Dat drijft de prijs van woningen in onze hele stad op, voorzitter. En dat is niet de keuze die de VVD gaat maken. Voorzitter, dat is ook niet sociaal, het is schadelijk en het laat duizenden verpleegkundigen, politieagenten, monteurs en doorstromende senioren in de kou staan. Wij gaan die plannen niet steunen. Dan op een aantal andere moties. En er zijn de afgelopen 24 uur nog redelijk wat bijgekomen. De heer Klerk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel. Ik hoor het betoog van de heer Noldus aan. Ik vraag me even af hoe hij tegenover het amendement staat wat eigenlijk technisch is ingestoken, wat die percentages met GREX en bestemmingsplan in lijn brengt, die 22 procent? Want dat gaat niet ten koste van welke woning dan ook. De voorzitter: De heer Noldus.

De heer Noldus: Voorzitter, de heer Klerk zegt zo vaak dat het technisch is, dat het bijna wel politiek moet zijn, zou ik bijna zeggen. Maar voorzitter, technisch gezien klopt het

14

dat die in die 2 plannen gelijkgetrokken worden. Maar het is natuurlijk altijd een politieke keus of je het minimum op 20 procent legt of het minimum op 22 procent. Wat ons betreft is die 20 procent prima. Met die eerdere 18 procent in de voorgaande versie konden we ook leven conform de Woonvisie. Eigenlijk conform de afspraken die we ook met elkaar hebben in de Woonvisie. Wij snappen het amendement, maar we zullen hem niet steunen, voorzitter. Ga ik verder. Motie van Beter voor Dordt vraagt een gesprek met Rijkswaterstaat voor zwaar verkeer. Die vinden we sympathiek. We wachten even af wat de technische haalbaarheid is, maar zeker sympathiek. Amendement van VSP over het woonwagenkamp. Belangrijk dat ook de woonwagenbewoners, die hier zullen moeten gaan wijken voor deze ontwikkeling, perspectief hebben op een nieuwe locatie. Zorg die we hebben, is dat in het amendement van de VSP het vinden van die locatie alleen maar moeilijker wordt gemaakt, door het omhoog leggen van die drempel. Daar zullen wij ook in het debat en in de reactie van het college zeer scherp op wegen. Maar we zien dat met die extra eis dat het alleen maar moeilijker wordt. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Even een verduidelijkende vraag.

Wat zou dan het probleem zijn of je drie plekken erbij zet of je zet er vijf, zes of zeven bij? Kunt u dat aangeven? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, als je zegt, je moet er zeven plekken bij doen, wordt de logistieke zoekpuzzel qua locatie moeilijker dan dat je zoekt voor het huidige aantal, voor de huidige plus drie. In die zin met hoe die nu geformuleerd is ook het amendement is dit gewoon drempelverhogend, maakt het het zicht op de uitkomst minder goed en is er risico voor het plan en het überhaupt vinden van een goede locatie. Mevrouw Stolk: Voorzitter, vervolgvraag. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Dit amendement is afgetikt met de ambtenarij. Het is ambtelijk afgetikt. En die hebben niet aangegeven, als je er drie, vier, vijf of zes neerzet. Ik snap niet waar dan de heer Noldus het vandaan haalt dat het een moeilijke zoektocht wordt. Tegelijkertijd is er een zoektocht en zijn er drie locaties op het oog. Normaal gesproken kunnen er geen locaties gevonden worden. Maar als er een megalomaan plan de grond uit gestampt moet worden, dan hebben we ineens drie locaties. De voorzitter: De heer Noldus. Mevrouw Stolk: Hoe kijkt u daartegenaan? De heer Noldus: Die laatste vraag zat ik nog even op te wachten inderdaad. Voorzitter, kijk, ik ben niet bekend met de locaties die mevrouw Stolk kent. Maar even los van hoe

15

je kijkt naar de aantallen, als je meer woonwagenplekken wilt realiseren, zal er wellicht een groter aantal locaties afvallen. Ik hoor dat er al een positief advies is meegegeven aan dit amendement in de afstemming. Dat wachten we dan zo meteen in het debat ongetwijfeld verder af. Maar wij zien dit amendement als risicoverhogend op het niet kunnen vinden van een locatie en daarmee het kunnen realiseren van dit plan, voorzitter. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel. Ik hoor de redenatie van de heer Noldus. En dat klinkt best logisch. Maar als we dat doortrekken, dan zou de VVD toch juist moeten opperen om nog minder standplaatsen te creëren? Want met drie is ook best wel een lastige zoektocht. Waarom doen we er dan geen nul? Dan zou je hem ook die kant op kunnen redeneren. Maar blijkbaar vindt de VVD drie dan wel een hele goede optie. Waarom is dat dan wel een hele goede optie? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, die drie hebben we niet bedacht. We hebben in ieder geval eerder in het proces de toezegging gehad dat er voor alle bewoners van het kamp een nieuwe plek gezocht gaat worden. Dat vonden we een belangrijk uitgangspunt ook, dat er gewoon een nieuwe locatie komt. Het college heeft in een nota van zienswijze aangegeven dat er richting drie extra gekozen wordt.

Dat is niet ons verzoek geweest. Maar als dat in de lijn der verwachting ligt, dan gaan we daar ook niet voor liggen. En als er dadelijk een locatie is waar wellicht naast drie misschien vier gevonden kan worden, dan is daar ook nog over te spreken met elkaar. Daar zitten we helemaal niet zo heel geharnast in. Maar we zouden nu niet het risico willen opwerpen dat we zoveel eisen gaan opleggen aan een locatie, dat we met elkaar weten dat er geen locatie te vinden is. En dat risico voorzien wij in dit amendement. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Als ik het goed begrijp, voorzitter, zegt de VVD, die drie is ons maar gegeven. We denken dat dat dan wel een hele logisch getal is. Daar vertrouwt de VVD het college dan op, terwijl het ook misschien wellicht een zeven had kunnen zijn, toch? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Die vraag wordt zo meteen wellicht beantwoord door het college, waar die drie vandaan komt en hoe haalbaar dat is. En als Fractie van der Spoel met een amendement komt om van drie naar nul te gaan, zullen we dat in overweging nemen, maar in ieder geval wel gedurende dit debat. Wat ons betreft is het iets wat we heel goed moeten organiseren. Er wonen hier mensen. Dat geldt zowel voor de

16

Weeskinderendijk als voor het kamp. Daar moeten we voor zorgen dat er nieuwe locaties komen, dat er perspectief is. En laten we niet met elkaar die drempel zo hoog leggen dat we wellicht van tevoren weten dat het onhaalbaar is. Daar zit onze zorg. Als ik zo meteen van het college een omarming hoor, die tien plekken erbij is een fantastisch idee, dat gaat passen en helemaal leuk, dan zijn we daar wellicht in de tweede termijn ook nog wel voor te vinden. Maar wij zien het in ieder geval als risico voor het vinden van een locatie. Ga ik verder. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Voorzitter, een vraag aan de heer Noldus. Kijk, u weet dat het lastig is, risicovol, nieuwe plekken zoeken. Dat weet ik. Dat weet het college. En als je dat weet dat het zo risicovol is, bent u het dan met me eens dat het veel beter was geweest om ze dan maar op de huidige locatie te laten zitten? Want dan heb je een probleem minder. Maar nu creëert het college zelf een aantal problemen, door plekken te noemen die eigenlijk heel moeilijk zijn. U noemt het risicovol. Of zegt u eigenlijk, we willen ze liever helemaal niet meer in onze stad? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dat laatste absoluut niet. En kijk, als je zegt, we willen niks aanpassen in het gebied, dan kies je ervoor om dit gebied altijd te laten zoals het is.

We hebben met elkaar, niet alleen in de coalitie, maar als politiek, breed de handschoen opgepakt om te investeren in woningbouw, om te zorgen voor die duizenden woningen voor die Dordtse woningzoekenden. En daar horen grootste keuzes bij. En die doen af en toe pijn. We hebben het hier over een gebied waar, naast die 2.000 woningen, nog enorm veel meer te winnen is. En dat geeft knelpunten. Maar als we ervoor kiezen om alles te laten zoals het nu is, dan kunnen we die woningen ook wel op onze buik schrijven. De voorzitter: Ga verder met uw betoog. De heer Noldus: Ga ik verder, voorzitter. Ik was bij de moties van Op Ons Eiland. En dan moet ik heel eerlijk zeggen, de moties die ik tot nu toe gehad heb. Ik had de heer Gündogdu al het een en ander beloofd. De motie Sociaal programma vinden we erg interessant. Is voor ons een zeer positieve insteek om een gebied ook al te laten leven voordat er woningen staan. We zijn benieuwd naar de rest van het debat. Maar de eerste reactie is positief. Dan de volgende is een wat Trumpistische motie. Dordtenaren eerst, make Dordrecht great again, had ook de titel kunnen zijn. En in de basis is de VVD geen fan van dergelijke regels, want die bepalen voor een groot deel waar je vooral niet kan wonen.

Tegelijkertijd zien we ook wel in het voorstel, waar gevraagd wordt die zes weken voorrang voor Dordtenaren, echt als zetje in de rug naar die Dordtse woningzoekende. En dat is toch ook de rode draad van ons verhaal, voorzitter De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, een mooie opmerking van mijnheer Noldus. Ik wilde de motie ook zodanig de naam geven dat het ook zou prikkelen. Maar concreet even een

17

vraag. Voorzitter, de VVD, maar ook de meerderheid van deze raad, heeft altijd gezegd, wij bouwen vooral voor Dordtenaren. Nu wordt er met heel veel gemeenschapsgeld straks een Maasterras ontwikkeld, waarbij we heel veel geld gaan investeren, Dordts gemeenschapsgeld. En deze motie zegt concreet, geef Dordtenaren die echt op zoek zijn naar een woning, die dat niet kunnen krijgen of achter net vissen, zes weken maar een stukje voorsprong op de rest van Nederland om een woning te kunnen bemachtigen. En u heeft het zo vaak over de brandweerman, de politieagent, de leraar, lerares. En die woont ook hier in Dordrecht. Wat zou hier uw principiële bezwaar tegen zijn? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, mijn antwoord was, maar ik was misschien niet expliciet genoeg, in de basis zijn we hier geen fan van. Maar waar ik mee afsloot, dat we de motie met die zes weken ook zien als zetje in de rug van Dordtenaren die een woning zoeken. We hebben daar in die zin een positieve grondhouding. We hebben wel een zorg bij uw motie, bij de motie van Op Ons Eiland, moet ik zeggen. En die zit vooral in die zelfbewoningsplicht, in het anti-speculatiebeding. Hoe handhaafbaar is dat? Hoe afdwingbaar is dat? Het zit allemaal in een motie verpakt. Die motie van die zes weken voorrang vinden we sympathiek. Dat is onze reactie daarop, voorzitter.

Dan de massaproductie van de Partij voor de Dieren. En dank voor het harde werk, aan de Partij voor de Dieren. De motie Bakker op de hoek is ons uit het hart gegrepen. Dienen we dan ook graag mede in. De motie Gemengd bouwen van de Partij voor de Dieren, die is nog aangepast vandaag, zag ik net. We steunen het idee van een goede mix van alle woontypen over de hele wijk heen. Onze zorg zit wel op de flexibiliteit van de uitvoering. We gaan een langdurig project aan. Daar zit onze zorg. We horen zo graag of dat aangepast is in de andere versie. Geen beperking op groen, klinkt ons logisch. Wachten we nog even af. En de andere amendementen gaan voor ons wat te ver op dit punt, met de hoge regeldruk, voorzitter. Dan tot slot, voorzitter, we kunnen alles kapot analyseren of we kunnen zeggen, genoeg gepraat. De afgelopen twintig jaar is elk plan voor dit gebied in de prullenbak verdwenen. Telkens was het makkelijker om te stoppen dan om door te zetten. Met als grote gevolg nul woningen, nul oplossingen en nul perspectief. Voorzitter, iedereen heeft wel wat wensen, ideeën en zorgen bij een plan, zo groot als het Maasterras. Maar laten we stoppen met wikken en wegen, laten we er geen zoektocht van maken, op zoek naar geitenpaadjes om tegen te kunnen stemmen. Voorzitter, stilstand, en daarmee achteruitgang, is geen optie. De Dordtse VVD kiest voor vooruitgang.

Het Maasterras is geen makkelijke route, maar wel de juiste. Want iedereen in Dordt kent wel iemand die dringend een huis zoekt. En dit plan is er voor hen. Dank u wel. De voorzitter: Dank, mijnheer Noldus. Ik ga naar de heer Den Hartog, van GroenLinks. Gaat uw gang. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. De woningnood in Dordrecht is hoog. En dan is een groot woningbouwproject, zoals het Maasterras, zeer welkom. Maar dat alleen is niet voldoende. Gelukkig staan er zaken als duurzaamheid, toegankelijkheid, circulair en klimaatadaptief bouwen, voldoende groen en ook het volgen van het STOMP-principe in het plan. Dat zijn voor GroenLinks plussen. Maar er is ook een te nemen hobbel. En dat is het aantal sociale huurwoningen. Niet voor niks een speerpunt uit ons verkiezingsprogramma was 30 procent sociale woningbouw. En daarvan is het een en

18

ander in het politiek akkoord terechtgekomen. Dat het niet in de pas loopt met andere prijsklassen, dat er een inhaalslag nodig is, dat we het been moeten bijtrekken. En voorzitter, GroenLinks is een partij voor wie de praktijk belangrijk is. En als we naar de praktijk kijken, dan zien we dat de wachtrijen voor die sociale huurwoningen nog steeds langer worden. En als je op straat zegt dat 400.000 euro betaalbare koop is, dan word je recht in je gezicht keihard uitgelachen. Er moeten betaalbare woningen bij. En dan bedoelen we echt betaalbaar. Betaalbaar met het salaris van die verplegers, agenten en docenten, die steeds genoemd worden. En dat doe je niet door bij het grootste bouwproject, het Maasterras, in eerste instantie maar met die 18,8 procent sociale huurwoningen en bijna 3 keer zoveel, 46 procent, rijke patserwoningen uit de onbetaalbare sector voor te stellen. De heer Noldus: Voorzitter. De heer Den Hartog: Het steeds maar weer bouwen voor de allerrijksten, terwijl gewone Dordtenaren het nakijken hebben, is domweg het politieke equivalent van een middelvinger opsteken. De voorzitter: U krijgt een interruptie van de heer Noldus, van de VVD-fractie.

De heer Noldus: Voorzitter, toch een vraag. Want ik hoor de heer Den Hartog praten over, we moeten bouwen. De woningen zijn duur, de koopwoning. Betaalbare koopwoning is 4 ton. Dat moet je maar kunnen betalen. Zeker, 100 procent eens. Dat moet je maar kunnen betalen. Dat is niet niks. Tegelijkertijd, in ons betoog heb ik net gezegd dat als je kiest voor minder koopwoningen, dat je daarmee ook die prijs opdrijft. Ik ben toch benieuwd wat dan toch maakt dat GroenLinks kiest om sociale huurwoningen te bouwen, meer, en niet te kiezen voor die mensen die nu al in een sociale huurwoning wonen en er gewoon niet tussenkomen op die koopmarkt. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Voorzitter, bedankt voor de vraag. Dat is heel duidelijk. Ik interrumpeerde net al eventjes. Volgens mij moet even heel duidelijk zijn dat de oplopende prijzen, dat komt door de liberalisatie van de woningmarkt, het opheffen van het ministerie van Volkshuisvesting, de verhuurdersheffing, allemaal dat soort zaken in 2013. Ik denk dat je daar vooral moet kijken. Daar liggen de fundamentele problemen. En als we nu kijken naar wat er hier in Dordrecht is, dan hebben we het over die mensen met een kleiner, een beperkt inkomen. En die komen helemaal niet toe aan wat wij dan betaalbare koop noemen. Dat is helemaal geen keuze voor die mensen.

Die mensen kunnen alleen maar terecht bij die sociale huurwoningen. En ik zei net al, wij zijn van de praktijk. Het feit dat die wachtrijen steeds langer worden, betekent dat we dit probleem nog lang niet getackeld hebben en dat dat opgelost moet worden. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus.

19

De heer Noldus: Dan toch een vraag. Want ik hoor de heer Den Hartog ver terugkijken in de tijd. Ondertussen zitten we al geruime tijd, waar het ministerie weer is opgericht, met heel veel wet- en regelgeving en sturing vanuit het Rijk. En dat heeft niet bepaald een prijsremmend effect, zullen we maar zeggen. Ik hoor in het betoog van GroenLinks vooral ook dat iedereen die misschien niet direct een koopwoning nu kan betalen in die sociale huurwoning zit. We zien vooral ook heel veel groepen, voorzitter, die net te veel verdienen voor die sociale huurwoning. Die kunnen niet meer terecht in die middenhuurwoning of de vrije sector, want die zijn er niet meer. Die komen er ook niet tussen in die koopwoning. Ik ben toch benieuwd wat dan het verhaal is van GroenLinks richting deze doelgroep. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Voorzitter, het is ook niet voor niks dat we in heel veel commissies steeds hebben gepleit om binnen de betaalbare koop nog een nieuwe groep te definiëren. Die is dan ook gedefinieerd, de sociale koop. Want die is zeker nodig. Maar wij moeten met lede ogen toezien dat die sector of dat contingent op 0 procent staat. En wat ons betreft moet daar zeker wat bij. Zal ik verdergaan? De voorzitter: Graag. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Voorzitter, een warm pleidooi, wat de heer Den Hartog houdt, over de sociale woningbouw. Dat is ons uit het hart gegrepen. Alleen is wel even de vraag, u zit in deze coalitie, u zit nu aan de knoppen, u kan echt de broekriem aantrekken. Want ik heb volgens mij nog een paar andere partijen erop zien staan, het CDA en ChristenUnie/SGP, die voor tussen de 25, 30 procent sociale huurwoningen zijn. Waarvoor legt u dat nu niet vast, nu op dit moment dat u aan de knoppen kan draaien, want dan vindt u ons aan uw zijde, om daar 30 procent van te maken, maar dat te veranderen in een amendement? Want dan leggen we vast dat we echt die 30 procent op het Maasterras gaan bouwen. Hoe kijkt u daartegenaan? De voorzitter: Jongens, het is bijna 21.00 uur en we zitten pas bij de tweede inbreng van de eerste termijn. Ik ga gewoon even wat interrupties verzamelen. Dan kan de heer Den Hartog op alles reageren. Misschien wordt dat wat efficiënter. Fractie Stam heeft ook een interruptie. Dan mevrouw Schnabel nog op dit punt. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dat vind ik een beetje lastig, want dan gaat het een beetje door elkaar heen lopen. Ik zou graag een voor een gewoon de interrupties af willen lopen. Want dan gaan we allemaal door elkaar praten. Dan wordt het interruptie op interruptie. Daar zou ik voor willen waken.

De voorzitter: Dat is goed, maar dan is het van ons allemaal afhankelijk om een beetje gedoseerd met de interrupties om te gaan. Anders weten we dat dit een tweede avond gaat worden uiteindelijk. De heer Den Hartog.

20

De heer Den Hartog: Dank u wel, voorzitter. Ik krijg bij deze vraag een beetje een déjàvu. Want volgens mij vroeg mevrouw Stolk over de Spuiboulevard precies hetzelfde. En het zal mevrouw Stolk dan misschien ook niet verbazen dat ik nu hetzelfde antwoord ga geven. Wij bekijken alles in samenhang. En dat betekent, zaken moeten ook bekostigd worden. Precies hetzelfde als toen we bij de Spuiboulevard zeggen, als we daar 30 procent doen, dan kost dat zo duur, dan kunnen we dat op andere projecten waarschijnlijk niet halen. Dat denken wij hier nu ook. Vandaar die tweetrapsraket van 25 dan Maasterras, maar wel die compensatie naar die 30. Want ik denk dat we daarin hetzelfde staan. Het zijn financiële afwegingen. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Dat zijn inderdaad financiële afwegingen. Maar volgens mij, en nogmaals, u vindt mij aan uw zijde hoor, juist op dit moment kunt u het verschil maken om te zeggen, we gaan nu voor die 30 procent. Want je kan niet blijven zeggen bij ieder project, die 30 procent halen we niet, want er is geen geld genoeg. Dan moet u man en paard noemen en moet u zeggen, daar hebben we 10 miljoen voor over of 20 miljoen, we trekken de portemonnee. Dan bent u een spekkoper. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel, voorzitter.

Kijk, het mag voor iedereen duidelijk zijn, als ik een geldboom kon amenderen, dan zou ik dat doen. Helaas, die is er niet. Ik kan denk ik mevrouw Stolk wel, en daar moet de wethouder misschien straks eventjes iets over zeggen, in een bepaalde manier geruststellen, dat het compenseren, dat zou kunnen zijn optoppen, en bij andere kleine woningprojecten dat het waarschijnlijk eerder gerealiseerd kan worden dan het Maasterras. In zoverre, als we dat er maar doorheen krijgen, zijn die woningen er nog eerder ook. Mevrouw Stolk: Voorzitter, eentje nog? De voorzitter: Ja, heel kort. Mevrouw Stolk: Het gaat erom, het is een politieke keuze, het is een politieke afweging die u nu vandaag kunt maken. 2030 gaat er pas een paal de grond in. Tot 2030 gaat daar niet gebouwd worden. Daar zegt u nu vandaag tegen, we gaan niet bouwen tot 2030 voor die politieman, de verpleegkundige. Want dat zijn allemaal mooie kreten. Maar daar kunt u vandaag het verschil in maken. De voorzitter: En wat is uw vraag? Want dit is een heel mooi één-twee-drietje, maar dan moet het wel een vraag zijn. Mevrouw Stolk: Bent u het met mij eens dat het financieel een politieke keus is? De heer Den Hartog: Dank u. Zeker. Natuurlijk is dat een politieke keus. Allicht, zou ik zeggen. Maar ik heb in mijn vorige antwoord ook proberen aan te geven dat juist via

21

deze tweetrapsraket, met een compensatie in andere projecten, dat de werkelijkheid zeer waarschijnlijk is dat dat gedeelte, die extra sociale woningen, eerder gerealiseerd wordt. Dat zou u toch enigszins blij moeten maken. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Nou is hij echt duidelijk. U heeft drie interrupties achter elkaar gehad. Mevrouw Stolk: Hij stelt toch een vraag? Daar wordt u toch blij van? Daar mag ik toch antwoord op geven, of niet? De voorzitter: Voor nu, en jongens, geen één-twee-drietjes meer vanavond, anders komen we echt niet aan het eind. Mevrouw Schnabel. U had geen interruptie? De heer Den Hartog, gaat u verder. De heer Den Hartog: Even kijken. Ik weet het alweer. Onze Dordtenaren worden feitelijk geschoffeerd wanneer ze 8 jaar moeten wachten op een woning, terwijl ondertussen rijke Rotterdammers zo even de dure koopwoningen in Dordt voor onze neus wegkapen. Want het gaat al een beetje traag in die verkoop. Dat is ook al een teken. GroenLinks staat hierin overigens niet alleen. In de commissies horen we deze geluiden bij andere partijen. En ook de provincie hanteert dezelfde lijn. Die willen totaal 30 procent sociale woningen en ook, eventueel door iets minder bij het ene project, te compenseren bij andere projecten. En om die reden willen we naar die 25 procent. Dat is onze eerste motie.

Dan moet er nog wel iets extra’s gebeuren, om op die 30 procent uit te komen. Daar gaat onze tweede motie over. Wat we onder de 30 procent bouwen op het Maasterras … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Precies op die motie, want daar heb ik een specifieke vraag over. GroenLinks gaat voor 25 procent sociale huur. Voor welk scenario kiest GroenLinks dan? Want er zijn diverse alternatieven doorgerekend. Voor welk percentage goedkope en dure koop kiest GroenLinks dan? De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u wel. Ook hier is weer de afweging van, het moet te betalen zijn. Dat betekent, die aangevraagde provinciale subsidie. Ik heb natuurlijk geen glazen bol, wat gaat daar precies uitkomen? Vooropstaat, dat is de prioriteit, 25 procent sociaal. En als daar dan binnen dat bedrag wat we hebben ontvangen meer mogelijk is, dan zal dat steeds gaan ten koste van de dure koop. Maar zolang je het geld niet hebt, is dat helaas niet mogelijk. De voorzitter: De heer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, dat is duidelijk. Maar juist in dit project, waar het om grote aantallen woningen gaat, is het slim om voor 30 procent te kiezen, want dan heb je ook een groot aantal te pakken. Het is natuurlijk een percentage.