2.2 2023.11.08 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.docx .pdf

59

De voorzitter: U bent fantastisch. Minder zelfs. Dan gaan we door naar wethouder Van der Linden. Gaat uw gang. De heer Van der Linden: Voorzitter, dank u wel. Drie moties en een paar losse krabbels in mijn boekje. Eens even kijken. Motie zes over de laad… dan kan ik het weer niet lezen … de laadarmen en de kabelgoten. Het klopt dat in enkele gemeenten hier of over wordt nagedacht of dat er zelfs initiatiefvoorstellen voor zijn genomen. Wij hebben in Dordt deze zomer het nieuwe plaatsingsbeleid vastgesteld, inclusief nadere regels voor de oplaadinfrastructuur, zoals dat heet. Daar hoort bij dat wij een kabel over de stoep wel accepteren, maar dan degelijk afgedekt, zodat die overrijdbaar is met een rollator enzovoorts, zichtbaar is in het donker enzovoorts. Een kabelgoot hebben we daarbij uitgesloten en dat heeft ook wel een reden: als je een kabelgoot in het plaveisel aanbrengt, zal het risico bestaan dat je de parkeerplaats die erbij hoort ook als een soort van recht kan claimen en dat wil je natuurlijk liever niet, want in de buurt zijn meer auto's die daar misschien eens een keer gebruik van willen maken. Het is ook zo, als er een goot in de stoep licht zit, dan kan dat een rol spelen bij de aansprakelijkheid. U hoort een paar keer ‘kan’, ‘mogelijk’ enzovoorts.

Ik wil best een beetje in de gaten gaan houden hoe dit zich ontwikkelt, want hier is nog niet zo heel veel ervaring mee opgedaan. Maar wel interessante ontwikkelingen natuurlijk. En zoals de motie ook zegt: er zijn natuurlijk steeds meer elektrische voertuigen. Dus ik zou de motie willen ontraden, maar ik wil hier best een keer op terugkomen om te kijken hoe ontwikkelt dit zich. Dan een motie over de gratis bus voor iedereen tijdens de feestdagen van ’24. Die motie zou ik willen ontraden. En wel hierom: we hebben een aantal jaren geleden -dat had toen ook te maken met de Kerstfestiviteiten die we altijd hadden in de stad- wel eens drie dagen gratis busvervoer gehad in de stad en het kost toch echt wel serieus geld. Drie, vier dagen kostte, meen ik, 120.000 euro. U vraagt hier om zeven weken ongeveer. Dan moet je dus denken aan een vrij groot bedrag. Ik denk dat het zeker over een miljoen heen zou gaan. Ik denk dat we dat niet moeten doen, zeker niet bij motie, dus die wil ik ontraden. Dan hebben we nog de motie over de 3-30-300-regel. U heeft al een aantal dingen over die regel gezegd. Hij wordt inderdaad toegepast bij nieuwe ontwikkelingen. We nemen hem mee als we het gaan hebben over nieuwe gebiedsontwikkeling. We kunnen hem ook wel toepassen bij het meerjarenonderhoudsplan. Maar u vraagt hier om een plan van aanpak voor heel de stad, voor heel de bestaande stad ook.

We weten één ding zeker: als we dit in heel de bestaande stad zouden gaan doen, dan zou het wel miljoenen kosten. Ik vind het een beetje zonde om bij motie een plan uit te gaan werken, waarvan we dan daarna gaan zeggen, oei, dit kost wel heel veel geld, dus deze motie zou ik op inhoud best willen omarmen, daar waar het kan. Dus via de MOP en via gemiste ontwikkelingsprojecten enzovoorts, maar de motie zelf zou willen ontraden. Tot zover, voorzitter. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege.

60

De heer Groenewege: Het is heel interessant dat het college met een budgetbezwaar komt voor een principe dat het college zelf heeft voorgesteld in de sportvisie. Het is toch gek om de stad zo'n wortel voor te houden en dan tegen inwoners van bestaande wijken te zeggen, ja, maar dit geldt niet voor u, he? Dit is alleen voor inwoners van nieuwe wijken. Maar zo staat het er niet in die sportvisie. In die sportvisie staat: gaat gewoon gelden in de hele stad. De heer Van der Linden: Ik vind dat u best een punt heeft, maar dan moet u een amendement maken. De heer Groenewege: Daar gaan we zelf over. De heer Van der Linden: Dan moet u een amendement maken bij kadernota. Dank u. De voorzitter: Dank. Ik zie verder geen interrupties meer. Dan hebben we daarmee uw bijdrage gehad. Keurig binnen de tijd. Complimenten. Gaan we naar wethouder Merx. Mevrouw Schnabel: Voorzitter? De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Ik had aan … De voorzitter: U wordt nu al geïnterrumpeerd. U had nog niks gezegd. Mevrouw Schnabel, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij hadden nog een paar vragen gesteld over slavernijverleden en die zouden volgens mij ook nog bean… De voorzitter: Ja, dat klopt en dat gaat wethouder Van der Linden nu nog even doen. De heer Van der Linden: Klopt, maar dan ga ik voor zitten. Dank u. Nee, het klopt.

We hebben afgelopen tijd het goeie contact gehad met de beoogde onderzoeker. Die heeft ook een plan van aanpak geschreven en heeft ook gekeken welke bronnen er zijn in die ‘…’ worden ontsloten en daar gaat aan gewerkt worden binnen de afspraken die we daarvoor hebben gemaakt en die ook zijn besproken in de raad van ik meen mei of juni. Dat is even het korte antwoord. Mevrouw Schnabel: Zou ik daar nog een korte vervolg… De voorzitter: Ja, gaat uw gang. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Is dat plan van aanpak ook in te zien en hoe worden raad en stad meegenomen? De heer Van der Linden: Het plan van aanpak is nu een beetje een werkdocument, maar het lijkt me best een goed idee om even dat uit te werken ook in een versie die voor u interessant is en dat gaan we snel regelen dan. Ja?

61

De heer Kuhlmann: Voorzitter. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Misschien is het late uur, maar ik heb wethouder van verkeer niet gehoord over motie M13: de lantaarnlaadpalen, maar dat krijgen we te horen van de andere wethouder. De voorzitter: Dat is een onderwerp dat over vele portefeuilles verdeeld zit en we hebben dat toebedeeld aan wethouder Merx en die gaat nu het woord krijgen. Gaat uw gang. De heer Merx: Dank u wel, voorzitter. Er zijn een paar concrete vragen gesteld. Ik verwijs voor een groot deel naar de behandeling vorige week in de commissie, waar het ook ging over groen en over handhaving. Ik ga dat allemaal niet herhalen. Zonde van de tijd. Als het gaat over bomenplan, dat is een vraag van GroenLinks. Dat ligt vandaag of morgen in uw digitale brievenbus. Daar staan alle bedragen bij, alle scenario's en daar kunnen we in de komende maanden prima met elkaar over gaan discussiëren in het kader van bezuinigingen, intensiveringen, waar gaan we ons geld aan uitgeven. Dan ga ik naar de vraag van de PvdA over de straatintimidatie. Daarvoor verwijs ik kortheidshalve naar punt 17 op de agenda van vandaag. Daar is een raadsinformatie brief Veilige Steden. Daar staat ook het een en ander in over straatintimidatie. Dat is ook wat ik vorige week in de commissie heb verteld. Als u daarover verder wil spreken, heel graag. Dat is een belangrijk onderwerp.

Dan kom ik bij de moties. Nee, wacht even. Ik ga eerst even nog naar mijnheer Van der Spoel. Eind dit jaar krijgen we een voortgangsrapportage in het college en dan ligt dat begin volgend jaar bij u in de brievenbus en daar staat eigenlijk alles in wat we op bladzijde 55 van de sportvisie hebben staan van hetgeen wat wij gaan doen. Waar we het over gehad hebben is in het kader van de … Hoe heet dat? Ik noem het elke keer sportpark, maar dat mag ik het officieel niet noemen. Het heet stadspark. Daar zit een aantal sportparken in en daarvan heeft ook de vraag gesteld: kunnen we daar eens in worden meegenomen en dat gaat volgend jaar gebeuren. Daar gaat een hele hoop gebeuren ook op het gebied van sport, maar wacht even de notitie af die u gaat krijgen eind dit jaar, de voortgangsrapportage, en dan gaan we daar goed met mekaar over in discussie. Zitten we op de juiste tempo zitten we op de juiste spoor en zijn er nog extra wensen? Het is jammer dat u mij heeft verboden om te vertellen wat we nu allemaal doen, want ik kan u in ieder vertellen dat ik retetrots ben op onze organisatie die op dit moment ongelooflijk veel doet aan de hand van sporten van jong tot oud en op alle mogelijke manieren, zowel bij sportverenigingen als dingen op straat. En ik ben ook blij met de raad die allerlei subsidieregeling de afgelopen maanden heeft ingestemd, waardoor we echt vaart kunnen maken.

Daar laat ik het dan even bij voor wat dat betreft. Dan kom ik bij de moties. Dan, motie 10 is de internationale sportevenementen. Dat kunnen wij omarmen. Wij zullen begin volgend jaar met een onderzoeksvoorstel komen. Dat zal er ongeveer uitzien als een soort van quick een deurtjesonderzoek en één wellicht wat diepgaander onderzoek. Dan mag u kiezen en ook het geld natuurlijk bij beschikbaar stellen, voor zover dat nodig is, om dat uit te kunnen voeren. Betekent wel ietwat vertraging in ons plan met betrekking tot de gedachten die we hadden over sportevenementen.

62

U maakt hem iets groter, u zegt internationale sportevenementen, we hadden het over sportevenementen. Dus daar gaan we mee aan de slag. Willen we graag omarmen. Motie 13: de proef lantaarnpalen. Die moet ik helaas ontraden. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, toch nog even een vraag over die topsportevenementen. Hoeveel kost dat extra? De heer Merx: Is een goeie vraag. Dat krijgt u begin volgend jaar. We gaan een onderzoeksvoorstel maken en we moeten ook nog even met elkaar kijken hoe we zo'n onderzoek kunnen gaan doen, welke varianten daarin zijn en wat dat dan gaat kosten. En dan komen er een aantal varianten voor, zo stel ik mij dat voor op dit moment, aan u en dan mag u kiezen wat u gaat doen en als er middelen extra nodig zijn om daar dan ook de middelen bij te funderen. Mevrouw Van Vugt-Roose: En de uitvoering van de motie kost niks? De heer Merx: Elk uur wat wij hier investeren, zelfs wat we hier praten, kost geld. Dus u moet maar zelf beoordelen wat u ermee doet. Maar ik vind het in ieder geval, en het college vindt het in ieder geval een goed voorstel. Motie 13: proeflantarenpalen. Kan ik een heel lang, technisch verhaal overhouden, ga ik niet doen. Ik moet hem ontraden. Gewoon om de simpele feit dat die technisch niet mogelijk is.

Nog afgezien van het feit dat lantaarnpalen overdag er geen spanning op staat. Dus dan kun je je auto eraan hangen, maar dan gebeurt er niks. Zijn er ook nog geen voorstellen geweest die door de netbeheerders zijn goedgekeurd op dit vlak. Ik vind het wel een hele creatieve gedachten, maar helaas kunnen we dat op dit moment niet uitvoeren. Dus ik moet hem helaas ontraden. De heer Van der Meer: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ik heb begrepen … Ik heb helaas de plaatsnamen niet paraat, maar dat dit wel elders in de praktijk is gebracht. En een heleboel andere problemen waar wij het hier ook eerder vanavond over gehad hebben, bijvoorbeeld over het opladen van auto's zou kunnen ondervangen. Er wordt alleen maar om een proef gevraagd. Waarom zou u dat experiment niet doen, is mijn vraag? De heer Merx: Om de doodeenvoudige reden: we kunnen wel een kabeltje uit de lantaarnpaal laten hangen, maar overdag staat er in de eerste plaats geen spanning op. Nou nodigt u mij toch uit om het technische verhaal voor te lezen. Ga ik dat maar doen. De Stedinaansluitingen … De voorzitter: Is er een korte versie van?

63

De heer Merx: Ja, hij is vrij kort; anderhalve pagina. De Stedinaansluitingen in de lichtmasten zijn niet toereikend en daarnaast staat er overdag geen spanning op de kabel. Bij een Laadpaalaansluiting is er continu spanning nodig om met zwaarder uitgevoerde aansluitkabels. Lichtmasten die we zouden willen combineren met laad-units moeten zijn voorzien van twee aparte compartimenten tot op heden heeft geen netbeheerder in Nederland een voorstel in deze goedgekeurd. Een lichtmast met extra brede voet en aansluit-unit brengt hoge kosten met zich mee, wat het voor de exploitanten van de laadpalen moeilijk maakt om één en ander rendabel te maken. En tot slot: vanuit de gemeente is het complex om een goed beheersafspraken te maken met exploitanten, met name de elektrische bedrijfsvoering (veiligheid tussen haakjes) en de bijbehorende verantwoordelijkheid is hierbij van groot belang. Ik vond het een heel overtuigend rijtje argumenten, waarom we op dit moment het beter niet kunnen doen. De voorzitter: De heer Van der Meer, nog een interruptie. De heer Van der Meer: Het maakt mij duidelijk dat er inderdaad enige technische creativiteit nodig is en ik hoop dat die wordt gevonden. De heer Merx: En uiteraard, mocht het in de toekomst en mochten er dingen zijn die u zegt, verhip, het is nu toch mogelijk of het is mogelijk te maken. Dan houden we dat natuurlijk in de gaten.

De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Alle bezwaren die de wethouder nu noemt, die gelden toch ook als je een laadpaal apart van een lantaarnpaal aanlegt, dan moet je toch al die voorzieningen ook regelen? Alleen dan heb je twee objecten in de openbare ruimte. En nu is het voorstel om het in één object te doen, waarmee je eigenlijk de ruimte een beetje opschoont en volgens mij met dezelfde uitdagingen te maken hebt als wanneer je het apart realiseert, Klopt dat? De heer Merx: Wat ik hier te horen heb gekregen, maar ik ben geen techneut en anders moeten we daar maar eens in een commissie verder over praten en dan kunnen we er mensen bij halen die er echt verstand van hebben en dat ben ik niet, is het op dit moment niet mogelijk en daar moet ik het helaas bij laten. Ik kan het hier niet vertellen dat het wel mogelijk is. Het advies is: het is niet mogelijk en dat is door mensen gegeven die de meer verstand van hebben dan ik. Dus op dit moment moeten we ontraden. Mocht u er verder over willen spreken, dan kunnen we dat zeker altijd een keer doen. De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Struijk.

64

De heer Struijk: Korte opmerking: misschien kan de wethouder gaan praten met zijn collega in Utrecht, want daar zijn in ieder geval twee van die lantarenpalen. Proef. De heer Van der Meer: En in Eindhoven ook. De heer …: Voorzitter, ik voeg Arnhem aan toe. De voorzitter: Oké, heel fijn. Mevrouw …: Voorzitter. Ik heb net de wethouder een linkje gestuurd en dan kunt u het allemaal nalezen. De voorzitter: Ja, maar die maken geen onderdeel uit van de beraadslaging. Wethouder, heeft u dat allemaal goed gehoord? De heer Merx: Ja, ik heb het allemaal goed gehoord en de ambtelijke organisatie ook en we gaan dit zeker even meenemen. Ik heb twee gemeentes gehoord, Utrecht en Arnhem, en ik heb een appje gekregen, dus we gaan dat meenemen. Mocht dat veel hoop geven, dan komen we er zeker op terug. De voorzitter: Hartelijk dank. De heer Merx: Dan de laatste motie. Dat is artikel 1. De voorzitter: Nog 40 seconden. De heer Merx: Wat zegt u? De voorzitter: Nog 40 seconden. De heer Merx: 40 seconden. Mooi. Artikel 1. Collega Van Benschop heeft daar gewoon al een toezegging over gedaan. Wij gaan dat in het nieuwe stadhuis ook zeker het artikel 1 en het huidige artikel 1 dus een inclusief de gehandicapten en de mensen met een andere seksuele gerichtheid, zoals dat heet.

Maar ik vraag u eventjes om toch deze motie niet in te dienen of aan te houden of iets anders, omdat hij zegt, ik moet in het in het eerste kwartaal van 2024 met een voorstel komen en ik verzoek u om ons gewoon even wat meer tijd te geven. Om te kijken hoe en waar en op welke wijze in welke uiting we dat kunnen doen. Zoals sommigen van u weten ben ik vorig jaar verhuisd en ik wilde ook van alles wel van tevoren regelen. Mijn vrouw zei, die is heel verstandig, wacht nou even tot het huis klaar is. Als we erin zitten, gaan we pas de schilderijtjes en de gordijntjes hangen, want dan weten we precies hoe het is. Dat is een beetje het advies wat ik ook meegekregen heb. Laten we het op die manier doen. Het komt er en waar en op welke wijze laat dat eventjes alsjeblieft over aan de organisatie. En daar komen we zeker op terug. De voorzitter: Dank. Dan gaan we door naar wethouder De Jonge. De heer Safranti: Voorzitter, mag daar nog toch iets toevoegen aan …

65

De voorzitter: De heer Safranti. De heer Safranti: Ja? Mag dat? De voorzitter: Ja, vooruit. De heer Safranti: Als we als we die regel eerste kwartaal eruit halen? De voorzitter: De wethouder gingen niet om een tijd. Het ging hem ook om de plek volgens mij. Dat is nog niet precies ... De heer Safranti: Met name om kwartaal één. Dat was volgens mij probleem. De heer Merx: Ook. Ik heb ook gezegd, laat het even over aan … Ik heb het voorbeeld van mijn vrouw genoemd … Laat het even over straks als we eenmaal zitten en het pand er is en dan zo snel mogelijk maar wel op de goeie plek en of dat nou de hal is, of wie weet waar, op een goeie plek zodat iedereen hier notie van kan nemen dat wij dit in Dordrecht heel belangrijk vinden en dat is eigenlijk het verzoek wat ik heb. En misschien dat de architect zegt, o, daar hoef je helemaal niet op te wachten, want … Dat zien we dan wel, maar laat ons eventjes de ruimte over waar en wanneer en op welke plek. De voorzitter: Wethouder De Jonge. Mevrouw De Jonge: Dank u wel, voorzitter. Ik begin met amendement 4: de vraag over de burgerbegroting.

Veel van uw raadsleden hebben eigenlijk wel een verklaring gegeven waarom wij als college het op dit moment toch ook wel willen ontraden en dat is als we de startnotitie die we met zijn al hebben vastgesteld volgen, hebben we eerst onze fase 1, waarin we met elkaar in gesprek gaan, waarin we de verwachtingen van stad van de raad van college bij elkaar gaan brengen. En, zoals dat heet, de redelijke raamwerk met uitgangspunten vaststellen. Ook in deze startnotitie staat heel duidelijk: fase 2: de verkenning. Daar staat de burgerbegroting genoemd. Wij willen daarom ontraden om deze aan te nemen en de logische opbouw die we bedacht hadden aan te houden. Wethouder financiën Heijkoop heeft al gezegd van, er wordt geparticipeerd in het kader van de kadernota ‘25. Dus we hopen daarmee wel al voor het document te voorzien in input en gesprek over de financiën, maar niet via een burgerbegroting. Laten we daar goed de tijd voor nemen en het ook niet in een heel klein tijdspad in begin ‘24 met elkaar moeten doorlopen. De heer De Heer: Voorzitter. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: Toch even de vraag wat dan het tijdspad is wat we hierin kunnen verwachten.

Omdat we natuurlijk al wel driekwart jaar verder zijn na de startnotitie en er wel een tijdspad is, maar we tegelijkertijd vooral de onderdelen die gewoon zijn toegezegd om te verkennen gewoon echt tijdig voor die kadernota willen zien om inhoudelijk te kunnen bespreken. Zou de wethouder daar iets over kunnen toelichten, wanneer we dat dan echt kunnen verwachten?

66

Mevrouw De Jonge: Voorzitter, ik heb de planning van fase 1 fase 2 niet heel exact in mijn hoofd zitten. Fase 1 hebben we gezegd. Moet begin van ‘24 af zijn en dan starten we inderdaad in ‘24 met die verkenning. Maar dat ga je ook niet in een paar maanden voor een kadernota willen persen, zou ik voorstellen. Daar moet je goed de tijd voor nemen, want het is echt wel een instrument wat je goed moet doorgronden als je dat wil gaan toepassen en daar goed over moet nadenken. En nogmaals, hij zit in de planning. We gaan er ook naar kijken. We adviseren alleen doe het niet nu in het korte tijdsbestek dat we hebben voor de kadernota ‘25. De heer De Heer: Voorzitter. De voorzitter: De heer De Heer. De heer De Heer: Ik concludeer in ieder geval vanuit wat we nu horen qua planning, dat we er niet op kunnen rekenen dat hij dan echt tijdig voor de kadernota inhoudelijk besproken kan worden. Misschien ook op dit moment geen inhoudelijke bezwaren dat het iets in de wielen zou rijden. En aangezien het een toezegging is tot verkenning zouden we dit toch heel graag gewoon op deze manier willen laten staan. Dank u wel. Mevrouw De Jonge: Dat is uiteindelijk aan uw raad via de voorzitter.

Het zal wel ten koste gaan van de capaciteit die ik voor fase 1 heb, dus fase 1 zal daarmee in de vertraging komen, waardoor we niet met elkaar kunnen vaststellen waarbinnen wij willen gaan werken als het participatie betreft, maar we gaan het zo zien in de stemming. Motie 7: de verduurzamingsmonitor. We hebben hier ook al een paar keer met elkaar over gesproken. In het kader van energieneutraal hebben we het met elkaar over monitoren gehad. De gisteren aangenomen startnotitie Klimaatneutraal beschrijft ook hoe we monitoring gaan vormgeven en daar zijn we ook al mee aan de slag gegaan. We zijn op dit moment in de laatste fase van het aanschaffen van een integrale monitor voor Klimaatneutraal, waarmee we dus ook in de breed allerlei indicatoren mee gaan nemen. Externe informatie, interne informatie, dus in die zin is deze motie overbodig, omdat we dat al aan het doen zijn en hopelijk ook vrij snel al kunnen gaan opleveren. Dan de laatste motie die ik nog heb is de motie 11: Chemours. Daarin wordt inderdaad, ik heb hem even erbij gepakt, gevraagd om een plan van aanpak samen op te stellen. De uitspraak van onze rechter die was heel duidelijk: Chemours is aansprakelijk en zij moeten de vervuiling gaan opruimen en als dat niet kan, moeten zijn gaan compenseren.

Daarop hebben wij ook u een raadsinformatiebrief gestuurd vanuit het college, waarin wij hebben aangegeven wat wij verwachten van Chemours en in hun persbericht gaven ze zelf ook al aan dat zij contact willen hebben met de gemeente en dat is ook gebeurd. Zij willen praten over acties en ze willen ook praten over hoe dat op een snelle wijze kan. Wij hebben als college ook gezegd, het is vanzelf vanzelfsprekend dat wij natuurlijk ook met uw raad daarover gaan afstemmen van wat zij daarbij voor ogen hebben. Dus in die zin is deze motie eigenlijk precies wat nu al wordt opgepakt en ik zie het dan ook echt wel als een steun in dit dossier voor het college, maar ik begrijp ook wel, gezien het onderwerp, dat u zegt, wij willen ons daar wel over uitspreken. Daarom zeggen wij, niet overbodig, dat zou ik niet fair vinden. Laten we hem gewoon oordeel raad. Geef uw mening over deze motie.

67

Als laatste had ik nog een vraag doorgekregen via wethouder Heijkoop over een witgoedregeling en in mijn portefeuille zit inderdaad vanuit de energiehulp, een stuk waarbij we kijken hoe we mensen kunnen helpen die oude witgoed hebben staan om die kunnen helpen met energiezuinige. Dat is een beperkt budget. De eerste tranche hebben we kunnen bekostigen en dat is in die zin heel succesvol geweest dat er veel gebruik van is gemaakt. Dat is ook de reden waarom we nu in het tweede tranche hebben gezegd, in het plan van aanpak energiehulp: we willen hiermee doorgaan. We zien duidelijk een behoefte bij een groep die we heel secuur met de sociale dienst afstemmen. Het is echt niet dat iedereen kan bellen en het zomaar krijgt. Er zit echt een systematiek achter dat we ook echt de mensen helpen die het meest geholpen zijn met deze regeling. Dus we gaan ermee door en we gaan eigenlijk op dezelfde systematiek door: elke keer in tranches aanschrijven en dan kunnen mensen aangeven of ze wel of niet gebruik willen maken ervan. Tot zover. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zie ook geen vragen aan u. Dan wil ik vragen aan de heer Schalken om een korte vergadering over te nemen, zodat ik nog wat vragen kan beantwoorden. De plaatsvervangend voorzitter: Portefeuillehouder, gaat uw gang. De heer Kolff: Dank, voorzitter. Ik heb een vraag gekregen van de VVD.

Die gaat over snelheidscontroles en het eventueel verder nog opschroeven daarvan. Hebben we natuurlijk in het integraal veiligheidsplan afgesproken dat verkeerscontroles en de aanpak van mensen die zich schuldig maken aan overtredingen veel meer prioriteit moet krijgen. Staat ook vastgesteld in dat integraal veiligheidsplan. Daar zijn we ook echt mee aan de slag gegaan. Het aantal snelheidscontroles is opgeschroefd en als er controles worden gehouden, wordt er ook over gecommuniceerd. Wordt ook per drie maanden over gerapporteerd. Maar ik zie op dit moment geen mogelijkheid om het nog weer verder op te schroeven, dus ik denk dat we de opschroeving die we hebben gehad eerst maar eens een tijdje moeten laten plaatsvinden en wat mij betreft ook continueren, want het levert iedere keer toch weer het nodige op. En daar waar agenten tijd over hebben, dat komt eigenlijk heel zelden voor, maar als dat zo is, dan wordt die ook weer ingezet om snelheidscontroles en andere verkeerscontroles te houden. Dan de motie van DENK over de verkiezingen. Motie M21, een motie die oproept om met allerlei instellingen verpleeghuizen, middelbare scholen, moskeeën in gesprek te gaan om uiteindelijk meer moskeeën te kunnen laten fungeren als stemlokaal. Vond ik een bijzondere motie, maar ik leg toch even heel kort uit hoe het zit met die verkiezingen.

We hebben in Dordrecht ook bij de aankomende verkiezingen 62 stemlokalen. Dat is voor een stad van onze omvang met vergelijkbare steden ongeveer anderhalf keer zo veel als gemiddeld. Dat doen we om zoveel mogelijk Dordtenaren te bereiken, naar de stembus te kunnen laten gaan En dus ook een goed netwerk, goed verspreid netwerk van stembureaus over de stad te hebben. De enige twee criteria die we daarbij hanteren is: spreiding over Dordrecht, dus een goeie spreiding over Dordrecht, zodat alle bewoners binnen afzienbare tijd bij een stembureau kunnen zijn, en toegankelijkheid voor de kiezers. Dat gaat dus ook over mensen die bijvoorbeeld minder mobiel zijn et cetera, dat ze makkelijk toegang kunnen krijgen.

68

Verder zijn er geen criteria, behalve dat een stembureau natuurlijk ook zoveel mogelijk neutraliteit moet uitstralen. Er is helemaal geen beperking opgelegd over moskeeën of kerken of andere geloofsgebouwen. Er worden ook kerken ingezet. Onder die 62 stembureaus hebben we ook een aantal kerken zitten. In het verleden zijn er ook moskeeën gebruikt. Dat zou ook zomaar in de toekomst weer kunnen, maar daar is in ieder geval bij deze verkiezingen op dit moment niet voor gekozen. Want langs die twee criteria kwamen we tot andere locaties. Dus dat gesprek eigenlijk, daar zie ik geen meerwaarde van. Als het zo is dat een moskee ingezet kan worden, dan zullen we daar ook zeker met het bestuur van de moskee over in gesprek gaan. Maar op dit moment, vanwege de spreiding over de stad was dat niet aan de aan de orde. De heer Safranti: Voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: De heer Safranti. De heer Safranti: Ik vind het jammer dat er elke keer over moskeeën wordt gesproken, terwijl ik dus nogmaals tal van organisaties heb genoemd, ook in de motie, maar voor… of in dit geval de burgemeester dan, in dit geval laten we het dan maar bij de moskee houden.

Als een moskee daar behoefte aan heeft en die komt aan, of die klopt aan en zegt van, wij zouden heel goed kunnen fungeren als een stemlokaal, kan dat dan of heeft u daaraan die ideeën bij? De heer Kolff: Even ten eerste, voorzitter, ik snap de verontwaardiging van de heer Safranti op dat punt niet, want het staat in zijn eigen motie. Als ik het dictum lees dan staat er: ‘met allerlei instellingen in gesprek gaan om het mogelijk te maken dat tijdens de verkiezingen bijgebouwen en ruimtes van moskeeën kunnen dienen als stemlokaal.’ Dus dat is uw eigen tekst. Maar goed, er worden heel veel verpleegtehuizen, middelbare scholen, hogere scholen en ook andere geloofsgebouwen ingezet als stemlokaal. Als een moskee zegt, ik wil heel graag ook al stemlokaal fungeren. Laat ze zich inderdaad melden. Dan kijken we of dat in te passen is in de spreiding en of het daarmee een overbodige locaties of dat het juist wat toevoegt. Staan we gewoon voor open. Daar is helemaal geen enkele belemmering voor en overigens, het is niet aangetoond dat dit verder zou leiden tot een hoger opkomstpercentage. Dat hoge opkomstpercentage, dat is van allerlei dingen afhankelijk en als het om de stemlocatie gaat, dan is het, denk ik, vooral van belang dat er gewoon een goede spreiding over de stad is en dat er voldoende locaties zijn. De heer Safranti: Voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Safranti: Denk aan een verzorgingstehuis. Dan denk ik, als je daar eenmaal bent en je hoeft alleen maar een lift naar beneden gaan, dan stimuleert toch dat jou om te gaan stemmen in plaats van dat je dus 3-400 meter verderop moet gaan met je rollator.

69

De heer Kolff: Voorzitter, dat ben ik helemaal met de heer Safranti eens. Dat is ook precies de reden -u kunt de lijst van 62 stemlocaties ook keurig terugzien op de website van de gemeente- dat er ook heel veel verzorgingstehuizen tussen zitten. In de coronatijd was dat lastig. Dat snapt u. Maar dat is nu echt weer teruggedraaid dus dat is precies ook de reden dat dat gebeurt. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Ik zie verder geen vragen of opmerking, dus ik ga weer zitten. De voorzitter: Dank. Dan zijn we daarmee aanbeland bij … Althans, we hebben daarmee de eerste termijn van het college gehad. Ik kijk even rond of er behoefte is aan een tweede termijn in de raad. De heer Schalken-Den Hartog: Volgens mij, voorzitter, misschien een goed idee om kort te schorsen om te kijken welke moties en amendementen wel of niet in stand gehouden worden voor de stemming. De voorzitter: En hoe lang heeft u ongeveer nodig voor die schorsing? De heer Schalken-Den Hartog: Het gaat niet alleen om mij, ik denk ook andere fracties. De voorzitter: Nou, u vraagt om een schorsing, maar ik kijk even rond. De heer Schalken-Den Hartog: Wat ons betreft vijf minuten. De voorzitter: Vijf minuten.

Zijn er fracties die meer tijd nodig hebben? Nee? Dan schorsen we voor vijf minuten en dan gaan we … Overigens voor de helderheid voordat we schorsen: er zit een overzicht zowel in het RIS als in uw mail van alle moties en amendementen die zijn ingediend. Vergadering is geschorst voor vijf minuten. De voorzitter: Goed mensen, we gaan weer door. Gaat u zitten, alstublieft. We gaan weer beginnen. De vergadering is heropend. Dat is een tikje om iedereen weer even wakker te krijgen. De vergadering is heropend. Mensen, we zijn begonnen. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Schalken verzocht om schorsing, maar ik ga ervan uit dat u ook wat wilt inbrengen dan. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? De heer Schalken-Den Hartog: Ik weet niet of er mensen ook nog voor een tweede termijn gaan, maar ik wil in ieder geval naar aanleiding van … De voorzitter: Ik wil gaat de stilte in de zaal, want we zijn alweer een paar minuten bezig eigenlijk. De heer Schalken heeft het woord. De heer Schalken-Den Hartog: Naar aanleiding van de schorsing en overleg met de mede-indieners willen we M9 met de woningbouwmonitor voor nu genoegen nemen met de toezegging die is gedaan en … De voorzitter: En die trekt u dan dus in?

70

De heer Schalken-Den Hartog: Die trekken we in. Dat geef ik aan. En de rest brengen wij in stemming, waarbij de motie Chemours in eerste instantie door Beter Voor Dordt is ingediend, maar de VSP daar ook bij hoort te staan. De voorzitter: Dank. Ik ga toch even heel snel alle partijen af. En dan kom ik vanzelf ook bij DENK. VVD, gaat uw gang, mijnheer Den Heijer. De heer Den Heijer: Volgens mij is dit de tweede termijn dan. Ik zie het klokje lopen. De voorzitter: In de tweede termijn kunnen dan eventueel de partijen moties intrekken of amendementen of wat dan ook. Gaat uw gang. De heer Den Heijer: Ik heb die vijf minuten ook niet nodig. We hebben volgens mij een goed debat gevoerd. We hebben ook een college gezien dat het financieel toeliet, ook wel beweeglijk was. Ook daarvoor dank namens mijn fractie. We hebben met elkaar gesproken over het belang van de voortzetting van de agenda 2030, de veiligheid, bouwen van huizen en behapbare lokale lasten. En we gaan ook wel een periode tegemoet waarin we scherpe financiële keuzes gaan maken, waarin ook in meerderheid onze fractie gehoord heeft dat we wel met zijn allen doordrongen zijn dat dat ook echt pijn gaat doen en dat dat ook veel van ons zal vragen de komende tijd.

Dan over onze eigen twee moties: motie M15, om in de beginfase van het ombuigingstraject tijdens een specifieke sessie met onze ambtenaren en Dordtse ondernemers financiële kennis uit te wisselen over de kansen in onze begroting en daarbij ook gewoon van elkaar te leren. Daar danken we de wethouder voor de voor de toezegging. Die staat ook genoteerd. We willen ook nogmaals echt het belang onderstrepen om tijdens dit ombuigingstraject ook het gesprek aan te gaan met onze inwoners en maatschappelijke instellingen, echt een volwaardige Participatietraject te doen. Dat staat wat ons betreft ook echt volstrekt los van deze motie. Dat gaat echt over een specifieke sessie waarin we deze kans willen aangrijpen, deze kennis niet onbenut willen laten en daarom zal de VVD deze motie ook in stemming brengen. Dat geldt ook voor motie M14 over doorstroommakelaar. En bovendien stemt de VVD in met de begroting. Want we zijn van mening dat de ambities van de kadernota voldoende verwerkt zijn. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk, bij interruptie. Mevrouw Stolk: Voorzitter, even een korte interruptie over de motie over de doorstroommakelaar. In principe snappen we die doorstroommakelaar, maar wat wij niet snappen is het mandaat wat de VVD wil geven aan deze doorstroommakelaar. Dat willen jullie onderzoeken.

Maar een makelaar heeft in onze ogen geen mandaat en waar wij bang voor zijn, is als je een doorstroommakelaar een bepaald mandaat gaat geven dat er op oudere of kwetsbare ouderen druk uitgeoefend wordt om ze uit hun huis te jagen. Dus wij zullen tegen deze motie stemmen.

71

De heer Den Heijer: Het ging ons niet specifiek om de positie van de doorstroommakelaar qua mandatering maar überhaupt over deze aanpak, dus ik hoop dat dat ietwat zorg wegneemt en op zich ook de richting waarin de wethouder zat te denken, die kon ook op onze instemming rekenen. Dat lijkt ons ook een goeie route. Dus we zitten er niet heel harnas in. Volgens mij, mevrouw Stolk, als ik het zo hoor, ook niet, maar volgens mij heeft u uw oordeel al geveld of staat u er misschien zelfs nog open voor om toch voor te stemmen? Mevrouw Stolk: Voorzitter, als ik daar kort op mag reageren. Wij staan overal open voor om het gesprek aan te gaan, maar als je een voorstel doet of een onderzoek waar je al aangeeft dat je een bepaald mandaat mee wil geven aan zo'n makelaar. Dat stuit bij ons toch echt tegen de borst, want we hebben gisteren een hele discussie gehad over de Weeskinderendijk. Dat weet u ook. Daar gaat het dan ook over woordjes, punten en komma's, dus zolang dit woord erin blijft staan zullen wij echt niet meegaan in deze motie. De heer Den Heijer: Dan, voorzitter, ik heb hier een hele mooie VVD-pen van mijn collega gekregen en wat mij betreft strepen we dan dat woord door. De voorzitter: Dan moet u even de motie aanpassen. Motie M14.

De voorzitter: Dus dan wordt het dictum van dat deel ‘welk mandaat en mogelijkheden een eventuele dient te hebben’, want ‘doorstroommakelaar’ wordt dan doorgestreept. De heer Den Heijer: Nee, het woord ‘mandaat’ … Nu wordt het wel een kliederboel, vrees ik. De voorzitter: Dat wordt het ook. De voorzitter: Dus dan wordt het ‘welke mogelijkheden’ en ‘mandaat’ wordt doorgestreept. Maken we er motie 14a van en dan komt hij nog even in het systeem. Dan is het even netjes afgehecht. Dus dat is een gewijzigde motie eigenlijk die u indient. De heer Den Heijer: Ja. De voorzitter: Verder nog, de heer Den Heijer? De heer Den Heijer: Dan loop ik nog even de punten langs. Wij stemmen tegen het amendement voor verkenning van burgerbegroting, ook gezien de uitleg van de wethouder. Dan kabelgoottegels. We hebben wel een positieve grondhouding voor elektrisch rijden, maar we zijn wel overtuigd door de argumentatie van het college, dus we zullen tegen stemmen. De voorzitter: U mag er ook voor kiezen om dat straks even kort in stemverklaringen te doen.

72

De heer Den Heijer: Ik had nog eentje. Dat ging over die artikel van de grondwet, M20, want op zichzelf lijkt het ons geen kwaad om die normen en waarden gewoon te onderstrepen in het nieuwe kantoor. Wij vinden het wel dat het praktisch mogelijk moet zijn en dat het college ook niet gehouden moet zijn aan een tijdslimiet, zeker omdat het om zoiets specifieks gaat. Als er straks een soort boekenkast voor gaat staan of, zoals de wethouder ook zei, misschien een ander kleedje voorzien hadden, dan zou dat jammer zijn. Dus ik ben benieuwd hoe de motie-indiener op dat punt over de motie denkt, die misschien ook gewijzigd ingediend kan worden. Dat was hem voorzitter. De voorzitter: Dank. Dan gaan we naar de VSP-fractie. Heeft u nog behoefte aan een inbreng in tweede termijn? Dat bent u. Mevrouw Stolk: Nou ja ik heb wel wat, voorzitter, maar gezien het late tijdstip laten we het hier maar bij laten. Ik denk dat we genoeg hebben gezegd over de begroting en gisteren ook dus laten we zien waar wij laten. De voorzitter: U noemt inderdaad het late tijdstip. Formeel moet ik even vragen aan de raad: vindt u het goed als we de zaak afronden vandaag? Ja? Bent u het mee eens? Dank. Ik moet het even vragen. Dan doen we dat even. Dan ga ik naar GroenLinks. Heeft u nog behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval of wel? De heer Uysal. De heer Uysal: Voorzitter, heel kort.

Net zoals wij hebben aangeven in onze woordvoering, vinden wij wonen heel erg belangrijk en dat blijft ook gewoon een uitdaging, betaalbaar wonen, en wij zullen de komende tijd gewoon heel erg toezien op het realiseren van onze ambitie van 1200 sociale huurwoningen. Wij hebben begrepen dat er een aantal verordeningen onze kant opkomen. De huisvestingsverordening, doelgroepenverordening; daar zal mijn fractie scherp op toe zien om te kijken welke bijdrage wij kunnen leveren om die ambitie te halen. Verder kijken wij uit naar de monitor wat betreft woningbouw om meer inzicht te krijgen in de cijfers en de projecten die eventueel vertraging hebben opgelopen of kunnen oplopen, om daar op de juiste manier bij te sturen. Voor wat betreft Dordrecht Klimaatneutraal is het ook belangrijk, is het ook onlosmakelijk verbonden dat we moeten kijken naar klimaatadaptatie en in dat kader is het gewoon heel belangrijk dat we goed omgaan met vergroening en het bomenplan. Dat komt ook de kant van de raad op. Dus ook daar zullen wij hard in zetten op het onderhoud van de bomen voor niveau A. En tot slot; de bestaanszekerheid. Hadden wij een beroep gedaan om soepel om te gaan met de giftgrens. De wethouder heeft al min of meer in die bewoordingen toegezegd dat hij daar coulant mee om zal gaan. Bij de evaluatie van de participatiewet zullen wij dat nogmaals aan de orde brengen.

Ten aanzien van de motie Lantarenlaadpalen zal mijn fractie voor stemmen, omdat wij genoeg mogelijkheden zien, om dat wel te realiseren. Dat hebben we ook de wethouder net kenbaar gemaakt. Tot zover voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Partij van de Arbeid, mevrouw Schnabel.

73

Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dank u wel. We zijn blij met de toezegging die we hebben gekregen dat jongeren meegenomen worden in de voorzieningenmonitor en dat er specifiek wordt gekeken naar hun behoefte. Dus we trekken deze motie in en we vragen ons nog wel af; kunnen we de voortgang van dit onderzoek in het eerste kwartaal van het nieuwe jaar bespreken? Wat betreft de motie over jongerenhuisvesting; we zijn ook blij met de toezegging die we daarop hebben gekregen om jongeren mee te nemen in de tijdelijke bewoning aan onder andere de Troelstraweg. Daarbij willen we wel ook noteren dat dat een onder andere is, dus op het moment dat er vergelijkbare plekken zijn dat jongeren daar ook in mee worden genomen. We kunnen de motie intrekken, maar we zouden wel graag specifiek over jongerenhuisvesting gerapporteerd worden, dus dat horen we eigenlijk nog graag. Wat betreft, kort, de tegenprestatie; daar doen we nog een keer een hartenkreet voor, want we hebben deze uit het jongerenperspectieffonds gehaald om juist voor een hele kleine groep jongeren met complexe schulden en geen tot weinig mogelijkheden deze schulden goed af te betalen een extra regeling aan te bieden. Dan denken we bijvoorbeeld specifiek aan jongeren die dak- thuisloos zijn geraakt en via deze regeling weer perspectief in hun leven willen brengen.

Zij kunnen dat dan dus via vrijwilligers of werk doen of school en daarmee indirect hun schuld afbetalen. We brengen deze motie in stemming. Dan als allerlaatste: we vinden het heel fijn te horen dat het plan van aanpak over het slavernijverleden openbaar in te zien is en een heel goed idee ook. We zijn wel nog benieuwd wanneer we dit kunnen verwachten en in kunnen zien en wanneer we de eerste resultaten horen. De voorzitter: Dank u wel. Nog even voor de helderheid: de moties M16 en M18 worden dus ingetrokken door u. Mevrouw Schnabel: Ja, de motie over de ontmoetingsplekken voor jongeren en de Jongerenhuisvesting. Maar daar zouden we graag nog wel een toezegging van horen wat betreft of we apart over jongerenhuisvesting geïnformeerd kunnen worden, maar ... De voorzitter: U trekt hem in of niet. Maar de wethouder heeft al wat over gezegd en wil er misschien straks nog wel iets over zeggen. Maar we gaan nu even opschrijven of u hem wel of niet intrekt. Dus u trekt hem in principe wel in, toch? Mevrouw Schnabel: Ja, in principe trekken we hem wel in. De voorzitter: Oké. Mooi. Dan gaan we door. ChristenUnie/SGP. De heer Struijk. De heer Struijk: Voorzitter, gezien het tijdstip geen behoefte aan een tweede termijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Partij voor de Dieren. De heer Groenewege.

De heer Groenewege: Voorzitter, het college heeft een toezegging gedaan over meekoppelkansen voor hondenvoorzieningen in de binnenstad. Daar is de Partij voor de Dieren blij mee.

74

Voor deze bespreking laten we het hierbij en dienen we dus geen motie hierover in, maar we zullen goed naar het vergroeningsplan voor de binnenstad kijken en we zullen ook goed kijken naar het hondenbeleid. Dan over de wijkvergroening. Met de 3-30-300regel uit de sportvisie. Dat is motie M19. Eigenlijk is het al vreemd dat deze motie nodig is, dat de raad moet ingrijpen om het college zich aan zijn eigen beleid te laten houden. Nog vreemder wordt het wanneer de raad budget moet gaan zoeken voor beleid dat het college heeft voorgesteld, maar als het college de raad dan ook nog gaat voorschrijven hoe we dat moeten doen met een motie of een amendement of een regendans of wat dan ook, dan is het toppunt wel bereikt. Het gaat de laatste tijd vaak over vertrouwen in de politiek en de snelste manier om vertrouwen te verliezen is om loze beloftes te doen, om bewoners van versteende wijken wijs te maken dat hun leefomgeving vergroend gaat worden, terwijl daar totaal geen plannen voor gemaakt worden. Misschien is de 330-300-regel niet overal helemaal haalbaar, zoals de VVD al op een hyperbolische manier aangaf, maar het streven ernaar is wel vastgelegd in gemeentelijk beleid. De Partij voor de Dieren voelt zich gesterkt in haar overtuiging dat het college hier gewoon mee aan de slag moet, met name om bestaande versteende wijken leefbaarder te maken.

Onze motie M19 brengen we daarom gewoon in stemming. Het liefst zou ik ook nog ingaan op wat moties van andere partijen maar gezien de tijd zullen we dat met stemverklaringen doen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we naar de CDA-fractie. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter, gezien de tijd maken wij geen gebruik van de tweede termijn. De voorzitter: Dank u wel. De heer Safranti namens DENK. De heer Safranti: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik zal het ook even kort houden, met name beperken tot de moties die wij ingediend hebben met andere partijen. Motie 20: artikel 1, daar hebben wij voldoende informatie over gehad in dit geval van u en ik heb daarna nog even met u contact gehad en op grond daarvan en bij goedkeuring van andere partijen willen wij deze motie intrekken. Wel een … Sorry, dat was over … Nee dat was mijnheer Merx trouwens, bij artikel 1. Dan wil ik wel één ding aangeven; mijnheer Merx gaf aan dat hij een slimme vrouw had die dus de inrichting van zijn woning geregeld heeft. Wij hebben alle vertrouwen in mijnheer Merx dat hij straks ook de gordijn voor de ramen, voor de kozijnen gaat plaatsen, dus niet artikel 1 elders in het gemeentehuis. Dat is één. Motie 21: de bevordering opkomst verkiezingen, daar ging u over, voorzitter. Ook die willen we intrekken naar aanleiding van de toezegging die wij van u gehoord hebben.

Motie 22: onderzoek speelplaatsen. Die was ook klaar helder, dus ook die trekken we in, in dit geval. De voorzitter: Dank u wel. Wat zei u nou over 22? Want dat ging even langs ons heen. Wat zei u over 22? Intrekken ook. Dank. Nog even ten aanzien van 21; ik kan me geen toezegging herinneren en de griffie ook niet maar de uitleg in ieder geval bedoelt u. De heer Safranti: Uitleg in dit geval. We hebben daarna nog even kort met u besproken en de mogelijkheden ook besproken en dat is voor ons voldoende om deze in te trekken.

75

De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik door naar Gewoon Dordt. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Het enige wat vanuit ons eigenlijk dat wat ik even aan wil geven, dat ondanks dat de wethouder heeft gezegd dat ze met de motie aan de slag gaat, wij het toch leuk vinden om hem wel in stemming te brengen. Omdat we ook heel nieuwsgierig zijn hoe de rest van de raad erover denkt. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar Op Ons Eiland. De heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, even kort. Bedankt voor al de beantwoording van al de vragen door het college en ook de toezegging dat wij als de raad, maar ook de Dordtse samenleving in de spannende tijden vanaf, pak hem beet, volgend jaar met de begroting en de kadernota intensief worden betrokken. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan de SP-fractie. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, diverse partijen hebben al gezegd dat de begroting een goede uitwerking is van de kadernota en daarom zullen wij tegen stemmen en de rest komt bij de stemverklaringen. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Even heel kort, de tweede termijn nog even aan een klein deel van de raad en met name gericht aan mevrouw Schnabel en mevrouw Van Engelen.

In verband met het stukje waar zij net op aangingen en invulling gaven van iets wat niet de betekenis was van mijn woorden, wat ik wel heel erg waardeer is ook altijd vooral -ik merk dat bij mevrouw Schnabel- haar doorzettingsvermogen om bepaalde hulp te willen bieden. Dus mijn vraag is eigenlijk of Partij van de Arbeid en GroenLinks gewoon te porren is voor een keer wat informeel gesprek om te kijken hoe we op een bepaalde manier gezamenlijk tegen zo'n vraagstuk aan kunnen kijken. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Zeker. Altijd. Altijd open voor gesprek. De voorzitter: Kijk, dat is heel goed om te zien. Dan gaan we naar Fractie van Waardhuizen. Mevrouw van Waardhuizen. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Dank, voorzitter, maar geen behoefte aan een tweede termijn vanuit ons. De voorzitter: Dank u wel. Dan tot slot de heer Van der Spoel. Ook niet. Kijk ik rond of er vanuit het college nog behoefte is om te reageren. Er is nog wel iets aan de heer Heijkoop in ieder geval gevraagd. Gaat uw gang. De heer Heijkoop: Voorzitter, nog even een korte reactie inderdaad op twee punten, twee moties. Eén gaat over de motie van de VVD om het bedrijfsleven te betrekken. Ik heb daar even ruggenspraak over gehouden met collega Burggraaf.

76

Die heeft zich ook bereidwillig getoond om daar ook in te ondersteunen dat we de juiste partijen aan tafel krijgen. Maar ook in de zin dat het dan wel onderdeel is van de bredere participatie, dat we zoiets ook doen met maatschappelijke organisaties en ook met andere partijen, maar daar zeker het bedrijfsleven niet in zullen vergeten. En we zullen ook gericht uitnodigen. Dus echt even kijken welke bedrijven willen daarbij betrekken. Op die manier gaan we daarmee aan de slag. De andere motie, dat gaat eigenlijk over de vraag van mevrouw Schnabel. Die motie bestaat niet meer eigenlijk, maar de voorheen motie 16. We zullen u informeren over de realisatie van jongerenhuisvesting. En ook van harte bereid natuurlijk ook in het debat over huisvesting de komende maanden om daar nog bij stil te staan en eventueel aanvullende vragen daarover te beantwoorden. En ik heb eerder al de toezegging gedaan dat ik in mijn gesprek met de corporatiebestuur in ieder geval ook dit punt aan de orde stel, waar het gaat over tijdelijke verhuur. De voorzitter: Dank. Dan is er nog behoefte om te reageren. Wethouder van Benschop. Mevrouw Van Benschop: Dank u wel, voorzitter. Nog eventjes over de motie die ook ingetrokken is, M18. Ik denk dat het wel goed om daar even een termijn aan te hangen wanneer we informeren.

Dus aan het einde van het eerste kwartaal 2024 kunnen we in ieder geval stand van zaken geven over de gesprekken rondom de programmering. De voorzieningenmonitor, dat is natuurlijk een breder proces waar we wel dit specifiek inzichtelijk zullen maken, maar dat volgt pas in kwartaal twee. De voorzitter: Dank u wel. Dan is er nog wethouder Van der Linden, ten aanzien van het onderzoek slavernijverleden. De heer Van der Linden: Er werd nog even concreet gevraagd naar wanneer het zou worden afgerond. Ik zit even de planning te bekijken. Het zal eind volgend jaar afgerond zijn en dan zal het begin ‘25 worden gepubliceerd. In de tussentijd hebben we natuurlijk ook een moment waarbij we over deelconclusies ten aanzien van de rol van stadsbestuur worden gerapporteerd en dat zal tweede kwartaal zijn volgend jaar. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: En wat betreft het plan van aanpak, wanneer is dat in te zien? De heer Van der Linden: het plan van aanpak is echt zo'n werkdocument met allemaal namen erin en zo. Ik ga even kijken wat voor compacte notitie ik daarvan kan maken. Dat lijkt me dan informatief voor uw raad. De heer …: Het college heeft het plan van aanpak afgelopen vergadering volgens mij vastgesteld. Dat wordt nog een soort samenvatting van gemaakt anders, dus dat dat komt u kant op. De voorzitter: Dank. Dan nog wethouder Merx.

77

De heer Merx: Voorzitter, dank u wel. Motie 13 de laadlantarenpalen, die vraagt om het meteen in te voeren. Gelet op de discussie die we net even kort hadden, wil ik de raad verzoeken om ons even in de gelegenheid te stellen hier verder in te duiken. Ook naar aanleiding van het artikel en de voorbeelden die zijn genoemd om ook in beeld te brengen dat als het mogelijk is, wat de kosten zijn enzovoort, enzovoort, dat u ook een weloverwogen besluit neemt in plaats van iets wat nu nog niet helemaal helder is wat daar de consequenties van zijn. Dus ik wilde voorstellen om hier eerst een raadsinformatiebrief over te schrijven, zodat we allemaal precies weten waar het over gaat en wat de mogelijkheden zijn, voordat we besluiten om hier meteen in 2024 een proef mee te starten. Dat is het. De heer Van Dam-Timmers: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Dam-Timmers. De heer Van Dam-Timmers: Voorzitter, heel kort aanvullend hierop. Het is toch wel interessant dan over laadpalenvisie. Die hebben we heel recent aangenomen en ik denk dat het goed is dat, als we specifieke visies aannemen, we in de begrotingsraad misschien niet moties ook behandelen die weer direct conflicterend zijn met een visie die we heel recent hebben aangenomen, omdat we dan toch misschien financieel in de problemen zullen komen. Dat is toch een punt dat ik toch even gezegd wil hebben. De heer Van der Meer: Voorzitter.

De voorzitter: Aangenomen moties worden natuurlijk ook altijd nog getoetst in het college op uitvoerbaarheid. De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Het gaat natuurlijk niet meteen om een forse investering, het gaat om een proef met een oplossing die elders al in de praktijk is gebracht, die goed kan worden meegenomen in onze aanpak. De voorzitter: Oké. Dank. Dat nog even als aanvulling op de woorden van de wethouder Merx. Volgens mij hebben dan de twee termijnen van raad en college gehad. Kunnen we overgaan tot stemmingen. Ik ga eerst de amendementen af, zoals gebruikelijk, dan het voorstel, dan de moties en bij ieder afzonderlijk kunt u stemverklaringen geven. Als eerste amendement A3: lage lokale lasten in 2024 amendement van Beter Voor Dordt. Beter Voor Dordt is voor, denk ik? De heer Schalken-Den Hartog: Voorzitter, maar misschien nog wel kort ook de reden. We hebben geen tweede termijn verder gebruikt om aan te geven waarom we hem toch in stemming brengen. De wethouder gaf aan van, financieel krap en dat kunnen we niet doen, maar als we kijken naar de afgelopen jaarresultaten van de miljoenen die dan om onze oren vliegen, hebben wij het idee dat we dit gebaar best wel richting onze Dordtenaren kunnen maken. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen? Mijnheer Portier.

78

De heer Portier: Voorzitter, wat ons betreft zouden de lasten die het meeste drukken op de mensen die net boven de kwijtscheldingsgrens zitten liever permanent meer teruggebracht worden, maar dit is in ieder geval een klein stapje in de goeie richting, dus zullen we voor stemmen. De voorzitter: Anderen nog? De heer Safranti. De heer Safranti: Ik sluit me aan bij de stemverklaring van mijn voorgangers. Beiden. De voorzitter: Dank u wel. Als u geen echte verklaring aflegt, maar alleen maar zegt ik stem voor of tegen, laat dat dan gewoon zien in uw stem, zou ik zeggen. Alleen een verklaring is echt even een uitleg daarbij. De heer Den Heijer, gaat uw gang. De heer Den Heijer: We kunnen Beter Voor Dordt natuurlijk voor een heel groot deel volgen. Alleen, in de redenatie kijkt Beter Voor Dordt veel terug. Wij kijken vooruit en wij zien dat dat de nood echt hoog wordt en dat we die reserve echt nodig hebben om überhaupt de boel sluitend en dicht te krijgen. Dus wij zullen tegen dit amendement stemmen. De voorzitter: Andere stemverklaringen? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op amendement A3 voor is plus een tegen is min. De voorzitter: Amendement is verworpen; 26 tegen 11 stemmen voor. Voor waren de partijen Beter Voor Dort, DENK, Forum voor Democratie, Op Ons Eiland, SP en VSP en de overige fracties tegen.

Dan amendement A4 van de ChristenUnie/SGP, Gewoon Dordt, Op Ons Eiland en GroenLinks. Amendement maak vaart met het verkennen van de burgerbegroting. Zijn er nog stemverklaringen? Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Stemverklaring vanuit de VSP. Wij vinden het heel belangrijk om dit instrument te onderzoeken en wij stemmen met name in met dit amendement. We hebben dat ook in ons verkiezingsprogramma staan, dus laat dat duidelijk zijn, maar er moet nu vaart gemaakt worden en dat kunnen we alleen maar doen door dit amendement nu te omarmen. Dus wij zullen voor dit amendement stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Andere nog? De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Voorzitter. Wij vinden het ook de moeite waard om dit instrument te onderzoeken. Dat is verkennen. Dat is precies ook wat we hebben vastgesteld in de startnotitie, maar wel in samenhang met andere onderdelen en in het juiste tempo. Dus daarom zullen wij tegen stemmen. De voorzitter: Andere nog? Da’s niet het geval. Gaan we stemmen. Motie … Sorry, amendement A4: maak vaart met verkenning burgerbegroting voor is plus, tegen is min. Gaat uw gang. Amendement is aangenomen; 27 voor, 10 tegen. Tegen: Beter Voor

79

Dordt, Fractie van Waardhuizen en de VVD en de over fracties voor. Dan gaan we naar het voorstel zelf. Het vaststellen van de begroting 2024. Zijn er nog stemverklaringen? Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, zoals wij al kritisch ons geluid hebben laten horen, dus de VSP, adviseert het college nu met nadruk: gooi het roer om nu het nog kan. Zet aan de bouwprojecten gelieerde Enecogelden gedeeltelijk in voor sociale woningbouw en probeer de 17.000 woningzoekenden in Dordrecht te voorzien van een betaalbare of sociale koop- of huurwoning. Dat is een win-winsituatie voor de gemeente Dordrecht en de Dordtenaren. De VSP trekt vanaf nu de grens, omdat de ambities van de agenda 2030 niet realistisch zijn. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk, dat is wel een derde termijn bijna. Mevrouw Stolk: Nou, ik heb geen tweede termijn gehad, voorzitter, dus wij stemmen tegen de be… De voorzitter: Had u kunnen doen. Had u kunnen doen. Maar bent u voor of tegen? Tegen. Andere stemverklaringen. De heer Schalken. De heer Schalken-Den Hartog: Voorzitter. Kort. Beter Voor Dordt heeft duidelijk gemaakt dat wij op sommige punten andere keuzes maken, maar wij zullen niet tegen deze begroting stemmen. De voorzitter: Andere stemverklaringen nog. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter.

Forum voor Democratie zal voor de begroting stemmen, met daarbij de opmerking dat we een kritisch punt hebben gemaakt met betrekking tot klimaatneutrale activiteiten. De voorzitter: Dank. Andere stemverklaringen nog? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen op het voorstel zelf, de begroting 2024. Voor is plus tegen is min. Het voorstel is aangenomen; 30 stemmen voor, 7 stemmen tegen. Tegen: Partij voor de Dieren, SP en VSP en de overige fracties voor. Dan gaan we naar de moties. Als eerste motie M6 van Beter Voor Dordt, Op Ons Eiland, DENK en VSP. Beter Voor Dordt proef kabelgoottegels en laadarmen. Zijn er nog stemverklaringen? Ik zie de heer Wringer. Gaat uw gang. De heer Wringer: Dank, voorzitter. De wethouder was bang dat mensen met een kabelgoot de parkeerplaats zullen claimen. Ik denk met goede communicatie dat dat niet nodig is. Juist in een proef zou je dat kunnen uitvinden. Dat wilde ik even meegeven. De voorzitter: Dank u wel. U bent voor, neem ik aan, deze motie? Dan de heer Groenewege.

80

De heer Groenewege: Dank, voorzitter. De Partij voor de Dieren stemt voor deze motie. Wij denken dat deze motie de verduurzaming van vervoer aanmoedigt en we denken net als Beter Voor Dordt dat de bezwaren van het college te ondervangen zijn met heldere communicatie. De voorzitter: Anderen nog? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, wij zullen tegen de motie stemmen. Gedeeltelijk vanwege de bezwaren die aangegeven zijn door het college, maar in het onderzoek naar de laadlantarenpalen, wat ik ervan gezien heb, zien we gewoon een meer en dat is gewoon een collectieve voorziening die niet gebonden is aan privéaansluitingen. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen nog? De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, wij zullen ook tegen stemmen. Niet omdat wij tegen het idee op zich zijn, maar omdat wij van de lantarenpalen meer verwachten en hopen dat dat experiment voldoende oplevert. De voorzitter: Andere stemverklaringen nog? Zo niet, dan gaan we stemmen op motie M6: kabelgoottegels en laadarmen. Voor is plus, tegen is min. Motie is verworpen; 26 tegen, 11 voor. Voor: Beter Voor Dordt, DENK, Op Ons Eiland, Partij voor de Dieren en de VSP en de over fracties tegen. Gaan we naar motie M7: Beter Voor Dordt, VSP en DENK over de verduurzamingsmonitor. Zijn er nog stemverklaringen? De heer Portier.

De heer Portier: Voorzitter, we hadden om een aparte monitor gevraagd, omdat het niet inzichtelijk zou zijn wat wel of niet een bepaald label heeft, maar dat zijn gewoon openbaar beschikbare kaarten waarop je dat exact kan zien. Dus het klopt gewoon niet wat er in de motie gesteld wordt. Wij zijn wel van mening dat er veel meer werk gemaakt zou moeten worden, ook van de woning met een DNC-label, zoals we al vaker hebben aangegeven. De voorzitter: Andere stemverklaringen. De heer Schalken. De heer Schalken-Den Hartog: Voorzitter, Beter Voor Dordt brengt deze motie in stemming, omdat wij graag een duidelijk overzicht willen hebben en niet alles bij elkaar moeten rapen iedere keer. De voorzitter: Dank. Andere stemverklaringen? Is niet het geval. Gaan we stemmen op motie M7: verduurzamingsmonitor. Voor is plus, tegen is min. Motie is verworpen; 19 stemmen tegen, 18 stemmen voor. Voor: Beter Voor Dordt, DENK, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, Fractie Van der Spoel en de VSP en de overige fracties tegen. Gaan we naar motie M18 van Beter Voor Dordt. Sorry, M8, ik vergis me van Beter Voor Dordt, VSP en DENK; gratis bus voor iedereen tijdens de feestdagen 2024. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, partij is al heel lang voor gratis openbaar vervoer, dus het is een mooi stapje in de eerste richting.