2.1 Concept Notulen Gemeenteraad Gemeente Dordrecht 22 juni 2021.pdf

22

goede te laten komen aan de uitvoering van de Cultuurnota. En er is duidelijk een link gevonden tussen sport en vitale krachtige bevolking. Je zou bijna nog gaan geloven dat de coronacrisis heel wat in beweging heeft gezet. Voorzitter, bij de onzekerheden in de Kadernota wordt bij Sociaal gesproken over seksuele gezondheid en het meldpunt Zorg en Veiligheid. Omdat men nu het één en ander aan het bijstellen is, willen wij hiervan gebruik maken om aandacht te vragen voor menstruatiearmoede. En dienen dan ook samen met de PvdA de motie ‘Bloedserieus’ in. Het probleem van menstruatiearmoede is wereldwijd en bestaat helaas ook in Nederland, en zelfs in de Drechtsteden. Ook al vóór corona. Laten we dit dan nu maar meteen meenemen. En dan als laatste voorzitter. Met de Omgevingsvisie zijn belangrijke randvoorwaarden en richtingen voor de ruimtelijke ontwikkeling aangegeven. Een prima aanzet waarover we in het licht van nieuwe maatschappelijke uitdagingen continue aan moeten blijven sleutelen. En ten aanzien van ons bomenbestand is nu gezegd dat we voldoende hebben aan de bomenlijst. En dat de rest wel komt bij de Bomenvisie, nee bij de Omgevingsvisie. Zie je, ik haal het ook al door elkaar. Voorzitter, daar gaan we niet op wachten. GroenLinks hecht belang aan een aparte bomen- en parkenvisie. Deze kan dan later ingeschoven worden bij de Omgevingsvisie.

Het aantal bomen is belangrijk, maar nog belangrijker, hoe we ermee omgaan. En om u allen te herinneren dat groen. De heer Veldman: Voorzitter. De voorzitter: De heer Veldman. Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Kwam ik net bij mijn cliffhanger. De heer Veldman: Nou, even een kleine interruptie. Is mevrouw Kruger van GroenLinks zich bekend met dat die Parkenvisie al is gevraagd, namelijk in de motie van de ChristenUnie/SGP? Mevrouw Kruger: Ja, dat is bekend. En ja, ik heb gewoon in mijn algemene beschouwingen wil ik het nog een keer benadrukken. Dus fijn. Ja. De voorzitter: Gaat u dan maar verder zou ik zeggen. Mevrouw Kruger: Ja oké. Nou ja, om u allen te laten herinneren dat groen, en vooral bomen, van essentieel belang zijn in onze samenleving, schenkt GroenLinks Dordrecht u een stukje groen, wat voor u op tafel staat. Dat komt vast het werken aan een echt Bomenvisie, en straks de bespreking van de bomenlijst, ten goede. En koersen we allemaal af op herstel en bloei, gezond groen groeien. Want u moet toch allen toegeven dat dit geeft wel een stukje gezelligheid en ontspanning in de zaal met dat stukje groen. De voorzitter: Dank u wel. Twee moties ingediend, M2 en M3. M2 is de motie ‘Bloedserieus’. En de motie M3 is de motie ‘Stagediscriminatie’. En namens ons allen zeg ik ook dank richting GroenLinks voor het stukje groen. Ik zit hier mooi tussen het fruit en het groen.

Dus het, benieuwd wat er verder nog allemaal komt. Milkshake ook nog trouwens, ja. Het is alweer duidelijk wie wat heeft geschonken, maar dank. We gaan naar de VVD-fractie. Het woord is aan de heer Merx, gaat uw gang.

23

De heer Merx: Dank u wel voorzitter. Het laatste jaar van dit college. Een college met hoge ambities en een college dat de stad heeft omgebouwd van beheer naar ontwikkelen. En deze omslag gaat helaas ook gepaard met groeipijnen. Maar wel een aanpak die zichtbaar maakt welke potentie onze stad heeft en wat de koers is. Maar corona heeft onze plannen, die van vele ondernemers en onderwijs gedwarsboomd, en heeft een ongekend zware wissel getrokken op zorgverleners, handhavers en alle andere hulpverleners. Welgemeende complimenten voor iedereen, dus ook burgers die zich in deze periode hebben ingezet voor alle Dordtenaren. Dankzij de miljarden van de landelijke overheid, het adaptief vermogen van onze gemeente. Het ondersteunen van ondernemers met belasting- en huuruitstel en uitbreiding van terrassen heeft, en andere maatregelen, heeft Nederland en Dordrecht het redelijk goed overleefd. Corona heeft wat, ons ook veel geleerd. Zoals dat de uitbreiding van terrassen gewoon kan. Wat ons betreft een blijvertje. Gaarne daarop een toezegging. Voorzitter, nu kunnen we eindelijk weer de blik zetten op de toekomst en de agenda 2030 realiseren. Dat is noodzakelijk, want Dordrecht hangt nog steeds onderaan de SES-score, de sociaaleconomische score. In de G4 kleuren sommige wijken rood op die kaart. Dordrecht is geheel rood.

En ook dit laatste jaar zullen we vol gas door moeten met het bouwen van woningen, het versterken van onze economie en het wegwerken van sociale achterstand. And last, but not least, willen we een prettige stad zijn waar je veilig kan wonen, recreëren en werken. Voorzitter, veiligheid. De aanpak van ondermijning heeft terecht hoge prioriteit. Maar ook willen we gewoon dat onze kinderen. De heer Polat: Voorzitter. De heer Merx: Veilig naar school kunnen of uit kunnen gaan, zonder bijvoorbeeld mishandeld of neergestoken te worden. Volgens het Openbaar Ministerie is er landelijk onder de minderjarigen het aantal. De heer Polat: Voorzitter. De heer Merx: Ernstige geweldsdelicten met 17% gestegen. En dat aantal verdachten van die leeftijd van poging tot doodslag met 50%. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Polat. De heer Polat: Dank voorzitter. Het was. Ik heb een vraag aan mijnheer Merx, over wegwerken van de achterstanden in Dordrecht. En ik wil van hem horen van hoe hij denkt dat te kunnen gaan realiseren. Daar ben ik heel erg benieuwd naar, naar de oplossing van VVD. De heer Merx: Nou die vind ik wel heel erg makkelijk, mijnheer de voorzitter. Want u krijgt deze vraag van de heer Van der Kruijff, u weet het antwoord er niet op en dan gaat u hem aan mij stellen. Nou, oké. We hebben daar een. De heer Polat: Voorzitter.

24

De voorzitter: Geeft u eerst eens antwoord zou ik zeggen, dan kijken we of er nog een tweede interruptie volgt. Gaat uw gang. De heer Merx: Ja, goed. Nou ja, we hebben daar een heel plan voor neergelegd, daar hebben we het ook in de raad en de commissie over gesproken. Dat heeft onze steun en dat moet vooral doorgezet worden. We besteden volgens onze begroting ruim de helft van de begroting aan onze sociale agenda. En daar zitten een hele hoop plannen in, nou u kent ze wellicht beter dan ik, die nu verder uitgevoerd moeten gaan worden. En ook tijdens de coronacrisis heeft Dordrecht zich op dit vlak van een goede kant laten zien. Dus ik denk dat we op de goede weg zijn, maar we zijn er nog niet. En we zullen dus door moeten gaan. En dat is wat ik zeg. Ik pleit niet voor nieuwe plannen. Ik pleit niet voor andere plannen. Ik pleit voor vooral doorgaan en gas erop. Goed. Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Polat, nogmaals. Gaat uw gang. De heer Polat: Nou, de oplossing die mijnheer Merx aandraagt is gewoonweg, ja er zijn plannen dus we gaan er gewoon mee door. Maar ik heb het niet over de armoede, ik heb het over de achterstand. Want u zegt, wegwerken van achterstanden. En dan denk ik bij mezelf van sociale isolement of dat mensen gewoonweg niet goed op scholen presteren. Dat er gewoonweg, dat de jeugd dat er gewoonweg in een bepaald isolement komt, ouderen, wat dan ook.

Heeft u? Vooral ouderen. Hoe, wat, welke oplossingen. Welke oplossingen heeft de VVD, dan alleen maar te zeggen van ja we hebben gewoonweg plannen. En daar gaan we mee door. De heer Merx: Voorzitter, als mijnheer Polat dan daar verder op wil discussiëren, graag. We hebben een aantal businesscases die u niet steunt, heeft u onlangs laten weten, de revue laten passeren. Daar gaan we nog op 7 juli gaan we daar verder over praten in de commissie Bestuur en Middelen. Daar zit onder andere een programma in wat gaat over verlengde schooldagen. Wij denken dat dat enorm kan bijdragen. We hebben daar wel wat vragen bij, want wij denken dat het ongelooflijk belangrijk is om die jeugd, die jonge kinderen, zo goed mogelijk voor te bereiden op de toekomst. Dat ze in een goede omgeving, zo’n verlengde schooldag, de Nederlandse taal goed leren, goed leren rekenen, goed leren schrijven en goed voorbereid worden op die toekomst. Die verlengde schooldag kan daarbij zeker helpen. Althans, wij verwachten dat dat kan helpen. En wat onze vraag daar nog wel bij is, maar dan neem ik wel een voorschotje op de discussie die we nog gaan voeren, van ja nu is dat tot 11 scholen beperkt.

En wij vragen ons af, ja waarom alleen die 11 scholen en waarom niet, niet dat we ‘…’, maar hoe gaat het met die kinderen die toevallig net niet op die 11 scholen zitten, maar die in een andere wijk zitten? Hebben die dan pech ofzo? Hebben die dan niet zo’n mooie toekomst als die kinderen die wel op die 11 scholen zitten? Maar dat is de discussie, die hoef ik niet tijdens deze vergadering te voeren, die wil ik graag op de 7e voeren en daarna in de raad met u voeren. Maar dat zijn ideeën en waar heel hard over nagedacht wordt. Waar heel veel geld ook in geïnvesteerd gaat worden. De voorzitter: Oké.

25

De heer Merx: Waarvan ik denk, ja dat is goed. Want je moet het aan het begin aanpakken. De heer …: Ik had ook nog een toevoeging voorzitter. De voorzitter: Nog een laatste korte vraag, de heer Polat. De heer Polat: Ja absoluut. Dank voorzitter. Wat dat betreft met die oplossing, daar kan ik gewoon mee leven. We denken dat wij als D66, als we dat gewoonweg breder en gewoonweg beter ingekaderd wordt, dat dat gewoon, dat we daar gewoonweg samen met VVD aan kunnen werken dat er gewoon wat aan achterstanden, vooral bij de kinderen met een langere schooldag, dat dat een oplossing zou kunnen zijn. Dus wat dat betreft, dank. De voorzitter: Ja oké, maar dan nog even opmerking en daar mag dan de heer Polat nog even over nadenken. U geeft al aan omdat er geen, omdat er in de laatste commissie geen dashboard bijzit, dat u daarom, of dat is één van de redenen, deze plannen niet gaat steunen. Dus misschien dat u daar nog even wat de tijd voor neemt om daar nog goed over na te denken, of u daadwerkelijk die steun wilt onthouden aan deze businesscases. Goed. De heer Van Verk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Verk, bij interruptie. De heer Van Verk: Even naar aanleiding van het laatste betoog van de heer Merx over het onderwijs. Prachtig. Op zich lijken de plannen heel goed.

Tegelijkertijd is er een rapport uitgekomen, 2 dagen later, waaruit blijkt dat achterstanden vooral veroorzaakt worden, en zeker niet ingelopen worden door het systeem. Het systeem wat we hier in Nederland hebben met te grote klassen, te veel uitval van lessen, waardoor de achterstanden alleen maar blijven bestaan of verder oplopen. Het project wat u beschrijft lost dat eigenlijk niet op. Hoe staat u daar tegenover? De heer Merx: Ja dan zal ik toch eerst dat rapport even goed moeten gaan lezen voordat ik daar een goed antwoord op kan geven. Wat ik uit de media heb begrepen, maar goed, dat is uit de media, is dat dat vooral groter is geworden door alle kinderen die thuis onderwijs hebben moeten volgen. Waarvan de ene wel bezit heeft van een laptop of een iPad of één of ander ding, en de andere niet. En dat is natuurlijk wel zorgelijk. En ik zie het ook in mijn eigen omgeving. Sterker nog, ik zie het binnen mijn eigen muren. En dat jongens en meisjes achter de computer les hebben. En dat is natuurlijk verre van ideaal. Maar in deze periode zijn ook keuzes gemaakt. Dus dat, die zorg deel ik met u. Maar ik ken het rapport niet om daar een adequaat antwoord op te geven. Dus ik weet niet of dit inderdaad, dat ik het goed begrepen heb uit de media. Of dat u zegt, nou u heeft het niet goed begrepen.

De heer Van Verk: Nou ja, of u het wel of niet goed begrepen heeft, dat laat ik in het midden. Hoofdmoot was dat te grote klassen en te veel uitval van lesuren medeoorzaak

26

zijn van de achterstanden. Wat versterkt wordt uiteraard door het thuisonderwijs. Ik hoop dat dat mee wordt genomen in de discussie, dit soort bevindingen. De heer Merx: Nou ja, zeker. Ik nodig u daar graag voor uit, om dat ook in te brengen. Want naar ons idee is niet één idee zaligmakend en moeten we daar goed met elkaar de discussie over voeren wat dan precies de oplossing is. Want ik denk dat iedereen hier in deze raad het wat dat betreft het hart op de juiste plek heeft. De voorzitter: Oké. Volgens mij kunnen we dan die discussie gaan voeren op het moment dat daar ook voor staat. En dan wil ik u verzoeken om verder te gaan met uw betoog. De heer Van Verk: Nou, ik wilde nog een andere vraag stellen aan. De voorzitter: U heeft nog een vraag mijnheer Van Verk? De heer Van Verk: De heer Merx. Naar aanleiding van zijn stijging van delicten bij jeugdigen, geweldsdelicten. Zou er een samenhang kunnen zijn tussen de stijging van delicten en de oplopende wachtlijsten bij de GGZ? Wachtlijsten voor jongeren die op dit moment ruim 40 weken gaan bedragen, dus dat is bijna driekwart jaar. De heer Merx: Dat zou één van de oorzaken kunnen zijn. Wat ik ook zie in de media is dat vooral de drillraps en dat soort dingen oorzaak zijn voor dit soort problemen.

Jongeren die met enorme kapmessen, vleesmessen, broodmessen, ik weet niet wat voor messen allemaal op straat lopen, voorzien van hoodies met gezichtsbedekking. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De heer Merx: En mekaar naar het leven staan. En dat, dat is wat ik zie. En dan kan misschien de Jeugdzorg één van de oorzaken zijn, die wachtlijsten, maar ik denk dat er meer aan de hand is dan dat. De heer Van Verk: Nou ja, als u denkt dat. De voorzitter: Mijnheer Van Verk, laatste interruptie. De heer Van Verk: Als u denkt dat er meer aan de hand is dan dat, dan ben ik nieuwsgierig naar uw analyse daarvan. En twee, ik heb altijd geleerd dat je incidenten niet moet verheffen tot beleid. En wat u nu schetst, dan lijkt het erop alsof onze jongeren zwaar bewapend door de straten marcheren van deze stad. En ik zie ze bijna nooit, of ik zie ze eigenlijk nooit. Dus overdrijft u niet heel erg het probleem? De heer Merx: Ja voorzitter, ik was al bang dat ik deze vraag zou gaan krijgen van iemand. En in dit geval van de heer Van Verk. Weet u, we hebben het hier uitgebreid over gehad, ook in de fractie. En wij maken ons oprecht zorgen dat het een kwestie is van tijd voor als wij niks doen met elkaar, dat het hier gaat gebeuren. En dat er hier een Dordtse jongen of meisje wordt neergestoken, doodgestoken, op straat. En het is natuurlijk al gebeurd hè, we zien het in onze omgeving.

Het zou echt ongelooflijk naïef

27

zijn om te denken dat dat ons eiland voorbijgaat. Dat gaat niet gebeuren, tenzij je de grachten dempt, daar landmijnen neerlegt en de bruggen omhoog doet. Maar het gaat een keer gebeuren als wij niks doen. En ik wil dat gewoon voor zijn. We hebben niet voor niks gebieden aangewezen met elkaar waar de politie preventief kan fouilleren. Dat is niet omdat er jongeren lopen met zweetvoeten, dat is omdat er belangrijke signalen zijn dat er jongeren lopen met messen. Om wat voor reden dan ook. De ene om zich te beschermen, en de andere om, nou ja, om andere redenen. En het is ook niet voor niks, daar kom ik dan zo nog even op terug, dat er wapeninzamelacties zijn overal in het land. En ook Dordrecht sluit zich daarbij aan. Dus ik wil u en alle anderen echt waarschuwen, bagatelliseer dit probleem niet. Ik wil niet dat wij als raad hier naïef over zijn en denken het gaat ons niet gebeuren. En waar precies de oorzaak ligt, of dat nou de wachtlijsten zijn bij de Jeugdzorg, of dat dat ouders zijn die hun kinderen niet onder controle hebben, of ouders zijn die wel willen maar niet kunnen, of ouders die wel kunnen opvoeden maar niet willen opvoeden. Ik weet het niet. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De heer Van Verk: Voorzitter. De voorzitter: Dat was het antwoord op de interruptie van de heer Van Verk. En die heeft nu al 4 interrupties gehad, dus ik ga inderdaad door naar mevrouw Kruger.

Gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Ja voorzitter, dank u wel. Ja ik zocht naar de punt bij de heer Merx achter zijn zinnen. En u heeft een punt ook ten aanzien van de criminaliteit onder jongeren en dan de messen en noem alles maar op. Maar om dat nou alleen zo zwaar aan te duiden alsof het, en ik onderschat het probleem echt niet. Maar we noemen net een wachtlijst bij de GGZ. Dat is één van de oorzaken. Maar kan het ook zo zijn dat het ook jongeren, dat ze zich heel erg vervelen? Ze hebben gewoon helemaal niks te doen. Op dit moment, zeker met corona niet, maar normaalgesproken, dat was ook vóór corona al. We hebben in de culturele sector, hebben we dus bijvoorbeeld een wijkcentra. We hebben ze allemaal afgebroken, waar jongeren terecht konden. Nu gelukkig gaan we weer de koers op om in wijken buurtcentra te heropenen zeg maar, om op die manier aandacht te vragen. En gewoon om te kijken wat is er met die jongeren aan de hand? Wat willen ze zelf? Waartoe komen ze dat? Het is niet alleen de drillraps enzo. Die hebben, die zijn er, maar er zijn ook hele andere oorzaken. En ik, nou ja, leuk om dalijk die discussie aan te gaan en alle oorzaken eens op een rijtje te zetten zodat we inderdaad daadwerkelijk aan het probleem kunnen werken. En niet alleen door wapenallianties en mensen messen in te laten leveren, en noem allemaal maar op.

Want in de keukenla liggen nog genoeg mesjes die ze ook mee kunnen nemen. Het gaat om het gedrag. De heer Merx: Ja, dat klopt voorzitter. En, ja ik weet eerlijk gezegd niet goed hoe ik hierop moet reageren. De voorzitter: Zoals u wilt, maar wel graag kort.

28

Mevrouw Kruger: Voorzitter, mijn vraag was, zal ik even mijn vraag kort stellen nog, dan kunt u daar misschien op reageren. Mijn vraag is, bent u het met mij eens dat het mogelijk ook één van de oorzaken kan zijn dat jongeren zich vervelen en dat er geen ruimte is voor jongeren ook om zich, ja om er te zijn? De heer Merx: Ja, toch hetzelfde. Ja. Voorzitter, voor mij is er geen enkel excuus, of je je nou verveelt, niet verveelt, of er nou een wijkcentrum is of geen wijkcentrum. Om met een zak op mes te lopen en een ander overhoop te steken, er is geen excuus voor. Laat ik daar heel duidelijk over zijn. Ik accepteer gewoon niet dat in deze stad jongeren met messen rondlopen. En of het nou door verveling komt, wijkcentra, wachtlijsten bij jeugdcentra, ik wil het niet op mijn conto laten landen dat wij hier met mekaar vrolijk door keutelen en praten over allerlei oorzaken die we zoeken. We moeten dit probleem bij de kop vatten en aanpakken. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De heer Merx: En nogmaals, mevrouw Kruger, wij gaan mekaar op dit punt dus echt niet vinden. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De heer Merx: Ik accepteer niet dat verveling een argument is of een reden is om met een mes op zak te lopen en anderen naar het leven te staan. Dat gaat er bij mij echt niet in. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kruger. Mevrouw Kruger: Ja voorzitter. Ja ik wil hier toch even een reactie op geven.

Mijnheer Merx, u gaat mij hier wel in vinden. Ik accepteer het ook niet. Ik denk dat de hele raad niet accepteert naar wat u schetst. Ik zeg alleen dat dat niet één van, niet alles is. We kunnen het ook hebben over het forse toename van drugsgebruik onder jongeren, alcoholgebruik onder jongeren. En zo zijn er nog meer problemen die onder jongeren spelen. En ook die accepteer ik niet. Net zoals u niet accepteert, ik ook niet. Maar ik vind wel dat we moeten, goed moeten kijken wat de oorzaken zijn. En niet alleen maar repressief, moet ook, want op het moment dat je iets constateert moet je daarnaar handelen, moet je handhaven. Maar niet alleen repressief, ook vooral kijken waar het vandaan komt. En daarop gaan acteren. De heer Merx: Ben ik weer? Ja. Nee zeker, het moet ook een complex zijn van maatregelen, van preventief en repressief. En dat preventieve kan niet vroeg genoeg beginnen. Maar we hebben volgens mij niet zo heel veel tijd meer om hierop te wachten. Wij kijken vooral naar de ouders van kinderen die niet meer thuiskomen. En dat leed, dat wil ik zoveel mogelijk voorkomen. En wat dat betreft is er wat ons betreft helemaal geen wachten. De cijfers die ik zojuist oplas, die zijn niet van mij, want ik heb vandaag helemaal geen cijfers die ikzelf bedacht heb. Deze zijn van het Openbaar Ministerie. Vijftig procent, ik herhaal het nog maar eventjes, ernstige geweldsdelicten.

En het aantal, van poging tot doodslag hè, 50% toename. Dat is schrikbarend. Goed dat er een

29

wapen inleveractie komt. Maar waarom niet beginnen met het inleveren in die wijken die zijn aangewezen als preventief fouilleergebied? Ik snap daar gewoon echt helemaal niks van. Ik mis bijvoorbeeld het Reeland, Crabbehof en Stadspolders. Opruimen waar het is. En na het reces gaan we hier overigens met elkaar over in gesprek. En ik verwacht meer dan alleen preventief fouilleren en inleveracties, maar verdergaande, preventieve, mevrouw Kruger, en repressief optreden van de gemeente, onderwijs en politie. Betrek in die aanpak ook de Rotterdamse aanpak met een last onder dwangsom, voor ouders die dit laten gebeuren en er niets aan doen. Dit is niet, nogmaals, te tolereren en er is geen enkel excuus voor. Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Ja voorzitter, ik vind dat we hier in de raad met elkaar dit onnodig zitten te polariseren, alsof we het zo oneens zijn. Volgens mij heeft de VVD groot gelijk dat dit onacceptabel is en dat er moet gehandhaafd worden, waar mensen met messen op zak lopen of andere wapens, dat je die moet inleveren, dat er gefouilleerd moet worden, dat het opgelost moet worden over die as. En tegelijkertijd heeft mevrouw Kruger volstrekt gelijk, dat er ook oorzaken achter zitten. Dus alleen de symptomen bestrijden moeten we zeker doen met handhaven, maar ook de oorzaken moet je bestrijden.

En volgens mij vinden we elkaar daar gewoon in. En laten we dat dan ook tegen elkaar zeggen en eensgezind zijn als raad. Dat dit onacceptabel is in onze stad, ben ik met u eens. En dat we er ook aan de voorkant aan moeten werken om dit te voorkomen, als het over ouders gaat, als het over fatsoen gaat, als het over normen en waarden gaat, zeggen wij dan als CDA, hoe je dat bijgebracht krijgt en hoe je daarmee aan de slag kunt. Laten we dat alsjeblieft met zijn allen doen en niet hier ook gaan vechten. De heer Merx: Eens. En waar ik op reageerde, maar ik ga het niet herhalen, is dat het van mij geen excuus is om dit gedrag te doen en dit soort. De voorzitter: Dank. Ik denk dat er veel en voldoende over dit onderwerp voor nu is gezegd. We komen daar ook later nog op terug. Gaat u verder mijnheer Merx. De heer Merx: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, de straat is inmiddels het domein van jongens zonder helm en hersenen, rijdend op het achterwiel van hun opgevoerde scooter. Waarschijnlijk voortgestuwd door een overdaad aan testosteron. Als we dan de quads erbij optellen en de verlaagde auto’s en motoren zonder werkende uitlaat, is het beeld wel ongeveer compleet. Deze mensen wanen zich vogelvrij en kennelijk wordt hen ook weinig tot niets in de weg gelegd. Voorzitter, ik verzoek u echt met de politie en het Openbaar Ministerie in gesprek te gaan om er iets aan te doen.

En ook hier niet een halfzachte aanpak, maar gewoon een periode stevig doorpakken en, als het aan ons ligt, ook lawaaiflitsers installeren, zoals dat in Rotterdam op dit moment uitgeprobeerd wordt. Tot slot over de veiligheid. De inbrekers gaan weer op pad. Helaas heeft er in Dordt alweer een inbraakgolf plaatsgevonden in de wijken De Hoven en de Burgemeester Beelaertspark. Ik roep u op zo spoedig mogelijk, en voordat iedereen echt naar buiten of op vakantie gaat, de mensen hiervoor te waarschuwen. En hen te wijzen op de preventieve maatregelen en zich aan te sluiten bij de door de Dordtse VVD

30

gestarte, al vorige periode, veilige wijken app. Maar motiveer ook onze inwoners om met kleine camera’s hun huis en directe omgeving in de gaten te houden. Heel vaak zien wij als er een inbraak is geweest een oproep van stel uw beelden ter beschikking van de politie. Ik verzoek u echt om hier aandacht aan te geven, want veel mensen zijn nu erg blij om weer naar buiten te kunnen. En denken er even niet meer aan dat ook de inbrekers inmiddels weer naar buiten gaan. De economie, voorzitter. Er zijn zo’n 25 tot 3000 banen erbij. En dat is ondanks de zware coronatijd een ware prestatie van dit college. Complimenten. De ideeën over innovatie spreken aan. Dordtse Kil IV stroomt vol en de koppeling met de Dordrecht Academy is top. Veel ondernemers. De heer Polat: Voorzitter. De heer Merx: Hebben echter het afgelopen jaar. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Polat. De heer Polat: Ja voorzitter, ik ben benieuwd naar de innovatie in, die mijnheer Merx aanhaalt. De heer Merx: Nou, dat is die notitie die we, ik denk een week of 2 geleden met elkaar besproken hebben. Ja u was daar niet zo over te spreken, maar ik vind dat er hele mooie stappen worden gezet. De heer Polat: Nou, de innovatie die wij bespraken was gewoon min of meer invulling, de innovatieplan hangen aan regiodeal. Maar qua echt aanpak in Dordrecht hebben wij nog niet gezien. Dat was gewoon meer een Raadsinformatiebrief.

Bedoelt u dat? De heer Merx: Dat was inderdaad een Raadsinformatiebrief, maar wel met een heel aantal zaken erin opgesomd waar we mee bezig zijn hè. Zoals bijvoorbeeld de gebiedspaspoorten voor onze industrieterreinen die we gaan, zeg maar opnieuw gaan inrichten. Dat we echt bepaalde bedrijvigheid daar aan elkaar willen koppelen, die mekaar kan gaan beïnvloeden, die mekaar gaan, soort van kruisbestuiving kan gaan genereren. We hebben onlangs een prachtig bedrijf, de naam is me even ontschoten, is naar Dordrecht gekomen van, wat zijn het, ingenieursbureau die op hoog innovatief gehalte hier bezig is. Dus ik denk dat we een paar hele goede stappen hebben gezet. U wil misschien, en wij willen eigenlijk allemaal, dat het morgen geregeld is, maar dat gaat helaas niet lukken. Maar ik heb er alle vertrouwen in met dit college dat die daar volop op inzetten. En dat heb ik ook wel gelezen uit de Raadsinformatiebrief. De heer Polat: Voorzitter. We zijn, als ik dat goed begrijp, schetst de heer Merx een ecosysteem vanuit, en dat distilleert hij vanuit de Raadsinformatiebrief, dat hebben wij niet op die manier gelezen. Maar als het zo is dat er gewoonweg in ieder geval dat de wethouder probeert om meer te gaan doen, om meer innovatie en clustervorming en ecosystemen op te zetten, dan kunt u gewoonweg ons aan uw zijde vinden. De heer Merx: Dank u wel. De economie.

Dus, waar was ik gebleven? De ideeën over, ja dat heb ik al gehad. Veel ondernemers hebben echter het afgelopen jaar hun pensioen

31

en spaarpot moeten plunderen om te overleven. Een aantal van hen heeft de handdoek in de ring gegooid. En nog lang niet alle ondernemers zitten weer in de veilige zone. Wij roepen het college op extra energie te zetten op het bereiken van die ondernemers die het mogelijk zwaar hebben en hen te wijzen op wellicht hun laatste mogelijkheid aanspraak te maken op de diverse regelingen. Als ik de geluiden moet geloven houden die ergens in het najaar, of misschien eind van het jaar, op. En een extra duwtje in de rug om er toch gebruik van te maken, kan wat ons betreft geen kwaad. Voorzitter, de binnenstad is één van de motoren van onze Dordtse economie. Wij willen, is bekend, een bruisende binnenstad met ruimte voor ondernemen, feestpleinen en een goed kernwinkelgebied. Maar net zomin als de binnenstad bruist, bruist het in de stadskantoren op dit punt. Er zit gewoon geen zichtbare voortgang in. Ja natuurlijk, corona, daar is die weer. Maar zo dadelijk missen we de boot en komen er winkels en horeca op plekken waar we ze misschien liever niet hebben. En dan moeten er weer vele Dordtse euro’s tegenaan om die zaken te verplaatsen. In het najaar willen we toch echt uitgewerkte plannen zien. Daarmee, voorzitter, kom ik tot het laatste onderwerp. En dat heet bouwen.

Voorzitter, ook hier een trage start, waarbij we begin van deze periode vanuit de beheersorganisatie een project een uitvoeringsorganisatie hebben moeten optuigen. Dit gaat niet zonder groeistriemen zoals gezegd, zo blijkt ook uit de Vleiweide. Die 4.000 woningen gaan we deze periode helaas niet halen. Er wordt hard gewerkt aan een gevarieerde planvoorraad, waarbij een stijgende lijn zichtbaar is. Om de 11.000 woningen in 2030 te behalen, moet hier vol de focus op. Maar gelukkig wordt er op steeds meer plekken in de stad gebouwd. Amstelwijck is een mooie ontwikkeling voor de stad, die door een versneld maar goed proces nu leidt tot de eerste woningen, of de eerste verkochte woningen. In bijvoorbeeld deze wijk en Wilgenwende, kunnen jonge Dordtse gezinnen die al lang op zoek zijn naar een nieuwe woning, de doorstromers, naar een nieuwe woning met een tuintje eindelijk een mooie plek vinden. Dan denken we aan leraren, medewerkers van de kinderdagverblijven, elektriciens, vertegenwoordigers, enzovoort. De jongeren kunnen dan misschien straks onder andere de woningen boven de, in de binnenstad gaan bewonen. Het is belangrijk dat we deze groepen, GroenLinks zei het ook al, behouden voor onze stad. Met de doorstroming komen ook de woningen vrij die zij nu beschikbaar, die nu beschikbaar zijn voor de jongeren en starters.

Elk nieuwbouwhuis leidt tot circa 4 verhuisbewegingen, en dus tot 4 Dordtse gezinnen die hun droom kunnen verwezenlijken in hun eigen, mooie stad. Op de overkookte woningmarkt is maar één oplossing en dat is bouwen, bouwen, bouwen. Ik dank u wel voorzitter. De heer Van Verk: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van Verk. Wat mij betreft één interruptie hoor, want u heeft er al 4 gehad bij de heer Merx. De heer Van Verk: Nou, volgens mij is dit een debatraad en is het de bedoeling om een debat te voeren. De voorzitter: Ja, maar wel met regels. En dit is één van de regels. De heer Van Verk: Nou, die regels.

32

De voorzitter: Gaat u snel uw gang mijnheer Van Verk, anders moeten we weer knuffelen in de pauze. Kom. De heer Van Verk: Ik hoor de heer Merx zeggen dat de mensen moet komen naar deze mooie stad. Meent hij dat nou echt? Want het aanvang van zijn betoog is een gitzwart beeld als Dordrecht in het Wilde Westen. Wat is het nu? De heer Merx: Nog eens een keer, wat was uw vraag? De heer Van Verk: U eindigt uw betoog met een oproep om te komen naar deze mooie stad, terwijl u uw betoog begint met een gitzwart beeld als Dordrecht met het Wilde Westen. De heer Merx: Nou, nee, dan heeft u mij niet goed gehoord. Op twee punten niet. Bij dat gitzwarte betoog probeer ik juist Dordrecht te behoeden voor dat Wilde Westen. Dus tijdig ingrijpen, nu actie en nu maatregelen nemen om te voorkomen dat dat Wilde Westen ontstaat. En het andere punt waar u mij niet goed gehoord heeft, is dat wij juist willen bouwen in eerste instantie om onze eigen Dordtse bewoners. Want we zien gewoon die cijfers, ik heb ze hier bij mij, u mag ze ook van mij hebben. De vraag en het aanbod van koopwoningen, daar zien we gewoon echt een, en de vraag vooral van doorstromers, dat zijn de mensen die nu in de woningen wonen zeg maar van 200 tot 300.000 woningen, euro. Die zitten met smart te wachten op die doorstroming, want er is een enorme behoefte aan woningen van 300.000 en hoger.

En op het moment dat we die gaan bouwen krijg je hier ruimte. Maar dat hoef ik u niet uit te leggen, want dat zijn we samen eens. Ja. Dus, dat was ‘m voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we door naar de PVV-fractie, de heer Van Leeuwen. Gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Ja voorzitter, dank u wel. Allereerst wil de PVV het college en het ambtenarenapparaat bedanken voor het opstellen van de Kadernota 2022. Deze kadernota is opgesteld in een tijd waarin het coronavirus en de maatregelen een diepe impact hebben op de economie en het welbevinden van de bevolking. Kijkend naar de Meerjarenraming van Dordrecht, dat saldo ziet er op dit moment negatief uit. We zijn het eens met het college om de lasten nu niet te verzwaren. Dat kunnen we nu niet gebruiken in deze tijd. We kunnen ervan uitgaan dat de gemeente onder andere in de Septembercirculaire en ook de verhoging van het rijksbudget Jeugd, voor een deel zal worden gecompenseerd. Hoe de situatie zal zijn voor de Meerjarenbegroting verderop in het jaar, is daarom nu nog niet bekend. Daarnaast zal de nieuwe regering, als deze er komt, belangrijke knopen moeten doorhakken op het gebied van onder andere de Jeugdzorg, de Wmo en de gelden die voor de energietransitie ter beschikking worden gesteld aan de gemeente.

De PVV ziet andere mogelijkheden om de energietransitie vorm te geven, daar komen we op terug in het volgende agendapunt, maar hoe het ook zij, de gemeente moet gecompenseerd worden en de inwoner met de smalle beurs mag zeker niet de dupe worden, zo vinden wij. Financieel ziet het er al met al, medegegeven de crisis waar we inzitten, voor Dordrecht niet slecht uit. De PVV heeft wel een aantal zorgen die wij hier uitspreken. De eerste betreft de woningbouw. We hebben het al

33

vaker gezegd, Nederland heeft woningen nodig. Het woningtekort is enorm. De prijzen stijgen tot waanzinnige hoogten. Ik las toevallig nog in de krant dat woningen in vergelijking met een jaar geleden met 12,6% gestegen zijn. Echt, ja behoorlijk hoog. En de belangrijkste manier om hieruit te komen is het aanbod van woningen te vergroten. We staan dus achter de woningbouwopgave in Dordrecht, mits aan allerlei faciliteiten ook wordt gedacht. Wonen moet je kunnen in, ik noem er een aantal op, in een omgeving met geen of weinig geluidsoverlast, de omgeving moet aantrekkelijk zijn, en daarnaast moet er voldoende parkeergelegenheid zijn. Voor de PVV is het op dit moment niet duidelijk of met dit laatste, de parkeergelegenheid, voldoende rekening wordt gehouden in de plannen. We vragen daarom de wethouder hoe het zit met de woningbouwontwikkeling, we liepen achter. We lopen achter. Wanneer lopen we op schema? En hoe zit het met die parkeerplekken? Nou, dan wat betreft de woningbouw verder. Ik heb het net al gezegd in de interruptie met mevrouw Kruger. We zouden graag wat meer middeldure huurwoningen gebouwd willen zien. Dit zijn woningen met boven de huurtoeslaggrens van € 752 per maand, tot ongeveer € 1.100 per maand. Eén van de redenen is dat niet alle mensen met een woning kunnen kopen, de prijzen zijn gewoon te veel gestegen.

Een andere reden is dat ook niet iedereen zit te wachten op het kopen van een woning. Je kan namelijk ook ergens tijdelijk gaan wonen of gewoon dat een beetje een te groot risico vinden. Het aanbod van huurwoningen in deze prijsklasse is beperkt. We hebben gisteren een artikel 40-vragenbrief aan het college gestuurd over dit onderwerp. Daarnaast blijft de PVV zich inzetten om ook wat meer huurwoningen in de sociale sector te bouwen. Het college wil in 2031 uitkomen op het aantal sociale huurwoningen in 2016. Dat duurt wel heel erg lang voor mensen die afhankelijk zijn van een sociale huurwoning. Er is nu feitelijk sprake van een krimp. Moties om wat meer sociale huurwoningen te bouwen, in vergelijking met de aantallen die het college gepland heeft, hebben het niet gehaald. Voor ons blijft het wel een belangrijk aandachtspunt. Dan onze zorg, we hebben het ook al vaker gezegd, over het vervoer van chemische stoffen door de stad. Dit moet echt zo snel mogelijk stoppen. Een omleiding over het spoor om Dordrecht heen, om zo uit te komen op de Betuwelijn, zou heel mooi zijn. We hebben begrepen dat er een lobby is om dit te realiseren. Dus mijn of … Onze concrete vraag aan burgemeester Kolff of de wethouder die daarover gaat. Hoe zit het met de laatste stand van zaken? Hoe zit het met de lobby? Zijn er concrete plannen inmiddels? Dan hebben wij twee moties ingediend.

De eerste gaat over de viering van de eerste Statenvergadering 2022. In Dordrecht heeft deze belangrijke historische gebeurtenis plaatsgevonden. Het is terecht dat we dit gedenken. We vinden wel dat een bedrag van vierhonderdduizend euro aan de bevolking niet uit te leggen is in deze tijd. We stellen daarom vast om het budget op tweehonderdduizend euro, op de helft, vast te stellen. Ik heb er vertrouwen in dat het college voor dat bedrag toch een mooi programma kan presteren. Tweede motie is de hondenbelasting. De Tweede Kamer stemde onlangs voor een motie waarin het kabinet wordt verzocht om met de gemeente te onderzoeken of de hondenbelasting kan worden afgeschaft. Dit is … Wat de financiële gevolgen daarvan zouden zijn, wij stellen voor daarom via deze motie om voor te lopen op dit onderzoek en om de hondenbelasting alvast vanaf 2022 af te schaffen. Dit zou een mooie koopkrachtimpuls zijn voor een aantal inwoners. De helft van dat bedrag wat ermee gemoeid is … Ik dacht dat het iets van tegen de vier ton is, zou dus al gedekt zijn

34

door de twee ton die vrijvalt door een lager budget vast te stellen voor de vrije Statenvergadering. De heer Van Verk: Voorzitter. De heer …: Voorzitter, dit was het. Dank u wel. De voorzitter: De heer Van Verk, gaat uw gang. De heer …: Ja. Ja. Ik moest het even afgerond. De heer …: O, sorry. De heer Van Verk: U wilt de hondenbelasting afschaffen. U wilt daar twee ton van het feestje voor aanwenden. Hondenbelasting is een structurele bron van inkomsten voor de gemeente. Hoe wilt u de andere jaren gaan dekken? De heer …: Uitstekende vraag. De andere jaren wil ik graag dekken door zeg maar een bedrag te onttrekken uit de algemene reserve. Ik vind dat we dit de burger moeten gunnen. De heer Van Verk: Voorzitter, ook de algemene reserves zijn incidentele bedragen. Dat kan je niet zomaar aanwenden voor het afschaffen van de hondenbelasting. Er is dus als ik de begroting bekijk, en dat zegt u zelf ook, eindigt die alle jaren, deze begroting, op een min. Dat betekent toch niet dat je geld kan uitgeven of inkomsten kan missen? De heer …: Nou, ik … Ja, ik begrijp uw vraag.

Ik heb ook gezegd dat het op dit moment nog erg onzeker is zeg maar … Of laat ik het zo zeggen, mijn inschatting is gegeven de compensaties die de overheid ons ter beschikking zal stellen, dat we tegen het einde van dit jaar, oktober, november, onze begroting gaan vaststellen, dat we weldegelijk op een positief saldo gaan uitkomen. Ja, en ik vind ook dat, ja, dat we dit voordeel zeg maar aan de burger gewoon moeten gunnen. De reservepositie van de gemeente Dordrecht is op dit moment niet slecht. De heer Van Verk: Nee, maar als we die op die manier uitputten, wordt hij dat vanzelf. De heer …: Maar ik had ook niet zeg maar me voorgenomen om elke keer met dit, met zo een dergelijk voorstel te komen, maar voor dit, voor deze keer … Voor dit jaar, ook gegeven de coronacrisis, vind ik wel dat we de burger een koopkrachtimpuls moeten geven. De voorzitter: Dank. Dat was denk ik … O, was dat ook uw inbreng? Ja. De heer …: Ik was net klaar. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de CDA-fractie, de heer Van der Kruijff. Ik heb twee moties dus van de PVV ontvangen. Motie M4, die gaat over de halvering van

35

budget voor de vrije Statenvergaderingherdenking in 2022. De andere motie gaat over de hondenbelasting. De heer Van der Kruijff, gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: Dank u wel voorzitter. Voorzitter, er wordt in deze kadernota betrekkelijk weinig nieuws voorgesteld. Over de, wat het CDA betreft, echt baanbrekende kaders, gaan we het volgende maand hebben in deze raad als we het gaan hebben over de agenda Dordt 2030, met acht reserveringen van in zo een totaal 295 miljoen euro. Kijk, dat zijn kaders. Dan gaat het over grote investeringen, in woningbouw, in vergroening, in onderwijs, in werkgelegenheid en in onze mooie binnenstad. Maar goed, vandaag de kadernota 2022. Het andere moet nog even een maandje wachten. Dat daarin betrekkelijk weinig nieuws wordt voorgesteld, vinden wij zowel goed nieuws als slecht nieuws. Goed nieuws omdat er ook geen bezuinigingen worden voorgesteld zoals we in vele andere gemeenten wel zien gebeuren. Dat zou in deze coronatijd niet fijn zijn. Ook goed nieuws omdat er geen extra belastingverhoging wordt voorgesteld, zoals we in vele andere gemeenten zien gebeuren. Ook dat is in deze coronatijd goed nieuws. We vinden het goed nieuws, omdat de ambitieuze beleidskoers, van het coalitieakkoord stabiel blijkt, doorgezet wordt en zijn vruchten afwerpt. Daar zijn we als CDA stiekem best blij mee en trots op.

Voorzitter, het slechte nieuws is, dat we ook wel wat zaken missen. Het is net al voorbij geweest ook bij een aantal andere fracties. We missen actie tegen zwerfafval. Keer op keer wordt in deze raad door vele fracties gevraagd om acties tegen afvaldumping naast wijkcontainers op straat, in de plantsoenen, waar dan ook. Keer op keer krijgen we als antwoord dat daar extra voor mensen voor nodig zijn, dus extra geld, want anders kan het niet. Waarom staat dat dan niet in deze kadernota? Blijkbaar is er grote draagvlak in deze raad, is me al opgevallen. Het CDA zou graag zien dat er breed wordt aangepakt per week of misschien ook wel in andere buitengebieden waar dit speelt en dat er een team komt dat daar breed naar kijkt, met de handen uit de mouwen en aan de slag gaat om oorzaken weg te nemen. Het is al gezegd, gewoon de boel op te ruimen, de wijkbewoners erbij te trekken om het gezamenlijk netjes te houden en zo het goede voorbeeld te geven qua waarden en normen. Ook de overtreders aan te spreken, dat je zuinig moet zijn op je leefomgeving, dat dat een kwestie van fatsoen is en als dat dat niet werkt, moet je inderdaad corrigeren en bekeuren. We hielden afgelopen jaren miljoenen euro’s over. Laten we nou eens gewoon een deel daarvan besteden om die problematiek op te lossen en de leefbaarheid in de wijken te verbeteren. Mevrouw …: Voorzitter. De voorzitter: ‘…’, gaat uw gang.

Mevrouw …: Ja voorzitter, ja, dank u wel. Ik hoor de heer De Kruijff ook weer allerlei dingen opnoemen ten aanzien van het afval. Ik heb tot nu toe niemand iets horen zeggen over dat er al zoveel initiatieven in feite zijn, die ook aangeboden worden door mensen uit de wijk, maar die categorisch door de gemeente gewoon geweigerd geworden. In ieder geval, die heeft zo haar eigen oplossingen. Bent u het met me eens dat we ook … Want u noemt nu de wijken. Daardoor kwam ik daarop. Dat we ook juist daar nou eens naar moeten kijken, van: wat voor … De bewoners hebben zelf oplossingen voor allerlei problemen. Alleen dan hebben we een aantal regeltjes, we

36

hebben wat dingen afgesproken. Welk pasje? Geen pasje, ondergronds, wel, geen container, maar als inwoners zelf om iets vragen, dan gaat dat niet. Dus ja, ik sluit me dan ook wel bij u aan dat we inderdaad meer naar die wijken ook toe moeten en de inwoners er gewoon bij betrekken. De heer …: Ja voorzitter, dat stelde ik voor de bewoners er inderdaad bij te betrekken. Wij denken ook dat je naar de wijk toe moet. Misschien is het ook wel een punt dat we dan gewoon op de grote afstand van de wijken staan met wat daar gebeurt. Vandaar ons praktische voorstel het niet bij woorden te laten, maar gewoon ook praktisch iets te doen om in ieder geval in de wijken waar de problematiek het grootst is … We moeten naar financiën kijken hoe breed we dat allemaal kunnen, om daar gewoon types op in te richten die daar aanspreekpunt voor zijn, maar ook wat te zeggen hebben. Doorzettingsmacht heette dat geloof ik in jargon, maar het gewoon op kunnen lossen samen met die bewoners. Voorzitter, het CDA heeft nog een andere beleidswens en dat gaat over groene schoolpleinen. Op heel veel manieren zijn we bezig de stad te vergroenen. Operatie Steenbreek, Tegelwippen en weet ik wat voor namen we er allemaal bij bedacht hebben, om bewoners te stimuleren om hun betegelde tuinen te vervangen door groen.

Echter, de meeste schoolpleinen zijn nog steeds grote betegelde pleinen, terwijl meerdere scholen, hebben wij gehoord, enthousiaste ideeën hebben om daar een mooie groene invulling aan te geven en ook de kinderen betrekken in het verantwoordelijkheid nemen daarvoor. Die scholen krijgen dat deels wel gefinancierd, zowel via incidentele subsidieregelingen als crowdfunding, maar dat blijkt in de optelsom te schraal. Daarmee krijgen ze het niet rond. Als we echt meters willen maken, moet er extra geld komen. Een beleidswens van het CDA is om als gemeentelijke overheid ook middelen beschikbaar te stellen, extra middelen. Dat is niet alleen goed voor de school en voor de kinderenbewustzijn voor hun omgeving bij te brengen, maar het is ook mooi voor de wijk eromheen en de mensen die daar wonen. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank u wel. Mijnheer Van der Kruijff zat al te zoeken wie het was. Voorzitter, er zijn al een heleboel scholen die wel pleinen gerealiseerd hebben, met klimtoestellen, met weet ik veel wat, natuurlijke spelen, ga zo maar door, en die dat wel zonder gemeentelijk geld gefinancierd hebben. Waarom is het CDA hier altijd zo snel in het kijken van hoeveel de gemeente extra kan bijdragen aan iets van scholen die gewoon op een andere manier bekostigd worden? De heer …: Ja.

Nou voorzitter, wat ons gebleken is, want we zijn bij een aantal scholen langs geweest over hoe dat nou werkt, dat inderdaad een aantal scholen dit gerealiseerd heeft, ook deels met crowdfunding, zoals dat zo mooi heet, oftewel geld uit de maatschappij ophalen. Dat zijn vaak scholen die of nieuw gebouwd zijn of die gewoon in hun, ja, dan komt een beetje jargon, in hun meerjarenonderhoudsprogramma toe waren om het schoolplein te gaan vervangen. Maar wij zijn ook bij scholen geweest, bijvoorbeeld in stadspolders, die ons wisten te vertellen dat gewoon de aanpak van hun schoolplein volgens het MJOP, oftewel het meerjare… Nu komt de bureaucratie hoor. Het

37

meerjarenonderhoudsprogramma pas in 2033 aan de beurt is om eens iets met de schoolpleinen te gaan doen. Als zo een school dan probeert dat naar voren te trekken, dan stuit je blijkbaar ergens op een uur, want dan ben je nog niet aan de beurt. Als er dan al budget is, is dat budget vaak ook gericht op het onderhouden, zeg maar het vernieuwen, nieuwe tegeltjes er of omdraai of weet ik wat er gebeurt, van een steen en een schoolplein, maar niet altijd gebaseerd op het vervangen door groen en al helemaal niet gebaseerd op als je het in exploitatiezin bekijkt, het mede verantwoordelijkheid geven aan een school een de schoolklassen. Dat willen die scholen, als je het hebt over verantwoordelijkheid, ook aan kinderen voor hun omgeving aanleren, verantwoordelijkheid te nemen in het onderhoud van die scholen. Dan zit er echt een denkverandering in hoe je dat moet gaan doen. Het is financieel en het is met budgetten omgaan. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dat snap ik. Het is alleen zo dat het niet de gemeente is die dat dan moet aanvullen. Kijk, op het moment dat de scholen dan pas in 2033 aan de beurt zijn voor een mooi schoolplein, dat is natuurlijk hartstikke triest, want dat kan heel erg lang duren.

Of tenminste, dat duurt dan dus ook heel erg lang, maar dat probleem, dat moet dus binnen het schoolverhaal opgelost worden bij een bestuur of wat dan ook. Waarom moet altijd een probleem wat bij scholen wordt veroorzaakt opgelost worden door de gemeente? De heer …: Voorzitter, ik heb me laten vertellen dat de gemeente eigenaar is van de meeste scholen, dan wel dat het straks naar een stichting gaat vanwege de doordecentralisatiearkade, maar dat het nog steeds de gemeente is die dat financiert. Dus echt de gemeente financiert of stelt het geld beschikbaar voor de gebouwen van scholen, de onderwijshuisvesting, zoals dat zo mooi heet. Daar hoort het schoolplein bij. Het is echt een gemeentelijke taak. De voorzitter: ‘…’, gaat u verder. De heer Van der Kruijff: Goed voorzitter, nog twee puntjes. Naar aanleiding van het specifieke uit de kadernota. Er wordt voorgesteld om voor het plan van aanpak Kromhout Kasperspad anderhalf miljoen euro als krediet beschikbaar te stellen. Dat is wel heel veel geld, maar wij willen niet zeggen dat het te veel of te weinig is, want we hebben er geen specificatie van en die zouden we wel graag nog krijgen. Nou, daar is een motie over aangenomen die als het goed is dat inzicht gaat geven. Maar tot die tijd zou het CDA graag zien dat dit bedrag als reservering in de begroting wordt opgenomen, in plaats van als een krediet.

Dan kunnen we aan de hand van dat plan altijd nog kijken of we er een krediet van kunnen maken, oftewel dat moet dan een raadsvoorstel zijn. Het tweede punt gaat over de eerste vrije Statenvergadering met vier ton. Het CDA vindt dat bedrag wel terecht, maar … In de eerste instantie lijkt dat tenminste wel, ook als je het vergelijkt met eerdere jaren waarin we mijlpalen hebben gevierd. Alleen daarvan zouden we ook wel graag eerst een uitwerking willen zien wat we dan precies

38

gaan doen. Dus precies hetzelfde punt, ook daar liever nu als krediet beschikbaar stellen. Nee, als reservering benoemen en als krediet beschikbaar stellen. Voorzitter, dan nog een punt waar het al een paar keer over gegaan is vanavond, over de bouw. Het blijft het CDA dwarszitten dat een bouw van nieuwe sociale huurwoningen voor de wooncorporaties zo moeizaam en traag verloopt. Dat heeft niets te maken met de bouwambitie, want de getallen kloppen allemaal, maar met het realisatietempo. We krijgen steeds vaker signalen … Ook gisteren stond het weer in de Trouw, misschien heeft u het gelezen, een verhaal van onze Dordtenaar, onze plaatsgenoot, Nathalie van Gulick, ik mag haar naam zeggen, het stond gewoon in de krant, die als gescheiden vrouw gedwongen is om bij haar ex op een luchtbed te slapen, terwijl het nog wel drie jaar kan duren voor ze aan de beurt is voor een sociale huurwoning. Dat zijn toch geen situaties die je wilt. De heer Portier: Voorzitter. De heer Van der Kruijff: Een ander triest verhaal illustreert ook de noodzaak voor het bouwen van meer zogenaamde tussenwoningen. In jargon zijn het in between te houden, maar ik noem het maar even in het Nederlands. De voorzitter: Interruptie, de heer Portier. De heer Portier: Ja.

Is de heer Kruijff niet van mening dat het beleid waar hij ook voor gestemd heeft om juist maar tien procent sociale huurwoningen te bouwen en het totaal niet uit te breiden en pas in 2031 weer op pijl te zijn met 2016, dat het hier sterk aan heeft bijgedragen? De heer Van der Kruijff: Dan … Nou, dat ben ik niet met u eens. Dat zei ik ook al, want ik zag die vraag aankomen en ik probeerde hem voor te zijn, maar dat is dan mislukt. Ik zei dat de ambitie die we hebben volgens ons deugd. We zeggen gewoon dat we zestienhonderd sociale huurwoningen moeten realiseren en dat we dat moeten inhalen. We lopen daar alleen gigantisch op achter. Het uitvoeringstempo is veel te laag. De ambitie is wel oké. Ja, natuurlijk kun je als ambitie hebben: bouw die zestienhonderd in één jaar, maar dat vinden wij niet realistisch. Maar dat dat sneller gaat dan nu, afgelopen jaren is er geen enkele toegevoegd. Alles wat er is toegevoegd is compensatie voor wat er is afgebroken of nog erger. De heer Portier: Maar voorzitter, het is toch ook niet gek als je een heleboel wijken die je bouwt er alleen maar dure woningen gepland worden, dat je die ambitie niet haalt? De heer Van der Kruijff: Nou, dat sluit elkaar helemaal niet uit. Je kunt nieuwe wijken bouwen en je kunt ook sociale huurwoningen bouwen in die wijken en dat doen we ook in een aantal wijken, maar wij vinden dat te traag gaan.

Wij hebben ook al eerder gevraagd: hebben we bijvoorbeeld een initiatief leerpark 2F? Daarvan hebben we vorig jaar in de raad als CDA voorgesteld: kunt u dat trucje, noem ik het dan maar even, zo een project met tijdelijke woningbouw voor 2025 jaar ook niet op een andere plek doen? Nou, op 30 juni zitten we in de commissie grote projecten. Wij hebben ook ooit een motie ingediend en dat zeg ik ook maar even tegen de heer Van Leeuwen als je het hebt

39

over meer huurwoningen, zou je dat niet kunnen versnellen? Dat staat 30 juni in de commissie grote projecten geagendeerd. Ik zou het er graag met u over hebben. Het college doet ook een aantal interessante gedachtelijnen aan de hand … Ik weet niet of je die stukken al bestudeerd hebt. Ik kan me voorstellen nog niet als de eerste kadernota er vandaag is. Maar op 30 juni staat er ook: we hebben het Maasterras aangekocht. Zouden we daar niet een tijdelijke voorziening kunnen neerzetten waar ook een heel aantal sociale huurwoningen tijdelijk, al is het maar voor overbrugging, neergezet wordt. Het college reikt die gedachtelijn aan, nog niet in een raadsvoorstel, maar wel als gedachtelijnen. Wij vinden dat heel interessant en zouden daar graag met elkaar over willen praten. Niet om meer sociale huurwoningen te gaan bouwen, want wij denken echt als je naar de onderzoeken kijkt, dat het helemaal niet hoeft, maar vooral om het sneller te doen. De heer Veldman: Voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Veldman. De heer Veldman: Ik heb ook even een vraag naar aanleiding van dat voorbeeld wat de heer Van der Kruijff noemde. Ik heb dat ook gelezen.

Het deed bij mij ook de vraag rijzen … Kijk, individuele situaties daargelaten, maar of je ook niet eigenlijk daarvoor al moet zijn van: hoe ontstaat nou die extra vraag op sociale huurwoningen? Hoe ontstaat de vraag op die crisisopvang? Hoe ontstaat die vraag naar urgentie? Daar moet je volgens mij ook ingrijpen, althans beleid op voeren, dat als het even kan, dat er dus geen vraag is naar dat soort urgentie. Omdat je, ja … Anders is het ook een beetje dweilen met de kraan open naar mijn inzicht. Is de heer Van der Kruijff het daarmee eens? De heer Van der Kruijff: Ja voorzitter, natuurlijk zou je dat willen, maar je kunt niet alle urgentie voorkomen. Er zijn mensen die uit een ander land gevlucht zijn en die erkent zijn als vluchteling en statushouder die je moet huisvesten. Er zijn mensen die in psychiatrische problemen komen en daardoor dakloos raken die je urgent moet huisvesten. Mevrouw Kruger: Voorzitter. De heer Van der Kruijff: Er zijn mensen die in relatieproblemen komen waardoor ze uit elkaar moeten en waarbij één van de twee opeens geen huis meer heeft. Ja, ik zou dat allemaal willen voorkomen met u. maar ik denk dat dat niet realistisch is. De voorzitter: Dank. Mevrouw Kruger.

Mevrouw Kruger: Ja voorzitter, ik denk dat de heer Van der Kruijff mij of mijn vraag … Die had ik eigenlijk aan de heer Veldman … Ik weet dat ik niet mag interrumperen op degene die interrumpeert, maar de vraag was mij niet helemaal duidelijk. Ik denk dat ik wel een vermoeden had waar u naartoe wilde, maar de heer Van der Kruijff heeft het beantwoord. Dank u wel.

40

De heer Van der Kruijff: Goed voorzitter, inderdaad, in deze raad is meerdere keren gesproken over die krapte. Er wordt ook gekeken van: zou je dat aantal crisissituaties of urgente situaties niet moeten minderen? Of zou je niet meer … Zou de heer Portier zeggen, sociale huurwoningen moeten bouwen? Nou, wij denken niet meer, maar vooral sneller, want wij zien op dit moment krapte. Daar moeten we wat mee. Ook voor de in between tussenoplossing voor de crisis. Voorzitter … De heer Merx: Voorzitter, mag ik één vraag stellen? De voorzitter: Ja, de heer Merx. De heer Merx: Maar bedoelt u dan daar tijdelijke woningen a la 2F, die dan later weer als die plannen geconcretiseerd worden en daar echt heipalen de grond in gaan, dat dat dan verdwijnt? Dus echt een tijdelijke tussenoplossing. Want … Dan moet u het vooral volgens mij zoeken in de woningen … Ik haal dat RIGO-onderzoek maar weer naar boven, want tot 433 is er een overschot volgens deze plannen, maar vooral de zeshonderd euro tot zes en een half, tot 663 euro. Daar zit vooral de krapte. Dan zit je in dat woningsegment. Voor de rest valt het eigenlijk als ik dit straatje zie wel mee. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, de heer Merx heeft zich duidelijk beter in de exacte getallen voorbereid. Maar mijn beeld is, laat ik het zo voorzichtig zeggen, dat de krapte inderdaad, ik noem het maar in de betaalbare huur zit.

Dat is de sociale huur en het gedeelte daar vlak boven. Misschien kunt u dat beamen, als u het allemaal bestudeerd heeft. De heer Merx: Ja nee, ik kan het … Het loopt redelijk vlak. De heer Van der Cruijff: Ja. De heer Merx: Er zit in een bepaald klein segment zit een echt wel een behoorlijk tekort. Maar voor de rest zeg maar loopt het gele vlak, waarbij zelfs in de hele goedkope … Maar ik vraag me af: bestaan die nog? Zelfs een overschot zou zijn, als je dit straatje bekijkt. De heer Van der Kruijff: Ja voorzitter, dat zou kunnen. Dat weet ik niet. Dat de hele goedkope, misschien ook zodanig onaantrekkelijk zijn, ze zijn niet voor niks heel goedkoop, dat niemand er meer wil wonen. Ja. De voorzitter: Gaat u verder, mijnheer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Ja. Goed voorzitter, een laatste punt waar we het over zouden willen hebben, ook in het kader van woningbouw, over de invoering van zelfbewoningsplicht. Want wij bouwen veel nieuwbouwwoningen voor de doelgroepen waar we het allemaal over gehad hebben, maar we zien meer en meer dat goedkopere en middel dure woningen ook worden opgekocht door mensen met veel geld, die die woningen vervolgens weer gaan verhuren ook voor heel veel geld, en dat die wo… Dat dat daarmee dus niet beschikbaar komt voor de doelgroepen die dat graag willen kopen.

41

We zien meerdere steden daar op een gegeven moment verordeningen over maken om te voorkomen. Wij zouden dat ook graag in Dordrecht willen doen en dat eens met elkaar verkennen of dat zou kunnen en hoe dat vorm te geven. We hoeven het niet zelf uit te vinden. De heer Van Verk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Verk. De heer Van Verk: Zou de heer Van der Kruijff ook voelen voor een antispeculatiebeding in de contracten? Dat wil zeggen dat als je een woning koop, je minimaal er vijf jaar moet wonen en als je hem eerder verkoopt, dat de winst dan naar de gemeente gaat? De heer Van der Kruijff: Ja, dat … Voorzitter, dat zit in dezelfde lijn van denken en dient hetzelfde doel. Dus ook daar kun je naar kijken. Ja. De heer …: Voorzitter, afsluitend. Onze dank en ook onze complimenten voor de goed leesbare, goed begrijpelijke en helder gestructureerde kadernota. We zijn weleens kritisch geweest op stukken die we krijgen, maar we vonden dit gewoon echt makkelijk en goed lezen. Dat dat gelukt is, zo afsluitend, vinden we dan weer goed nieuws. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de volgende. Dat is de heer Portier, vanuit de SP-fractie. Voordat ik hem het woord geef, wil ik even twee minuutjes of zo het voorzitterschap overdragen aan de heer Schalken, want ik moet heel eventjes achter de deur zijn. Maar gaat u vast verder en wat mij betreft vanachter uw plaats.

De heer …: Voorzitter, zouden we misschien … Zouden we misschien even handjes kunnen gaan wassen? De voorzitter: O, u wilt gewoon even schorsen? De heer …: Ja. De voorzitter: Ja, dat waren we digitaal natuurlijk gewend, maar fysiek niet. Maar ik vind het goed. Laten we dan schorsen. De heer …: Vijf minuten. De voorzitter: Dan schorsen we vijf minuten, tot vier uur. Geachte leden van de raad, de vergadering is heropend. Graag stilte in de zaal, want het is een … Mijnheer Merx zakt door zijn stoel. Mijnheer Merx, aan het stokje van uw stoel hangt een gebruiksaanwijzing. Daar kunt u lezen hoe het moet. Goed, de vergadering is heropend. We gaan verder. Ik zou graag stilte willen in de zaal en alle aandacht voor de heer Portier. Gaat uw gang. Stilte graag. De heer Portier heeft het woord. Mensen, kom op. De heer Portier: Voorzitter. Voorzitter, ik word verlegen van alle aandacht natuurlijk.

42

De voorzitter: Mijnheer Portier, voor de rest niemand. Dank u. De heer Portier: Voorzitter, nou, ik ga voor de verandering eens positief beginnen. Bedankt voor het overzicht van incidentele posten, dat het dat toch nog op tijd voor de vergadering verstrekt is. De voorzitter: Het is niet … Sorry, mijnheer Portier, het spijt me, maar het is niet te verstaan. Ik wil echt iedereen verzoeken even stil te zijn. Het is gewoon een ingewikkelde zaal qua geluid. Laten we daar met elkaar rekening mee houden. Mijnheer Portier zegt allerlei hele behartenswaardige dingen. Dus daar gaan we toch met elkaar even goed naar luisteren. Hij begon dat hij iets positiefs gaat zeggen en dat dat in tegenstelling is tot normaal. Nou, dat … Corona heeft u goed gedaan, mijnheer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: Ja voorzitter, dit wordt niet het nieuwe normaal. Ik dankte voor het overzicht van incidentele posten, dat er wat, ja, toch voor de vergadering verstrekt is. Dan nu weer naar het oude normaal. Het huidige college heeft deze periode een aantal zaken geregeld, bijvoorbeeld een gratis OV vanaf 65 jaar en de dorpspas. Maar de dekking is juist tot en met 2022 geregeld. Dus we gaan ervan uit dat dit soort zaken stopt en corrigeert het saldo vanaf 2022 met 879.000 oplopend tot 2.932.000 in 2025.