2.1 Concept Notulen Gemeenteraad Gemeente Dordrecht 22 juni 2021.pdf

VERSLAG VAN DE OPENBARE VERGADERING VAN DE GEMEENTERAAD DORDRECHT D.D. 22 JUNI 2021 Raadzaal stadhuis Voorzitter: dhr. Kolff Raadsgriffier: mevr. Wepster Verslag: NotuBiz Aanwezig: Dhr. Boersma (ChristenUnie/SGP) Dhr. Burakçin (GroenLinks) Dhr. Gündogdu (Beter Voor Dordt) Dhr. Den Heijer (VVD) Mevr. Van den Heuvel-van der Ham (CDA) Mevr. Jager (Fractie Jager) Mevr. Klein-Hendriks (ChristenUnie/SGP) Mevr. Koene (Gewoon Dordt) Mevr. Kruger (GroenLinks) Dhr. Van der Kruijff (CDA) Dhr. Van Leeuwen (PVV) Dhr. De Lijster (GroenLinks) Dhr. Loekemeijer (D66) Dhr. Merx (VVD) Dhr. Van der Net (VVD) Mevr. Nijhof (Beter Voor Dordt) Dhr. Noldus (VVD) Dhr. Oostenrijk (CDA) Dhr. Polat (D66) Dhr. Portier (SP) Mevr. Rutten-Alberts (PVV) Dhr. Schalken-den Hartog (Beter Voor Dordt) Mevr. Stolk (VSP) Dhr. Tiebosch (D66) Dhr. Veldman (ChristenUnie/SGP) Dhr. Van Verk (PvdA) Dhr. Wisker (VSP) Portefeuillehouders: wethouder M. Burggraaf, wethouder P. Heijkoop, wethouder H. van der Linden, wethouder P.H. Sleeking, wethouder B.C.M. Stam 1. Opening en vaststellen agenda, mededelingen De voorzitter: Geachte leden van de raad, mensen die met ons meekijken, collegeleden die beneden in de Kennedyzaal zitten. Ben ik goed te verstaan? Ik hoor een echo in de lijn. Misschien dat er nog, de techniek er nog even naar kan kijken.

Ik denk dat ik even moet doorpraten, zodat ze ook weten wat ze doen achter de schermen. Hierbij open ik

1

de raadsvergadering. Het is ontzettend fijn en bijzonder om u allen weer in deze prachtige raadszaal te zien. Welkom terug. We hebben hier voor het laatst met elkaar in september vorig jaar vergaderd. En daarna alleen nog maar digitaal. Dus dat is bijna een jaar. Het is wel mooi dat we via die digitale weg met elkaar hebben kunnen doorwerken. Om het maar eens op zijn Dordts te zeggen, we waren er ook wel een beetje klaar mee met zijn allen, dus het is heel goed dat we hier weer zijn. En dat ook de wandelgangen rondom de raadsvergaderingen het weer een beetje gaan doen. En goed nogmaals dat we dit voor de zomer zo weer kunnen herpakken. En ik wil ook vanaf deze plek u allen, maar ook de commissieleden en alle mensen die ons ondersteunen, bedanken en complimenten geven voor het feit dat we toch in de tussentijd in die bijna een jaar met elkaar hebben kunnen doorvergaderen. En dat iedereen zich daar ook flexibel in heeft getoond. Want we hebben dat toch maar met elkaar die klus geklaard. En gelukkig gaat het nu met de coronasituatie een stuk beter. En hebben inmiddels een groot aantal mensen 1 of 2 vaccins ontvangen. Maar we zijn er nog niet. En daarom kunnen we nog net niet als vanouds met elkaar vergaderen in de ronde setting. En maakt de 1,5 meter norm dat we nu slechts nog met 42 mensen in deze zaal mogen zitten.

Helaas kunnen we daarna ook nog niet met elkaar aan de raadstafel en kunnen ook pers en publiek nog niet aanwezig zijn live in deze zaal. Maar gelukkig kan iedereen wel deze vergadering via internet volgen. En welkom dus ook nogmaals voor iedereen die met ons meekijkt. En als het goed blijft gaan dan kunnen we in, wellicht in september weer terug, helemaal terug naar het oude normaal. De griffier heeft u afgelopen vrijdag nog een mail gestuurd met praktische informatie voor deze vergadering. En ik herhaal nog een paar belangrijke punten daaruit. Zoals gezegd, zoals vanzelfsprekend denk ik ook nog steeds, de 1,5 meter regel. Let op met lopen. Geef elkaar de ruimte en wacht even als het nodig is. En bij het lopen verzoek ik u ook het mondkapje op te zetten. Dat is een maatregel die tot komende zaterdag nog geldt, dus laten we ook daar ons nog aan houden en het goede voorbeeld geven. En als u op uw plaats zit dan mag het mondkapje af. Als u van plaats wisselt dan kunt u het inmiddels bekende, maar misschien in de tussentijd toch al een beetje vergeten, mandje meenemen. Daar zitten uw spullen in en uw drankjes. En dan voor wat betreft interrumperen. Als u geen microfoon hebt, dan zijn er een paar opties. Of de mensen die op de tribune zitten kunnen gebruikmaken van de 2 microfoons die aan weerszijden staan.

Mensen in het achterste gedeelte van de binnenring kunnen gebruikmaken van de loopmicrofoon die de griffie hier heeft neergelegd. En mensen in het voorste gedeelte van de binnenring kunnen gebruikmaken van de interruptiemicrofoon rechts vooraan. En stemmen, dat doen we met de rode en de groene kaarten zoals die in uw mandje zitten. Nou, dan hebben we daarmee een beetje de huishoudelijke mededelingen gehad. En dan kunnen we met de vergadering beginnen. Ik zie dat iedereen ook de bestelde drankjes heeft ontvangen. Daar was veel reuring over, want iedereen deed mee. Ik wil, ik weet dat dit raadslid Den Heijer is die ons nog van een milkshake heeft voorzien. Met een ebbehouten rietje of zoiets. Ik weet niet wat hij precies wilde. En volgens mij hebben we dit leuke plantje te danken aan de fractie van GroenLinks, maar dan kijk ik even naar mevrouw Kruger. Dit krijgen we van u toch? Mevrouw Kruger: Nou, dat komt, wordt straks duidelijk.

2

De voorzitter: O, goed. Ik mag het nog niet zeggen, maar het wordt straks duidelijk. Dan gaan we nu van start met de vergadering. Ik heb een afmelding voor het middagdeel ontvangen van de heer Helweg, van de PVV. En hij zal er vanavond wel bij zijn. En ik heb een afmelding ontvangen van de heer Soy, die is ziek. En ik heb een mededeling gekregen dat wethouder Heijkoop ietsje later aanschuift, maar ik ga ervan uit dat u daar in principe niks van merkt. Als dat wel zo is, dan zal hij uiteraard adequaat worden vervangen. Ik kijk even of ik dan iedereen heb die er niet is. Mijnheer Loekemeijer, die is er nu nog niet, maar die is op weg hier naartoe dus die kunnen we straks ook verwelkomen. Dan kom ik bij het vaststellen van de agenda. Ik heb twee bijzonderheden. Ik heb begrepen dat de ChristenUnie/SGP-fractie een motie heeft bij agendapunt 8, over de Grondexploitatie DistriPark. Die motie is op tijd gedeeld en daarmee wordt het ook een bespreekstuk. En ik stel voor dat we dat agendapunt als laatste behandelen, na agendapunt 35. Kunt u daarmee instemmen? Ik zie geen grote weerstand. En daarmee is dat onderdeel van de agenda. En dan nog het volgende. Afgelopen vrijdag heeft de griffier u gemaild over agendapunt 6, het vaststellen van de Jaarstukken.

In deze mail werd aangegeven dat de accountant nog geen controleverklaring heeft kunnen verstrekken en daar is ook uitgelegd hoe dat komt. U wordt voorgesteld om dit agendapunt vandaag niet te behandelen, maar door te schuiven naar de vergadering van 13 juli. En de vraag is of u daar ook mee kunt instemmen? Dat is het geval. Is er nog iets anders voor de agenda? Zo niet, dan stellen we de agenda, met de genoemde wijzigingen, vast. Ben ik inmiddels goed te verstaan? Ja, het blijft, ja, ja, het is geen digitale vergadering natuurlijk. We zitten weer in de oude zaal. Maar kan iedereen het wel volgen, of niet? Ja? Anders dan maar even aangeven, dan kijken we of we toch nog iets beter kunnen krijgen. 2. Vaststellen van de notulen van de Raadsvergadering van 26 mei 2021, de Commissie Grote Projecten van 20 mei 2021 en de Commissie Bestuur en Middelen, Fysieke Leefomgeving en Sociale Leefomgeving van 12 mei, 18 mei en 2 juni 2021 De voorzitter: Dan zijn we bij agendapunt 2, het vaststellen van de notulen van de Raadsvergadering, de notulen moet ik zeggen, van de Raadsvergadering van 26 mei 2021, de Commissie Grote Projecten van 20 mei 2021 en de Commissies Bestuur en Middelen, Fysieke Leefomgeving en Sociale Leefomgeving van 12 en 18 mei en van 2 juni 2021. Ik kijk even of er naar aanleiding van of over die notulen nog vragen of opmerkingen zijn.

Zo niet, dan stellen we die bij deze ook vast. Hamerstukken 3. Bekrachtigen geheimhouding bijlage behorend bij de raadsinformatiebrief over Stadswerven, Prins Clausbrug De voorzitter: En dan zijn we bij de hamerstukken. Zoals gebruikelijk loop ik die één voor één langs, waarbij stemverklaringen uiteraard mogelijk zijn. We beginnen bij agendapunt 3, bekrachtigen geheimhouding bijlage behorend bij de raadsinformatiebrief over Stadswerven, Prins Clausbrug. Iemand? Ja, de heer Portier.

3

De heer Portier: Ja, als SP zien wij niet in waarom dit geheim gehouden moet worden. Dus wij willen geacht worden tegen te hebben gestemd. De voorzitter: Dank u wel. Ik vind het ook lastig hoor om de heer Portier goed te verstaan. Dus ik wil toch verzoeken of de techniek nog even kan kijken of het ietsje duidelijker en harder kan. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Ik sluit me aan bij de stemverklaring van de heer Portier. De voorzitter: Anderen nog? Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja voorzitter. De VSP sluit zich ook aan bij de stemverklaring van de heer Portier. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Mevrouw Jager, u haast zich. Mevrouw Jager: Ik sluit me er ook bij aan. De voorzitter: Ja, dat vermoeden had ik al. Anderen nog? Dan stellen we dit agendapunt vast met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. 4. Verplaatsing “De Vrije Tuinder” – Raadsvoorstel De voorzitter: Dan gaan we naar 4, verplaatsing “De Vrije Tuinder”. Iemand? Akkoord. 5. Vaststellen bestemmingsplan 6e herziening Krispijn, locatie Huygensstraat 26 – Raadsvoorstel De voorzitter: 5, vaststellen bestemmingsplan 6e herziening Krispijn, locatie Huygensstraat 26. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank voorzitter. Voorzitter, wij zijn bezig met betrekking tot de bestemmingsplannen om dat, ja het is heel ingewikkeld om het uit te leggen.

Maar goed, in ieder geval is er naar aanleiding daarvan door de griffie geadviseerd om te vragen of alles met betrekking tot bestemmingsplannen aangehouden kan worden totdat wij daar antwoord op hebben. Dus mijn vraag is eigenlijk om dit aan te houden. De voorzitter: Dat is lastig, want het staat nu als hamerstuk. Dus daarmee wordt het in principe gewoon vastgesteld, maar is er alleen nog ruimte voor stemverklaringen. Mevrouw Koene: Nou, in dat geval, als erover gestemd moet worden dan stem ik dus dan tegen. De voorzitter: Begrijp ik. Anderen?

4

Mevrouw Koene: En de heer Van der Klaauw natuurlijk ook. Dat wist hij nog niet, maar dat weet hij dan nu. De voorzitter: Zo mijnheer Van der Klaauw, nou die zit onder de plak. Anderen nog? Zo niet, dan stellen we agendapunt 5 vast, met inachtneming van hetgeen daarover is gezegd. 6. Vaststellen Jaarstukken 2020 – Raadsvoorstel De voorzitter: Agendapunt 6, vaststellen Jaarstukken 2020. Maar hiervan is dus vastgesteld, zojuist bij de agenda, dat we die doorschuiven naar volgende vergadering. 7. Vaststellen Jaarverslag 2020 – gemeente Dordrecht De voorzitter: Gaan we naar 7, vaststellen Jaarverslag 2020 gemeente Dordrecht. Akkoord. 8. Openen van de grondexploitatie ten aanzien van de tweede en derde fase van DistriPark (Dordtse Kil IV) – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 8, dat is een bespreekstuk geworden. Agendapunt 35. 9. Verdere uitwerkingsafspraken Servicegemeente Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Gaan we naar 9, verdere uitwerkingsafspraken Servicegemeente Dordrecht. Zijn daar vragen of opmerkingen bij in de zin van een stemverklaring? Dan is dat vastgesteld. 10.Zienswijze Begroting 2022 en Jaarrekening 2020 diverse Gemeenschappelijke regelingen – Raadsvoorstel De voorzitter: 10, zienswijze Begroting 2022 en Jaarrekening 2020 diverse Gemeenschappelijke regelingen. Akkoord.

11.Vaststellen grondexploitatie Oranjepark – Raadsvoorstel De voorzitter: 11, vaststellen grondexploitatie Oranjepark. Is akkoord. 12.Vaststellen van de wijzigingsverordening Parkeerbelasting en betalen per minuut in de parkeergarage – Raadsvoorstel De voorzitter: 12, vaststellen van de wijzigingsverordening Parkeerbelasting en betalen per minuut in de parkeergarage. Akkoord. 13.Vaststellen Wegennota 2021-2025 – Raadsvoorstel De voorzitter: 13, vaststellen Wegennota 2021-2025. Is ook akkoord.

5

14.Vaststellen bestemmingsplan 7e herziening Wielwijk, Crabbehof en Zuidhoven, locatie Van Kinsbergenstraat – Raadsvoorstel De voorzitter: Vaststellen bestemmingsplan 7e herziening Wielwijk, Crabbehof en Zuidhoven, locatie Van Kinsbergenstraat. Akkoord. 15.Raadsvoorstel Aanbesteding Accountantsdiensten 2022 De voorzitter: 15, raadsvoorstel Aanbesteding Accountantsdiensten 2022. Is akkoord. 16.Vaststellen Eerste wijziging verordening Jeugdhulp Dordrecht – Raadsvoorstel De voorzitter: Vaststellen Eerste wijziging verordening Jeugdhulp Dordrecht. Ook akkoord. 17.Vaststellen geactualiseerde werkwijze CTOO – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan 17, vaststellen geactualiseerde werkwijze CTOO. Is ook akkoord. Stukken ter kennisname

18.Raadsinformatiebrief over ontwikkelingen wooncomplex kavel 2F op het Leerpark – Raadsvoorstel 19.Raadsinformatiebrief Voortgang reparatie Lange Geldersekade 20.Raadsinformatiebrief over communicatie bij implementatie grondstoffenplan 2021-2030 21.Voortgang uitwerking actualisatie Plan Essenhof 22.Raadsinformatiebrief Vaststellen Jaarverslag klachten 2020 23.Raadsinformatiebrief Coronamaatregelen (8 juni 2021) 24.Raadsinformatiebrief Gewijzigde SiSa2020-bijlage in Jaarstukken 2020 wegens verschrijving 25.Raadsinformatiebrief Verlengen contract HSUP (Handhaving Support) 26.Raadsinformatiebrief overeenkomst met GO Sharing, aanbieder van elektrische deelscooters 27.Raadsinformatiebrief stand van zaken gebiedsontwikkeling Vlijweide 28.Raadsinformatiebrief over Stadswerven, Prins Clausbrug De voorzitter: Dan hebben we nog elf stukken ter kennisname. Ter kennisgeving, 18 tot en met 28. Ik ga ervan uit dat we die zo ter kennisgeving kunnen aannemen. De heer Portier: Voorzitter. De voorzitter: De heer Portier. De heer Portier: Ja ik had één opmerking over agendapunt 20, de Raadsinformatiebrief over communicatie bij implementatie grondstoffenplan, waarin verwezen wordt naar alle onrust die ontstaan is naar aanleiding van het nieuwe beleid. En ik denk dat die onrust

6

niet alleen maar te wijten is aan slechte communicatie, maar ja dat misschien ook het beleid maar eens heroverwogen zou moeten worden of snel geëvalueerd of dit nou wel allemaal zo verstandig was. En daar wou ik het even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog bij deze stukken ter kennisname? Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: De VSP sluit zich bij de stemverklaring van de heer Portier aan. De voorzitter: Nou is niet echt een stemverklaring, maar een woordvoering. Anderen nog? Dan nemen we dit verder ter kennisgeving aan. Stukken ter bespreking 29.Vaststellen Kadernota 2022 – Raadsvoorstel De voorzitter: En dan gaan we naar het eerste bespreekstuk. En dat is meteen niet de minste, namelijk de Kadernota 2022. Vandaag behandelen we de eerste termijn van onze Kadernota. De algemene beschouwingen. Iedere fractie heeft een spreektijd van 7 minuten, exclusief interrupties. En hierbij is de spreekvolgorde afwisselen oppositie, coalitie, naar grootte. Waarbij we starten bij de grootste oppositiepartij. De wethouders krijgen een spreektijd van 5 minuten, waarbij de wethouder Financiën een dubbele spreektijd krijgt. Indien nodig, want hij hoeft er natuurlijk geen gebruik van te maken. De wethouders kijken mee via, zoals gezegd vanuit de Kennedyzaal en komen om de beurt hier in de zaal in voor hun termijn naar de raadzaal.

Maar zoals gezegd, we beginnen met de raad uiteraard. Normaalgesproken vinden de algemene beschouwingen plaats vanachter het spreekgestoelte. En vanwege corona beperken we echter de loopbewegingen zoveel mogelijk en kunt u de algemene beschouwingen vanaf uw eigen plaats houden. Laten we daarmee beginnen. Dan geef ik als eerste graag het woord aan D66, aan de heer Polat. Gaat uw gang. De heer Polat: Dank voorzitter. Voorzitter, eindelijk is het licht aan het eind van de tunnel zichtbaar. Met de versoepelingen begint ons land en onze stad weer te leven. D66 heeft een enorme waardering voor allen die in deze moeilijke tijden hun best hebben gedaan om het negatieve effect voor de inwoners zo minimaal mogelijk te houden. Onze waardering gaat vooral uit naar de veiligheidsdiensten die alles in goede banen hebben geleid. Het zorgpersoneel dat onder zware omstandigheden hebben geopereerd. GGD met hun geoliede vaccinatiemachine, de ambtenaren in de stad die de stad draaiende hebben gehouden. Vooral ook kleine ondernemers die het moeilijk hadden. En natuurlijk naar alle Dordtenaren die zich aan de regels hebben gehouden. Deze zomer hoeft niet per se een overvolle, onverantwoorde summer of love te worden, maar we mogen de heropening van de samenleving best een beetje vieren. Voorzitter, D66 maakt zich zorgen over armoede, kansenongelijkheid, burgerparticipatie, digitalisering,

7

energietransitie, groen en innovatie in de stad. Echter, al deze punten binnen 7, met uw goedkeuren, binnen 10 minuten verwoorden gaat zelfs een snelle spreker als ik niet lukken. Daarom een selectie van onderwerpen. Voorzitter, in deze onzekere tijden is het goed om stil te staan waar we als samenleving naar toegaan. Volgens de Nationale Ombudsman leven nog steeds bijna een half miljoen Nederlandse huishoudens in armoede, waaronder ook gezinnen met minderjarige kinderen. In 2018 heeft het college becijferd dat in Dordrecht naar schatting bij 9600 huishoudens een risico op problematische schulden is. En bij 4500 huishoudens hier al sprake van is. In een welvarend als Nederland kunnen we ons niet permitteren dat ongeveer 10% van onze huishoudens in armoede leven. D66 wil hier geen woorden, maar daden. Voorzitter, het lijfmotief van D66 is burgerparticipatie. Juist in Dordt wordt de burger nodig gemist in de meeste dossiers. De heer Van der Kruijff: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Ja voorzitter, de heer Polat houdt een heel betoog over armoede. En die zorgen kan ik wel begrijpen, die zijn wij ook. We hebben het nu over de Kadernota.

Mist u iets in de Kadernota wat we volgend jaar zouden moeten doen wat u verwacht had wat erin zou staan? Meer dan we nu doen? En zo ja, wat is dat dan? De heer Polat: Nou ik, wij missen vooral de onderwerpen waar dus de armoede geadresseerd wordt. Wij willen graag van het college weten van welke acties het college wil gaan nemen, de wethouder wil gaan nemen om in ieder geval de armoede terug te kunnen dringen. Er is in 2018 becijferd dat 9600 mensen in armoedegrens leven. Wat is ermee gebeurd? En zijn deze mensen nu wel geholpen of niet? En welke acties gaat de wethouder nemen om die mensen te helpen? En de Kadernota is eigenlijk een kaderstellend, kaderstellend voor de begroting. En dan willen wij gewoonweg van de wethouder weten, van welke acties gaat hij ondernemen en welke middelen hij beschikbaar gaat stellen om die mensen te gaan helpen? De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dan toch nog één keer. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: We hebben hier in Dordt een uitgebreid armoedebeleid vastgesteld met elkaar. Wat ongeveer raadsbreed omarmd is, ook door u. En dan vraag ik dus, kunt u nu aan het college gaan vragen wat doet u allemaal? Nou, dat hebben we pas allemaal in het armoedebeleid vastgesteld.

Dus nogmaals de vraag, wat mist u daar dan in? Wat wilt u dat er extra gebeurt? Wat wilt u voor nieuws horen wat u nog niet gehoord heeft? De heer Polat: Nou, het nieuws wat ik wil gaan horen is van, dat is op dit moment nu door de Ombudsman is geïdentificeerd dat er gewoonweg in Nederland ongeveer 500.000 mensen onder armoedegrens leven. En dat is gewoonweg, dat willen wij gewoonweg ook in Dordrecht willen wij gewoonweg dat terugdringen. Dat is natuurlijk

8

allemaal becijferd in 2018. Wij zijn er ook akkoord mee gegaan. We zijn natuurlijk ook, samen hebben wij gewoon geprobeerd om die mensen te helpen. Maar op dit moment is het gewoonweg door omstandigheden, zien wij gewoonweg dat de armoede nog steeds een groot probleem is in Dordrecht. Daar willen wij gewoonweg meer actie, betere actie van de wethouder. En willen we gewoon van hem horen wat hij gaat doen. De voorzitter: Dank u zeer. Vervolgt u uw betoog. De heer Polat: Voorzitter, het lijfmotief van D66 is de burgerparticipatie. Juist in Dordt wordt de burger nodig gemist in de meeste dossiers. Nu kunnen we ons voorstellen dat het college de burgers lastig vindt. Dat de inspraak een bestuurlijke rariteit is. Maar toch. D66 wil dat de gemeente de burger betrekt bij alle dossiers die burgers raken. D66 wil ook een stem geven aan al die mensen die zich afgewend hebben van de stad en haar soms, of best vaak, impliciete ondoorgrondelijke plannen. Naar al die mensen die geen puf meer hebben om Dordrecht centraal te moeten volgen om te weten dat achterin hun tuin een megaloods verschijnt die al het zonlicht afkapt. Inspraak is geen gunst, maar een recht. Dat is iets anders dan dat iedereen zijn of haar zin krijgt. Wel de plicht te luisteren naar de inwoners van de stad. Voorzitter, D66 vraagt telkenmaal aandacht voor het tegengaan van de toenemende kansenongelijkheid.

De scheidslijnen in onze samenleving zijn door de coronacrisis extra zichtbaar geworden. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De heer Polat: Dit vraagt om een ambitieuze agenda om de kansenongelijkheid aan te pakken. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Leeuwen, PVV. De heer Van Leeuwen: Ja dank u wel voorzitter. Nou, op zich ben ik het helemaal eens met D66, dat burgerparticipatie een belangrijk onderwerp is. Maar zou u iets kunnen opnoemen waarvan u zegt van nou dat zou het college of zouden wij met elkaar kunnen verbeteren op dat vlak. Een heel concreet punt. De heer Polat: Nou heel concreet punt voorzitter, dat is, nou, wij hebben, de participatie gaat niet van een leiendak en dat is gewoonweg bekend in de stad. Daar zijn ook, dat is niet alleen in Dordrecht, maar ook in verschillende andere gemeenten. Daar is door de gemeente Amsterdam en ook later is dat geadapteerd door gemeente Den Haag, is er een platform ontwikkeld op een stad. En met dat platform is het dan mogelijk dat mensen meer betrokken raken bij de verschillende activiteiten van de gemeente. We hebben ook overwogen om hier een motie in te dienen, maar we willen gewoonweg daar even wachten met de reactie van de wethouder. Maar wat wij missen in het geheel, is dat gewoonweg de burger op geen enkele wijze, er zijn gewoonweg mondige burgers die gewoonweg wel de wegen vinden.

Maar de grosso modo van de mensen die kunnen gewoonweg niet de weg vinden richting het beleid, richting de gemeente, om daar gewoonweg hun zegje te doen. En dat vinden we jammer, want we zitten gewoonweg met 120.000 man en niet met ‘…’.

9

De voorzitter: De heer Merx, VVD. De heer Merx: Ja dank u wel voorzitter. Zou het, voorzitter, niet zo kunnen zijn dat misschien een hele hoop mensen als er iets in de Dordt Centraal staat, denken ja dat is heel ver van mij vandaan. Het is not in my backyard. Dus succes ermee, ik doe niks aan inspraak. Zijn het niet vaak die mensen die rechtstreeks in hun belang getroffen worden die wel de weg weten te vinden? De heer Polat: Voorzitter, dat is natuurlijk altijd het geval, dat gewoonweg mensen die het dichtstbijzijnd al van een ander probleem of dossier, die gaan zich natuurlijk eerder roeren om in ieder geval hun gelijk te halen. Dat is wel waar. Maar we moeten dan ook niet vergeten dat er een hele grote massa mensen zijn die gewoonweg niet over de middelen beschikken om in te spreken. En wanneer ze wel proberen dat te doen, dan is dat gewoonweg, kunnen zij niet de juiste kanalen vinden om dat te gaan doen. En dat vinden we jammer, want dat is natuurlijk niet de manier om de burger erbij te betrekken. En dat is ons betoog. De heer Merx: Want, voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Merx. De heer Merx: Een laatste reactie op de heer Polat. Ja natuurlijk, we moeten iedereen kunnen laten inspreken die wil inspreken. En het enige wat je als middel daarvoor nodig hebt is een mond. Daarom heet het ook inspreken. En volgens mij wordt daarop zich genoeg aandacht aan besteed.

Waar ik mij langzamerhand een beetje zorgen over maak, is dat sommige projecten bijna lam worden gelegd door de hoeveelheid inspraak en wij hier met elkaar alle kanten opvliegen om iedereen het maar naar de zin te maken. En dat is wel de andere kant van de medaille van inspraak. En ik wou graag van de heer Polat weten, hij wil voortgang op een hele hoop dossiers, dat vinden wij ook heel belangrijk. Maar hoe voorkomen we nou dat die inspraak de boel lam legt? Want ja, iedereen wil gehoord worden. En als je je zin niet krijgt, dan krijg je elke week een mail. De heer Polat: Nou, voorzitter, ik begrijp mijnheer Merx dat hij zegt van ja de inspraak moet natuurlijk niet leiden tot het hele proces, dat al die projecten lamgelegd worden. Maar daar gaat het helemaal niet om. Natuurlijk is inspraak waarbij dus de mensen gehoord worden een democratisch recht. Dat mogen ze gewoon doen. Maar het is ook, waar wij hier eigenlijk voor opteren, waar wij voor gaan, is gewoonweg dat niet alleen een kleine groep mensen die hun eigen belangen willen gaan vertegenwoordigen. Wij willen een democratisch proces willen wij gewoonweg in gang zetten, waarbij dus de participatie in de breedte wordt neergezet. Dat gewoon iedereen in de stad betrokken wordt en niet alleen een kleine groep mensen die daar gewoonweg hun zin willen doordrukken. En dat ze gewoonweg hun plannen willen gaan torpederen.

Dat is niet wat wij beogen. De voorzitter: Mijnheer Merx, we verstaan u niet.

10

De heer Merx: Ja dat was wel jammer, was heel belangrijk namelijk. Maar nu hoor ik me wel. U wilt eigenlijk gewoon een heel ander democratisch lokaal systeem. U wilt van de gemeenteraad af en u wil voor alle beslissingen een soort van referendum ofzo. De heer Polat: Nou voorzitter, dat is natuurlijk wel leuk om dat te constateren, want dat is natuurlijk, dat is helemaal niet waar wat wij willen. Dit is een democratisch proces wat wij willen, is dat er gewoonweg dat in de democratie, en dan vooral in de huidige democratie, dat de burgers meer betrokken worden in het proces. De voorzitter: Oké, voordat we de vaste Kamercommissie Binnenlandse Zaken gaan naspelen, misschien moet u uw betoog vervolgen. Ik zie dat de heer Van Verk nog een vraag heeft. Gaat uw gang. De heer Van Verk: Nou, ik ben zo langzamerhand wel nieuwsgierig geworden naar wat D66 dan wél wil. Hoe ze dat voor zich ziet, zonder dat dat enorme vertragingen gaat geven in besluitvormingen. De heer Polat: Voorzitter, als je de, als de gemeente de burger op voorhand in de hand neemt en ervoor zorgt dat zij gewoon op voorhand geïnformeerd zijn wat er allemaal gebeurt, dan gaan ze natuurlijk ook meedenken met de oplossing. En wat er nu gebeurt is dat er gewoonweg bij heel veel projecten de burger pas helemaal aan het eind van de rit te horen krijgt dat er gewoonweg dit gaat gebeuren. En dan komen ze natuurlijk in verweer.

En dat willen we voorkomen. De heer Van Verk: Maar, dan ben ik niet altijd even gecharmeerd van de participatie in deze stad, maar als ik het toch wel heb wordt zodra het college een besluit genomen worden er persberichten uitgestuurd, soms tot frustratie van de raad zelve, waarin de burgers geïnformeerd wordt over de beleidsvoornemens van het college. Dat is dan ook het moment waarop ze zouden kunnen gaan bewegen. Bedoelt u dat? De heer Polat: Ik heb het, door wat geluid heb ik het niet helemaal goed begrepen. Maar als ik het goed begrijp, zegt u van ja de gemeente die is, die stuurt informatiebrieven, mediaberichten. En dus de mensen zijn geïnformeerd. Zegt u. Nou, dat is misschien wel voor een deel van de samenleving is dat wel zo, maar het overgrote merendeel heeft dat gewoonweg misschien niet tot zich genomen. En iedereen heeft nog een andere baan of ander leven, waardoor ze dus niet elke dag of elke dag Dordt Centraal of wat dan ook gaan volgen om uit te gaan vissen wat er allemaal gebeurt in de stad. De heer Van Verk: Ja maar, voorzitter. De voorzitter: Tot slot, de heer Van Verk. De heer Van Verk: Hoe wil de heer Polat dat dan oplossen? Wilt u de stadsomroeper door de wijken sturen? Ik zie dat niet voor me. De heer Polat: Nou, één ding voorzitter. Ik heb al gezegd, de burger betrekken bij het begin, of bij het proces.

En dan kun je gewoonweg met de wijk of met die groepen, kun

11

je in overleg gaan en dan kun je gewoonweg op basis daarvan kun je gewoon werken naar oplossingen. En dan gaat het gewoonweg niet ervoor zorgen dat dat gewoon. De voorzitter: Oké. Dank u wel. Nou, we hebben in 5 minuten tijd de gemeenteraad afgeschaft en de stadsomroeper nieuw leven ingeblazen. Ik stel voor dat u verdergaat met uw betoog. De heer Polat: Dank u. Voorzitter, daar was ik mee beginnen. D66 vraagt telkenmaal aandacht voor het tegengaan van de toenemende kansenongelijkheid. De scheidslijnen in onze samenleving zijn door de coronacrisis extra zichtbaar geworden. Dit vraagt om een ambitieuze agenda om de kansenongelijkheid aan te pakken. D66 heeft hieromtrent de moties ingediend, maar acties hebben we nog niet gezien. Wanneer kunnen we daarop rekenen? Dat willen wij gewoonweg de wethouder Heijkoop vragen, en de heer Sleeking. Voorzitter, D66 is een partij voor onderwijs en innovatie. We geloven dat onderwijs de basis is van onze welvaart en dat het voor iedereen de kansen biedt voor een goede toekomst. Voorzitter, volgens Universiteit Wageningen maakt groen de steden leefbaarder en duurzamer. Zo zorgen bomen voor schaduw en verdamping. En dus voor een aangenamer stadsklimaat tijdens droogteperiodes en hittegolven. Ook tonen allerlei onderzoeken aan dat een groene omgeving ons gelukkiger en gezonder en een goede invloed heeft op de depressies en ADHD.

Het college spreekt van hoge groenambities en klimaatbestendige wijken, maar in de praktijk blijft het teveel bij decorgroen. Fleurig en leuk, maar niet meer dan een aangenaam decor. D66 wil nu een integrale aanpak van groen in de stad. Laten we bijvoorbeeld de daken van gebouwen waar de gemeente zeggenschap over heeft vergroenen. Laten we burgers stimuleren datzelfde met hun daken te doen, waar dat kan. Laten we saaie, onopgemerkte plekken in de openbare ruimte groen maken. En als het dan groen is, is niet meteen alles platmaaien. Diversiteit en kleur verfraaien een samenleving letterlijk en figuurlijk. Voorzitter, energietransitie is een paradigma verschuiving om tot een duurzame samenleving te komen. Het is immers onhoudbaar om op de oude voet door te gaan. Niet alleen maatschappelijk, maar ook economisch. D66 wil vooral aandacht voor inwoners die niet in staat zijn hun woning te isoleren of een zonnepaneel op hun dak te zetten. Ook willen we extra aandacht vragen voor energiearmoede. Voorzitter, energietransitie vraagt ook om breder te kijken naar de samenleving. Het is van groot belang dat bewustwording wordt gecreëerd en dat doe je het beste op scholen, zodat de toekomstige generatie weet wat de uitdagingen zijn. Ook opleiden van bijvoorbeeld elektromonteurs op middelbare scholen hoort daarbij. D66 wil dit met de scholen oppakken.

Voorzitter, nu, de Kadernota die voor ons ligt, geeft geen vrolijk beeld. Het saldo van alle jaarcijfers is negatief. Er zijn de nodige knelpunten ten aanzien van boomonderhoud, veiligheid, ICT-systemen, en voor bijna 3 miljoen euro aan beleidswensen. En bij de dekkingsmaatregelen staan zoveel TM-posten, dat wij ons afvragen wat je nu eigenlijk als raad kan met deze Kadernota. Voorzitter, waar volgens D66 nog onvoldoende naar gekeken is, is in hoeverre er door het college realistisch wordt begroot. Het beeld wat we zien is stereotype. Bijna op alle, bijna op de nul begroten, bij de Burap aangeven dat alles wordt gerealiseerd, vervolgens een gigantisch hoog voordeelresultaat en fors oplopende budgetoverhevelingen. En dan wordt ook standaard het begrote eindsaldo weer als start gebruikt voor de Kadernota. D66 stelt

12

per motie voor om de komende 2 jaar te stoppen met budgetoverhevelingen op exploitatiebudgetten. Daarmee krijgt de begroting meerwaarde en ambitie. De organisatie krijgt het makkelijker. De raad krijgt meer inzicht in waar nu echt de knelpunten zitten. En waarschijnlijk kan de Jaarrekening eerder worden opgesteld dan nu het geval is. Voorzitter, D66 wil bij de begroting meer inzicht in wat de sociale domein voor invloed heeft op alle andere beleidsthema’s van de begroting. Dat is van belang in het kader van inzicht krijgen in het zogenaamde koekoeksjongeffect. De voorzitter: Mijnheer Polat, bent u al bijna bij het eind? De heer Polat: Bijna. De voorzitter: U zit door uw tijd heen. De heer Polat: Bijna einde. Voorzitter, D66 heeft zorgen of de organisatie voldoende vitaliteit heeft en voldoende is hersteld van haar oververhitting. Als symboliek voor gezond zijn bieden wij wethouder Sleeking, verantwoordelijkheid voor personeel en organisatie, een fruitmand aan. En daar komt mijn college Tiebosch aan met de fruitmand. De voorzitter: De portefeuillehouder is nu nog beneden, maar ik ga ervan uit dat hij die straks met graagte in ontvangst neemt. Nou. De heer Polat: Goed. Ambtelijke organisatie. Voorzitter, als laatste. Dit college heeft een nog. Dit college heeft nog een klein jaar te gaan. De verkiezingen voor een nieuwe gemeenteraad komen eraan.

De eindsprint moet worden ingezet om Dordrecht vitaal, energiek, schoon en onverdeeld te maken. D66 zal dit college blijven steunen in die ambities en kritisch volgen vanuit onze grote betrokkenheid bij deze fantastische stad. Dank. De voorzitter: Dank u zeer, mijnheer Polat. U heeft één motie ingediend, of die wilt u indienen. Hoe heet die motie? De motie die heet ‘Wij vragen het college om vanaf nu Realistisch te begroten en te plannen’. En dat is motie M1 dan dus, ja. Maakt onderdeel uit van de beraadslagingen. Dan gaan we naar de tweede. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Nee, er is toch nog een vraag. Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Nou ja, ik ben gewoon heel erg nieuwsgierig en ik kreeg het niet helemaal mee. Maar wat gebeurt er nou? Want voor wie is dat nou? En waarom? De voorzitter: Er staat hier een fruitmand. Ik zie hem van dichtbij en ziet er behoorlijk goed uit. En dat is een fruitmand die wordt aangeboden door de fractie van D66 aan wethouder Sleeking, voor de vitaliteit van het personeel, zal ik maar even zeggen. De heer Polat: Precies.

13

De voorzitter: Er zit een briefje bij. Geacht college, deze fruitmand staat symbool voor vitaal en gezond. Fractie D66 wil met deze fruitmand aangeven dat Dordrecht bij het realiseren van de ambities, zoals geformuleerd in de Groeiagenda, een vitale en gezonde organisatie nodig heeft. D66 ondersteunt het college in deze opgave. Een vitale, gezonde organisatie vraagt om investering en maatwerk, maar vooral een begroting die realistisch en uitvoerbaar is. Fractie D66. Dus wethouder Sleeking die komt straks naar boven en ik neem aan dat hij hier heel blij van wordt. Dank alvast. Dan is dat ook opgehelderd, voor zover dat nodig was. Ga ik door naar Beter voor Dordt. Het woord is aan de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja voorzitter, dank u wel. Voorzitter, collega’s, wethouders en geïnteresseerden. Allereerst natuurlijk ook namens Beter voor Dordt, fijn dat we hier vandaag weer fysiek bij elkaar kunnen zijn. Maar ook zelfs nu we hier weer bijna gewoon bij elkaar zitten, merken we de impact van corona. Er liggen ook nog steeds mensen op de IC’s, er zijn nog steeds veel uitgestelde operaties die moeten worden ingehaald en veel mensen zijn ook gewoon dierbaren verloren. En we zien ook allemaal de economische gevolgen. De verwachting is dat een groot aantal, vooral de kleine ondernemers, blijvende financiële schade hebben.

En ook niet iedere ondernemer zal zijn bedrijf kunnen of willen blijven voortzetten. Deze groep zal op zoek moeten naar een baan of een opleiding om zich om te laten scholen. In hoeverre kunnen wij deze groep vanuit de gemeente, met wellicht mogelijk Rijksmiddelen, ondersteunen? We komen hier graag in de commissie over in gesprek. Beter voor Dordt zal de impact van corona niet alleen economisch, maar ook de impact of op het geestelijk welzijn van onze Dordtenaren nauwlettend blijven volgen. En wanneer nodig een oproep doen hulp te bieden om de stad en de mensen gezond te houden. Als corona één ding duidelijk heeft gemaakt dan is dat vanuit het sociale oogpunt samen kunnen en mogen zijn, meer dan belangrijk is. Familiebezoek, cultuur, maar vooral ook het verenigingsleven hebben veel mensen gemist en in een isolement gebracht. Voor Beter voor Dordt een extra signaal en stimulans om dit verenigingsleven en het elkaar kunnen ontmoeten meer dan ooit te steunen. Naast de uitrol van de ‘Huiskamers van de wijk’, kijken we uit naar het sportparkenprogramma, dat wat ons betreft steun gaat bieden aan onze sportclubs als de verbindende en sociale factor voor veel van onze inwoners. Natuurlijk ook. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ja dank voorzitter. Ik had het idee dat er al een sportparkenprogramma was.

Of in ieder geval, heel erg dichtbij is. En dat die ergens zweeft. Dus ik weet niet, mijnheer Van Schalken die zit in de coalitie. Dus wil ik toch wel weten waarom hij dan benieuwd is als die er al lijkt te zijn. De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter, volgens mij weten wij vanuit Beter voor Dordt niet meer dan dat wellicht mevrouw Koene zal denken. Maar volgens mij geef ik aan dat wat ons betreft, en nou lees ik het weer letterlijk op, het steun gaat bieden aan onze sportclubs als verbindende en sociale factor voor veel van onze inwoners. En geef ik daarmee eigenlijk aan dat wij ervan uitgaan dat wanneer die, dat

14

sportparkenprogramma straks wordt gepresenteerd, het in ieder geval ervoor gaat zorgen dat het die verbindende factor gaat zijn. Mevrouw Koene: Nou voorzitter, dat mag ik dan hopen voor mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Nou, ik ben hoopvol, voorzitter. Ik ga verder. Natuurlijk ook een compliment voor de voortvarendheid waarmee vanuit de ambtelijke organisatie heel veel is gedaan om onze samenleving zo goed en kwaad als dat kon draaiende te houden. Ja en voorzitter, dit is de laatste Kadernota van deze raadsperiode. Een Kadernota die tot stand is gekomen in een onzekere tijd. Dank aan iedereen die er een bijdrage aan heeft geleverd. Vanuit Beter voor Dordt een algemene beschouwing langs een aantal van onze speerpunten. Eén van de Beter voor Dordt speerpunten is dat we een stad zijn en blijven met lage lokale lasten. En daarbij sluiten we niet onze ogen voor de druk op de begroting en de financiële vraagstukken waar onze stad mee wordt geconfronteerd. Voorzitter, er worden ook veel huizen gebouwd, gelukkig. En in de diverse prijsklassen. Ook met betrekking tot de sociale woningbouw hebben we het vertrouwen dat er hier goede stappen worden gezet in het terugbouwen van de gesloopte woningen. In met name Dordt-West zien we een ware metamorfose. Een moderne en gevarieerde wijk.

Maar ook meer dan ooit zal Beter voor Dordt stevig de vinger aan de pols houden dat in alle, dus ook in die sociale woningbehoefte, wordt voorzien. We bouwen in alle segmenten, want dat is nodig voor onze stad. Voor alle duidelijkheid, de bouwambitie is hoog. Voor starters, ouderen, maar vooral ook voor de gewone Dordtenaar met een modaal inkomen. De starters krijgen gelukkig inmiddels een steuntje in de rug door middel van de starterslening, als die van toepassing is. De coronaperiode heeft nog meer dan voorheen geleerd dat mensen behoefte hebben aan groen, rust en in het bijzonder aan ruimte, om zelf dicht bij huis tot rust te kunnen komen en te recreëren. Veel Dordtenaren die voorheen de Biesbosch en het open polderlandschap nog niet goed kende, hebben dit ontdekt en in hun hart gesloten. Voor Beter voor Dordt ons jarenlange standpunt niet bouwen in de polders, een grote prioriteit waar we aan vasthouden. En met daarom die grote binnenstedelijke opgave moeten we ook scherp blijven op de effecten voor de leefbaarheid. En die leefbaarheid gaat niet enkel alleen om groen, maar ook om ruimte. Groen, sport, spelen en ontmoetingsplekken zijn daarbij belangrijke punten. Leefbaarheid is het uitgangspunt en groei waar mogelijk. Voorzitter, de banenambitie.

Corona gooit hier ook natuurlijk roet in het eten, maar met de komst van veel nieuwe bedrijven en de weer aantrekkende economie, moeten we niet somber zijn. En met een stevige inzet van velen heeft Dordrecht het ook voor elkaar gekregen dat er meer Hbo-opleidingen naar onze stad komen. En dat is fantastisch. Met meer Dordtse jongeren kunnen na hun Mbo-opleiding in onze eigen stad doorstromen en verder studeren. Maar zowel voor de banenambitie als voor het onderwijs blijft het een aandachtspunt dat de opleidingen en de banen goed moeten blijven aansluiten op de vraag uit de markt. En daar hebben we ook al eerder aandacht voor gevraagd. De stad heeft tijdens corona niet stilgestaan. Zowel ondernemers als het onderwijs, maar ook veel maatschappelijke organisaties en de cultuur- en de sportsector hebben op creatieve manieren geprobeerd aangehaakt te blijven bij de mensen uit onze stad. Wat ons betreft daarom ook een groot compliment voor de initiatieven van alle ondernemende Dordtenaren. Ik noem nog een paar

15

aandachtspunten die waarschijnlijk in de commissie ook wel terug zullen komen. Schoon, heel en veilig. Voor Beter voor Dordt heel belangrijk. Richting het uitwerken van de begroting willen we een concreet uitgewerkt plan van aanpak zien dat ervoor gaat zorgen dat verkeerd aangeboden afval niet meer dagelijks ons straatbeeld bepaald. Tot onze spijt zien we op dit moment dat, wellicht onder invloed van ons onlangs vastgesteld Grondstoffenbeleid, onze stad er nog niet schoner op wordt. De heer Merx: Voorzitter. De heer Schalken-den Hartog: Punt. De voorzitter: Bij interruptie, mijnheer Merx. De heer Merx: Ja een bekend punt van Beter voor Dordt en ook van vele andere partijen in onze raad. We ergeren ons allemaal groen en geel aan alle afval die overal aangeboden wordt waar het niet hoort. En wat ik niet snap, en dat is één van de vragen aan de heer Schalken of hij dat ook zo ziet. En of hij dit idee steunt. Dat is dat wij toch wel als het wat warmer wordt dan zeg 24 graden, dan zien we bij, op vele plekken waar mensen recreëren, afval. Kijk even langs de Wantij, de prullenbakken die zijn overvol. Alles komt er op een gegeven moment vanzelf naast, ook al wil je het erin doen, het kan er niet meer bij. Je kunt het altijd nog mee naar huis nemen, maar goed, dat wordt dan niet gedaan.

Waarom, is dan het idee, zou de gemeente net zoals ze een gladheidsbestrijding hebben, dat als het onder de 0 graden wordt, dat ze standaard die strooiwagens naar buiten gooien, waarom zou de gemeente niet als het warmer wordt dan 24 graden standaard elke dag met een karretje rond gaan rijden om al die afvalbakken op dit soort plekken te legen en te voorzien van nieuwe vuilniszakken. Wat vindt u daarvan? De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter, volgens mij kunnen we daar op zeggen dat het een fantastisch idee zou zijn. En ik denk dat wellicht ook in de uitwerking richting de begroting, dat als idee meegenomen kan worden. En u geeft aan, boven de 24 graden. Maar ook vandaag, wanneer het 17 graden is, zie ik bij ons buiten bij de afvalcontainers, zie ik alweer een bankstel staan of een laminaatvloer die eruit is geschopt. We moeten toch echt met meer creatieve maatregelen komen en daar zal waarschijnlijk ook budget voor nodig zijn. En het is daarom ook heel fijn dat we wellicht ook de VVD aan onze zijde hebben, om daar extra geld voor vrij te gaan maken. Als dat nodig is. De heer Merx: Nou voorzitter, als reactie daarop kort. VVD heeft u allang aan uw zijde. We hebben voorstellen gedaan, want u heeft het over de bankstellen. De heer Schalken-den Hartog: Juist. De heer Merx: En die passen gewoon niet in zo’n prullenbakje, kan ik u beloven. De heer Schalken-den Hartog: Nee.

16

De heer Merx: Wij hebben ook gepleit voor cameratoezicht bij dit soort plekken. En dat soort maatregelen. Nou, daar hebben we nog steeds de handen niet voor op elkaar gekregen. Dus ik hoop dat dat een keer gaat gebeuren dat we, nou die afvalcriminaliteit zal ik het maar noemen, een keer stevig kunnen aanpakken. De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter, ik denk dat we elkaar prima kunnen vinden. En richting de begroting dat ook samen op kunnen pakken in de uitwerking van de plannen die er nu liggen bij de Kadernota. Want om terug te gaan naar mijn woordvoering, voorzitter, want je ziet inderdaad overal zakken met plastic afval hangen op dagen dat het daar niet wordt opgehaald. En ook nog steeds wordt er veel afval naast die ondergrondse container geplaatst, met als gevolg overlast en zelfs ongedierte. We zijn daarom wel blij met de introductie van die zogenaamde schoondagen in wijken. Wellicht is dat ook iets wat richting de begroting meegenomen en uitgewerkt kan worden, om dat als gewoon eigenlijk vast beleid mee te nemen om dat probleem op te lossen als één van de mogelijkheden. De heer Van Verk: Voorzitter. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Verk. De heer Van Verk: Nu hoor ik dat allemaal zo aan, de prachtige verhalen van Beter voor Dordt en van mijn collega van de VVD.

Maar volgens mij is er maar één oplossing als je rotzooi ziet, dat is namelijk opruimen. Waarom hoor ik nou geen van de partijen de suggestie doen om eens goed te kijken naar het vuilophaalbeleid in deze stad, en dat misschien te intensiveren zodat de mensen ook gewoon fatsoenlijk hun vuil regelmatig kwijt kunnen? De klachten over stinkende afvalbakken bij, van nummer 1, 2, 3 of 4, zijn legio. Het grofvuil wordt niet meer opgehaald, daar moet je voor betalen. Dat soort zaken zouden eens goed tegen het licht moeten worden gehouden, of vindt u van niet? De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter, volgens mij zijn we het ook hier met de PvdA eens. En moet in de uitwerking richting begroting ook dat worden meegenomen. Zeker. De heer Van Verk: Nou, ik ben blij dat u het eens bent met ons. Dan hoop ik dat er ook een keer een uitwerking komt, want ik hoor dit verhaal nu al 4 jaar. En er is nog geen stap in de goede richting gezet. De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter. Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Geeft u nog even antwoord mijnheer Schalken en dan ga ik naar mevrouw Koene.

17

De heer Schalken-den Hartog: Ja ik wil niet zeggen dat er geen stap in de goede richting is gezet, want ik wil ook aangeven dat ik blij ben met het initiatief zoals bijvoorbeeld die schoondagen waar ik net naar refereerde. Maar het is gewoon nog niet voldoende. De voorzitter: Oké, dank. Dan mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Ja voorzitter, dank. Ik hoor eigenlijk allemaal mensen het hebben over meer opruimen enzovoort. Volgens mij begint het ergens anders en dat is dat iedereen zijn zooi niet zomaar overal op straat en dergelijke neergooit. Kunnen we daar dan niet beter op inzetten? De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter, volgens mij moet het een combinatie van maatregelen zijn. En zou ook dat, het idee van de fractie Gewoon Dordt daarin meegenomen kunnen worden. Dus ik heb zomaar het idee dat we hier al met een aardige uitwerking richting de begroting komen, van het plan van aanpak wat er moet komen. De voorzitter: Dank. Gaat u verder. De heer Schalken-den Hartog: Ja dank u wel voorzitter. In de Kadernota konden we lezen over de financiële rek die eruit is. Het werd genoemd in relatie tot de beleidswensen, zoals specifiek budget voor bomenonderhoud, de DordtPas, maar ook bijvoorbeeld het gratis OV voor 65-plus. Beter voor Dordt vraagt zich af waarom juist deze zaken worden genoemd, want het bomenonderhoud en het kappen levert veel discussie in de stad en onze raad op.

Wat ons betreft, voldoende geld voor het onderhoud van ons groene kapitaal en zeker ook voor het gratis openbaar vervoer voor onze inwoners die dit verdienen als bouwers van onze stad. De heer Portier: Voorzitter. De heer Schalken-den Hartog: Ik sluit af. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Portier. De heer Portier: Ja, het gratis openbaar vervoer voor boven de 65 was natuurlijk altijd een heel belangrijk punt voor Beter voor Dordt, wat wij ook gesteund hebben. Maar straks wordt het allemaal afgeschaft na afloop van deze collegeperiode, in ieder geval, dat blijkt uit de Kadernota. Wat vindt u daarvan? De heer Schalken-den Hartog: Nou voorzitter, volgens mij geef ik net aan dat wat Beter voor Dordt betreft dit ook wordt voortgezet in de komende periode. En dat was in 2010, werd het ook voor 4 jaar vastgezet, vastgesteld. En in 2014 werd het weer voor 4 jaar verlengd. En in 2018 is het ook weer verlengd. En wellicht is het inderdaad tijd om dit te borgen voor de toekomst. Beter voor Dordt heeft u aan uw zijde daarin. De heer Portier: Voorzitter. Betekent dat. De voorzitter: Mijnheer Portier.

18

De heer Portier: Beter voor Dordt met een amendement op de Kadernota komt, om dit vast te leggen? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, volgens mij is het nu voor deze periode geborgd. Het lijkt me een prima inzet om na de volgende verkiezingen en als de onderhandelingen er dan zijn, om te proberen om dit te borgen voor de lange termijn. Voorzitter, ik wilde eigenlijk afsluiten met het sociaal domein. Ook de corona periode heeft hier nieuwe onzekerheden veroorzaakt. Weer grote tekorten op de Jeugdhulp, met uiteindelijk landelijk een geldinjectie om de tekorten in de gemeentes aan te vullen. Maar geld alleen is niet de oplossing. De gemeenten dienen veel meer naar zichzelf en naar hoe ze het georganiseerd hebben te kijken. Veel meer verantwoordelijkheden nemen voor de uitvoering. Beter voor Dordt wil naast meer locale regie, waar we nu mooie stappen inzetten, een overheid die naast en die naar de burger luistert en transparant en rechtvaardig is. Mijn collega’s komen daar graag in de commissie op terug. En als allerlaatste punt, want ik zie al een lampje knipperen dat het tijd is. De gemeenten hebben onder aanvoering van wethouder Heijkoop, hebben het op zich genomen om de slachtoffers van de toeslagenaffaire te helpen. Goed dat dit stevig is opgepakt.

Maar wel zien we graag meer aandacht voor het ondersteunen van de kinderen en de jongeren die ook slachtoffer zijn van de affaire. Ook hier komen we in de commissie graag op terug. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we naar de volgende in de rij. En dat is de fractie GroenLinks. Mevrouw Kruger, gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Ja voorzitter, dank u wel. Dit is de laatste Kadernota van de periode 18-22. Klein en bescheiden van stuk, want zoals het er staat, een nieuw college moet ruimte hebben om eigen beslissingen te kunnen nemen. In onze beschouwing zullen we een aantal kritische kanttekeningen plaatsen bij wat nu voorligt. En zullen we ook komen met aandachtspunten die, naar ons idee, geen uitstel kunnen hebben. De lopende zaken zullen we maar zeggen. Gezond, groen, groeien. Daar zijn we als GroenLinks Dordrecht deze periode mee van start gegaan. En met tijd voor verandering. Nou de afgelopen 1,5 jaar heeft corona ons daar zeker aan gehouden. Veel hoor ik dat er terug verlangd wordt naar het oude normaal, maar, ja wat is dan dat oude normaal? Als het aan GroenLinks Dordrecht ligt gaan we beslist niet terug naar het oude normaal. Het blijft tijd voor verandering. Over veel lange termijn doelen zullen we het in hoge, zijn we het in hoge mate eens.

Energieneutraal en circulair in 2050, meer groen, klimaatadaptie, natuur inclusief bouwen, kansen en meedoen voor iedereen. Zelfs het terugdringen van automobiliteit is een breed gedragen ambitie geworden. Helaas moeten we constateren dat de concretisering van één en ander niet doortastend en niet structureel genoeg is om tot een toekomstig bestendige, eerlijke en leefbare samenleving te komen. Met het crisis- en herstelfonds wordt een memo neergelegd over hoe we de maatschappij weer aan de gang krijgen. Een uitvoeringsprogramma, staat in dat herstelfonds, zou nog komen. Wie, wat, waar en hoe, helaas heb ik dit nog niet kunnen ontdekken. En mogelijk kan de wethouder ons vertellen wanneer we dat tegemoet kunnen zien. Een investeringsprogramma voor de agenda 2030 vanuit de Eneco-gelden zal een goede bijdrage kunnen zijn in het koersen naar toekomstig herstel en vooral bloei. De 7 reserveringsvoorstellen vinden we nog niet voldragen en

19

onvoldoende onderbouwd. We missen hierin vooral de uitdagingen zoals het bestrijden van hittestress en zorgen voor wateropvang in versteende wijken. De overgang naar de circulaire economie en vele investeringen in het sociaal bindweefsel van de stad, bijvoorbeeld de wijkontwikkeling. Laten we daarover verder met elkaar in gesprek gaan en niet alle beschikbare gelden nu al in deze 7 programma’s beleggen. Voorzitter, voor een Kadernota van een regenboogstad, staat er verdacht weinig in over diversiteit en inclusiviteit. Nu zouden we 100 moties kunnen indienen om daar iets aan te doen, maar dat willen we iedereen niet aandoen. We verwachten wel van dit college een proactieve houding als het gaat om onder andere gelijkwaardigheid van onze inwoners. Eén punt dienen we toch in om jongeren in het leerproces goed te ondersteunen en dat is onze motie ‘Stagediscriminatie’. Voorzitter, in verschillende programma’s wordt gesproken over bouwen. Dat is immers prioriteit nummer 1 bij de Groeiagenda. Het geluid van GroenLinks Dordrecht kent immers, kent men inmiddels wel, maar het kan niet vaak genoeg herhaald worden. Huisvesting is een recht, geen privilege. Een universeel recht dat niet samen zou moeten hangen met een hoog inkomen, veel vermogen of ouders die financieel bijspringen. Dordrecht is en wordt gemaakt voor en door de Dordtenaren. Van eerder en van nu.

Natuurlijk zijn nieuwe Dordtenaren ook van harte welkom, maar in de eerste plaats moeten de huidige Dordtenaren kunnen leven en wonen, recreëren en genieten van onze mooie stad. Het zijn dé Dordtenaren van nu die hebben bijgedragen aan voorzieningen die we hebben gerealiseerd. Het zijn de Dordtenaren van nu die met hart voor de stad bezig zijn om de cultuursector te laten floreren. Het zijn de Dordtenaren van nu die zich bekommeren om de natuur in Dordt en de leefbaarheid van de wijken. Het zijn de Dordtenaren van nu die onze stad maken. De focus verschuiven naar al die mensen die hart hebben voor de stad en hier al wonen, maar geen geschikte woonruimte kunnen vinden. Ja en dan? Nou ja, dan komt die groei volgens ons vanzelf wel, want een stad die voor haar inwoners zorgt, ja wie wil daar nou niet bij horen? Voorzitter, sport en cultuur. De heer Merx: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Merx. De heer Merx: Ja, nee op zich eens met het pleidooi voor bouwen en ook voor onze Dordtenaren die naarstig op zoek zijn naar een woning. We hebben het RIGO-onderzoek gezien en met zijn allen bekeken. En, nou daar komt toch wel een duidelijk beeld naar voren waar en in welke segment je dan eigenlijk moet bouwen. En wat is uw idee daarbij? Waar, want voor de Dordtenaar bouwen. Maar niet elke Dordtenaar is gelijk. De ene wil dit en de ander wil dat.

Maar waar vindt u nou dat er dan gebouwd moet gaan worden? Op wat voor segment? Mevrouw Kruger: Nou ja, dat hebben wij ook al vaker aangegeven. Vooral in de sociale sector en ook in de wat kleinere woningen voor jonge mensen. En niet alleen de grote, dure woningen. Dat hebben wij al eerder aangegeven. En ik weet uw standpunt, dat er vooral toch ook wat meer prijzige woningen moeten gebouwd worden en die komen er ook.

20

De heer Merx: Maar ja, dat is dan toch een misvatting. Puur als je naar de cijfers kijkt, voorzitter, dan, puur het RIGO-onderzoek hè, het is niet iets wat ikzelf bedacht heb hè? Mevrouw Kruger: Nee, nee, nee, dat klopt. De heer Merx: Het is niet iets wat onze fractie bedacht heeft. Dan zijn de Dordtenaren die op zoek zijn naar doorgroei, de volgende stap in woning, die zijn op zoek naar woningen van 100 tot 140 vierkante meter oppervlakte, vloeroppervlakte. Zijn allemaal woningen beginnend bij 3 ton en hoger. En precies daar op die woon carrière, zie je in het RIGO-onderzoek, daar zie je die fleshals ontstaan. Daar is niet voldoende aanbod, daardoor blijven mensen zitten in die woningen voor die mensen die, waar u en ik het echt van harte over eens zijn, dat die ook een woning moeten hebben. En dat we die ook voor de stad moeten bouwen, of moet behouden. En, dus ik denk dat u het probleem dan niet oplost als u deze koers kiest. Mevrouw Kruger: Nou ja, u geeft aan dat er meer, maar dan gaan we denk ik de hele bouwdiscussie volgen, of opnieuw doen. Natuurlijk moet er ook gebouwd worden voor de sector die u aangeeft, maar het is niet zo dat er zomaar een doorstroming plaatsvindt. Want degenen die nu een woning kunnen bekostigen van laten we zeggen tussen de 1,5 en 2 ton, die kunnen dat maar net betalen.

En die kunnen dan niet op een korte termijn sparen voor weer duurdere woningen. Dus die automatische doorstroom, die vindt gewoon niet plaats. De heer Merx: Voorzitter, en daar, een laatste keer hoor, ik denk dat we het hier toch niet over eens worden. Mevrouw Kruger: Dat denk ik ook niet. De heer Merx: Want die mensen die in die woningen nu wonen van die 2 ton, en Dordrecht heeft het geluk, zal ik dan maar zeggen, dat we landelijk gezien nog behoorlijk laag zitten in de gemiddelde woningprijs. Dan zitten we echt bijna een ton onder het gemiddelde van Nederland, of € 70.000. Is nog steeds veel geld. Ja u kunt nee knikken, maar het blijkt uit onderzoek. Ja ik verzin het allemaal niet zelf hè, ik haal het uit de informatie die voor ons allemaal beschikbaar is. Het probleem is dus dat die mensen daar blijven zitten. En dat wordt een soort scheef wonen, koop of huur, waardoor de mensen die we zo graag aan onze stad willen binden, de jongeren en jonge gezinnen, geen kans hebben om daar een woning voor te krijgen. Dus vandaar dat je, en ik verzin het niet zelf nogmaals, maar kijk het RIGO-rapport. Ik heb het trouwens hier voor u bij, u kunt het gewoon even nalezen dalijk. Mevrouw Kruger: Goed voorbereid, goed zo. Ja, ja, ja, ja, prachtig. De heer Merx: Ik was voorbereid, want ik wist dat u met deze vragen kwam. Er staan op, dat spreekt voor zich, echt waar.

Lees het nog maar een keer. Mevrouw Kruger: Nou, we zullen dat zeker nog een keer lezen, maar zullen zeker elkaar nog wel tegenkomen in deze discussie. Ik denk dat we het er inderdaad niet over eens

21

worden dat, voor welke groep er nu precies gebouwd moet worden. Wij zeggen ook niet, we zeggen beslist niet dat er niet voor de categorie gebouwd moet worden die u aangeeft. Maar we geven ook aan dat er nog steeds te weinig woningen zijn voor mensen met minder geld en ook de kleinere woningen. Maar goed, dat is het RIGOonderzoek wijst iets uit. Wij horen ook andere dingen van mensen die huizen zoeken, en met name jongeren. De voorzitter: Dank u wel. Vervolgt u uw betoog. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. Mevrouw Kruger: We gaan nog even door op het bouwen. De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Nou, op zich is de PVV het wel eens met GroenLinks als je het hebt over die bouw van wat meer sociale huurwoningen. Ik wil even iets anders aansnijden. Wij zijn zelf een voorstander voor het bouwen van middeldure huurwoningen. Dus naast de sociale huurwoningen. Dat zijn woningen net boven de huurtoeslaggrens, € 752, tot zeg maar zo’n € 1.000, € 1.100 per maand. Hoe staat u daar tegenover? Mevrouw Kruger: Nou, als dat nodig is moet dat. De heer Van Leeuwen: Om de doorstroming te bevorderen. Mevrouw Kruger: Ja, nou ja goed, prima dat er gewoon integraal gebouwd wordt. Dus voor elke groep één, ja zeker. De heer Van Leeuwen: Ja, goed dat we het weten. Dank je wel. Ja. Mevrouw Kruger: Oké voorzitter, ik vervolg mijn betoog? De voorzitter: Zeker, gaat uw gang.

Mevrouw Kruger: Oké. De voorzitter: U heeft bijna 3 minuten, dus gaat uw gang. Mevrouw Kruger: Oké. Voorzitter, sport en cultuur. Eindelijk krijgen ze de erkenning die ze verdienen. Want in de Kadernota staat dat cultuurparticipatie bijdraagt aan de sociale samenhang en de maatschappelijke deelname van mensen als zodanig aan de publieke gezondheid. Nou, GroenLinks heeft dat altijd al beweerd, zelfs vóór corona. GroenLinks hecht daarom belang aan het structureel versterken van het culturele klimaat. Niet langer feestjes vieren, maar zorgen dat de culturele sector floreert en kan bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. We zijn dan ook benieuwd naar de reactie van de wethouder op de motie die de PVV straks indient, om het budget van de Eerste Vrije Staten te halveren. Hier zien wij namelijk mogelijkheden om dit budget ten