2.1 2025.10.14 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Mevrouw Koene: Ik ben veel, voorzitter, maar ik ben niet de heer Wringer inderdaad. Dank, voorzitter. We hebben in twee … Ik heb het even opgezocht. 12 oktober 2021 heeft Gewoon Dordt ook al tegen de zero-emissiezone gestemd en dat standpunt is nog niet veranderd. Dus van ons hoeft dat helemaal niet. Het gaat er alleen wel komen. Dat is duidelijk. Het staat alleen niet ter discussie, maar we zullen wel het amendement van onder andere Beter Voor Dordt steunen als dat in stemming wordt gebracht. We hebben zelf vorige week, heeft mevrouw Dijkstra in de commissie een amendement aangekondigd en die hebben we ook dezelfde avond rondgestuurd. En dat is om de marktondernemers tot 2035 een ontheffing te geven, zodat er voldoende alternatieve vervoersmiddelen beschikbaar zijn. Dat duurt inderdaad nog even. Maar vanochtend kregen wij daar een opmerking over via de griffie en dat is dat het niet zou kunnen juridisch. Dat is op zich verbazingwekkend, want in Nijmegen hebben ze een ontheffing verstrekt tot 2033. Ik heb inmiddels ook wel van de wethouder begrepen dat dat een belofte lijkt te zijn die ze niet waar kunnen maken. En dan hebben wij wel zoiets van, dan willen wij ook wel zo'n belofte doen, misschien die we niet waar kunnen maken.

Tenminste, het gaat erom, wat wil je, wat ben je bereid om te doen? En we moeten bereid zijn om ervoor te zorgen dat die markt niet leeg gaat lopen en dat er op een moment dat de ondernemers dat schikt voor een ander vervoersmiddel kan worden gekozen. Als ik ervan uitga dat het amendement ontraden wordt en het niet gaat halen en of zou dat kunnen, dan heb ik een beetje risicospreiding toegepast. En daarom hebben wij meegedaan met het amendement van het CDA, want de enige manier om er dan voor te zorgen dat die marktondernemers gewoon in de zone kunnen komen, is door dat hapje eruit te halen en zodat ze toch gewoon hun werk kunnen doen. En daar laat ik het even bij, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Koene. Ik ga naar mijnheer Gündogdu van Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Om te beginnen een vraag aan het college. Voorzitter, mocht deze raad vanmiddag besluiten om het voorstel van het college niet te

42

willen aannemen, wat betekent dit concreet dan? Zou dat dan betekenen dat wij 1 juli opschuiven of schrappen of gaat dan deze regeling per 1 januari 2026 in? Graag een antwoord voor de helderheid. Voorzitter, vervolgens even de context. We leven gelukkig allemaal op een prachtig mooi eiland omringd door prachtig mooie rivieren, drukst bevaren rivieren van West-Europa. Vervolgens zijn we ook een A16, een N3, zitten we in Groot-Rijnmond, één van de meest vervuilde gebieden op de aarde. Daarna vervolgens hebben we Moerdijk op een steenworp afstand en nog een bedrijf Chemours. Voorzitter en nu willen wij met elkaar onder het mom van, we gaan de luchtkwaliteit in de binnenstad een zero-emissiezone invoeren. Daar waren we in 2021 tegenstander en nu nog steeds, voorzitter. Wij sluiten zo ongeveer jaarlijks een Schone Lucht Akkoord. We moeten nog maar zien in hoeverre dat zijn uitwerking krijgt. Maar in ieder geval, voorzitter, wij zijn ervan overtuigd dat een zero-emissiezone de ondernemers in dit geval tot extra kosten gaat leiden. En juist de partijen, het is ook een beetje een verkiezingsstrijd, die denken dat zij opkomen voor het autoverkeer of de automobilist, dat hier verstek laat gaan, vinden we een zeer kwalijke zaak. Daar wil ik het even bij laten, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van Engelen.

Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, we horen de heer Gündogdu van Op Ons Eiland zeggen, we zitten tegen de N3 aan, we hebben nog met Moerdijk te maken, met dit te maken, dat te maken, allemaal vervuilende gebieden en industrieën inderdaad. In al die gebieden en industrieën wordt al gestreden, dat het daar ook schoner en duurzamer wordt. Maar dan zegt u eigenlijk, laten wij dan maar niks doen, want het heeft geen zin. Maar dat is toch een beetje in het verleden blijven hangen, want daar worden ook allemaal stappen gezet, dus waarom zouden wij het hier niet ook doen? De voorzitter: Mijnheer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, bedankt voor deze vraag van mevrouw Van Engelen. Voorzitter, uiteindelijk zeggen wij ook niet dat die vervuilende auto's er straks niet mogen komen. Maar wij denken dat als je het wat in een bredere context ziet, dat er zoveel vervuiling in ons directe nabijheid is, dat het instellen van een zero-emissiezone, waarbij de gedachte op zich niet verkeerd is, maar dat is misschien minimaal, echt werkelijk minimaal, als je kijkt naar het verschil wat je daarmee maakt. Daarom pleiten wij ervoor, stel dat uit naar 2035. Waarbij je juist ook de kans geeft aan de ondernemers om minimale investeringen te doen, althans de investeringen te verspreiden.

Maar in de tussentijd laten we ons wel realiseren dat de scheepvaart, de A16, de N3 en al die bedrijven in de Rijnmond die blijven maar lucht vervuilen. En wat voor effect hebben al die aantallen vrachtwagens die wel de binnenstad bereiken? Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, om daar even antwoord op te geven en misschien een kleine vervolgvraag. In de binnenstad, directe uitstoot als je daar woont, dat is gewoon schadelijk voor je gezondheid en dit helpt tenminste een beetje als we nu beginnen. Want ja, we wonen in één van de meest vervuilde gebieden van Nederland. Dus gaan we tegen onze inwoners zeggen, blijf maar lekker op het ergste van het ergste zitten of gaan we ze alvast een beetje helpen dat wij in ieder geval doen wat wij kunnen doen als

43

gemeentebestuur. Of wil de heer Gündogdu gewoon tot 2035 in deze ongezonde situatie zitten op het ergste punt? De voorzitter: Korte reactie van de heer Gündogdu. En dan gaan we echt nu stoppen met deze discussies, want we zitten al een uur te praten over de proportionaliteit. Gaat uw gang. De heer Gündogdu: Nee, uiteraard niet, voorzitter. Ik ben altijd een warm pleidooihouder geweest voor het Schone Lucht Akkoord. Alleen ik had het college ook graag zien richting de raad komen met van, luister eens, dit is de context en wij gaan nu vanuit het college een brandbrief schrijven naar het ministerie of wie dan ook, dat we juist al die vervuilende factoren of elementen in deze omgeving willen laten aanpakken. Maar dat zien we niet. De voorzitter: Duidelijk. Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Dank, voorzitter. Wij zijn ook nooit voorstander geweest van compleet emissievrije zones. In de commissie heb ik dat al toegelicht en ook eerder door mijn voorganger. Dus dat zal ik allemaal niet herhalen. Wat dat betreft ook sympathie voor het voorstel van Beter Voor Dordt en Forum. Alleen staat er in de toelichting dat we voertuigen met PFAS subsidiëren. Maar zoals de heer Venderbos-Lambinon al zei, dit doen wij volgens mij niet. We zullen dus niet voor het amendement stemmen om die reden, maar wel tegen het voorstel zelf uiteraard.

En logischerwijs steun voor alle voorstellen die het voor ondernemers en gebruikers in de zone makkelijker gaan maken, zoals van Gewoon Dordt en CDA. Die laatste is inderdaad heel creatief. En ook de motie van Partij voor de Dieren spreekt ons aan. Het amendement van de VVD klinkt erg als een goedmaak voorstel, want die fractie is nu voor nul-emissiezone, terwijl zij in 2021 nog één van de felste tegenstanders was. De VVD nam een aantal partijen bij het vorige agendapunt nog de maat, maar ook bij die partij is af en toe voortschrijdend inzicht, zo blijkt. En ik vind het eigenlijk jammer dat zij als grootste partij in hun woordvoering geen enkele seconde hebben besteed aan de voorstellen van andere fracties. Dank u wel. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Hoe kijkt de SP tegen het amendement aan van de VSP, DENK en Op Ons Eiland? De heer Hartmeijer: Die gaan we ook steunen. De voorzitter: Duidelijk, dank. En dan ga ik naar mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Als eerste zou ik willen benadrukken dat wij een groot voorstander zijn van minder voertuigen in de binnenstad en dus autovrije of autoluwe zones.

In dit geval met betrekking tot de zero-emissiezone na vele beeldvormende commissievergaderingen heeft het college ons er niet van kunnen overtuigen dat de invoering van de zero-emissiezone een bijdrage levert aan de binnenstad. Sterker nog, het lijkt alleen maar meer nadelen op te leveren. En de

44

technische vragen die we hebben gesteld tijdens de commissies, maar ook schriftelijk zijn niet volledig of vaak helemaal niet beantwoord. En voorzitter, afgelopen weekend zag ik online een advertentie, die kwam van de overheid en ik zag hem al enige tijd aankomen, het was een waarschuwing dat de inwoners van Nederland deze winter stroomuitval kunnen verwachten. Door de druk op het elektriciteitsnetwerk kan de overheid op bepaalde momenten van de dag geen stroom garanderen. En weet men nu al dat we deze winter regelmatig stroomuitval gaan ervaren en er wordt gevraagd om zich er op voor te bereiden en maatregelen te treffen. Dus we weten al dat deze energietransitie problemen geeft en nog meer zal gaan geven en we gaan stug door met een klimaatakkoord van 2015. En voorzitter, iedere wetenschapper weet dat een voorwaarde aan de wetenschap is dat we altijd in de vraag blijven. Een onderzoek eindigt niet met een conclusie, maar altijd met een nieuwe vraag. Zeker wanneer variabelen en veronderstellingen veranderen, is nieuw onderzoek noodzakelijk. Met respect naar de wetenschap vraag ik, wanneer de experts geen antwoorden meer kunnen geven op de vragen die in 2025 worden gesteld, hebben we als bestuurders het lef om verder onderzoek te doen? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Pichel. Fractie van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter.

Ik zal het kort houden. Wat mij betreft is er geen reden om een nul-emissiezone in te voeren in de Dordtse binnenstad. En al helemaal niet per 1 juli 2026. Marktkooplui hebben terecht geklaagd dat hun huidige voertuigen nog lang niet afgeschreven zijn per 1 juli volgend jaar. Aanschaf van elektrische wagens betekent kapitaalvernietiging die ten koste gaat van ondernemers die al zo enorm geraakt zijn door de coronamaatregelen van enkele jaren geleden. Om die reden alleen al, ben ik tegen op dit voorstel. Bovendien is het ook nog maar de vraag, het is nog maar zeer de vraag, of de elektrificering zo goed is voor het milieu. Wat doen we in Nederland met de tientallen miljoenen afgedankte accu's die er uiteindelijk komen bijvoorbeeld? En de klimaatwinst, als je daar al in gelooft, is helemaal niet meetbaar. Het is een tienduizendste graad voor alle maatregelen die Nederland neemt. Maar de schade die de marktkooplui oplopen, die is wel meetbaar. Niet invoeren dus. Ik zal voor het amendement instemmen, stop met de zero-emissiezone stadslogistiek van Beter Voor Dordt en Forum voor Democratie. Als dit amendement het onverhoopt niet haalt, ik kan het me niet voorstellen, zal ik de amendementen om ondernemers tot 2035 de tijd te geven om een wagenpark aan te passen, ondersteunen.

Verder ondersteun ik de motie of het amendement, dat ben ik even kwijt, van de Partij voor de Dieren om meer laadpalen te introduceren, want als je ertoe overgaat, dan moet je ook meer laadpalen hebben. En sta ik ook positief tegenover het voorstel van het CDA. En in principe ook sta ik ook positief tegenover een motie van de VVD, maar daar wil ik even de wethouder nog over horen. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Fractie van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. In de commissievergadering heb ik al duidelijk gemaakt dat ik tegen de invoering van een nul-emissiezone ben. Want als je alle argumenten van de voorstanders op een rij zet, dan blijft er uiteindelijk maar één echt over. Alle kleine beetjes helpen. Maar als dat echt het uitgangspunt is, alle kleine beetjes helpen, dan wacht ik met spanning op de motie om de bitterbal in deze raadzaal

45

te verbieden. Want die 1200 bitterballen per jaar zorgen samen voor een paar honderd kilo CO2 uitstoot. Lang verhaal kort, de nul-emissiezone vind ik symboolpolitiek. We verschuiven de aandacht van de echte problemen naar kleine gebaren, terwijl de grote vervuilers buiten beeld blijven. Laten we dan net als een paar honderd jaar geleden het stapelrecht weer invoeren. Ieder schip dat onze zone in vaart, mag dan een ontheffing aanvragen en met deze opbrengsten gaan we aan de slag met walstroom voor de scheepvaart, isolatie voor oude woningen en meer groen in plaats van meer regels. Dan nu de amendementen waar ik wat over wil zeggen. Beter Voor Dordt en FvD, die ga ik steunen. Stel dat deze het niet haalt, dan gaan we die van de VSP en DENK steunen. En als die het niet zou halen, dan gaan we die van het CDA steunen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank, mijnheer Van der Spoel. U heeft een uitgebreide eerste termijn gehad van de zijde van de raad met een hoop interrupties over vaak dezelfde onderwerpen, maar ik denk dat we wel enigszins weten waar we aan toe zijn. Daar kom ik toe, want van de zijde van het college is er ook behoefte aan een schorsing om eens even tot zich te nemen wat er in de eerste termijn is gewisseld, ook met betrekking tot de verschillende amendementen. En om u ook de kans te geven even uw handen te wassen, schors ik de vergadering met tien minuten.

Het woord is aan de wethouder. De heer Van der Linden: Voorzitter, dank u wel. En bedankt voor het ruimhartig verleende geduld. U hebt een uitgebreide wisseling gehad van argumenten, die we deels ook wel in de commissie hebben gehad. Dus ik probeer me te beperken tot de amendementen en de motie die hier nu liggen. Waarbij ik nog wel even in breng, een wethouder heeft gewoon één ding te doen, een raadsbesluit uitvoeren. Dus je kunt het college … U kunt een opvatting hebben natuurlijk over, moeten we dit wel doen? Is dit wel iets wat je wat je wil en zo? Maar dit is natuurlijk wel de opdracht die het college in ‘21 heeft meegekregen. Dus die opdracht hebben uitgewerkt in een voorstel, dat past bij de bedoeling die we toen hadden. Die bedoeling had te maken met schone lucht, had te maken met binnenstad, had ook te maken met een gelijk speelveld. Ondernemers wil je op een gelijkwaardige manier stimuleren of dwingen om een maatregel die we hebben genomen of die we gaan nemen, ook in te kunnen voeren. En natuurlijk verschilt ondernemerschap per sector en ook per omvang enzovoorts, maar ons voorstel is erop geënt om dat zo goed mogelijk te regelen. We hebben de discussie gehad in de commissies, daar hebben we ook een aantal amendementen besproken. En daar ga ik gewoon eventjes bij langs op volgorde.

Amendement A2, wat is haalbaar en wat is realistisch? Dat beoogt om de marktondernemers tot 2035 een algemene ontheffing te verlenen met wat er verder staat. Natuurlijk hebben we ook in de woordvoeringen veel aandacht gehad voor de markt. Ook vorige week in de commissie en de week daarvoor, ook met de inspraak die er toen was. En ik heb ook met wat marktondernemers gesproken natuurlijk. En ik snap dat het voor een aantal marktondernemers helemaal niet mogelijk is nu om een andere voertuig te kopen of te gaan gebruiken. Want die voertuigen zijn er misschien niet of ze zijn echt nog te kostbaar. In het hele landelijke systeem zit zoveel ontheffingen, zoveel uitzonderingsbepaling dat dat voor een deel opgelost wordt. En we hebben ook gezegd, we gaan ontheffingen creëren, waardoor als het bedrijfseconomisch echt niet mogelijk is of je zit vijf jaar voor je pensioen, noem maar op, dan hebben we ontheffingsmogelijkheden. En als er dan nog wat anders is, hebben we ook nog een keer de hardheidsclausule, die we altijd hebben. Dus ik denk zelf dat het in de praktijk niet nodig zal zijn om dan nog andere afspraken te maken. Ik heb

46

natuurlijk wel gehoord wat u heeft gezegd en ik denk de facto dat 2035, ook in reactie op mevrouw Koene, inderdaad nu juridisch moeilijk is, want alle afspraken die landelijk gemaakt zijn ook over gebieden en over verkeersbesluiten, die je moet maken, gelden tot 2030. En ik weet dat Nijmegen tot 2033 gaat, maar tot 2030 kun je het afspreken, daarna nog niet. Dus mijn toezegging in dit verband zou zijn, laten we nu een besluit nemen wat we kunnen nemen. In ieder geval niet verder gaan dan 2030 en we kunnen prima in 2028 nog eens goed kijken, past alles nog? Want die tweedehandsmarkt gaat natuurlijk werken, een deel van de marktondernemers heeft een busje en zegt nu, ik weet, er zijn ook zero-emissie busjes, maar die kan ik eerstehands echt niet financieren en de tweedehandsmarkt is er nog niet. Die komt er natuurlijk wel aan. Laten we dan ‘28 nemen, dat doen meer gemeentes om nog eens even goed te kijken, klopt alles nog wat we hebben afgesproken? Mevrouw Koene: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Wij houden gewoon altijd van duidelijkheid en er zijn zoveel gronden waarop je eventueel een ontheffing kan geven, dat het niet duidelijk is voor de marktondernemers of zij dan die specifieke ontheffing kunnen krijgen. Vandaar onze vraag of gewoon iedereen een ontheffing kan krijgen tot 2035 en dat even ongeacht dat juridische stukje.

Maar is de wethouder het met mij eens dat het helemaal niet duidelijk is als je niet exact in de tekst kan zien of je wel of niet voor die specifieke ontheffing in aanmerking komt? De voorzitter: De wethouder. De heer Van der Linden: Ik kan niet voor alle 65 of daaromtrent, marktondernemers nu zeggen in welk hoekje van het universum ze moeten zijn. Ik weet wel dat het landelijke systeem, want daar ben ik heel blij mee, 4 jaar terug bestond dat niet, we dachten van, oei, komt dat wel goed? Maar alle steden die dit doen, proberen zich zo goed mogelijk te richten op landelijke afspraken, waar ook de hele sector met tientallen brancheorganisaties zich achter heeft geschaard. Met ook een heel heldere site met, hier, dit is mijn voertuig, dit is mijn categorie. Dus wat dat betreft ben ik het niet met u eens. Dit is volstrekt helder. Wat niet helder is, als je bijvoorbeeld wel weet, er is wel een voertuig voor mij, maar kan ik het wel betalen? Dan is het volgende helder. Dan ga je naar het college of naar de ambtenarij bij ons en dan ga je zeggen, kijk eens, dit zijn mijn cijfers. Ik kan het niet betalen. Ik snap dat het moet, maar ik kan het niet betalen. Bedrijfseconomische redenen, prima ontheffingsgrond. Dus wat dat betreft hebben we in alles voorzien. Ik kan niet voorspellen of dat voor 2, 5, 10 of 20 mensen gaat gelden, dat niet. En ik heb gehoord wat u zei.

Ik vind dat we voor de marktondernemers best heel goed kunnen kijken, klopt dit? Want er zijn 5 andere steden, die hebben ook een soort van gesprek gehad hierover en hebben ook tot 2030 ongeveer die ontheffing gedaan. Ik weet dat Rotterdam dat ook gedaan heeft en dat die hebben gezegd, we gaan in ‘27 of ‘28 nog eens goed kijken, klopt het nog steeds? Dat kunnen wij ook gewoon doen.

47

Mevrouw Koene: Voorzitter. Volgens mij is de heer Van der Linden de voorzitter niet. En als het amendement, stel nou het gekke geval dat, dat amendement aangenomen wordt. Wat valt er dan om? De heer Van der Linden: Er valt helemaal niks om. Je doet twee dingen. Eén, ga jij zeggen, je zet iemand apart, terwijl alle ondernemers in deze stad zich verder aan de regels moeten houden die we hebben afgesproken. Je helpt wel een aantal mensen en dat heeft u ook in verschillende toonaarden gezegd, waarbij je bovengemiddeld iets meer verwacht dat er vragen zullen zijn of aandachtspunten, gaat dit wel lukken? Nogmaals ‘35 vind ik zelf te weinig stimulerend. En ik weet dat er ook in ‘30, ‘31, ‘32 en ‘33 ondernemers zullen zijn die zeggen, ik zou het best willen, hier is geen voertuig voor of ik kan het niet betalen. Prima, gaan we ontheffingen doen. Maar de meeste ondernemers tegen die tijd zullen zeggen, ik had een bus, ik heb een nieuwe nodig. Er zijn nu zoveel bussen op de tweedehandsmarkt, dat gaat me lukken. Los van wat ik ervan vind, dat gaat me lukken. Dus ik zou zeggen, spreek het dan af tot 2030. Kijk in ‘28 of het nog steeds klopt, maar ‘35 vind ik zelf te veel. Dat wil ik ontraden. De voorzitter: Mevrouw Koene, sorry, mevrouw Stolk. Mevrouw Koene: Voorzitter, ik wil nog even een hele andere vraag aan de wethouder.

Stel nou het gekke geval dat je dan als marktkoopman die niet in staat is om een ander soort voertuig te kopen, bedenkt dat je dan iets van veertig jaar of ouder koopt en daar iets mee doet, dan mag het wel gewoon? De heer Van der Linden: Dat hangt er helemaal vanaf. Als we in de categorie busjes zitten, dan over twee jaar gaan die busjes verboden worden. Als je in de categorie vrachtwagens zit, zou het nog wat langer kunnen duren, maar er is ergens in de stukken een tabel en ook een overzicht met welke voertuigcategorieën we op welk moment uit faseren. Dat hangt natuurlijk helemaal van de ondernemer af, maar nu kan dat soms nog, maar dat kan dan niet meer. Dus onderweg tussen nu en ‘30 gaat er al veel gebeuren natuurlijk. Dan ga ik door naar amendement 3, stop met de zero-emissie stadslogistiek, die ga ik ook ontraden en u snapt de reden waarom. En ik snap heus wel dat u een aantal overwegingen heeft om te zeggen, je kan dit gewoon ook meteen stoppen en dan doet de markt zijn werk. Ik merk dat in het gesprek natuurlijk steeds en we hebben natuurlijk in dit land een traditie om bepaalde beleidsimpulsen te geven aan ontwikkelingen die we willen stimuleren. En dan helpt het als je dat een beetje richt op een termijn en op een aantal gebieden waar het gaat werken.

En dan wil ik ook kijken naar ondernemers die al hebben geïnvesteerd en die zeggen, ik verwacht een equal playing field, een gelijkwaardig speelveld. En daar hoort ook bij dat je gewoon op tijd je stappen neemt. Met daarbij ook al die uitzonderlijke bepalingen die we al hebben besproken. Dus deze wil ik ontraden. De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Stel nou dit plan, voorstel wordt aangenomen. Wat gaat er concreet gebeuren? Ik heb een aantal voorbeelden gegeven. Ik heb aangegeven Burgemeester de Raadtsingel, Spuiboulevard, de hele binnenstad ligt dadelijk op zijn gat. Waarom wilt u

48

niet uitstellen voor de marktmensen tot 2035 en waar waarom houdt u zo vast aan dat landelijke? Want dat zal me aan mijn billen roesten, zou ik maar zeggen. Ik zit hier in de Dordtse gemeenteraad om de Dordtse belangen te vertegenwoordigen. En het zou me een worst wezen wat ze landelijk afspreken, het gaat erom wat wij hier in de gemeenteraad willen met onze stad. De voorzitter: De wethouder. De heer Van der Linden: 100 procent eens. 2 dingen. Het zal niet helpen en daarom hebben al die brancheorganisaties ook gezegd, hoera, gelukkig is er overal dezelfde soort van uitzonderingscategorieën, overgangsbepalingen enzovoorts. 15 jaar terug had je milieuzones in een aantal steden. In de ene stad mocht je niet in, in de andere stad mocht je alleen op een bepaald moment, weer een andere stad mocht je alleen in met een bepaalde ontheffing. Daar werden ondernemers helemaal gek van. En nu hebben we wel gezorgd met al die steden die het gaan doen, dat als je het afspreekt, heb je dezelfde vorm van afspraken. En wat betreft … Mag ik even mijn punt afmaken, want dat helpt, denk ik. En wat betreft alle werkzaamheden. U vergeet misschien de Papendrechtsebrug nog en er komt nog veel meer aan. Dat gaat allemaal ons ontzettend raken. Maar dat heeft geen relatie met wel of geen zero-emissie natuurlijk. Dit is gewoon het gevolg van een heleboel werkzaamheden, die we moeten nemen.

De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik weet niet in wat voor wereld de heer Van der Linden dan leeft. Maar als je dit allemaal opnoemt, dan wordt er toch een grote puinhoop hier in de binnenstad? En dan heb ik het nog alleen maar over de binnenstad, de horeca, de ondernemers, de marktkooplui, waar zijn jullie bang voor als je dit uit gaat stellen? En nogmaals of ze het in Amsterdam, Rotterdam, Groningen … Het zal me een worst wezen wat ze daar doen. De voorzitter: Maar mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Het gaat om onze Dordtenaren. De voorzitter: Dat snap ik, maar mevrouw Stolk, u heeft dezelfde vraag net ook al gesteld. De wethouder. De heer Van der Linden: Dank, maar ik snap niet … Ik snap dat we de binnenstad en alles eromheen grootschalige werkzaamheden doen. Gelukkig maar, want alles is versleten. Dat gaat veel overlast geven, daar gaan we maatregelen opnemen enzovoorts. Of we wel of geen zero-emissiezone invoeren, maakt dat niet makkelijker of moeilijker. Punt. Aan de andere kant, we hebben afgesproken zero-emissie in te voeren en u kunt van mij verwachten, van het college verwachten dat daar een voorstel voor komt, dat ligt hier, dat bespreken we. Meer tekst heb ik hier niet op, maar misschien snappen we elkaar niet goed. Ga ik door naar amendement … Mevrouw Stolk: Nee, voorzitter.

Ik wil alleen aangeven, als u me dat nog één keer toestaat, dat ik begrijp dat van alles kapot is, maar waarvoor moet dat allemaal tegelijk? Waarom niet gefaseerd? Dat je het langzaam in faseert van, we gaan nu eerst dat doen,

49

dan gaan we daar wat doen. Dan heeft dat wat minder consequenties voor onze inwoners en voor onze ondernemers. De voorzitter: Maar ik vind op een gegeven moment moet u het ook gewoon doen met wat de wethouder u aangeeft. U gaat uiteindelijk over de besluitvorming. Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, de wethouder heeft het over gelijk speelveld, dat de regels in elke stad gelijk zijn. Maar dat is niet zo, want we weten dat Rotterdam en Nijmegen die speciale verordening voor de markt hebben tot 2030, 2033. Bedoelt de wethouder dan als dat afloopt of als dat we dan een gelijk speelveld hebben? Want ik probeer het te begrijpen. De heer Van der Linden: Dank. Ik bedoel gelijk speelveld voor de ondernemers in Dordt, want wij zitten hier voor Dordt. En daarbij, heel veel ondernemers hebben natuurlijk transporten die en in Dordt, maar ook op allerlei andere gebieden, in allerlei andere steden terechtkomen. Dan helpt het als je weet, ik hoef niet een apart stickertje te halen of een apart papiertje te halen nog om wel of niet die stad in te mogen. Dan mag je ervan uitgaan, als jij in een categorie voertuig zit wat een uitzondering heeft of juist niet, dan mag je ervan uitgaan, ik kan ook al die andere steden in. En dat klopt, een paar steden hebben uitzonderingbepalingen aangescherpt lokaal, wat u misschien ook wil.

En dat geldt dan vooral om de markt en het gaat soms ook om het uitstellen van de hele zone, dat klopt. En een heleboel andere steden hebben dat niet gedaan. Het maakt niet uit voor de ondernemers als ze naar al die steden gaan, waar het wel ingevoerd is. De steden waar dat later gebeurt, dan gaan ze het later merken. Maar ook die steden zullen dan wel aanhaken bij de landelijke afspraken. Want dat is alleen maar handig. Amendement 4 … Mevrouw Pichel: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel. Een vraag aan de wethouder, want hij geeft aan dat hij ons amendement ontraadt. En dat kan natuurlijk. Alleen ik hoor niet echt een goede argumentatie daarvan. Ook in de commissies, maar ook in de schriftelijke vragen hebben we ook gevraagd, een belangrijke vraag is natuurlijk altijd waarom doen we dit? En daarin werd in de stukken ook heel vaak genoemd emissie van CO2 en fijnstof. We hebben ook aangegeven, dat is later veranderd in de documentatie en we hebben ook echt gevraagd over opheldering en ook de wetenschappelijke onderbouwing. En die hebben we nooit gekregen. Dus ik zou toch aan de wethouder willen vragen, wat is dan de wetenschappelijke onderbouwing om dit wel te doen en zomaar ons amendement te ontraden? Het komt niet omhoog, het wordt niet duidelijk. Ik zou graag een iets betere duiding willen ontvangen. De voorzitter: De wethouder.

De heer Van der Linden: Die vind ik lastig, want ik wil beknopt antwoorden alleen op basis van de amendementen. Ik ga niet hier een heel betoog houden waarom we

50

eigenlijk zero-emissie willen invoeren. Dat is een heel goed debat waard, maar dat gaan we hier denk ik niet over willen doen. We hebben antwoord gegeven op een aantal van de door u gestelde vragen, met de kennis die we hebben, als het gaat om CO2-reductie. En ook als het gaat om hoeveel je dan niet alleen in de stad …. Want dat is natuurlijk compact, maar ook juist op al die voertuigkilometers van al die mensen die een auto hebben op het hele snelwegennet gaan terugzien. We gaan ervan uit CO2-reductie doet iets positiefs voor de leefwereld waarin we zitten. En daar hou ik het voor nu even bij. De voorzitter: Mevrouw Pichel nog. Mevrouw Pichel: Dank voor dit antwoord. Maar dan toch ook het niet omarmen van ons amendement. Daar hoor ik ook niet heel erg duidelijk waarom niet? Wat is dan de reden dat dat dan niet zou kunnen? Want daar gaat het natuurlijk wel om. Wij hebben ook een aantal punten aan gegeven waarom wij denken dat we hier niet mee door moeten gaan. Ik snap dat er ook redenen zijn om er wel mee door te gaan, maar dat hoor ik niet terug in de argumentatie om het amendement niet te omarmen. De heer Van der Linden: Over welk amendement heeft u het nu? Over stoppen? Mevrouw Pichel: Klopt. De heer Van der Linden: Amendement 3? Dat hebben we nu al een paar keer besproken.

Van een college mag je verwachten, die jongens voeren een besluit uit van de raad, dat is het enige wat we moeten doen. We voeren een besluit uit en de meiden ook, zo is het ook. Het hele college spreekt met één mond en dat doen we. En als u reden ziet om opeens te denken, dat moeten we helemaal niet doen. Dan moet je het amendement aannemen. Maar ik ga daar niet van uit, want ik sta achter het besluit van toen. Daar hebben we toen heel veel tekst over gewisseld, inclusief alle voors en tegens. Dit is het besluit. Hier hou ik het nu bij. Amendement 4, ruimte voor de markt. Het amendement markthapje, zoals dat in de informele sfeer wordt genoemd. Ik snap verschillende amendementen doen iets met de markt. Dit amendement is daartoe een hele interessante en ook iets originelere poging. We hebben in 2021 uitgebreid gesproken over de begrenzing van de zone. En dat hebben we gedaan, A omdat hij goed te bewaken is. We hebben maar een paar ingangen over het water. En B, omdat die logisch is, omdat de economie van het binnenstadstuk van onze stad zich daar afspeelt. Als je nu dat hapje neemt, heb je een aantal nadelen. Je moet veel meer camera's neerzetten, omdat je op een aantal plekken zijstraatjes hebt. Het is ook minder logisch leesbaar. Wat ook ingewikkeld is, als je dit gaat doen voor de markt, dan ga je veel ondernemers die daar vlak omheen zitten, diezelfde mogelijkheid geven.

En nogmaals dat gelijke speelveld voor alle ondernemers willen we ook wel binnen die hele zone laten gelden. Wat er nog bijkomt, we zullen toestemming moeten vragen over de begrenzing aan een centraal orgaan. Dat gaat dan wel zeggen ook, kun je dit goed bewaken? Er zit ook een soort fuikje in. Dus dat wordt nog een heel gesprek. Om het geheel van die redenen zou ik het willen ontraden. Mevrouw Van Vugt-Roose: Voorzitter.

51

De voorzitter: Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Het geheel van die redenen is best wel beperkt, hoor ik. Het gaat over het plaatsen van een paar camera's en om het wel of niet te krijgen van toestemming. Ik heb geteld, in het huidige raadsvoorstel zoals nu ligt, dan heb je het over drie camera's. Haal je dit hapje eruit, dan kom je op hooguit vijf camera's, als je goed telt. Dat kan niet de reden zijn om de marktmensen het leven moeilijk te maken. Wat vindt u daarvan? De heer Van der Linden: Als u iets wilt doen voor de marktmensen, wat ik me heel goed kan voorstellen, waarover we allerlei redenen hebben uitgewisseld, dan zijn er manieren om het makkelijker te doen dan deze. Mevrouw Van Vugt-Roose: Die snap ik. Maar de makkelijke manieren, daar halen we wel heel veel onderuit van, wat er in het voorstel gevraagd wordt. De heer Van der Linden: Nog een keer. Mevrouw Van Vugt-Roose: De makkelijke manier is gewoon een totale ontheffing, maar dat is niet echt in lijn met wat we voor ogen hebben. De heer Van der Linden: De makkelijke manier is, omdat je toch al weet, een aantal ondernemers zal ontheffingen krijgen tot ‘27-‘28 of uitstel, is om dan een jaartal te plakken op de compacte groep van marktondernemers, dat is een compacte groep. De ondernemers die in dit stuk van de binnenstad zit, is een veel grotere groep. Dus dat is hem.

Amendement 5, die zou ik ook willen ontraden, omdat 2035 niet passend is bij wat we hebben besproken in ‘21. Ook niet passend is bij het feit dat heel veel ondernemers nu al hebben geïnvesteerd en die zullen denken, is dit het gelijke speelveld wat je beoogt? Wij hebben twee jaar terug al geïnvesteerd, omdat we dat konden of wilden. En anderen hoeven dat pas over tien jaar te doen. Dat is een beetje gek. Dus die wil ik ontraden. Dan amendement 6, Invoering die werkt voor stad en ondernemers. Uit de discussie vind ik nog onduidelijk blijven voor hoelang zo'n ontheffing dan geldt. Ik zie 8 jaar, maar ik zie geen einddatum waarop het evenzo klaar is en dat helpt niet. En wat ik ingewikkeld vind, is dat je nu niet goed kan zien om hoeveel voertuigen het gaat. En ik snap de argumentatie, die we ook via ‘…’(02:41:26) wel hadden, van, de kleine ondernemer met een oud busje die je niet wil zien omvallen, kun je ook op een andere manier helpen. Bedrijfseconomische redenen, zoals u zelfs al eerder besprak. Dus wat dat betreft vind ik hem wat diffuus en om die reden zou ik hem in de huidige vorm willen ontraden. De heer Noldus: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Noldus. De heer Noldus: Dank voor de reflectie van de wethouder.

Is dan ook de reactie van het college, dat als er wel een meer specifiekere eindtijd in staat, dat het college deze als prima werkbaar acht en ook als betere invulling ziet voor een aantal onderdelen van de discussie die we zojuist gevoerd hebben?

52

De voorzitter: De wethouder. De heer Van der Linden: Dank. Als er een jaartal 2030 ophangt, of aanhangt, dan heb je hem wel in ieder geval begrensd. Dat vind ik een mooi begrip, dan is hij werkbaarder. En dat geldt ook voor Ontheffing voor de markt, het amendement van Gewoon Dordt. Als je daar 2030 aanhangt, is hij wel werkbaarder. Dat vind ik een mooi begrip voor mogelijk een tweede termijn. Dan heb ik nog een motie, motie Marktkooplui willen ook laden. Daar zitten eigenlijk twee discussies in één. We zoeken, en dat doet collega Burggraaf, plek voor de marktkooplieden die aan het handelen zijn en hun auto's kwijt moeten. Dat is best lastig in onze binnenstad en ook in alle ruimten daaromheen. Die zoektocht duurt voort, maar daar gaan we, ik meen volgend jaar, op terugrapporteren. Die zoektocht wordt niet vergemakkelijkt als u tegelijk wil dat je ook nog eens op die plek, die we nog niet kennen, kan laden. We onderkennen natuurlijk wel dat ook marktkooplieden en ook andere ondernemers en iedereen met een elektrisch voertuig, moet kunnen laden. We voeren een laadagenda uit waar heel veel personenauto's al op aan kunnen haken. We hebben ook net buiten de stad, langs de A16, laadcapaciteit voor zwaardere vrachtwagens en we willen ook binnen de stadsgrenzen wel toe naar een laadplein. Dat is wel hartstikke ingewikkeld. Dat zeg ik er wel bij.

Ook nu is het niet zo dat ondernemers kunnen zeggen, ik heb ook een benzinepomp voor het stadskantoor. Dat is niet zo, dus dat hoeft ook niet per se zo te zijn bij de laadpaaldiscussie. Tot zover. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: De wethouder geeft aan dat er ook geen benzinepompen zijn. Dat klopt, maar een diesel aangedreven vrachtwagen heeft een tank van een 1.000 liter, die komt makkelijk thuis. Zijn marktkooplui met een vrachtwagen, die van een behoorlijke afstand komen, 150, 200 kilometer … Die capaciteit voor die vrachtwagen om hem daar op een opstelplek te zetten en volgens naar huis te gaan, dat lukt hen niet. Je zou dus verplicht worden om hem buiten de stad te parkeren, en dan moeten ze maar naar de markt komen, of ze moeten onderweg naar huis een uur aan een laadpaal gaan hangen. Ik denk niet dat dat zo fijn is voor de marktkooplui. De heer Van der Linden: Een uur aan een laadpaal hangen, daar wordt niemand blij van als je vroeg opstaat, laat naar bed gaat. Er zijn binnen de stad wel andere mogelijkheden om te laden. Ik onderken, nogmaals, de thematiek. En ik vind ook dat het van belang is dat we alle ondernemers, niet alleen marktkooplieden, gelegenheid gaan geven, beter gaan geven dan nu, om ook hun zwaardere voertuigen te laden.

Maar als je die discussie gaat mengen met de ruimtelijke discussie, dan gaat dat geen enkele van de discussies helpen. Dat wil ik maar zeggen. Dit waren de amendementen en de moties. Ik heb nog een vraag, een heel concrete vraag. Er waren een paar kleinere vragen, maar dit is een heel concrete. Wat gebeurt er als alle amendementen eventueel een gewijzigd voorstel opleveren en het voorstel wordt afgestemd, weggestemd? Dan is er een beetje een gekke situatie. Wij hebben de opdracht, in ‘21 hebben we die gekregen, om zero-emissie in te voeren in ‘26. In principe zou het college een verkeersbesluit kunnen nemen dat erop toeziet dat we in ‘26 een vorm van zero-emissiezone invoeren. Maar als u dit voorstel afstemt, denk ik wel

53

dat we even gaan nadenken of en hoe we dat moeten doen, want wij zijn ook niet helemaal raar. Ik hoop niet dat het zover komt, want hier is gewoon goed aan gewerkt met alle deskundigheid die we hebben en ook rekening houdend met alle gevoelens van de raad. Dank u wel. De voorzitter: En intussen nog van mijnheer Damen? De heer Damen: Voor mij is onduidelijk, voorzitter, of de wethouder het VVDamendement, inclusief het subamendement van het CDA, ontraadt of dat hij dat omarmt. De heer Van der Linden: Dank u wel. Er is nog even geen subamendement, maar er komt een subamendement. Dat is er al wel? Sorry, dat heb ik dan niet gezien. Misschien kan mevrouw Van Vugt dan even in een zin omschrijven hoe dat eruitziet. Mevrouw Van Vugt-Roose: Mag ik dat doen, voorzitter? Het eerste bulletpoint van het amendement van de VVD wordt dan gewijzigd in ondernemers, onder wie ook de marktondernemers, particulieren en andere eigenaren van voertuigen, krijgen op aanvraag een ontheffing voor voertuigen aangeschaft in 2022 of eerder via de gemeentelijke afwijkingsbevoegdheid. Dezelfde aanvrager krijgt voor maximaal twee van zijn of haar voertuigen per bedrijf deze ontheffing, die op uiterlijk 1 juli 2030 afloopt. Het geldt alleen voor voertuigen die aantoonbaar voor 2022 zijn aangeschaft.

De heer Van der Linden: Wat we net met de heer Noldus hadden aan wisseling, het maakt in ieder geval werkbaarder en ook heel concreet en af te toppen. Ik vind het beter passen bij de fairheid, eerlijkheid, die we naar andere ondernemers willen uitstralen. Ik blijf het een beetje ingewikkeld vinden, maar ik kan mij voorstellen dat, gezien alle geluiden van de raad, dit een route is die u met zijn allen verder wil bediscussiëren in termijn twee. De voorzitter: Duidelijk. Dank aan de wethouder die zijn eigen termijn heeft voorgezeten. We zijn inderdaad toe aan een tweede termijn. Maar ik kijk ook even naar de klok en het is 17.20 uur bijna en om 17.30 uur gaan we schorsen, of niet schorsen, dan gaan we over naar het afscheid en benoemen van de nieuwe kinderburgemeester. Er komt sowieso een dinerschorsing aan, want we zijn nog lang niet klaar. Zegt u, we willen een tweede termijn of we gaan met stemverklaringen door de stemming heen? Een tweede termijn? Wie wenst er een tweede termijn te voeren? Mevrouw Stolk: Ja, voorzitter. En daarbij ook nog graag een schorsing. De heer Kuhlmann: Ja graag, voorzitter. Ik sluit mij aan bij de wijze woorden van mevrouw Stolk. Graag een tweede termijn, maar voorafgaand aan de tweede termijn ook een schorsing. De voorzitter: Dan wordt het als volgt, we gaan schorsen. Om 17.30 uur is dan de schorsing afgelopen.

Gaan we afscheid nemen van de kinderburgemeester, de nieuwe benoemen. Dan kachelen we zo naar 18.00 uur en gaan we een dinerpauze hebben. Dan gaan we tot 20.00 uur niet meer tot een inhoudelijke beraadslaging hier komen. Of we hebben nog een paar minuten over. Ik schors dan nu in ieder geval voor tien minuten.

54

7. Afscheid huidige in installatie nieuwe kinderburgemeester De voorzitter: Goedemiddag. Het is toch mooi dat de zon naar binnen schijnt in onze mooie raadzaal. En ik heropen de vergadering van de gemeenteraad van Dordrecht na de schorsing. Maar wij gaan niet door op het onderwerp waarvoor wij geschorst zijn. We gaan namelijk iets heel leuks en iets heel feestelijks doen. Wij gaan stilstaan bij het afscheid van onze huidige kinderburgemeester en een nieuwe kinderburgemeester verwelkomen. En beiden zitten al op de publieke tribune met hun ouders en met familie. En er zijn veel mensen binnengekomen. Die vragen zich natuurlijk af waarom de raadstafel vol met lege flesjes en schaaltjes en dingetjes staat. Dat komt omdat we al een aantal uren hier aan het vergaderen zijn en wij zijn dus ook heel erg toe aan dit moment om met jullie dit leuks te doen, dwars door alle ingewikkelde onderwerpen heen. En dan wil ik vragen of Jurre Nipius en Isabeth van Heusden alvast naar voren willen komen. En u mag best even voor ze applaudisseren. Want Isabeth, jij wordt onze nieuwe kinderburgemeester. Maar voordat we jou gaan installeren, gaan we afscheid nemen van onze huidige kinderburgemeester Jurre. En vorig jaar op 19 september stond jij hier ook en toen werd je geïnstalleerd als kinderburgemeester.

En je solliciteerde door ons een filmpje te sturen waarin je aangaf waarom juist jij kinderburgemeester wilde worden. En op dat moment was je nog pas tien jaar oud en net begonnen op het Johan de Witt-gymnasium. En je had gezien in de voorbereiding wat de kinderburgemeester allemaal doet en je liet ons weten, dat wil ik ook wel doen. En jouw aandachtspunten, die je ook meenam in je sollicitatie, waren het verbeteren en veiliger maken van speeltuinen in Dordrecht, omdat je deze nogal saai en wat verouderd vond en zelfs af en toe gevaarlijk. En je wilde ook graag aandacht voor gepast onderwijs voor iedereen en aandacht voor gevaarlijke verkeerssituaties. Al die punten, die zijn het afgelopen jaar op wisselende momenten ook bij het gemeentebestuur en bij het college gepasseerd. En ik moet ook wel toegeven, dat was echt een agenda van jou die past bij een burgemeester. Maar je bent ook heel zichtbaar geweest, Jurre. Je was op veel momenten zichtbaar in de stad. Bij mooie evenementen of aan momenten dat je bekendheid gaf aan dingen die heel erg horen bij de stad. Je hebt ook een prachtig filmpje voor het Dordrechts Museum gemaakt en inwoners van Dordrecht, van alle generaties, hebben je kunnen zien. Je was ook aanwezig bij de sleuteloverdracht aan Prins Krabbejanus tijdens carnaval.

Je opende een nieuwe speel- en ontmoetingsplek en je nam deel aan de Landelijke Dag voor Kinderburgemeesters, met al je andere collega's. En samen met wethouder Marc Merx gaf je ook nog het startsein voor de koningsspelen. En bij de Dodenherdenking op 4 mei legde je ook een krans op het Sumatraplein. Dat waren echt hele mooie en gedenkwaardige hoogtepunten. En dan was er ook het moment dat wij samen voor het eerst optraden. Want op mijn eerste dag als burgemeester van Dordrecht, en in mijn eerste week, hebben wij samen heel veel kinderen bij de avondvierdaagse toegezwaaid. Weet je dat nog, hier op het bordes? En toen wilden alle kinderen vooral met jou op de foto en heb je mij een beetje geleerd hoe je dat doet, zwaaien en netjes staan met de keten om. Dat was wel echt een hele goede eerste cursus voor mij. Ben ik nog steeds heel erg dankbaar voor. Jurre, jij was onze zesde kinderburgemeester. Maar jij bent wel de enige kinderburgemeester, en ik denk ook de enige kinderburgemeester ooit, die kan zeggen dat jij met drie verschillende burgemeesters hebt gewerkt. En dat is echt uniek. Want je mocht met burgemeester Wouter Kolff optreden. Je bent met hem begonnen en toen heb je nog een aantal

55

maanden samengewerkt met burgemeester Peter van der Velden, die je weer veel dingen over Dordrecht kon vertellen. En toen met mij. En dat je mij ook een beetje een inleiding gaf in Dordrecht. En ik weet dat je het ontzettend leuk vond om kinderburgemeester zijn, maar je vindt het ook wel weer leuk om het stokje over te dragen, toch? Jurre Nipius: Beetje. De voorzitter: Beetje. Echte bestuurder. Loslaten, dat is toch wat anders. Maar stiekem was het ook best een druk jaar. En we hebben vorige week echt een klapper gehad op het jaar, namelijk dat we het burgemeestersontbijt met alle wethouders en de gemeentesecretaris met jouw klas mochten doen. En dat was echt wel heel erg leuk met heel veel actuele thema's. Wij vinden, Jurre, dat je echt een geweldige kinderburgemeester was voor Dordrecht, maar ga toch even vragen aan jou met de microfoon … Even een laatste vraag stellen, dat je misschien nog even gedag kan zeggen tegen de gemeenteraad, wat jij het leukste van het afgelopen jaar vond. Jurre, wat was echt jouw hoogtepunt van dit jaar? Jurre Nipius: Koningsdag vond ik het allerleukste. De voorzitter: En waarom vond je dat het allerleukste? Jurre Nipius: Omdat je heel veel verschillende dingen had op die dag. In de ochtend gingen we door de stad en toen in de avond gingen we ook nog op een boot vuurwerk kijken en meerdere dingen. Dat vond ik wel leuk.

De voorzitter: Dat was echt een prachtige dag. Ik moet hem hier nog voor het eerst gaan meemaken. Wat heb je geleerd dit jaar? Jurre Nipius: Om ook een beetje wat langere antwoorden te geven en niet alleen maar ja en nee te zeggen. De voorzitter: En ik vind, eerlijk gezegd, dat de gemeenteraad soms weleens gewoon maar ja of nee hoeft te zeggen. Je gaat nu stoppen, maar je blijft natuurlijk echt een trotse Dordtenaar en Schapenkop. Heb je nog een laatste advies voor ons als gemeentebestuur? Jurre Nipius: Nee. De voorzitter: Dan houden we het zo. En kom dan bij mij zitten op de stoel van de burgemeester en dan ga ik Isabeth naar voren vragen. Want dat brengt ons bij een heel bijzonder volgend moment, want in Dordrecht hebben we al sinds 2019 een kinderburgemeester om kinderen actief te betrekken bij het lokale bestuur. En we vinden het belangrijk dat jonge Dordtenaren mee kunnen denken en praten over hun leefomgeving. En een kinderburgemeester, dat heb je net al een beetje gehoord bij Jurre, helpt daarbij ook om ideeën van kinderen te verzamelen en te bespreken met ons als gemeentebestuur. En Isabeth, jij bent komend jaar, Isabeth van Heusden, de nieuwe kinderburgemeester. Onze kinderburgemeester, die ons ook mag leren en vertellen wat er leeft onder de kinderen van Dordrecht. Wij hebben jou uitgekozen. En dat weet jij al

56

een tijdje, maar het is nu eindelijk zover dat we jou gaan installeren. Isabeth, jij solliciteerde door ons een heel leuk filmpje te sturen waarin je aangaf supergraag kinderburgemeester te worden. Je vindt het heel leuk om toespraken te geven en voor grote groepen mensen te staan. Dat gaat wel goedkomen het komend jaar, al die momenten. En ik heb je ook zien optreden en we hebben ook een heel leuk gesprek samen gehad. Jij gaat Jurre heel goed opvolgen. Jouw aandachtspunt voor de kinderen van Dordrecht, maar vooral voor de mensen hier in deze zaal, is dat je wil dat kinderen meer gaan bewegen en ook meer gaan buitenspelen. En in je filmpje gaf je ook aan dat je merkt dat kinderen tegenwoordig best wel veel binnen zitten achter een scherm en dat het toch wel een heel goed idee is als ze achter dat scherm vandaan komen en wat vaker met elkaar buitenspelen. En daar wil je werk van gaan maken. En ik weet zeker dat wij dat ook een heel erg goed idee vinden. Ik weet zeker dat wij ook iets met jouw plannen kunnen doen. Je zit zelf op scouting en je bent ook graag buiten met andere kinderen. En zoals je in jouw filmpje al aangaf, gun je dat ook alle kinderen van Dordrecht. We zijn heel erg benieuwd naar jouw ideeën en we gaan snel daarover met elkaar in gesprek. We hebben een jury gehad die jou heeft uitgekozen.

Die bestond uit Jurre, uit onze griffier Anneloes en ik mocht ook een beetje meedoen. En hoewel de kinderen concurrentie was van andere kinderen, en eigenlijk waren alle kandidaten heel geschikt, hebben we toch voor jou gekozen. Want je bent heel enthousiast, je zit vol energie en je hebt een mooi doel voor ogen. We hopen je ook het komend jaar heel veel in Dordrecht te zien. Je hebt er een tijdje op moeten wachten, maar vandaag is het zover. En dan ga ik nu over tot het officiële gedeelte en ik kijk nog even naar de gemeenteraad. Jullie kunnen allemaal instemmen met de benoeming van Isabeth van Heusden? Even leuk om, om je heen te kijken. Dat zijn ze, hoor. En dan ga ik vragen aan iedereen om even te gaan staan. En dan vraag ik Jurre Nipius, onze kinderburgemeester, naar voren te komen en voor Isabeth te gaan staan. En dan is dit een heel mooi officieel moment. Jurre, mag ik jou vragen de ambtsketen van de kinderburgemeester op te hangen bij Isabeth? En een groot applaus voor onze nieuwe kinderburgemeester. Beste Isabeth, van harte gefeliciteerd. Je bent het nu echt. En de keten die nu omhangt bij jou staat symbool voor jouw rol als vertegenwoordiger van alle kinderen in Dordrecht. Maar nu gaan we nog even heel officieel een mooi afscheid nemen van jou, Jurre. Want we hebben een prachtig cadeau voor je.

Nu weten we dat je ook houdt van koken, dus we hebben een prachtig boek ook voor je gekocht. Je mag het even aanpakken. Met heel veel mooie recepten. Er zit ook nog een bon bij. Maar wat echt ook het hoogtepunt is, dan pak ik hem weer eventjes van je aan, is deze prachtige oorkonde waarop staat Jurre Nipius, kinderburgemeester van Dordrecht 20242025. Alsjeblieft. Jurre Nipius: Dank u wel. Ik heb ook nog iets voor u meegenomen. De voorzitter: Dat stel ik helemaal op prijs. Kijk eens. Dank je wel. Mag ik het meteen uitpakken? Jurre Nipius: Ja. De voorzitter: En Jurre, het gezicht komt mij bekend voor, maar kun je vertellen wat je aan mij hebt gegeven?

57

Jurre Nipius: Een schilderij van u. De voorzitter: En wie heeft dat gemaakt? Jurre Nipius: Ik. De voorzitter: Dat ziet er fantastisch uit. En er staat een prachtige afscheidstekst achterop. En deze krijgt echt een ereplek bij mij op mijn kamer. Dank je wel. En dan gaan we nog even een ereronde langs de gemeenteraad doen waarin iedereen afscheid van jou kan nemen, maar ook, Isabeth, jou kan feliciteren. Beginnen we hier. En met dit moment, want er is ook familie op de tribune en er mag goed gefeliciteerd worden, schors ik de vergadering voor de dinerpauze tot 20.00 uur. Ik zie u om 20.00 uur weer. 34.Invoeren nul-emissiezone stadslogistiek binnenstad Dordrecht per 1-7-2026 De voorzitter: Het is 20.00 uur geweest. Ik vraag de leden van de raad te gaan zitten. We hebben een dinerschorsing gehad. U heeft kunnen nadenken over moties en amendementen en wat daarmee te doen. Ik weet dat er in ieder geval nog wat geklust werd aan amendementen van de CDA-fractie. Of was daar alles rond? Ik kijk even wie ik als eerste het woord kan geven. Ik zie in ieder geval de … Ik ga gewoon op volgorde voor de tweede termijn. Mijnheer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Laat ik beginnen om te zeggen dat ik in de eerste termijn misschien wat fel was. Ook naar alle partijen in de raad waar we op allerlei andere onderwerpen heel prettig mee samenwerken.

Ik denk aan het thuisladen en allerlei andere onderwerpen. Wat dat betreft, het is een onderwerp wat ons wel na aan het hart gaat. De ondernemers, de stad. Het is een prettige omgeving voor bewoners. Vandaar wat fel, maar bij nader inzien was dat misschien een beetje te. En ik heb ook de wijze woorden, ik durf het bijna niet te zeggen, maar van toch wel een senior in onze raad, mevrouw Stolk, ter harte genomen om toch wat meer samen te werken en te kijken hoe we er ook met het CDA, en andere partijen, uit kunnen komen. Dat heeft ertoe geleid dat ik ons amendement iets wil wijzigen en die versies wil ik zo bij u indienen. Ik heb hem nog niet op papier, helaas. En dat gaat dan om de volgende punten, dat waar er voorheen in het amendement stond dat het ging, de ontheffingen voor die ondernemers die al eerder een bus hadden, dat, dat een geldigheidsduur heeft van acht jaar. Dat we daarvan maken dat die geldig is tot 1 juli 2030. Dat die termijn korter wordt, maar dat we daar wel voorwaarden aan verbinden. Namelijk de voorwaarden verbonden aan de toezegging die de wethouder ook in zijn eerste termijn heeft gedaan, en die voor ons erg belangrijk zijn, dat de laadinfrastructuur wordt georganiseerd. Dat die bundeling van logistiek verkeer en dat de handhaving ook niet ten koste gaat van andere taken van handhavers.

Als daaraan wordt voldaan, dan houden we vast aan die duur tot 1 juli 2030. Als dat niet zo is, dat betekent dan dat we opnieuw gaan kijken naar de geldigheidsduur in een raadsvergadering op dat moment. En die evaluatie zit dan in kwartaal 4 van 2029. Voor het overige is het amendement hetzelfde. En ik zal dat nu ook sturen naar het fantastische team van de griffie.

58

De voorzitter: Even, mijnheer Kuhlmann. Dat betekent dat u een gewijzigd amendement indient en het eerste beslispunt wordt dan gewijzigd in het amendement. Wat betekent dat voor het subamendement? De heer Kuhlmann: Daar zal de fractie van het CDA vast iets over zeggen. De voorzitter: En wij krijgen van u nu een nieuwe versie, neem ik aan? Dank u wel. Dan ga ik maar meteen naar mevrouw Van Vugt. Dit was meteen uw tweede termijn, mijnheer Kuhlmann? Dank u. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Mijn apparaat loopt vast, dus ik doe het even lekker uit mijn hoofd. Wij maken ook weer een net iets aangepast subamendement op het gewijzigde amendement, zodat we niet over twee verschillende amendementen zitten te stemmen. We houden hem namelijk wel in ere, want het is wel echt ons idee en die zullen we zo ook indienen. Dus is weinig gewijzigd, alleen zodat hij weer op de andere past. Dat was wel de bedoeling. Dan … Dit is tegelijk mijn tweede woordvoering of moest ik het alleen over subamendement …? De voorzitter: Nee, hoor. Dit was goed, even een toelichting op het subamendement. Maar ik ga nu de rest van iedereen af. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dan laat ik het even hierbij. De voorzitter: Ik kijk naar nog de fractie van GroenLinks voor de tweede termijn. Mevrouw Van Engelen: Voorzitter, dank u wel. We hebben natuurlijk ook even goed nagedacht, want er ligt veel voor.

En wij komen op de conclusie dat het raadsvoorstel wat voorligt, is al een voorstel om de zero-emissiezone, de instelling daarvan, te verplaatsen van 1 januari naar 1 juli. Daar heeft het college goede redenen voor gegeven waar we wel achter kunnen staan. Maar gezien de voorliggende amendementen zwakt dat het raadsvoorstel zo ver af, dat wij tegen het raadsvoorstel zullen stemmen, als die geamendeerd wordt. Wel zullen wij voor het subamendement van het CDA stemmen, omdat dat voor ons dan nog wel iets redt. Dat maakt het dan wat milder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk naar Beter voor Dordt. Mijnheer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Tweede termijn. Beter voor Dordt streeft naar een leefbare binnenstad en een zo schoon mogelijke lucht in Dordrecht. Vandaar dat ons voorstel om de 550.000 euro te investeren in een logistieke cityhub aan de rand van de stad en niet te investeren in een onzinnige zero-emissiezone. Dit voorkomt veel vervoersbewegingen en alle Dordtse ondernemers kunnen gebruikmaken van een logistieke cityhub. Verder zullen we voor elk amendement stemmen dat het huidige voorstel wat verzacht. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank. Ben je voor … Dat gaat lekker zo, jongens. Dank, mijnheer Wringer. Mevrouw Stolk, VSP.

59

Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank. Een mooie dat partijen toch wat nader tot elkaar zijn gekomen. Ik zie dat toch liever dan dat we elkaar in de haren vliegen. Maar dat gezegd hebbende, voorzitter, wij zullen, net zoals Beter voor Dordt aangeeft, alles wat verzachtend is van dit raadsvoorstel, zullen we mee akkoord gaan. Maar wij zullen niet instemmen met het voorstel an sich. Alleen een andere redenering dat GroenLinks aangeeft, zitten wij ook op een ander vlak. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank, mevrouw Stolk. Dan kom ik bij de ChristenUnie/SGP, mevrouw Nieuwland. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: De ene gaat het voorstel te ver, voor de ander is het niet genoeg. Wij zitten daar middenin, denk ik. Wij zullen wel voor het voorstel zijn en kunnen ook goed leven met het geamendeerde … Met het gewijzigde voorstel van zowel de VVD als CDA. En we hopen ook dat Gewoon Dordt nog met een wijziging komt, zodat we die ook kunnen steunen. De voorzitter: Dank u. Dan kijk ik naar het CDA. Mevrouw Van Vugt. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel. Tweede termijn. Blij met de geluiden die ik hoor. Ik geef alvast aan dat Jan het zo even doorstuurt en ook vraagt om het even te printen enzovoort. Wij wachten ook op het gewijzigde amendement van Gewoon Dordt. Die bestaat al. En we wachten op de definitieve tekst van de VVD.

En dan kunnen we straks, met onszelf natuurlijk, meestemmen met Gewoon Dordt en ook met VVD. En wat hadden we verder nog? Van Partij voor de Dieren? Dat vinden we wat onrealistisch om dat nu zo op te leggen, dus dan stemmen we niet voor. En dat is het. De voorzitter: Het woord is aan mijnheer Damen, Partij van de Arbeid. De heer Damen: Voorzitter, ik kan aansluiten bij de woordvoering van de ChristenUnie/SGP. De voorzitter: Dank u wel. Dan ga ik naar de Partij voor de Dieren. Mijnheer Groenewege. Of nee, excuus, mijn fout. Mijnheer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: Maakt niet uit. We zijn een fractie. Voorzitter, wij sluiten ons aan bij de woordvoering van GroenLinks, behalve het punt van uitstel. Daar zijn we het niet mee eens. De voorzitter: Dan kijk ik naar mijnheer Safranti van DENK. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik had in mijn eerste termijn al aangegeven wat ik over de amendementen en de motie vond. Het standpunt is hetzelfde. Daarbij sluit ik me aan op de woordvoering van VSP en Beter voor Dordt. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Dan mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. We hebben inderdaad het amendement iets aangepast. In plaats van 2035, wat onze wens was geweest, maar goed, ik kan ook mijn

60

kansen inschatten, hebben we de datum veranderd na 2030 voor de algemene ontheffing en om dan in 2028 opnieuw een besluit te nemen of eventueel die ontheffing wordt verlengd. Het is voor ons wel heel belangrijk dat de algemene ontheffing duidelijkheid geeft en niet van, in welke categorie val ik, enzovoort. En wij zijn er juist van overtuigd dat alle amendementen waar we over stemmen, dat wij hopen dat daarmee ingestemd wordt, omdat die juist het voorstel beter maken. Ik kom het amendement brengen. De voorzitter: Dank u wel. Dat was precies wat we nog zochten. Mijnheer Gündogdu van Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Zowel in 2021, maar nu ook, zal Op Ons Eiland tegen het voorstel van het college stemmen om zero-emissiezone in te stellen. En dat heeft een eenvoudige reden, voorzitter. Ik hou het kort. Wij denken namelijk dat een dergelijk zero-emissiezone absoluut niets, of substantieel niets, zal bijdragen aan de luchtkwaliteit, terwijl er om ons heen heel veel andere grote effecten zijn die de luchtkwaliteit verminderen. Maar in ieder geval zullen wij wel amendementen, dan wel moties, steunen, die dit voorstel enigszins de goede kant op kunnen laten wijken. Dus dat gaat u straks ook zien. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Hartmeijer. De heer Hartmeijer: Voorzitter, wij kunnen ons vinden in het betoog net van mevrouw Koene.

En ook de VVD-CDA-combo met de aanpassingen, kunnen wij nu ook voor stemmen. Dank. De voorzitter: Dank, mijnheer Hartmeijer. Wij wachten nog op een gewijzigde tekst van CDA, het subamendement. Die zit ergens in een tijdzone klem. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Geen aanvullingen voor het tweede termijn, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Van Leeuwen is er niet meer. Dan ga ik naar mijnheer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Ik heb ook geen behoefte aan een tweede termijn, voorzitter. We kunnen door. De voorzitter: Duidelijk. Dan kijk ik even of het college in reactie op de gewijzigde motie en amendementen nog behoefte heeft aan een tweede termijn. De heer Van der Linden: Ik heb nog geen kennis kunnen nemen van de drie gewijzigde amendementen en dat lijkt me toch wel fijn. Ik denk dat, dat ook geldt voor een aantal raadsleden. En dat zou, denk ik, nog even moeten. De voorzitter: Ik heb geen pauzemuziekje, maar ik kijk even … Mevrouw Pichel kan ook goed zingen. Ik kijk even naar de … Hoever zijn wij met het uploaden van de gewijzigde amendementen en moties? Alleen die van het CDA is er nog niet, maar ik kan nu alvast een geprinte versie van het gewijzigde amendement van de VVD aanreiken aan de wethouder. Als hij hem daarna weer teruggeeft.