2.1 2024.03.12 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

42

De heer Portier: Voorzitter, de wethouder pleit ervoor om niet lukraak geld uit allerlei potjes te halen. Nu verwerp ik sowieso al het woord lukraak. Maar in het voorstel zelf wordt gezegd, we halen ook het geld voor de komende jaren uit het bestemmingsreserve bomenonderhoud en biodiversiteit. Dat is toch ook een potje waar je geld uithaalt en geen structureel geld? De heer Merx: Dat klopt helemaal. En vandaar ook mijn warme pleidooi om met elkaar in de toekomst, misschien wel in de nabije toekomst, als we het integraal beeld hebben met elkaar te kijken, wat vinden we echt belangrijk in deze stad en waar willen we structureel geld aan uitgeven? Want als deze stad aan één ziekte lijdt, dan is het wel het incidenteel geld uitgeven. En niet met elkaar keuzes maken hoe je op de langere termijn fundamenteel investeert en onderhoud pleegt en daar ook de voldoende middelen voor beschikbaar stelt. En dat geld wat u noemt, dat potje, dat klopt, want dat is gecreëerd bij de onderhandelingen van deze coalitie om daar dat geld in te zetten voor dat bomenonderhoud. 1,8 miljoen voor dit plan, wat er voorligt. En 2 ton voor biodiversiteit. Dat is echt voor dit doel een gecreëerd potje. En dat proberen we nu met dit voorstel vrij te maken. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De heer Merx: Ik ben bijna bij de moties van de Partij voor de... Ik moet nog even wachten.

De voorzitter: De heer Van Leeuwen, gaat uw gang, bij interruptie. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Ik ben het eens met de wethouder dat het gaat om een heel inzichtelijk stuk. Ben ik heel blij om. Ik heb nog wel een vraag over de sleutelwoorden bij scenario C, bij het derde puntje. Er staat, reële kans op juridische aansprakelijkheid op zorgplicht van bomen. Kunt u er iets over vertellen? En wat is het maximale risico, als je het in euro's uit zou drukken, wat wij hier gaan lopen bij niveau C? De heer Merx: Laat ik vooropstellen dat we natuurlijk te allen tijde proberen om dat risico zoveel mogelijk te vermijden. U heeft ook in het plan kunnen lezen dat we toegaan naar meer bomengericht onderhoud in plaats van planmatig de bomen één keer in de zes langs te lopen. Meer gaan kijken, wat heeft een specifieke boom nodig? En dan hebben we het vooral over afvallende takken, afgewaaide bomen. En als dan blijkt dat in de afgelopen vijf, zes jaar totaal geen onderhoud aan die boom is geweest of ook geen inspectie is geweest, dan ben je als gemeente aansprakelijk. Dat proberen we natuurlijk te allen tijde te voorkomen, maar het is duidelijk, hoe meer mensen je hebt en hoe meer middelen je hebt, hoe vaker je kan controleren en hoe meer je een boom kan onderhouden. En hoe meer geld je hebt, hoe lager het risico wordt. Maar het is wel een risico. Je loopt altijd een risico.

En het is een aanvaardbaar risico. De heer Van Leeuwen: Toch nog even een vraag, voorzitter. U zegt, een reële kans. Ik ken u, u meent dat ook dat er een reële kans is. Wat voor soort bedragen gaat het dan om? Ik heb het er niet over dat er een ramp gebeurt, maar kunt u er iets over zeggen, wat zou de gemeente dan moeten betalen?

43

De heer Merx: Dat is erg afhankelijk, voorzitter, van waar die tak op valt. Valt hij op een oude fiets, dan ben je misschien vijftig euro kwijt. Valt hij op een nieuwe Maserati, dan kost het iets meer. De heer Van Leeuwen: Dan ga ik u even helpen, voorzitter. Sorry. De voorzitter: Of erger, op iemands hoofd, die nog een hele carrière te gaan heeft of zo. De heer Van Leeuwen: Dan kost het flink wat. Maar ik ga de wethouder even helpen om tot een concreet antwoord te komen. Als je naar de afgelopen bijvoorbeeld vijf jaar kijkt, om wat voor soort bedragen is het toen gegaan? Want we weten dat er vanaf 2014 achttal onderhoud is. Kennelijk heeft de gemeente moeten betalen. Als u kijkt naar de afgelopen jaren, vier, vijf jaar, om wat voor soort bedragen ging het toen, in totaal dan? De heer Merx: Ik kijk even naar tribune. En daar zitten beslist mensen die wellicht ergens kunnen opduikelen hoeveel wij in het afgelopen jaar of twee jaar betaald hebben. Ik heb dat gewoon niet paraat. Het was ook een hele mooie vraag geweest in de commissie. De voorzitter: Ik wilde net zeggen, het is ook een beetje technisch van aard, zo langzamerhand. En misschien wel goed om ons weer even te beperken tot de moties en amendementen. De heer Merx: Want mijnheer Groenewege zit ook te wachten op de appreciatie van zijn moties. Dat zijn moties, voorzitter, die in elkaar ingrijpen.

Want op het moment dat je besluit om alle bomen, ik dacht eerst op heel het eiland, maar het blijkt nu binnen de bebouwde kom te zijn, las ik inderdaad ook in de aangepaste motie, vergunningsplichtig maken... In ieder geval alle bomen die een diameter hebben van twintig centimeter op een hoogte van één meter dertig. En die vergunningsplichtig maakt. En vervolgens zegt, en dan moet je ook voor al die bomen een vergunning aanvragen. En hoe meer bomen je wil gaan kappen, hoe meer geld je moet gaan betalen. Dan grijpen deze moties wel echt in elkaar over. Dat moet je ook wel met elkaar in verband zien. Dat gezegd hebbend, de herplantplicht, en dat is dan de motie herplantplicht, die doen we eigenlijk al. In de zin dat de gemeente, voor daar waar de gemeente opdrachtgever is, altijd doet aan herplant. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, even over het in elkaar grijpen van die moties. Het kan je natuurlijk flink wat geld kosten als je tien bomen moet kappen met een omvang van twintig centimeter, diameter. Maar als je een tuin hebt waar tien van dit soort bomen in staan, dan vermoed ik dat je toch ook al over het geld beschikt waarmee je zo'n kapvergunning kan financieren. Of zie ik dat helemaal verkeerd? De heer Merx: Zo herken ik wel de heer Portier met deze vragen, maar dat durf ik echt niet te zeggen.

Ik kan niet in mensen hun portemonnee kijken. Ik ken mensen die een prachtig huis hier hebben in de binnenstad, maar die misschien niet al het geld hebben. Ik weet het gewoon niet. De vraag is ook vervolgens, als je zegt, er moet een vergunning aangevraagd worden voor al die bomen, maar ook nu, en daar willen we bovendien geld

44

voor vragen, zegt mijnheer Groenewege, voorzitter, we zijn gekke Henkie dat wij nog helemaal geen... We zijn de enige in Nederland die geen geld vragen voor een vergunning. Dat is niet zo. Er zijn meerdere gemeentes die geld vragen. Amersfoort, Veenendaal is daar eentje van. De voorzitter: Heb ik het weer gegaan. De heer Merx: Almere, Uitgeest. Dat zijn zo een paar gemeentes die we snel hebben kunnen opduikelen. En eigenlijk is dat in het verleden ingezet tegen de achtergrond van, we willen eigenlijk gewoon inzichtelijk hebben wanneer er bomen gekapt worden. En daar willen we iets van vinden. En als wij geld gaan vragen, en misschien wel heel veel geld gaan vragen, dan denken mensen misschien wel, weet je wat, ik ga 's avonds toch... Dan komt het angstbeeld van mevrouw Koene wel naar boven. 's Avonds even met mijn zaagje aan de gang en die boom is weg. En de volgende ochtend, ik weet ook niet wat er gebeurd is, maar de boom is weg. En dat is iets wat wij niet willen. Wij willen dat inzichtelijk hebben. We willen erover mee kunnen praten. En we willen de mensen kunnen aangeven, die boom moet u herplanten. En dat gebeurt in de praktijk, ik maak even mijn zin af, in tachtig tot negentig procent van de gevallen dat particulieren een boom die op de bomenlijst staat, dat zijn individuele bomen, maar ook bomen in bepaalde gebiedjes, dat die herplant moet worden.

Tachtig, negentig procent bij particulieren en honderd procent bij de gemeente. De heer Groenewege: Ik vind het knap, voorzitter, als ik mag... Mag het? Dank. De heer Merx: Ik voel een compleet aankomen. De heer Groenewege: Ik vind het knap hoe de wethouder de zaken precies tegenovergesteld voorstelt zoals ze zijn. Hij zegt, als we dit gaan doen wat de Partij voor de Dieren voorstelt, dan zou het zomaar kunnen zijn dat mensen in het holst van de nacht een boom kappen om de gemeentelijke handhavers te ontlopen. Maar het is precies juist nu dat dat mogelijk is. En de wethouder zegt ook, we willen met mensen in gesprek om de redenen waarom ze die bomen kappen. Het is precies nu dat dat niet mogelijk is, omdat de gemeente er helemaal niks mee te maken heeft. Voelt de wethouder zich niet geïnspireerd als een wethouder in een Wereldbomenstad door al die steden die vooruitstrevender beleid hebben om hun bomen te beschermen en die laten zien dat de drie maatregelen die de Partij voor de Dieren in onze moties noemt gewoon mogelijk zijn. De heer Merx: Voorzitter, alle maatregelen zijn mogelijk. De vraag is alleen, moet je ze allemaal willen? En wat ik al aangeef, is de herplantplicht, die motie, dat doen wij al. Daar waar wij zelf bomen kappen, herplanten we ze. Misschien niet op precies dezelfde locatie, maar we herplanten ze wel.

En daar waar particulieren de bomen gaan vergunning aanvragen en hem ook krijgen... Want dat wordt in principe dadelijk nee, tenzij. Dat is ook nog eventjes niet zomaar vinken en kappen die handel. Er wordt echt streng naar gekeken straks, als u hiermee akkoord gaat. Dan nog steeds in tachtig, negentig procent krijgt de bewoner de plicht om te herplanten, tenzij het bijvoorbeeld in een hele kleine tuin is of er allerlei kabels en leidingen in de weg liggen. De voorzitter: Interruptie, de heer Groenewege.

45

De heer Groenewege: De motie heet Herplantplicht en bomenfonds. Dat bomenfonds bestaat niet in Dordrecht. Het kan niet zijn dat het college die motie nu al uitvoert. Erkent de wethouder dat? De heer Merx: Ik was nog niet helemaal klaar, want dat bomenfonds vinden we op zichzelf een interessant idee als zodanig. Dan hebben we het nog even niet over de precieze vulling daarvan. Of dat moet gebeuren door mensen die zeggen, ik wil hem niet herplanten, terwijl we eigenlijk willen dat hij wel herplant wordt. We willen ook enerzijds weer voorkomen dat mensen dadelijk zeggen, ik koop het lekker af. Hier heb je 200, 300 euro en succes met je boom. Dat willen we niet. We willen eigenlijk gewoon dat die boom herplant wordt. Daar willen we nog wel even goed naar kijken. En ook in de commissie is de suggestie gedaan van, misschien zijn er wel bedrijven of particulieren die zeggen, we hebben er eentje gehad die heeft zich gemeld, een particulier, die zegt, kan ik niet gewoon financieel bijdragen. Ik wil gewoon specifiek voor bomen wel een donatie doen. We hebben het nog niet gehad over de hoeveelheid. Dat hangt nog een beetje in de lucht.

Maar daar willen we wel over na gaan denken over, hoe gaan we daarmee om? Onder één voorwaarde, die wil ik hier alvast publiekelijk uitgesproken hebben, dat het niet zo kan zijn dat dan vervolgens die particulier over die boom of over een paar bomen gaan bepalen wat er met die boom precies moet gebeuren. Want misschien koopt er dan iemand, ik ben misschien wat wantrouwend van aard, maar die zegt, hier heb je een donatie. Ik heb betaald. Dat boompje moet onderhouden worden. En ik wil graag dat u hem snoeit tot twintig centimeter boven de grond. Dat willen we voorkomen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Merx: Wij moeten nadenken over, en dat zeg ik u toe, hoe willen wij zo'n fonds gaan inrichten, als het al kan, en beheren en onder welke voorwaarden? Daar komen we dan nog op terug. De voorzitter: Dat nog even in reactie op de heer Groenewege. Dan heeft u nog vijftien seconden. En u heeft misschien nog wel iets meer tekst nodig. Wilt u het spoedig afronden, want we kunnen over dit onderwerp nog heel lang bomen. Gaat u verder. De heer Merx: Sorry. Betere bescherming bomen, die moet ik ook helaas afraden. Wij denken dat dit ongelooflijk veel ambtelijke capaciteit gaat kosten. Voor elke boom een vergunning aanvragen, bezwaar, beroep. Ook de bomenclub moet dan weer gaan adviseren bij elke boom.

En als je dan al een vergunning hebt gehad, dan moet je ook nog toezicht gaan houden en eventueel dat geen handhaven. Er gaat ook een hele hoop capaciteit in zitten. En als deze motie zonder meer zou worden aangenomen, dan weet ik niet wat daar de gevolgen van zijn in tijd, capaciteit en geld. Om die reden wil ik hem op dit moment afraden. De voorzitter: De heer Groenewege.

De heer Groenewege: Voorzitter, is het niet waar dat de leges die je als particulier of als organisatie moet betalen voor een kapvergunning bedoeld zijn om dat soort kosten te dekken en ook daarvoor mogen worden gebruikt? En dat wij eigenlijk voor het probleem

46

dat de wethouder schetst al een oplossing aanbieden in de vorm van onze motie, die het college oproept om leges te heffen voor kapvergunningen. De heer Merx: Voorzitter, en daarom grijpen uw moties ook zo mooi in elkaar. U heeft er echt over nagedacht. Want als je tegen de ene ja zegt, dan moet je de ander ook doen. En als je de ene niet doet, dan ben je het tot de andere wel zo ongeveer verplicht. En ons verhaal is, wij weten niet, en ik zeg het letterlijk, of het heel verstandig is als je wil dat mensen zo inzichtelijk mogelijk maken wat er met die bomen gaat gebeuren, of je voor al die vergunningen een bedrag moet vragen. En dan nog eens een keertje, hoeveel je bedrag moet vragen? En of je voor elke boom een staffel moet. U heeft de voorbeelden meegestuurd met de motie. Daar willen we ook gewoon nog eens even induiken. We hebben niet zo heel veel tijd gehad om hier nog eens even heel goed naar te kijken. Daar willen we ook wel op terugkomen. Alleen zoals die motie nu voorligt, als we daar nu over zouden moeten stemmen zonder inzichtelijk te hebben wat precies daar de consequenties van zijn, dan moet ik hem helaas afraden. Ik had liever hier eerder met u en met de commissie diepgaand over van gedachten gewisseld en ook de tijd willen hebben om daar fundamenteel op te kunnen reageren. Maar dat heb ik niet.

En kan ik op dit moment niet anders, omdat ik de consequenties niet kan overzien, dan dat af te raden. Wat anders is, of wat anders, die motie waar u het ook over had, meer betalen, dat oogt sympathiek De heer Kuhlmann: Voorzitter. De heer Merx: En dan sluit ik af, voorzitter, tenzij ik nog een interruptie krijg. Daar heb ik eigenlijk al alles over gezegd. Als u zegt, wij vinden het als raad een heel goed idee, dat moeten we vooral gaan doen, dan gaan wij hem verder uitwerken en uitzoeken. En dan komen we daar bij het kapbeleid, wat nog dit jaar of eind dit jaar, begin volgend jaar naar u toekomt, op terug. En dan nemen we al uw suggesties mee. Maar ik wil echt voor uw moties de tijd hebben om er even goed en fundamenteel naar te kijken. De voorzitter: Dank u. De heer Kuhlmann en dan mevrouw Pichel. De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Ik hoorde de wethouder zojuist reageren op de heer Groenewege over die moties van de Partij voor de Dieren, dat je dan voor ieder geval een kapvergunning nodig hebt. En dat het allemaal heel makkelijk gefinancierd zou worden uit torenhoge leges. Stel dat dat inderdaad zo is. Zijn daar eigenlijk mensen voor? Als we dat morgen op die manier gaan doen, kan de wethouder dan heel makkelijk de mensen vinden die dat moeten gaan beoordelen? De heer Merx: Sowieso voor het bomenonderhoud is het al moeilijk mensen te vinden.

In een van de moties staat ook een groeimodel. We kunnen nu wel vijf ton ter beschikking stellen, maar of je dan de mensen hebt die dat ook kunnen gaan doen, dat is maar zeer de vraag. Het kan best zijn dat we dan volgend jaar weer geld over hebben, omdat we gewoon simpelweg de mensen niet hebben. Het andere punt, de vergunningen beoordelen, aanvragen, bezwaar, beroep, toezicht, handhaving, daar is het antwoord nee. En dat wil ik ook echt wel uitgezocht hebben wat de consequenties daarvan zijn. En dat heb ik nu niet. Vandaar dat ik hem afraad.

47

De voorzitter: Helder. Dank. Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Het was een vraag die al in mij opkwam, maar de wethouder kwam net zelf ook met het punt dat het interessant zou zijn dat er mensen zijn, particulieren die zelf willen bijdragen. Mevrouw Schnabel had natuurlijk ook eerder een idee genoemd. Mensen die mogelijk bomen kunnen adopteren. Ik vraag niet zozeer om een toezegging, maar mijn vraag is wel, gaan wij nog terugkoppeling krijgen? Wordt dat verder onderzocht? Wat zijn daar de bedoelingen van? De heer Merx: Daarom heb ik gezegd, dit soort ideeën willen we nog eens eventjes goed in gaan duiken om te kijken, wat zijn ervaringen elders in het land? Zijn die er? En hoe zouden we dat zelf dan willen gaan inrichten, ook als er geen ervaringen in het land zijn? Mochten we onoverkomelijke bezwaren hebben, dan gaan we dat ook terugkoppelen. Maar dit is wel een punt wat een paar keer is teruggekomen waarvan ik ook zoiets heb, dat is in ieder geval het waard om het uit te zoeken. En zonder meteen te zeggen, we gaan het doen. Maar ik wil het echt eerst even uitzoeken. Daar krijgt u zeker informatie over. De voorzitter: Dank. Ik kijk even rond of er nog behoefte bestaat aan een tweede termijn. De heer Groenewege en de heer Portier. Nee hoor, u kunt lekker gaan zitten. Zijn er nog raadsleden die twijfelen aan hun stemgedrag? Nee.

De heer Groenewege en de heer Portier. Gaat uw gang, de heer Groenewege eerst. De heer Groenewege: Dank u wel. De tweede termijn is vooral om toch even netjes te kunnen reageren op wat vragen en opmerkingen vanuit de raad en vanuit de wethouder. Even kijken. Het CDA had het over de definitie van een boom. Daar doen we niks mee. Die staat al het APV gedefinieerd. We hebben daar geen problemen mee. Daarom hebben we die niet nader hergedefinieerd in onze moties. Dat is het korte antwoord daarop. De PvdA had het erover dat burgers doordrongen moeten worden van de intrinsieke waarde van bomen. En eigenlijk vinden wij dat ons kapbeleid daar nu niet aan bijdraagt. Als je de meeste bomen die in Dordrecht staan vergunningsvrij kan kappen en als een kapvergunning gratis is, dan geef je als gemeente niet het signaal af dat bomen waardevol zijn. En wij denken dat met onze moties, met die verandering in beleid, we dat signaal wel afgeven. Daar ligt bij ons best wel een verschil. Mevrouw Pichel: Voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Pichel, bij interruptie. Mevrouw Pichel: Dank. Ik ben heel even in de war. Want als er dan wel leges betaald moeten worden voor zo'n vergunning en zo'n boom wordt dan gewoon gekapt, is dat dan de waarde van de boom? Of hoe moet ik dat zien? De heer Groenewege: Dat is niet de waarde van de boom.

Die leges staan tegenover de kosten die de gemeente maakt om de vergunningaanvraag te toetsen. Mevrouw Pichel: Maar dan nog steeds, hoe staat dat in verhouding met wat men dan ervaart als de waarde van een boom? Want als er toch gewoon geld voor wordt betaald

48

en de boom wordt d alsnog gekapt, dan is er toch geen verband met de waarde van die boom en het willen behouden ervan? Of haakt dat dan weer ergens anders in? De heer Groenewege: Wat ik vooral bedoelde te zeggen, is dat als je leges hebt voor een kapvergunning, dat je mensen meer wakker schudt over de waarde van bomen dan als je kapvergunningen gratis zijn. Maar ik ben het helemaal met mevrouw Pichel eens dat dat niet de volledige waarde van de boom, de lading daarvan dekt. Dat punt is helemaal terecht. Over het bomenfonds vroeg de PvdA, waar moeten die bomen dan komen? Eigenlijk hebben we al onze moties, en dat haakt ook in op een opmerking die de wethouder heeft gemaakt, zo ingestoken dat het college wat beleidsvrijheid heeft in de invulling ervan. En ook nog op een later moment met een nadere uitwerking kan komen. Die vervolgens kan landen in een verordening of in het kapbeleid. Eigenlijk zijn alle drie onze moties op die manier ingericht. En dat is ook een antwoord op de vraag van de PvdA over waar die bomen dan moeten komen. Dat is aan het college, die dat nader kan uitwerken. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: Uw tijd is op. Ik zie nog een interruptie. U bent gesaved bij de bel, zullen we maar zeggen. Gaat uw gang, mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Aan het begin van de collegeperiode mochten we inderdaad dingen meegeven. Dat hebben we gedaan.

We hebben voor iedere Dordtenaar een boom. Dat is uiteindelijk gelukt. Maar het is wel bij een stekje gebleven dat je krijgt als je geboren wordt. En dat je kan ophalen bij het Duurzaamheidscentrum. In die zin is het ook een zorg vanuit ons dat er op het moment dat plekken aangewezen worden waar bomen komen te staan, dat er dan ook niet meer gezegd kan worden, er is eigenlijk geen plek. We geven je gewoon een stek voor op je balkon. De heer Groenewege: De Partij voor de Dieren vertrouwt het college erop dat ze met een mooie uitwerking komen, als deze motie wordt aangenomen. Daarom zit ook dat bomenfonds erin. Dat als er geen plek gevonden kan worden waar een volwaardige boom geplant kan worden, misschien in de omgeving van waar hij gekapt wordt, dat die persoon dan een storting kan doen in het bomenfonds, waarmee de gemeente zelf bomen kan planten op een plek die wij wel beschikbaar hebben. En op die manier denken we, en we zien ook in gemeenten waar dat zo is, dat daar wel een volwaardige invulling aan gegeven kan worden. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar de heer Portier. Die krijgt ook een minuut. De heer Portier: Voorzitter, laat ik even beginnen te zeggen waarmee ik het eens ben met de wethouder. Dat is namelijk dat bomenonderhoud een echte professie is.

En een van de dingen waar we zouden kunnen kijken of het goedkoper is, kunnen we in samenwerking met bijvoorbeeld Yuverta tot een geregelde opleiding komen van bomenspecialisten, dat we die in vaste dienst kunnen nemen en kunnen besparen op inhuur en dat soort zaken. Dan nog even over dat het huidige voorstel geen bezuinigingsvoorstel zou zijn. Wij zitten natuurlijk al heel lang met een bezuiniging, doordat we teruggegaan zijn naar onderhoudsniveau D. Wat minimaal nu voorgesteld

49

wordt met B is eigenlijk weer teruggaan naar wat het was en het minimale onderhoud doen. Ik vind dat we daar echt wel een stapje bovenop kunnen doen. Nog één ding over een kapvergunning. We vragen van mensen die in hoge nood een voorrangsverklaring voor hun huis willen hebben 77,35 euro. We kunnen best wel een bedrag vragen van mensen die in hun villatuin 5 of 6 bomen willen kappen van groter dan 20 centimeter in diameter. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan hebben we daarmee de... De heer Kuhlmann, interruptie? De heer Kuhlmann: Ik wil graag de heer Portier erop wijzen dat er ook hele gewone Dordtenaren zijn, met een gewoon klein tuintje, waar ook een boompje in staat. Het beeld van dat het alleen maar om villa's gaat, is echt bizar. De heer Portier: Om daarop te reageren. Dan staat er waarschijnlijk maar één boom in, die erg groot is. En dan kost het ze ook helemaal niet zoveel om die kapvergunning aan te vragen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Meer nog een interruptie. De heer Van der Meer: Geen interruptie. Ik wilde een paar minuten schorsing vragen. De voorzitter: Een paar minuten schorsing. Maar dan kijk ik even rond of er nog anderen zijn van de raad die in tweede termijn iets willen zeggen. Gaat uw gang, mevrouw Schnabel.

Mevrouw Schnabel: Wij willen nog kort iets zeggen over de post of althans de dekking die we zouden willen zien voor A+. We zouden graag in beeld gebracht zien waar het gereserveerde geld van het Stadspark XXL naartoe gaat en welk geld dat je zou kunnen reserveren voor het bomenprogramma. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we de tweede termijn van de raad denk ik gehad. Wilt u die schorsing voor of nadat de wethouder nog even heeft gereageerd? Mag erna? Ik kijk even naar de wethouder. Is er nog behoefte om een reactie te geven vanuit het college? De heer Merx: Heel kort, voorzitter. De suggestie van de heer Portier met Yuverta, dat doen we feitelijk al. Dat stond ook in het bomenprogramma. En waar het geld precies naartoe gaat, in het kader van het Stadspark XXL, kijk ik even naar mijn collega's. Maar ik denk ook dat dat een meer integrale afweging is. Er zijn ook wel andere potjes gepasseerd waaruit eventueel geld gehaald zou kunnen of misschien zou willen worden. Het geldt wellicht voor meerdere zaken. Ik denk dat het daar verstandig is om daar meer een integrale afweging op een later moment dit jaar in te maken.

50

De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we daarmee denk ik ook de tweede termijn van het college gehad. Hoe lang wilt u ongeveer schorsen, heer Van der Meer? De heer Van der Meer: Vijf minuten. De voorzitter: Schorsen we de vergadering voor vijf minuten. Gaat u zitten, alstublieft. De vergadering is heropend. Ik kijk even naar de heer Van der Meer, die om schorsing had verzocht. Graag stilte ook op de publieke tribune. De vergadering is heropend. De heer Van der Meer, u bent eruit? De heer Van der meer: Dank voor de schorsing. En we hebben onze standpunten bepaald. Dank u wel. De voorzitter: Heel goed. Dan kijk ik even rond, nu we twee termijnen van raad en college hebben gehad, of er nog behoefte is... Of we gewoon over kunnen gaan tot stemming. Dat is het geval. Ik loop straks de amendementen af. Dan het voorstel zelf. En dan de moties. En u kunt natuurlijk stemverklaringen geven. Griffier en ik hebben even gekeken naar de amendementen. We gaan de volgorde omdraaien. Amendement A2 komt als eerste in stemming van de Partij van de Arbeid en de SP. Want dat is de meest verregaande. Vandaar dat we daarmee beginnen. Het amendement, Kies echt voor bomen. Amendement A2. Ik kijk even rond of daar stemverklaringen zijn bij dat amendement. De heer Van der Meer.

De heer Van der Meer: Voorzitter, wij constateren dat er een brede bereidheid is om bij de Kadernota integrale afwegingen te maken. Dat vinden wij verstandig. En het lijkt ons niet handig om op dit moment dat te belasten met één van de twee amendementen. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog bij A2? Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Ik snap heel erg de intentie van dit amendement. En natuurlijk als het ook echt zo zou zijn dat het zou bijdragen, dan zou het geld ook niet uit moeten maken. Maar wat ons betreft blijft het wel symptoombestrijding. Vandaar tegen. De voorzitter: Anderen nog? De heer Portier.

De heer Portier: Voorzitter, er liggen amendementen, waaronder dit amendement, en moties voor. Alleen dit amendement bindt het college ergens aan. De moties doen dat niet. En de wethouder heeft al gezegd, we zien dit niet als een verplichting als een motie aangenomen wordt. Ik pleit er dan toch inderdaad voor om voor het amendement te stemmen. De voorzitter: Dank u zeer. Dat had u al gedaan. Het ging even om uw eigen stem. En ik ging ervan uit dat u voor was. De heer Kuhlmann, gaat uw gang.

51

De heer Kuhlmann: Dank u, voorzitter. Wij sluiten aan bij de stemverklaring van de heer Van der Meer. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op amendement A2 van de SP en Partij van de Arbeid. Kies echt voor bomen. Voor is plus. Tegen is min. Amendement is verworpen. 32 stemmen tegen, 4 stemmen voor. Voor Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid en de SP. En de overige fracties of leden tegen. Dan gaan we naar amendement A1 van Beter voor Dordt. Dordtse bomen verdienen beter. Zijn er nog stemverklaringen bij dit amendement? Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Eigenlijk eenzelfde stemverklaring als bij het vorige amendement. We begrijpen de intentie. Ook heel belangrijk. Maar toch ook symptoombestrijding. Tegen. De voorzitter: Dank u zeer. Andere stemverklaringen? Is niet het geval. Gaan we stemmen op amendement A1. Als u voor bent plus. Als u tegen bent min. Is verworpen. 28 stemmen tegen, 8 stemmen voor. Voor waren de fracties Beter voor Dordt, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP en Fractie van Leeuwen. En de overige fracties tegen. Dan gaan we naar het voorstel zelf. Zijn er nog stemverklaringen? Mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank, voorzitter. Daar gaan we weer. Ik ga er eigenlijk vanuit dat dit voorstel wel breed gedragen wordt, omdat we toch bomenonderhoud moeten hebben.

Zeker voorstander van onderhoud in het kader van veiligheid en takken weghalen. Maar omdat er ook een groot deel toch nog steeds een stuk symptoombestrijding is, zullen we tegenstemmen. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen? De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Voorzitter, het voorstel gaat, zoals u begrepen hebt, ons niet ver genoeg. Maar we zijn er wel erg voor om het geld wat we vrijgespeeld hebben om aan bomenonderhoud extra te besteden, te besteden. En daarom zullen we voor het voorstel stemmen. De voorzitter: Andere stemverklaringen nog? De heer Wringer.

De heer Wringer: Dank, voorzitter. Beter voor Dordt vindt het jammer dat een aantal partijen die vroeger bekend stonden als groene partijen, nu niet meer willen investeren in goed bomenonderhoud voor de komende jaren. Ze komen met excuses en vage beloftes als onderzoek naar structureel geld. Nu niet iets meer investeren gaat de gemeente het komende jaren veel meer kosten om de bomenonderhoud weer op niveau te krijgen. Wij vinden wat nu voorligt onvoldoende en zullen tegen dit voorstel stemmen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, dat geldt ook voor de SP. Dit voorstel houdt gewoon een gigantische bezuiniging in. Weliswaar met enig uitstel. En daarom zullen wij tegenstemmen.

52

De voorzitter: Dank u wel. De heer Groenewege nog. De heer Groenewege: De Partij voor de Dieren sluit zich aan bij Beter voor Dordt en de SP. De voorzitter: Anderen nog? Is niet het geval. Gaan we stemmen op het voorstel. Als u voor bent plus. Als u tegen bent min. Voorstel is aangenomen. 29 stemmen voor, 7 stemmen tegen. Tegen de fracties Beter voor Dordt, Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren en de SP. En de overige fracties voor. Dan hebben we de moties. Als eerste motie M2 van Partij voor de Dieren. Betere bescherming voor bomen. Zijn er nog stemverklaringen? De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ik drukte op de verkeerde knop. Excuus. Wij steunen alle drie de moties van de Partij voor de Dieren, omdat de insteek is het kappen te ontmoedigen en waar mogelijk vervanging te garanderen. En dat lijkt ons goed. En ik denk dat de heer Groenewege voldoende heeft aangegeven dat er nog allerlei speelruimte is om de details van een regeling in te vullen. De voorzitter: Dank u zeer. Anderen? Gaat uw gang, mevrouw Nieuwland. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: ChristenUnie/SGP sluit zich graag aan bij de woorden van GroenLinks. De voorzitter: De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, ook het CDA zal voor alle drie de moties van de Partij voor de Dieren stemmen. Bomenfonds spreekt ons aan.

Wij zien in de moties nog heel veel ruimte voor het college om een en ander nader in te vullen. En waar iets echt niet mogelijk blijkt, horen we dat wel. Het is ten slotte een verzoek. De voorzitter: Anderen nog? Is niet het geval. Dan gaan we stemmen op motie M2. Betere bescherming voor bomen. Voor is plus. Tegen is min. Motie is aangenomen. 24 stemmen voor, 12 stemmen tegen. Tegen de fracties Beter voor Dordt, Forum voor Democratie, Gewoon Dordt, Partij van de Arbeid, Fractie van Leeuwen en de VVD. En de overige fracties voor. Dan gaan we naar motie M3 van de Partij voor de Dieren. Herplantplicht en bomenfonds. Zijn er nog stemverklaringen? Is niet het geval. Gaan we stemmen op motie M3. Voor is plus. Tegen is min. Motie is aangenomen. 25 voor, 11 tegen. Tegen Beter voor Dordt, Forum voor Democratie, Gewoon Dordt, Fractie van Leeuwen en de VVD. De overige fracties voor. Daarmee is hij aangenomen. Gaan we naar motie M4. Ook van de Partij voor de Dieren. Meer kappen is meer betalen. Zijn daar nog stemverklaringen? Zo niet, dan gaan we stemmen. Voor is plus. Tegen is min Deze motie is aangenomen. 27 stemmen voor, 9 stemmen tegen. Tegen fracties Forum voor Democratie, Gewoon Dordt, Partij van de Arbeid, Van Leeuwen en de VVD. En de overige fracties voor. Daarmee is M4 aangenomen. Dan gaan we naar motie M5 van GroenLinks, ChristenUnie/SGP, de VVD en het CDA over bomenonderhoud.

Zijn daar stemverklaringen? De heer Portier, gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, ik zie deze motie een beetje als een schaamlap voor partijen die hebben ingestemd met forse bezuinigingen op het bomenonderhoud en die bewust

53

geen amendement hebben ingediend, die het college toch niets zouden vinden. Maar daarom met een motie komen. En daarom stem ik tegen. De voorzitter: Anderen nog? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Daar sluit de fractie van Beter voor Dordt zich bij aan. De voorzitter: De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, het CDA heeft bij de coalitieonderhandelingen mede ingestemd dat we deze periode extra konden investeren in bomen, zodat we scenario C kunnen handhaven. Maar dat vinden we ook dat dat voor het laatste jaar van de periode moet, namelijk 2026. Vandaar dat we voor deze motie uiteraard stemmen, die we mede hebben ingediend. De voorzitter: Anderen nog? Zo niet, dan gaan we stemmen op motie M5. Voor is plus. Tegen is min. De motie is aangenomen. 23 voor, 13 tegen. Tegen facties Beter voor Dordt, Forum voor Democratie, Partij voor de Dieren, SP, Van Waardhuizen en VSP. En de overige fracties voor. Daarmee is die aangenomen. Dan heb ik nog motie M6 van GroenLinks, ChristenUnie/SGP en de VVD. Zijn er nog stemverklaringen? Zo niet, gaan we stemmen op deze motie. Dordt verdient meer investering in bomen. Voor is plus. Tegen is min. Ook deze motie is aangenomen. 20 stemmen voor, 16 stemmen. Tegen Beter voor Dordt, CDA, Partij voor de Dieren, Van Leeuwen, Van Waardhuizen en VSP.

En de overige fracties voor. En daarmee hebben we agendapunt 41 ook afgerond. We hebben net al even geschorst. Ik wilde eigenlijk nu even schorsen, maar dat hebben we net eigenlijk al gedaan. Laten we nog maar even doorgaan, uurtje. 42.Aangaan van een koopovereenkomst voor Van Baerleplantsoen 26 en beschikbaar stellen van een krediet voor de aankoop, verplaatsing en restauratie van de Oranjerie/washuis – Raadsvoorstel De voorzitter: We zijn bij agendapunt 42. Het aangaan van een overeenkomst voor het Van Baerleplantsoen 26 en het beschikbaar stellen voor een krediet voor de aankoop, verplaatsing en restauratie van de Oranjerie. U heeft hier in commissieverband beeldvormend over gesproken op 27 februari. Oordeelsvormend op 5 maart. Brede steun voor het voorstel, maar ook wat moties en amendementen aangekondigd. Ik heb drie moties gezien. Eén van de VVD-fractie en twee van Gewoon Dordt. Klopt dat? Twee van Gewoon Dordt en één van de VVD? Ik wil straks graag de gelegenheid geven om die moties eerst in te dienen en daarna langs alle fracties te gaan in eerste termijn. En ik wil eigenlijk even de heer Schalken verzoeken om de vergadering kort over te nemen, aangezien ik een dringend telefoontje even moet doen. Zou u dat willen doen, mijnheer Schalken? Mooi. Dank u. Ik schors even heel kort.

54

De plaatsvervangend voorzitter: Ik heropen de vergadering. En op dit moment is eerst de VVD en daarna Gewoon Dordt aan het woord om hun moties toe te lichten of amendementen. Gaat uw gang. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. Van de Dordtse VVD zijn we positief over het voorstel en hebben we wat zorgen bij de locatie. Een succesvolle invulling als horeca is immers sterk afhankelijk van de locatie en het openbare karakter hiervan. En we denken dat er meer potentie zit in de kansrijke invulling voor de toekomst. En het voelt voor ons toch een beetje alsof we bij voorbaat dit beperken tot een tostitent voor de bezoekers van het Duurzaamheidscentrum. En dat zou wat ons betreft een gemiste kans zijn voor alle bezoekers van het park en de bewoners van Krispijn. En daarop dienen we een motie in, om een andere locatie gericht op kansrijke horeca en een aantrekkelijke aanvulling op het Weizigtpark te selecteren. En dat doen we samen met een aantal partijen, waaronder Gewoon Dordt, de VSP Op Ons Eiland, Partij van de Arbeid en Fractie van Leeuwen. En ik zal hem zo meteen iets verder toelichten. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Dan wordt dat motie 7. En dan ga ik naar mevrouw Koene voor de toelichting van haar moties. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. In de commissie heeft de heer Kleinpaste al uitgebreid met zijn collega's op dat moment over een aantal dingen gesproken.

Hij heeft toen ook aangegeven dat hij een motie zou gaan maken. Die heeft hij uiteindelijk in tweeën gesplitst. En dat gaat om onder meer de eigen openingstijden voor de horeca in de Oranjerie, om die niet gekoppeld te houden met het Duurzaamheidscentrum Weizigt. En die is nog sympathieker. Zijn idee om de ophaalbrug tussen het Duurzaamheidscentrum en het Weizigtpark een naam te geven. En in dit geval van een beroemde bruggenbeschrijver, maar ook sowieso van alles wat in Dordt aan geschiedenis en dergelijke voor is gevallen, Frits Baarda. En om die brug die naam te geven. Dat zijn twee verschillende moties. Die kom ik nu even brengen. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel. Dat worden dan moties 8 en 9. En dan gaan we naar de eerste ronde. En volgens mij gaat de heer Noldus dat namens de VVD doen. De heer Noldus: Zeker, voorzitter. Dank u wel. Gewoon Dordt, bij monde van de heer Kleinpaste, is al zo’n zes jaar bezig om dit onderwerp op de agenda te krijgen. Een lange doorlooptijd en de nodige volhardendheid. En dank daarvoor. We vinden wat er nu voorligt op zich een goed voorstel, met de opzet om de panden aan te schaffen en te investeren in renovatie van het monument Oranjerie. Met de beoogde invulling met daghoreca lijkt het ook een erg kansrijke, die voor een langere periode een goed gebruik van de Oranjerie mogelijk moet maken.

En een kansrijk toekomstperspectief is belangrijk voor een duurzaam gebruik en daarmee het behoud van onze monumenten. De voorgestelde locatie is vanuit historisch perspectief een verklaarbare, maar wat ons betreft staat niet het historisch perspectief als leidend voorop, maar juist een toekomstige invulling en de waarde die het kan geven aan het Weizigtpark en Krispijn. Wij gunnen dit monument dan ook aan de stad en alle gezinnen die een dag vertoeven in het Weizigtpark en alle passanten die dagelijks het park doorkruisen op weg naar het station. De heer Van Dam Timmers: Voorzitter.

55

De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Noldus, er is een interruptie van de heer Van Dam Timmers. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. En dank ook aan de heer Noldus voor zijn woordvoering tot zover. Ik heb toch een paar vragen. Ik heb ook uw motie gezien. En aanvankelijk sta ik daar in die zin sympathiek tegenover, dat we ook eerder gedacht hebben, en ook samen met de heer Kleinpaste van Gewoon Dordt, van, zou je niet een andere plek in het park moet hebben? En toen hebben we in de commissie natuurlijk besproken welke argumenten daar voor en tegen zijn. En er zijn toch heel veel argumenten die pleiten voor de locatie die nu voorgesteld wordt. Onder andere bijvoorbeeld het behoud van het rijksmonumentstatus en de financiële kanten die daarbij komen kijken. Ook het haalbaarheidsonderzoek wat er al gedaan is. Daarnaast, als je in het park iets zou willen, moet je een bestemmingsplanprocedure in. En zo even drie korte argumenten. En ik ben toch wel even benieuwd hoe de heer Noldus daar dan naar kijkt. En dan als vierde, is de heer Noldus niet bang, of bang is niet het goede woord, maar bezorgd over dat zijn motie niet juist ook tot verdere vertraging kan leiden van dit monument of restauratie van dit monument, wat al twintig jaar aan het verrotten is? De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, ik ben inderdaad niet bang.

Er zit uiteraard wel een overweging in dat we ook willen dat dit aangepakt wordt en dat we vaart maken. Het duurt inderdaad al lang, maar we kiezen maar een keer een nieuwe locatie voor de Oranjerie. En wij doen dat graag gedegen, goed doordacht en met een toekomstgerichte bril. En daar willen we in onze motie ook toe oproepen, omdat juist die invulling, wat ons betreft, echt bepalend is voor hoe de Oranjerie er de komende honderd jaar bijstaat. En dat is waarom we dit moment aangrijpen juist om daar extra over na te denken en een andere nadruk op te vragen. En op de eerste drie vragen, die hangen eigenlijk wel samen. Ik denk in de commissie ook ruim besproken. Maar er is denk ik een goed onderzoek geweest en uitwerking geweest over verschillende locaties. Niet alle locaties zijn meegenomen. Er zijn ook andere locaties in het park denkbaar die niet onderzocht zijn. Maar uiteindelijk geef je alles een weging. En daarom dat wij zeggen, kijk niet alleen naar de historische waarde, maar kijk ook naar de toekomstige waarde invulling in de aantrekkelijkheid van het Weizigtpark. En als je aan dat soort knoppen gaat draaien, dan kan er zomaar een andere locatie uitkomen die enorm veel waarde toevoegt voor het Weizigtpark, voor Krispijn, met enorm veel potentie voor zo’n monument. En dat is waarom wij denken dat een andere locatie beter zou kunnen passen.

De heer Van Dam Timmers: Voorzitter, heel korte reactie. De voorzitter: Kort, gaat uw gang. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter. Als ik het heel goed begrijp, dan is de VVD Dordrecht wel bereid om de rijksmonumentenstatus van de Oranjerie op te geven en van

56

het ensemble, en ook de mede-indieners natuurlijk, als dat een andere locatie in het park oplevert? De heer Noldus: Daar hebben we het in de commissie al over gehad. En daar kwam ook uit, het is niet zeker dat een andere locatie per se leidt tot het afvoeren als rijksmonument. De Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed voert ook niet graag monumenten af van die lijst. Is ook niet zeker dat met de status als rijksmonument we in aanmerking zouden komen voor extra subsidies. Dat is ook niet zeker. En het is ook niet zeker dat er sowieso geen subsidie komt als we de rijksmonumentenstatus zouden verliezen. En ik ben blij dat we in Dordrecht ook gemeentelijk monumentenbeleid hebben. Dat we het serieus nemen. Waarbij we zorgen voor die monumenten in de stad die geen rijksmonumentenstatus hebben. We zien daar zeker mogelijkheden in en geven daar, denk ik, in onze motie ook voldoende ruimte in, in volgens mij de tweede of derde bullet van dictum, om ook de impact daarvan inzichtelijk te maken. Dat even als antwoord op het CDA, voorzitter. Ik heb nog een kort vervolgwoordvoering. De voorzitter: Interruptie nog. De heer Den Hartog, gaat uw gang. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Ik hoor de heer Noldus zeggen over een gedegen onderzoek. En als je anders aan de knoppen gaat draaien, dan komt er een andere uitkomst uit. Dat is natuurlijk altijd zo.

Maar is de heer Noldus dan van mening dat het huidige onderzoek, wat in totaal elf locaties heeft onderzocht, dat daar alleen is gekeken naar historische waarde of dat juist allerlei indicatoren hebben meegespeeld en dat uiteindelijk de uitkomst is zoals die is? De voorkeurslocatie die in het rapport staat, komt het beste uit de bus. De heer Noldus: Uiteraard ben ik bereid te erkennen dat niet alleen is gekeken naar de historische waarde. Dat is namelijk een kwart van de punten die is toegekend. En daarom zeg ik ook, je kan kijken naar hoeveel waarde je hecht aan verschillende aspecten. En historische waarde hoeft van ons niet op nul, maar de toekomstige waarde en de aantrekkelijkheid van het park zou wat ons betreft daar hoger in moeten scoren. Het verschil tussen de best scorende locatie die is voorgesteld en de een na best scorende locatie is slechts tweeënhalf punt. En zo zijn er meer locaties die dicht bij elkaar liggen daar, omdat we denken, wat ons betreft zoeken we een meer openbare en meer toegankelijke, meer in de loop en zichtlijnen van het park locatie. Zodat we hier echt een kansrijk perspectief kunnen bieden aan een horecaondernemer, om hier iets succesvols neer te zetten.

De heer Den Hartog: Voorzitter, maar met exact eenzelfde soort redenatie kun je natuurlijk ook beargumenteren dat de historische waarde zwaarder moet worden meegewogen, omdat het hier gaat om een uniek ensemble van landhuis, koetshuis en Oranjerie die bij elkaar past. En dat moet je niet uit elkaar halen. Er zijn ook tal van argumenten voor het verhogen van de weging van de historische waarde. En in het algemeen zou ik willen zeggen, wanneer we wegingen in onderzoeken gaan heroverwegen dan is het einde zoek. Want als er dan een nieuw onderzoek uitkomt die iets anders een hogere waarde geeft, dan heb ik ook nog wel een idee om weer een andere indicator een andere waarde mee te geven. Dat is een gebed zonder end, volgens mij.

57

De heer Noldus: Voorzitter, niet per se helemaal de vraag, maar in de argumentatielijn van GroenLinks zou je ook eigenlijk het huidige voorstel niet kunnen steunen, want hier wordt immers ook een andere locatie dan de huidige voorgesteld. Je bent sowieso bezig met het monument in vervallen staat, zoals het nu is, af te breken en op een andere moment in ere te herstellen en een nieuwe functie te geven. En wij stellen voor niet op een andere plek in de stad, niet op een industrieterrein ergens langs de A16. Wij zeggen, in het Weizigtpark, op steenworp afstand van wat nu wordt voorgesteld, maar net buiten de kaders die ons eigen onderzoek daarin is meegenomen. De heer Den Hartog: Voorzitter, als antwoord daarop, in het zeer uitvoerige onderzoeksrapport, het was meer dan honderd bladzijden geloof ik, is juist aangegeven dat de huidige voorkeurslocatie dat daar juist wel voldaan wordt aan de historische waarde, dat ensemble bij elkaar houden, samen overigens met een beperkt aantal andere locaties die om andere redenen afvallen. Maar juist de locaties die in het park liggen, daar niet aan voldoen. Als je die historische waarde wil behouden, dan zul je moeten kiezen voor één, twee of drie. En in dit geval één C als de voorkeurslocatie. De heer Noldus: Voorzitter, daar verschillen wij in van mening.

Wat ons betreft dan ga ik ook verder met mijn woordvoering, want daar haak ik er denk ik wel op in. Daghoreca op de voorgestelde locatie bij de Duurzaamheidsfabriek voelt wat ons betreft te veel verstopt, niet openbaar en buiten de loop en zichtlijnen van het park. En nogmaals, de kans om een nieuwe locatie te selecteren, die doet zich maar één keer voor. En dat moment is nu. En daarom onze motie om een alternatieve locatie, meer gericht op het openbaar karakter en de toekomstige functie en de aantrekkelijkheid van het Weizigtpark. En dan nog even over de andere moties, voorzitter. Want naast onze eigen motie zijn we over de motie van Gewoon Dordt om ruimere openingstijden mogelijk te maken... We zien het in principe ook als een verlengde van onze eigen motie. En echt een verbetering van het voorstel. Die hadden we bij wijze van spreken mede in kunnen dienen, zeg ik tegen mevrouw Koene. En ook de motie over het vernoemen van de brug vinden we een sympathieke en leuke invulling. De wethouder had in de commissie nog wel een aantal vragen die hij terug heeft genomen, vooral over de afstemming met de nabestaanden. We horen graag of daar iets uit is gekomen. Maar in de basis zijn we hier positief over, voorzitter. Dank. De voorzitter: Dank u zeer. Twee seconden over. Het lijkt alsof u hiervoor geoefend heeft vanochtend voor de spiegel. We gaan naar GroenLinks.

De heer Den Hartog, gaat uw gang. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Dordrecht heeft een reden om trots te zijn op haar eigen stad. De oudste stad van Holland, met niet 1.000, maar meer dan 2.000 monumenten. Toeristen komen in toenemende mate naar onze stad, vanwege de historie die hier op te snuiven is. De historische waarde van de stad moeten we koesteren. En als er dan een mogelijkheid is om een uniek ensemble, ik benadruk uniek, van landhuis, koetshuis en Oranjerie te behouden en in oude luister te herstellen, dan kan GroenLinks dat alleen maar toejuichen. En hoe mooi komt het dan ook uit wanneer na een onderzoek van elf verschillende locaties de beste locatie voor de Oranjerie ook

58

nog eens vlak bij dat landhuis en koetshuis komt, zodat de drie eenheid behouden blijft. Daarbovenop komt nog dat juist deze locatie voor zorgt voor rijkssubsidie, wat onder andere te maken heeft met ook de ligging op een bepaald vlak op het zuiden, wat bij andere locaties veel minder het geval is. Dat het Duurzaamheidscentrum sowieso van de verouderde kas met enkel glas eigenlijk niet functioneel af wilde, dat maakt eigenlijk alles helemaal af. Wat betreft de horeca, gezien het publiek dat het Duurzaamheidscentrum bezoekt, en dat zijn voornamelijk kinderen met hun ouders of grootouders, past daghoreca het beste. Denk dan bijvoorbeeld aan een lunchroom. Elders in Dordrecht bestaat er ook daghoreca. Dat is prima rendabel uit te baten. En wellicht als idee kan dit ook met de inzet van Gemiva en Philadelphia. Dan de moties. De motie van Gewoon Dordt om de brug naar Frits Baarda te vernoemen, doen natuurlijk. Ik verwacht eigenlijk een unanieme raad daarin. De andere motie van Gewoon Dordt is lastiger, omdat er dan buiten de nu geldende openingstijden mensen toegang hebben tot het hele terrein. En dat houdt het risico op verstoring van dieren in of wellicht vandalisme. Overal hekken zetten om dat tegen te gaan, is dan ook weer onwenselijk voor een terrein dat toegankelijkheid zou moeten uitstralen. We zullen tegen deze motie stemmen. Tot slot de motie van de VVD over de locatie.

Er is een uitgebreid onderzoek gedaan naar elf locaties, waarbij de huidige de beste is. En het houdt ook verband met subsidies. Het heeft voor GroenLinks weinig zin om het onderzoek over te doen, want dan komen dezelfde conclusies eruit. De werkelijkheid verandert immers niet wanneer je die werkelijkheid niet leuk vindt. Daarom zullen we tegenstemmen. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we naar Beter voor Dordt. De heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. Beter voor Dordt is voorstander van behoud van cultureel historisch erfgoed en is blij dat de Oranjerie eindelijk de aandacht krijgt die het verdient. Beter voor Dordt heeft in de twee commissievergaderingen aangegeven dat wij ons wel zorgen maken over de haalbaarheid van de exploitatie van een lunchroom op de voorgestelde plek. Vandaar dat we ook hebben aangegeven in de commissievergadering om de openingstijden op mooie dagen te verruimen en ook om de Oranjerie open te stellen in de avond voor bijvoorbeeld vergaderingen. Na het lezen van de motie van Gewoon Dordt over de openingstijden zullen we deze ondersteunen. En hetzelfde geldt voor de Frits Baarda brug. Frits heeft niet alleen een boek geschreven over 704 bruggen in Dordt, maar heeft veel meer betekent voor onze stad. Wat betreft de motie van de VVD, deze zullen we nu niet ondersteunen. Dank. Dat was het, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer.

Dan ga ik naar de overkant. De VSP-fractie. Mevrouw Stolk, gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Voorzitter, volgens mij hebben we een hele mooie discussie gehad, de afgelopen twee commissievergaderingen. Er is heel veel over gediscussieerd, ook over het cultureel erfgoed, waar we als Dordrecht trots op kunnen zijn. Maar wij hebben gemeend, tenminste, we hebben een aantal zorgen. Dat zijn de openingstijden, of het wel haalbaar is. En of het wel voor iedereen toegankelijk is. En volgens mij heeft de heer Noldus dat net keurig aangegeven. En daar sluiten wij ons dan ook volledig bij aan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer.

59

De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Den Hartog. Gaat uw gang. De heer Den Hartog: Nou doet hij het wel. Mag ik aan mevrouw Stolk vragen wat dan haar zorgen zijn voor wat betreft de openingstijden? Mevrouw Stolk: Of het haalbaar is en of het haalbaar is op die locatie. Daar zit onze zorg. En je moet altijd maar iemand kunnen vinden die dat daar gaat exploiteren. En ook omdat het een afgesloten terrein is. Mijnheer Noldus gaf dat ook aan. De zichtlijn, het ligt net buiten wat er dadelijk allemaal gaat gebeuren, de ontwikkelingen in het Weizigtpark. Wij hebben daar echt onze zorgen over. En niet dat we daar op tegen zijn, want dat is het niet, maar we hebben daar wel grote zorgen over. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Den Hartog: Dat snap ik. Het is alleen maar goed dat u zorgen heeft, want dat betekent dat het u aangaat. Maar dan zou ik toch ook graag willen weten... Want ik heb zoeven een suggestie gedaan, daghoreca wordt natuurlijk aanbevolen in het rapport, bijvoorbeeld een lunchroom. Ik heb ook iets gezegd van dat Gemiva en Philadelphia een rol zouden kunnen spelen, omdat natuurlijk het daardoor een stuk beter te exporteren is. Hoe kijkt de VSP daarnaar? Mevrouw Stolk: Voorzitter, als ik mag reageren. Voorzitter, ik ga nu een beetje een herhaling van zetten weer krijgen met de commissie. En dat wil ik toch een beetje proberen te bewaken, want dat gebeurt best wel veel vandaag. Wat wij aan hebben gegeven, en volgens mij is GroenLinks daar ook een voorstander van, dat je het ondernemen aan de ondernemers overlaat. En dat je niet al op voorhand zegt, we willen daar een daghoreca. Maak dat gewoon ruimer en laat dat vooral bij die ondernemers zelf. En dat is ook wat ik in de commissie heb gezegd. De voorzitter: Dank u wel. Was uw termijn ook al klaar, mevrouw Stolk? Uw termijn was ook al klaar toch? Ja. Dan ga ik naar de ChristenUnie/SGP-fractie. De heer Laban. En dat is ook meteen zijn maidenspeech. U wordt niet geïnterrumpeerd, voor alle helderheid. Succes. De heer Laban: Dank u wel, voorzitter.

Als fractie van de ChristenUnie/SGP zijn we verheugd dat er in de commissie unaniem steun was voor de herbouw en verplaatsing van de Oranjerie. We zien er dan ook naar uit dat de Oranjerie in zijn oude glorie kan worden hersteld op een nieuwe locatie. Op dit voorstel zijn een aantal moties gekomen, waar ik graag de mening van onze fractie over geef. De moties van Gewoon Dordt over de Frits Baarda brug. We vinden dit een sympathieke motie en zullen deze dan ook steunen. Het is voor ons wel belangrijk dat er afstemming plaatsvindt met de nabestaanden, zoals in de motie verwoord. Dan de motie over de openingstijden van de

60

horeca Oranjerie. We kunnen instemmen met een onderzoek naar ruimere openingstijden voor de horeca voor de Oranjerie, onder de volgende voorwaarden, waarvan we de mening van de wethouder willen horen. Kunnen de kosten van het onderzoek worden bekostigd binnen het voorstel? En wat zijn de kosten en voor wiens rekening komen deze als de toegang tot het Duurzaamheidscentrum met hekken wordt afgesloten? Een reden voor ons om de motie niet te ondersteunen, vinden we in de tweede bullet van het verzoek aan het college. Hier wordt gesproken over de Frits Baarda brug. Deze brug is tot op heden onbekend en bestaat niet in Dordrecht. Wat betreft van de motie van de VVD. Met deze motie kunnen we niet instemmen. Voor de fractie van de ChristenUnie/SGP is het behoud van erfgoed heel belangrijk. Voor ons bestaat het erfgoed op deze locatie uit de combinatie van landhuis, koetshuis en Oranjerie. Daarnaast zijn we van mening dat het onbestaanbaar is dat de gemeenteraad de keuze maakt om de status als rijksmonument te verliezen. Dit zou dan ook precedentwerking kunnen hebben voor aanpassing door particulieren en bedrijven in de toekomst. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Dat klonk als een volleerd raadslid. We gaan naar de CDAfractie. Wie mag ik het woord geven? De heer Van Dam Timmers, gaat uw gang. De heer Van Dam Timmers: Dank, voorzitter.

De CDA-fractie kan van harte instemmen met dit raadsvoorstel, waarin we recht doen aan erfgoed en tegelijkertijd heel veel leukigheid toevoegen aan het Weizigtpark en Krispijn. Een koffietent in Krispijn, dat is toch in één woord geweldig. Alle andere locaties zijn wat ons betreft voldoende onderzocht en in de raad zo besproken locatie is het beste gebleken. Om die reden zijn we ook tegen de motie van de VVD. Leidend voor ons is dat het plan snel uitgevoerd gaat worden. Alle andere locaties, ook die centraal in het park, staan een snelle uitvoering in de weg. Nog een reden om ook tegen de motie van de VVD te zijn. En wel zien we in dit voorstel, of eigenlijk zien we wel een opdracht voor het college ook, om samen met de toekomstige ondernemer na te denken over passende openingstijden. En dit hoeven voor de CDA-fractie niet exact de openingstijden te zijn van het Duurzaamheidscentrum. Om deze opvatting kracht bij te zetten, steunen en dienen we ook beiden mee in de motie van Gewoon Dordt, om in goed overleg te komen tot ruimere openingstijden. Voorzitter, de CDA-fractie is positief over het geven van een naam aan de brug. En gezien de betrokkenheid bij bruggen lijkt de voorgestelde naam logisch, maar we vinden het wel belangrijk dat er consultatie is met de familie van Frits Baarda.

Als laatste roepen we het college op om voortvarend aan de slag te gaan met dit dossier, zodat we nog voor de volgende verkiezingen kunnen genieten van een koffie na het bezoek aan de kinderboerderij. Kortom, voor de moties over de openingstijden en de Frits Baarda brug. Maar we zijn tegen de vertragende motie, of die naar ons inzicht vertragende motie van de VVD. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de Partij van de Arbeid. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Dank u wel, voorzitter. Wij zijn voor het restaureren en verplaatsen van de Oranjerie. Maar we vinden het een enorm gemiste kans om nu al te beslissen de Oranjerie te verplaatsen op een plek waar op dit moment de kas binnen het Duurzaamheidscentrum staat. We vinden, net als veel andere partijen eerder hebben aangegeven, het niet toegankelijk genoeg en het wordt onderdeel van het

61

Duurzaamheidscentrum. En we vinden, dan zal dat waarschijnlijk ook onderdeel worden van de bedrijfsvoering. En dat is in principe prima. Maar voor zo’n pand, en het is maar één keer uit te geven, denken we dat het belangrijk is om daar gewoon, in navolging van de motie van de VVD, wat langer over na te denken. Wat betreft het historisch perspectief en de ensemblevorming, we zien dat in de achttiende eeuw de Oranjerie veel verder weg stond van het landhuis. Dat kan geen argument zijn om ervoor te zorgen dat het dichtbij blijft. Zoals de commissieleden hebben gehoord, de heer Damen heeft een warm pleidooi gegeven om de Oranjerie niet binnen het Duurzaamheidscentrum te plaatsen. We zinderden daarom van blijdschap toen we de motie van de VVD zagen binnenkomen. Dat gebeurt niet vaak, maar nu zeker. En we vinden dat de burger centraal staat, niet het historisch ideaal. En we hopen daarom ook dat deze motie het gaat halen van de VVD. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar de Partij voor de Dieren. De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. De Partij voor de Dieren is voor dit raadsvoorstel om dit monument te herstellen. En we willen ook complimenten geven aan het college voor de inzet. Het college heeft een zeer gedegen onderzoek gedaan en een goede transparante afweging van alle relevante verschillende factoren gemaakt.

Ook op zo'n manier dat het voor ons als raad inzichtelijk is hoe die afweging tot stand is gekomen. Nogmaals, complimenten. Dan de motie van de VVD over de locatie van de Oranjerie. Daar is de Partij voor de Dieren tegen, omdat die motie de impact op de rijksmonumentale status van de Oranjerie of negeert of niet serieus neemt. Wij vinden als Partij voor de Dieren dat de gemeente een voorbeeldfunctie heeft voor hoe je om hoort te gaan met rijksmonumenten. Als wij al onze rijksmonumenten laten vervallen tot een gemeentelijke monumentenstatus of geen monumentenstatus, wat voor voorbeeld geven we dan aan private Dordtenaren voor hoe zij met hun rijksmonumenten om moeten gaan. Geen steun. Dan de motie van Gewoon Dordt over de openingstijden. Daar hebben wij drie bezwaren tegen. Eén is dat er geen participatie is geweest met de buurt. Zit de buurt wel te wachten op avondhoreca op die plek? We weten ook niet of dit een impact heeft op de dieren die wonen bij het Duurzaamheidscentrum. Of het hen kan verstoren. En ten derde weten we niet of dit nodig is voor de businesscase van de horeca. Het onderzoek suggereert van niet. En om deze drie redenen zullen we tegen deze motie stemmen. Dan de motie over de naam van de brug. Die vinden we heel sympathiek, maar we vinden wel dat hier een verkeerde volgorde gehanteerd wordt.