2.1 2024.02.06 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Participatie en draagvlak bij dit dossier is onontbeerlijk. We begrijpen natuurlijk heel goed dat er vanuit ruimtelijk beleid, mevrouw Boom wees daar ook op, stads- en straataanzicht bezwaren kunnen zijn. Omwonenden hebben misschien nog wel andere bezwaren dan alleen het aanzicht. Maar we vinden dat voorliggende regeling te weinig ruimte biedt voor plekken waar windmolentjes, ook als dat iets meer dan die tien procent boven de nokhoogte, nodig is. En dat is wel nodig als je een huis van twee of drie verdiepingen wil gebruiken om daar zo'n windmolentje op te zetten, om het daar mogelijk te maken. Er is juist behoefte aan experimenten om ervaring op te doen, de voor- en de nadelen in kaart te brengen en de te hanteren randvoorwaarden scherper te krijgen, zodat we in de praktijk een goed beeld krijgen. Daarom vraagt de motie om uitzonderingen mogelijk te maken op de regeling die voorligt. Als initiatiefnemers daar in goed overleg met de omwonenden op plekken waar dat kan voorstellen voor doen om pilots te stimuleren, dat kan overlappen, en die te monitoren en te evalueren. En op basis daarvan een discussie over aanvullende regelingen mogelijk te maken. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Uw tijd zit er ook op. U heeft al een meerderheid. Ik zeg het maar eventjes. U hoeft ze niet meer te overtuigen hoor. We gaan naar Beter voor Dordt. De heer Wringer, gaat uw gang.

De heer Wringer: Dank, voorzitter. Beter voor Dordt is voorstander van het gebruik van windwokkels. Windwokkels is volgens ons een betere naam dan mini windturbines, vanwege het ontbreken van turbinebladen. Hierdoor heb je geen last van slagzijde en de nieuwste generaties produceren ook bijna geen geluid. We zijn het met de wethouder eens dat de huidige generatie windwokkels een laag rendement hebben. Maar we zitten hier voor de toekomst en de nieuwste generaties windwokkels hebben een rendement vergelijkbaar tussen de vier à vijf zonnepanelen. Een groot voordeel van een

23

windwokkel, dit is een inkoppertje, is dat deze ook energie opwekt als de zon niet schijnt. Als we de zonnepanelen en een windwokkel binnenkort combineren met een vaste stof thuisbatterij voor energieopslag, dan is de cirkel rond. Lokaal opwekken met zon en wind, lokaal opslag en lokaal gebruik van energie. We missen dan alleen nog een mini elektrolyser voor de opwek van waterstof voor die donkere dagen dat het niet waait en de batterij leeg is. Op dit moment ziet Beter voor Dordt duidelijk zichtbare windwokkels in de binnenstad en de 19e-eeuwse Schil niet zitten. Toen in de jaren 70 de tv-antennes werden verwijderd en na het verwijderen van de schotelantennes, ziet het ruimtelijk kwaliteitsbeeld er zonder al deze antennes veel beter uit. Beter voor Dordt roept de wethouder dan ook op om te gaan experimenteren met early adapters, oftewel vroege aanvaarders van de nieuwste generatie hoge rendement windwokkels. Pas de regels flexibel toe in deze periode en gebruik de opgedane ervaring om definitieve regels vast te leggen voor toekomstig beleid voor iedereen. En Beter voor Dordt dient mede de motie in. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar de VSP-fractie. Nee? Dank u wel. ChristenUnie/SGP. Gaat uw gang, mevrouw Nieuwland. Mevrouw Nieuwland-van den Bosse: Dank u.

De ChristenUnie/SGP vindt de voorgestelde verruiming van mogelijkheden voor windturbines een goede stap, maar onvoldoende voor particulieren. Er werd net ook al genoemd, heb je een gewoon huis, dan is het niet aan de orde, want dan heb je geen woning van zestien meter hoog. Daarom zijn we ook mede-indiener van de motie. We vinden de randvoorwaarden wel van groot belang, omdat we verrommeling willen voorkomen. Die kleine windturbines zijn misschien vandaag de dag niet heel rendabel, maar dat gold eerder ook voor zonnepanelen en warmtepompen. We hopen dat het in de toekomst beter gaat worden. Daarom lijkt het ons goed om deze ontwikkeling ruimte te geven, te experimenteren en we hopen dan ook volgend jaar de resultaten tot ons te kunnen nemen. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar mevrouw Van Vugt, CDA. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter. Over wind op het dak is inmiddels wel het nodige gezegd. Wat voor onze fractie van belang is, is dat er meer ruimte komt voor particulier initiatief om te verduurzamen en om andere manieren van energieopwekking een kans te geven. De motie waarborgt ons inziens voldoende het voorkomen van verrommeling van het stadsgezicht. En daarom hebben we die moties ook menen te kunnen ondertekenen. En die zullen we ook steunen straks. De voorzitter: Hartelijk dank. Daar ga ik naar mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid.

Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Wij tekenen deze motie ook mee. We vinden het geweldig dat mensen hun kennis en kunde inzetten om zelf manieren te zoeken om hun eigen huis te verduurzamen. En we vinden dat we dit veel meer zouden moeten stimuleren en geen blokkades moeten opwerpen. Van ons had de motie wel wat scherper geformuleerd mogen worden. Waarom niet rapporteren na zes maanden, maar pas volgend jaar? Zo kunnen we blokkades tijdig tackelen en de belangen van burgers beter borgen. We merken ook dat er een forse weerstand is door aandacht voor

24

welstandseisen. En daarmee in feite tegen de plaatsing van windmolentjes. En dat vinden we jammer, omdat je kunt discussiëren over wat mooi en lelijk is. De voorzitter: Dank u zeer. Partij voor de Dieren. De heer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel. De Partij voor de Dieren kan zich goed vinden in de bijdrage van de vorige sprekers. En wij zijn dan ook mede-indiener van deze motie. We hebben nog een opmerking. Tijdens de commissievergadering van 23 januari heeft de wethouder aangegeven dat mini windturbines meegenomen zullen worden in de omgevingsvisie 2.0, die in december dit jaar naar de raad gaat komen. In mijn reactie heb ik toen aangegeven dat er dan bijna een jaar verloren gaat en we niet moeten wachten op de nieuwe omgevingsvisie. Kan de wethouder ons toezeggen dat, als de motie wordt aangenomen, niet gewacht gaat worden op de nieuwe omgevingsvergunning? Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Ga ik naar Gewoon Dordt. Mevrouw Koene. Neem rustig iets lekkers. Gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. De belangrijkste dingen zijn denk ik al wel gewisseld. Maar ik vraag nog wel even speciaal de aandacht voor de inspanningen van de heer Kleinpaste op dit dossier, wat mede geleid heeft tot wat er nu voorligt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Gündogdu, Op Ons Eiland. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel.

Ik wil niet in herhaling vallen. Ik ondersteun van harte de woorden van mijn buurman aan mijn rechterhand, de heer Van der Meer en mijn collega’s van de ChristenUnie/SGP. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan de heer Portier, SP. De heer Portier: Voorzitter, ik denk dat met het amendement een mooi evenwicht bereikt wordt tussen de mogelijkheden voor verduurzaming en energieopwekking aan de ene kant en een mooie stad en de belangen van andere bewoners aan de andere kant. Prima amendement. De voorzitter: Dank u wel. De heer Stam, namens de Fractie van Waardhuizen. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Als mede-indiener onderschrijven wij de woordvoeringen die zijn gedaan door de overige indieners. De voorzitter: Hartelijk dank. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik wil een heel klein stukje voorlezen uit een brief van het college. Een paar zinnetjes. En het gaat over de mini- of dakturbines. Het college schrijft, en daar ben ik het mee eens: “Rendement van mini- of dakturbines in de gebouwde omgeving is zeer laag.” Er wordt gerefereerd aan een bepaalde link van Milieu Centraal. “Dit wordt veroorzaakt door minder en steeds veranderende wind als gevolg van bomen en gebouwen in de omgeving. Ook kunnen door de dichtheid van de bebouwing deze turbines een beklemmend effect geven en overlast veroorzaken door

25

bijvoorbeeld geluidshinder, wat leidt tot een negatief effect op de leefbaarheid in de wijken. Veel gemeentes staan daarom mini- of dakturbines op zich niet toe.” Ik ben het eens met deze stellingname op dat moment van augustus 2023. En wat mij betreft zullen we ook tegen een motie stemmen op dit punt. Dank u wel. De voorzitter: Tot slot de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel. De motie wind op dak steunen wij. Want juist als we vaart willen maken met onze klimaatdoelstellingen, zijn dit juist de dingen waar we snel resultaat mee kunnen behalen. En het is ook nog eens goed voor de portemonnee van de mensen in Dordt. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dan hebben we daar de in breng van de raad in eerste termijn gehad. Komen we bij het college. Wethouder Burggraaf. De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. En vanwege de ruimtelijke aspecten hieraan zal ik deze even beantwoorden. En aan mij de schone taak om, ik kan tellen, er is een meerderheid in de raad, om toch nog te kijken of ik u misschien met wat inhoudelijke reflecties op deze motie toch nog op andere gedachten kan brengen. Allereerst even met betrekking tot het beeld, in hoeverre... Laten we het even andersom stellen. Wat betreft het college zijn er twee doelstellingen in de stad. Dat is dat we in een mooie stad wonen, die van een mooie kwaliteit is en een fijne leefomgeving biedt.

Ik hoorde Beter voor Dordt onder andere aan het tijdperk van de antennes refereren. We hebben natuurlijk ook op plekken weleens grote concentraties van schotels gehad. Dat is een verrommeld straatbeeld, waar we graag de stad voor willen beschermen. Dat is één. Het tweede is natuurlijk dat we het belangrijk vinden, met de klimaatneutrale opgave, dat we ook aan de energietransitie en verduurzaming ruimte bieden. Wij zijn ervan overtuigd, voorzitter, dat hetgeen nu voorligt die ruimte ook in de balans van die twee biedt. Om u een beeld te geven met wat er nu voorligt, is het mogelijk met name op daken aan een achtererf grenzend, om als je rekent vanaf de dakgoot zo'n drie tot vier meter onbenutte hoogte te hebben om zo'n windwokkel te kunnen plaatsen. En is er zelfs nog een tien procent afwijkingsbevoegdheid op plekken. Dan zou het zelfs nog een meter extra kunnen zijn. Wij zijn ervan overtuigd dat hetgeen nu voorligt echt voldoende ruimte biedt om in deze ontwikkeling te kunnen faciliteren. Dat maakt dat deze motie overbodig is. Het tweede aspect waarom we hem afraden, is veel principiëler van aard. En dat is dat in deze motie wordt gewezen om dan pilots te gaan doen op plekken waar omwonenden zeggen van, hier vinden we het niet storend. En dan raakt het wel echt aan het principiële punt van vergelijkbare aanvragen, vergelijkbare planologische afwegingen maken.

Want feitelijk zeg je dan van, op de ene plek waar een buurt wel akkoord gaat, zou je het wel kunnen doen. Maar op een precies vergelijkbare plek vanuit ruimtelijke ordening bekeken en technisch beoordelend zou het dan niet kunnen, omdat daar misschien één of twee bewoners het niet zou willen. Dan krijg je rechtsongelijkheid. De heer Van der Meer: Voorzitter. De heer Burggraaf: Voorzitter, dat is een ander aspect waarom we deze motie ontraden.

26

De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Over de betrokkenheid van bewoners. We zijn inmiddels overgegaan naar de Omgevingswet. En u weet dat in het kader van de Omgevingswet de initiatiefnemer participatie moet organiseren en dat de gemeente die participatie moet beoordelen. Het is helemaal niet onlogisch dat er overlegd wordt met de omwonenden. Die hebben immers ook een belang. En dat kan ertoe leiden dat op sommige plekken, die technisch gesproken hetzelfde zijn, het niet kan en op andere plekken wel. Dat klopt. Dat is de implicatie van de Participatiewet. En wat betreft de mogelijkheden om misschien zo'n windmolen op andere plekken te zetten, dat kan misschien hier en daar. Een windmolen moet natuurlijk wel wind vangen. Hij moet wel hoog genoeg kunnen staan. Waarom geeft u niet de ruimte om gewoon plek voor plek te beoordelen of dat kan of niet? De heer Burggraaf: Voorzitter, we zijn overtuigd dat we, met het beleidskader wat we nu bieden, dat daar gewoon een goed kader ligt met ruime mogelijkheden om die afweging te kunnen maken. En zoals ik aangaf, zien we dan in deze motie daar niet extra ruimte in bieden en aspecten erin introduceren die wij voor de afweging van ruimtelijke ordening en rechtsgelijkheid geen wenselijk aspecten vinden.

Het laatste aspect, voorzitter, waarom we deze motie willen afraden, is omdat het, zeker ook als u in pilots gaat werken, kost gewoon heel veel capaciteit. En u heeft ook enorme ambities op die klimaatneutrale agenda. En het kan zijn dat je hier nu vraagt om daar tijd en energie in te steken, dat daar vertraging in ontstaat of dat daar minder tijd en aandacht voor overblijft om dat te doen. En we overtuigd zijn dat daar juist veel meer rendement op andere aspecten te behalen is. Wij adviseren u om deze motie niet aan te nemen. En we gaan het zien, voorzitter, hoe overtuigend ik geweest ben richting de raad. De voorzitter: We gaan het inderdaad zien. Het is mooi dat u dat ook zo zelf introduceert. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter. De voorzitter: Zullen we dat meteen maar als bruggetje zien richting stemming of heeft u nog behoefte aan verder bespreking? De heer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: Ik heb nog een vraag gesteld aan de wethouder. Of hij toe kan zeggen dat als de motie aangenomen wordt er niet gewacht gaat worden op de nieuwe omgevingsvisie 2.0 die in december komt. Ik heb daar nog geen antwoord op gehad. De voorzitter: Wethouder, kunt u dat nog toezeggen? De heer Burggraaf: Voorzitter, we ontraden de motie. Maar als u uiteindelijk wat nu voorligt vaststelt, dan geldt het vanaf dat moment. Dan is het niet nog afhankelijk van de omgevingsvisie of wat dan ook.

27

De voorzitter: Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan we over tot de stemming, over deze motie M3. Is er nog behoefte aan stemverklaringen? Zo niet, dan gaan we stemmen op motie M3. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Wel? Mevrouw Stolk, gaat uw gang. Mevrouw Stolk: Voorzitter, de wethouder heeft ons overtuigd. Die had ons al overtuigd. En wij volgen gewoon het voorstel wat er vanuit het college ligt. Wij zullen tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Dank. Er ligt nu even geen voorstel. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Er ligt een rib. Maar ik snap u, de lijn van het college, bedoelt u. De heer Van Leeuwen, gaat uw gang. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Datzelfde geldt voor mijn partij. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Is niet het geval. Gaan we stemmen op de motie, motie M3. Als u voor bent plus. Als u tegen bent min. De motie is aangenomen met 30 stemmen voor en 5 stemmen tegen. Tegen de fracties Van Leeuwen en VSP. Daar zit dan ook de steun voor wethouder Burggraaf. Het is toch wat. Het zit lekker. Neem nog een koekje, zou ik zeggen. Daarmee is deze motie aangenomen. Ik kijk even rond of we kennis kunnen nemen van de rib? Dat is het geval. Dan gaan we daar ook zo mee door. 9.

Raadsinformatiebrief over Ontwerpbestemmingsplan Maasterras 2023 Raadsinformatiebrief De voorzitter: En dan gaan we naar agendapunt 9. De raadsinformatiebrief over Ontwerpbestemmingsplan Maasterras 2023. Die is op 23 januari beeldvormend besproken in de commissie. En daar is geconcludeerd dat die rib ter kennisname kon doorgestuurd worden naar de raad. De SP heeft samen met een aantal partijen toch een tweetal moties die bij het onderwerp horen. En daardoor is het een bespreekstuk geworden. We bespreken alleen de in te dienen moties. En ik wil graag de heer Portier het woord geven om die moties kort toe te lichten. Gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, om te beginnen een motie om niet vooruit te lopen op het eventueel vast te stellen bestemmingsplan, dan nu al overeenkomsten met ontwikkelaars te sluiten. We zijn bezig met, als het aangenomen zou worden, een van de grootste plannen en wijzigingen die onze stad door zal maken. Het is daarom zeer belangrijk om de inspraken goed mee te nemen, om de raad in vrijheid daarover te laten discussiëren en beslissen. En wij zijn bang dat als er al overeenkomsten gesloten worden, of anterieure overeenkomst of zoals ik ze zou willen noemen voorbarige

28

overeenkomsten, met ontwikkelaars waarin dit plan eigenlijk al uitgewerkt en meegenomen wordt. Dat die democratie en die inspraak eigenlijk tot een soort loos woord worden. Dat is de eerste motie die we indienen, om niet dit soort overeenkomsten alvast af te sluiten. De tweede motie behelst het intrekken van dit bestemmingsplan. En je zou je af kunnen vragen, waarom wachten we niet vrolijk alle behandelingen af die we voorzien hebben en gaan we wachten tot het einde van de zomer om te bespreken, wat willen we hier nu echt mee? Wij denken dat dit plan dermate onrealiseerbaar is en ook onwenselijk. En daar kom ik in mijn woordvoering straks op terug. Dat het veel beter is om nu het doodlopende pad te verlaten, zodat er geen onnodige vertraging optreedt voordat we met een echt realistisch plannen kunnen komen. En daarom dien ik ook de motie in, die het college oproept om nu dit bestemmingsplan in te trekken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Dat is de ook meteen de meest vergaande motie, zeg ik er dan maar eventjes bij. We gaan ze in behandeling geven aan de raad. Het woord is aan de VVD-fractie. De heer Noldus, gaat uw gang. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. Beide moties en ook de motie vooral met het intrekken van het bestemmingsplan... Misschien goed om even terug te kijken met waarom dit een goed plan is om op het Maasterras een ontwikkeling te gaan starten.

Want we hebben het hier toch over een gebied waar een aanzienlijke kwaliteitsimpuls nodig is, waar duizenden woningen voor de stad worden toegevoegd. En waar we ook, en dat hebben we een paar weken geleden in de commissie meegekregen, enorm veel gelden van andere vooral overheidspartijen hebben opgehaald. De tijd is rijp om hier echt een kwalitatieve impuls te geven. En ik denk als je naar de motie kijkt, dan worden er een aantal onderwerpen genoemd waar we het echt nog met elkaar over moeten hebben. Een aantal belangrijke punten die echt nog niet zomaar gelopen zijn. Maar, voorzitter, we kennen de heer Portier en de SP van de kracht en de verschillende tonen en woorden waarin hij kan zeggen dat hij tegen iets is. Dat wordt breed gewaardeerd. Maar deze tegen is voor ons echt te vroeg. En ook zeker op dit moment niet aan de orde. Volgens mij ligt er een mooi plan. En de zienswijze is pas net gesloten. Er is nog over participatie wat we gaan doen. We hebben net allerlei thema's benoemd waar we het over gaan hebben als raad. Totaal niet aan de orde, wat ons betreft, om hiermee te stoppen. En op de tweede motie. We kunnen ons voorstellen dat we niet allerlei contracten aangaan met partijen, nu er nog besluitvorming in de raad is. Tegelijkertijd ben je ook wel verplicht om als je een ontwikkeling gaat starten, dat een ontwikkeling te laten zijn waar de markt goede kansen heeft.

Dat je uiteindelijk ook iets gaat realiseren wat echt iets oplevert. We zijn benieuwd naar de reactie van het college daarop en welke weging we daaraan moeten geven. We wachten het college even af. Tot zover. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Ik zie een paar interrupties. Eerst de heer Gündogdu en dan de heer Van Leeuwen. De heer Gündogdu: Voorzitter, als mede-indiener van beide moties toch even een vraag richting de VVD. Wij maken bezwaar ook over het proces dat nu wordt bewandeld

29

rondom ontwerpbestemmingsplan, waarin een van de richtlijnen van het college is om bijvoorbeeld de Zwijndrechtse brug te sluiten voor het autoverkeer. Dan kan je het eens zijn of oneens. Maar ik ben nu even benieuwd naar datgene wat uw zeer gewaardeerde collega Kuhlmann al jaren roept in deze stad, om de automobilist zoveel mogelijk de ruimte te geven, met name ook in het kader van bereikbaarheid. En hoe u dat ziet, mede gelet op datgene wat u vrij recent ook tijdens de kerstperiode zoveel heeft verwoord op You-Tubefilms, hoe gezellig het in Dordrecht is, de bereikbaarheid en et cetera. De voorzitter: Waar wilde u naartoe, mijnheer Gündogdu. De heer Gündogdu: Mede door heel veel bezoekers uit Zwijndrecht. Ik wil even reflectie van u, hoe u dat nu ziet, het proces wat nu is ingestoken vanuit het college? De heer Noldus: Voorzitter, dank. Leuk dat de heer Gündogdu onze video's heeft gezien. Heeft erg veel views gekregen. Dank daarvoor. Mobiliteit en bereikbaarheid staat voor ons natuurlijk... En leuk dat u ons ook daarmee associeert. Dat is erg belangrijk voor ons. Gaan we hier ook in dit plan echt heel goed over spreken met elkaar. Is een belangrijk knelpunt. Maar daar moeten we nog over met elkaar in gesprek met de behandeling van het bestemmingsplan.

Dat is nu totaal niet aan de orde om prematuur, terwijl de zienswijzeronde net gesloten is, we allerlei gesprekstafel met publieke samenwerkingspartners nog aan het plannen zijn als commissie, om daar dan nu in een keer de stekker uit te trekken. Ik vind het echt een gekke motie en vooral een bizarre timing. En eerlijk gezegd ook een beetje tegenvallen dat uw naam daar onder staat. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: De heer Gündogdu nogmaals.

De heer Gündogdu: Voorzitter, volgens mij begrijpt mijnheer Noldus het proces niet. Er is een ontwerpbestemmingsplan. Dat zijn voornemens van het college. Uiteindelijk heeft de raad straks het eindmandaat om daarover te beslissen. Maar de koers is gezet. Bent u het met mij niet eens dat u eigenlijk alvorens die koers was uitgezet, want dit is een ontwikkeling, misschien wel de grootste van de afgelopen decennia, dat u op voorhand een rol had gekregen dan dat u achteraf moet gaan corrigeren? De heer Noldus: Voorzitter, ik begrijp het heel goed. En het college heeft een ontwerpbestemmingsplan opgesteld op basis van de visie die we als raad hebben vastgesteld. Daar is nu de stad aan zet geweest met zienswijzen. En die worden verwerkt in een zienswijzenota, waar wij als raad de wijzigingen die daar nog uit volgen en de politieke weging die wij daaraan geven, die gaan we meenemen in een definitief bestemmingsplan. Wat u nu doet in de tussenfase is eigenlijk zeggen, het eerdere raadsbesluit, waar u volgens mij ook voor was, over de Maasterrasvisie, dat vonden we misschien weer terug, waarin ik dacht, toch niet zo goed. Het wordt een beetje spannend. Stop er maar mee.

30

De voorzitter: Dan de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Het zijn heel veel woorden van de VVD. Maar ik heb altijd begrepen dat de VVD een partij was, misschien nog steeds wel is, die de auto hoog in het vaandel heeft staan. En in dit plan is er een parkeernorm van 0,3 vastgesteld. Dat betekent voor elke 10 huishoudens zijn er maar 3 plekken, zelfs inclusief de plekken in de parkeergarages. Ik vraag me toch even af, zonder dat u over het proces gaat beginnen, hoe de VVD als partij hier in de gemeenteraad daar tegenover staat dat er van de 10 huishoudens er maar 3 parkeerplekken komen. Graag een concreet antwoord. Dank u wel. De heer Noldus: Voorzitter, onze standpunt daarin is niet anders dan eerder. Want dit punt hebben we ook in eerdere behandelingen meegegeven. Hier zit voor ons natuurlijk ook een zorg. Tegelijkertijd, het andere perspectief zijn de punten die ik noemde, is namelijk dat je bijna 4.000 woningen gaat realiseren en dan moet je een keuze gaan maken. En die keuze gaan we maken als we daar alle partijen over gesproken hebben, als we daar het hele proces over doorlopen hebben. En zoals het ernaar uitziet, gaat dat rond de zomer ongeveer zijn. Dan gaan we een totale afweging maken op het totaal. En dan zit er wat zoet en wat zuur, maar uiteindelijk geldt ook dat je in het gebied kwaliteit wil toevoegen en woningen wil toevoegen.

De voorzitter: Mijnheer Van Leeuwen, tot slot. De heer Van Leeuwen: U vindt eigenlijk, een parkeernorm van 0,3 zou wat dat betreft voor de Dordtse VVD voldoende kunnen zijn, mits er maar voldoende woningen worden gebouwd? Is dat wat u zegt of heb ik me erin vergist? De heer Noldus: Nee, voorzitter, wat ik zeg is, voor ons is daar zeker een zorg. We gaan daar in zijn totaliteit in het bestemmingsplan naar kijken. En we zijn bereid om, als het heel veel woningen oplevert, ook buiten onze gangbare paden wat besluiten te nemen. Maar voor ons is dit inderdaad ook een punt wat we gaan meenemen in de bestemmingsplanbehandeling. De heer Van Leeuwen: Dan, tot slot of zo, begrijp ik het antwoord van de VVD. In ieder geval, u bent niet meer de partij die staat voor de autobezitter. Dank u wel. De heer Noldus: Voorzitter, ik ga nog steeds over mijn eigen antwoord. En ik herken me niet in deze stelling. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar GroenLinks. Gaat uw gang, de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Er is hoge nood bij de Dordtenaren. Hoge nood aan woningen, in allerlei soorten en maten. Voor starters, voor mensen die een gezin willen stichten, voor mensen die misschien wat kleiner willen wonen als de kinderen het huis uit zijn. En al die mensen, onze Dordtenaren, moeten nu jaren wachten, omdat er een tekort aan woning is.

En daarom zijn wij blij met dit ontwerpbestemmingsplan. Hebben wij dan geen vragen, geen zorgen? Natuurlijk wel, maar die vragen en zorgen gaan over de definitieve invulling en realisatie van het Maasterras. En daar gaat het

31

vandaag niet over. We hebben het nu slechts over het kennisnemen van het ontwerpbestemmingsplan. Het mag duidelijk zijn, GroenLinks Dordrecht wil vaart maken met zo'n groot bouwplan als het Maasterras. Dat zijn we verschuldigd aan onze inwoners. De voorzitter: Bij interruptie. De heer Den Hartog: Duizenden nieuwe woningen, dat is wat Dordt nodig heeft. De voorzitter: Sorry. Bij interruptie, de heer Portier. Gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, GroenLinks, zegt, de Dordtenaren zitten te wachten op woningen, maar misschien niet de woningen die in dit bestemmingsplan opgenomen zijn. Op de Stadswerven lukt het niet om meer dan 14 woningen tot nu toe te verkopen in de prijsklasse waar in dit plan 1.786 woningen, 45 procent dure koopwoningen gepland zijn. Waarom denkt u op het Maasterras meer dan 100 keer zoveel woningen te kunnen verkopen in een prijsklasse wat niet lukt, op dit moment, op de Stadswerven? De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Dat heb ik proberen aan te geven, er is nood aan allerlei type woningen. En het is duidelijk dat wij als GroenLinks natuurlijk ons hard maken voor voldoende sociale huurwoningen, sociale koop ook. Kom ik straks in mijn woordvoering ook nog eventjes op terug. Maar wij zijn niet blind voor dat er ook andere type woningen nodig zijn. Als je kijkt naar de wachtlijsten, die bedragen nu echt jarenlang.

De definitieve invulling, dat heb ik ook zojuist gezegd, die gaat nog plaatsvinden. Daar gaan we nog over spreken. Dan gaan we ons natuurlijk inzetten om te kijken om zoveel mogelijk betaalbare woningen te realiseren. De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ik vraag me af, betekent dat dat in het vervolgtraject u zich bijvoorbeeld aansluit bij de wens van de provincie voor een derde sociale huur, een derde betaalbare koop, dat dat een minimumeis wordt voor dit bestemmingsplan? Of blijft u het college steunen in dat er maar achttien procent sociale huur komt en ook een zeer beperkt aantal andere betaalbare woningen? De heer Den Hartog: Ik blijf vooral het akkoord wat gesloten is hier in gemeente steunen. Daarvoor zit je in de coalitie. Dat rept van dertig procent. Dat is het uitgangspunt. Maar daar wil ik meteen even bij zeggen, we hebben dat afgesproken voor zijn totaliteit. Daar gaan wij voor. Dat kan betekenen dat er in het ene bouwproject iets boven de dertig procent is en in een ander bouwproject iets onder de dertig procent. Maar ons uitgangspunt, en waar wij als GroenLinks naar streven, dat is nu ook die dertig procent sociale huur. Plus dat wij alle mogelijkheden die er zijn aangrijpen om ook de sociale koop, de categorie tot onder de drie ton, zoveel waar mogelijk te realiseren. De heer Van der Kruijff: Voorzitter.

De voorzitter: Gaat u verder met uw betoog.

32

De heer Van der Kruijff: Voorzitter. De voorzitter: Er is nog een interruptie. De heer Van der Kruijff, gaat uw gang. De heer Van der Kruijff: Ik heb nog een vraagje aan de fractie van GroenLinks. Ik ben het met u eens dat je op het totaal moet kijken. Welke projecten ziet u voor zich waar u denkt dat we meer dan dertig procent sociale huurwoningen gaan realiseren? De heer Den Hartog: Er heeft ooit een bekende filosoof uit Watergraafsmeer gezegd: “Voorspellen is lastig, vooral als het over de toekomst gaat.” Daar hou ik me ook een beetje aan. Er zijn vele projecten. De toekomst is weerbarstig. We hebben te maken met heel veel soms ontwikkelingen die je ook niet kunt voorzien. Eigenlijk wil ik me op dit vlak op de vlakte houden en wel iedere keer weer strijden om die dertig procent te halen. Dan ga ik verder. Ik had net gezegd, duizend nieuwe woningen, dat is wat Dordt nodig heeft. Daarom stemmen we tegen de motie van SP, VSP en Op ons Eiland. Want het bestemmingsplan intrekken en werken aan een alternatief, dat betekent dat duizenden Dordtenaren nog langer zullen moeten wachten op een woning. Daar gaan wij niet aan meewerken. Wij willen zo snel mogelijk huizen bouwen. Ik zei zo even al dat wij wel vragen en zorgen hebben.

Die vragen en zorgen gaan onder andere over de huidige bewoners van de Weeskinderendijk en de Brandts Buysstraat, die natuurlijk correct behandeld en ondersteund moeten worden in dit proces. Die vragen en zorgen gaan ook over het aantal betaalbare woningen, ik zou daarop terugkomen, waarbij wij als GroenLinks Dordrecht, en dat zal niemand verbazen, ons zullen blijven inzetten om alle mogelijke manieren te benutten om zoveel mogelijk betaalbare woningen te realiseren. Niet voor niets heeft dit college als doel dertig procent sociale huur te bouwen. Daarnaast zullen we bij de bespreking van het bestemmingsplan ook de sociale koop onder de drie ton op de agenda zetten. Tot slot hebben we vragen. Vragen over de afspraken die de gemeente maakt met ontwikkelaars. Klopt het dat het sluiten van dit soort afspraken vooraf gewoon de standaard is in Nederland? Kan de wethouder uitleggen waarom er wordt gekozen voor die afspraken vooraf in plaats van achteraf? En ligt met deze afspraak het hele plan al vast, ook als er nog iets zal wijzigen in het bestemmingsplan of heeft de raad daarover nog steeds het laatste woord? De antwoorden op deze vragen wachten wij eerst graag af, voordat we een mening geven over de tweede motie. De heer Gündogdu: Voorzitter. De voorzitter: Een interruptie nog van de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, dit project is niet nieuw.

Daar hebben we menige jaren over gesproken, ook GroenLinks. “Een belangrijke randvoorwaarde” en ik citeer dan voormalig wethouder Sleeking, “die aangaf dat op het moment dat het vervoer van gevaarlijke goederen over het spoor langs dat traject doordenderen, het heel moeilijk wordt om het Maasterras überhaupt te kunnen ontwikkelen.” Heeft u voor mij dan informatie dat de situatie met die gevaarlijke goederen, zoals dat ook in uw verkiezingsprogramma stond, een aantal jaar geleden, is

33

veranderd? Dat het voor u aannemelijk is dat de mogelijke risicoverhoging, om dat aan te nemen. Ik ben even benieuwd hoe u die ontwikkeling ziet. De heer Den Hartog: Voorzitter, dank voor de vraag. Ik zit even af te vragen hoe ik dit moet koppelen aan wat hiervoor ligt, het ontwerpbestemmingsplan. Als we het hebben over de giftreinen, dan zijn wij beslist niet de enige fractie, denk ik, die vinden dat daar waar mogelijk daar een ander tracé voor gevonden zou moeten worden. Niettemin weten we ook allemaal, daar is al flink naar gekeken. Op dit moment is dat er niet. Dat blijft een zorg. Maar dat verandert niet door het eventueel niet doorgaan met dit plan of wel doorgaan van dit plan. Ik begrijp, ondanks dat we deze zorg delen met elkaar, niet welke invloed dit voorliggende plan heeft. De heer Gündogdu: Voorzitter, als laatste. GroenLinks neemt het risico van externe veiligheid, die van 2,4 naar 3,3 stijgt met dit ontwerpbestemmingsplan, voor goed? De heer Den Hartog: Ik denk dat ik zojuist duidelijk ben geweest. Het antwoord hierop is nee. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dat was ook uw termijn? De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege nog een interruptie. Gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u.

GroenLinks maakt er een mooi showtje van, door de argumenten om tegen de motie van de SP zet de raad niet opnieuw buitenspel te stemmen niet zelf op te noemen, maar de wethouder die op te laten noemen. En dan kan GroenLinks daarna zeggen, de wethouder heeft deze argumenten gegeven. Nu kunnen we fijn tegen deze motie stemmen. Maar we kunnen ook even terug graven in ons eigen geheugen en zelf een politieke afweging maken. Als we bijvoorbeeld terugdenken aan het project Vlijweide, dan hebben we gezien dat de raad daar een bepaalde richting op wilde en dat het college als argumenten gebruikte om die richting niet op te gaan, nee, want er zijn al afspraken gemaakt met de ontwikkelaar of er zijn al bepaalde verwachtingen gewekt bij de ontwikkelaar. Dat herinnert de heer Den Hartog zich, toch? Wenst hij datzelfde probleem toe bij deze enorme ontwikkeling die de raad nu in gaat zetten? De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. Allereerst dat ik iets aan de wethouder vraag, dat lijkt me de gewoonste gang van zaken. Zelf heb ik niet echt een juridische achtergrond. Ik heb me pas dit weekend ingelezen over zaken als anterieure en posterieure overeenkomsten. Tot dusver onbekend. Ik wil niet zeggen dat ik na een weekendje inlezen me een expert acht.

Wil ik heel graag inderdaad weten of dat wat ik heb gelezen, namelijk dat het inderdaad de normaalste gang van zaken is dat het overal gebeurt, dat het allerlei voordeel heeft, of dat klopt. Dat wil ik even checken, voordat ik zomaar een voor of een tegen geef. Dat is duidelijk. Verder per project natuurlijk zijn er grote verschillen. Juist wat ik heb begrepen, is dat voornamelijk bij de grote woonprojecten, en dan hebben we het over het Maasterras, dat deze gang van zaken,

34

zoals die nu voorgesteld wordt, die anterieure overeenkomst, dat dat de gebruikelijke gang van zaken is. Dat wil ik heel graag nog even bevestigd zien. De heer Groenewege: Voorzitter, een vervolgvraag. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Dat iets de gebruikelijke gang van zaken is, wil nog niet zeggen dat het de beste gang van zaken is. En ik hoor ook GroenLinks zeggen, wij willen inzetten op meer betaalbare woningen. Dan is het een nadeel voor GroenLinks als er al een overeenkomst ligt met een ontwikkelaar, want die zal dan moeten inleveren. Daar kom ik in mijn eigen bijdrage ook nog op terug. Erkent GroenLinks dat? En ziet GroenLinks dat ook niet als risico en als reden om voor deze motie van de SP te stemmen? De heer Den Hartog: Nee, allerminst voorzitter. Sterker nog, ik denk dat het andersom is. Dat het allerlei voordelen heeft. Nogmaals, ik acht mij geen expert. Wat ik heb begrepen, is dat bij een anterieure overeenkomst beide partijen, niet alleen de marktpartijen, maar juist ook de gemeente, veel meer handelingsfeiten hebt, dat je meer maatwerk kan leveren, dat het ook de snelheid ten goede komt. Nogmaals, dat zijn zaken die ik ook graag via de wethouder zou willen horen. Juist om vaart te maken en kwaliteit te bieden. Het zijn twee argumenten. Want het klopt dat iets wat gebruikelijk is niet per se voordelig is. Maar je moet het omdraaien.

Het is gebruikelijk, omdat het voordelig is, omdat er allerlei voordelen aan zitten. En daarom zie je dit overal gebeuren in, zoals ik heb gelezen, meer dan 95 procent van alle gevallen, omdat mensen snappen dat je het beste kan kiezen voor iets wat voordelen heeft. De voorzitter: Dank. Dan gaan we nu daar Beter voor Dordt. De heer Schalken, gaat uw gang. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter, dank u wel. Geen uitgebreide woordvoering, maar gewoon een korte reactie op de ingediende moties. De eerste motie, met de oproep tot het intrekken van het bestemmingsplan, gaat wat Beter voor Dordt betreft te ver. En daar kunnen we voor een deel aansluiten bij wat de VVD erover heeft genoemd hier zojuist. En met betrekking tot de tweede motie, daar zijn we wel benieuwd naar de reactie van het college, want dat lijkt ons eigenlijk toch wel gunstig. De voorzitter: Dank u zeer. Dan ga ik naar de VSP-fractie. Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dank. Voorzitter, wij dienen deze motie mede in. Voorzitter, laat ik positief beginnen. De VSP vindt het Maasterras een prachtplek voor woningbouw, bedrijvigheid en allerlei activiteiten. Een plek waar gezinnen, starters, jongeren en ouderen een thuis moeten kunnen vinden. Vlakbij winkels, het water, cultuur en het nieuwe groene Maaspark.

De VSP gaat ervan uit dat de gemeenteraad de volledige vrijheid krijgt om op een democratische wijze mee te beslissen hoe en voor wie het Maasterras gestalte gaat krijgen in de komende jaren. De motie Zet de raad niet buitenspel dient de VSP mee in, samen met de SP, vanuit de gedachte dat de raad en de

35

VSP op geen enkele wijze belemmerd willen worden in de keuzes die moeten kunnen worden gemaakt bij de bouw van de wellicht 4.000 woningen in Dordrecht. De VSP wil een volmondige toezegging... De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie. Gaat uw gang. De heer Den Hartog: Dank u. Voorzitter, is mevrouw Stolk dan van mening dat op dit moment de raad belemmerd wordt? En indien zij dat zo vindt, op welke manier dan? Mevrouw Stolk: Even ter verduidelijking, als dat mag, voorzitter. Hoe bedoelt u, belemmerd wordt? De heer Den Hartog: Volgens mij gebruik ik uw woorden, dat u dat niet wil. Daarmee suggereert u volgens mij dat dat met dit plan wel zo zou zijn. Daar zou ik graag wat duiding op willen hebben. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dat klopt. Als ik daar even op in mag gaan. Toen wij allemaal het Maasterras vaststelden, wisten we natuurlijk niet de indeling qua woningbouw. Dat is later allemaal ingevuld. En als je nu ziet, als we 17.000 woningzoekenden in de stad hebben en daar komt daar op dat Maasterras 18,8 procent aan sociale woningbouw. En het college noemt betaalbare woningen tot 355.000 euro. Dat zijn geen keuzes meer. Je hebt daar geen keuze in. Dat bedoel ik als antwoord op uw vraag. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang.

De heer Den Hartog: Maar is mevrouw Stolk het met mij eens dat we daarover nog gaan praten? Dit is slechts het kennisnemen van. En er komen natuurlijk nog gesprekken, waarin van alles en nog wat ingevuld gaat worden. En ik zou meteen mevrouw Stolk ook willen oproepen om met ons te strijden voor zoveel mogelijk huizen in die betaalbare klasse. Mevrouw Stolk: Voorzitter, dan zou ik tegen GroenLinks willen zeggen, steun dan de motie die wij indienen met de SP. Technisch gezien moet je zeggen, trek het in. Maar eigenlijk zouden wij willen zeggen, verander het. Het moet gewoon drastisch veranderen, dat er meer betaalbare woningen komen. Maar omdat het een technisch iets is, moet je nu zeggen, intrekken. Maar alles wat er al onderzocht is, dat moet je natuurlijk niet overboord gooien. Dat moet gewoon doorgaan op de ingeslagen weg. De heer Den Hartog: Tot slot, voorzitter. Ik denk dat je juist om deze redenen, mevrouw Stolk zei al zo volwachtende, dat we geen vertraging nodig hebben. Dit nu stopzetten, betekent dat je ook die 18,8 procent niet haalt. Je zit dan gewoon op nul procent, want dan ligt alles stil. Ik denk dat dat het laatste is wat je zou willen. Wat mij betreft roep ik nogmaals mevrouw Stolk op, doe met ons mee en probeer inderdaad het aandeel betaalbare woningen zo hoog mogelijk te houden.

36

Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik zou graag met GroenLinks meestrijden voor meer sociale woningbouw, maar dan zou ik toch de oproep doen naar GroenLinks, strijd met ons mee, want u bent degene die altijd al jaren in deze raad roept, er moeten meer sociale woningen bij komen. En daar zegt u nu eigenlijk, wij gaan akkoord met die 18,8 procent. Maar ik ga even verder met mijn verhaal, want ik kom nog wel terug op uw vragen. Voorzitter, ook vindt de VSP, voordat een besluit genomen is over de zienswijze, dat het college wel behoorlijk voor de muziek uitloopt. Het zou zomaar mogelijk zijn dat aanpassingen in het bestemmingsplan nodig zijn. Wat betekent dit dan voor de mogelijke overeenkomsten met externe partijen? Even aanhakend op mijnheer Groenewege, kijk naar de Vlijweide. Wat voor de vaststelling van het bestemmingsplan. Ook de motie In gelul kun je niet wonen, dient de VSP mee in. Wij vinden zeker dat het bestemmingsplan drastisch moet worden aangepast, maar dat het proces niet moet worden stopgezet om verdere vertraging te voorkomen. Mevrouw Kruger kan altijd mooi verbaal en non-verbaal dingen doen, maar ik heb altijd liever dat ze het door de microfoon doet, want dan kan ik reageren. Het voorliggende bestemmingsplan van het Maasterras... De voorzitter: Maar u heeft al het woord. De heer Den Hartog: Voorzitter. De voorzitter: U heeft al het woord. U kunt zeggen wat u wilt.

Tenminste, binnen bepaalde grenzen. Mevrouw Stolk: Maar dat vind ik niet zo netjes. De heer Den Hartog: Voorzitter. Mevrouw Stolk: Voorzitter, het voorliggende bestemmingsplan van het Maasterras ademt nog steeds de uitgangspunten van de voorbije colleges uit, die hoger opgeleiden, hoge inkomens en dergelijke naar Dordrecht wilden lokken. Dit beleid is thans door het Rijk en de provincie Zuid-Holland volledig achterhaald. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u. Ik wil daar dan wel op reageren. Want ik hoor mevrouw Stolk nu zeggen dat het proces geen vertraging mag oplopen. Dat is precies ons punt. Ik zou zeggen, trek die eerste motie in. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ik kan wel bezig blijven, maar het is een beetje een herhaling van zetten. De voorzitter: Liever niet. Mevrouw Stolk: Wij trekken deze motie niet in. Ik ga gewoon weer verder met mijn betoog. De voorzitter: Uw tijd is al wel op. Maak het kort, zou ik zeggen.

37

Mevrouw Stolk: Heel Nederland moet zich qua woningbouw thans veel meer inzetten op woningen die betaalbaar zijn voor de lagere inkomens, starters en jonge gezinnen. Het is de VSP duidelijk dat in de bestaande plannen voor het Maasterras volstrekt onvoldoende betaalbare huur- en koopwoningen gebouwd gaan worden voor Dordtenaren met een laag- en middeninkomen. Dit geldt ook voor ouderen die aangepaste woningen zoeken ten gevolge van de toenemende vergrijzing in Dordrecht. Een bestemmingsplan met 18,8 procent sociale woningbouw past, gelet op de behoefte aan woningen in Dordrecht en de uitgangspunten van de provincie en het Rijk, niet meer in deze tijd. Het onnodig schaden van de belangen van de bewoners op de Weeskinderendijk en het aldaar gevestigde woonwagenkamp kunnen wat ons betreft de prullenbak in. Voorzitter, in de discussie wordt vaak de term in het algemeen belang gebruikt. Het algemeen belang is een begrip dat makkelijk in politieke discussies wordt gebruikt, maar waar iedereen zo fijn zijn of haar eigen invulling aan geeft. Het algemeen belang duidt op datgene dat voor het welzijn van de bevolking in het algemeen nuttig gewenst of nodig is. College, stel jezelf eens de volgende vraag. Het Maasterras onderdeel van de stad als Dordrecht.

Een heel ambitieus project en groter dan Central Park in New York. Hoe eerzuchtig kan je zijn als de volgende kenmerken van toepassing zijn. Complex, duur, grote verandering in het gebied en een zeer grote impact op de stad, een lange looptijd en niet echt gedragen door een groot aantal Dordtenaren. Dan kan dit toch niet in het algemeen belang zijn? En ik ga afsluiten, voorzitter. Het door het huidige college gevolgde bouwbeleid moet wat de VSP betreft ogenblikkelijk van tafel en kan en mag niet meer de basis zijn voor de bouwplannen op het Maasterras. De raad moet derhalve bij de behandeling van het bestemmingsplan Maasterras volledig en onbelemmerd haar inbreng kunnen geven. Laten we eens aan de stad een correctief referendum voorleggen en vragen wat de Dordtenaren vinden van dit megalomane plan. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. We gaan naar de ChristenUnie/SGP-fractie. De heer De Heer. De heer De Heer: Voorzitter, in eerste instantie zou ik de heer Portier, via de voorzitter, mee willen geven dat de titel van de tweede motie natuurlijk niet helpt om de ChristenUnie/SGP over de streep te trekken. Maar dat is een gratis tip. Dat gezegd hebbende, de motie over het intrekken van het ontwerpbestemmingsplan gaat ons, net als verschillende anderen hier, echt veel te ver. Moeten we allemaal nog gaan ontdekken wat er in de uitvoering wel en niet haalbaar zal zijn.

En tot die tijd behouden we graag de ambitie, zoals hij er nu is. De andere motie over het buitenspel zetten, riep bij ons ook wel, in alle eerlijkheid, wat vragen op. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat we als raad te zijner tijd niet meer in positie zijn, omdat er voor het vaststellen van het bestemmingsplan afspraken met externe partijen zijn gemaakt. En we horen daar graag de reactie van de wethouder op. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. We gaan naar de CDA-fractie. De heer Van der Kruijff. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, laat ik beginnen met de motie waarop ons oordeel het makkelijkst is. Dat is de motie 5. Die zullen wij niet steunen. Er komen ongetwijfeld zienswijzen die leiden tot veranderingen in het bestemmingsplan. Maar dat hoeft niet een reden zijn om nieuw al behandeling te stoppen. Wij vinden ook

38

het belang van de doorgang van woningbouw groot. En dat ook om die reden ook een ontijdige actie voor nu. En de raad is echt aan zet, ook als er zienswijze komen waarop wij vinden dat het aangepast moet worden, om dat dan ook te doen. Maar niet nu. Dat zien we als het aan ons wordt voorgelegd ter besluitvorming. En ook wij vinden overigens het jargon van deze titel verre van chic en qua taalgebruik niet zo passend in deze raad. De voorzitter: Gaat uw gang, heer Portier. De heer Portier: Ik vroeg me af of de heer Van der Kruijff en ook de ChristenUnie/SGP ervan op de hoogte zijn dat de titel van de motie een ludieke verwijzing is naar een uitspraak van een voormalig PvdA staatssecretaris, die ongeveer dezelfde bewoordingen gebruikte. De voorzitter: Maar dat betekent niet dat het hier ook hoeft natuurlijk. De heer Van der Kruijff: Voorzitter, dat hebben wij wel degelijk gezien. En ook dat vonden we niet chic en niet passend. Misschien wel passend bij die partij, maar niet bij ons. En wij denken ook niet in de raad, als je respect hebt voor elkaar qua gevoeligheden. Voorzitter, dan motie 4. Het CDA snapt de reden heel goed achter deze motie, want je wil als raad niet buitenspel gezet worden. De vraag is natuurlijk of de aannames achter deze moties kloppen.

Als er anterieure overeenkomsten gesloten worden, wat komt daar dan in te staan? In hoeverre word je dan buitenspel gezet? Daar hebben we het in de commissie nog niet over gehad. Dat is in de commissie ook nog niet door andere fracties aangesneden als vraagstuk. Wij snappen het vraagstuk wel. Wij zijn dan ook wel benieuwd naar de woordvoering van het college over wat er dan in die anterieure overeenkomsten komt te staan en wat dan ook de uitgangspunten voor die anterieure overeenkomsten zijn, op basis waarvan je die sluit. En wij zien daar ook wel een aantal risico's. Er is vandaag al veel gesproken, bijvoorbeeld over het percentage sociale huur, om er maar eens eentje uit te halen. Als het inderdaad zo is dat het college op basis van het percentage, zoals het nu staat, van 18,8 procent sociale huur allerlei anterieure overeenkomsten gaat sluiten en niet op basis van bijvoorbeeld hogere percentages 20, 25, 30, 30 staat overigens in politiek akkoord, dan denken we dat dat geen goede zaak zou zijn. Maar dat willen we eerst weleens even afwachten of het college dat dan ook zo van plan is en gaat doen. En het wordt voorbarig hoe we dat nu moeten doen. Wij zien overigens in de vele bijlagen, maar liefst 31, dat er heel veel staat waar wij nog wel onze vraagtekens bij hebben. Dat kunnen we nu niet allemaal langs gaan lopen.

Dat zullen we echt ooit moeten gaan doen als het ter besluitvorming voorkomt in alle commissievergaderingen die we ook nog met elkaar gaan krijgen. Maar voor nu wachten we eerst graag een toelichting van het college af, wat er dan precies in die anterieure overeenkomsten komt qua onderwerpen en op basis van welke uitgangspunten. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schnabel. Mevrouw Schnabel: Voorzitter, dank u wel. De motie In een onhaalbaar plan kun je niet wonen. Voorzitter, ook in onze fractie bestaat kritiek en twijfel over onderdelen van het plan Maasterras. Het betreft kritiek op de voorgenomen te lage percentage sociale huurwoningen en twijfel bij de stedenbouwkundige kwaliteit. Met name de aansluiting bij de omliggende wijken en de relatie van het plan met de rivier. Ook bestaat bij ons de

39

twijfel over noodzaak de woningen aan de Weeskinderendijk-Oost te slopen, omdat daar de afrit van de brug gepland is. Wij willen bezien of er een alternatief is voor deze afrit, waardoor de woningen gespaard kunnen worden, wat een besparing oplevert in de verwervingskosten. Deze besparing op de verwervingskosten kan de mindere grondopbrengst als gevolg van een hoger percentage sociale huur mogelijk dekken. Uiteindelijk allemaal lastige en ingewikkelde zaken, die meer informatie en overleg vragen. Dat is op dit moment voor ons geen reden om de plannen af te blazen. De enorme woningnood maakt de snelle voortgang van de woningbouw zeer gewenst. En we willen niet dat de Rijksbijdragen voor de ontwikkeling van het Maasterras in gevaar komen. We willen wel dat direct na de vakantie een integrale bespreking en besluitvorming plaatsvindt over onder andere het woningbouwprogramma, de verkeersstructuur, al of niet behoud van woningen aan de Weeskinderendijk en de financiering van de plannen. Wat ons betreft kan de SP motie tot dat moment worden aangehouden. Dat betekent dat als het debat na de zomervakantie plaatsvindt, wij pas willen beslissen of de plannen onze steun krijgen. En dan overgaand naar de tweede motie. We vinden het zeer scherp van de SP dat ze dit aan de kaak stellen. We wachten ook even de reactie van de wethouder af.

Maar mocht het zo zijn dat er al overeenkomsten gesloten zijn of bindende afspraken zijn gemaakt, dan kunnen we instemmen met deze motie. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Groenewege. Partij voor de Dieren. De heer Groenewege: Voorzitter, de motie van de SP getiteld, Zet de raad niet opnieuw buitenspel, dient de Partij voor de Dieren mede in. Bij het project Vlijweide hebben we gezien hoe dit college de financiële belangen van een ontwikkelaar voor het belang van de lokale democratie stelde. Van alles was niet meer mogelijk, omdat het college aan de ontwikkelaar gouden bergen had beloofd. En die gouden bergen konden echt geen gouden heuvels meer worden. Een heel normale en gebruikelijke werkwijze, als we de heer Den Hartog moeten geloven. En nu gaan we weer die kant op. Want het college wil overeenkomsten sluiten met ontwikkelaars om, en ik citeer het college: “Commitment te krijgen op het bestemmingsplan, liefst nog voor het is vastgesteld.” De Partij voor de Dieren vindt het vooral belangrijk dat de stad zich op een democratische wijze kan buigen over het bestemmingsplan, voordat er van alles in overeenkomsten met ontwikkelaars is dichtgetimmerd. Van harte steun voor deze oproep van de SP.

Hoewel er een paar punten in staan waar de Partij voor de Dieren het mee eens is, steunen we de andere motie van de SP over een onhaalbaar plan, met wat andere krachttermen, niet. Aan de ene kant is deze motie gevuld met 20e-eeuwse opvattingen over de noodzaak van autoverkeer die de Partij voor de Dieren niet deelt. Wij geloven in het belang van goed vervoer. En dat is niet per se autovervoer. Aan de andere kant een praktische overweging. Als het plan echt onhaalbaar blijkt te zijn, zoals deze motie beweert, dan komt het college vanzelf terug naar de raad met een aangepast bestemmingsplan. Voor nu nemen we genoegen met de lopende procedure. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, de heer Groenewege gaat ervan uit dat wij 20e-eeuwse opvattingen over autoverkeer in deze motie hebben vastgelegd. Ik zou ook niets liever hebben dan dat we met een uitgebreid openbaar vervoersnetwerk, liefst zo goedkoop of

40

gratis mogelijk ook, het autoverkeer drastisch teruggedrongen gaat worden. Dat gaat de komende tien jaar nog niet gerealiseerd worden. Dat is ook de reden dat de Fietsersbond, ook een Milieudefensie zegt van, dit plan gaat alleen maar voor meer verkeersopstoppingen zorgen, overlast, files, daarmee luchtvervuiling. Kan de heer Groenewege zich vinden in ook de zienswijze van Milieudefensie en de Fietsersbond, dat dit het geval is? De heer Groenewege: Nee, dat kunnen we niet, omdat we nog niet hebben gezien wat de concrete invulling is van die brug als er geen autoverkeer overheen komt. Maar wij geloven er wel in dat je dat op een goede manier kan invullen met alternatief vervoer, waardoor je het autovervoer niet nodig hebt en niet alle problemen krijgt die de heer Portier net noemt. Maar die deur gooit deze motie dicht. En daarom steunen we die niet. De voorzitter: Gaat u verder. Of was dit uw termijn ook meteen? Ja? Dan gaan we naar, even kijken, Gewoon Dordt. Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Dank, voorzitter. Voorzitter, aan de orde is de raadsinformatiebrief. En daar zijn twee moties op ingediend. En daar wil ik me toe beperken. Motie 5, intrekken bestemmingsplan, is voor ons gewoon geen optie. En de motie 4 met betrekking tot de projectontwikkelaars, hoor ik graag straks het college over of er überhaupt al sprake is van overeenkomsten.

En tot die tijd ga ik daar verder geen oordeel over geven. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, om wel te verstaan, wij zijn niet tegen de ontwikkelingen rondom de StadsAs dan wel Maasterras. We maken ons alleen maar zorgen. En ik hoop dat u deze zorgen ook deelt. Voorzitter, om te beginnen, zoals zojuist ook heb ingebracht, wij zijn altijd geïnformeerd door het college dat de ontwikkelingen rondom StadsAs, het Maasterras, de belangrijkste voorwaarde daarvoor was de veiligheid van het spoor, omdat dit gebied spoorveiligheid, wegveiligheid en over het water met de gevaarlijke goederen... Een belangrijke randvoorwaarde is waar ze aan zouden moeten werken. Ik heb tot nu toe geen enkel stuk gezien dan wel informatie gezien dat de situatie nu anders is dan, pak hem beet, twee jaar geleden. Graag een reflectie vanuit het college. Vervolgens, voorzitter, lezen we in onder andere deze stukken dat de oriëntatiewaarde van de externe veiligheid, met dien verstande dat de plannen zo doorgaan zoals ze nu in het ontwerpbestemmingsplan staan, dat die toeneemt naar 3.3, waar het nu 2.4 is. En voorzitter, hoe wrang dan ook, maar ik wil die vraag toch wel gesteld hebben in deze raad.

Hoeveel slachtoffers mogen er vallen in het geval dat er een ongeluk in dit dichtbebouwde gebied zich voordoet? En ik weet dat het heel wrang is, maar ik wil het wel weten. Want ik wil wel weten waar ik ja of dan wel een nee tegen zeg, met deze informatie vanuit het college. Voorzitter, daarnaast toch wel een punt van aandacht. Procesmatig is het zo dat natuurlijk het college aan zet is om met een ontwerpbestemmingsplan te komen. Maar lettend op de grootte van dit project, ik meen dat dit toch wel de grootste is van de afgelopen decennia, heb ik het idee dat de zorgvuldigheid van dit proces wat onderschat wordt. En waarom zeg ik dat? Ik heb die zienswijze gelezen. Allemaal één voor één punten waarvan ik denk, daar had het college in ieder geval in de voorfase een heel goed gesprek mee kunnen voeren. En ik ben benieuwd wat nu achteraf, met deze zienswijze in het achterhoofd, het college denkt over dit proces. Voorzitter, dit was even mijn bijdrage voor deze termijn.

41

De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie een interruptie van de heer Noldus. De heer Noldus: Een vraag aan de heer Gündogdu. U geeft aan dat u vooral zorgen heeft en niet per se tegen ontwikkeling op het Maasterras bent. Dat vind ik verrassend, gezien uw naam boven een motie staat die oproept tot intrekken van het hele bestemmingsplan. Tegelijkertijd stelt u nu vragen over de groepsrisico's en de veiligheidscontouren. Dat hebben we vorige keer, een aantal weken geleden als commissie ook benoemd als een van de onderwerpen om beeldvormend over geïnformeerd te worden. Stelt een vrij technische vraag. Terwijl ik denk, als dit dingen zijn die voor u doorslag geven, is het dan niet veel logischer om met elkaar het afgesproken proces te doorlopen en dat u over een paar maanden een goed en gewogen oordeel kunt geven over dit bestemmingsplan, zoals we het normaal een beetje doen? De heer Gündogdu: Voorzitter, bedankt voor deze vraag. Het geeft mij de gelegenheid om wat toelichting te geven. Voorzitter, gezien de grootte van dit project denk ik dat wij moeten afstappen van de gedachte dat het college aan zet is en vervolgens de raad volgend zou moeten zijn. Het college doet al een bepaalde richting inzetten, als het gaat over onder andere de externe veiligheid en de oriëntatiewaarde, maar ook bijvoorbeeld het afsluiten van het autoverkeer op de Zwijndrechtse brug.

Had u niet in die voorwaarden in positie gebracht willen worden, dan achteraf te willen gaan corrigeren eventueel? En juist daarom doen wij met de SP de oproep van, dit proces wat nu wordt doorlopen is niet goed. Kijkend naar ook al die zienswijze, ondanks dat wij ook willen dat dat gebied wordt ontwikkeld. Neem daar lering uit. Trek daar lering uit. Dat is de oproep die wij middels deze motie gedaan willen hebben. De heer Noldus: Voorzitter, als ik heel kort mag reageren. Ik denk dat we inderdaad een bestemmingsplan als deze met deze omvang anders moeten behandelen dan normaal. En dat is ook waar we normaal gesproken ons beperken tot een sprekersplein, waarin we de zienswijze behandelen en daarna direct een brede behandeling van het bestemmingsplan. En dat we nu op allerlei deelonderwerpen, die u eigenlijk ook benoemt, een verdieping in een beeldvormende sessie met gesprekspartners van zowel publieke als private organisaties gaan organiseren, alvorens we met elkaar dat hele bestemmingsplan gaan doorakkeren. Deels met u eens. We moeten dit anders aanvliegen als raad om goed in positie te zijn. Maar volgens mij hebben we daar net met elkaar twee weken geleden een proces voor in gang gezet. De voorzitter: Dank u wel. Ik zie dat de heer Gündogdu daar niet meer op reageert. Dat was ook uw termijn? Ja. Dan gaan wij naar de SP-fractie. De heer Portier, gaat uw gang.

De heer Portier: Voorzitter, ik kom in tweede termijn terug op de motie, zal ik maar zeggen, om geen anterieure overeenkomst te sluiten, want daar zijn breed vragen over gesteld aan het college. Ik ga even over het intrekken van het huidige bestemmingsplan en de vrees dat dat vertraging op zal leveren. Ik vrees juist dat de woningbouw, die we met zijn allen heel graag willen, vertraging op gaat lopen als we met dit plan doorgaan. Want wat is het geval? Er is een plan gepresenteerd dat ervan uitgaat dat het hele gebied een soort witte vlek op de kaart is, waar geen belangen zijn of geen

42

voorzieningen waar we rekening mee moeten houden. Niet alleen de Weeskinderendijk en het woonwagenkamp worden rücksichtslos aan de kant geveegd. Er wordt ook gezegd van, een rangeerterrein moet opgeheven worden en ProRail moet daarvoor gaan betalen. Een beetje zoals Trump die zei, ik ga een muur aan de grens met Mexico bouwen en Mexico moet daarvoor betalen. Er wordt een brug opgeheven, althans het autoverkeer over die brug. Wat ertoe zal leiden dat er een gigantisch verkeersinfarct zal ontstaan op de A16. Een van de economische levensaders van dit land. En wat dit alles met zich mee zal brengen, de manier waarop dit plan is opgesteld, is dat zeer veel organisaties en mensen in verzet zullen komen. Bewoners, bedrijven, Rijkswaterstaat, het Havenbedrijf, buurgemeenten, Milieudefensie, de Fietsersbond. En dat betekent dat als dit plan doorgezet zal worden, als gepoogd zou worden dit plan door te zetten, dan levert dat straks rechtszaken op waarschijnlijk tot aan de Raad van State. En dan wordt er inderdaad helemaal niets meer gebouwd. En daarom zeg ik, zo snel mogelijk terug naar de tekentafel. Niet wachten tot september, maar nu in februari daarmee gaan beginnen. Juist omdat we die woningen willen realiseren waar de Dordtenaren behoefte aan hebben.