2.1 2023.09.19 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Daar komt bij, ik heb een aantal van u horen zeggen, we snappen op zich wel dat die route een goed idee is maar hoe zit het met de participatie, hoe zit het met het … De heer Klerk: Voorzitter? De voorzitter: Gaat uw gang, de heer Klerk. De heer Klerk: Dank u wel. Ja, ik hoor de wethouder zeggen dat bij het op de reservelijst plaatsen van het project de subsidie hoe dan ook vervalt. Wat is de fatale termijn daarvan dan? De heer Van der Linden: Geen flauw idee. Als we er nou eens even van uitgaan, we hebben een goed idee, een heel goed idee. We willen al, ik hoor al tien jaar, ik sta hier al tien jaar hè, meer aan de fiets, meer aan de fiets, meer aan de fiets. Kan het sneller, kan het beter, werk met werk maken, subsidies halen. Gaan we allemaal doen, hebben we gedaan. Nu ligt er een stuk, dan gaan we zeggen, o, wacht, we gaan hem even op een reservelijst plaatsen want wie weet is het toch geen goed idee. Ik word er eigenlijk een beetje chagrijnig van merk ik. Ik ga dat nu laten dalen want het is niet nodig maar we hebben hier gewoon een goed plan liggen. Ik snap heel goed, en daar ga ik nu op in de twee punten die u zegt, groen en participatie. Groen blijft staan, toezegging, twee seconden stilte, blijft staan. De heer Klerk: Voorzitter? De heer Van der Linden: Participatie is heel belangrijk.

En dan ga ik … Mag ik daarop ingaan? De voorzitter: Even afgezien van de inhoud mag u best vaker chagrijnig zijn dus. De heer Van der Linden: Dat hoor ik thuis niet vaak. De voorzitter: De heer Klerk.

79

De heer Klerk: Nou, ik kreeg geen antwoord op de vraag over die subsidie. Want ik vind het wel makkelijk om te zeggen, ja, hij vervalt sowieso bij het op de reservelijst plaatsen. Dan is het feit dat er nu een plan ligt, vind ik dan niet een antwoord op die vraag.

De heer Van der Linden: Ja, maar kijk, weet je wat ik ingewikkeld vind? Het is niet zo dat er bergen subsidie liggen in dit land in afwachting van of er nog eens een gemeente langs komt sjokken om te zeggen, ah, weet je, ik wil wel een beetje geld. We moeten hier hard voor werken, echt heel hard. Elke stad, elk dorp, elke gemeente is op zoek naar een manier om vorm te geven aan STOMP, aan fietsplannen, aan OV, aan bushaltes, al die dingen die wij ook willen. Dan helpt het als we onze etalage heel goed oppoetsen en zeggen, moet je eens kijken wat hier voor mogelijkheden zijn. En dan komt het best langs. Het potje waar we het over hebben, het zijn eigenlijk twee potjes, die zitten echt niet heel vol. Dus als we nou gaan wachten op iets wat niet gebeurt, dan zijn die potjes een keer leeg. En u gaat erover hoor maar ik vind het jammer. We moeten daar echt veel werk voor doen om in beeld te komen überhaupt. U kent de fietsenstalling in het Weizigtpark, daar zijn we vijf jaar mee bezig geweest en twee keer hebben we er net achter het net gevist. Die hebben we binnen, zijn we blij mee, maar zo wil ik wel doorgaan. Kom ik even terug op het participatietraject want ik snap heel goed dat dat een voorwaarde is om te bedenken, wat een geweldig plan of moeten we het wel doen? Deze beide projecten, Twintighoevenweg en het fietspad Amstelwijck, die worden gefinancierd uit een businesscase.

Bij een businesscase is het zo dat we de reservering hebben gemaakt, het geld is er dus maar om het te mogen uitgeven moet ik naar uw raad komen met een raadsvoorstel. Dus wat we gaan doen is, we gaan eerst een plan vaststellen waarin we zeggen, kijk, zo zien wij voor ons dat er radialen kunnen worden uitgelegd in deze stad. Dat is een mooi idee. Maar natuurlijk, elke radiaal die we gaan uitleggen komt langs een woonwijk of een andere plek waar veel mensen samenkomen dus daar wordt geparticipeerd. Als daaruit blijkt dat iedereen zegt, geweldig plan, moet je zo doen, dan komt er raadsvoorstel waarin staat de participatie groen aangevinkt. Als erin staat, mensen zien het wel zitten maar hebben wel wat bezwaren tegen bijvoorbeeld inkijk, geluid, dat zou bij fietsen niet zo zijn, andere omgevingsdingen, dan houden we daar rekening mee. Natuurlijk, in theorie is het ook denkbaar dat deze plek door 100 procent van de bevolking wordt gezien als een verschrikkelijke plek om een fietspad aan te leggen. Dan moeten we iets anders verzinnen. Ik kom bij u met een raadsvoorstel om het geld te besteden wat we hiervoor nodig hebben, dat past binnen de begroting die we daarvoor hebben opgesteld of nog gaan detailleren. Passend bij de businesscase en u gaat ja zeggen tegen deze kredietaanvraag. De heer Klerk: Voorzitter? De voorzitter: De heer Klerk.

De heer Klerk: Ja, naast het feit dat ik dus toch geen antwoord krijg op die fatale termijn, ja, vind ik het ook opmerkelijk, we hebben het over een fietsuitvoeringsplan. Dus een uitvoeringsplan, daar volgt een project uit en volgens mij gaan we niet eerst een besluit doen tot uitvoering en dan pas aan participatie denken. Dat is volgens mij de volgorde op zijn kop.

80

De heer Van der Linden: Nee, dat is niet de volgorde op zijn kop. We hebben eerst het idee, moeten we iets met de fiets? Ja, daar moeten we eigenlijk wel wat mee. O, dan gaan we een fietsuitvoeringsplan maken want deze routes willen we graag, deze radialen willen we graag aanleggen, deze routes willen we daarmee mogelijk maken. Dan gaan we vervolgens zeggen, dit is een plek, daar zien wij een route voor ons, hoe kunnen we die realiseren? Nou, en dan gaat de participatie plaatsvinden en daar volgt dan een voorstel uit. We hebben overigens ook een aantal projecten die we financieren uit het Meerjarenonderhoudsprogramma. Dat geld is al gealloceerd, daar hebben we het ook in de commissie over gehad, dus daar kunnen we aan de slag. Daardoor heb ik gezegd, als er iets blijkt in de omgeving waarvan we denken, valt dit wel goed, dan gaan we daar ook over terug rapporteren aan de raad. Dus we willen de raad meenemen omdat we echt niet vinden dat we dit een beetje over de stad heen kunnen uitstrooien zonder uw betrokkenheid. Dit is iets wat fundamenteel is voor de bereikbaarheid van de stad, vandaar uw betrokkenheid. De voorzitter: Oké. Gaat u verder met de duiding op de amendementen en moties. De heer Van der Meer: Voorzitter? De heer Van der Linden: Ja, amendement 4. De voorzitter: Nee, toch nog een interruptie. De heer Van der Meer. De heer Van der Linden: Kijk.

De heer Van der Meer: Ja, voor alle duidelijkheid, ik hoor de wethouder dus zeggen dat die uitkomsten van de participatie nog daadwerkelijk tot bijstelling van de concretisering van de plannen kan bijdragen. Klopt dat? De heer Van der Linden: Dat is zo omdat u er uiteindelijk over gaat. Kijk, en als blijkt, we hebben dit wel eens eerder gehad met projecten, en soms gaat het ook wel eens ten koste van de duur van een project, wat ook niet helpt hoor. Maar we hebben natuurlijk wel meer projecten gehad waarbij een wijk heel veel wensen had die deels konden worden ingevuld, waarna een ander deel van de wijk zei, het moet toch anders. Soms heeft het daardoor ook veel te lang geduurd maar je hebt wel uiteindelijk een besluit wat draagvlak ondervindt van een zo groot mogelijke groep. Dus ik kom bij u terug met een raadsvoorstel en in dat raadsvoorstel geven we ook aan wat de participatie heeft opgeleverd. En daarin kunt u grond zien om te zeggen, wauw, hamerstuk. U kan ook zeggen, nou, dit vinden we ingewikkeld, we moeten daar wat op aanpassen. Of in een uiterste geval kunt u ook zeggen, we gaan het niet doen. Zo zit dat. Even kijken, dan zijn we inmiddels bij, dus dit amendement, ik zeg het er even bij, zou ik ten stelligste willen ontraden. Ik zeg het even. Ja. Amendement 4. Motie 7, even kijken hoor. O ja, motie 7. O ja, fietsen eenvoudig van wijk naar wijk.

Nou, alles wat hier wordt gevraagd doen we natuurlijk want we hebben die radiale aanpak en een ‘…’ aanpak bedoeld om een zelfvergevend netwerk te ontwikkelen. Maar goed, ik geef hem oordeel raad. Misschien dat u zegt van, ik wil dit herbevestigd zien en dan kan dat. De volgende motie, motie 8, oor voor de Dordtenaar. Nou, het is goede gewoonte bij ons om alle input die we krijgen uit de stad, en dat is echt veel, soms op hele kleine punten, soms bij hele grote, om daar

81

dat mee te nemen. Dus dat willen we ook hier doen dus deze motie zou ik willen overnemen. Dat is motie 8. Dan hebben we nog amendement nummer 5, en dat moet ik er even bijpakken, dat heb ik niet op papier meer gekregen. Ja. Kap het bos niet. Nou, dat bos gaan we ook niet kappen. Wat u ziet op de kaart is een stippellijntje hoe we conceptueel voor ons zien dat je eigenlijk het netwerk voor je zou willen zien. Nu gaan we dat niet doen want we hebben daar ook geen kredietaanvraag voor of zo maar conceptueel zien we dat voor ons. We zien het voor ons dat we parallel aan het spoor een fietspad willen zien. En nu, dat heeft u ook heel goed omschreven, ook via technische vragen gevraagd, nu hebben we daar helemaal niet de mogelijkheid toe want het grondgebied is niet van ons. Dat gaan we ook niet afdwingen of zo, dat is niet van ons. Op het moment dat zich de mogelijkheid voordoet zou ik er graag een fietspad willen aanleggen of ik zou het willen verleggen. En er is voldoende ruimte, het hangt van de omstandigheden dan af en van het voorstel dat we u gaan doen, maar ik denk dat er voldoende ruimte is om dat min of meer zonder bomenkap te doen. Ik zeg dus niet, er komt dan geen bomenkap, want dat hangt af van het voorstel dat we t.z.t. gaan doen. Maar op dit moment is er geen enkele, A, geen acute dreiging van en B, we gaan gewoon goed kijken hoe we het kunnen invullen.

De heer Groenewege: Voorzitter? De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Zo was het amendement ook niet bedoeld. De Partij voor de Dieren is ermee bekend dat er geen concreet plan ligt om hier een fietspad aan te leggen. Het amendement is juist bedoeld om dat concept wat in het hoofd van de wethouder zit eruit te wissen. Dat we daar door dat bos geen fietspad aan gaan leggen, ook niet als die mogelijkheid zich aandient. Want ik weet niet of de wethouder de situatie daar een beetje kent. Ik hardloop er twee keer per week, drie keer per week langs. Je kan daar echt geen fietspad aanleggen zonder bomen te kappen. No way. De heer Van der Linden: Oké. Als u dat echt vindt moet u voor uw amendement stemmen. En ik ga dit amendement ontraden. Conceptueel denk ik dat het een goed idee is om ooit een keer te vinden van, hé, hier kan best wel of niet breed of groot een fietspad. Even kijken hoor, dan zijn we er bijna. Motie 9. Ja, dat is een interessante, compenseren verstening met vergroening. Wat natuurlijk ingewikkeld is aan de motie is dat u aan de ene kant uitstraalt, en dat past natuurlijk bij u en uw partij, dat het ontzettend anders moet met de mobiliteit en veel duurzamer.

Maar du moment dat je dus iets voorstelt, bijvoorbeeld het aanleggen van een fietspad, wat natuurlijk wel enige verstening met zich meebrengt, wat wellicht ook minder autoverkeer tot gevolg heeft waardoor er minder CO2-uitstoot, enzovoort, is, dan gaat u zeggen, nee want er komen stenen. We hebben heel veel projecten in de stad die we beetpakken, bijvoorbeeld Krispijnseweg is er één maar ook in de Dordwijkzone gebeurt van alles, waarin we inzetten op vergroening. Ja, dit fietspad komt op een taludje of op een strook waar al verharding ligt. Er zit één stukje, heet nu het AJ Verbrughpad, dat is asfalt en er is een calamiteitenroutes die een beetje half verhard gravelachtig is. Dat is inderdaad verstening. Uw motie steekt best ver want de komende jaren gaan we heel veel bouwen

82

op allerlei plekken in de stad. Het is een beetje moeilijk om daar een boekhouding van bij te houden. Kunnen wij het A, helemaal optellen en B, dan ook compensatie vinden voor al dat groen wat u dan zou willen hebben? Dus deze motie gaat A, veel verder dan alleen de fietsvoorstellen die we nu doen. En B, zou ik hem sowieso willen ontraden omdat die ook heel veel werk met zich meebrengt maar ook consequenties heeft voor bijna elke andere portefeuille. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ja, dank u, voorzitter. Ik denk dat u moet uitkijken want de wethouder vindt uw motie helemaal niks, heb ik begrepen. Bovendien denk ik dat de wethouder de situatie niet goed kent daar. Ja, er is een heel stuk waar je een brandweerroute hebt achter die huizen langs, langs het spoor, waar in principe zo een asfaltweg gelegd kan worden. Maar het gaat om de aansluiting met de Zuidendijk, daar is het moeilijke stuk. Daar ligt een parkje, dat is hartstikke leuk voor die bewoners daar. Daar ligt een voetbalveldje. Daar liggen allerlei soorten bermen met boompjes erop. Hoe je daar een fietspad kan leggen zonder bomen te kappen, zonder dat parkje aan te tasten, zonder het rustige karakter daarvan voor de bewoners aan te tasten, want het is gewoon in hun achtertuin, dat ziet de Partij voor de Dieren niet en vandaar ons voorstel.

En ja, we begrijpen dat het college daar een andere afweging in maakt maar dan zou ik het college uitnodigen om daar eens te gaan kijken. De heer Van der Linden: Dank, dat gaan we zeker nog een keer doen. Ik fiets daar natuurlijk wel eens langs maar niet langs de achtertuinen van de mensen. Dat klopt. Dit waren de moties, voorzitter, dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan kijk ik rond of er behoefte is aan een tweede termijn van de raad? Mijnheer Groenewege, u heeft behoefte aan een tweede termijn? Ja. Anderen nog? De heer Klerk: Voorzitter? De voorzitter: De heer Klerk. De heer Klerk: Mogen wij heel even schorsen? De voorzitter: Voor die tweede termijn wilt u dat? De heer Klerk: Ja, alsjeblieft. De voorzitter: Oké, ik inventariseer heel even of er nog anderen zijn die een tweede termijn willen? Mijnheer Van der Meer ook? De heer Van der Meer: Nou ja, na schorsing wellicht.

83

De voorzitter: Na de schorsing dus dat geldt dan voor de GroenLinks-fractie en de Partij voor de Dieren-fractie en de ChristenUnie/SGP-fractie. Hoe lang heeft u nodig, heer Klerk? De heer Klerk, hoe lang heeft u nodig? De heer Klerk: Nou ja, drie minuutjes. De voorzitter: Drie minuutjes. Schorsen we drie minuutjes. Zien we elkaar dan weer. De voorzitter: Dames en heren, het is inmiddels bijna 25 minuten verder. Doet dat ding het? Ben ik te verstaan? Ja, mag ik stilte in de zaal? Een schorsing van drie minuten is inmiddels 25 geworden. Ik kijk even naar de heer Klerk of die eruit is? De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Ja, we zijn er min of meer uit en de heer Van der Meer van GroenLinks gaat het toelichten. De voorzitter: De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ja, dank u wel, voorzitter. Wat voor ons heel erg belangrijk is zijn de beide toezeggingen van de wethouder, namelijk om participatie te laten plaatsvinden op een manier die ook nog tot bijstelling van de plannen kan leiden en de garantie dat er voor het huidige voorstel geen bomen worden gekapt. Dat betekent dat we in het amendement zouden willen voorstellen om het project niet naar de reservelijst te verplaatsen. Dus de eerste bullet van het besluit te herformuleren en daarvan te maken, om na afloop van het participatieproces een raadsvoorstel voor te leggen waar we dan over kunnen besluiten.

De voorzitter: Maar u trekt dus eigenlijk amendement A4 in en u dient een nieuw amendement in, klopt dat? De heer Van der Meer: Ja. Ja, of een gewijzigd amendement. Ja, dat klopt. Ja. De voorzitter: Ja, oké. Heeft u die klaarliggen? Oké. De heer Kuhlmann: Voorzitter? De voorzitter: Dus amendement A4 wordt ingetrokken en daar komt een vervangend amendement voor in de plaats, A4A. En dat is het hè? Mijnheer Kuhlmann, gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Ja. Dan heb ik toch een vraag aan de indieners van het nieuwe amendement. Want op het moment dat er niets naar de reservelijst toe gaat maar tegelijkertijd wel … De voorzitter: Sorry, mijnheer Kuhlmann, het spijt me hoor maar degene die het amendement indienen luisteren op dit moment alleen maar naar elkaar. Ja, daar kunt u niks aan doen. Eén moment, alstublieft. Ik wil de raadsleden Van der Meer en Klerk er wel op wijzen dat de raadsvergadering gewoon bezig is en dat de heer Kuhlmann bezig is met een interruptie. Ja, nee, het spijt me maar we schorsen nu 25 minuten, ik had verwacht dat er wel iets zou liggen. Maar de heer Kuhlmann heeft het woord, gaat uw gang.

84

De heer Kuhlmann: Ja, dank u, voorzitter. Ik ben toch, ik zit even te bedenken hoe het gewijzigde amendement er dan uit komt te zien. En op het moment dat er alleen uit wordt gehaald dat er zaken naar de reservelijst gaan, dus de punten gewoon op de normale lijst blijven staan, maar tegelijkertijd ook nog wel in het amendement alternatieve bestemmingen worden genoemd, dan ben ik heel benieuwd hoe de indieners van dit gewijzigde amendement dat dan zien? Want het budget blijft hetzelfde maar als je de punten erop laat staan en tegelijkertijd ook andere punten aan toevoegt, ja, dan heb je te weinig geld om het te kunnen uitvoeren zou ik denken. De heer Van der Meer: Ja, ik denk dat de heer Kuhlmann daar gelijk in heeft. De gedachtewisseling in de gemeenteraad leidt soms tot wat nieuwe inzichten, die moeten even op papier worden gezet. Daar was ik net mee bezig om dat te doen. Dus inderdaad, die reserveprojecten zullen uiteraard in het licht van wat we nu gezegd hebben, niet daadwerkelijk via raadsvoorstellen in de praktijk worden gebracht. Die blijven als eventuele alternatieve optie staan als de conclusie uiteindelijk bijvoorbeeld na participatie zou zijn dat dat fietspad toch niet door zou moeten gaan. En anders gaat het geld alsnog gewoon weer terug naar dat fietspad. De voorzitter: De heer Kuhlmann.

De heer Kuhlmann: Ja, maar dan ben ik toch benieuwd want het voorstel van het college, het uitvoeringsplan heeft al een lijst met punten die men wil uitvoeren en daar zit ook een reservelijst bij nu met een aantal projecten. In uw gewijzigde amendement is het voorstel, nou, alles blijft op de uitvoeringslijst staan, daar wordt niets uit geschrapt. Maar er zijn nog wel een aantal andere punten. Moet ik dan begrijpen dat die aan de reservelijst zouden moeten worden toegevoegd? Of moet ik het amendement zo lezen dat dit een speciale reservelijst is die eerst aan de orde komt en daarna pas de reservelijst van het college? Ik vind het heel verwarrend en eerlijk gezegd zou, maar goed, ik ben niet een van de indieners van dit amendement, zou ik zeggen, als je het zo doet schrap dan, trek dan het amendement in want dit voegt niets toe behalve verwarring. De voorzitter: De heer Van der Meer. De heer Van der Meer: Ja, dat snap ik. Ik sta enigszins onder tijdsdruk, zoals u begrijpt, om de dingen te formuleren die we net besproken hebben. Het komt erop neer dat het project, dat het besluit om het projectvoorstel Amstelwijck Station Zuid al of niet uit te voeren nadat er een gedegen participatieproject is geweest aan de raad worden voorgelegd.

En dat als daar middelen door vrijkomen, hetzij door het schrappen van de Twintighoevenweg, hetzij door een ander besluit over dit fietspad, dat dan die andere projecten in beeld komen. De heer Kuhlmann: Pardon, voorzitter, excuus. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Maar toch, ik probeer goed helder te krijgen hoe dat dan, hoe de vork in steel zit. Dan begrijp ik het dus zo dat zeg maar naast de normale reservelijst die we in het plan staan, dat dit eigenlijk een hele speciale reservelijst is die met voorrang

85

naar voren komt op het moment dat specifiek het project fietspad Amstelwijck Station Zuid of de Twintighoevenweg zou komen te vervallen, dan komen deze reserveprojecten uit uw amendement als eerste met voorrang naar voren. Die duwen dan eigenlijk de andere zinnige reserveprojecten, waar het college in het voorstel noemt, drukken die dan opzij. De heer Van der Meer: Nou ja, daar zit volgens mij overlap in maar ik denk dat het goed is dat vanuit het CDA even de keuze van deze reserveprojecten wordt toegelicht. Mevrouw Koene: Voorzitter? De voorzitter: Oké, misschien is het een idee als het nieuwe amendement wordt ingediend want dan kunnen we het in het systeem zetten en dan kan iedereen het ook zien. En dan kunnen we er ook een zinniger gesprek over voeren want nu hebben een heleboel raadsleden en ikzelf ook geen idee waar het eigenlijk over gaat. Zullen we dat doen? Dan schorsen we nog even drie minuten totdat het amendement in het systeem staat en dan gaan we weer verder. De voorzitter: De vergadering is heropend. We hebben inmiddels amendement A4A. In het systeem kan het nog even duren want er zit een vertraging in het systeem waardoor het twintig minuten kan duren voordat die erin staat. U heeft hem al? Nou, dat zou geweldig zijn. Ik lees voor de zekerheid even het eerste streepje van het amendement voor want het is eigenlijk een hele kleine wijziging.

Dat is, het projectvoorstel, niet zomaar doorlopen, ik moet wel wat te eten hebben. Zo, dank je wel. Ja, de inwendige mens is ook van belang, ja. Het projectvoorstel fietspad Amstelwijck Station Zuid, paragraaf 3.2.2, al dan niet uitvoeren nadat de uitkomsten van een gedegen participatieproces met de aanwonende inwoners van Dordrecht voorgelegd zijn aan de raad. Dat is de eerste zin en dat is eigenlijk de enige wijziging. Die kunt u als het goed is dus ook in het systeem nu of straks zien. O, nou, geweldig, hij staat erin. Dan hebben we daarmee de amendementen en de moties weer compleet. Misschien is het goed als de wethouder even op het gewijzigde amendement reageert en dan kijk ik nog even rond of er behoefte is aan een tweede termijn van de raad. De heer Va der Linden: Dank u wel, voorzitter. De eerste zin van mijn woordvoering klinkt voor bijna iedereen in deze zaal wat cryptisch. Toen u het belletje liet klinken moest ik denken aan een lied van Max van Praag, als ik tweemaal met mijn fietsbel bel, dan weet je het wel. Speciaal voor collega Benschop. Ja. Het amendement, even in alle serieusheid. We hebben net een intensief debatje gehad over een amendement dat een aantal dingen in zich heeft. Het belangrijkste was het projectvoorstel fietspad Amstelwijck Station Zuid.

De gewijzigde tekst zorgt er in ieder geval voor dat we op gang kunnen blijven, dat we ook het proces kunnen doorlopen om die participatie te doen wat leidt tot een raadsvoorstel, al dan niet door u te wijzigen, al dan niet door u aan te nemen. Daar kan ik goed mee werken. Daar kan ik ook mee werken naar de buitenwereld. We hebben het in de eerste termijn niet gehad over het derde en vierde gedachtestreepje, Twintighoevenweg. Daar heeft u vast nog behoefte aan. Dat gaat met iets minder passie dan de Amstelwijk maar we zijn er wel van overtuigd dat het radiale netwerk wat we hebben in de stad gebaat is bij een compleet netwerk waar ook de

86

Twintighoevenweg deel van kan uitmaken. Dat project telt minder zwaar, ook financieel. Wat we eigenlijk gaan doen is in ieder geval het bruggetje aanpassen. Want op zich, je kunt daar prima fietsen, dat doen we allemaal wel eens denk ik. Het bruggetje is niet helemaal top en eigenlijk willen we er ook rood asfalt neerleggen. De meeste van u, ik heb een aantal van u wel eens gesproken de afgelopen week over dit onderdeel en die gaven aan, ja, is dat nou wel nodig want ik fiets daar eigenlijk prima. Dat is ook zo. Maar we hebben ook signalen dat her en der heus wel ongelukjes of bijna-ongelukken gebeurd zijn. We vinden het passen bij het netwerk. Wat mij betreft moeten we dit niet doen maar als u het amendement aanneemt, dan is duidelijk wat de volgorde is. Eerst gaan we voorstel fietspad Amstelwijk uitwerken, dat leidt tot een raadsvoorstel. Als u dat aanneemt, voeren we het uit. Mocht u dat t.z.t. niet aannemen, dan is dit het recept voor het vervolg. En ook dat moet leiden tot een voorstel eerst want, dat heb ik al in eerste termijn gezegd, het enige wat ik nu heb is een businesscase-pot die goed gevuld is maar er is een raadsvoorstel nodig om er überhaupt krediet uit te kunnen halen. Daarmee wil ik het wel ontraden. Dank u. Mevrouw Stolk: Voorzitter? De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Een vraag aan de wethouder? De heer Schalken-den Hartog: Ja.

De voorzitter: Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Ja, ik weet even niet hoe ik hem moet formuleren maar de fatale beslistermijn. U heeft in uw eerste termijn aangegeven, daar werd u ook een beetje boos. Nou, dat staat u best wel moet ik … De heer Van der Linden: Ik ben behoorlijk boos, voorzitter. Mevrouw Stolk: Ja, nee, maar dat staat u best wel, mag u best vaker doen. Maar u zegt van, daar zit een fatale beslistermijn aan. We zijn al een aantal jaren op weg hiermee. Wat is dan die fatale beslistermijn om dat geld aan te wenden? Wanneer zijn we dat kwijt? En klopt de conclusie die wij trekken, het CDA en GroenLinks wilden vanmiddag die 38 miljoen niet terug naar de algemene reserve. Tegelijkertijd willen ze nu, dat is onze conclusie maar ik wil daar even een bevestiging op van de wethouder, tegelijkertijd willen ze meer geld uitgeven terwijl volgens mij het voorstel van het college is dat dat minder is. En ik wil alleen maar een ja of nee, klopt die redenering wat ik nu aangeef?

De heer Van der Linden: Niet helemaal. Op inhoud, en dat ziet u ook in het voorstel staan, we hebben een inhoudelijk voorstel gedaan voor radiale netwerken afmaken, dekking hebben we gevonden per projectje voor in ofwel het MJOP, het Meerjarenonderhoudsprogramma, waar best veel geld in zit maar dat hebben we elk jaar nodig voor al die onderhoudsprojecten. Daar kunnen we het voor een deel uit dekken. En voor een ander deel dekken we het uit businesscases. Die businesscases heeft u

87

vastgesteld dus die pot geld is er. Alleen wij als portefeuillehouders hebben nog niet krediet aangevraagd om daar ook iets uit te halen. Dat is eerst nodig. Dus dat raadsvoorstel is nodig om iets te kunnen besteden. Dus strikt genomen vragen we geen nieuw geld aan, we maken deels gebruik van bestaand geld uit het MJOP. Daar heeft u indertijd akkoord voor gegeven, om dat te doen. En deels maken we gebruik van businesscasegeld dat wel klaarstaat maar waar nog geen raadsbesluit over genomen is. Want daar moet nog een voorstel voor komen. De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja, dank u wel. Ik haalde dit in mijn eerste termijn al even aan. We hadden het over die Twintighoevenwegfietspad en ik was er eigenlijk van uitgegaan dat daar ook een soort van subsidie mee zou komen. Is dat dan niet zo? De heer Van der Linden: Dat heb ik helemaal niet genoemd in mijn eerste termijn inderdaad. Op dit moment hebben we daar geen werk met werk project van gemaakt. Nee. Dus dat is een stand alone project. Ja. De voorzitter: Oké. Ik wil even ervoor waken dat het nu een soort vragenhalfuurtje richting de wethouder wordt want hij reageert alleen even op het aangepaste amendement. De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja.

Voor wat betreft het aangepaste amendement, daar zit een speciale reservelijst met een soort sterniveau in die met bijzondere voorrang aan de orde zou komen, bovenop de reservelijst die eigenlijk al in het gewone voorstel staat. En ben ik toch benieuwd hoe de wethouder dat weegt? Vooral ook in de wetenschap dat het CDA-initiatiefvoorstel waar deze zaken uitkomen, uiteindelijk, ja, ik kan het niet anders maken, voor elkaar is gekomen door de suggesties van een stuk of dertig Dordtenaren. Terwijl de lijst waar de wethouder aan werkt op basis van de input van, nou, ik denk een stuk of duizend mensen die via het onderzoeksbureau mee hebben gedaan en met name ook de expertise van zijn ambtenaren. Hoe vindt de wethouder dat er eigenlijk met dan dit lijstje met voorrang zo tussendoor glipt als dit amendement zou worden aangenomen? De heer Van der Linden: Als het amendement wordt aangenomen dan voeren we uit waar het amendement toe oproept, namelijk we gaan eerst een raadsvoorstel opwekken inclusief participatie voor Amstelwijck. Ik ga ervan uit dat dat raadsvoorstel dermate goed van kwaliteit is dat het al dan niet geamendeerd zal worden aangenomen. Mocht dat niet zo zijn, dan spreekt u uit, dan willen we het liefst eerst dat u kijkt naar de vier projecten die hier benoemd staan, waarna u wellicht met een voorstel kunt komen over de reserveprojecten.

Nou, als ik kijk naar het lijstje dan vind ik Galileïlaan is een bekende. De andere drie, op alle plekken kun je iets doen maar de andere drie staan uit mijn hoofd niet op de toplijst van onze eigen projecten. Dan blijft trouwens ook nog staan dat, want dit gaat er ook vanuit dat u met Twintighoevenweg al dan niet iets doet. Daar zit natuurlijk niet zo heel veel geld in. Vandaar mijn opmerking dat ik het amendement

88

begrijp maar dat ik het wel wil ontraden omdat ik denk dat we de integrale afweging van de reserveprojecten daarmee geen recht doen. De voorzitter: De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja. U noemt zeg maar die laatste nummer 4, die zou nog zinnig zijn, die andere, nou ja, die vindt u minder voor de hand liggend dan van uw eigen lijst. Terwijl er in het voorstel nadrukkelijk ook een prioriteitsvolgorde wordt gehanteerd. Dus als we dit zouden aannemen, ja, dan komen eerst die andere aan bod in die situatie en dan pas als laatste diegene waarvan u ook zegt van, ja, dat is nou echt een goede. De heer Van der Linden: Ze zijn volgens mij, maar dat zou u aan de heer Klerk moeten vragen, uit het fietsplan of het fietsuitvoeringsplan gehaald als reserveprojecten. Maar in het fietsuitvoeringsplan zat hier geen echte prioriteitsstelling op dus daar zouden we het sowieso bij een eventueel raadsvoorstel nog over moeten hebben, punt. De voorzitter: Oké. Mevrouw Stolk had een tijdje de hand al omhoog. Mevrouw Stolk: Ja, als laatste, voorzitter. En ik hoef alleen maar een ja of een nee hoor. Als we dit amendement aannemen, zijn we dan meer geld kwijt, minder geld of blijft het gelijk? De heer Van der Linden: Evenveel. In principe, het kan ook minder zijn. Ik hoor mevrouw Van Vugt zeggen, het kan ook minder zijn.

Het kan natuurlijk ook zijn dat uit participatie blijkt dat het project alleen gerealiseerd kan worden met iets meer inspanningen. Dat kan ook nog. Maar in principe denken we dat we het voor de 56 kunnen doen die is aangegeven als raming, en daar komt een raadsvoorstel over. De voorzitter: De heer Klerk had zijn hand dan nog omhoog. De heer Klerk: Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik was even nog naar aanleiding van wat de wethouder aangaf. De reservelijstprojecten die in het amendement staan genoemd komen inderdaad uit het uitvoeringsplan. Zover ik het uitvoeringsplan heb begrepen zit daar geen prioriteitstelling in. Waar wij wel op gelet hebben bij die projecten is dat er ook duidelijk vermeld staat dat ze een belangrijk onderdeel uitmaken van de hoofdfietsroutes. En dat is wat voor ons heel belangrijk was, dat die hoofdfietsroutes goed in elkaar zitten want de kwaliteit van de hoofdfietsroute wordt bepaald door het aantal knelpunten wat erop zit. De voorzitter: Dan de heer Portier en dan ga ik toch nog even kijken of er een tweede termijn is en wat mij betreft gaan we daarna snel stemmen. De heer Portier. De heer Portier: Even een vraag aan de wethouder die voor mij van belang is of ik M4 blijf steunen.

Als we het amendement afwijzen, komt er dan … Is er dan alsnog een raadsvoorstel nodig om uiteindelijk de Twintighoevenweg te realiseren of is dat er dan zonder meer door? De heer Van der Linden: Goede vraag. We hebben, Twintighoevenweg willen we dekken uit Dordwijkzone en ook dat is een businesscase. Dus ook voor Twintighoevenweg zal

89

een raadsvoorstel, kleiner raadsvoorstel moeten worden aangeboden. Want ook daarvoor staat wel een pot klaar die we met allerlei middelen willen besteden maar er moet eigenlijk wel een raadsvoorstel voor komen. Is minder complex dan Amstelwijck maar er moet een raadsvoorstel voor komen. De voorzitter: Oké. Ik kijk even rond of er nog behoefte is aan tweede termijnen bij raadsleden? In elk geval de ChristenUnie/SGP. Anderen nog? Dat is niet het geval. Ga ik naar u toe, alhoewel, de heer Groenewege ook nog. Ik begin bij de ChristenUnie/SGP. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Ja, wat betreft het amendement A4A aangepast denken wij dat de eerste bullet overbodig is aangezien de wethouder eigenlijk zojuist heeft gezegd dat er een raadsvoorstel aankomt wat betreft deze fietsroute waarin een gedegen participatietraject wordt meegenomen dus daar kijken we dan ook naar uit. Voor de rest denken wij dat prioritering van de huidige reserveprojecten goed is zoals die is. Nou ja, de heer Kuhlmann refereerde er net al even aan maar het lijkt ons niet goed om voorbij te gaan aan een uitgebreid onderzoek van OCD onder 1174 Dordtenaren en een beoordeling van ons fietsnetwerk door DTV Consultants vanwege, nou ja, slechts dertig reacties dus die zullen wij niet steunen. Dan wat betreft M7, die zullen we wel steunen. Ik zal, het wordt meer een soort stemverklaring.

M8 zouden wij het wel jammer vinden, hoewel het, nou ja, dertig reacties zijn zouden we het wel jammer vinden als deze toch waardevolle input helemaal verloren gaat. Wij herkennen ook wel een aantal van deze knelpunten die genoemd worden. Daarom zien wij ook graag de reacties op het CDA-initiatiefvoorstel toegevoegd aan de inmiddels vrij lange shortlist met fietswensen die bij het voorbereiden van het volgende uitvoeringsprogramma allemaal afgewogen moeten worden en dan te zijner tijd geherprioriteerd. Wat betreft amendement 5 hoorden we van de wethouder dat het min of meer zonder bomenkap te doen is en dat er te zijner tijd goed naar wordt gekeken. Daarnaast denken wij dat als een fietser momenteel van Amstelwijck naar Station Zuid wil komen, waarschijnlijk oversteekt bij de Copernicusweg. Wat momenteel ook een van de gevaarlijkste fietsoversteekplekken is in Dordrecht, waar fietsers in de spits in feite overgegeven zijn aan de gunst van automobilisten die hen voor laten gaan. Dus die 33 seconden tijdwinst die geldt wat ons betreft alleen als je dit niet in het geheel van de route ziet. Wij denken dat het in werkelijkheid de potentiële tijdswinst een stuk meer is. De voorzitter: U bent al meer dan 33 seconden over uw tijd heen trouwens, zeg ik dan toch maar even. De heer De Feijter: Ja, het spijt me.

De voorzitter: Heer Groenewege, bij interruptie denk ik? De heer Groenewege: Ja, inderdaad. De ChristenUnie/SGP constateert een probleem namelijk een gevaarlijke fietsoversteek bij de Copernicusweg. Als oplossing voor dat probleem is er dan een geheel nieuw fietspad naar Station Dordrecht Zuid in plaats van dat we die gevaarlijke oversteek gewoon veiliger maken. Waarom wordt die niet aangepakt in de visie van de ChristenUnie/SGP? Is dat niet een veel logischer oplossing van dat probleem?

90

De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Bedankt ook aan de heer Groenewege voor de goede vraag. Ik denk over het algemeen wordt fietsen zo veilig mogelijk als je auto's en fietsverkeer zoveel mogelijk gescheiden houdt. Dus een kruising zou wat ons betreft ja, of een kruising heeft überhaupt geen voorkeur. Wat ons betreft zou het het best zijn voor de fietser om gewoon een apart fietspad te hebben. Daarnaast wegen dan natuurlijk alle andere voordelen of alle andere overwegingen mee die ik eerder ook al heb genoemd dus niet nog een keer zal herhalen. De voorzitter: Dank. Dan gaan we naar de tweede termijn van de heer Groenewege zelf. De heer Groenewege: Dank u wel. De Partij voor de Dieren had een amendement ingediend, A5, die houden we in stand. We hadden een motie ingediend, M9, die houden we ook in stand. En we hadden een motie aan een hengel bungelen die we wellicht zouden indienen, over de bomenkap van die noordelijke fietsroute in de route Amstelwijck Dordrecht Zuid. Maar door de toezegging van de wethouder om daar geen bomen te kappen, zullen we die motie niet indienen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u zeer. Dan hebben we volgens mij de tweede termijn van de raad gehad. Ik kijk nog even naar de wethouder of er nog iets is gezegd waar hij op wil reageren? De heer Van der Linden: Verleidelijk maar ik ga het niet doen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Fijn.

Gaan we richting stemming. Zoals gebruikelijk stemmen we eerst op amendementen en dan op moties. Eerste amendement is amendement A4A van CDA, GroenLinks, Forum voor Democratie, Fractie Van Leeuwen en DENK. Ik kijk even of er stemverklaringen zijn. De heer Portier. De heer Portier: Ja, voorzitter, gezien het antwoord van de wethouder zal ik uiteindelijk toch tegen deze motie stemmen. Wij blijven wel tegen het ene puntje van aanpassing van de Twintighoevenweg want een hele weg zwart asfalt opbreken om het te vervangen door rood asfalt, dat lijkt ons een gigantische verspilling. Maar goed, daarover komt nog een apart voorstel waar we dan te zijner tijd tegen kunnen zijn of misschien kan de wethouder er zelf wel vanaf zien. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ja, de Partij voor de Dieren vindt het gewijzigde amendement een verslechtering ten opzichte van het oorspronkelijke amendement, vandaar dat we het ook niet meer mede indienen. Maar we vinden het een verbetering ten opzichte van het raadsvoorstel, vandaar dat we het wel zullen steunen. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van Waardhuizen. Mevrouw Simon-Van Waardhuizen: Voorzitter, naar aanleiding van de discussie in de raad en de antwoorden van de wethouder zullen we onze eerder toegezegde steun intrekken en het amendement niet steunen.

91

De voorzitter: Anderen? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen op amendement A4A, meer prioriteit voor fietsradialen en verkeersonveilige situaties. Voor is plus, tegen is min. Amendement is verworpen, 21 stemmen tegen, 16 stemmen voor. Voor waren de fracties CDA, DENK, Forum voor Democratie, GroenLinks, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid en Fractie Van Leeuwen, de overige fracties tegen. Gaan we naar amendement A5, kap bos Zuidendijk Smitsweg niet van Partij voor de Dieren. Zijn er nog stemverklaringen? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op A5. Voor is plus, tegen is min. Het amendement is verworpen, 25 tegen, 12 voor. Voor waren CDA, Partij voor de Dieren, SP, Fractie Van leeuwen, VSP en de overige fracties tegen. Dan gaan we naar het voorstel zelf. Het uitvoeringsprogramma fiets 2023-2026. Zijn er nog stemverklaringen? De heer Groenewege. De heer Groenewege: Voorzitter, doordat onze amendementen zijn verworpen stemmen we tegen het raadsvoorstel. De voorzitter: Anderen? Dan gaan we stemmen. Voor is plus, tegen is min. Is aangenomen, 35 voor, 2 tegen. Alleen Partij voor de Dieren was tegen, overige fracties voor. Dan hebben we nog een drietal moties. Motie M7, CDA, GroenLinks, Fractie Van Leeuwen, Forum voor Democratie en DENK. Eenvoudig van wijk naar wijk. Zijn daar stemverklaringen bij motie M7? Zo niet, dan gaan we stemmen.

De heer Kuhlmann: Ja, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Gaat uw gang. De heer Kuhlmann: Voor wat betreft deze motie vinden we die zeer sympathiek en van belang. Maar ik denk dat de wethouder dat natuurlijk ook wel ziet bij de uitvoering van deze motie, dat er natuurlijk altijd ruimte moet zijn voor maatwerk. Kunnen wij voor deze motie stemmen. De voorzitter: Anderen? Niet het geval. Gaan we stemmen. Voor is plus, tegen is min. De motie is aangenomen, 32 voor, 5 tegen. Tegen, Beter Voor Dordt en Partij voor de Dieren, de overige fracties voor. Er staat nog een microfoon aan, aan die kant van de zaal. Dank daarvoor. Daarmee is M7 aangenomen. Gaan we naar M8 van het CDA, GroenLinks, Fractie Van Leeuwen, Fractie Van Waardhuizen, Forum voor Democratie, Op ons Eiland zit er niet, DENK Dordrecht. Oor voor de Dordtenaar, zijn er nog stemverklaringen? Ja, die zijn overgenomen maar we gaan toch even stemmen. Ik heb niet gehoord dat die is ingetrokken. Gaat uw gang, de heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja, dank u. Wij zijn natuurlijk voor het aanpassen van de lijst voor de komende periode om altijd te blijven nadenken. Wij vinden het wat te nauw om dan alleen te kijken naar het CDA, hun voorstel. Daarom zullen we tegen deze motie stemmen. Maar in brede zin, alle nieuwe ideeën zijn natuurlijk goed wanneer we opnieuw weer naar een nieuw uitvoeringsplan gaan kijken.

De heer Schalken-den Hartog: Voorzitter?

92

De voorzitter: Anderen? De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja, in aansluiting op de woorden van de heer Kuhlmann van de VVD vinden we vanuit Beter Voor Dordt ook dat wanneer we dadelijk een aantal jaren verder zijn en weer een afweging moeten maken, dat er wellicht wel weer andere prioriteiten zijn. En dan is het te kort door de bocht om dat nu al vast te stellen wat dan eerder aan bod moet komen dus wij zijn om die reden tegen deze motie. De voorzitter: Dank. Anderen nog? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen op motie M8. Voor is plus, tegen is min. De motie is aangenomen, 27 voor, 10 tegen. Tegen waren Beter Voor Dordt, Gewoon Dordt en de VVD en de overige fracties … Gaan we tot slot naar M9, compenseer verstening met vergroening. Motie van Partij voor de Dieren. Zijn er nog stemverklaringen? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, zoals aangekondigd zullen wij voor stemmen. Het is natuurlijk niet zo, een beetje de ‘…’ geschetst werd dat je bij ieder afzonderlijk fietspad gaat kijken naar een afzonderlijke maatregel. Maar in grote van kansen vinden wij dat voor de totaliteit van de verstening die het met zich meebrengt, dat we ook moeten kijken naar vergroening. De voorzitter: Dank. Anderen nog? De heer Kuhlmann. De heer Kuhlmann: Ja, voorzitter, wat ons betreft is deze motie overbodig.

Het is niet nodig om per project een complexe boekhouding op te zetten van vierkante meters groen tegenover vierkante meters stedelijke invulling. Wij kijken graag naar het grote plaatje. We weten dat het college ambitieus is voor wat betreft meer groen in de stad en zullen daarom ook tegen deze motie stemmen. De voorzitter: Anderen nog? De heer Schalken. De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, kort. Wij kunnen ons aansluiten bij de stemverklaring van de VVD. De voorzitter: Dank u wel. Verder niet? Dan gaan we stemmen. Motie M9, voor is plus, tegen is min. De motie is verworpen, 30 tegen, 7 voor. Voor waren de Partij voor de Dieren, de SP en de VSP en de overige leden tegen. 42 Vaststellen Startnotitie opgave Inclusieve Stad - Startnotitie De voorzitter: Dan zijn we daarmee aangekomen bij agendapunt 42. Vaststellen Startnotitie opgave Inclusieve Stad. U heeft hierover op 29 augustus oordeelsvormend gesproken. De commissie heeft besloten het raadsvoorstel als bespreekstuk door te sturen naar de raad en alleen over moties en amendementen te spreken. Ik heb twee moties gezien aangekondigd, één van GroenLinks en een aantal andere partijen en één van de Partij voor de Dieren. Klopt dat? Ja? Dan geef ik beide indieners graag eerst het woord om de moties kort toe te lichten en dan gaan we daarna in de reguliere volgorde de moties bespreken.

Als eerste denk ik GroenLinks, de heer Burakçin, gaat uw gang.

93

De heer Burakçin: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, voorzitter, onze motie gaat over de toegankelijkheid, het heet ook Dordrecht toegankelijk. Nog te veel inwoners met een beperking en ouderen kunnen zich niet fatsoenlijk op straat verplaatsen omdat sommige straten en wegen in onze stad ontoegankelijk voor ze zijn. Denk bijvoorbeeld aan het ontbreken van afritjes maar ook over te smalle trottoirs en te lage opstappen bij een bushalte. Wat ons betreft, voorzitter, past dat niet in een toegankelijke stad met een inclusieve gemeenschap waarin iedereen zich thuis erkent en verbonden voelt, zoals ook verwoord in deze startnotitie. Voorzitter, en daarom ook deze motie die wij samen met VSP, SP, Op ons Eiland en DENK willen indienen. Waarin wij het college oproepen om in de toegankelijkheidsagenda binnen het project Inclusieve Stad vast te leggen dat bij nieuw aan te leggen infrastructuur toegankelijkheid de norm is en zo nieuw aangelegde infra toegankelijk is voor iedereen en toegankelijkheid mee te nemen in de ontwikkelplannen van onze stad. Tot dusver, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dat was motie M10 wordt dat, Dordrecht toegankelijk. Dan ga ik naar de Partij voor de Dieren, de heer Venderbos voor motie M11. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel.

Dordrecht kan terugkijken op een prachtig georganiseerde Dordrecht Pride boordevol activiteiten die aangetoond hebben dat wij niet voor niets de titel Regenboogstad dragen. Daarna ging de stad weer over tot de orde van de dag en behalve de drie regenboogpaden waarvan de kleur in de loop van het jaar zullen vervagen, zal nog weinig herinneren aan de titel Regenboogstad. Tijdens de behandeling van de begroting 2023 op 8 november 2022 is het amendement Dordrecht Regenboogstad aangenomen. Met dit amendement wordt het beleid dat de subsidiegelden vanuit de Regenboogsteden ook worden besteed aan het uitdragen van het zijn van een Regenboogstad. Tot nu toe is er weinig tot niets met die besteding gedaan om dit uit te dragen en om die reden dienen wij onze motie, het gehele jaar regenboogvlag, in. Met deze motie maken we iedere dag zichtbaar dat Dordrecht een Regenboogstad is door permanent een regenboogvlag te hangen bij het stadskantoor of later het Dordthuis. Dank u wel. De voorzitter: Die motie mag u inleveren. Dat wordt dan motie M11. Dan geef ik beide moties bij het vaststellen van de startnotitie opgave Inclusieve Stad in behandeling. Ik kijk eerst naar de VVD-fractie, mevrouw Boom. Mevrouw Boom: Dank u wel, voorzitter. De motie voor Dordrecht toegankelijk vinden wij een sympathieke motie waar je niet makkelijk tegen kunt zijn.

We vinden het goed dat er verandering gevraagd wordt bij alleen nieuwe ontwikkelingen. We willen eigenlijk alleen nog wel even de reactie van de wethouder horen om te kijken wat voor juridische uitwerking dit heeft. Want wij begrepen dat dit toch minder makkelijk is dan in eerste instantie verwacht wordt. De motie voor de regenboogvlaggen zijn wij tegen. Als Dordtse VVD staan wij juist voor een vrije samenleving waar iedere bewoner zich thuis voelt. Wij vinden het daarom belangrijk dat elke Dordtenaar zich vertegenwoordigd voelt en permanent vlaggen met een regenboogvlag vinden wij in plaats van vrij juist selectief. Want waarom vlaggen we dan ook niet met een Joodse vlag die al eeuwenlang de gevolgen van antisemitisme hebben, en waarom negeren wij de gelovige Dordtenaren die een andere betekenis aan de regenboogvlag hebben? Juist omdat we een vertegenwoordiging willen hebben van alle Dordtenaren stellen wij hier voor om alleen de Dordtse of de Nederlandse vlag permanent te vlaggen. Dank u wel.

94

De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar GroenLinks. De heer Burakçin, dat bent u. Dat is uw partij, GroenLinks. De heer Burakçin: Voorzitter, ik dacht dat er een interruptie was, ik zag een handje van de Partij voor de Dieren. De voorzitter: Heeft u een eerste termijn of niet? De heer Burakçin: Ja, ik heb een eerste termijn. De voorzitter: Dan mag u die nu uitspreken. De heer Burakçin: Ja, maar voorzitter, volgens mij heeft … De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, ik had een interruptie. De voorzitter: O, dat wist ik niet. Is voor mij nieuw. Gaat uw gang. De heer Venderbos-Lambinon: Ja, mevrouw Boom heeft het over de regenboogvlag maar de regenboogvlag staat voor iedere Dordtenaar, ongeacht geloof, ras, uitstraling of wat dan ook. Ik denk niet dat de bedoeling van de regenboogvlag is dat die alleen maar voor een bepaalde groep bedoeld is, zoals eigenlijk iedereen de LHTBIQ+ zegt. Regenboog staat voor iedereen die in Dordrecht woont en verblijft en daarom vinden wij … De voorzitter: Mag ik even, sorry hoor, mag ik stilte in de zaal want ik kan de heer Venderbos niet verstaan tijdens de interruptie, terwijl er wordt gediscussieerd over de drankjes. De heer Venderbos, gaat uw gang. De heer Venderbos-Lambinon: Ja, en daarom vinden wij dat een regenboogvlag uitstraalt dat iedere Dordtenaar hier welkom is en kan wonen en verblijven. De voorzitter: Oké.

Dat was een interruptie op de VVD. Dus mevrouw Boom, gaat uw gang. Mevrouw Boom: Ja, dank u wel. Nou ja, als het voor elke Dordtenaar staat, waarom doen we dan een regenboogvlag? Zoals ik al zei, niet iedereen interpreteert een regenboogvlag zoals u hem interpreteert. Vandaar deze redenatie van ons. De heer Venderbos-Lambinon: Dat betekent dat er nog een weg te gaan is om iedere Dordtenaar ervan te doordringen dat een regenboogvlag voor iedere inwoner van Nederland en ook van Dordrecht geldt. Mevrouw Boom: Nou ja, voorzitter, ik zou heel graag willen aanduiden dat wij als VVD wel echt achter de gedachte van de Regenboogstad staan en dat we dat uit moeten dragen. Maar om permanent een regenboogvlag op te hangen vinden wij te ver gaan. Wij willen een vlag, een Dordtse vlag of een Hollandse vlag waarvan er geen discussie over of verkeerde interpretatie over kan plaatsvinden. Vandaar. De voorzitter: Dank. Dan gaan we nu naar de heer Burakçin van GroenLinks voor zijn eerste termijn.

95

De heer Burakçin: Ja, voorzitter, dank u wel. Ja, voorzitter, over onze eigen motie heb ik in principe voldoende over gezegd. Ik wil wel stilstaan bij de motie van Partij voor de Dieren. Ja, voorzitter, laat ik beginnen door te zeggen dat wij het eens zijn met de overwegingen zoals ook in deze motie verwerkt. We moeten oog blijven houden voor mensen in kwetsbare posities en blijven nadenken hoe we de positie van dit soort groepen kunnen verbeteren. We zijn dan ook niet per definitie tegen het permanent laten wapperen van de regenboogvlag op stadhuis of stadskantoor, al vragen we ons wel oprecht af of dit echt gaat bijdragen aan meer acceptatie en veiligheid van deze groep. Voorzitter, het roept bij ons wel twee vragen op waar we dus wel bij stil willen staan. Hoe verhoudt het permanent hijsen van deze vlag met het vlaggenprotocol? De vraag is dus of dit wel kan? Zo ja, voorzitter, dat is punt twee, zoals in de startnotitie verwoord gaan we ons focussen op meer groepen in kwetsbare posities, zoals groepen mensen met een beperking en met een migratieachtergrond. Nou, we kennen in Nederland ook een vlag die alles omvattend is namelijk de mensenrechtenvlag. Hoe kijkt het college om ook deze vlag te laten wapperen op ons gemeentehuis? Dat was hem, voorzitter. De voorzitter: Een paar nieuwe vlaggen ‘…’. Goed. We gaan naar Beter Voor Dordt, de heer Schalken.

De heer Schalken-den Hartog: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zal het ook kort houden en me vooral beperken tot de ingediende moties. Al wil ik vanuit Beter Voor Dordt natuurlijk wel zeggen dat we niet moeten vergeten dat we al jaren vele programma's en er vele initiatieven zijn om zichtbaar te maken dat in Dordrecht erbij hoort en iedereen zichzelf mag zijn. Waarbij ik dus wil zeggen dat we hier nu niet iets gaan vaststellen wat er niet is, we gaan het alleen op een andere manier vormgeven. Met betrekking tot de moties, Dordt toegankelijk, de motie die onder andere door GroenLinks is ingediend, met de strekking zijn we het eens. We snappen het ook. Maar bij ons was de twijfel vooral, is dit hier wel het goede programma om die motie bij in te dienen? Komt die niet beter tot zijn recht wanneer we het bijvoorbeeld over het mobiliteitsplan hebben in Dordrecht? Daar wil ik graag wel een reactie over van het college. En ja, er werd net vanuit GroenLinks aangegeven hoe het wellicht zit met andere vlaggen dus ik ben benieuwd wat de reactie vanuit het college is met betrekking tot het vlaggenprotocol en de mogelijkheden en de onmogelijkheden? De voorzitter: Dank. Dan gaan we naar de VSP. Mevrouw Stolk: Ja, voorzitter, dank.

Ook hier nog maar een keer complimenten richting de wethouder dat er nu eindelijk een startnotitie ligt over een inclusieve samenleving en daarbij ook gelijk het doelgroepenbeleid weer is opgenomen. Daar heb ik de wethouder al voor gecomplimenteerd, ook het participatietraject wat doorlopen is. Ik ben het eens ook met de heer Schalken dat we niet moeten doen alsof er nooit iets gebeurd is aan inclusieve samenleving en ook niet aan het LHBTIQRS-gebeuren. Want dat is gewoon niet waar. Maar mooi dat er nu een startnotitie ligt en ik wil even kort ingaan op de motie die we ingediend, mede ingediend hebben met GroenLinks. Ik kan het niet mooier verwoorden dan de heer Burakçin dat heeft gedaan richting Partij voor de Dieren. Het wapperen van de vlag, de regenboogvlag, ik denk dat dat zijn doel een beetje voorbij gaat schieten. En waarom? Gaat dat nou het probleem oplossen om een inclusieve samenleving te zijn? Ik heb liever dat we het gesprek met elkaar aangaan, de verbinding

96

zoeken met elkaar, dan een uiting geven aan een vlag. Die vlag is er en dat is ook mooi en daar staan wij ook achter, alleen moet die vlag nou iedere dag daar wapperen? A, kan het wel? Maar aan de andere kant, ik heb liever dat we het gesprek met de samenleving aangaan dan dat dat met een vlag moet gebeuren. Daar wil ik het even bij laten, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. ChristenUnie/SGP, de heer De Heer. De heer De Heer: Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zal me beperken tot de moties. De motie regenboogvlag zijn eigenlijk al hele goede dingen gezegd waar we kunnen aansluiten vanuit de VSP. De VVD hecht er toch wel waarde aan om een aantal eigen woorden er ook aan te geven. Het valt ons op dat de Partij voor de Dieren wel een heel beknopte opsomming geeft in de motie van regenbooguitingen in de stad. Fietste ik vanmiddag ook nog langs de tentoonstelling Oudroze voor het stadskantoor, daarnaast gebeurt er natuurlijk gedurende het jaar nog meer, door belangengroepen georganiseerd, soms zelfs ook door kerken. Kortom, er gebeurt heel wat. Waar de Partij voor de Dieren nu op focust is de zichtbaarheid van het symbool van de regenboogvlag, in dit geval bijvoorbeeld op het stadskantoor.

Naast het feit, zoals ook al eerder deels genoemd, dat je ook zou kunnen beargumenteren dat er nog meer vlaggen zouden kunnen hangen, denk aan een anti-discriminatievlag, een vlag voor ouderen, een vlag voor mensen met een handicap, et cetera, vinden wij dit ook niet de manier om de inclusiviteit te vergroten. En ja, echt, er zijn ook veel Dordtenaren waar die vlag als een rode lap voor werkt. Dat is geen mening, dat is puur een constatering waar we ons soms zorgen over maken en die ook die inclusiviteit gewoon niet ten goede komt. Zoals ook is gezegd, zichtbaarheid alleen leidt volgens ons ook niet tot meer begrip en inclusiviteit. Veel liever zien wij ook die dialoog en die ontmoeting, waar we ook toe hebben opgeroepen in de commissie. Om die reden geen steun voor de motie, wel voor de startnotitie. Wat betreft de motie Dordrecht toegankelijk, goede motie. Ik denk wel dat als we de startnotitie lezen dit eigenlijk al de bedoeling is met die toegankelijkheidsagenda. Maar als het college geen bezwaren heeft en ook specifiek niet op het woordje, iedereen, dan lijkt deze motie ons een goede stok achter de deur om de stad zo toegankelijk mogelijk te krijgen, ook in de toekomst. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar de CDA-fractie. Gaat uw gang. Mevrouw Van Vugt-Roose: Dank u wel, voorzitter.

Inclusie moet je doen en de motie van GroenLinks is buitengewoon sympathiek die vooral duidelijk maakt waar het nog vaak aan schort. Zo is er ook in de afgelopen maanden bijvoorbeeld vaak aandacht gevraagd voor de kapotte liften bij het station en daar zou je je plaatsvervangend voor schamen hoe dat allemaal verlopen is. Dat moet dus anders. We lezen dus vooral de oproep aan het college om de belangen van de mindervaliden in de gaten te houden. Dat is een mooie waardevolle oproep die we van harte zouden willen ondersteunen. We vinden de oproep echter wel heel absoluut geformuleerd. En ja, als daar nog een aanpassing mogelijk is zouden we dat graag zien. Dan de regenboogvlagmotie. We kunnen ons daar eigenlijk aansluiten bij wat mevrouw Boom en mijnheer De Heer er al over hebben gezegd. De betekenis die eraan gegeven wordt is niet altijd de betekenis die er door anderen weer aan gegeven wordt. En ja, dan blijf ik eigenlijk terugkomen op wat ik net zei, inclusie moet je doen en daar lost die vlag eigenlijk niet iets aan op.

97

De voorzitter: Dank u wel. De heer Burakçin: Voorzitter? De voorzitter: Interruptie van de heer Burakçin. Gaat uw gang. De heer Burakçin: Ja, toch nog een korte vraag. Dan wil ik aan het CDA vragen wat dan die aanpassing zou moeten zijn die ze graag willen zien? Mevrouw Van Vugt-Roose: Nu staat er iets van dat het in de toekomst tot het verleden behoort en dat het ook, dat alles voor iedereen toegankelijk moet zijn. Dan zouden we er redelijkerwijs of zoiets tussen willen hebben of voor zover mogelijk. Ja? De heer Burakçin: Ja, voorzitter, ik snap dat. We gaan natuurlijk het college niet met een onmogelijke opdracht het pad opsturen. Dus dat is natuurlijk vanzelfsprekend dat het ook zo is. De voorzitter: Dank u wel. Volgens mij kunnen we door naar de volgende fractie. Mevrouw Schnabel, Partij van de Arbeid.

Mevrouw Schnabel: Dank u wel. Ten aanzien van de motie toegankelijke stad. We zijn het helemaal met de motie toegankelijke stad eens maar we vinden de motie niet compleet. We vragen ons af waarom er ten aanzien van de huidige knelpunten niet een tijdsplanning bijzit zodat we zo snel mogelijk de stad toegankelijk kunnen maken. En daarom vragen we aan de wethouder, kan de wethouder ons een toezegging doen dat de huidige knelpunten met een tijdsplanning in het vierde kwartaal naar de raad toe komt? Bedankt. Dus dat, excuus, daar vragen we dus naar. Ten aanzien van de regenboogvlag. Ja, ons inziens symboliseert de regenboogvlag iedereen en als dat nodig blijkt te zijn voor mensen om daardoor gesteund te voelen, dan vinden we dat heel belangrijk. Wel denken we dat het, zoals eigenlijk een aantal andere partijen ook al aangaven, nog belangrijker is om in te zetten op activiteiten. Daar wil ik het even bij laten. De voorzitter: Dank u wel. Ik ga naar de Partij voor de Dieren, de heer Venderbos. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, dank u wel. Eerst even over de motie van GroenLinks. Daar kunnen wij volledig mee instemmen en staan er ook heel positief tegenover. Wat onze eigen motie betreft, ik heb heel veel zaken gehoord maar het één hoeft het ander niet uit te sluiten. Er wordt onder andere gezegd dat we in discussie moeten met de inwoners van de stad.

Dat klopt, dat moeten we ook. Wij denken dat een regenboogvlag daartoe bij kan dragen omdat mensen dan inderdaad zien dat er iets moet gebeuren. Dat de regenboogvlag bij andere, bij sommige inwoners van de stad, nou ja, ik wil niet zeggen agressie opwekt maar dat ze dat niet fijn vinden, juist dat is een reden om met die mensen in gesprek te gaan. En natuurlijk kan je allerlei vlaggen hangen maar de regenboogvlag, nogmaals, symboliseert voor ons alle inwoners van de stad, of ze voor, tegen of de vlag niet leuk vinden.

98

De heer Safranti: Voorzitter? De voorzitter: Bij interruptie, de heer Safranti. De heer Safranti: Ik wil even duidelijk maken dat ik zeker niet voor een regenboogvlag ben. Alleen als ik Google intyp wat nou een regenboogvlag is, er staat duidelijk in, inmiddels staat de regenboogvlag symbool voor de gehele LHBTI-gemeenschap. Dus het is niet meer de hele gemeenschap maar een beperkte gemeenschap. En misschien dat die agressie waar u het over hebt, dat het daardoor komt. Maar dus die vlag of de betekenis van die vlag, die verandert met de tijd. Dat wilde ik even meegeven en duidelijk maken. De heer Venderbos-Lambinon: Voorzitter, ik ben het helemaal met mijnheer Safranti eens, de regenboogvlag die verandert met de tijd. Hij begon inderdaad als een symbool voor LHBTI-gemeenschap en inmiddels is die in onze ogen verworden tot een vlag die iedereen, die voor iedereen geldt, ongeacht wie die is. En vandaar dat wij hem heel graag elke dag zien en ook dat die inderdaad vragen oproept bij mensen die niet zo positief tegenover andere mensen staan die van een ander ras, stad of geloof zijn. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Ga ik naar DENK, de heer Safranti. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, DENK strijdt iedere dag voor gelijke kansen voor alle Nederlanders.