2.1 2023.04.11 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

40

De heer Portier: Voorzitter, sinds ik in de raad kwam in 2014 is het beleid van het college gericht op dure woningen bouwen en mensen van buiten aantrekken. Hardnekkig werd beweerd door het college en sommige oppositiepartijen dat ze te veel betaalbare en goedkope woningen in de stad hadden. Daarom een verdeling in de plannen voor vooral dure woningen en slechts tien procent sociale woningbouw, net genoeg om terug te komen op het spel van 2016. Voorzitter, vandaag de dag erkent iedereen dat er een tekort aan betaalbare woningen is. De woorden en de taal zijn heel duidelijk veranderd, maar het beleid en de verdeling in woningen die gerealiseerd moet worden tot 2030 is nog steeds hetzelfde gebleven. Ondanks de wooncrisis houdt het college hardnekkig vast aan die plannen. Voorzitter, het is noodzakelijk om echt van koers te veranderen en keuze te maken. Dat betekent qua ruimte ook dat we minder dure woningen moeten bouwen en dat we het streven om naar 140,000 inwoners te groeien, ook met mensen van buitenaf, los moeten laten. Voorzitter, ik ben het niet eens met de Partij voor de Dieren dat betaalbare eengezinswoningen niet meer te realiseren zijn. Niet inderdaad als je naar de vestigingsmogelijkheden van een los huis kijkt.

Maar ik heb vorig jaar een gesprek gehad met Trivire dat als je bouwt in series dat een woning voor een gezin gerealiseerd kan worden voor rond de 200.000 euro of zelfs daaronder. Maar dat betekent ook wel dat je als gemeente concessies moet doen op de grondprijs. Dat neemt niet weg dat ik de concrete moties van de Partij voor de Dieren zal ondersteunen voor ook het realiseren van een aantal kleinere betaalbare koopwoningen. Wat de hofjes betreft, ik begrijp het bezwaar van de Partij van de Arbeid qua grondgebruik, maar het hoeven natuurlijk geen traditionele hofjes zijn met maar één verdieping of niet boven elkaar. Voorzitter, een opmerking over het gebrek aan menskracht in de bouw. Ik heb geen cijfers specifiek over Dordrecht, maar in Nederland is in 10 jaar tijd het aantal werkenden in bouw met 50.000 afgenomen, bij een gegroeide beroepsbevolking. Ik vraag me af, doet het college iets eraan om te stimuleren dat jongeren in deze regio weer kiezen voor een loopbaan in de bouw. Een allerlaatste opmerking als het mag, voorzitter, over de woordvoering van de heer Van der Kruijff. Hij wees erop dat een woning van 250.000 bij 5 procent rente even onbetaalbaar is als woning van 355.000 met 3,5 procent rente.

Helaas hebben we het als gemeente niet in de hand, maar ik kan het niet laten op te merken dat als we de banken zouden nationaliseren in dit land en we een staatsbank zouden hebben dat we met een rentepercentage van 1,5 procent het makkelijk mogelijk zouden maken voor iedereen om een woning te kunnen financieren. Tenslotte, voorzitter, vind ik dat we ook moeten kijken naar de regels van kamerverhuur, om het voor jongeren mogelijk te maken om makkelijker uit huis te gaan. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we naar de overkant, Forum voor Democratie. De heer Van Leeuwen. Graag aandacht voor de heer Van Leeuwen. Dank u. De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, wat betreft wonen is er heel wat aan de hand in Dordrecht. In algemene zin zijn er gewoon veel te weinig woningen, de wachtlijsten lopen op en er is vrijwel geen starter die een huis kan kopen met de huidige woningprijzen. Voor alle bevolkingsgroepen zijn er te weinig woningen. Door de krapte is er ook weinig doorstroming. Ik wil mij in mijn woordvoering verder beperken tot de ingediende moties en amendementen. Allereerst het amendement van de Partij van de Arbeid, die Forum voor Democratie samen mee indient, met een aantal andere

41

partijen. Deze gaat over de bouw van 1.000 extra middenhuurwoningen. Het is voor mensen met een middeninkomen, zoals de leraar, ik noem het al net, de verpleegkundige, de politieman, enzovoort, nagenoeg onmogelijk om een woning te huren met een huur van tussen de 808 euro en bijvoorbeeld 1.200 euro per maand. Door hun inkomen komen ze niet in aanmerking voor een sociale huurwoning. De enige optie zou dan zijn of kunnen zijn een woning te kopen. Veel mensen kunnen dat niet, te hoge prijzen, of willen dat niet. Want wij gaan er altijd maar vanuit dat mensen graag een woning willen kopen. Sommige mensen kiezen er niet voor. Er zijn gewoon te weinig middenhuurwoningen. Dat moet veranderen. Vandaar ook deze motie. Ook geven meer middenhuurwoningen kansen voor mensen die nu een sociale huurwoning hebben om door te stromen naar een betere woning als ze meer gaan verdienen. We ondersteunen ook de motie van de Partij van de Arbeid voor het inventariseren van alle mogelijke bouwlocaties. Dan over de motie van de Partij van de Arbeid om meer dan dertig procent sociale woningen te bouwen de komende jaren. Voorzitter, ik wil dat ook tevens in de vorm van een vraag aan het college gieten, wat ik nu ga zeggen. Het aantal statushouders gaat de komende jaren nog verder stijgen. Dat staat ook in de Routekaart wonen.

Deze statushouders hebben hier in Dordrecht voorrang voor een sociale huurwoning op de inwoners die nu in Dordrecht wonen. Dit zet de sociale woningmarkt enorm onder druk de komende jaren. Overigens verwijt FvD niet de statushouders iets, maar wel de beleidsmakers in Den Haag. Voor de huidige inwoners betekent het wel dat het steeds moeilijker wordt om aan een sociale huurwoning te komen. Het huidige systeem, want daar heb ik het nu over, werkt niet goed uit voor de huidige inwoners. Daarom zou je de vraag kunnen stellen voor wie je dan de sociale huurwoningen bouwt. De situatie gaat zich misschien wel voordoen dat zeventig of tachtig procent van de vrijgekomen woningen naar statushouders gaat. Aan dit onevenwichtig systeem willen we eigenlijk niet meewerken. Op zich zijn we wel voor een aantal sociale huurwoningen, maar het systeem gaat vastlopen. Maar ik wil de wethouder wel de gelegenheid geven om hierop te reageren. Hoe zorgt u ervoor dat het systeem ook goed gaat uitwerken voor de huidige inwoners? Dan tenslotte, want ik zie dat mijn tijd eigenlijk om is ... De voorzitter: Zeker. De heer Van Leeuwen: Wat betreft de motie van Gewoon Dordt en ChristenUnie/SGP over een onderzoek naar creativiteit op het vlak van betaalbaarheid van woningen. Daar zijn wij voor. Het is goed om dat gewoon te onderzoeken.

Wat betreft de motie van de Partij voor de Dieren tenslotte, we willen hierover eerst het standpunt van de wethouder horen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we tot slot naar de Fractie van Waardhuizen, de heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Allereerst hadden wij als fractie ons de vraag gesteld, moet je instemmen of niet met die woonbrief? Want het is volgens ons niks anders als een samenvatting van de afgelopen vier jaar bouwen en wonen bij elkaar gevoegd. Als je toch gaat kijken naar de motie, sluit het toch wel grotendeels aan bij wat CDA heeft gezegd. Wat wij eigenlijk als Fractie van Waardhuizen missen, dat is eigenlijk de discussie die er vooraf aan gaat van, wij zouden graag van het college willen weten

42

welke bouwlocaties heb je nu nog in beeld om te kunnen gaan bouwen? Want we stellen hier allemaal eisen over bouwen en meer woningen, maar ik zou eerst wel graag willen weten, waar zou dat kunnen? Hebben we over nagedacht of we daar een motie over moesten indienen, maar daar zit een stukje vertrouwelijkheid in. Die willen we dan eigenlijk wel ook vertrouwelijk krijgen van de wethouder en daar met elkaar over discussiëren. Ik word eigenlijk ook een beetje moe van de aantallen 30 procent, 491 woningen extra. We weten allemaal als we planvormingen maken dat je ongeveer 3, 4 jaar bezig bent om die plannen uit te voeren. Die 1.200 woningen die nu gebouwd worden komen, voort uit de vorige ambitie. Maar dat is helemaal niet zo belangrijk. Ik denk dat we met elkaar moeten kijken van, als je kijkt naar die wachtlijsten die er zijn, welk percentage of hoeveel mensen die wachten op een woning vind je nu acceptabel? Is dat dan belangrijk om te zeggen van, we willen 30 procent sociale woningen toevoegen of netto 491?

Ik vind het veel belangrijker dat het college met een voorstel komt waarin ze aangeven, wij vinden het acceptabel dat er 3 jaar of 4 jaar wachttijd is en hoeveel woningen moeten daarbij? Want wij als Fractie van Waardhuizen vinden ook wel dat we ons meer moeten richten op de sociale woningbouw, want je ziet gewoon een omgedraaide vraag. De toename van de vraag naar sociale woningen is vele malen groter geworden als een Xaantal jaar geleden. Als je dan kijkt naar de moties, dan zeggen wij in eerste instantie, daar willen we eigenlijk nog niet mee instemmen, want we willen eerst een aantal andere vragen beantwoord hebben, bediscussiëren met elkaar, voordat we over die aantallen gaan praten. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan zijn we bij de eerste termijn van het college aangekomen. Er zijn twee wethouders die ingaan volgens mij op dit thema. Als eerste wethouder Heijkoop, gaat uw gang. De heer Heijkoop: Voorzitter, dank u wel. Ik heb goed naar uw debat geluisterd. Ik proef in ieder geval een enorme betrokkenheid op dit thema en dat verdient het ook. Ik denk dat we allemaal wel iemand kennen die hard op zoek is naar een woning, waarbij het verhaal van de eerste woning toch vaak wat schrijnender is dan het verhaal van de vierde of vijfde woning.

Daarom is het ook niet gek dat uw debat zich ook vooral richt op die betaalbare woningen, of het nou koopwoningen zijn of sociale huurwoningen. Die aandacht is ook terecht, in die zin dat wij ook in het college en ook bij de start van deze coalitieperiode heel intensief, lang en soms ook wel met enige spanning, ook op de politieke vraagstukken, met elkaar gesproken hebben over, wat zijn onze ambities? Onze absolute prioriteiten deze periode is het toevoegen van extra corporatiewoningen en het toevoegen van extra betaalbare koopwoningen. Dat heeft u ook in deze woonbrief kunnen lezen. Zeker ook vanuit GroenLinks, het zal geen verrassing zijn, is er heel erg aangedrongen dat we de koers toch wat moesten wijzigen, dat er toch meer betaalbaar bij moest. We hebben ook extra corporatiewoningen toegevoegd die we gaan programmeren, waar we nog naar op zoek zijn, om daar ook echt werk van te maken, want wij delen die urgentie. Dat laat onverlet dat je altijd wel de totale woningmarkt in het oog moet houden. Want we hebben nu een bepaalde verdeling en je wil daar misschien wat veranderingen in aanbrengen. Maar de heer Portier gaf al aan van, sinds 2014 gaat het vooral ... Ik moet tegenwoordig naar links kijken. Gaat het vooral over

43

dure woningen. Ik kan u verklappen, mijnheer Portier, al sinds 2010 gaat het heel erg over duurdere woningen toevoegen. De PvdA-leider destijds zei van, we moeten bouwen voor de rijke stinkerds. Dat was letterlijk zijn uitspraak. Daar is die lijn ingezet. Daar was ook best wel wat voor te zeggen, want we moeten een sterke stad zijn en dat is ook een stad in balans, ook een stad die de voorzieningen kan dragen. Dat betekent ook dat je sterkere schouders nodig hebt om uiteindelijk dat brede verhaal te kunnen blijven volhouden. Dat zeg ik ook nadrukkelijk als wethouder sociale zaken. Je hebt sterke schouders nodig, ook om sociaal beleid te kunnen voeren. Als we dan kijken naar hoe ons stad er voorstaat, u heeft ook die taartdiagram gezien destijds in de technische sessie, dan zien we dat inderdaad 28 procent zijn sociale corporatiewoningen, daarbij nog 9 procent goedkope huurwoningen en ook nog 14 procent zijn goedkope, ik zeg niet betaalbaar, maar echt goedkope koopwoningen, onder de 2 ton. Dat is meer dan de helft van onze voorraad. Als je naar betaalbaar gaat kijken, dan zou je nog bijna een kwart kunnen toevoegen. Je kunt echt wel stellen met elkaar dat die balans van onze woningvoorraad niet helemaal op orde is.

In die zin is het ook niet gek dat we met name kijken naar betaalbare koopwoningen om die toe te voegen en niet zozeer alleen maar gefocust zijn op het allergoedkoopste segment. Want het is ook zo dat die verhuisketens, daar ga ik u niet mee vermoeien van hoe dat dan precies werkt, maar we zien weldegelijk, ook bij een project als Wilgenveld, een paar jaar geleden, zie je gewoon dat zestig woningen worden verkocht. Uiteindelijk, als je dan terugkijkt, gaan er acht corporatiewoningen op die manier vrijgespeeld worden waar mensen weer gebruik van kunnen maken. Dat is ook nodig, want we hebben een wachtlijst, zou je kunnen zeggen. Of eigenlijk zou je moeten zeggen, er zijn heel veel mensen aan het zoeken. Maar ook dat wil ik in enig perspectief plaatsen, voorzitter. Je hebt in onze regio, in onze stad, zeven jaar inschrijftijd. Dat betekent dat mensen ingeschreven staan. Ik denk dat velen van u toen ze gingen studeren het moeilijke advies kregen van, schrijf je alvast in, want het duurt even voordat je voldoende punten hebt opgebouwd. Ik heb dat destijds gedaan. Ik heb geloof ik zo’n tien jaar ingeschreven gestaan. Toen ik erachter kwam dat ik al tien jaar ingeschreven stond, heb ik de automatische incasso stopgezet, want ik had toen allang een koopwoning. Dat is wel even goed om ons te realiseren.

Als je echt kijkt naar actieve zoektijd, dan gaat het over drie, drieënhalf jaar in Dordrecht. Even voor uw beeld, ik heb even gekeken naar andere steden, bijvoorbeeld een stad als Nijmegen, het Havanna aan de Waal genoemd, oftewel een wat links georiënteerde stad, daar is de inschrijftijd meer dan twintig jaar. Dit is ook niet per se een probleem voor onze stad. We zien in heel veel steden dat die inschrijftijd te hoog is. De voorzitter: De wethouder had een interruptie verwacht, maar die kwam niet. De heer Heijkoop: Ik hoor allemaal mensen roepen, voorzitter. De voorzitter: De heer Portier in ieder geval. Gaat uw gang. De heer Portier: Voorzitter, ik wacht even dat ik netjes het woord zou krijgen. Voorzitter, ik heb even een vraagje over die inschrijftijd en die zoektijd. Er wordt gezegd van, het valt eigenlijk best wel mee, want mensen zoeken niet zolang. Maar een heleboel mensen beseffen natuurlijk dat als zich ingeschreven hebben dat ze nog lang niet in aanmerking komen voor een woning. Is het dan niet logisch dat die zoektijd veel korter is, omdat

44

mensen denken van, ik moet toch die hele tijd wachten? Na vier of vijf jaar, misschien dat ik nu in aanmerking kom. Hoe zit dat met die relativering? Is dat wel zo relativerend als u het aangeeft? De heer Heijkoop: Voorzitter, een zoektijd van drieënhalf jaar vind ik te lang. In die zin moeten we eraan gaan werken dat die zoektijd wat naar beneden gaat. Dat geeft de heer Stam zojuist ook aan. Alleen ik wilde het even relativeren om aan te geven dat er heel veel steden zijn waar de zoektijd echt een veelvoud ervan is. De inschrijftijd wilde ik ook enigszins relativeren, omdat daar gewoon duizenden, durf ik te zeggen, mensen opstaan die nooit en te nimmer echt een huurwoning willen gaan betrekken, maar die daar gewoon opstaan ook om een bepaalde zekerheid te krijgen dat ze in ieder geval voldoende punten hebben. Dat is de realiteit. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De heer Heijkoop: Het is best wel aardig om in de toekomst nog eens even te verdiepen op wat we dan precies zien. Wellicht kunnen we dat ook doen aan de hand van de beschikbaarheidsmonitor, want wat ook een belangrijke factor van betekenis is, daarom vind ik het ook heel belangrijk, vinden wij vanuit het college het belangrijk dat we corporatiewoningen gaan toevoegen, is dat je ook een toenemende druk ziet vanuit kwetsbare groepen en vanuit spoedzoekers. Daar hebben we het in de technische sessie ook over gehad.

Je ziet dat een steeds groter aandeel ook naar mensen met een urgentieverklaring gaan. Dat betekent ook als je niet de regulier woningzoekenden, de jongeren niet wil duperen, moet je sociale huurvoorraad bij de corporaties gewoon op orde zijn. Daarom gaan we extra corporatiewoningen programmeren. De voorzitter: Ik wacht op de punt, maar de wethouder is erin getraind om die zo lang mogelijk uit te stellen. De heer Van der Spoel: Dat klopt. De voorzitter: De heer Van der Spoel, bij interruptie. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Onze wethouder is heel goed in relativeren en daarmee ook wel een beetje de toon te zetten van ach, het valt allemaal wel mee, als ik dit zo hoor. Eigenlijk zijn we als gemeente ontzettend goed bezig, als ik dit zo hoor. Maar doordat relativeren ben ik toch wel benieuwd, kan de wethouder naast relativeren ook gewoon heel duidelijk aangeven hoeveel procent van die wachtlijst is dan daadwerkelijk een actieve zoeker? De heer Heijkoop: Voorzitter, duizenden mensen hebben zich ingeschreven bij Woonkeus. Dat is wat anders dan een wachtlijst. Dat is niet hetzelfde. Wat de belangrijkste indicatoren zijn, is hoelang moet er worden gezocht? Dat is drie, drieënhalf jaar. Hoeveel reacties komen er op een woning? Dan zie je dat het aantal gewoon is toegenomen de laatste jaren. Dat betekent dat je druk op de sociale huurvoorraad bij corporaties oploopt.

Dat willen we niet. Als je kijkt naar de afgelopen zeven jaar, dat waren zeven jaar van sloop. De heer Van der Spoel: Voorzitter.

45

De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel. Volgens mij heb ik een vrij eenvoudige vraag gesteld en ik krijg weer een heel mooi verhaal. Waar ik om vroeg, is of de wethouder gewoon concreet kan benoemen hoeveel procent dan van die 17.000 personen een actief persoon is die ook actief op zoek is naar een woning? Zo, ik kom er eindelijk uit. De heer Heijkoop: Voorzitter, dat precieze getal hebben we natuurlijk niet, want het zijn elke keer wisselende mensen die op wisselende woningen reageren. Dat is voortdurend in beweging. De heer Van der Spoel: Maar, voorzitter ... De heer Heijkoop: Daarom vind ik die indicatie zo belangrijk van, hoelang is de actieve zoektijd? Als u ingeschreven staat en u maakt werk van het zoeken naar een woning, dan ben je met drie, drieënhalf jaar aan de beurt. Maar als u zegt van, ik wil nog wat meer informatie, daarom bood ik dat ook aan, aan de hand van de beschikbaarheidsmonitor, die deze maand, als het goed is, gereed komt, dan kun je een tandje dieper gaan in de facts en figures waar het gaat over die woningzoekende en wat die tegenkomt en hoelang die moet wachten en ook hoeveel het er dan precies zijn. De voorzitter: De heer Stam, bij interruptie. De heer Stam: Voorzitter, interessante opmerkingen van de wethouder.

Ik hoef geen percentages te weten, maar ik heb u wel horen zeggen van, u vindt die actieve zoektijd van drieënhalf jaar te lang. Dan is de eerste vraag van, wat vindt u dan een acceptabele echte zoektijd? Als je dat gaat vertalen naar het aantal beschikbare woningen, hoeveel woningen vindt u dan dat er nog bij moeten komen? De heer Heijkoop: Voorzitter, wat een acceptabele zoektijd is, ik ga geen jaartal noemen. Maar wat ik belangrijk vind, wat wij vanuit het college belangrijk vinden, is dat de sociale huurmarkt, de corporatiemarkt toegankelijk blijft voor de Dordtse woningzoekenden. Omdat je ziet dat er nu ook druk van buitenaf komt, door de huisvesting van statushouders, de mensen die een instelling verlaten, merk je dat die wachtlijst wat oploopt, of de zoektijd. Nu doe ik het zelf ook verkeerd, wat oploopt. Daarom willen we bijbouwen. We hebben nu gezegd, we willen de achterstand in ieder geval inlopen die we hebben opgelopen. De afgelopen zeven jaar is er veel meer gesloopt dan bijgebouwd. Er werd een paar keer getallen genoemd. Er zijn echt maar relatief weinig woningen bijgebouwd. De komende zeven jaar willen we veel meer gaan bouwen dan dat we slopen. Hier en daar zouden nog gesloopt moeten worden om ruimte te maken voor bouwen. Dan moeten we weer helemaal op het niveau zijn waar we willen zijn.

We hebben ook gezegd, in deze periode ten opzichte van de vorige periode, we willen er nog een schep bovenop doen en 250 woningen extra programmeren. Maar waar ik het ook heel erg nadrukkelijk mee eens ben, voorzitter, is de bijdrage vanuit de VVD waar het gaat over die tekentafelpolitiek. Ik hoorde ook de heer Stam zeggen, ik word moe van die aantallen. Vanuit het college zijn we ook wel een beetje klaar met de eindeloze discussie over getallen. Je ziet het landelijk ook rondom het stikstofdebat, elke keer die getallen. Je blijft elkaar maar bezighouden.

46

De voorzitter: De tijd mag aan. De heer Heijkoop: Voorzitter, we moeten echt van de kant gaan komen. Een zeer toonaangevende prominent vanuit de Partij van de Arbeid op het gebied van wonen is Jan Schaefer. Die zei van, in gelul of geouwehoer kun je niet wonen. Daar ben ik het van harte mee eens. Wat we vooral niet moeten doen, is eindeloos met notities komen van, kijk eens, we gaan er nog via een motie, amendement, via een programma op papier er wat getalletjes bijzetten. We moeten vooral gaan bouwen, bouwen, bouwen. De sloopkranen de stad uit, de bouwkranen de stad in. Er wordt al heel veel gebouwd in de wat grotere, duurdere segmenten. We gaan nu ook fors bouwen in het corporatiesegment. We zien dat dat al flink aan de gang is, maar de komende jaren zullen we alles op alles moeten zetten om die bouwproductie op peil te houden. Collega Burggraaf zal daar straks ook nog wat verder op ingaan, want de omstandigheden zijn ingewikkelder dan, pak hem beet, twee, drie jaar geleden. Voorzitter, tot slot, de moties, amendementen. Ik richt me even op amendement 1 en 2. Collega Burggraaf richt zich op motie 1 en 2en ook de vraag over de bouwlocaties. Wij zijn niet voor de twee amendementen. De dertig procent heb ik denk ik al aangegeven en dat kwam ook al in het debat aan de orde. Onze grootste opgave zit hem niet alleen op die sociale corporatiewoningen.

Wij moeten ook vooral betaalbare koopwoningen gaan bouwen. Als je gewoon kijkt naar ons totale voorraad moeten we daar echt vol op in gaan zetten. Als je kijkt naar heel veel nabij gelegen gemeenten en ook wat verder af, dan zijn er gemeenten die maar net op twintig procent corporatie percentages zitten. Die moeten daar vooral mee aan de bak. Wij zitten rond die dertig procent. Dat willen we op peil houden, maar we zijn niet voor een dictaat van, dat moet tenminste dertig procent zijn. We doen er een schep bovenop en we gaan nu vooral realiseren. Amendement twee zijn wij ook niet voor, de middenhuur. Dat is omdat wij eigenlijk zien, ook in rapportages van ABF, maar ook het RIGO-rapport spreekt daarvan, dat de vraag zit niet echt op die middenhuur. Dat is alleen maar ingewikkelder geworden, ook met de extra wet- en regelgeving vanuit financiën en het ministerie van VRO. Maar ook voor die tijd zagen we al dat middenhuur niet enorm veel aftrek vond. De doelgroep die zich daarop richt, die richt zich in onze stad echt vooral op die betaalbare koop. Die doelgroep willen wij vooral gaan bedienen met die betaalbare koop en niet zozeer met het extra toevoegen van middenhuur, waar overigens al het nodige in gerealiseerd wordt in en rond de stad. Wij willen daar eigenlijk niet heel veel extra inzet op plegen.

Die andere twee segmenten, corporatiebezit en betaalbare koop, zijn voor ons de prioriteiten. Voorzitter, tot zover. Nog tot slot de woonbrief, de status daarvan. Er werd al terecht aangegeven, het is een soort procesbrief. Het is eigenlijk een routekaart waarlangs wij vanuit het college uw voorstellen gaan doen. Volgende week gaan we al een voorstel starterslening vaststellen in het college. We komen over een poosje ook met de Woonzorgvisie. We komen nog met een huisvestingsverordening. Er ligt ook nog een initiatiefvoorstel te wachten op verdere uitwerking rondom de knarrenhofjes. Al die zaken komen in concrete voorstellen naar u toe. Dan is er natuurlijk altijd nog de gelegenheid, ik denk zomaar ook dat uw raad zich die mogelijkheid niet zal ontzeggen, om met elkaar in debat te gaan over concrete voorstellen die voortkomen uit deze Routekaart. Tot zover, voorzitter. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van Leeuwen.

47

De heer Van Leeuwen: Nog even een vraag, mijnheer de wethouder. Ik heb net mijn ernstige zorg uitgesproken over, wat ik dan even noem het vastlopen van het systeem. Er komen de komende jaren, staat ook in de Routekaart, ook meer statushouders Dordrecht binnen. Daar wil ik het verder niet over hebben, maar het is wel een feit dat het gebeurt. Hoe kijkt u daartegenaan, als je het hebt over de aantallen en de mogelijkheden voor de inwoners van Dordt om gebruik te maken van die wachtlijsten en dan een woning te krijgen, na verloop van tijd? De heer Heijkoop: Voorzitter, ik denk dat de heer Van Leeuwen heel goed het spanningsveld schetst wat er gewoon is en wat je in heel veel steden ziet. We hebben veel statushouders te huisvesten. We willen daar ook gewoon onze verantwoordelijkheid in nemen. Dat is ook gewoon een wettelijke verplichting. Maar we zien ook een extra vraag vanuit de instellingsverlaters. We zien andere doelgroepen die met voorrang gehuisvest moeten worden. We proberen daar door onze ambities, door die sociale voorraad uit te breiden ook plek aan te bieden. Maar we hebben natuurlijk ook de twee F-locaties. De Thureborgh-locatie, de heer Van der Kruijf gaf dat ook al aan, daar kunnen we ook het nodige mee doen.

Maar als uw vraag is van, levert dat spanning op en kan daar ertoe leiden, zeker op de kortere termijn, dat de inschrijftijd nog wat toe zal nemen, dan zou ik dat helaas bevestigend willen beantwoorden. Dat klopt. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan hebben we nog een interruptie van de heer Stam, voordat we naar wethouder Burggraaf gaan. De heer Stam: We hebben twee vraagjes. Eén vraag is volgens mij nog niet beantwoord, die grondinzichten. Punt twee, ik hoor u net wat roepen over doelgroepen, maar dan word ik gelijk getriggerd over uw woonbrief waarin staat, intelligent toewijzen. Wat bedoelt u daar dan precies mee en hoe moet ik dat zien? Als je dan kijkt naar die sociale opgave, nog 100 of 250 woningen, ik weet natuurlijk ook vanuit het verleden dat er wat andere problemen zijn voor te bouwen. Want je hebt de grondproblematiek bij allebei de woningbouwcorporaties, maar er zit ook wel heel degelijk een ander probleem wat ik continu nog niet hoor. Dat is wel een parkeerproblematiek. Als ik hem dan heel plat sla, waar ik niks verkeerds mee bedoel, maar als je kijkt naar sociale woningbouw, waarom blijven we dan in die buurten gewoon 1,8 parkeernorm hanteren en gaan we daar niet naar 1. De heer Heijkoop: Voorzitter, drie vragen die eigenlijk ook deels op het terrein van mijn collega's liggen.

Waar het gaat over die locaties en die grondposities zal collega Burggraaf verder op ingaan. Waar het gaat over dat intelligent toewijzen, dan gaat het eigenlijk over hoe je die schaarste verdeelt. Binnenkort komt het college met een huisvestingsverordening, die eigenlijk gewoon herzien moet worden. Dat moet om de vier jaar. Maar we willen heel snel daarna echt met een beleidsrijke herziening komen. Dan gaat het ook over van, wil je bijvoorbeeld bepaalde doelgroepen met voorrang een huurwoning kunnen toewijzen? Denk bijvoorbeeld aan de vitale beroepen. Dat je daarvan de keuze zou kunnen maken, die geef je extra punten of die wil je met voorrang in je stad huisvesten, omdat er anders gewoon klassen naar huis gestuurd worden, bijvoorbeeld in het geval van leerkrachten. Dat zou een manier van toewijzen kunnen zijn. Maar daar komen we later over te spreken, aan de hand van de

48

huisvestingsverordening. Waar het gaat over de parkeernorm, daar ga ik niet al te uitgebreid op in, maar toevallig hebben collega Van der Linden en ik het daar vorige week ook al even over gehad, dat we ook echt goed moeten kijken naar de parkeernormen in de volle breedte. Want je ziet soms dat dat een showstopper is. De corporatiewoningen hebben we daarbij met name genoemd. Vanuit corporaties, ook in een bestuurlijk overleg vorige week, werd nadrukkelijk aangegeven, we zien echt dat er een veel lager autogebruik is onder onze huurders en dat die normen ons soms echt in de weg zitten. Een goede vraag. Dat heeft ook echt aandacht vanuit college. Collega Van der Linden is daar natuurlijk verantwoordelijk wethouder voor. Maar vanuit het college zullen we daar natuurlijk ook het gesprek over voeren en daar nadrukkelijk ook uw raad bij betrekken. Kan ik dat zo zeggen, collega? Tot zover. De voorzitter: Hij kan nu niet anders meer zeggen dan, zeker. Dank. Dan heeft u nog tweeënhalve minuut overgelaten voor wethouder Burggraaf. Gaat uw gang. De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. Veel ambitie en veel te doen in onze stad om al die aantallen woningen ook te gaan realiseren. Dat in een hele ingewikkelde tijd die is aangebroken.

We kunnen ons in ieder geval gelukkig prijzen dat we de afgelopen tijd niet stil zijn blijven zitten op de tekentafel, maar ook echt in de praktijk zijn gaan brengen het versnellen van procedures, het veel contact hebben met ontwikkelaars en ontwikkelende partijen en de corporaties, want zij zijn degenen die uiteindelijk al die woningen in de praktijk moeten gaan realiseren. Dan ontstaat er snel de neiging om allerlei ambities, die we met elkaar met alle goede bedoelingen hebben, dan te gaan stapelen. Of om te denken, ik kan vanachter die tekentafel maar een aantal eisen gaan stellen en dan komt het vanzelf goed met die woningen. Maar vaak zijn dat juist extra eisen die je stelt die het in de praktijk heel erg inflexibel maakt en dan zeker in de tijden die er nu aankomen, het ontwikkelen en het bouwen van huizen alleen maar nog verder in de weg gaat zitten. Het is vooral belangrijk, voorzitter, dat we vast blijven houden aan de koers die we hebben ingezet. Dat is, zorgen dat onze procedures zo kort en snel mogelijk verlopen. Verder, ook een beetje hopen dat een aantal macro-ontwikkelingen de goede kant op komen. Verder goed in contact blijven met alle ontwikkelende partijen, want we moeten zoveel mogelijk flexibel zijn om daar maximaal op in te spelen.

Tegelijkertijd kan ik u nu al toezeggen, helaas zullen we deze periode ook echt een aantal forse tegenvallers te verwerken gaan krijgen als het gaat om het realiseren van woningen. Want de markt is gewoon fors gekanteld. Dat betekent dat we alles uit de kast kunnen trekken, onze volledig gereedschapskist kunnen uitpakken, maar dan toch moeten constateren dat we sommige woningbouwprojecten niet kunnen realiseren, zoals we het van plan waren. Maar u kunt van ons wel erop aangaan dat wij er alles aan zullen doen om dat waar mogelijk te voorkomen. Voorzitter, dan de moties. Twee moties van Partij voor de Dieren. De ene ging over de hofjeswoningen. We hebben natuurlijk de ambitie om heel verschillende woonconcepten en typen te realiseren. De hofjeswoningen is echt een heel mooi Dordts concept. Je ziet het ook terug in het beeldkwaliteitsplan en het stedenbouwkundig raamwerk, die we van de Spuiboulevard hebben. Daar zeggen we, op een moderne manier gaan we daar ook de hofjes realiseren. Daar zit ook, in ieder geval in de huidige ambities, tien procent betaalbare koop in. De knarrenhofjes zijn al door mijn collega ook even genoemd. Op verschillende vlakken proberen we die hofjes

49

toe te passen. Alleen als je zegt, ga er 75 van realiseren, dan is dat een commitment waarvan ik me afvraag of we die uiteindelijk ook kunnen waarmaken. Laat ik het zo zeggen, als een bouwconcept is hij interessant, nemen hem mee daar waar programma's ontstaan. Maar met die enorme verdichtingsopgave die we hebben en de beperkte ruimte die er is, zal je zien dat je vaak op kleine locaties uitkomt waar je kan ontwikkelen. Die dan niet de ruimte hebben om een hofje te ontwikkelen. Daar waar het wel kan je ook toch snel de hoogte en dergelijke op gaat zoeken. Daarmee wil ik, het feit dat er zo'n hard getal inzit, deze motie ontraden. Dan het aspect van de betaalbare koop, waar we vol op inzetten. Dan hoor ik GroenLinks vragen, je hebt een categorie tot 355.000 euro, ga je niet alles boven die 3 ton realiseren? Uiteraard gaan wij een verdichtingsstudie, dat hebben we ook al aangekondigd, in, waarin we gaan zoeken naar locaties waar we woningbouw kunnen toevoegen. Uiteraard gaan we daarbij voor die betaalbare koopopgave van 1.500 woningen kijken waar je ook in die categorie onder de 3 ton een plek kan geven. Het is wel een ontzettend ingewikkelde puzzel op dit moment, met de hoge prijzen die er zijn.

Ik hoorde Beter voor Dordt ook vragen van, hoe zit dat met al die eisen en verduurzaming et cetera? Is het wel te realiseren voor dat soort prijzen? Op dit moment is dat erg lastig voor de kwaliteit die je wil, maar we gaan gewoon die verdichtingsstudie in en dan gaan we eens in kaart brengen op welke locaties je de betaalbare koop kan realiseren, binnen welke categorieën, op welke plek je eventueel ook onder die drie ton kan realiseren, tegen welke onmogelijkheden of mogelijkheden je dan aanloopt. Dan kunnen we met u het gesprek daarover aangaan en vanzelf kijken van, los van die tekentafel, maar in de praktijk, hoe realiseer je dat, wat heb je dan nodig en waar loop je dan tegenaan? Maar daarmee wel de motie van de Partij voor de Dieren ontraden, want die legt een dusdanig aantal neer dat je je allereerst af kan vragen, wil je wel zoveel aan dertig vierkante meter woningen? Is daar überhaupt wel vraag naar.? Neem hem dan gewoon mee in de verdichtingsstudie, zoals ik hem net toelichtte. Dan, tot slot voorzitter, de vraag nog van de Fractie van Waardhuizen over de bouwlocaties in beeld brengen. Dat is wat ik net vernoemde. We zijn nu bezig met een verdichtingsstudie om de volgende duizenden woningen in kaart te brengen, waar je die zou kunnen realiseren. Dat zijn twee fases. Eerst ga je kijken op welke plekken het kan.

Vervolgens gaan we in een fase om te kijken, wat voor type programma dan ... Wat is daar dan voor nodig? Als we dat plaatje compleet hebben, dan verwacht ik dat we in de tweede helft van dit jaar daarover met u verder het gesprek kunnen voeren. Tot zover, voorzitter. De heer Uysal: Voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Ik zie nog een interruptie van de heer Uysal, gaat uw gang. De heer Uysal: Dank, voorzitter. Dank ook voor de toelichting van de wethouder. Ik heb nog wel een vraagje. Juist gezien die enorme verdichtingsopgave waar we staan en de schaarse grond die beschikbaar is, op dit moment hebben we een huisvestingsverordening waarin een artikel is opgenomen dat we geen vergunningen verlenen onder zeventig vierkante meter. De huisvestingsverordening wordt nu ook aangepast. Dat is aangekondigd. Die wordt op onderdelen aangepast. Is het college ook bereid om dan dat onderdeel van zeventig vierkante meter aan te passen en daar naar te kijken en eventueel mee te nemen in de verdichtingsstudie?

50

De heer Burggraaf: Voorzitter, u stelt een vraag die gaat over het woonbeleid. Dat zit bij collega Heijkoop. Die kondigde net ook al aan dat er nog een discussie komt over de huisvestingsverordening. Ik stel voor om die discussie daar te voeren, want er zijn nogal veel verschillende afwegingen op mee te geven. Dat vraagt eigenlijk weer een hele nieuwe behandeling. Ik stel voor dat we die discussie voeren zodra we met een nieuwe huisvestingsverordening richting uw raad komen. De voorzitter: Dank. Dan zag ik nog de heer De Feijter. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Het kan aan mij liggen dat ik het misschien heb gemist, maar ik heb nog geen advies over onze ingediende motie gehoord. De heer Burggraaf: Ik heb het volgens mij wel collega Heijkoop hoor zeggen, maar die ... Nee, dan komt hij nu. De heer Heijkoop: Voorzitter, excuus richting de heer De Feijter. Door de pure tijdstress ben ik vergeten te reageren. We hebben natuurlijk uw motie goed bekeken. Het klopt natuurlijk wel dat er nog veel terug zal komen in de uitwerking. Ook de nodige creativiteit zullen we daarbij aan de dag leggen, die u van ons terecht verlangt. Volgende week ligt het voorstel starterslening in het college. Daar gaan we al even in op enkele alternatieven. Daar hebben we nog even iets over Duokoop en Koopgarant in opgenomen, omdat u dat ook in de commissie heeft aangegeven.

Aan de hand daarvan zouden we het gesprek kunnen voeren. Maar ik begreep dat u ons ook wat meer tijd geeft om de creativiteit te doen ontwikkelen tot echt concrete voorstellen. Dat zullen we ook doen. Maar in die zin zou ik deze motie op dit moment eigenlijk overbodig willen verklaren en is uw oproep aan het college helder, kom met creatieve ideeën. Voel uzelf ook vooral uitgenodigd om ook met ideeën te komen, want het is wel, zoals de heer Burggraaf aangeeft, er is geen soort wonderoplossing om de huidige woningmarkt ten goede te doen keren. Maar we zullen alles doen wat binnen onze mogelijkheden ligt. De voorzitter: Dank. Dan hebben we daarmee de eerste termijn van raad en college gehad. Is het net zes uur geweest. Een mooi moment om te schorsen. We zien elkaar om acht uur. Ik zou zeggen, geniet van de maaltijd. Geachte leden van de raad, we gaan weer beginnen. Neemt allemaal uw plaatsen in alstublieft. De vergadering is heropend. Ik kijk even rond, voordat we aan het tweede termijn van de raad beginnen, of er nog moties of amendementen zijn die moeten worden aangepast of anderszins ingetrokken of aangevuld. Dan kunnen we dat beter aan het begin van de tweede termijn doen. Ik zie de heer Groenewege. Gaat u gang. De heer Groenewege: Dank u wel. Voorzitter, ik wil de raad en het college danken voor hun feedback op onze moties.

De schorsing heeft ons de kans gegeven nog eens kritisch naar de formuleringen te kijken en beide moties aan te passen en zelfs om daar een korte toelichting over voor te bereiden, die nu volgt. Eerst de hofjeswoningen. We hebben veel gehoord over het stapelen van eisen die bouwen steeds moeilijker maakt. Eigenlijk was de bedoeling van de hofjesmotie precies het tegenovergestelde. We wilden juist de norm wat minder strak maken, door ook woningen te bouwen met een kleiner woonoppervlakte en een kleiner perceeloppervlakte.

51

Het bouwen daarvan zou juist makkelijker moeten zijn. Met wat kleinere woningen kunnen we aan de wensen van een aantal doelgroepen tegemoetkomen, zoals we al hebben aangegeven in de eerste termijn. Daarnaast bleek in de eerste termijn ook dat de raad zich liever niet vastbindt op een concreet getal. Daarom hebben we het dictum van de motie aangepast naar het volgende. Verzoekt het college binnen het programma van 1.500 betaalbare koopwoningen de ambitie mee te nemen om Dordtse hofjes met betaalbare hofjeswoningen te realiseren, waarbij deze woningen een kleinere woon- en perceeloppervlakte kunnen hebben dan een reguliere eengezinswoning. Te onderzoeken waar dit op korte termijn mee kan worden genomen in aankomende projecten. De resultaten van dit onderzoek voor het eind van het jaar met raad te delen. Op deze manier hopen we op dit onderwerp het een en ander te hebben verduidelijkt en aan een aantal bezwaren tegemoet te zijn gekomen. Dan lag er nog een tweede motie van de Partij voor de Dieren over betrouwbare koopwoningen. Ook die hebben we aangepast naar aanleiding van de feedback in de eerste termijn. De Partij voor de Dieren blijft ervan overtuigd dat het mogelijk en nodig is om goedkope koopwoningen te realiseren, bijvoorbeeld als studioappartementen voor starters.

Voor nu hebben we de doelstelling in onze motie verlaagd naar 100 goedkope koopwoningen onder de 250.000 euro, waarbij we het college ook oproepen om te onderzoeken wat de verdere vraag is naar koopwoningen onder de 250.000 euro en hoe mogelijkerwijs aan deze vraag kan worden voldaan. De resultaten van dit onderzoek voor het eind van het jaar te presenteren. Met deze nieuwe motie hebben we 2 dingen. Een doelstelling waar het college nu al mee aan de slag kan, namelijk die 100 goedkope koopwoningen. Dan komen we op een later moment terug op de vraag of de vraag naar goedkoop koopwoningen nog groter is en wat we daaraan kunnen doen. Ook hiermee hoopt de Partij voor de Dieren aan een aantal bezwaren tegemoet zijn gekomen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Daarmee zijn de moties 1 en 2 ingetrokken en vervangen door de moties M1A en M2A. Als het goed is, staan die inmiddels ook al in uw systeem. Dan kijk ik even rond of er behoefte is aan een tweede termijn? Er is al wel veel gezegd, maar ik kijk toch even rond. Mag ik vingers zien voor de raadsleden die behoefte hebben aan een tweede termijn? GroenLinks in ieder geval, Partij van de Arbeid. Verder niet? Dan geef ik alleen GroenLinks en Partij van de Arbeid een tweede termijn. De heer Uysal, gaat uw gang. De heer Uysal: Dank, voorzitter.

We zijn blij met het toezegging van de wethouder dat ons amendement wordt meegenomen en wordt betrokken bij de verdichtingsstudie. Dat op die manier het zichtbaar wordt gemaakt op welke manier uitvoering wordt gegeven aan ons amendement, om dan te kijken van, hoeveel woningen en op welke manier we betaalbare woningen onder de drie ton kunnen realiseren. Met de aangepaste motie van Partij voor de Dieren over de hofjeswoning kunnen wij mee instemmen, op deze manier. Dat is in lijn met ons amendement van vorig jaar. De tweede motie blijft wel voor ons overbodig, omdat wij ons niet willen vastpinnen op vaste aantallen. Ook al is het aantal omlaag gebracht, willen wij toch eerst dat er een gedegen onderzoek wordt uitgevoerd. Dat is ook die verdichtingsstudie. We kijken uit naar de resultaten daarvan, om op dat moment verder te kijken wat er dan mogelijk is en hoeveel van die woningen dan onder de drie ton, maar ook binnen de goedkope koop gerealiseerd kan worden. Dank u wel.

52

De voorzitter: Hartelijk dank. Nog even voor de helderheid, u had het over ons amendement. U dient nu geen amendement in, maar dat is een amendement van vorig jaar, begreep ik? Ja. Dan, als er verder wat stilte mag in de zaal, want het is een beetje rumoerig, geef ik het woord graag aan een de heer Van der Spoel. Gaat u gang. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. In de eerste termijn heb ik mijn best gedaan om de collegepartijen, met name GroenLinks, duidelijk te maken dat we als gemeente andere keuzes moeten maken betreft de woningbouw op ons eiland. Je hoeft geen extreem gevoelige voelsprieten te hebben om te kunnen proeven dat de collegepartijen niet direct heel enthousiast waren. Wethouder Burggraaf gaf het in zijn woordvoering al aan, in de nabije toekomst zullen er geplande projecten zijn die niet doorgaan door allerlei omstandigheden. Daar komen we niet onderuit. Daarom is nu het moment om te kiezen voor meer sociale woningbouw en middenhuurwoningen, zodat we in de toekomst Dordtenaren die al zo lang op de wachtlijst voor een woning staan perspectief kunnen bieden. Daarom zetten we wij onze amendementen door en hopen we dat iedereen met zijn hart gaat stemmen. De voorzitter: Dank. Ik hoop dat iedereen dat altijd doet, de heer Van der Spoel. Verder niet in de tweede termijn, nog even voor de volledigheid? Nee. Zo niet, dan ga ik naar het college.

Geef ik het woord aan een van de twee wethouders, om nog even te reageren op de aangepaste moties. Wethouder Burggraaf, gaat uw gang. De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. Ik heb ze niet gelezen. Ik ga even af op de toelichting die door de heer Groenewege is aangegeven. Ik heb ze hier. Even kijken. Om te beginnen bij de motie van de hofjes. Ik hoor daaruit dat dat eigenlijk aansluit bij wat ik formuleer. Het is een woonconcept dat wij als type concept ook mooi vinden. Als we dat gewoon meenemen in de verdichtingsstudie, zonder dat we vastzitten aan een aantal, dan gaat daar vanzelf uit duidelijk worden of er nog op andere plekken mogelijkheden zijn om dat toe te passen. Daarmee is die motie in gewijzigde vorm ... Wat het college betreft zijn er geen bezwaren meer tegen. Voor de gewijzigde motie van de goedkope koopwoningen, positief om te horen dat ook de Partij voor de Dieren zegt van, we zien daar graag een nader onderzoek in de richting van tweede helft van dit jaar en dan kunnen we het koppelen aan de verdichtingsstudie. Tegelijkertijd blijft er een aantal gekoppeld van honderd woningen zitten. Dat is gewoon een aantal waarvan wij nu niet kunnen zeggen, daar kunnen wij ons aan committeren. Daarmee ontraden we nog steeds deze motie. De voorzitter: Dank. Ze staan in je systeem, als goed is. Dan was dat ook de tweede termijn van het college.

Ik zie dat wethouder Heijkoop toch graag nog even zou willen reageren. Bij deze. Gaat uw gang. De heer Heijkoop: Voorzitter, na overleg met een van de indieners van motie 3, Betaalbaarheid vraagt om creativiteit, zou het mijn voorstel zijn ... In eerste termijn hebben hem overbodig verklaard, omdat we hiermee aan de slag gaan, ook in relatie tot de starterslening wat volgende week in het college ligt. De indieners noemen die starterslening zowel bij de overwegingen als ook in het dictum. Ons advies zou eigenlijk zijn van, leg deze vooral op tafel bij de bespreking van die starterslening.

53

Doe het dan ook recht aan de inhoud om er een debat met elkaar over te voeren. Dan kunnen we ermee aan de slag. Dan krijgen wij vanuit het college ook nog wat meer richting en duiding vanuit uw raad mee. Op die manier zouden wij ermee om willen gaan. Als dat ook goed is voor de indieners, dan zouden wij hem op die manier kunnen overnemen. De heer De Feijter: Voorzitter. De voorzitter: De heer De Feijter. De heer De Feijter: Ik ben dan eigenlijk wel heel technisch even benieuwd, is er een mogelijkheid überhaupt om een motie aan te houden in die zin, of moet hij in stemming worden gebracht of wordt het ingetrokken? De voorzitter: We stemmen nu over het voorstel en de bijbehorende moties. U kunt natuurlijk altijd een motie nu niet indienen en alsnog indienen, bijvoorbeeld als motie vreemd. Dat kan. Maar een motie aanhouden als zodanig is een beetje vreemd eigenlijk. Dat zou ik niet doen. Maar dan zou ik hem intrekken en hem achter de hand houden voor een andere keer. De heer De Feijter: Voorzitter, zou ik dan eventjes een kort moment mogen schorsen, om ook de mede-indieners hierover te kunnen beraadslagen? De voorzitter: Hoelang heeft u nodig? Een paar minuten? De heer De Feijter: Twee minuutjes. De voorzitter: Dan verzoek ik wel iedereen in de zaal te blijven. De heer Heijkoop: Voorzitter, omwille van de tijd.

Wat mij betreft gewoon in stemming brengen, met elkaar aannemen en gewoon wel betrekken bij de bespreking van dat voorstel. Want deze motie past namelijk niet bij de starterslening, want bij de overwegingen wordt gerefereerd aan een toekomstig voorstel starterslening. Laten we het met elkaar niet al te ingewikkeld maken. Uw oproep is duidelijk. De reactie vanuit het college is duidelijk. Als uw raad dat nog een keer bevestigd wil zien met een motie, dan gaan we dat gewoon op die manier doen. Dan stel ik alsnog wel voor om het ook te bespreken tijdens het voorstel starterslening. De heer De Feijter: Voorzitter, dat lijkt mij een uitstekend voorstel. Ons belangrijkste punt is vooral gewoon om die focus even te leggen op die creatieve oplossingen. Wij kunnen ons hier goed in vinden. De voorzitter: Prima. Dan blijft hij gewoon in stand. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus. Mensen graag even stilte nog in de zaal, voordat we tot stemming overgaan. De heer Noldus, gaat uw gang.

54

De heer Noldus: Toch nog even de verduidelijkingsvraag. Want toen we het in de eerste termijn hierover hadden, was het toch wel iets breder dan alleen een financieel instrument wat gekoppeld zou kunnen worden aan de starterslening. Het zou over een breder palet aan acties gaan wat de betaalbaarheid ten goede zou moeten komen. Ik weet niet of ik het helemaal goed begrijp. Of het dan alleen met het koppelen aan het bespreken van de starterslening en de financiële uitwerking, financiële instrumenten, of het daarmee dan voldoende de lading dekt of dat de indieners en de wethouder op dezelfde lijn zitten daarin? De heer De Feijter: Voorzitter, het dictum refereert niet alleen maar naar financiële oplossingen, maar laat juist expres het een beetje open. We vragen gewoon om creativiteit, in de breedste zin van het woord. Kijk, wat ik ook al eerder zei in mijn eerste termijn is, beter goed gejat dan slecht bedacht. Er zijn ook landelijk al veel initiatieven die toch betaalbare koopwoningen mogelijk maken voor heel veel mensen. Het zou gewoon mooi zijn als hier uiteindelijk een soort overzicht of wat dan ook uitrolt met mogelijkheden waar de raad vervolgens iets van kan vinden. Het is vooral gewoon dat stukje focus aanbrengen en dat je niet over een paar maanden zegt, we hadden graag wat creatievere oplossingen gewild, maar dat we niet die richting hebben meegegeven aan het college.

De voorzitter: Dank. Volgens mij hebben we dan vanuit zowel college als raad de beraadslagingen gehad. Kunnen we overgaan in principe tot stemming. Ik kijk eventjes rond of er ten aanzien van ... Zoals gebruikelijk eerst de amendementen. Of er bij amendement A1, het amendement van de Partij van de Arbeid, SP Dordrecht, VSP, Dordrecht, DENK Dordrecht en Op Ons Eiland, ‘Routekaart wonen minimumpercentage dertig procent sociale huurwoningen.’ Zijn daar nog stemverklaringen op dat amendement? De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: We hebben toch nog een stemverklaring. Op zich is het natuurlijk een hele sympathieke motie, of amendement eigenlijk beter gezegd, maar aan de andere kant heb ik ook zelf aangegeven en ook gevraagd aan de wethouder wat er aan gedaan kan worden om ervoor te zorgen dat het systeem niet vastloopt. Er is niet echt een goed ... Het werd wel onderkend door de wethouder, maar daar kwam verder geen ambitie uit vanuit het college om dat te voorkomen. We gaan niet voor dit amendement stemmen. De voorzitter: Dank u wel. Andere stemverklaringen op amendement A1? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen. Als u voor bent, drukt u plus. Als u tegen bent, dan drukt u min. Amendement is verworpen. 24 stemmen tegen, 12 stemmen voor.

Voor waren de fracties Beter voor Dordt, Op Ons Eiland, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP en VSP. De overige fracties tegen. Dan gaan we naar amendement A2 van de ... Niet van dezelfde partijen. Van Partij van de Arbeid, Forum voor Democratie, VSP Dordrecht DENK Dordrecht, SP Dordrecht en Op Ons Eiland, ‘Extra middenhuurwoningen’.

55

Zijn daar nog stemverklaringen bij? Geen stemverklaringen. Gaan we stemmen. Als u voor bent, plus. Als u tegen bent, min. Amendement is verworpen. 22 stemmen tegen, 14 stemmen voor. Voor de fracties Beter voor Dordt, Forum voor Democratie, Op Ons Eiland, Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP en VSP. Overige fracties tegen. Dan het voorstel zelf, ‘Routekaart wonen.’ Zijn daar nog stemverklaringen bij? De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dank. Deze Routekaart, die we vaststellen met elkaar, vraagt echt om volle focus op de echte realisatie. We gaan dit voorstel ook van harte steunen. Dat maakt ook tegelijkertijd dat we de verdere moties die zijn ingediend ook hierna niet meer zullen steunen. Dank u wel. De voorzitter: Dank. Andere stemverklaringen? Ja, de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. U had het al een beetje uit onze bijdrage kunnen afleiden, maar de Partij voor de Dieren vindt het goed dat aan de ene kant er meer aandacht is gekomen voor betaalbaar wonen, maar dat het aan de andere kant nog steeds onvoldoende is, naar ons inzicht. Dus zullen we tegen het raadsvoorstel stemmen. Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: Anderen? Mevrouw Stolk. Mevrouw Stolk: Dat geldt eveneens voor de VSP. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Voorzitter, Dat geldt ook voor de PvdA. De voorzitter: De heer Van Leeuwen.

De heer Van Leeuwen: Dank u wel, voorzitter. Op zich, je kan natuurlijk denken over het voorstellen wat je wil. We zien er ook wat minpunten, maar ook wat pluspunten. Het is belangrijk dat er gebouwd wordt. Wij stemmen voor. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op het voorstel ‘Routekaart wonen.’ Het voorstel is aangenomen. 28 stemmen voor en 8 stemmen tegen. Tegen Partij voor de Dieren, Partij van de Arbeid, SP en de VSP. De overige fracties voor. Dan gaan we naar de moties. Als eerste de motie M1A van de Partij voor de Dieren. Gaat over ‘Honderd goedkope koopwoningen.’ Zijn er nog stemverklaringen? De heer Portier. De heer Portier: Voorzitter, ik had eigenlijk voor de oorspronkelijke motie willen stemmen, maar daar is nu zoveel toegevingen gedaan door onze vrienden van de Partij voor de Dieren dat er sprake van water bij de wijn, maar wel een homeopathische verdunning, daarom zal ik nu weer tegen stemmen.

56

De voorzitter: Dat is een leuke verwoording. Even kijken. De heer De Feijter, gaat uw gang. De heer De Feijter: Dank u, wel voorzitter. Nu de wethouder heeft gezegd dat de categorie onder de 300.000 wordt betrokken bij de verdichtingsstudie, achten wij deze motie ook overbodig. De voorzitter: Dank u wel. Anderen? De heer Uysal. De heer Uysal: We zijn het eens met de strekking van de motie. We zijn ook blij dat deze meegenomen wordt in de verdichtingsstudie, maar hij is overbodig. We zullen tegen stemmen. De voorzitter: Anderen nog? Gaat uw gang, de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, een heel nobel streven en mooi initiatief vanuit Partij voor de Dieren. Echter, wij zullen tegen stemmen, eenvoudigweg omdat de Partij voor de Dieren vasthoudt aan die honderd woningen. Wij hebben goed geluisterd naar het college en wachten eerst even het nodige werk af. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op motie M1A. Voor is plus en min is min. De motie is verworpen. 29 stemmen tegen, 7 stemmen voor. Voor Beter voor Dordt, Partij voor de Dieren en Partij van de Arbeid. De overige fracties tegen. Dan gaan we naar motie M2A, ook van de Partij voor de Dieren, ‘75 hofjeswoningen.’ Zijn er nog stemverklaringen? De heer Groenewege: Voorzitter.

De voorzitter: De heer Groenewege, u gaat uw stemverklaring afleggen over deze motie? De heer Groenewege: Ik bedacht me nu pas, dat is in de haast gegaan, dat de titel nog niet is aangepast. De 75 is wel uit de dictum geslopen, maar niet uit de titel. De voorzitter: Maar goed, ik noem altijd de titel, maar u heeft wel gelijk. De heer Groenewege: Zo moet u het lezen. Die 75 gaat het niet over. De voorzitter: Het gaat om de aangepaste motie van de Partij voor de Dieren, M2A. Mevrouw Koene, gaat uw gang. Mevrouw Koene: Voorzitter, met wat de wethouder gezegd heeft, denk ik dat wij instemmen met deze motie. De voorzitter: Anderen? De heer Van der Kruijff.

De heer Van der Kruijff: Voorzitter, met wat de wethouder gezegd heeft, denken wij dat deze motie overbodig is. Natuurlijk vinden wij hofjeswoningen heel leuk, wij vinden heel

57

veel type woningen leuk en wij denken dat ze allemaal meegenomen moeten worden in de verdichtingsstudie. We zullen tegen stemmen. De voorzitter: Dank. De heer Uysal. De heer Uysal: Wij zullen voor stemmen, voorzitter. We nodigen het college, we dagen het college ook uit om naar creatieve vormen te kijken bij de verdichtingsstudie. De voorzitter: Dank. Anderen nog? De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Wij sluiten ons aan bij de stemverklaring van het CDA. De voorzitter: Anderen nog? Dat is niet het geval. Dan gaan we stemmen op motie M2A. Als u voor bent, plus. Als u tegen bent, min. De motie is aangenomen. 23 stemmen voor, 13 stemmen tegen. Tegen CDA, Forum voor Democratie, Fractie van Waardhuizen en de VVD. De overige fracties voor. M2A is aangenomen. Dan gaan we naar M3. Motie van de ChristenUnie/SGP Dordrecht, Gewoon Dordt, Beter voor Dordt, Op Ons Eiland en DENK Dordrecht. Motie ‘Betaalbaarheid vraagt om creativiteit.’ Zijn er nog stemverklaringen? Mevrouw Stolk: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van der Kruijff. Excuus. Mijnheer Van der Kruijff. Kom ik bij mevrouw Stolk. De heer Van der Kruijff: Dank u wel, voorzitter. Wij vinden dit echt een overbodig en ook volstrekt nietszeggende motie. Als je van het college vraagt om creatief te zijn, als je dat van een college vraagt, is het bijna een motie van afkeuring.

Daar moeten we niet aan meewerken. Wij stemmen tegen. De voorzitter: Dank u zeer. Dat brengt wat hilariteit tot gevolg. Mevrouw Stolk, gaat u gang. Mevrouw Stolk: Voorzitter, ook wij vinden de motie wat slap. We hadden hem wat daadkrachtiger verwacht. Daarvoor zullen wij tegen stemmen, maar niet wat de heer Van der Kruijff aangeeft dat het een motie van afkeuring is. Bijna. Dat laat ik aan de heer Van der Kruijff. De heer Van Leeuwen: Voorzitter. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, we vinden de motie ook op zich wat zwak, maar het gaat wel de goede richting op. Daarom stemmen wij voor. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog?

58

De heer Stam: Voorzitter. De voorzitter: De heer Stam. De heer Stam: Wij sluit aan bij de woorden van de VSP. De voorzitter: Dank u wel. Anderen nog? De heer De Feijter. De heer De Feijter: Dank u wel, voorzitter. Laat ik ten eerste zeggen dat ik het volste vertrouwen heb in het college en in haar creativiteit en dat het vooral de bedoeling is van deze motie om focus aan te brengen op die creativiteit. De voorzitter: Dank u wel. Focus op de creativiteit. Anderen nog? Dat is niet het geval. Gaan we stemmen. Als u voor bent, plus. Als u tegen bent, min. De motie is aangenomen. 19 stemmen voor, 17 stemmen tegen. Tegen CDA-fractie, Partij van de Arbeid, SP, Fractie van Waardhuizen, VSP, VVD. De overige fracties voor. Daarmee is de motie aangenomen. Dames en heren ... Voor een keer een applausje dan, omdat het een maidenmotie was, zullen we het maar zo noemen. Nieuwe term, een maidenmotie wordt in Dordt uitgevonden. 24.Geen wensen en bedenkingen kenbaar maken t.a.v. ontwikkelplan Wantij-West – Raadsvoorstel De voorzitter: Beste mensen, we gaan nog een agendapunt tegemoet. Dat gaat over het ontwikkelplan Wantij-West. Graag uw aandacht voor dat ontwikkelplan. Is in de samenleving ook aandacht voor. Dat zal in de raad ook niet anders zijn. Het ontwikkelplan Wantij-West is zowel 21 als 28 maart van dit jaar beeldvormende besproken in de commissie.

Bij de eerste commissie waren er veel insprekers waar de commissieleden naar geluisterd hebben. In de tweede commissie heeft een presentatie plaatsgevonden en is er verder over doorgesproken. Op 4 april heeft uw commissie oordeelsvormend over het onderwerp gesproken en besloot het onderwerp door te geleiden naar de gemeenteraad. Hierbij is afgesproken een spreektijd van twee minuten en een beperking tot de vraag of er voldoende recht gedaan is aan het op 22 september 2020 ingediende amendement, met als nummer A7A. Amendement gaat over de Leefwerf De Biesbosch en het museum Rene Siegfried. Het amendement staat als het goed is ook bij de stukken in uw systeem. Over eventuele nog in te dienen moties en amendementen. Ik heb er één aangekondigd gezien, van de Partij voor de Dieren. Klopt dat? Ja, dat klopt. Zijn er nog andere moties of amendementen? Gewoon Dordt, motie of een amendement? Mevrouw Koene: Motie De voorzitter: Een motie. Dan stel ik voor dat we deze twee moties indienen. De heer Stolk: Voorzitter. De voorzitter: De VSP. Gaat uw gang, de heer Stolk. De heer Stolk: Ook de VSP dient een motie in.

59

De voorzitter: Nog een motie van de VSP. Hebben we drie moties. Dan stel ik voor dat we de drie moties eerst indienen. Dan geef ik het daarna in behandeling. Ik begin bij de Partij voor de Dieren. Die had hem als eerste aangekondigd. Gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel, voorzitter. We hebben allemaal weleens rond het Energiehuis gelopen en gedacht, wat een prachtig gebouw en wat een afschuwelijke plek. Grauw en versteend, stedelijk, op zijn allerlelijkst. Het is daarom heel vooruitstrevend van dit college om de parkeergarage Energiehuis weg te halen, om zo ruimte te scheppen voor een mooi stadsstrand aan het Wantij. Maar als die parkeergarage vervolgens twintig meter verderop weer opnieuw wordt opgebouwd, dan blijft de omgeving van het Energiehuis een plek waar je het liefst zo snel mogelijk weggaat. Dat zou ontzettend zonde zijn. We weten dat het college in het vervolgproces van Wantij-West nog allerlei parkeeropties gaat onderzoeken, maar de optie van een bovengrondse parkeergarage op het Energieplein kan het college wat de Partij voor de Dieren betreft wel overslaan. Er zijn genoeg andere, betere mogelijkheden. Vandaar onze motie met de titel ‘Geen bovengrondse parkeergarage op Energieplein.’ Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dat is motie M4. Die wordt nu ingediend. ‘Geen bovengrondse parkeergarage op het Energieplein.’ Dan gaan we naar mevrouw Koene.