2.1 2022-12-20 Notulen Gemeenteraad Dordrecht - concept.pdf

Tijdens de commissievergadering bleek er grote sympathie te zijn voor dak- en gevelgroen, maar er zijn ook een aantal aanpassingen aan het amendement gemaakt om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan een aantal opmerkingen die naar boven kwamen drijven. Het lijkt me nuttig om daar even kort bij stil te staan. Het eerste zorgpunt kwam van partijen die verrommeling vreesden door het gevelgroen. Om daaraan tegemoet te komen, geldt de richtlijn nu alleen waar het gevelgroen verenigbaar is met de andere bestaande

42

beeldkwaliteitscriteria. Er staan vier pagina’s beeldkwaliteitscriteria in het voorstel, waarin de architectuur wordt geborgd. Deze formulering is mede tot stand gekomen naar aanleiding van feedback vanuit stedenbouw, dat aandacht vroeg voor de toetsbaarheid. U hoeft niet bang te zijn dat door dit amendement alle gevels helemaal vergroend zouden moeten worden. Er zijn immers een aantal bestaande criteria over materialisering waar het gevelgroen aan moet voldoen. Om een voorbeeld te noemen, volgens criterium 3.6 moet baksteen het hoofdmateriaal vormen van bebouwing, grenzend aan de openbare ruimte, waardoor gevelgroen daar alleen als accent kan worden toegepast, ook als dit amendement wordt aangenomen. Het volgende zorgpunt ging over de instandhouding van het gevelgroen. Aanleg is een ding, maar hoe zorg je ervoor dat het groen er langdurig mooi uit blijft zien. Het liefst gedurende de hele levensduur van het gebouw. Ook de Partij voor de Dieren vindt dit belangrijk, maar we wilden het bestaande amendement niet nog langer of nog ingewikkelder maken. Daarom dienen we samen met SP, PvdA en ChristenUnie/SGP een tweede amendement in. Dat heet Borg de instandhouding van dag- en gevelgroen. Met dit amendement zorgen we ervoor dat de ontwikkelaars al in de ontwerpfase van het gebouw er zo goed mogelijk voor zorgen dat het dak- en gevelgroen in stand blijft.

Ook bij de formulering van dit amendement is aansluiting gezocht bij de input vanuit het college. Voorzitter, een laatste opmerking. In de toekomst zouden we de instandhouding van dak- en gevelgroen het liefst niet met een amendement willen regelen. Als het college in de beeldkwaliteitscriteria aangeeft dat dak- en gevelgroen gewenst is, wat ze in dit geval hebben gedaan, dan moet het college eigenlijk ook zelf de instandhouding daarvan regelen. Ik wil de wethouder daarom vragen of hij kan toezeggen daar bij toekomstige gebiedsontwikkelingen rekening mee te houden en dit aspect ook mee te nemen in het Handboek Natuurinclusief bouwen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Als u dan die twee amendementen wilt inleveren, dan kunnen we die ook in het systeem zetten. Dat noemen we amendement A4 en amendement A5. Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid. U heeft ook een amendement? De heer Van der Spoel: Jazeker. De voorzitter: De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. De herontwikkeling van de Spuiboulevard is een van de weinige plekken in Dordt waar we als raad kunnen bepalen hoeveel sociale huurwoningen worden gebouwd. Op dit moment staan er 7.000 Dordtenaren ingeschreven als woningzoekende. Je zou in Dordt 21 jaar, in de horeca werken bijvoorbeeld en op zoek zijn naar een woning. Dan ben je in onze stad gewoon de Sjaak.

We moeten er als gemeenteraad voor deze mensen zijn. Hier komt nog bij dat de sociale huurwoningvoorraad in de afgelopen 12 jaar dramatisch is afgenomen. Volgens de inventarisatie van Binnenlands Bestuur bij de VNG is de sociale huurwoningvoorraad als percentage van de totale woningvoorraad in Dordt afgenomen van 39 procent naar 28 procent. Dan zie ik gisteren, of eergisteren was het, een motie, een amendement binnenkomen in de mail van onze sociale broeders en zusters van GroenLinks. Die gaan straks vragen om weer een onderzoek. Maar wat gaat dat onderzoek nu opleveren? Kies je voor sociale woningbouw, dan weet je dat het geld gaat kosten. Daarom, het is tijd voor daden. Durven te kiezen en te investeren. Ik vind het dan ook uiterst teleurstellend

43

dat op het moment dat we als raad het verschil kunnen maken voor mensen, GroenLinks laat zien dat ze de ruggengraat van een mossel hebben. Daarom dienen wij vandaag, samen met de PVV, SP en DENK een amendement in, waarin wij wel durven te kiezen voor al die Dordtenaren die geen zicht hebben op een thuis. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u zeer. Dat is amendement A6. Dan geef ik het woord aan GroenLinks. Wie voert het woord? De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank u, voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Den Hartog: Wij dienen een amendement en een motie in. Ik weet niet of ik beiden nu in ene toelicht? De voorzitter: Ja, heel graag. De heer Den Hartog: Graag. Dank u wel. Voorzitter, ik wil beginnen met een open deur. Er is een gierend tekort aan sociale huurwoningen in Dordrecht. Hele grote groepen Dordtenaren, zoals gezinnen, jonge gezinnen, verplegers, docenten, agenten, ook ouderen, enzovoort, ik noem ze voor het gemak maar even de gemiddelde Dordtenaar, die moeten nu al jaren wachten voordat ze in aanmerking komen voor een sociale huurwoning. Aangezien we ook nog eens rekening moeten houden met dat er andere kwetsbare doelgroepen zijn, zoals statushouders, ex-gedetineerden, slachtoffers van huiselijk geweld. Die moeten ook een sociale huurwoning krijgen. Er gaan woningen gesloopt worden.

Er zijn ook veel studentenwoningen, die staan gepland, maar dat zijn nou niet bepaald de woningen voor de groepen die ik zo-even noemde. Dan kan je op je vingers nakijken dat die wachttijd alleen maar zal toenemen. Daarom willen we kijken naar mogelijkheden om meer sociale huurwoningen te bouwen in de Spuiboulevard, precies zoals het ook geformuleerd is in de Woonvisie. Aangezien de gemeente eigenaar is van de locatie, is dit bij uitstek geschikt om te sturen op het aantal sociale huurwoningen. We hebben een amendement en een motie. Met het amendement willen we bewerkstellingen dat er op dit moment, zoals het er nu staat, geen vaste verhouding, 10-10-40-40, bestaat voor sociale huur, sociale koop, middenduur, duur, maar dat er eerst een onderzoek nodig is. Met de motie willen we dat onderzoek laten uitvoeren, door de financiële consequenties en de consequenties voor de planvoorraad voor verschillende verhoudingen door te laten rekenen. Daarbij zijn de eisen van de Woningbouwimpuls natuurlijk belangrijk. Minimaal 60 procent betaalbaar. Maar dat percentage mag ook hoger zijn, waarbij ook een verhouding met 30 procent sociale huurwoningen onderzocht moet worden. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Amendement A7 en motie M1. Die kunt u nu ... De heer Den Hartog: Door een tekstuele wijziging heb ik zojuist de griffie gevraag om opnieuw uit te draaien.

Die heb ik nog niet ontvangen, anders zou ik hem direct inleveren. Ik denk dat we op onze wenken bediend worden.

44

De voorzitter: Wordt naar gekeken. Maar geldt het zo dat zowel het amendement als de motie zijn veranderd, of alleen de motie? De heer Den Hartog: Allebei. Er zit eenzelfde tekstuele aanpassing in een zin in, die in beiden wordt doorgevoerd. De voorzitter: Zodra hij er is, dan zetten we die in het systeem. Klopt het? Ja? Dank. Dan geef ik, even kijken, de vier amendementen en de motie in beraad. Begin ik bij de VVDfractie. Wie mag ik het woord geven? De heer Noldus, gaat uw gang. De heer Noldus: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, het gaat hier om een belangrijke en grote ontwikkeling voor de stad. Het gaat hier om een woningbouwontwikkeling, maar eigenlijk stiekem nog veel meer. Het gaat hier namelijk over kwaliteitstoevoeging van het gebied. Van een grijze, grauwe kantoorbedoeling naar een levendig en fijn gebied vol groen en woningen aan de rand van onze binnenstad. Een ontwikkeling die de grens met de binnenstad niet vergroot, maar juist bijdraagt aan de binnenstadbeleving. Ondersteunend aan de binnenstadfuncties, waardoor die nog beter tot zijn recht komt. De accenten met hofjes, groen en wat relatieve hoogte, zijn voor ons een balans in het geschetste stedenbouwkundig kader. We zijn daar erg positief over. De grootste zorg die bij de VVD is, is de voortgang en de realiseerbaarheid van de plannen in een toch ingewikkelde markt.

We vragen van het college daarin daadkracht en stabiliteit om de plannen te verzilveren voor de stad, ook in moeilijke tijden. Dan de moties, voorzitter. De motie en amendement dan. Het amendement van de Partij voor de Dieren hebben we in de commissie al, ik wil zeggen, een leuk stuk over gedebatteerd, is wat aanpassing op geweest, ook waarvoor dank. De Dordtse VVD onderschrijft het vertrekpunt van het amendement, waarbij de schetsen van de plannen die we voorbij zien komen, veelal veel groen op daken en gevels zien, maar in de uitvoering het vaak een stuk minder blijkt. Vandaar daar snappen we dat we met elkaar daar iets aan willen doen. Grootste risico wat wij zien, voorzitter, bij een dergelijk amendement, is dat we stapelen met ambities. Dit terwijl het voor ons vooral van belang is dat we het plan wat er ligt tot wasdom kunnen brengen. Graag horen we dan ook kritische reflectie ervan of de aangepaste versie haalbaar is door het oog van het college, want we zien hier toch nog wel wat haken en ogen aan, ondanks dat de tekstuele aanpassingen zijn doorgevoerd die wat meer ruimte daarin bieden. Dan, voorzitter, het amendement omtrent de woonverdelingen die zijn ingediend en de motie. Deze gaan vooral over de verdeling van de prijsklasse. Het is voor ons van het grootste belang dat we deze belangrijke en mooie ontwikkeling voor de stad daadwerkelijk gaan realiseren.

Onszelf ingraven in discussies die ertoe leiden dat een plan niet sluitend is, of nog erger, dat ontwikkelende partijen liever elders ontwikkelen, moeten we koste wat kost voorkomen. In de commissie hebben we al gezegd dat voor ons het uitgangspunt is dat 60 procent betaalbaar wordt gerealiseerd, conform de Woningbouwimpuls. Dat is voor ons het kader en daar zullen we in het vervolg ook op toetsen. Tot zover, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we naar GroenLinks. Het woord is weer aan de heer Den Hartog. Gaat uw gang, in reactie op de andere amendementen en motie. De heer Den Hartog: Zo is het. Wacht even hoor. Ik moet het er even voor pakken. Dank u, voorzitter. In het voorstel staan een aantal zaken waar we zeer over te spreken zijn.

45

Het is een mooie impuls voor de stad. Er gaat een substantieel aantal woningen gebouwd worden, terwijl er ook nagedacht is over groen en over duurzaamheid. Er is echter ook iets waardoor we nu niet kunnen instemmen met het voorstel zoals het er nu ligt. Dat betreft die verhouding 10-10-40-40 voor die sociale huur, sociale koop, middenduur, duur, waar ik het zo-even ook over had. GroenLinks Dordrecht vindt het belangrijk dat er meer sociale huurwoningen worden gebouwd. Dat geldt niet alleen voor deze collegeperiode, ook voor de volgende periodes. Daar zijn we ook al jaren mee bezig. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel. Ik hoor de woorden van de heer Den Hartog van GroenLinks. Hij geeft aan dat hij daar al jaren mee bezig is, met GroenLinks. Waarom dan toch weer een onderzoek? Het is klip en klaar, lijkt mij, wat u wilt. Waarom durft u die ambitie dan gewoon nu niet uit te spreken in wat u daadwerkelijk wilt. De heer Den Hartog: Dank u. De reden waarom we het onderzoek willen, is dat je geen carte blanche wil geven. We snappen allemaal dat een hoger percentage sociale huurwoningen, dat betekent iets voor de kosten. Een afweging die je daarin wil maken, dat houdt daar altijd mee verband.

Als je nu vastlegt, van tevoren al, op een vast percentage, dan kan je daardoor enorm in de problemen komen, doordat het zoveel financiële gevolgen heeft dat je daarna niet veel meer kan. Dat willen we vooral voorkomen. Dat onderzoek is eigenlijk nog heel erg open. We wachten uiteraard eerst af, wat betekent dat precies voor de financiële ... Ook voor de planvoorraad trouwens. Om daarna een gedegen afweging te kunnen maken. De heer Van der Spoel: Voorzitter, mijn vraag aan de heer Den Hartog is dan als volgt. Komt er dan een bedrag, op een gegeven moment? Want we weten allemaal dat sociale woningbouw geld kost. Dat zal u ook niet verbazen. Dat zal de heer Den Hartog ook niet verbazen. Welk bedrag wordt het dan voor u dat u zegt, nu gaan we geen sociale woningbouw bouwen? Want ik vind het vrij zwak eigenlijk, als ik dit zo aanhoor. Ik begrijp hier helemaal niets van, van een sociale partij als GroenLinks, dat er op deze manier een oordeel wordt geveld. Nu wordt het echt te duur. U heeft met GroenLinks jarenlang gepleit voor meer sociale woningbouw. Op het moment dat GroenLinks in het college zit, gaan we ineens zo voorzichtig doen. Begrijp ik werkelijk waar helemaal niets van. Mijn vraag aan u, wat wordt het bedrag waarvan u zegt, dan doen we het nog wel of dan doen we het niet meer? De heer Den Hartog: Uiteraard heb ik geen kristallen bol.

Als iemand dat wel heeft, dan wil ik graag eens een keer met die persoon bomen. Dat betekent vanzelfsprekend dat er uiteraard geen bedrag nu op voorhand te zeggen is. Een onderzoek doe je juist omdat je benieuwd bent naar die uitkomsten. We weten in algemene zin allemaal natuurlijk wel van, dat gaat geld kosten. Maar hoeveel, dat weten wij niet. Het heeft, mijns inziens, helemaal geen zin om nu al precies bedragen te zeggen, want als je dat namelijk wel doet, dan kom je altijd op het punt van, wat nou als het nog een heel klein tikkeltje meer

46

is? Dat is, wat mij betreft, een zinloze weg. Wij wachten gewoon dat onderzoek af. Daarna maken wij een afweging. De voorzitter: Dank u wel. Gaat u verder. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mijnheer Groenewege. De heer Groenewege: Ik wil me een beetje aansluiten en aanvullen op wat PvdA net heeft gezegd. Ik vind het heel gek van een sociale partij dat ze zeggen dat als het te duur wordt de minima verbannen naar het goedkoopste stukjes grond in Dordrecht, omdat dat dan de minste kosten oplevert voor ons als gemeente. Is het niet juist wenselijk dat er ook in de binnenstad voor minima kansen zijn om een woning te vinden? Dat inkomensgroepen evenredig zijn verdeeld over de stad, in plaats van dat we enclaves hebben voor rijke mensen en enclaves verder van het centrum voor arme mensen. Graag een reactie van GroenLinks. De heer Den Hartog: Ik zou willen zeggen, integendeel. Er ligt nu vast, zo staat het er letterlijk, een vaste verhouding 10-10-40-40. Het onderzoek is heel duidelijk gericht om dat naar boven te brengen. Dat is daarmee in tegenspraak. Dat is juist meer sociale huurwoningen op die plek. Hoeveel dan precies, daar willen we inderdaad ... Dat is een mate van voorzichtigheid, maar wel een heel verstandige voorzichtigheid. Wij streven ook naar een, in principe, zo groot mogelijk aantal sociale huurwoningen.

Maar zoals aan overal zit er ook een grens. Bovendien, er zullen ook nog andere projecten komen. Dat moet je altijd in samenhang overwegen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Den Hartog: Dank u. Goed, het amendement en motie, daar heb ik zo-even wat over gezegd. Dan onze mening over de overige ingediende amendementen. Het amendement van de PvdA. Dat ligt ons natuurlijk wel aan de ene kant nauw aan het hart, maar er zit echt een serieus risico aan vast. Nu al de verhoudingen vastleggen op 30-10-30-30, terwijl je nog helemaal niet weet wat de financiële consequenties zijn, daarmee ook de haalbaarheid daarvan, dat is wat ons betreft een te groot risico. Als uit het onderzoek blijkt dat dat het wel te doen is, dan kunnen we daar eventueel alsnog op uitkomen, maar dat moet nog blijken. Wij willen gewoon wel meer sociale huurwoningen, maar we willen van tevoren wel weten wat het financieel betekent. Daarom zullen we dit amendement niet steunen. Dan zijn er nog twee amendementen van de Partij voor de Dieren over dak- en gevelgroen en het onderhoud van het groen. Die steunen we. De voorzitter: Dank u zeer. Dan gaan we naar ... De heer …: Voorzitter. De voorzitter: Er is nog een interruptie. De heer Groenewege.

47

De heer Groenewege: Ik heb nog een vraag. Want als titel van het amendement en de motie heeft GroenLinks gegeven, meer woningen voor verplegers, docenten, agenten en ouderen. Is dat dan een ingewikkelde manier om te zeggen, meer betaalbare woningen, of bedoelt GroenLinks specifiek die vier groepen mensen? Want dat lijkt me tamelijk willekeurig. De heer Den Hartog: Ik moet even precies naar de bewoordingen kijken. Ik heb ook ergens enzovoort gezegd. Dit is een opsomming van groepen mensen die goed voorstelbaar zijn voor iedereen. Maar het gaat in het algemeen om doodgewone Dordtenaren. Onze eigen hardwerkende burgers, met een niet zo heel grote portemonnee, die ook gewoon fatsoenlijk moeten wonen. De voorzitter: Uiteindelijk is natuurlijk de tekst van het dictum leidend. Daar staat het in verwoord, zoals u dat voor ogen hebt. De heer Den Hartog: Zeker. De voorzitter: De heer Safranti. De heer Safranti: Inderdaad, voorzitter, ook dat was mijn vraag, dat het juist bij deze vier groepen bleef. Maar ik hoor dat dat niet zo is. Dat u zich niet beperkt tot deze vier groepen? De heer Den Hartog: Nee, uiteraard niet. De voorzitter: Dank. Mevrouw Pichel: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang, mevrouw Pichel. Mevrouw Pichel: Dank u wel. Ik had een vraag aan de heer Den Hartog over de opzet van het onderzoek en de vorm daarvan.

Want begrijp ik het goed dat de heer Den Hartog onderzoek wil laten doen naar de kosten daarvan? Als we het percentage aanpassen, wat dan de gevolgen zijn voor de kosten. Of kijken we heel erg naar de vraag en de noodzaak voor het percentage sociale huurwoningen? Want als ik dan ga kijken naar ... Dan haal ik toch maar even de voorbeelden aan van de verpleging en de politie en dergelijke. Dat zijn niet de hoogste inkomens. Maar als we gaan kijken naar mensen met wat meer ervaring, dan zitten ze toch boven het inkomen dat je geen recht meer hebt op sociale huurwoningen, zeker als het tweeverdieners zijn. Ik ben even op zoek naar, waar gaat het onderzoek precies naar uit en wat zou dan inderdaad ook de uitkomst zijn? Een beetje vergelijkbaar met wat de heer Van der Spoel net zei, maar ik probeer hem even tweeledig te stellen. De voorzitter: De heer Den Hartog. De heer Den Hartog: Dank je wel. Het onderzoek richt zich op inderdaad die sociale huurwoningen. Dan hebben we het over mensen met een laag inkomen. Natuurlijk is het

48

zo dat wanneer je het hebt over deze groepen die genoemd zijn, verpleegsters, docenten, agenten, ook ouderen, dat daar ook mensen bij zitten die al de nodige jaren ervaring hebben en in salaris wel boven die grens uitkomen. Dat is evident. Daar zijn ook andere groepen voor. Tegelijkertijd zijn er ook jonge gezinnen of mensen die een jong gezin willen beginnen, die ook best vaak in dit soort beroepen zitten, die nog redelijk laag in de salarisschaal zitten. Het is erg belangrijk dat we die ook voor onze gemeente vasthouden en dat daar ook woningen voor zijn. Mevrouw Pichel: Nog even aanvullend, voorzitter. Terecht punt hoor. Dit stukje snap ik ook. Alleen dan is de vraag, wat gaat het onderzoek doen? Gaan we dan kijken, hoe groot is die groepen gaan we daarmee ook mede bepalen of de percentage omhoog gaat, of gaan we gewoon puur onderzoeken, als de percentages, de verdeling anders wordt, wat zijn dan de kosten en gaan we het dan wel of niet doen? De heer Den Hartog: Eigenlijk meer dat laatste. We gaan inderdaad kijken van, wat betekent dat als we die percentages voor een sociale huurwoning omhoog brengen? Dat wil je dan weten. Daarnaast wel, heeft het nog invloed op de planvoorraad? Want we moeten ook altijd vooruitkijken. Dat zal het belangrijkste objectief zijn. De voorzitter: Dank u zeer. Was dat ook uw betoog? Ja. Dan gaan we naar Beter voor Dordt.

Geef ik het woord aan de heer Wringer. De heer Wringer: Dank, voorzitter. De locatie Spuiboulevard wordt een mooie locatie om te wonen en te werken, vlak bij de binnenstad. De bouwkosten zullen dan ook een premium bedragen. Ook Beter voor Dordt wil dat er voor alle doelgroepen wordt gebouwd, maar het moet economisch gezien natuurlijk wel kunnen. We zouden graag zien dat het percentage betaalbare koop in Dordrecht wat omhoog gaat, bijvoorbeeld met die verhouding 20-20-30-30. We voelen wel wat voor een plan waarin de eerste verschillende verhoudingen worden doorgerekend. Die stoere politieagent die in Dordt werkt, die een samenlevingscontract heeft met die steengoede juf op de basisschool, die willen niet hun leven lang in een huurhuis wonen, maar die willen ook een koopwoning op een gegeven met kopen in de categorie betaalbare koop. Beter voor Dordt vindt dat deze categorie te weinig aandacht krijgt. Dat blijkt wel uit dat op dit moment de goedkoopste nieuwbouwwoning bijna 400.000 euro is, volgens Funda. Beter voor Dordt wil graag een correctie zien om meer betaalbare koopwoningen te realiseren in Dordrecht. Verder ondersteunen we het amendement van Partij voor de Dieren. We zijn tegen het amendement van de PvdA. Motie, amendement wachten we nog even de reactie van het college af. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan steken we over naar de VSP, mevrouw Stolk.

Mevrouw Stolk: Voorzitter, er is al genoeg gezegd. Wij wachten eerst even de reactie van de wethouder af. De voorzitter: Dank u zeer, ChristenUnie/SGP-fractie, de heer Struijk. De heer Wringer: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, als je op zoek gaat naar een vakantiebestemming, dat is bij deze weersomstandigheden een aantrekkelijke bezigheid,

49

dan kom je na bijvoorbeeld het intikken van de naam van een stad op de website van Tripadvisor vaak lijstjes tegen met de voornaamste bezienswaardigheden van die stad. Mocht je Dordrecht intikken, dan kunnen we allemaal wel raden, dan krijg je de Grote Kerk, Groothoofdspoort, het stadhuis, jawel, de Biesbosch, maar niet te Spuiboulevard. Niet in de top 10, niet in de top 20, ook niet in de top 100. Het is daarom hoog tijd dat dit gebied aangepakt wordt. Nu is het sterk verouderd en niet passend bij onze mooie binnenstad. Straks een mooi complex met woningen, in een breed scala aan prijsklassen, wat ons betreft, waarvan 60 procent betaalbaar. Mooi om in de verbeeldingen te zien dat er aandacht is voor groen. Maar ik kon me even terug op het zoeken van een vakantiebestemming. Het zal iedereen wel eens overkomen zijn dat bij aankomst de werkelijkheid niet helemaal of helemaal niet overeenkwam met de plaatjes. Dat willen we bij dit project voorkomen. Vandaar dat we mede-indiener zijn van een tweetal amendementen, die het verticale groen willen borgen. Niet alleen mooi, maar ook belangrijk met het oog op biodiversiteit. Ik heb dat opgemerkt tijdens de herfstvakantie in de Ardennen. Als ik langs een huis liep met veel begroeiing, schoten er iedere keer tientallen vogeltjes uit die begroeiing tevoorschijn. Geen zeearend, daar hebben we een andere biotoop voor. Maar het was wel leuk.

We hebben wel wat zorgen. Hebben we ook geuit tijdens de commissie over het hofje. Laten we er alles aan doen om de sociale veiligheid te waarborgen en verloedering te voorkomen. Er zijn ook geen fan van een gemeenschappelijke fietsenstalling. Wordt vaak een rommeltje. Misschien kan daar nog naar gekeken worden. Het amendement van de Partij van de Arbeid, dat gaat ons wat te ver. We willen ons niet vastpinnen. Wat het amendement en de motie van GroenLinks betreft, wachten we de reactie van de wethouder af. Verder kunnen we instemmen met de plannen, bij deze. Precies op tijd klaar. De voorzitter: Complimenten daarvoor. Dat was wel heel goed geoefend voor de spiegel vanochtend. CDA-fractie. De heer Klerk, gaat uw gang. De heer Klerk: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, laat het duidelijk zijn, voor het CDA Dordrecht is het plan dat voorligt een mooi plan. Ze zien hoe het gebied rond de Spuiboulevard een kwaliteitsinjectie krijgt, met allure die past bij een stad als Dordrecht. Zoals eerder aangegeven, heeft onze fractie bij het bestuderen van de plannen vooral gefocust op de invulling van de ontwikkeling met betrekking tot woningbouw. Het is geen verrassing dat dit thema momenteel misschien wel het belangrijkste thema is in de lokale politiek. Ook in de verkiezingscampagne werd de leus bouwen, bouwen, bouwen veelvuldig gebruikt door veel partijen hier aanwezig.

Bouwen is één, maar bouwen in het goedkope segment is twee. Om doorstroming op de woningmarkt te realiseren, is een evenwichtige verdeling in alle wijken cruciaal. Daarnaast is er in Dordrecht sprake van een tekort aan sociale huurwoningen. In het politieke akkoord is daarom ook een noodzaak opgenomen om een spreekwoordelijk been bij te trekken. Er wordt een percentage van 30 procent sociale huurwoningen op de te realiseren woningen genoemd. Onze fractie is zich ervan bewust dat dit percentage niet op ieder individueel project kan worden geprojecteerd. Dat is ook de reden dat wij het Partij van de Arbeidamendement niet steunen. Maar als het gaat om het bijtrekken van een been, constateert het CDA dat daar in ieder geval nog geen sprake van is, omdat wij tot op heden nog geen nieuw of aangepast plan hebben gezien op dit punt. De gerealiseerde woningen op het Leerpark en Thureborgh zijn geen echte sociale huurwoningen, omdat deze geen deel uitmaken van het woningverdeelsysteem. Wachtenden kunnen daar niet

50

per definitie aanspraak op maken. Om deze reden steunt de CDA-fractie het amendement van GroenLinks om de verdeling van het programma, waarvan in het stuk ten onrechte staat dat deze vaststaat, de verdeling van 10-10-40-40 te verwijderen. De motie van GroenLinks om meerdere verdelingen door te rekenen steunen wij ook, als het ook betekent dat de verdeling met 30 procent sociale huurwoningen worden doorgerekend. Ook sluiten we aan bij de woordvoering van Beter voor Dordt, dat er gekeken wordt naar betaalbare koop als een van de doorrekenscenario’s. De uitkomsten van die doorrekening zouden wij dan graag, voordat de besluitvorming over de GREX plaatsvindt, aan de raad voorgelegd willen zien. Dan moet ik gaan afsluiten, zie ik. Het laatste wat ik wilde zeggen, als het gaat over het amendement van de Partij voor de Dieren, ten aanzien van de borging van groen in de ontwikkeling. Het CDA Dordrecht vindt het een sympathiek amendement. We zijn wel benieuwd naar de financiële consequenties, want vergroening is niet gratis. Een indicatie op dat punt helpt ons bij de afweging voor al dan geen steun daaraan. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Ga naar de Partij van de Arbeid. De heer Van der Spoel. De heer Van der Spoel: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden, want wij zijn medeindiener met de amendementen van de Partij voor de Dieren. Daar zijn we erg positief over.

Ons eigen amendement hebben we net al toegelicht. Dan de motie en het amendement van GroenLinks. Ik heb daar net, zojuist al mijn verbazing over uitgesproken. Ik vraag me af, stel dat we al die 7.000 mensen die op de wachtlijst staan, die zich hebben ingeschreven als woningzoekende, uit zouden nodigen en we zetten GroenLinks op de middenstip van het FC Dordtstadion en die gaat dan roepen, we gaan weer onderzoek doen, dan denk ik dat ze erg teleurgesteld zouden zijn. Daarvan kunnen wij wel zeggen dat we dat absoluut niet gaan steunen. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Partij voor de Dieren, de heer Groenewege. De heer Groenewege: Dank u wel. Ik wil van deze gelegenheid gebruikmaken om te reflecteren op de andere amendementen. Allereerst die van de PvdA over 30 procent sociale huur. We zeggen het heel vaak, als Partij voor de Dieren, wij staan ervoor dat we bij iedere ontwikkeling gemengd bouwen. We denken ook dat dat hier gewoon kan. Een goede mix van woningcategorieën, met voldoende betaalbare woningen, zodat er voor ieder wat wils is. Zodat mensen vanuit verschillende inkomensgroepen elkaar tegenkomen op straat. Geen rijke mensen enclave aan de Spuiboulevard en vervolgens een arme mensen enclave verder van het centrum. We zijn daarom van harte voor het amendement van de PvdA. We dienen het ook mede in.

Dan het amendement van GroenLinks en de motie van GroenLinks. De term slap aftreksel is eerder vandaag al voorbijgekomen. Dat is dit. Want waar de PvdA zegt, we gaan 30 procent sociale huurwoningen bouwen zegt GroenLinks, laten we die beslissing uitstellen en laten we eerst eens kijken of dat de gemeente niet te veel geld kost. Politiek met de hand op de knip als het te duur is om minima aan de Spuiboulevard te laten wonen, verbant GroenLinks ze naar de buitenwijken. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Noldus.

51

De heer Noldus: Dan toch een vraag daarover richting de Partij voor de Dieren. Ik heb het ook in mijn reactie op het amendement van de Partij voor de Dieren gezegd, we moeten kijken dat we met stapelen van ambities en wensen nog steeds een realiseerbaar plan hebben. Ik ben dan toch benieuwd hoe ook in dat kader Partij voor de Dieren kijkt tegen deze motie eigenlijk, om dat toch niet vast te leggen, wat uiteindelijk lang blijft tot een grauwe Spuiboulevard in plaats van een mooie ontwikkeling. Ik ben benieuwd hoe u daar dan tegenaan kijkt. De heer Groenewege: Volgens mij is er een mooie balans in het amendement van de PvdA. Het is niet alleen maar sociaal wat er wordt neergezet. We hebben ook wijken in Dordrecht waar dat wel gebeurt. Daar heb je misschien financiële uitdagingen. Maar ik denk dat zo’n plan als wat de PvdA presenteert, met een gebalanceerd palet aan woningcategorieën, gewoon realiseerbaar moet zijn. Als we daar als gemeente geld bij moeten leggen, om ervoor te zorgen dat ook minima verspreid over de stad kunnen wonen en kunnen wonen waar ze willen, prima. De heer Noldus: Voorzitter, dan toch daarop. Dat is een mooi uitgesproken. Maar we hebben in onze eerste termijn wel de zorg geuit, we zitten hier in een ontwikkeling waar een zeer negatieve grondexploitatie ligt, zelfs met de Woningbouwimpuls-subsidie die er opzit.

Ik denk dan toch dat we in een verdere fase echt moeten kijken wat er past, wat er mogelijk is, voordat we daar onhaalbare plannen gaan neerzetten en daarmee de markt aan het werk zetten, want ik herken daar toch weinig in, moet ik zeggen. De heer Groenewege: Ik hoor daarin geen vraag. Ik ben van de VVD gewend dat ze in kansen denken, maar ik hoor de heer Noldus nu vooral in beperkingen denken. Dat verbaast me wel. De heer Noldus: Het mag duidelijk zijn ... De voorzitter: Tot slot de heer Noldus. De heer Noldus: De kans die we zien, ligt op de Spuiboulevard in een te realiseren gebied. De kans die we liever niet zien, is een leegstaande brakke boulevard voor de komende paar jaar. Daarom willen we daar graag een realisatie die ook echt doorgaat. De heer Groenewege: U weet het mooi zwart-wit te presenteren. Het mag duidelijk zijn, de Partij voor de Dieren vindt dat we er als raad beter aan doen om gewoon voor het amendement van de PvdA te stemmen. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan gaan we naar DENK. De heer Safranti. De heer Safranti: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de gemeente Dordrecht heeft de ambitie om te groeien. Om dat te kunnen realiseren, moeten we meegaan met de tijd. Zoals mijnheer Struijk al keurig aangaf met mooie woorden, die we zojuist hebben gehoord. Zelf was ik erg enthousiast toen ik de tekening en de foto’s had gezien.

Dit gaat een mooie impuls geven aan onze historische binnenstad. Gewenst is het natuurlijk dat we gemengd gaan wonen. Dat moeten we ook blijven stimuleren. Deze coalitie heeft

52

de ambitie om 1.200 sociale woningen te bouwen. In de vorige periode zijn de doelstellingen rondom het wonen niet gehaald. Om te voorkomen dat dat weer gebeurt, willen we bij elk project de 30-30-40-constructie blijven hanteren. Voorzitter, wat betreft de amendementen ... De voorzitter: De wethouder werd er even emotioneel van. Gaat u verder. De heer Safranti: De amendementen van Partij voor de Dieren, beiden spreekt ons aan In principe gaan we daarmee akkoord. De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Struijk. De heer Struijk: Ik heb een kleine vraag, dank u wel, voorzitter, aan de heer Safranti. Ik meende hem te horen noemen 30-30-40. Dat zijn 3 categorieën en meestal hebben we het over 4 categorieën. Welke wilt u er dan weg hebben? De heer Safranti: Zover ik het weet hebben wij in het coalitieakkoord kunnen lezen dat het om 30-30-40 ging. Of heb ik het mis? De heer Struijk: Volgens mij hadden we het over 10-10-40-40. Sociale huur, middenhuur, goedkope koop en duur. Dat zijn 4 categorieën. Daar wilt u er 1 van skippen? De heer Safranti: Ik wilde het eigenlijk algemeen houden. Heb ik me gericht op het coalitieakkoord, wat eerder is vastgesteld. Daar had ik gelezen dat het 30-30-40 is. Maar dat u van die 30 weer 10-20 of 10-10-10 maakt ... Zo had ik hem niet gelezen, maar goed. De voorzitter: Als het samen maar 100 is. De heer Safranti: inderdaad.

Amendement van GroenLinks, even kijken hoor. Inderdaad, bij mij was de vraag natuurlijk of het bij de 4 doelgroepen bleef. GroenLinks gaf net aan dat dat niet alleen deze 4, maar enzovoort erbij moet staan. Dat zag ik niet, maar dat heb ik wel gehoord. Dan vind ik het prima. De motie, daar wacht ik even de reactie op van de wethouder. Even kijken. Amendement van PvdA, die steun ik zeker. Dat was het, volgens mij. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan ga ik naar Gewoon Dordt. Mevrouw Koene. Mevrouw Koene: Bedankt, voorzitter. Voorzitter, we hoeven niet te herhalen dat we graag een parkeerhaven onder de Spuiboulevard zouden zien. Daar hebben we het al voldoende over gehad in de commissie. Ook over een heleboel andere dingen, die al aan de orde zijn geweest. We beperken ons nu tot amendementen waar we voor zijn. Dat zijn de twee van de Partij voor de Dieren, waarmee zowel de realisatie als de borging van dak- en gevelgroen een stapje verder is. Het voorstel zelf, voorzitter, zullen we steunen. We denken dat in dit gebied, op deze manier kwaliteit wordt toegevoegd aan onze stad.

53

Verder zijn we nieuwsgierig naar de wat onduidelijke verhoudingen in de coalitie met betrekking tot de percentages. Wij pakken de popcorn. De heer Noldus: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Noldus. De heer Noldus: Mag ik wat vragen? Ik was het net eigenlijk vergeten te vragen aan de Partij voor de Dieren, maar Gewoon Dordt steunt dat amendement daarin over het in stand houden van het groen. In ben benieuwd hoe Gewoon Dordt aankijkt tegen welke partij, als in, wie moet dadelijk gaan zorgen dat het groen geborgd blijft gedurende de levensloop van het gebouw. Het amendement roept daartoe op. Gaat de gemeente dat doen? Gaat een eigenaar van de woning dat doen? Hoe gaan we dat regelen? Mevrouw Koene: Volgens mij regel je het in de andere twee gevallen ook, voorzitter, maar ik kan me ook wel herinneren dat er projecten zijn in de stad waar bepaalde huizen worden gebouwd met vanuit de architect bijvoorbeeld een restrictie erop van wat er verder met die huizen gebeurt. Dat is bijvoorbeeld in de Dijkstraat het geval. Ik zou me kunnen voorstellen dat ... Maar goed, ik weet het niet. Ik ben geen ontwikkelaar. Maar ik zou me kunnen voorstellen dat als je meegeeft aan ontwikkelaars dat je het gewoon moet gaan realiseren of het mogelijk moet maken, dat het ook die ontwikkelaar is die ervoor zorgt dat het gebeurt.

Dat is van de bewoners kan verwachten dat dat ook gedeeltelijk door hun zelf geborgd blijft. Eigen verantwoordelijkheid. De voorzitter: Dank. Was dat uw betoog, of heeft u nog meer in eerste termijn? Mevrouw Koene: Voorzitter, u kent me, ik was al klaar. De voorzitter: Dank. Dan gaan we door naar Op Ons Eiland, de heer Gündogdu. De heer Gündogdu: Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, ik ga niet herhalen wat ik in de commissie heb gezegd, maar dit is bij uitstek het gebied waar heel veel kansen liggen. Niet alleen om te wonen, maar juist ook de grens richting de binnenstad. De aansluiting met de binnenstad, wat al jaren een langgekoesterde wens is om dit gebied zodanig te transformeren. Wat dat betreft, veel wijsheid richting het college. Wel concreet een aantal vragen rondom het bouwprogramma. De vorige raad heeft een bepaalde verdeling van het bouwprogramma voor in ieder geval tot 2031 vastgesteld. Ik ben benieuwd of, gezien ook de percentages die nu hier ook over de tafel gaan, of het college bereid is om met een nieuw voorstel te komen richting de raad met die verdeling bij nader inzien, want we leven in een ander tijdsbestek. Graag het antwoord daarop. Vervolgens, voorzitter, reflectie op de amendementen. Amendementen van de Partij voor de Dieren is heel sympathiek. We wachten nog even de reactie van het college af.

Samen met GroenLinks hebben wij zelf een amendement en een motie ingediend. Ook wat betreft het amendement van de Partij van de Arbeid wachten we nog even reactie van het college af. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. Dan de SP, de heer Portier.

54

De heer Portier: Voorzitter, we hebben prachtige plaatjes, verbeeldingen en plannen gezien voor de ontwikkeling van de Spuiboulevard. Plannen waar ook de SP enthousiast voor is en waar we als gemeente heel veel geld insteken. Het is voor ons ondenkbaar dat die ontwikkeling en het geld wat we erin steken, dat die maar een heel klein deel van onze bewoners ten goede zou komen. Wij willen inderdaad ook op alle plekken in onze stad, waar we er maar invloed op hebben, waar we als gemeente zelf de grond op dit moment nog in handen hebben. Dat we mogelijkheden scheppen voor sociale huur, waarbij we inderdaad vasthouden aan die 30 procent. Wat dat betreft volledige steun voor de Partij van de Arbeid. Er zijn natuurlijk mensen die denken van, maar als je het heel mooi wil bouwen, dan kan dat niet voor sociale huur. Dat kan niet samengaan. Kijk naar steden als Wenen, maar kijk ook dichterbij naar een stad als Amsterdam, waar op het KNSM-eiland prachtige woningen zijn gerealiseerd, zowel in het topprijsklasse als sociale huurwoningen en waar je aan de buitenkant niet ziet wat is. Laten we dat als inspiratie nemen. Mooie woningen met groene gevels, met een goede kwaliteit, die beschikbaar zijn voor al onze inwoners, dat is waar we naar streven. Vandaar dat we het amendement van de Partij van de Arbeid steunen, zoals ik al heb gezegd. Ook mede hebben ingediend.

Wat betreft de motie en het amendement van GroenLinks, wij waren geneigd die te steunen, maar gezien de discussie en gezien de argumenten die gewisseld zijn, denk ik dat we alsnog daar van afzien, omdat het inderdaad veel te slap is wat er hier wordt voorgesteld. Dank u wel. De voorzitter: Hartelijk dank. De PVV, de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, ik ga het heel kort houden. Op zich is de PVV akkoord met het voorstel van het college om de Spuiboulevard te herontwikkelen. Echter, we hebben wel samen met enkele andere partijen een amendement ingediend. We doen mee met het amendement van de Partij van de Arbeid. Dat gaat over 30 procent sociale huurwoningen in dat gebied. Dat vinden we wel heel belangrijk, gegeven het feit dat er zo ontzettend veel mensen op de wachtlijst staan, dat er ook iets voor die mensen gewoon gaat gebeuren. De heer Van der Net: Voorzitter. De voorzitter: Bij interruptie, de heer Van der Net. De heer Van der Net: Mijn rechts liberale hart heeft het moeilijk op dit moment. De Partij van de Arbeid is hier altijd de baas geweest vroeger, maar die geest heerst hier nog steeds als ik ook de heer Van Leeuwen nu weer hoor, om die 30 procent inderdaad te halen. Daar zijn wij het mee eens. Maar op dit moment is er een spreidingswet. Dadelijk komen er heel veel statushouders.

Met andere woorden van, u gooit nu de boel open en uiteindelijk komen daar allerlei mensen met statushouders of met andere vlekjes in. Beseft u dat u dan door middel van het steunen van een amendement dit ook motiveert, of niet? De heer Van Leeuwen: Integendeel. De PVV beseft juist heel erg goed dat er veel statushouders komen. We hebben er ook een bepaald standpunt over als partij, dat hoef ik u niet te vertellen. Statushouders nemen ook een deel van het woningaanbod in. Daarom is het juist erg noodzakelijk dat er voor de overige mensen juist wordt

55

bijgebouwd en dat we die mensen niet ... Die mensen hebben ook recht op een woning. Alle inwoners van Dordrecht hebben recht op een woning. Vandaar dat wij zeggen van, we stemmen voor het voorstel om 30 procent van de woningen in dit gebied te bestemmen als sociale woningbouw. Even kijken. Ik ga verder met mijn betoog, als u het goed vindt. De voorzitter: Jazeker. De heer Van Leeuwen: Dan het voorstel van GroenLinks om nog een onderzoek te doen, dat vinden we wel erg zwak, laat ik het zo zeggen. Het is duidelijk dat er sociale huurwoningen bij moeten komen. Op dit moment is dit gebied daar voor geschikt, naar ons idee. De amendementen van Partij voor de Dieren willen we nog even de reactie van de wethouder afwachten, want we zitten een beetje met de kosten. Dat is het, tot zover. De voorzitter: Hartelijk dank. De heer Struijk: Voorzitter. De voorzitter: Nog een vraag of een opmerking van de heer Struijk. De heer Struijk: Ik heb nog even op die laatste opmerking van PVV een vraag. Weet u of groen misschien ook opbrengsten heeft? Het kost geld, dat snappen we, maar er zijn ook maatschappelijke opbrengsten. De heer Van Leeuwen: Dat geloven we zeker dat er wat dat betreft maatschappelijke opbrengsten zijn. Alleen ik zou graag van de wethouder horen hoe die balans daarin zit. De voorzitter: Dank. Dan ga ik naar mevrouw Pichel, Forum voor Democratie.

Mevrouw Pichel: Dank u wel, voorzitter. Dit raadsvoorstel, dat hebben we tijdens de commissievergadering ook al gezegd, staan wij positief tegenover en steunen dan ook graag het voorbereidingskrediet. Dan de amendementen en moties. GroenLinks, om een onderzoek te laten uitvoeren. Daarom hebben we net even wat diepere vragen gesteld. Tijdens de commissievergadering heeft de wethouder ook al reactie gegeven waarom er financieel gekozen wordt voor een andere verhouding. Daardoor denk ik dat het niet nodig is om nog eens onderzoek uit te gaan voeren, want die rekensom is bij mijn weten ook al wel gemaakt. Daarnaast het amendement van Partij van de Arbeid. Forum voor Democratie streeft ernaar om voor maximaal 30 procent sociale huurwoningen te gaan. Zoals hier ook is aangegeven, is er ook sprake van spreiding. Als hier een lager percentage is, dan wordt er ergens anders in de gemeente gekeken naar een hoger percentage. Daar heb ik wel vertrouwen in dat dat goedkomt. De heer Portier: Voorzitter. De voorzitter: De heer Portier, als eerst, gaat uw gang. De heer Portier: Waar ziet u dan elders in Dordrecht hier percentages toenemen, want een heleboel nieuwbouwprojecten, denk bijvoorbeeld waar we nu straks over gaan

56

praten, de Noordendijk-Vlijweide, daar komen helemaal geen sociale huurwoningen. Als je echt wil garanderen dat die 30 procent gehaald wordt, dan zul je dat toch ook hier moeten doen, waar de gemeente er invloed op heeft. Of ziet u dat anders? Mevrouw Pichel: Daar zie ik een verantwoordelijkheid van het college, om daar wel aan tegemoet te komen. Want ze hebben aangegeven om dat te gaan doen en ook die belofte in die plannen maken, dan ga ik ervan uit dat ze dat wel nakomen. De heer Portier: Voorzitter. De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Portier: Ziet u het niet als taak van de raad om te garanderen dat dit soort zaken vastgelegd worden? Dat is toch onze controlerende en kaderstellende taak? Mevrouw Pichel: Zoals ik net aangaf zijn we als Forum voor Democratie voor een percentage van maximaal 30 procent. In die zin, als het naar beneden wordt bijgesteld, hoort de heer Portier mij niet klagen. Echter, het college heeft andere plannen en een andere richting aangegeven, dat is die 30 procent. Men geeft aan dat te willen realiseren. Als dat niet zo is, dan is het aan u en andere partijen die daar heftig voor strijden om dat voor elkaar te krijgen. Klopt. De heer Portier: Voorzitter, laatste ... De voorzitter: Gaat uw gang. De heer Portier: Forum voor Democratie kiest voornamelijk voor de huizen voor de rijkere inwoners in onze stad. De 7.000 woningzoekenden die moeten ...

Mevrouw Pichel: Sorry, kunt u even het begin herhalen. Ik heb het niet gehoord. De heer Portier: U zegt, maximaal 30 procent wat ons betreft. Het mag ook nog wel lager of veel lager. Met andere woorden, de mensen met minder geld, die mogen wachten wat betreft Forum voor Democratie. Mevrouw Pichel: Dat is een aanname. Hoe ik het zie, dat zijn eigenlijk ook de plannen voor iedereen in de hele gemeente en het wordt ook genoemd, dat we eigenlijk willen dat de stad in zijn geheel beter wordt. Dat er voorspoed is voor iedereen. Daar gaan we graag voor. We hebben ook eerder gezien dat de inkomens in Dordrecht gemiddeld vrij laag zijn. Wat je dan wil doen, is de stad verbeteren, zodat de inkomens van alle Dordtenaren in zijn geheel omhooggaan. Dat doe je het ook door het aan alle kanten te stimuleren. De voorzitter: Gaat u verder. Mevrouw Pichel: Ik had nog een laatste opmerking over het amendement van de Partij voor de Dieren. Die vind ik zeer sympathiek. Er was inderdaad nog een reactie van de wethouder tijdens de oordeelsvormende vergadering of het helemaal haalbaar is. Ik hoor

57

nu graag nog een keer de reactie van de wethouder, om te kijken of ik deze kan gaan steunen. Tot zover. De voorzitter: Perfect. Dank u wel. Dan ga ik tot slot naar de Fractie van Waardhuizen, de heer Stam. De heer Stam: Dank u wel, voorzitter. Nu wel goed zichtbaar. Allereerst hebben wij meegetekend op de motie van de Partij voor de Dieren voor de groene daken. Een opmerking daarbij van de actualiteit. Er heeft vorige week een stukje in de krant gestaan over een toenemende vraag over zonnepanelen. Ook hier de vraag aan de wethouder, hoe kijkt hij daarnaar? De heer Groenewege: Voorzitter. De heer Stam: Voor de rest van de ontwikkeling van de Spuiboulevard neigen wij ernaar om daarmee in te stemmen. We hebben wel wat vragen nog. De voorzitter: Voordat u die gaat stellen, een interruptie van de heer Groenewege. De heer Groenewege: Beseft de heer Stam dat andere functies voorliggen op groene daken in de formulering van dit amendement? Ik denk dat de zorgen van de heer Stam ... Dat ik die daarmee kan wegnemen. De heer Stam: Ik ben blij met deze bevestiging. Dan ga ik door met mijn volgende punt. De ontwikkeling van de Spuiboulevard is wat ons betreft ... Ziet er goed uit. Ik heb wel wat vragen.

Wat betekent dit nu voor de planvorming? Want extra sociaal toevoegen, wat betekent dat dan voor die ontwikkelaar die nu bezig is? Want of je het nu via huur doet of via koop, het zal ongetwijfeld betekenen vertraging en een forse onrendabele top. Ik zou graag willen weten van de wethouder, als je naar 30 procent gaat, wat gaat dat dan ongeveer kosten? Wat is dan de rol van de corporaties? Wat ik eigenlijk best wel jammer vind, er is twee vergaderingen geleden aangehaald dat er binnenkort een woonbrief komt, ik had die graag wel vooraf gezien, omdat daar waarschijnlijk ook wat opmerkingen en planvorming komt in te staan over de sociale woningbouw. Ook wij zijn voorstander van sociale woningbouw, omdat de vraag inmiddels het aanbod fors overschrijdt. We zijn wel benieuwd van hoe we dat gaan oplossen. Maar of de Spuiboulevard de juiste plek is om die 30 procent te realiseren, dat weten wij nog niet. Laten we afhangen van de antwoorden. Het is natuurlijk heel makkelijk om hier richting GroenLinks te zeggen, het is heel slap wat u nu doet. Ik begrijp wel wat u wil, onderzoeken en kosten. Want als die kosten de pan uitrijzen, komen we ongetwijfeld weer hier terug van, willen we dat geld beschikbaar stellen? Maar dan had ik wel een iets steviger amendement verwacht van hoeveel woningen u dan wil toevoegen, want dat kan je ook op voorhand doen.

Nogmaals, wij staan positief tegenover het verhaal, afwachtende van de antwoorden van de wethouder. Dan wachten we dat af voor ons definitief standpunt. De voorzitter: Dank u zeer, mijnheer Stam. Dan hebben we daarmee de eerste termijn van de raad gehad. Dan kijk ik naar wethouder Burggraaf voor de beantwoording. Gaat uw gang.

58

De heer Burggraaf: Dank u wel, voorzitter. De Spuiboulevard, een traject wat in 2018 is begonnen met een Gebiedsvisie, die toen is vastgesteld waarbij we streven naar een heel mooi levendig stedelijk gebied, met een flinke kwaliteitsslag en waarbij er een mooie brug wordt geslagen tussen de historische binnenstad en de 19 e-eeuwse Schil. Waarvoor nu een belangrijk document voorligt, stedenbouwkundig kader. We hebben natuurlijk het nieuwe Huis van de Stad en Regio, een nieuw Stadskantoor, wat opnieuw ontwikkeld wordt en vooral het kantorenprofiel in het gebied schwung gaat geven. We hebben het nu over de drie blokken, bouwblokken aan die zijde, want het Stadskantoor en Hellingen gaan dan weg. Dat kan dan woningbouw worden. Eén bouwblok, zijnde een commerciële ontwikkeling, Crownpoint, waarbij het woondeel vorm wordt gegeven. Er liggen, ik ga maar gewoon even alleen de amendementen af, op die kwaliteit twee amendementen voor, als het gaat om de groenkwaliteit, van de Partij voor de Dieren. Zoals het beschreven staat, is het iets wat goed past in het plan en een goede aanscherping op hetgeen in het stedenbouwkundig kader staat. Er is nog wel een element, als het gaat om amendement, ik zit even te kijken wat de nummering is, dat is dan A4, waarbij u eigenlijk aangeeft, het geveloppervlak moet worden vergroend waar het verenigbaar is met de voornoemde beeldkwaliteitscriteria.

U noemde het ook al wel in uw toelichting, waarbij u zegt, het moet in balans zijn met de materialisatie, passend bij de historische kenmerken van het gebied. Maar dat is eigenlijk de brug die je slaat tussen de historische binnenstad en de Schil. Dat staat nu niet in het amendement. Wij omarmen het amendement. We omarmen hetgeen u toelicht. Ik zou alleen willen vragen of u in punt 4 eigenlijk zou kunnen toevoegen, het geveloppervlak moet worden vergroend waar dit verenigbaar is met voornoemde beeldkwaliteitscriteria en onder andere de materialisatie passend bij de historische kenmerken van de Schil-West. Iets dergelijks. Dan geef je wat meer sturingselementen, ook aan een welstandscommissie, dat het vervolgens moet gaan toetsen. Als het gaat om amendement A5, u zei al, is het iets duurzaam borgen ervan gedurende het gebruik van panden? Dat is wel een zorgpunt bij ons, want je ziet veel bouwprojecten in het land waarbij ooit gevelgroen is aangelegd, maar na vijf of tien jaar het zo verbruind was dat er alsnog andere gevelbeplating is aangebracht. De aanscherping vinden wij erg goed. Ik ben het ook eens met uw oproep om te zorgen dat we dat borgen in bijvoorbeeld ons Handboek Natuurinclusief bouwen, wat er aan te zit te komen en andere aspecten.

Er waren nog wel vragen, onder andere van het CDA, over wat zijn dan de financiële consequenties? Ik lees deze ook wel zo, er staat, het wordt zodanig gerealiseerd dat het kan worden gegarandeerd gedurende de hele levensduur van het gebouw, dat daar ook wel een financiële afweging onderligt. Je kan misschien technisch iets realiseren, waardoor iets in dezelfde groenkwaliteit behouden kan blijven. Maar als dat een dusdanig financieel effect heeft, dat het een onrealistisch onderdeel wordt, waardoor je geen ontwikkeling kan krijgen, dan kan het ook een afwegingscriterium zijn om het op een plek niet te realiseren. Dat is wel de context die ik hier in lees. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: De heer Groenewege. De heer Groenewege: Ergens snap ik de afweging van de wethouder wel, maar ik denk ook dat de wethouder heel erg uitgaat van hightech-gevelgroen, waarbij het in de gevel

59

verwerkt is. Maar een klimplant is ook gevelgroen. Ik neem aan dat die altijd technisch in te passen is en dat die altijd financieel in te passen is. Ik begrijp dit bezwaar niet zo goed. Je kan toch ook dit criterium invullen met een klimplant, op de plekken waar het op een andere manier technisch of financieel niet haalbaar is? De heer Burggraaf: Absoluut. U heeft helemaal gelijk. Daar waar het in de volle grond zit, dat dat de garantie is dat het ook groen blijft en dat het goed kan groeien. Ik geef alleen mee dat daar waar er plekken zijn waar je dat niet hebt en het technisch wel mogelijk zou zijn om daar een oplossing voor te doen, dat je daar altijd de weging hebt van, wat zijn de kosten die daar bij zitten en hoe staat het in verhouding tot je totale ontwikkelkosten van het gebouw. De heer Noldus: Voorzitter. De heer Burggraaf: Maar daarmee kunnen wij amendement A4 en A5 in ieder geval positief adviseren. De voorzitter: De heer Noldus. De heer Noldus: Voorzitter, dank. Ik stelde de vraag net ook aan mevrouw Koene. Ik ben toch wel benieuwd ook hoe het college daar dan tegenaan kijkt. We gaan nu dit meegeven richting een ontwikkelaar om dit dan te realiseren.

Maar waar ligt dan uiteindelijk de verantwoordelijkheid om het groen gedurende de levensduur van het gebouw, dat zou maar eens 100-plus jaar kunnen zijn, in stand te houden? Ziet het college daar dan toch nog steeds een plicht die rust en blijft rusten bij die ontwikkelaar, of gaan we dat dan vanuit Welstand of een andere manier richting de bewoners op sturen? De heer Burggraaf: Voorzitter, dat zit uiteindelijk in een dergelijk gebouw al snel in een VV-constructie, waarbij je ook verantwoordelijk bent om het onderhoud van het gebouw te voldoen. Dat dat een aspect is van je beheer dat past bij je gebouw en waar je dan gezamenlijk de kosten van draagt. Dan, voorzitter, nog het aspect waar het gaat om het Woonprogramma. De heer Groenewege: Voorzitter. De voorzitter: Wie roept mij? De heer Groenewege, gaat uw gang. De heer Groenewege: Dank u wel. Nog een kort vraagje op het vorige punt, wat de wethouder heeft gezegd over dat het college daar voortaan zelf let op die instandhouding en dat mee gaat nemen in het Handboek Natuurinclusief bouwen, kunnen we dat opvatten als toezegging? De heer Burggraaf: Ja, voorzitter, dat kunt u als een toezegging beschouwen. Voorzitter, het Woningbouwprogramma. In november 2021 is er een bestemmingsplan door u vastgesteld, of in ieder geval door het college en daarna door de raad, met betrekking tot specifiek de Crownpoint-locatie.

Daar is ook een aantal woningen bij genoemd. Daar zat ook als bijlage een stedenbouwkundig kader bij. Die is ook zo genoemd in het

60

raadsvoorstel als leidend voor die ontwikkeling. Het enige wat niet gedaan was, was dat die ook in de besluitvorming als punt erbij stond. Dat is de reden dat deze hier nogmaals bij u voorligt om vast te stellen. Op basis van dat besluit is de eigenaar van Crownpoint ... Heeft wel een hele planuitwerking gedaan, op ook het Woningbouwprogramma wat eronder ligt. Ik wil die wel even in de discussie van elkaar knippen. Daar heb je een ontwikkeling die gaande is, vanuit een bepaald kader wordt gedaan en binnenkort een bouwvergunning kunnen aanvragen. Dat voldoet even, denk ik, aan de vragen die daaromtrent waren. We hebben om een reden die 10-10-40-40 erin gezet, omdat in de Gebiedsvisie was gemeld dat het een hoogwaardige kwalitatieve omgeving is, waarbij je een forse investering moet doen om die kwaliteit toe te voegen. Dat vraagt een flinke financiële bijdrage. Dat is één. Daar moet je ook een goede opbrengst kunnen realiseren. Dat verklaart ook waarom je ziet dat er nu een tekort van 7 miljoen is geprognotiseerd, op basis van het huidige programma. Dat is ook geïdentificeerd als zijnde een locatie die zich goed leent om ook in het hogere segment woningen te ontwikkelen, want dan moet je bepaalde kwaliteit omgeving hebben. Die zijn beperkt. In die context is dit programma er gekomen.

Ik begrijp aan de andere kant ook heel goed de vragen die er nu zijn, want uiteindelijk ontwikkel je per gebiedsontwikkeling een bepaald programma. Op de lange termijn, 2030, 2035, moet dat leiden tot een woningvoorraad waarvan u zegt, dat past bij onze stad als een vitale verhouding van type woningen, waarbij verschillende inkomensgroepen een goede woonplek in onze stad kunnen vinden. We zijn bezig met een woonbrief. We zijn bezig met een realisatiebrief. U krijgt elk kwartaal ook een realisatiemonitor. Die komt begin van het jaar uw kant op. Idealiter zou je die natuurlijk goed tussen de oren willen hebben, om dan vervolgens te kunnen zeggen, dit is het totale programma en we hebben er vertrouwen in dat dat met de verschillende gebieden bij elkaar leidt tot het programma op de lange termijn, waar we fiducie in hebben. Ik zou ook echt willen oproepen dat we met elkaar op die manier gaan handelen, want uiteindelijk realiseer je de meeste woningen als je stabiliteit geeft, ook richting bouwende partijen, wat je koers is. De heer Van der Spoel: Voorzitter. De heer Burggraaf: Dan denken ze, dit is een interessante stad om te investeren, in te bouwen. Dan kan je ook die koers goed vasthouden op de lange termijn. De voorzitter: De heer Van der Spoel, bij interruptie.

De heer Van der Spoel: Ik verbaas me over deze mooie woorden van de wethouder aan de raad, van dat we dat idealiter erbij zouden betrekken. Waarom heeft u er dan ... Dat woord mag ik niet gebruiken. Waarom heeft u er dan niet voor gezorgd dat die brief er lag? De heer Burggraaf: Voorzitter, kijk, dat overzicht is er. Wij hebben, denk ik, in oktober is het geweest, een commissiebijeenkomst gehad, waarin we u in een presentatie hebben meegenomen in wat het Woningbouwprogramma is, hoe we lopen in de realisatie, et cetera. Tegelijkertijd zitten we ook in een nieuwe raadsperiode, waarvan het ook goed is om weer eens even alles door te vertalen. U weet ook, buiten gebeurt er nogal veel op de woningmarkt. Dat hebben we ook in die presentatie duidelijk gemaakt. Dat werken

61

we nu op naar die woonbrief. Dan willen we u graag iets degelijks voorleggen. Daar zijn we mee bezig. Nogmaals, wat er nu voorligt, is stedenbouwkundig kader. Het is niet iets wat nu voor het eerst voorligt. Het is een ontwikkeling die lopende was, een rijdende trein, met een stedenbouwkundig kader die bij het bestemmingsplan Crownpoint ook al heeft voorgelegen, maar nu nog een formele goedkeuring nodig heeft van u. In die context snap ik de oproep vanuit de motie van GroenLinks. Volgens mij, even kijken, die is GroenLinks, VSP en Op Ons Eiland. Klopt dat? Heb ik erop staan. Motie M1. Om te zeggen van, doe nog eens even een onderzoek. Ik zou wel zeggen, we ontraden hem om een ander programma te doen, want we hebben u niet voor niks voorgelegd een programma met een onrendabele top van 7 miljoen. Je kan op je vingers natellen, als er wat anders komt, dan komt er een ander verhaal uit. Maar we snappen ook de behoefte die er is. Als ik die motie zo afpel dan zou ik zeggen, ik snap dat dat onderzoek er is, die ruimte is er. Maak hem dan wel, zou ik zeggen, niet in het eerste kwartaal, maar het tweede kwartaal 2023 voor de oplevering ervan. Want dat is het moment dat we ook met een GREX komen.

Ik zou ook willen zeggen, laten we niet alleen op de financiële kaders toetsen, maar laten we hem dan ook even in het perspectief zetten van het stedelijk woonmilieu wat we daar willen creëren en de context waarbinnen de bebouwing plaatsvindt. Want ik hoor u ook dingen zeggen als een gemixte buurt en een vitale verhouding van verschillende inkomensgroepen et cetera, om dat aspect er dan ook bij te betrekken, bij dat onderzoek. Dan zie ik de laatste bullet, zo spoedig mogelijk daarna de raad een besluit te laten nemen over het onderliggende plan. Dat onderdeel moet ik ontraden, want we hebben nu een stedenbouwkundig kader vastliggen. Als die niet wordt vastgesteld, dan kan je ook niet je bouwvergunning daarop toetsen. Zoals ik al zei, bij Crownpoint zijn we ver. Ik denk dat u als raad ook graag wil dat daar het tempo in blijft, want anders dan moet je langer wachten op woningbouw op die plek. Nogmaals, die laatste bullet ontraad ik. De tweede stelt het college voor om daar het tweede kwartaal 2023 van te maken. Dan het amendement zoals hij er ligt, die geeft met de context die ik er net bij gaf voor wat ons betreft een werkbaar stedenbouwkundig kader, als dat amendement wordt aangenomen. Dan ontraden wij amendement A5, was het geloof ik, of was het A6? Even kijken. A6. Om nu al 30 procent sociale huur in het programma te doen.