RIB 79 - Bijlage 1 - Regioplan Midden-Brabant 2024-2026

Het regioplan en bijbehorende oplossingsrichtingen vormen een startpunt van de regionale samenwerking Oplevering en uitvoering regioplan We leveren het regioplan eind 2023 op (ijkpunt, maar geen eindpunt)

Voor de uitvoering zoeken we naar passende financiering

Vertaling naar concrete IZA-transformatieplannen

Uitvoering m.b.v. andere akkoorden/middelen zoals GALA, WOZO1, TAZ2, HAJ3, etc.

Financiering vanuit eigen organisaties, contractering met verzekeraars, etc.

Oplevering eind 2023 markeert geen eindpunt, maar het startpunt van de regionale samenwerking. Gegeven de uitdagingen blijven we onszelf uitdagen wat we écht anders kunnen doen.

Vanaf 1 januari ligt de focus op het concreet maken en uitvoeren van de werkagenda, het aanjagen van de gezamenlijke beweging en het meten van de bereikte resultaten.

1) Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen; 2) Toekomstbestendige Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn; 3) Hervormingsagenda Jeugd Het regioplan Midden-Brabant

43

5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda

Het regioplan Midden-Brabant

44

B

Regio-afspraken: governance

De sterk regionale dimensie uit het IZA vraagt om een governance ten behoeve van de uitvoering van het regioplan Geen regionaal georganiseerd stelsel…

…wel de vraag regionaal de zorg te transformeren

• Zorgorganisaties zijn vaak actief in meerdere (sub)regio’s en hebben voor complexe zorg vaak bovenregionale functie

• Het IZA, maar ook het WOZO, GALA en TAZ, vragen om een sterk regionale invulling van het zorg- en welzijnsdomein:

• Gemeenten hebben in eerste instantie een lokale scope • Landelijk opererende verzekeraars met landelijk beleid en landelijke financieringsvormen langs zorgdomeinen • Bestaande regionale structuren zijn niet altijd passend bij het IZA, of andere landelijke domein overstijgende akkoorden zoals het WOZO, GALA, TAZ – Governance aanwezig op deelonderdelen (acute zorg, welzijn) – Deelonderdelen hebben soms een match op zorgkantoorregio (bijv. ROAZ) – Soms meerdere vergelijkbare platforms – Vaak onduidelijkheden over taken en mandaten

‒ Opstellen prioritaire regionale opgaven ‒ Uitwerken samenwerkingsafspraken en regionale werkagenda ‒ Dienen met oplossingen aan de slag te gaan en (meetbare) resultaat- en monitoringsafspraken te maken

• Formele participatie organen voor inwoners, patiënten en cliënten hebben een (lokale) scope en er ontbreken regionale verbindingen Regionale governance is daarom belangrijk ten behoeve van de uitvoering van het regioplan Het regioplan Midden-Brabant

45

B

Regio-afspraken: governance

Governance volgt wanneer er behoefte is aan samenwerking en coördinatie; we behandelen dit langs vier onderwerpen Onderwerpen regionale governance Individuele én gezamenlijke verantwoordelijkheden Alle partijen gaan zelf in de eigen organisatie aan de slag met de beoogde gezamenlijke beweging. Meerdere partijen durven dezelfde moeilijke besluiten te nemen. Partijen bewegen niet afzonderlijk een andere kant op. Tegelijkertijd houden we oog voor de belangen en vraagstukken van individuele organisaties.

Governance-afspraken regioplan

• Welke overlegorganen zijn er in de regio? 1. Organisatiestructuur

• Wat zijn de taken en verantwoordelijkheden van deze organen?

• Wat is de vertegenwoordigingsstructuur? Partijen zoeken de samenwerking op instelling-overstijgende uitdagingen en knelpunten (bijvoorbeeld door verschillende domeinen, gemeenten en de zorgverzekeraars op het thema preventie), waarbij het gezamenlijke boven het individuele belang prevaleert.

2. Vertegenwoordiging

• Hoe vaak vindt welk overleg plaats? 3. Overlegstructuur

Collectieve ondersteunende en randvoorwaardelijke activiteiten pakken partijen uit de regio in gezamenlijkheid op binnen een regionale organisatie (bijvoorbeeld door de voortgang op de uitvoering te bewaken, databeschikbaarheid te waarborgen, enzovoort).

Het regioplan Midden-Brabant

• Welke partij vertegenwoordigt in deze structuur wie?

4. Aanpassingen 2024+

• Welke personen sluiten aan bij welk overleg?

• Wat zijn de aanpassingen/aanvulling betreft de governance voor 2024+ t.o.v. de huidige governance?

46

B

Regio-afspraken: governance

1

Organisatiestructuur

Tijdens de regiobeeldfase is er een IZA-programmastructuur opgericht voor de regio Midden-Brabant Huidige organisatiestructuur IZA Midden-Brabant Overlegorgaan

Brede regio bijeenkomsten

Bestuurlijk IZA-team MB

Kernteam IZA

Taken, rollen en verantwoordelijkheden

Bestuurlijke regio alliantie • Consulteren van de brede regio alliantie door het bestuurlijk IZA-team bij de voorbereiding van belangrijke besluiten • Inzetten voor de domein overstijgende samenwerking en beweging van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie

• Tot stand brengen van de domein overstijgende samenwerking en beweging van zorg naar preventie en gezondheid • Vaststellen Regioplan 2024-2026 (uiterlijk 1 januari 2024 gereed) met daarin de regio-opgaven en regio-afspraken • Vaststellen inrichting governance IZA • Aansturen kernteam IZA als opdrachtgever • (Laten) voorbereiden overleg Regio Alliantie • Aansturen monitoren uitvoering Regioplan en (bij)sturen/aanspreken op inhoud, doelen en/of samenwerking • Overzicht houden op transformatieplannen en bijsturen/aanjagen van bepaalde transformaties en verbindingen leggen waar relevant • Actief ambassadeurschap voor achterban: wie vertegenwoordigt (met mandaat) welke sector/organisaties? • Zorgdragen voor eenduidig informeren en communiceren over belangrijke besluiten op drie niveaus: inwoners, organisaties en gemeentebesturen

• Er zijn 5 thema’s geïdentificeerd met één kartrekker per thema: 1. Leefstijl en leefomgeving 2. Gezond en veilig opgroeien 3. Mentale gezondheid 4. Chronische zorgvraag 5. (Kwetsbare) ouderen, nu en straks, • Opstellen Regiobeeld (uiterlijk 29 juni gereed) • Opstellen Regioplan (uiterlijk 1 januari 2024 gereed) en coördinatie van uitvoering • Voorbereiden agenda en overleg bestuurlijk IZA-team MB • Voorbereiden inrichting governance programma IZA • Overzicht houden op stavaza transformatieplannen • Uitwerken concrete opdrachten in (sub)werkgroepen uit kernteam en aanhaken van achterban waar nodig

Duidingssessie • Bijeen komen van strategisch vertegenwoordigers uit de regio en bespreken van domein overstijgende thema's en vorm geven aan de beweging van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie

Het regioplan Midden-Brabant

47

B

Regio-afspraken: governance

2

Vertegenwoordiging

Midden-Brabant heeft gekozen voor een kleine kerngroep met enkele representanten per sector Vertegenwoordigingsvarianten (bestuurlijk IZA-team MB en kernteam IZA) Variant

Volledige vertegenwoordiging

Criteria Draagvlak

De mate waarin alle regionale partijen zich vertegenwoordigd voelen en als gelijkwaardige partner 'aan tafel' zitten

Tijdsinzet voor afstemming en snelheid in besluitvorming De inspanning die nodig is om overeenstemming te krijgen en besluiten te nemen

Aansluiting bij IZA en GALA

De mate waarin vertegenwoordiging past bij hetgeen landelijk is afgesproken

Kerngroep met een/ enkele representant(en) per sector/domein

0 Beperkt Kerngroep met brede gemeentelijke vertegenwoordiging

4 Volledig

Kerngroep met de grootste organisaties op Zvwgebied

Alle partijen aan tafel 4 (m.u.v. ‘kleine’ organisaties)

Alle inhoudelijke thema’s zijn te dekken omdat 3 alle sectoren vertegenwoordigd zijn

2

Traagheid in afstemming 0 en besluitvorming door groot aantal partijen

Relatief snel: beperkt aantal partijen die wel 3 (nagenoeg) hele zorg en welzijn kunnen afdekken

Potentieel niet alle sectoren gedekt of 3 meerdere partijen per sector

3 beperkte

Sluit goed aan want representanten van alle 3 sectoren aan tafel (ZMBR namens zorgsectoren)

Gemeentelijke domein goed vertegenwoordigd, 2 daardoor goede aansluiting op GALA

Sluit aan op IZA, maar niet op partijen buiten 1 Zvw die wel impact hebben op Zvw, en niet op GALA (o.a. welzijn)

Sluit goed aan want alle

4 partijen aan tafel

Aansluiting op grote Brede vertegenwoordiging 2 domeinen Wlz en Wmo van betrokken gemeentes niet geborgd in structuur

Relatief snel, want vertegenwoordiging

In deze variant is elke representant verantwoordelijk voor actief ambassadeurschap bij de achterban, en voor het eenduidig informeren en communiceren over belangrijke besluiten Het regioplan Midden-Brabant

48

B

Regio-afspraken: governance

2

Vertegenwoordiging

Verschillende partijen nemen plaats in zowel het bestuurlijk IZA-team MB als het kernteam IZA – zij vertegenwoordigen hun achterban Vertegenwoordigingsconstructie wordt in de loop der tijd mogelijk verder aangevuld wanneer nieuwe organisaties zich melden

Overzicht achterban per domein Domein

Kartrekkers Bestuurlijk IZA-team MB

Kernteam IZA

Verpleging, verzorging en thuiszorg

•

Thebe

MSZ Huisartsenzorg en andere eerstelijnszorg

• • •

ZMBR

•

Amaliazorg Actief Zorg (thuiszorg) ‘t Heem

ETZ

•

BVI

PrimaCura

• •

Apothekersvereniging Midden- en WestBrabant Diagnovum

•

Onderwijscentrum Leijpark

•

Publieke gezondheidszorg •

Gemeente Tilburg (namens regiogemeenten MB)

Sociaal domein en welzijn VGZ

Burger, patiënt, cliënt vertegenwoordiging

Overig Het regioplan Midden-Brabant

Stichting Maria-Oord Zorggroep Elde Maasduinen

Libra Revalidatie Audiologie

•

GGz Breburg

• • •

PAAZ ETZ De Viersprong Fameus

• •

Novadic-Kentron Sterk Huis

• • • •

• •

Woonlandschap de Leyhoeve Zorgcentrum St. Franciscus

• •

Jeroen Bosch Huisartsen ZORROO

Amarant ASVZ Mentaal Beter Mee/de Meent Groep

• • • •

Siza Prisma RIBW Brabant Deelnemers GGZ Platform

•

GGD Hart voor Brabant

•

GGD Hart voor Brabant

• •

VSV Naburige GGD'en

•

Gemeentelijke organisaties sociaal domein (Toegang)

• •

Onderwijs Mee/de Meent Groep

• •

IMW Innovatienetwerk Jeugd

•

Gemeente Tilburg (namens regiogemeenten MB)

•

Gemeente Tilburg (namens regiogemeenten MB)

• • • • •

Gemeente Tilburg Gemeente Dongen Gemeente Loon op Zand Gemeente Gilze en Rijen Gemeente Goirle

• • • •

Gemeente Heusden Gemeente Hilvarenbeek Gemeente Oisterwijk Gemeente Waalwijk

•

Gemeentelijke wijkteams: Toegang Tilburg, Entree (Dongen), wijkteam Loon op Zand, Dorpsteam Gilze-Rijen, Dorpsteam Goirle, Bijeen Heusden, brede lokale toegang

• • •

Hilvarenbeek, Loket Wegwijs Oisterwijk, Team WijZ Waalwijk Siem Crossroads Veilig Thuis Midden-Brabant

Contour de Twern

•

Contour de Twern

•

Dorpsteams in ABG, Goirle, Heusden, Oisterwijk en Hilvarenbeek (incl. dorpsondersteuners)

•

•

• •

ZMBR

GGZ

Verzekeraar

• • •

De Wever Het Laar Mijzo

Achterban 2e schil: Kleinere partij in regio en/of partijen buiten kernregio; contact op ad-hoc basis en middels bredere communicatie • • •

MSR GHZ

Gemeente

Achterban 1e schil: Middelgrote partijen in kernregio; regelmatig bilateraal contact met vertegenwoordiger

• • •

VGZ CZ Zorgbelang

• • •

VGZ CZ Zorgbelang

• •

Patiëntraden Vertegenwoordiging van cliënten en naasten

• • •

• • • •

Mee/de Meent Groep Burgeninitiatieven Kring KBO Bibliotheek en taalnetwerk

•

Overige zorgverzekeraars

•

Transvorm

• •

Mom-partners (incl. woningbouwcorporaties) Platform sociale zekerheid

Sociale adviesraden Burgerinitiatieven Ervaringsdeskundigen

49

B

Regio-afspraken: governance

3

Overlegstructuur

De leden van de verschillende overleggen komen op verschillende frequenties bijeen Overlegstructuur Brede regio bijeenkomsten Overlegstructuur

• •

Leden

•

Bestuurlijk IZA-team MB

2023 – 2026 1-2 keer per jaar in de vorm van zowel bestuurlijke regio alliantie bijeenkomsten als duidingssessies (duidingssessie vindt vóór regio alliantie plaats)

•

Achterban uit de regio (samenstelling ligt niet vast en wordt aangevuld wanneer nieuwe partijen zich melden)

Initiatiefnemers: • Gemeente Tilburg (namens regio gemeenten Midden-Brabant): wethouder en concerndirecteur • VGZ: regiomanager • ZMBR (namens de zorgorganisaties): voorzitter en vice-voorzitter algemeen bestuur

• •

Tot en met 2023: maandelijks (vanwege oplevering Regioplan en governance) Na 1 januari 2024: per kwartaal Bij voorkeur: fysieke bijeenkomst van 1,5 uur

IZA-partners: • CZ: regiomanager • GGD Hart voor Brabant: directeur publieke gezondheid • Contour de Twern: directeur-bestuurder • Zorgbelang: directeur-bestuurder

Het regioplan Midden-Brabant

Kernteam IZA • •

Maandelijks, vaker indien nodig Bij voorkeur: fysieke bijeenkomst van 1,5 uur

Initiatiefnemers: • Gemeente Tilburg (namens regio gemeenten Midden-Brabant) • VGZ • ZMBR (namens de zorgorganisaties) IZA-partners: • Contour de Twern (kartrekker leefstijl en leefomgeving) • GGD Hart voor Brabant (kartrekker gezond en veilig opgroeien en leefstijl en leefomgeving) • GGz Breburg (kartrekker mentale gezondheid) • ETZ (kartrekker chronische zorgvraag) • Thebe (kartrekker (kwetsbare) ouderen, nu en straks) • CZ • PrimaCura • Zorgbelang

50

B

Regio-afspraken: governance

4

Aanpassingen 2024+

In 2024 wordt de bestaande governance structuur voortgezet met een aantal aanpassingen en aanvullingen Belangrijke aanpassingen en aanvullingen in 2024 t.o.v. 2023 2023 Samenvatting belangrijkste punten huidige governance

2024+ Aanpassingen en/of aanvullingen t.o.v. 2023

Bestuurlijke regio alliantie

• • •

Komt 1-2 x per jaar bij elkaar Zet in op domeinoverstijgende samenwerking en thema's Wordt geconsulteerd bij belangrijke besluiten

Duidingssessie

• •

Komt 1-2 x per jaar bij elkaar (voorafgaand aan bestuurlijke regio alliantie bijeenkomst) Zet in op domeinoverstijgende samenwerking en thema's

•

Aanhaken van vertegenwoordigers van inwoners, cliënten en patiënten bij de duidingssessies

Bestuurlijk IZA-team MB

• •

Komt maandelijks bij elkaar Bestaat uit een kleine kerngroep met een enkele representant per sector

• • •

• • • • • •

Stelt regioplan en governance IZA vast Stuurt kernteam IZA aan Monitort uitvoering regioplan en stuurt bij zo nodig op inhoud en samenwerking Houdt overzicht op, stuurt bij en jaagt transformatie(plannen) aan Is actief ambassadeur richting achterban Draagt zorg voor eenduidig informeren en communiceren over belangrijke besluiten op drie niveaus: inwoners, organisaties en gemeentebesturen

• •

Start het jaar 2024 met een langere hei-sessie Komt per kwartaal bij elkaar Heeft per (overkoepelend) thema een bestuurlijk aanspreekpunt, die monitort en zo nodig het kernteam bijstuurt op inhoud of samenwerking, of waar nodig het gesprek aangaat met organisaties Communiceert richting achterban over voortgang Spreekt achterban en partners aan op verantwoordelijkheid in het kader van het regioplan en de bredere beweging indien nodig

• • • • • • • •

Komt maandelijks bij elkaar Bestaat uit een kleine kerngroep met een enkele representant per sector Per thema is er één kartrekker in het kernteam Stelt regiobeeld en regioplan op en coördineert de uitvoering Bereid bestuurlijke bijeenkomsten voor Is inhoudelijke drijver op de thema’s Houdt overzicht op stand van zaken transformatieplannen Werkt concrete opdrachten uit in (sub)werkgroepen

•

Stelt zo nodig ook een kartrekker aan op aanvullende thema’s of bewegingen (in het geval die voortkomen uit het regioplan)

•

Leden praten zijn/haar bestuurder bij over voortgang in het kernteam IZA, in voorbereiding op bestuurlijk IZA-team MB Werkt werkagenda verder uit in Q1 2024 Ziet toe op en monitort de uitvoering van de werkagenda, incl. voortgang op de thema’s en rapporteert dit aan het Bestuurlijk IZA-team MB; de uitwerking en uitvoering van de initiatieven ligt bij de betrokken partijen Kan een leidende rol hebben in uitwerking van bijvoorbeeld transformatieplannen, maar dat hoeft niet (afhankelijk van de plannen) Is penvoerder van het regioplan (dynamisch document) en stelt zo nodig (1x per half jaar) aanpassingen voor richting het bestuurlijk IZA-team

Kernteam IZA

• •

• •

(Transformatie) plannen en initiatieven

• •

Kernteam IZA houdt overzicht op transformatieplannen Bestuurlijk IZA-team MB stuurt bij of jaagt aan waar nodig

Het regioplan Midden-Brabant

• • •

Mandaat van initiatieven (en transformatieplannen) ligt bij organisaties zelf; bestuurlijk IZA-team kan aanjagen en bijsturen door het gesprek aan te gaan (bijv. n.a.v. monitoring) (Transformatie)plannen krijgen eigen governance (niet per se verbonden aan kernteam IZA), met eigen monitoring en financiële afspraken Kernteam IZA en bestuurlijk IZA-team MB worden geïnformeerd over de status van transformatieplannen vanuit organisaties

51

5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda

Het regioplan Midden-Brabant

52

C

Regio-afspraken: monitoring

Om de uitvoering van het regioplan te monitoren maken we de voortgang en impact kwalitatief en kwantitatief inzichtelijk Monitoring regioplan Achtergrond monitoring regioplan •

Context • •

Noodzaak monitoring

•

•

•

Voorgestelde monitoring •

Het regioplan Midden-Brabant

Opzet monitoring uitvoering regioplan

Het regioplan beschrijft a.d.h.v. welke oplossingen invulling wordt gegeven aan de prioritaire opgaven in de regio Onderdeel van de uitvoering van het regioplan is om de voortgang inzichtelijk te maken

Voortgang Voortgang op de werkagenda en het 'lerende proces' maken we (kwalitatief) inzichtelijk om te beoordelen of de plannen goed en tijdig worden uitgevoerd (en bijgestuurd)

Monitoring geeft handvatten om te beoordelen of de regio de beoogde beweging in gang zet, de oplossingen bijdragen aan de prioritaire opgaven en waar eventuele bijsturing nodig is Middels een set aan kwalitatieve en kwantitatieve KPI's kan de voortgang en impact van het regioplan inzichtelijk gemaakt wordt en lessen getrokken worden

Gezamenlijke beweging Vordering op de beoogde gezamenlijke beweging maken we (kwalitatief en waar mogelijk kwantitatief) inzichtelijk om te beoordelen of we de juiste prioriteiten en focus hebben

Monitoring wordt ingericht langs vier lijnen om impact van de hele agenda in beeld te krijgen: voortgang, gezamenlijke beweging, toegankelijkheid en thema's van de prioritaire opgaven Uitgangspunt is dat nieuwe registratielast in principe wordt voorkomen, KPI's gekozen worden waar direct invloed op uit te oefenen is en het totaal aantal KPI's beperkt blijft Hoofdstuk monitoring omschrijft opzet en indicatoren op hoofdlijnen en geldt als startpunt. Verdere uitwerking vindt plaats in Q1 2024 (waarbij de vragen in welke context we willen meten en met welke doeleinden van belang zijn)

Toegankelijkheid Toegankelijkheid maken we inzichtelijk om te beoordelen in hoeverre zorg in de regio toegankelijk en beschikbaar blijft, waar de knelpunten zich bevinden en met welke plannen de grootste impact maken

Thema's prioritaire opgaven Per thema van de prioritaire opgaven definiëren we een set aan overkoepelende meetbare KPI's om te beoordelen of we op elk van de opgaven de juiste beoogde beweging in gang zetten Leefstijl en leefomgeving

Gezond en veilig opgroeien

Mentale gezondheid

Chronische zorgvraag

(Kwetsbare) ouderen, nu en straks

53

C

Regio-afspraken: monitoring

Monitoring van het regioplan vindt plaats op voortgang, de beweging, toegankelijkheid en de thema's van de prioritaire opgaven Indicatoren regioplan Voortgang •

Voortgang op uitvoering planning werkagenda en daarmee de verdere uitwerking en implementatie van de gedefinieerde oplossingsrichtingen

•

Kwalitatieve duiding van het 'lerende proces' waarbij we ons afvragen of we voldoende anticiperen op nieuwe inzichten en (maatschappelijke) veranderingen om ons heen

Gezamenlijke beweging •

Kwalitatieve (en waar mogelijk kwantitatieve) duiding van de voortgang op de gezamenlijke beweging a.d.h.v. de geformuleerde kernpunten

Toegankelijkheid •

Regioniveau: totale personeelsontwikkeling zorg en welzijn voor Midden-Brabant en andere factoren over aanbod (in)formele zorg (bijv. druk op mantelzorgers, werkgeluk)

•

Instellingniveau: personeelsontwikkeling en wachtlijsten per (grote) instelling in de regio

•

Planniveau: impact initiatief op personeelsbehoefte voor belangrijkste plannen (bijvoorbeeld uitgewerkt in KPI's van transformatieplannen)

Thema's prioritaire opgaven (uitgangspunt is om per opgave KPI's op zowel 'de voorkant' als 'de achterkant' in te richten) Leefstijl en leefomgeving • Indicatoren leefstijl (alcohol, roken, bewegen, etc.) • Indicatoren (ervaren) gezondheid

Gezond en veilig opgroeien • Indicatoren omstandigheden geboortes en opvoedproblematiek ouders

Mentale gezondheid • Percentage personen met mentale klachten en deel dat ermee om kan gaan

Chronische zorgvraag • Percentage personen met één of meerdere chronische aandoeningen

(Kwetsbare) ouderen, nu en straks • Aandeel kwetsbare ouderen en deel met aandoeningen

• Indicatoren pestgedrag jeugd

• Indicatoren mentale gezondheid en welzijn (stress, eenzaamheid, etc.)

• Indicatoren leefstijl/gezondheid chronisch zieken

• Indicatoren leefstijl/gezondheid (kwetsbare) ouderen

• Percentage chronisch zieken met regie over eigen leven

• Aandeel (kwetsbare) ouderen met regie over eigen leven

• Aantal behandelingen mogelijk via thuismonitoring en aantal behandelingen uit het ziekenhuis verplaatst

• Indicatoren doorstroom (kwetsbare) ouderen in keten

• Indicatoren fysieke leefomgeving

• Indicatoren leefstijl/gezondheid kinderen en jongeren

• Indicatoren sociale leefomgeving

• Indicatoren mentale gezondheid jongeren

• Betrokkenheid buurt en vrijwilligerswerk

• Percentage jongeren dat veerkrachtig/weerbaar is

• Aandeel verwijzingen na Verkennend Gesprek en aandeel doorverwijzingen • Aandeel en doelmatigheid specifieke doelgroepen

• Aandeel (kwetsbare) ouderen met/zonder mantelzorger

Indicatoren zijn illustratief en vormen een startpunt voor verdere uitwerking (KPI's worden in Q1 2024 vastgesteld, zie voorbeelden in appendix) Het regioplan Midden-Brabant

54

C

Regio-afspraken: monitoring

Elementen uit de monitoring kennen verantwoordelijke partijen en vaste frequentie met bijbehorende werkafspraken Werkafspraken monitoring Elementen monitoring

Verantwoordelijke

Frequentie

Werkafspraken Voortgang van de werkagenda en bijbehorende acties worden iedere maand besproken in het kernteam IZA en bijgestuurd waar nodig (ieder kwartaal wordt hierover teruggekoppeld aan het bestuurlijk IZA-team MB). Kwalitatieve reflectie op voortgang vindt ieder half jaar plaats met een terugkoppeling richting het bestuurlijk IZA-team MB

Voortgang

Kartrekkers op de prioritaire opgaven vanuit kernteam IZA

Halfjaarlijks (alleen werkagenda maandelijks)

Gezamenlijke beweging

Bestuurlijk IZA-team MB

Jaarlijks

Voortgang op de gezamenlijke beweging wordt ieder jaar besproken door zowel het kernteam IZA als het bestuurlijk IZA-team MB. Afhankelijk van de inzichten wordt bepaald welke elementen van de beweging om extra aandacht vragen

Toegankelijkheid

Regioniveau: bestuurlijk IZA-team MB Instellingsniveau: individuele organisaties Planniveau: betrokken partijen

Halfjaarlijks

Ontwikkeling en knelpunten toegankelijkheid worden ieder half jaar besproken in het kernteam IZA en belangrijkste inzichten worden teruggekoppeld aan het bestuurlijk IZA-team MB. Afhankelijk van specifieke knelpunten wordt geëvalueerd of bestaande plannen passend en toereikend genoeg zijn en waar eventueel (bij)sturing nodig is

Thema's prioritaire opgaven

Kartrekkers op de prioritaire opgaven vanuit kernteam IZA

Halfjaarlijks

Ontwikkeling op de geformuleerde KPI's per prioritaire opgave wordt ieder half jaar besproken door het kernteam IZA en belangrijkste inzichten worden teruggekoppeld aan het bestuurlijk IZA-team MB. O.b.v. inzichten wordt bepaald welke opgaven om (bij)sturing vragen en waar eventueel aanpassingen aan de werkagenda nodig zijn

Monitoring en de bijhorende KPI's zijn gericht op het geven van sturing aan de uitvoering van het regioplan en het kunnen prioriteren en aanjagen, maar bevatten geen concrete resultaatafspraken tussen partijen en zijn niet gelieerd aan de monitoring van individuele transformatieplannen. In de transformatieplannen worden door de betrokken partijen resultaatafspraken en bijbehorende KPI's vastgesteld. Het regioplan Midden-Brabant

55

5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda

Het regioplan Midden-Brabant

56

D

Randvoorwaarden en risico's

We zien een aantal randvoorwaarden die de uitvoering van het regioplan versnellen en bevorderen Randvoorwaarden Randvoorwaarden

Toelichting

Publiekscampagne

• • •

Bewustzijn inwoners en professionals over eigen verantwoordelijkheid (zelf tenzij) Regionaal kader met leidende principes wat betreft verwachtingen voor zowel inwoners als professionals Gezamenlijke leerprogramma's gericht op inwoners

Bekostiging/contractering

• • •

Financiële ontschotting/domeinoverstijgende financiering Meer structurele financiering voor welzijn, gezondheid en preventie Passende bekostiging i.r.t. zorgtransformatie (bijv. digitalisering) en bilaterale contractering door zorgverzekeraars

Data- en informatie-uitwisseling

• •

Gegevensdeling en informatievoorziening (in lijn met AVG) Gemeenschappelijke taal en terminologie

Arbeidsmarkt

• •

Aansluiting opleidingen aan vereiste kwaliteiten medewerkers en maatschappelijke uitdagingen Mogelijkheden tot transmuraal opleiden én transmuraal werken

• • •

Wet- en regelgeving die het mogelijk maakt om een gezonde leefstijl en leefomgeving te bevorderen (of om ongezonde keuzes te ontmoedigen of te verbieden) Juridische kaders en dekking bij afwijking van richtlijnen (bijv. in het kader van JZoJP) Wijziging Jeugdwet wat betreft hoeveelheid verwijzingen vanuit medisch domein naar ingekochte zorg

Ontwikkeling en gebruik zorgtechnologieën

• •

Digitale vaardigheden inwoners en betrokkenen (professionals, ondersteuners, mantelzorgers, etc.) Ontwikkeling van nieuwe zorgtechnologieën die professionals ontlasten en gebruiksvriendelijk zijn voor de patiënt

Ondersteuningscapaciteit

•

Voldoende vrijgespeelde en financieel gedekte ondersteunende capaciteit vanuit organisaties om uitvoering te geven aan het regioplan

Gelijkgerichtheid

• • •

Gelijkgericht en overeenkomend (toetsing)beleid van o.a. financiers en overheidsinstanties Provinciaal beleid (o.a. omtrent leefomgeving, luchtkwaliteit en omgevingsdiensten) afstemmen Gelijk gerichtheid door het spreken van een gezamenlijke taal

Inwonerparticipatie

•

Inbreng en betrokkenheid vanuit inwoners in de uitvoering van het regioplan en de individuele transformatieplannen

Wet- en regelgeving

Randvoorwaarden zijn relevant op zowel instelling, regionaal als landelijk niveau, maar niet altijd op elk niveau beïnvloedbaar (bijv. afhankelijk van keuzes vanuit de politiek of overheid). Verdere uitwerking en adressering van randvoorwaarden vindt plaats begin 2024 Het regioplan Midden-Brabant

57

D

Randvoorwaarden en risico's

Risico's bestaan onder andere op beschikbare personele capaciteit en conformering van organisaties aan gezamenlijke beweging Risico's Risico's 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

Maatregelen

Onvoldoende personele capaciteit beschikbaar om uitvoering te geven aan het regioplan

Partijen maken afspraken over benodigde personele uitvoeringscapaciteit zodat verwachtingen helder zijn. Waar mogelijk wordt aanspraak gemaakt op transformatiemiddelen om extra capaciteit en evt. een programmabureau in te zetten

Individuele organisaties houden zich in de praktijk niet aan de principes van de gezamenlijke beweging

Bestuurlijk IZA-team MB spreekt bestuurders van organisaties indien nodig aan op verantwoordelijkheid – tijdens brede bijeenkomsten blijft op het belang van de beweging en samenwerking gehamerd worden

Beperkt zicht op voortgang op o.a. gezamenlijke beweging en prioritaire opgaven uit regioplan

Kernteam IZA werkt in Q1 2024 concrete monitoring KPI's verder uit en koppelt uitkomsten periodiek terug aan het bestuurlijk IZA-team MB om sturing te geven aan uitvoering van het regioplan

Onvoldoende focus op impactvolle gezamenlijke initiatieven waardoor opgaven en toegankelijk verder onder druk staan

Concretisering en prioritering in Q1 2024 en vertaling naar transformatieplannen. Impact op toegankelijkheid wordt meetbaar gemaakt en vergeleken met waar knelpunten zitten (bijv. capaciteit huisartsen in balans met zorgvraag)

Laaggeletterden regio (12%) doen groot beroep op zorg en ondersteuning, maar hebben beperkte digitale vaardigheden

Aansluiting van digitale oplossingen en bijbehorende communicatie op laaggeletterden en, wanneer dit niet mogelijk is, het borgen van de mogelijkheid tot fysieke zorg en ondersteuning voor deze doelgroep

Overschatting zelf- en samenredzaamheid gemeenschappen met onevenredig beroep op veerkracht van kwetsbaren

Naast het stimuleren van zelf- en samenredzaamheid ook maatwerkoplossingen blijven bieden, met name aan de meest kwetsbaren in de samenleving (met voldoende regelruime en ontschotting)

Beperkt verandervermogen van de maatschappij en de sociale basis of eventuele overbelasting van burgers en de gemeenschap

Aandacht houden op en monitoren van de beoogde verandering, maar met het besef dat maatschappelijke veranderingen en het versterken van de sociale basis opdrachten van de lange adem zijn

Inwoners zijn onvoldoende betrokken en plannen sluiten onvoldoende aan bij de behoeften van patiënten en cliënten

Inwoners, cliënten en patiënten blijven betrekken tijdens de uitvoering van het regioplan én de uitwerking en uitvoering van transformatieplannen en andere projecten

Verplaatsing van zorg zorgt voor ontlasting aan de ene kant, maar toenemende druk aan de andere kant

Inzichtelijk maken wat de verwachte verschuiving is 'naar de voorkant' van initiatieven die zorg verplaatsen en vervolgens duidelijke afspraken maken over rollen, taken en verantwoordelijkheden en impact per actie monitoren

De 24-uurs economie en digitalisering zorgen voor toename aan zorgvragen en ongeduld bij patiënten

Neveneffecten van o.a. digitalisering monitoren en o.a. middels publiekscampagnes hier richting inwoners actief aandacht aan besteden

Sociaal domein, het voorliggend veld en diverse gemeenten worden onvoldoende betrokken

Relevante partijen worden al bij opstellen en uitwerking van plannen betrokken – wanneer samenwerking onvoldoende is kan dit geëscaleerd worden naar het kernteam IZA en, indien nodig, naar het bestuurlijk IZA-team MB

ZMBR is vertegenwoordigingsstructuur van zorgorganisaties. Vraag is of alle zorgorganisaties zich goed vertegenwoordigd blijven voelen

Gesprek blijven voeren met zorgorganisaties uit achterban of vertegenwoordiging voldoende geborgd is in de vorm van ZMBR en, zo niet, wat daar dan voor nodig is

Het regioplan Midden-Brabant

58

5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda

Het regioplan Midden-Brabant

59

E

Regio-afspraken: inwonerparticipatie

Het regioplan Midden-Brabant

60

E

Regio-afspraken: inwonerparticipatie

Inwoner, cliënt en patiënt praten mee over zorg en gezondheid in Midden-Brabant Aanleiding en uitwerking & vooruitblik 2024 Aanleiding en uitwerking •

De regio Midden-Brabant kent een diverse vertegenwoordiging van patiënten, cliënten en hun naasten in verschillende raden binnen zorgorganisaties

•

Denk hierbij aan de cliëntenraad van het ziekenhuis, diverse cliëntenraden bij zorgorganisaties voor verschillende doelgroepen zoals jeugd en volwassenen, en meerdere diagnoses of ziektebeelden. Daarnaast zijn er een centrale cliëntenraad en een vertegenwoordiging van patiënten in de patiëntenraad van de huisartsengroep

•

Naast de formele raden, waaronder ook de sociale adviesraden van gemeenten vallen, zijn er ook groepen vanuit het sociaal domein die actief zijn op het gebied van welzijn en zorg. Denk hierbij aan seniorenvereniging zoals KBO's, dorps- en wijkraden, lotgenotencontact, patiëntenverenigingen en sportvereniging gericht op specifieke groepen

Het regioplan Midden-Brabant

Vooruitblik 2024 •

Inwoners hebben behoefte om betrokken te zijn bij de ontwikkeling en uitwerking van het regioplan. Wat vinden zij belangrijk? Ze willen geïnformeerd worden over het regioplan, de uitvoering, vervolgstappen en de resultaten

•

Daarnaast zien ze zichzelf als gelijkwaardige gesprekspartners die een rol willen spelen in het meedenken en praten over de voornaamste opgaven, plannen en oplossingen. Inwoners willen het kernteam IZA adviseren over vervolgstappen en met hen samenwerken. Ook zijn inwoners bereid om een rol te spelen in de beweging van ziekte naar gezondheid. Ze vragen verder aandacht voor bestaande initiatieven die bijdragen aan de opgaven en oplossingen voor de toekomst van de zorg

•

Zorgbelang Brabant adviseert om in te zetten op een duurzame samenwerking tussen het gemeentelijke domein, zorgorganisaties en inwoners tijdens de uitwerking en uitvoering van het regioplan. Met aandacht voor ontmoeten en inspireren, leren en ontwikkelen, en klankborden. Vanaf 2024 gaan de samenwerkingspartners aan de slag met de verdere uitwerking en de uitvoering van het regioplan

61

E

Regio-afspraken: inwonerparticipatie

Inwoners kunnen en willen een actieve rol oppakken in de uitvoering van het regioplan Participatie Tijdens de werksessies en gesprekken hebben deelnemers zich uitgesproken over de rol die zij kunnen en willen oppakken binnen het regioplan en de uitvoering daarvan. Aan de hand van de zes stappen in de participatiecirkel geven wij een weergave. Informeren • Iedere deelnemer sprak uit dat zij graag geïnformeerd willen worden over het regioplan, de uitvoering, de vervolgstappen en de resultaten die behaald worden. Door middel van kennisdelen kunnen inwoners en vertegenwoordigers eigenaarschap pakken. Dat is de eerste essentiële stap die ingebouwd zou moeten worden Adviseren • De adviesraden sociaal domein en cliënten- en patiëntenraden voelen een grote verantwoordelijkheid om de eigen gemeente of organisatie te adviseren als het gaat om de vervolgstappen in het IZA, maar ook in de beweging die IZA beoogt. Enkele leden van deze vertegenwoordiging voelen ook de ruimte om de adviezen te delen in de regio of bij meerdere organisaties. Als het gaat om input geven voor de uitvoering van de opgaven en de transformatieplannen zijn deelnemers geïnteresseerd om zich aan te sluiten mits de opgave of het plan past bij persoonlijke interesse of kennis. De overige organisaties willen adviseren aan de brede beweging die IZA beoogt, maar ook per opgave of plan.

Voor het adviseren op regionaal niveau is het wel noodzakelijk dat er meer eenheid van taal komt en dat men elkaar leert kennen. Onderlinge uitwisseling is essentieel Samenwerken • De deelnemers geven aan dat zij graag willen samenwerken binnen IZA MiddenBrabant. Zij kunnen bijdragen aan de uitvoering van het regioplan maar ook bij het maken van transformatieplannen en het aandragen van oplossingen of initiatieven. Zij geven aan dat zij een essentiële rol hebben als het gaat om de beweging die IZA gaat versterken, zoals van ziekte en zorg naar gezondheid en ondersteuning. De thema’s van positieve gezondheid worden door de meeste organisaties omarmt en bieden een perspectief wat breder in te zetten is Het regioplan Midden-Brabant

Meedenken en praten • Een groot deel van de deelnemers geeft aan dat zij graag willen meedenken en praten over de prioritaire opgaven, de transformatieplannen en de oplossingen. Zij zien voor zichzelf een rol als gelijkwaardig gesprekspartner in de uitvoering Meebeslissen • Niet alle deelnemers zijn in staat zijn om de rol als meebeslisser te pakken in de huidige opzet van het regioplan. Enkele deelnemers geven aan dat zij in de vervolgstappen wel een rol willen oppakken als het gaat om beslissingen nemen. Denk hierbij voornamelijk aan beslissingen op inhoud van de opgave, organisatie of gemeenteniveau. Hiervoor kan er gebruik gemaakt worden van de regionale structuur van de bestaande cliëntenraden en Adviesraden Sociaal Domein (ASD’s) Eigen initiatieven nemen • De deelnemers hebben verschillende ideeën over het nemen van eigen initiatieven. Er zijn ook al bestaande initiatieven die verreikend zijn op de huidige opgaven en oplossingen. In de uitvoering van het regioplan beogen zij dat er ook ruimte is om eigen initiatieven te nemen van zowel de huidige vertegenwoordigingen als initiatieven die nog niet betrokken zijn • Hiervoor is duurzame betrokkenheid en verbinding van inwoners in de regio nodig. Zij hebben behoefte om te verbinden op kennis en kunde en geven aan dat ontmoetingen hierbij essentieel zijn.

Om de opgaven in de regio op te pakken is het nodig om samen te leren en invulling te geven aan het regioplan. • In het regioplan is het wenselijk om het inwonersperspectief op te nemen, want inwoners willen betrokken worden. Vanuit de regio ontwikkelt het IZA-team een gezamenlijke visie en betrekken wij inwoners bij de regionale uitdagingen en oplossingen. Ook zien wij een rol voor inwoners bij de uitvoering van het regioplan en de transformatie van zorg en ziekte naar welzijn, gezondheid en preventie. We investeren in de betrokkenheid van inwoners door het opbouwen van vertrouwen in Zorgbelang Brabant, evenals het verschaffen van kennis en middelen om actief deel te nemen. Samen met inwoners gaan we aan de slag om onze doelen te behalen

62

E

Regio-afspraken: inwonerparticipatie

Versteviging van de inwonerparticipatie vraagt om commitment en investering (1/2) Randvoorwaarden voor participatie Zorg voor heldere en tijdige communicatie

Zorg voor continue raadpleging

• Geef doorlopende informatie en communiceer over de ontwikkelingen in de zorg en het sociaal domein, de uitvoering van het regioplan, onze ambities en doelstellingen, de voortgang van processtappen en lopende activiteiten. Zorg dat dit is voorzien van een tijdspad aan inwoners. Dit past binnen de stap 'informeren' van de participatiecirkel

• Het raadplegen van inwoners draagt bij aan de gemeenschapsvorming en het nemen van beslissingen die aansluiten bij de behoeften en wensen van de inwoners. Dit is een continu proces en niet een eenmalige gebeurtenis. Het opbouwen van een continue raadpleging vraagt verschillende methoden en draagt bij aan een structurele dialoog tussen inwoners en zorgorganisaties en -professionals

• Dit plan is opgesteld in het najaar 2023 tijdens de opmaak van het regioplan. Daarnaast is het van belang om ook zorgprofessionals mee te nemen in de ambities en doelstellingen van het regioplan en de eventuele veranderingen waar zij mee te maken krijgen. De betrokken cliëntenorganisaties bij IZA Midden Brabant hebben aangegeven ook een rol te willen vervullen in het informeren van hun eigen achterban • Daarom is het noodzakelijk om deze organisaties te voorzien van informatie zodat ze samen met de gemeenten en zorgorganisaties in de regio de inwoners kunnen informeren Het regioplan Midden-Brabant

• Deze dialoog vergroot de betrokkenheid van inwoners bij veranderingen in de zorg en draagt bij aan het succes van de uitkomsten. Bij het raadplegen van inwoners is het belangrijk dat er sprake is van inclusiviteit • Tijdens de uitvoering van het regioplan dienen hier nog stappen in gezet te worden. Het vraagt ook om eenheid van taal en een duidelijk kader

Sluit aan bij de behoeften en energie van de gemeenschap • Door inwoners op een actieve manier te betrekken en naar hun stem te luisteren, kun je een inclusief en effectief gezondheidszorgsysteem bevorderen dat beter aansluit bij de behoeften van de gemeenschap • Inwoners willen graag adviseren als het gaat om veranderingen in de zorg, maar neem ook de tijd om naar de zorgen, behoeften en ideeën van inwoners te luisteren • Als de regio dit oppakt samen met de bestaande ASD’s en cliëntenraden kunnen zij echt aansluiten bij wat inwoners nodig hebben van de betrokken organisaties en tegelijkertijd kunnen zij de inwoners ruimte geven om zelf de adviezen uit te voeren in de praktijk. Deze ruimte draagt bij aan de verwachting van inwoners om meer eigenaarschap te verkrijgen.

63

E

Regio-afspraken: inwonerparticipatie

Versteviging van de inwonerparticipatie vraagt om commitment en investering (2/2) Randvoorwaarden voor participatie Inspraak en advies • Werk samen met de regionale vertegenwoordiging van inwoners, patiënten en cliënten om gebruik te maken van de vaste structuren in de regio voor inspraak en advies. De formele rollen van de cliëntenraden en de ASD staan beschreven in deze structuren en werken in de praktijk. Meer verbinding tussen de cliëntenraden en de ASD zou wenselijk zijn en het IZA biedt de mogelijkheid om een regionaal netwerk van participatieorganen te faciliteren.

Het regioplan Midden-Brabant

Maak gebruik van bestaande initiatieven op het gebied van preventie en zelfzorg • Zelfbeheer van gezondheid is een cruciaal aspect van een gezonde levensstijl. Het verwijst naar het bewust nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen gezondheid en welzijn. Individuen die actief deelnemen aan hun eigen gezondheidsbeheer verminderen niet alleen de belasting van gezondheidszorgsystemen, maar dragen ook bij aan het bevorderen van een gezondere samenleving als geheel • Er zijn al veel voorbeelden van inwoners die zelf het voortouw nemen in het verbeteren van de gezondheid. Deze opkomst benadrukt het belang van een bottom-up benadering waarbij de gemeenschap zelf actief betrokken is bij het vormgeven van haar welzijn. Een van de meest opvallende aspecten van burgerinitiatieven is de diversiteit van aanbod. Bovendien zijn zij vaak gericht op een hulpvraag dichtbij. Het is deze lokale betrokkenheid die hen effectief maakt in het aanpakken van specifieke gezondheidsproblemen. Burgerinitiatieven spelen een belangrijke rol daar waar het gaat om preventie. Initiatieven zetten zich bijvoorbeeld in voor burenhulp en dragen bij aan de leefbaarheid en sociale cohesie in een wijk, dorp of gemeenschap. Dit aspect van preventie is essentieel om de druk op traditionele gezondheidszorgsystemen te verminderen.

Wanneer mensen zich gezamenlijk inzetten voor gezondheidskwesties, ontstaat er bovendien een gevoel van gemeenschapszin en onderlinge ondersteuning. Dit draagt niet alleen bij aan de fysieke gezondheid, maar ook aan het mentale welzijn van individuen

Inwonerscommunicatie • De betrokken partijen communiceren doorlopend proactief naar patiënten/burgers, mantelzorgers en zorgprofessionals op basis van een communicatieplan/kalender. Hierbij ligt de focus op het bevorderen van eigen regie en zelfredzaamheid, evenals het verminderen van beperkte gezondheidsvaardigheden, met speciale aandacht voor het gebruik van hybride zorg • Door hierin samen op te trekken ontstaat er een uniforme boodschap waar inwoners als gelijkwaardig partner worden aangesproken op de veranderingen in het landschap van zorg en ondersteuning

64

5. Regio-afspraken A. Oplossingsrichtingen B. Governance

C. Monitoring D. Randvoorwaarden en risico's E. Inwonerparticipatie F. Werkagenda

Het regioplan Midden-Brabant

65

F

Regio-afspraken: werkagenda

Een aantal principe afspraken staat aan de basis van de uitvoering van het regioplan Principe afspraken • We zetten in op de gezamenlijke beweging en de prioritaire opgaven • We zetten actief in op het realiseren van transformaties (met of zonder transformatiemiddelen) die voldoen aan: i) gezond blijven en voorkomen van zorg, ii) passende zorg en ondersteuning en iii) slimmer (samen)werken • We dragen middels deze plannen bij aan de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van zorg en welzijn • We maken hierbij goede afspraken over structurele passende financiering en contractering voor succesvolle transformaties, zodat de continuïteit geborgd wordt • We zorgen ervoor dat inwoners voldoende betrokken zijn bij het opstellen en uitvoeren van deze plannen

Organisaties nemen individueel en gezamenlijk (in samenwerkingen en als collectief) een verantwoordelijkheid: we versterken elkaar en spreken elkaar aan waar nodig, maar hebben oog voor de context van individuele organisaties Principe afspraken staan aan de basis van de uitvoering van het regioplan. De werkagenda van het regioplan geldt als een startpunt voor de uitvoering, maar is nadrukkelijk nog 'in oprichting', wordt in Q1 2024 verder aangevuld en aangescherpt met partijen uit de regio en blijft daarna dynamisch. Het regioplan Midden-Brabant

66

F

Regio-afspraken: werkagenda

Deze werkagenda vertaalt zich naar een aantal onderwerpen voor het bestuurlijk IZA-team MB voor de komende periode Onderwerpen bestuurlijke agenda 2024 •

Gezamenlijke transformaties: aanjagen gezamenlijke transformatieplannen en eventueel aanvraag van financiële middelen (bijv. vanuit IZA of andere akkoorden/bronnen)

•

Individuele transformaties: aanjagen en verbinden van transformaties die plaatsvinden op organisatieniveau

•

Regionale IZA-organisatie: doorontwikkelen van regionale organisatie (bestuurlijke regio alliantie, duidingssessie, bestuurlijke IZA-team MB, kernteam IZA) ter ondersteuning aan de uitvoering van het regioplan, bijv. programmabureau en afspraken rondom monitoring

•

Bestendigen inwonerparticipatie: aanhaken van inwoners bij realiseren beweging en uitwerken van de transformatieplannen, waarbij we de inwoner beschouwen als producent van zijn/haar eigen gezondheid

•

Draagvlak: breder draagvlak realiseren en beweging op gang brengen bij eigen organisaties (bijv. OR, RvT) en de achterban

•

Verbreding planvorming: verkennen wat de regionale IZA-agenda betekent buiten de Zvw-domeinen (bijv. Wlz en Wmo)

Het regioplan Midden-Brabant

67

F

Regio-afspraken: werkagenda

In 2024 concretiseren we o.a. de oplossingsrichtingen en maken we de vertaalslag naar IZA transformatieplannen Hoofdlijnen werkagenda Zie verdieping oplossingsrichtingen op volgende pagina's

(Oplossingen) prioritaire opgaven

Fase 1: Q1 2024 • Concretiseren opgave-specifieke oplossingsrichtingen (o.a. aanvullen en aanscherpen, verbreden van perspectief, etc.) en formuleren passende randvoorwaarden • Uitwerken integrale oplossingsrichtingen (o.a. scope, betrokken partijen, opdrachtformulering, eventuele projectleiders, etc.)

• Onderzoeken welke oplossingen samengebracht kunnen worden in IZA-transformatieplannen en welke overige financieringsbronnen passend zijn

Governance

Monitoring

Randvoorwaarden en risico's Inwonerparticipatie Het regioplan Midden-Brabant

Fase 2: Q2 – Q4 2024

• Starten met (of continueren van) uitvoering op de oplossingsrichtingen conform de in Q1 geconcretiseerd werkagenda • Uitwerken van IZA-transformatieplannen met betrokken partijen en bijbehorende contractering afspraken (continuerend proces na Q4 2024)

• Uitvoeren governance conform vastgesteld in regioplan en aanhaken van nieuwe partijen (die belang hebben bij bredere beweging, het regioplan en IZA) in de 2 e schil achterban • Onderzoeken gewenste doorontwikkeling lange-termijn governance en eventuele uitvoeringsorganisatie (bijv. programmabureau, afhankelijk van de doorvertaling naar transformatieplannen) • Concretiseren en vastleggen KPI's op voortgang, gezamenlijke beweging, toegankelijkheid en de prioritaire opgaven • Aanvullen en uitwerken randvoorwaarden en risico's • Vaststellen wijze van adresseren randvoorwaarden en risico's (en door wie) • Uitwerken plan van aanpak betrekken inwoners in uitvoering regioplan o.b.v. adviesrapportage Zorgbelang Brabant

• Inrichten monitoring langs vastgestelde KPI's • Starten met monitoring en bespreken van eerste inzichten

Fase 3: 2025 – 2026 • Finaliseren en uitvoeren van de opgestelde IZA-transformatieplannen • Actualiseren prioritaire opgaven en oplossingsrichtingen o.b.v. inzichten uit monitoring, ontwikkelingen op toegankelijkheid en maatschappelijke uitdagingen: Herijken opgaven en aanscherpen doelen Bijsturen koers voor oplossingen: welke nieuwe oplossingen, welke (verder) opschalen en welke niet voortzetten • Invulling geven aan de gewenste doorontwikkeling van lange-termijn governance indien nodig • Continueren monitoring en bijsturen vanuit het kernteam IZA en bestuurlijk IZA-team MB indien nodig

• Invulling geven aan randvoorwaarden en risico's (op instellings-, regionaal- en landelijk niveau)

• Uitvoeren van plan van aanpak t.b.v. participatie inwoners uitvoering regioplan (o.b.v. van de drie pijlers 1) ontmoeten en inspireren, 2) leren en ontwikkelen en 3) klankborden)

68

F

Regio-afspraken: werkagenda

Uitvoeringsagenda per prioritaire opgave bestaat uit aanspreekpunt, uitleg oplossingen, planning en betrokken partijen Uitvoeringsagenda per prioritaire opgave Inhoud uitvoeringsagenda

Verdieping per prioritaire opgave

De uitvoeringsagenda beschrijft voor elk van de vijf prioritaire opgaven: •

Prioritaire opgave: beschrijving van de prioritaire opgave

•

Bestuurlijke en tactische aanspreekpunten: personen die voortgang van de prioritaire opgave bewaken op bestuurlijk en tactisch niveau, maar nadrukkelijk niet de kartrekkers van individuele initiatieven zijn (verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de betrokken organisaties)

•

Toelichting per oplossingsrichting: beschrijvingen van de onderliggende oplossingsrichtingen die als startpunt dienen

•

Planning op hoofdlijnen per oplossing: acties voor 2024 en verder om de oplossing uit te werken, te implementeren en/of op te schalen

•

Partijen betrokken per oplossing: partijen uit de regio die betrokken zijn bij de uitwerking en implementatie van de oplossingen

Twee verdiepende uitvoeringsagenda pagina's per prioritaire opgave

Oplossingsrichtingen uit de uitvoeringsagenda zijn een startpunt en worden in Q1 2024 verder gedetailleerd, uitgewerkt en aangevuld Het regioplan Midden-Brabant

69

F

Regio-afspraken: werkagenda

Leefstijl en leefomgeving: we zetten in op interventies t.b.v. een gezonde leefstijl en een sterke sociale en fysieke leefomgeving Leefstijl en leefomgeving: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave We hebben een gezonde leefomgeving met sterke sociale gemeenschappen waarin we omkijken naar elkaar en waarin gezondheid en vitaliteit worden gestimuleerd zodat we de kansen op een gezonde leefstijl vergroten.

Bestuurlijk aanspreekpunt

Oplossingsrichtingen 1•

Directeur-bestuurder Contour de Twern en directeur publieke gezondheid GGD HvB 2•

Tactisch aanspreekpunt

Contour de Twern en GGD HvB

Het regioplan Midden-Brabant

Grotere kansen op een betere leefstijl: interventies gericht op gezondheid en leefstijl van inwoners, met als focus de leefstijlindicatoren waarop MiddenBrabant relatief hoger scoort t.o.v. het landelijk gemiddelde (bijv. alcoholgebruik en overgewicht). Betere leefstijl kan ook een bijdrage leveren aan minder medicatiegebruik. Interventies sluiten aan op o.a. de regionale nota publieke gezondheid en de ketenaanpakken overgewicht volwassenen (GLI) en overgewicht kinderen en het basispakket verslavingspreventie. Versterking sociale leefomgeving: inzet op sterke sociale gemeenschappen waar iedereen gezien wordt, meetelt en mee

kan doen en waar mensen verbinding en zingeving ervaren. Inwonersinitiatieven worden gestimuleerd, er zijn laagdrempelige ontmoetingspunten en er wordt gebouwd aan gemeenschapskracht en hulp(verlening) die toegankelijk en dichtbij is en goed aansluit op de behoefte van de inwoner. 3•

Verbetering fysieke leefomgeving: interventies gericht op het bevorderen van een gezonde leef- en woonomgeving, waarbij o.a. gezonde keuzes (waaronder de voedselomgeving) en veiligheid centraal staan (in Midden-Brabant voelen inwoners zich relatief onveilig en ervaren ze veel overlast). 70

F

Regio-afspraken: werkagenda

Leefstijl en leefomgeving: we werken begin 2024 plan van aanpak verder uit en sluiten o.a. aan op relevante gemeentelijke beleidsnota's Leefstijl en leefomgeving: planning op hoofdlijnen Q1 2024

Oplossingsrichting

1

Grotere kansen op een betere leefstijl

2

Versterking sociale leefomgeving

3

Verbetering fysieke leefomgeving

Het regioplan Midden-Brabant

•

•

•

Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting

Q2 2024

•

Missie visie zorgzame en gezonde buurt en procesaanpak opleveren en allianties smeden

Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting

•

Q3 2024

Q4 2024

>2025

Implementatie plan van aanpak oplossingsrichting met daarin aansluiting op o.a.: ‒ Vier pijlers van de regionale nota publieke gezondheid ‒ Ketenaanpak overgewicht volwassenen GLI en ketenaanpak overgewicht kinderen ‒ Basispakket verslavingspreventie

Betrokken partijen

n.t.b.

Uitvoering geven aan de in Q1 opgestelde procesaanpak met alliantie Uitvoering geven aan overige buurt gerelateerde projecten, bijvoorbeeld sociaal makelaars, vangnetwerk, ontmoetingskamers voor mensen met dementie, stimuleren inwonersinitiatieven, etc.

n.t.b.

Implementatie plan van aanpak oplossingsrichting, met daarin aansluiting op gemeentelijke beleidsnota's en landelijke programma's (bijv. rondom rookvrije omgeving)

n.t.b.

• •

71

F

Regio-afspraken: werkagenda

Gezond en veilig opgroeien: we zetten in op kansrijke start, mentale weerbaarheid en leefstijl en leefomgeving van kinderen en jongeren Gezond en veilig opgroeien: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave We groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving waardoor we gelijke kansen hebben om onszelf te ontwikkelen en minder lichamelijke en psychische klachten en andere kwetsbaarheden ervaren.

Bestuurlijk aanspreekpunt

Directeur publieke gezondheid GGD Hart voor Brabant

Tactisch aanspreekpunt

GGD Hart voor Brabant

Het regioplan Midden-Brabant

Oplossingsrichtingen 1•

2•

Kansrijke start: projecten gericht op de ondersteuning van kwetsbare gezinnen gedurende de eerste 1.000 dagen van het leven van een kind (zowel tijdens zwangerschap als de eerste periode erna). Onder andere de ketenaanpak kansrijke start, met daarbij ook de inzet van bijvoorbeeld het MDO zwangeren, preventie van postpartum depressie en koppeling kracht van preventie richting zorgzame en gezonde buurten. Versterking mentale weerbaarheid kinderen en jongeren: verschillende initiatieven en projecten gericht op het verbeteren van enerzijds de mentale gezondheid van kinderen en jongeren (o.a. gerelateerd aan pesten, stress,

overbelasting) in de regio en preventie van klachten en eventuele hulp- en zorgvragen en anderzijds dat kinderen en jongeren (ook op latere leeftijd) weten bij wie ze voor welke hulpvragen moeten aankloppen. 3•

Verbetering leefstijl en leefomgeving kinderen en jongeren: interventies die de leefstijl en leefomgeving van kinderen en jongeren verbeteren, o.a. middels ketenaanpak voor kinderen met overgewicht en obesitas en initiatieven i.s.m. scholen en wijken gericht op o.a. alcohol- en drugsgebruik. Specifieke aandacht gaat hierbij uit naar kinderen en jongeren die extra kwetsbaar zijn (bijv. in lage SES-omgeving).

72

F

Regio-afspraken: werkagenda

Gezond en veilig opgroeien: voor het aankomende jaar staan de uitwerking en opschaling van verschillende initiatieven op de planning Gezond en veilig opgroeien: planning op hoofdlijnen Q1 2024

Oplossingsrichting • •

1

Kansrijke start

• • •

Q2 2024

Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting Uitwerking en aanlevering van transformatieplan MDO Start met regionale coördinatie van ketenaanpak Kansrijke Start Uitwerking Kracht van Preventie als actielijn onder 'Zorgzame en gezonde buurten' Opschaling overige initiatieven Kansrijke Start (afhankelijk regionale middelen)

Q3 2024 • • • • •

Q4 2024

>2025

Implementatie plan van aanpak oplossingsrichting Uitvoering van transformatieplan MDO Uitvoering regionale coördinatie ketenaanpak Kansrijke Start Uitrol Kracht van Preventie actielijn onder 'Zorgzame en gezonde buurten' Opschaling overige initiatieven Kansrijke Start (afhankelijk van regionale middelen)

Betrokken partijen

n.t.b.

2

Versterking mentale weerbaarheid kinderen en jongeren

• • • •

Uitwerking en implementatie plan van aanpak oplossingsrichting Uitwerking en uitvoering van aanvraag ZonMW met GGZ en 113 op suïcidepreventie Opschaling Young Minds Matter (afhankelijk van regionale middelen) Doorontwikkeling overige initiatieven mentaal welzijn (o.a. Je Brein de Baas, Happylessen, mijn positieve gezondheid, afhankelijk regionale middelen)

n.t.b.

3

Verbetering leefstijl en leefomgeving kinderen en jongeren

• • •

Uitwerking en implementatie plan van aanpak oplossingsrichting Start en verdere uitrol van regionale coördinatie ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht Uitvoering van preventief aanbod t.a.v. alcohol en drugs via diverse initiatieven (o.a. Gezonde School Aanpak of initiatieven i.s.m. Novadic-Kentron) en doorontwikkeling op regionaal niveau

n.t.b.

Het regioplan Midden-Brabant

73

F

Regio-afspraken: werkagenda

Mentale gezondheid: we zetten in op preventie en de sociale basis, wijkgerichte GGZ, toegankelijkheid en digitale oplossingen Mentale gezondheid: verdieping oplossingsrichtingen Prioritaire opgave We zijn mentaal gezond en weerbaar en doen voor psychische klachten alleen wanneer dat nodig is een beroep op ondersteuning en zorg die tijdig toegankelijk is omdat deze vanuit alle domeinen goed en samenhangend georganiseerd is.

Bestuurlijk aanspreekpunt

Bestuurder GGz Breburg

Tactisch aanspreekpunt

GGz Breburg

Het regioplan Midden-Brabant

Oplossingsrichtingen 1•

Preventie en het versterken van de sociale basis: inwoners worden in staat gesteld om zelf- en samenredzaam te zijn en eigen regie te nemen zodat mentale klachten zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt, met daarbij de nadruk op de rol van de sociale basis en sociale gemeenschappen (o.a. ketenaanpak Welzijn op Recept).

3

Toegankelijke en passende zorg en ondersteuning: versterking van samenwerking tussen domeinen om ervoor te zorgen dat mensen met psychische klachten tijdig passende ondersteuning en/of zorg ontvangen, o.a. opgenomen in transformatieplan toegankelijke mentale gezondheid en middels aanpak voor doelgroepen met meervoudige complexe problematiek.

2•

Wijkgerichte GGZ: implementatie van verschillende wijkgerichte initiatieven gericht op preventie en het voorkomen van terugval. Bijv. laagdrempelige steunpunten, inzet ervaringsdeskundigen en het bevorderen van de herstelbeweging. I.s.m. regionale partijen en domeinen (bijv. wijk GGD).

4•

Versnelling inzet digitale oplossingen: inzet op versnelling van digitale oplossingen (bijv. e-Health en zelfhulpmodules) waardoor mensen met psychische klachten meer zelfregie ervaren. Waar nodig in combinatie met fysieke ondersteuning of zorg (blended care). 74

F

Regio-afspraken: werkagenda

Mentale gezondheid: we werken aanpak uit, met 'toegankelijke en passende zorg en ondersteuning' starten we conf. transformatieplan Mentale gezondheid: planning op hoofdlijnen Q1 2024

Oplossingsrichting

1

Preventie en het versterken van de sociale basis

2

Wijkgerichte GGZ

3

Toegankelijke en passende zorg en ondersteuning

4

Versnelling inzet digitale oplossingen

Q2 2024

Q3 2024

Q4 2024

>2025

Betrokken partijen

•

Implementatie van plan van aanpak oplossingsrichting met daarin o.a. doorontwikkeling en opschaling van onder meer: ‒ Mental Health First Aid ‒ Dekkend netwerk steunpunten en lotgenootgroepen ‒ Ketenaanpak Welzijn op Recept ‒ Preventie activiteiten vanuit MG's (o.a. suïcide) en verslaving

o.a. GGZ aanbieders, GGD, HA, gemeenten, verslavingszorg, sociaal domein

•

Implementatie van plan van aanpak oplossingsrichting met daarin o.a. doorontwikkeling en opschaling van onder meer: ‒ Openbare Geestelijke Gezondheidszorg in de wijk (OGGZ) ‒ Aanpak onbegrepen gedrag m.b.v. wijk GGD-er/GGZ-er ‒ Fameus: o.a. inzet van ervaringsdeskundigen en herstelwerkplaats ‒ Thuis in de wijk Novadic-Kentron

o.a. GGZ aanbieders, GGD, HA, gemeenten, verslavingszorg, sociaal domein

•

Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting

•

Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting

•

Start met transformatieplan 'toegankelijke mentale gezondheid' met daarin o.a.: ‒ Regionaal opschalen van de inzet van Verkennende Gesprekken ‒ Opleiding van professionals om vraaggericht te werken ‒ Ontwikkeling dekkend netwerk voor consultatie en MDO's ‒ Opschaling MG-werkwijze voor cliënten met EPA-problematiek (o.a. FACT+) ‒ Optimalisering van cliëntreis

•

Uitwerking plan van aanpak oplossingsrichting

•

Implementatie van plan van aanpak oplossingsrichting met daarin o.a. doorontwikkeling en opschaling van onder meer: ‒ EVIE zelfhulp en blended care ‒ E-health modules en digitaal behandelen middels Novadic-Kentron Digitaal ‒ Inzet op e-communities

o.a. GGZ aanbieders, zorgverzekeraars, gemeenten, Zorgbelang, huisartsen

o.a. GGZ aanbieders, GGD, verslavingszorg, HA, sociaal domein

Ook staat, mede als gevolg van genoemde tekorten op de arbeidsmarkt, een deel van het cruciale aanbod GGZ onder druk. Cruciaal omdat het aanbod slechts door één of enkele aanbieders in de regio wordt geleverd en er op het moment dat het aanbod niet meer in de regio aanwezig is, er direct gezondheidsschade ontstaat voor de cliënt. Zorgaanbieders in de regio en de zorgverzekeraar gaan in 2024 met elkaar in gesprek over de (noodzakelijke) invulling van de het cruciale zorgaanbod in de regio. Het regioplan Midden-Brabant