Bijl1- 24-53 Jaarrekening 2023 Gemeente Dongen
Tekst van het document
•
De inventarisatie van de CO2prestatieladder is tot en met trede 3 afgerond.
•
De ingrediënten voor de CO2-prestatieladder (zoals bijvoorbeeld het energieverbruik van de gemeentelijke gebouwen) zijn in beeld gebracht. Intern wordt bekeken welke stappen nodig zijn voor een volgende stap op de ladder.
•
De voortgang van het fysieke energieloket is geborgd. De aanbesteding van een nieuw loket Duurzaam Dongen is opgestart.
•
Energiecoöperatie Dongen heeft in 2023 samen met de gemeente gezorgd voor het openhouden van een fysiek energieloket. De meervoudige onderhandse aanbesteding voor een fysiek loket Duurzaam Dongen is uitgezet. In het eerste kwartaal van 2024 wordt de uitslag van de aanbesteding verwacht.
•
Er is een website Duurzaam Dongen ontwikkeld
•
Vanuit de inwoners en vanuit de uitvoering Transitievisie warmte is geconstateerd dat er behoefte was aan een digitaal Duurzaam Dongen loket. Deze is ontwikkeld en gelanceerd in 2023.
•
Het risico op wateroverlast is verminderd.
•
We hebben met inspraak van én samen met bewoners woonstraten afgekoppeld waardoor het risico op wateroverlast is verminderd.
•
We hebben stappen gezet in het verduurzamende klimaatadaptief maken van bedrijventerreinen.
•
Een groep Dongense bedrijven zijn bereid om als eerste een Green Deal te sluiten met waterschap en gemeente (zie ook 410). In 2023 is de gemeente gestart om samen met het waterschap te onderzoeken hoe we de bedrijventerreinen kunnen verduurzamen.
•
Met de invoering van een klimaatsubsidie stimuleren we bewoners en bedrijven een bijdrage te leveren aan een klimaatbestendig Dongen.
•
De subsidieregeling is in 2023 voorbereid en door de raad vastgesteld en met een publiciteitscampagne gelanceerd.
•
26
•
We hebben een hemelwaterverordening ingevoerd.
•
Nieuwe ontwikkelingen hebben regels gekregen ten aanzien van het bergen van hemelwater. Naast de ontwikkelingen waarvoor eerst een RO-procedure noodzakelijk was, zijn nu voor alle situaties waarvoor een omgevingsvergunning nodig is én waar nieuwe verharding wordt aangelegd, hemelwateropvang regels opgesteld.
•
De verkenning voor een publiek warmtebedrijf is door de provincie opgestart.
•
De provincie Noord-Brabant is eind 2023 gestart met de verkenning naar een publiek warmtebedrijf. Dat gebeurt naar aanleiding van veranderende wetgeving rondom de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw) die ervoor zorgt dat het eigendom van warmtebedrijven verschuift van privaat naar publiek. De warmtedialogen hebben in 2024 plaatsgevonden.
•
•
De ontwikkelingen op het gebied van netcongestie zijn gevolgd.
•
•
In 2023 heeft netcongestie, de overbelasting van het elektriciteitsnet, zowel voor afname als voor teruglevering (opwek), veel aandacht gekregen. Dit komt door een groeiende vraag naar elektriciteit, onder andere door verduurzaming van bedrijven, woningbouw, scholen, verduurzaming van mobiliteit (laadpalen) en de gebouwde omgeving (warmtepompen). Vooral grootverbruikers van elektriciteit kunnen last hebben van netcongestie. Dat zijn aansluitingen met een capaciteit van meer dan 3 x 80 ampère (ongeveer 55 kW). Dit heeft invloed op de nog te ontwikkelen duurzame energie- en bouwprojecten.
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • Maatschappelijk draagvlak: Het gehele proces van de energietransitie is een kostbaar en een ingrijpend maatschappelijk proces. Het welslagen daarvan is in hoge mate afhankelijk van landelijke en mondiale ontwikkelingen, van de nog te ontvangen bijdragen van het Rijk en het verwerven van maatschappelijk draagvlak. Inmiddels laat de praktijk van alle dag zien dat ook het ontbreken van (ambtelijke) capaciteit vanwege krapte op de arbeidsmarkt een knelpunt is. Wat heeft anders uitgepakt? • Door tijdelijke onderbezetting binnen de organisatie heeft het opstellen van het plan van aanpak energiearmoede en de uitvoering van de transitievisie warmte langer op zich laten wachten. • Het opzetten van de Witgoedregeling en de Energieklus heeft eveneens vertraging opgelopen. Door het inhuren van extra capaciteit hebben we, zij het vertraagd, toch succesvol onze doelstellingen kunnen behalen.
27
Beleidsindicatoren 130 Duurzaamheid Bekende hernieuwbare elektriciteit van zonnestroom in TJ
Aantal kW aan opgesteld vermogen van zonnepanelen
Hernieuwbare energie is energie afkomstig uit natuurlijke bronnen. Deze worden constant hernieuwd en zijn daardoor oneindig beschikbaar. Het gaat om energie uit zon, wind, biomassa, bodem, buitenlucht en water. Fossiele energie en kernenergie zijn geen hernieuwbare energie. Deze zijn afkomstig uit eindige bronnen die niet worden aangevuld. Hier wordt de zonnestroom weer gegeven. 2020 2021 2022 2023 31 65 nnb nnb Het opgesteld vermogen van zonnepanelen installaties in kW aan het einde van het referentiejaar. 2020 2021 2022 2023 10.876 28.911 34.097 nnb
Wat heeft het gekost? Thema 110
Taakveld Omschrijving Omgeving 0.10 Mutaties reserves 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet 8.2 bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 2.418 1.116 2.464 1.295 1.537 478 927 -818 110 14 14 -14 -14 513 28 494 28 495 28 -1 -1 43 44 44 1 1 1 1 556 30 563 30 482 16 82 -14 68 1.188
1.044
117
1.196 166
1.223
355
417
841
-807
34
161
17
5
17
22
Baten •
•
• •
•
De opbrengst van leges voor omgevingsvergunningen (in behandeling nemen wijziging bestemmingsplan) is lager uitgevallen dan bij de begroting is ingeschat, exacte aantallen met bijbehorende opbrengsten zijn moeilijk te ramen. Op startersleningen is conform voorwaarden geen rentevergoeding verschuldigd. Verslaggevingtechnisch zijn we wel gehouden om de rente te boeken. Hiervoor is een reserve gevormd om deze rentederving te compenseren waardoor aan de genoemde voorschriften wordt voldaan. Door tussentijdse aflossing neemt de leningportefeuille af, daarmee ook de (fictieve) renteopbrengst, waardoor een lagere onttrekking aan de reserve nodig was. Daardoor een nadeel ten opzichte van begroot. De aflossing van leningen en daarmee het renteverloop is moeilijk voorspelbaar. Verrekening met de balans door lagere inkomsten, dit betreft een administratieve verwerking t.b.v. de grondexploitaties. De opbrengst van verkoop van enkele percelen lag iets hoger dan eerder geraamd; in Berap 2023-1 is dit bedrag al naar boven bijgesteld maar het bleek nog iets voordeliger uit te pakken. Ook de opbrengsten van verhuur van enkele locaties viel voordeliger uit. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. 28
818 nadeel
S/I
-14
I
-14
I
-841
I
25
I
26
I
Lasten • •
• •
927 voordeel 841 Verrekening met de balans door lagere inkomsten, dit betreft een administratieve verwerking t.b.v. de grondexploitaties. 25 Op 1 juli 2023 is de Wet Goed Verhuurderschap in werking getreden. Dongen ontvangt voor de uitvoering van deze wet jaarlijks structureel € 17.000 (decembercirculaire 2022). In 2023 heeft Dongen bovenop de structurele middelen ook incidenteel geld ontvangen voor de implementatie van deze wet. Voor de uitvoering van deze wet is een digitaal meldpunt ingericht dat per 1 januari 2024 operationeel zal worden. Verder zijn er zijn werk- en procesafspraken gemaakt tussen de betrokken teams. Tot op dit moment kunnen de werkzaamheden uitgevoerd worden binnen de reguliere formatie. 47 Uitgaven t.b.v. het opstellen van omgevingsplannen zijn lager dan verwacht; oorzaak was het wederom uitstellen van de ingangsdatum van de Omgevingswet. 14 Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. Thema 120
Taakveld Omschrijving Leven 0.10 Mutaties reserves 3.4 Economische promotie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, 5.3 cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media Openbaar groen en 5.7 (openlucht) recreatie Samenkracht en 6.1 burgerparticipatie
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
•
•
• •
•
I
I I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 3.866 560 4.042 742 4.186 1.121 -144 379 235 70 70 70 170 13 188 13 192 3 -4 -9 -13 253 52 420 208 471 469 -51 261 211 1.627 294 1.580 294 1.659 391 -78 98 19 1.092
112
1.055
45 14 458
37 15 484
167
197
41
20
Baten •
S/I I
64
112
1.083
26
40 18 483
140
-27
41
20
-2 -3
-2 -3
-3
-3
23
23
379 voordeel
S/I
112
I
149
I
14
I
15
S
12
S
86
I
Jaarlijks wordt middels de specifieke uitkering (SPUK) sport een bijdrage ontvangen voor de niet-compensabele BTW op sportuitgaven. Er heeft een verrekening plaatsgevonden met voorgaande jaren waardoor deze baten in 2023 positief uitvielen. We ontvingen een hogere Rijksbijdrage combinatiefunctionarissen dan in eerste instantie werd aangenomen. Het Rijk stelt tussentijds de bijdragen bij waardoor het lastig is deze precies te begroten. Daarnaast was de cofinanciering van samenwerkende partners niet goed begroot. Dongen heeft een bijdrage ontvangen uit hoofde van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit 3. Dit is een gezamelijke investering van 53 deelnemende gemeenten, Erfgoed Brabant en Kunstloc Brabant en het Fonds voor Cultuurparticipatie. De regeling loopt van 2022 t/m 2024 waarbij elk jaar een bijdrage wordt ontvangen. De bijdrage is niet opgenomen in de begroting. De ontvangen huuropbrengsten van de Cammeleur vielen hoger uit. Dit komt door indexering van de in rekening te brengen huur. De huuropbrengsten van de voetbalvelden lag hoger dan begroot. Met name de huur voor het gebruik van de voetbalaccommodatie en kunstgrasveld Biezen zijn verhoogd. Voetbalvereniging Dongen maakt gebruik van deze accommodatie.
De Biezen beschikt sinds 2023 over een kunstgrasveld, wat duurder is in onderhoud en waarvoor dan ook een hogere huurbijdrage wordt berekend aan Voetbalvereniging Dongen. Jaarlijks worden diverse kosten doorbelast aan de binnensportaccommodaties. Dit betreft o.a. energiekosten. Hier staan ook hogere lasten tegenover. 29
2
26
200 20
29
•
Lasten •
•
•
•
•
•
De uitgaven van het Steunfonds ter ondersteuning sportaccommodaties zijn begroot binnen dit thema. De werkelijke uitgaven zijn echter op andere thema’s gedaan, daardoor hier een voordeel. Met het inrichten van de uitgaven Spuk Gala/IZA is naar inzichten van toen een verdeling gemaakt. Kosten van andere thema’s zin verantwoord op dit thema, daardoor een nadeel. Voor 2024 zal een herinrichting van de administratie plaatsvinden. De kosten voor o.a. energie voor de binnensportaccommodaties zijn hoger uitgevallen dan begroot. Deze kosten worden jaarlijks doorbelast; voor 2023 staan hier hogere inkomsten tegenover. Bijdrage/exploitatie van de Cammeleur is hoger uitgevallen. Dit komt omdat de geplande bezuiniging niet is gerealiseerd in afwachting van de ontwikkeling van het nieuwe Cammeleurconcept. De onderhoudskosten van de voetbalvelden vielen hoger uit. Dit komt o.a. doordat het opnieuw aanbesteden van de maaiwerkzaamheden hoger uitviel dan het bedrag wat hiervoor structureel in de begroting is opgenomen. Ook het inzetten van robotmaaien op de voetbalvelden heeft geleid tot hogere kosten. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. Thema 130
Taakveld Omschrijving Duurzaamheid 0.10 Mutaties reserves 6.3 Inkomensregelingen 7.4 Milieubeheer
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
•
• •
•
144 nadeel 32
S/I I
-37
I
-68
I
-29
I
-25
S
-17
I
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 963 5 1.872 853 1.928 950 -56 96 40
963
5
368 1.504
368 485
479 1.449
479 470
-111 55
In december 2023 is een aanvullende tranche ontvangen van de specifieke uitkering uitvoeringskosten energiearmoede. Vanwege de late ontvangst kon deze mutatie niet worden meegenomen als wijziging van de begroting bij Berap 2023-3. Tegenover de hogere baten staan tevens hogere lasten. Niet uitgegeven rijksgelden van de specifieke uitkering CDOKE worden naar de balans gebracht. Enerzijds om ze jaaroverstijgend (conform projectperiode) beschikbaar te houden, anderzijds om in geval van afrekening met het rijk deze middelen beschikbaar te hebben. Deze voorgeschreven werkwijze leidt tot een nadeel, er staan echter ook lagere lasten tegenover. Ontvangst uit hoofde van een opgelegde dwangsom wegens dumping van gevaarlijke stoffen. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo
Lasten •
I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Baten •
-9
Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Er zijn aanvullende kosten gemaakt voor de uitvoering van de specifieke uitkering uitvoeringskosten energiearmoede. Het laat ontvangen van aanvullende baten waaruit de hogere kosten gedekt worden, heeft ervoor gezorgd dat bij Berap 20233 de begroting op dit punt niet kon worden gewijzigd. Derhalve een hogere last dan begroot. De rijksregeling CDOKE is niet volledig uitgeven. Gelden blijven jaaroverstijgend beschikbaar.
30
111 -15
40
96 voordeel
S/I
111
I
-27
I
11
I
1
I
56 nadeel -111
S/I I
27
I
•
•
Het reguliere budget duurzaamheid is niet volledig aangesproken. Er is optimaal gebruik gemaakt van rijksregelingen (specifieke uitkeringen) waardoor er sprake is van onderuitputting van reguliere middelen. Na de 1e begrotingswijzig van de OMWB is er toch sprake van niet begrote hogere lasten. Dit heeft te maken met de projecten “Zeer zorgwekkende stoffen” en “Milieubelastende activiteiten”. Deze zijn gestart in 2023 en de last is eenmalig genomen. Daarnaast is iets meer geld uitgegeven aan repressieve handhaving. Deze handhaving is incident gestuurd. Op overige budgetten was sprake van een onderuitputting. Per saldo een nadeel.
31
46
I
-18
I
2. Dongen Zorgt! In het programma Dongen Zorgt! worden belangrijke delen van het sociaal-maatschappelijk veld met elkaar verbonden. We hebben het over domeinen als onderwijs, gezondheid, Wmo, jeugdhulp, armoede en schuldhulpverlening. Onze belangrijkste drijfveer is dat inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. We hanteren als uitgangspunten normalisatie en positieve gezondheid. We kijken naar wat die inwoner wel kan en ook zélf kan. We richten ons op de eigen verantwoordelijkheid, al dan niet met (collectieve) ondersteuning. Daarnaast zetten we stevig in op preventie binnen het sociale en maatschappelijke domein in brede zin. Dat doen we binnen het onderwijs door het bieden van een passend onderwijsniveau in scholen. Scholen die veilig zijn met een prettig leefklimaat. Als het gaat om een inclusieve samenleving zetten we in op het voorkomen van schulden en met de toenemende energieprijzen, oplopende rentestand en de inflatie kan armoede voor meer inwoners een probleem worden. Als er schulden zijn, dan ondersteunen we met de afbouw van deze problematische schulden. We bevorderen een gezonde samenleving. De partners in het sociaal-maatschappelijk domein werken samen, om ervoor te zorgen dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd.
En daardoor zo veel mogelijk kunnen worden opgelost in het dagelijks leven, eventueel door de inzet van algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen. Als het nodig is, dan zetten we tijdig kortdurende intensieve(re) ondersteuning in. Bij de keuze voor de inzet van een voorziening staat de inhoud centraal. Echter, we ontkomen er als gemeente niet aan om ook zorgvuldig te kijken naar de financiële component. Het recht hebben op alle zorg is daarmee niet ons uitgangspunt, we kijken kritisch naar de eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de burger en – waar nodig – vullen we hierop aan.
210 Onderwijs Strategische doelstellingen • Geen enkel kind valt tussen wal en schip: geen thuiszittende kinderen. • In de integrale kindcentra wordt door inhoudelijke afstemming en structurele samenwerking tussen de kindpartners gewerkt aan het versterken van de doorlopende leerlijnen van kinderen. • Er wordt een impuls gegeven aan een goed leerklimaat. Wat hebben we bereikt? • De leerlingenprognoses zijn vastgesteld waarmee de weg vrij is voor ontwikkeling van nieuwbouw op diverse locaties.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben intensieve gesprekken gevoerd met schoolbesturen. Dit heeft geleid tot het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst.
•
De nieuwbouw van IKC Anspach is gestart.
•
Vanuit de gemeente is bijgedragen aan het vergunning- en ontwikkelproces.
•
De behoefte aan bewegingsonderwijs op de onderwijslocaties is vastgesteld.
•
Er is een notitie met oplossingsrichtingen voor het bewegingsonderwijs opgesteld. Op basis hiervan heeft in februari 2024 besluitvorming plaatsgevonden in de gemeenteraad.
•
De ontwikkeling IKC ’s Gravenmoer en IKC Biezenkring is opgestart.
•
Het flora- en faunaonderzoek voor IKC ’s Gravenmoer is uitgevoerd en afgerond en op basis van de vastgestelde leerlingenprognose is het totaal te realiseren volume bepaald. Op basis van de notitie bewegingsonderwijs is het totale te realiseren volume voor IKC Biezenkring bepaald.
•
32
•
De gemeente heeft ondersteuning geboden aan scholen die vanwege hun populatie extra steun nodig hebben
•
•
•
De gemeente ziet toe op de uitvoering van het Nationaal programma onderwijs (NPO)
•
•
•
•
De gemeente heeft geïnvesteerd in de aanpak laaggeletterdheid via een opdracht aan het Taalhuis.
•
33
Vanuit het onderwijsachterstandenbeleid hebben we subsidie verstrekt aan: o De Westerkim voor activiteiten in het kader van de verlengde schooldag. Door de verlengde schooldag zijn de leerlingen langer in een Nederlandstalige omgeving waarbij activiteiten aangeboden worden met een rijk taalaanbod; o De Vlinderboom voor de deeltijd schakelklas taalsetting; o De Sint Jan voor de deeltijd leerlab Sociaal Emotioneel Leren. Hiermee is in deeltijd- en voltijdsetting ondersteuning gegeven aan leerlingen in een kleinere groep gericht op het bestrijden van onderwijsachterstanden. Door het bieden van extra ondersteuning konden 40 kinderen in Dongen onderwijs blijven volgen, die anders waren uitgestroomd naar speciaal (basis)onderwijs buiten onze gemeente. In het kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) heeft de gemeente Dongen van rijkswege een uitkering ontvangen gericht op het verhogen van het welbevinden van kinderen en jongeren en het wegnemen van achterstanden in de leefwereld die zijn ontstaan als gevolg van corona. De middelen dienen uiterlijk 1 augustus 2025 te zijn besteed. De plannen zijn uitgevoerd door onze partners IMW, GGD, ContourdeTwern, Theek5, Beweegbureau en Kunstpodium.
Zo hebben Sjors Sportief en Sjors Creatief hun plaats verworven, is er aanbod van sport na school, is er extra ondersteunende inzet van de drie partners IMW, GGD en ContourdeTwern voor onze jeugd en jongeren, en is er ruimte voor de uitvoering van weerbaarheidstraining door middel van het Marietje Kessels Project. De gemeente coördineert en monitort de uitvoering. De uitvoeringspartners weten elkaar goed te vinden. De gemeente heeft middelen beschikbaar gesteld aan het Taalhuis om de aanpak van laaggeletterdheid en overige basisvaardigheden op een goed niveau te houden. Er wordt gewerkt vanuit een preventieve aanpak, waarbij de focus ligt op het voorkomen van laaggeletterdheid via ouders, grootouders, het gezin. Het Taalhuis voert dit conform opdracht uit en ziet dat ‘het kind’ een positieve trigger is voor ouders om met zichzelf aan de slag te gaan.
•
De gemeente heeft het regionale ‘Vernieuwd Taalakkoord Midden-Brabant maakt het duidelijk’ ondertekend
•
Met de ondertekening van het Taalakkoord is geen directe financiële vraag verbonden. Wel gaat de gemeente hiermee een regionale commitment aan zich in te zetten voor de aanpak van basisvaardigheden. Bij de uitvoering hiervan is het Taalhuis betrokken.
•
We hebben het onderwijs voor (Oekraïense en andere) vluchtelingen gecoördineerd en gefaciliteerd.
•
De gemeente heeft in goede samenspraak met het onderwijsveld en partners en collega-gemeenten in de regio gezorgd dat de leerplichtige jeugd onder de vluchtelingen onderwijs kon krijgen in Dongen of de regio. Alle kinderen en jongeren die in 2023 in Dongen verbleven konden op die manier onderwijs volgen. Kinderen van 0-4 jaar konden terecht bij onze kinderopvangaanbieders
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • Bouwkostenontwikkelingen: de bouwkostenontwikkelingen worden verwerkt in de kredietaanvragen die in het voorjaar van 2024 aan de raad worden voorgelegd. • Leerlingenprognoses: doordat inzicht is verkregen in de geactualiseerde leerlingenprognoses worden de programma’s van eisen van de te bouwen IKC’s aangepast. Wat heeft anders uitgepakt? • De kredietaanvraag voor het Heilig Hart is uitgesteld tot 2024 om met een passende oplossing voor het bewegingsonderwijs in de plannen te komen. • De bouw van IKC ’s Gravenmoer is nog niet gestart in 2023. De sloop van de bestaande accommodatie en de nieuwbouw is uitgesteld door de vondst van vleermuizen op de locatie. • Het komen tot overeenstemming over de leerlingenprognoses heeft langer geduurd dan verwacht. Beleidsindicatoren 210 Onderwijs Uitstroom Praktijk/ speciaal, beroeps- of kaderonderwijs VMBO HAVO/ VWO Absoluut verzuim (Aantal per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (Aantal per 1.000 leerlingen)
Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers) Schoolgebouwen
Uitstroom van groep 8 naar middelbaar onderwijs (in aantal leerlingen) ’19-‘20 ‘20-‘21 ’21-‘22 ’22-‘23 62 60 55 37
81 76 50 40 114 112 103 130 Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. ’19-‘20 ‘20-‘21 ’21-‘22 ’22-‘23 3,9 2,8 9,0 NNB Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig is. ’19-‘20 ‘20-‘21 ’21-‘22 ’22-‘23 10 11 8 NNB Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. 2020 2021 2022 2023 1,2% 1,6% 1,8% 1,8% Aantal schoolgebouwen dat voldoet aan normen luchtkwaliteit en energieneutraliteit. ’19-‘20 ‘20-‘21 ’21-‘22 ’22-‘23 34
Deelnemers VVE
Deelnemers kunst- en cultuureducatie via school
1 2 2 2 Aantal kinderen dat deelneemt aan programma’s voor voor- en vroegschoolse educatie ’19-‘20 ‘20-‘21 ’21-‘22 ’22-‘23 Dit is een nieuwe indicator 46 NNB waarover vanaf 2022 wordt gerapporteerd Aantal kinderen dat binnen het primair en voortgezet onderwijs in aanraking komt met kunst- en cultuureducatie. Schooljaar 2022-2023 geldt als nulmeting. ’19-‘20 ‘20-‘21 ’21-‘22 ’22-‘23 Dit is een nieuwe indicator waarover vanaf 2024 wordt gerapporteerd
220 Zorg Strategische doelstellingen • Inwoners ervaren een goede gezondheid en een stabiele en veilige thuissituatie. • Jeugdigen krijgen voldoende kansen om zich te ontwikkelen tot zelfstandige inwoners. • Dongen is een dorp waar inwoners zelfstandig betrokken zijn bij de samenleving en de regie hiervoor zoveel mogelijk zelf pakken. • We organiseren laagdrempelige, bereikbare en beschikbare hulp en ondersteuning, bij voorkeur door inzet van algemene voorzieningen. Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Sociaal domein algemeen • Het Programma van Eisen Dorpsteam is begin 2023 vastgesteld. Op basis daarvan hebben de vier kernpartners begin oktober 2023 een Plan van Aanpak inclusief begroting opgeleverd.
Sociaal domein algemeen • De contourennotitie Dorpsteam is vertaald naar een Programma van Eisen. Dit is de opdracht aan de vier kernpartner om een plan van aanpak te maken om te komen tot een Dorpsteam voor Dongen. • Hierna is regelmatig overlegd met de kernpartners om te komen tot een Plan van Aanpak. Sinds oktober 2023 is dit plan, wat tevens een offerte is, onderwerp van gesprek. • Najaar 2023 is binnen de gemeente een projectgroep aan de slag gegaan met de contouren voor de werkprocessen van de Entree zodat die aansluiten bij de werkprocessen van het beoogde Dorpsteam.
•
We blijven investeren in datagestuurd werken.
•
•
35
Per wet (Participatiewet, Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning) is er een integrale werkgroep (uitvoering, kwaliteit en beleid) die periodiek bij elkaar komt. De werkgroep kijkt enerzijds naar mogelijkheden om het dashboard Sociaal Domein verder te ontwikkelen en anderzijds naar de inhoud van de data (welke trends zien we in de cijfers?). Tweejaarlijks ontvangt de raad – bij de aanbieding van de P&C-pakketten – een rapportage op basis van het dashboard.
Wmo • Het aanbod van algemene voorzieningen is verder doorontwikkeld
•
Wmo • Aan het begin van het jaar is het nieuwe jaarplan opgesteld, waarin de vier partners op gemeentelijke doelstellingen zijn ingezet. • De voortgang op het jaarplan en ontwikkelingen en trends zijn periodiek gemonitord. Waar nodig heeft bijstelling van de opdracht plaatsgevonden.
We hebben de lokale kaders rondom de Wmo geactualiseerd.
• •
•
We hebben de beschikbaarheid van Hulp bij het huishouden als Wmo-voorziening geborgd
•
•
•
•
De overeenkomst met Eagle Shelter is verlengd.
• •
•
De verordening is geactualiseerd en vastgesteld. Het besluit is geactualiseerd en vastgesteld. Diverse uitvoerders van Hulp bij het huishouden gaven aan dat het gehanteerde tarief niet langer kostendekkend was en dat daarmee de continuïteit van de dienstverlening in het gedrang kwam. Er is een extern onderzoeksbureau ingehuurd om een kostprijsonderzoek uit te voeren. Op basis van het kostprijsonderzoek zijn de tarieven met terugwerkende kracht per 1 januari 2023 aangepast. De overeenkomst is tot eind 2024 verlengd. Er is een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld (incidenteel) om tot eind 2024 het toegenomen aantal deelnemers op te kunnen vangen. In 2024 wordt bekeken of de overeenkomst nog één keer met één jaar verlengd wordt of dat de voorziening opnieuw wordt aanbesteed.
•
We waarderen de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers en ondersteunen ze waar mogelijk.
•
In 2023 hebben circa 550 mantelzorgers de bonnen opgehaald en zijn ruim 2000 bonnen besteed. Dat is gelijk aan het voorgaande jaar.
•
De samenwerking Community Care Dongen is gecontinueerd.
•
De samenwerking tussen gemeente Dongen, Maria-oord, Zorgkantoor en Zorgverzekeraar VGZ is succesvol voortgezet. De voortzetting van het project in 2024 is geborgd (onder andere de financiering vanuit de specifieke uitkering Domeinoverstijgend Samenwerken van het ministerie van VWS). Eind 2023 zijn ruin 80 cliënten geïncludeerd.
•
• •
Rapport Samen ouder worden inclusief actieplan is opiniërend besproken door de gemeenteraad
•
• 36
Conform het plan van aanpak is bij alle organisaties in Dongen die zich bezighouden met onze ouderen opgehaald wat zij voor deze doelgroep doen en vooral wat er ontbreekt. De resultaten hiervan zijn geanalyseerd en in een rapport met bijbehorend actieplan
uitgewerkt. Dit is 23 november 2023 opiniërend besproken door de raad. •
De aanpak van dakloosheid is opgestart
•
•
•
•
We hebben ingezet op de aanpak van verwarde personen.
•
•
•
De beschikbaarheid van Sociaal medische advisering is geborgd.
•
Jeugd • We zetten in op het voorkomen van escalatie bij cliënten die na aanmelding bij de gemeente op de wachtlijst staan.
•
De gemeente Dongen heeft samen met de andere gemeenten in de regio HvB besloten om in 2024 het ETHOS Light telonderzoek naar dak- en thuislozen uit te voeren. We hebben de preventiescanner uitgevoerd om (bij alle deelnemende gemeentes) op te halen wat er al is in de aanpak en het voorkomen van dakloosheid en waar nog op ingezet moet worden. Er is ingezet op de ontwikkeling van een regionaal plan van aanpak terugdringen van dakloosheid, in lijn met het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Eind 2023 is er een Procesregisseur Zorg en Veiligheid aangesteld (zie ook programma 310 Openbare orde en veiligheid). Waar uitvoerende teams stagnerende of escalerende casuïstiek ervaren kan de procesregisseur de regie overnemen. De procesregisseur is ook eerste aanspreekpunt voor overlastgevende en/of zorgmijdende zaken. Aan de uitwerking en onderlinge verbinding van deze processen wordt sindsdien gewerkt. De inzet van de twee wijk GGD’ers is voortgezet (ingekocht tot eind 2024), met een totale inzet van 25 uur per week. De wijk-GGD'ers richten zich specifiek op personen met verward gedrag. Zij signaleren, intervenieren (bij urgente zaken) en verzorgen de toeleiding naar gepaste hulpverlening. Samen met de gemeenten Goirle en Oisterwijk is er een nieuwe aanbesteding uitgevoerd. De nieuwe overeenkomst loopt tot en met augustus 2025 en is tweemaal met één jaar te verlengen.
Jeugd • Met de inzet van de pilot ‘tijdelijke wachtlijstbeheerder’ wordt vorm en inhoud gegeven aan het risico dat wachttijden kunnen leiden tot zwaardere jeugdhulp. • Er is contact met iedereen op de wachtlijst. Mensen op de wachtlijst voelen zich hierdoor meer gehoord en geholpen.
We hebben de inzet van specialistische jeugdzorg verminderd.
• •
•
37
Uitbreiding uren POH Jeugd GGZ en continuering van inzet voor 2024 Door de extra inzet bij de huisartspraktijken in Dongen worden meer jeugdigen behandeld door de POH Jeugd GGZ. De POH Jeugd GGZ ondersteunt de huisarts bij de begeleiding en behandeling
•
•
De nieuwe Verordening Jeugdhulp 2023 is vastgesteld
•
•
•
van patiënten met psychische, psychosociale of psychosomatische problemen in plaats van direct door te verwijzen naar de specialistische jeugdzorg. Op basis van rapportage en evaluatie is besloten de huidige inzet te continueren in 2024. Met input vanuit de Wmo Adviesraad en intern betrokken collega’s is de verordening Jeugdhulp 2021 geactualiseerd. Direct na de uitspraak van het College van Beroep is inclusief de nodige afstemming en advisering in de verordening het tarief voor informeel pgb nog aangepast. De verordening is ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.
•
Er is een start gemaakt met het actualiseren van de beleidsregels jeugd(hulp)
•
De uitgangspunten voor de nieuwe beleidsregels jeugd(hulp) zijn in conceptfase.
•
Cliëntervaringsonderzoek (ceo) Jeugd 2022 is uitgevoerd en gedeeld
•
De uitkomsten van het ceo Jeugd 2022 zijn gedeeld met de gemeenteraad en de adviesraad en geven een beeld van de door cliënten ervaren kwaliteit van jeugdhulp. Het onderzoek laat zien dat de meeste cliënten weten waar ze met een hulpvraag terecht kunnen, hebben de hulp die nodig is gekregen en ervaren dit als snel.
•
Publieke gezondheid • We hebben met de regiogemeenten in Midden-Brabant gewerkt aan de evaluatie van de aflopende regionale nota en aan het opstellen van de nota voor de komende periode. We bouwen verder op de bestaande pijlers hebben de pijler Gezond Ouder toegevoegd. Met de regionale nota leggen we heel duidelijk de verbinding met het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). • Vanuit de uitvoering van de bestaande regionale nota hebben we samen met de regio een tweede nalevingsonderzoek laten uitvoeren en hebben wij onder andere diverse campagnes uitgezet.
Publieke gezondheid • De nieuwe regionale nota publieke gezondheid Midden-Brabant 2024-2027 is vastgesteld. Daarnaast hebben we lokaal uitvoering gegeven aan de regionale nota.
•
In Midden-Brabant werken we domeinoverstijgend samen aan de doelen van het Integraal Zorgakkoord (IZA) om de zorg toegankelijk, kwalitatief goed en betaalbaar te houden door de beweging te maken van zorg en ziekte naar preventie, welzijn en gezondheid.
•
•
38
We werken samen met de zorgverzekeraars, meerdere zorgpartijen, ketenpartners en via Zorgbelang met inwoners en patiëntenorganisaties. Er vijf prioritaire opgaven voor de regio Midden-Brabant benoemd: gezond en veilig opgroeien, kwetsbare ouderen nu en straks, mentale gezondheid, leefstijl en leefomgeving en chronische zorgvraag.
•
•
•
We zijn gestart met de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord
•
•
•
•
•
In december 2023 hebben we het Regioplan opgeleverd, waarin de opgaven op hoofdlijnen zijn voorzien van doelstellingen en subdoelen. Via de SPUK-IZA hebben we in in het najaar van 2023 ruim € 270.000 ontvangen om lokaal te besteden aan zaken die bijdragen aan de doelen van het IZA (vanaf 2024 wordt gewerkt op basis van het Regioplan). In 2023 hebben we deze middelen eenmalig kunnen inzetten voor o.a. de bekostiging van de POH-jeugd, het versterken van de samenwerking tussen de sociale basis en de huisartsenzorg, de lokale coalitie Kansrijke Start, een impuls in de gezonde omgeving (zoals de vervanging van de skatebaan) en de inzet van ambtelijke uren. Vanwege het korte tijdsbestek gaat het met name om (uitbreiding van) bestaande zaken en slecht deels om nieuwe zaken. Eind maart 2023 hebben we de aanvraag gedaan bij het Rijk voor de GALA-middelen 2023. Conform de landelijke richtlijnen hebben een plan van aanpak (op hoofdlijnen) opgesteld. Dit plan is gehonoreerd en daarmee zijn de middelen voor 2024-2026 veilig gesteld. De middelen voor 2023 zijn deels besteed aan bestaande activiteiten die passen binnen de doelen van het GALA en deels aan nieuwe activiteiten. We zijn gestart met nieuwe samenwerkingen, bijvoorbeeld op het gebied van Valpreventie. We zijn gestart met de voorbereidingen van de ketenaanpak Kind naar Gezond Gewicht.
•
We hebben uitvoering gegeven aan het Lokaal Preventieakkoord (inmiddels ondergebracht bij het plan van aanpak GALA).
Enkele voorbeelden: • In oktober hebben we samen met onze partners een drukbezochte Seniorenmiddag georganiseerd rondom vitaal ouder worden. • We hebben wederom met onze partners een editie Uit met Ouders georganiseerd. • We hebben in samenwerking met het Lokaal Sportakkoord Max Vitaal mogelijk gemaakt, dat uitgevoerd wordt door SWOD. • Het hele jaar is in samenwerking met het Lokaal Sportakkoord uitvoering gegeven aan Sporten in het park Vredeoord.
•
De lokale coalitie Kansrijke Start Dongen is gelanceerd.
•
39
Op 30 maart 2023 hebben we met onze partners een handtekening gezet onder de lokale coalitie. Gezamenlijk werken we aan de volgende ambities: duurzame samenwerking, versterken van het vakmanschap van de professional en versterken van ouders en hun netwerk.
•
•
Opvang vluchtelingen We hebben besloten een Crisis Nood Opvang voor vluchtelingen te openen.
Opvang vluchtelingen • Vanwege de alarmerende situatie in aanmeldcentrum Ter Apel is een dringend beroep gedaan op gemeenten in Nederland om extra opvangplekken te creëren. • Het college heeft om die reden eind 2023 besloten op korte termijn een Crisis Nood Opvang-locatie te openen. • De voorbereidingen zijn in december gestart waarna de opvanglocatie eind januari 2024 is geopend.
•
•
De mogelijkheden rondom het openen van een langdurige opvanglocatie zijn verkend
•
•
•
Deze zijn inmiddels ook opgenomen in het de regionale nota publieke gezondheid. In september 2023 zijn we gestart met het sociaal medisch MDO zwangeren. Dit vindt een keer maand plaats en hierin worden casussen besproken met als doel zo vroeg mogelijk eventuele risico’s/kwetsbaarheden te signaleren en waar nodig hulp/ondersteuning in te zetten. Middels speeddates hebben professionals uit het sociaal en medisch domein elkaar beter leren kennen.
De opvang van Oekraïense vluchtelingen is gecontinueerd
•
•
•
•
40
Er is eind 2023 een opiniërende notitie rondom een langdurige opvanglocatie verzonden aan de gemeenteraad. Deze notitie is in januari 2024 door de raad besproken. Op basis hiervan komt het college met een nadere uitwerking. Eind 2023 hebben we 90 Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente opgevangen. Ze zitten verspreid over vier locaties: Glorieux (34), Heuvelstraat (GGZ Breburg) (31), Bergmolenstraat (10) en aan de Vaartweg in Dongen-Vaart (15). De kinderen gaan naar school op de Westerkim en volwassenen werken zo mogelijk. Begin 2023 moesten dat de derdelanders uit de opvang vertrekken en Nederland verlaten. Derdelanders zijn vluchtelingen uit Oekraïne die niet oorspronkelijk uit Oekraïne komen maar ten tijde van het uitbreken van de oorlog wel in Oekraïne verbleven vanwege werk, studie of als vluchteling. Echter, diverse rechtszaken in Nederland werden gestart om derdelanders alsnog onder de richtlijn tijdelijke bescherming te laten blijven. Op enig moment is besloten dat derdelanders in ieder geval mochten blijven tot de uitspraak van de Raad van State. Tot slot zijn we – omdat de opvang telkens langer duurt dan oorspronkelijk verwacht – blijvend de begeleiding en ondersteuning aan het bijschaven omdat langer verblijf
weer andere ondersteuning vraagt dan korter verblijf. Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • In de uitwerking van het GALA hebben we enige vertraging opgelopen door beperkt beschikbare capaciteit; we hebben dit deels kunnen ondervangen met inhuur. • De taakstelling huisvesting asielstatushouders is in 2023 niet gehaald. Met de opvang van de Oekraïense vluchtelingen en plekken voor noodopvang, is de vraag naar opvang van reguliere asielstatushouders en de versnelde huisvesting/doorstroming van statushouders nog urgenter geworden. • De verschillende teams binnen het Sociaal Domein zijn eind 2023 formatief grotendeels op orde gebracht. Beleidsindicatoren
Eigen gezondheid inwoners5
Psychische gezondheid5
Roken5
Alcohol5
Drugs5
Overgewicht5
Voorzieningen Jeugdhulp
220 Zorg Percentage inwoners dat de eigen (lichamelijke) gezondheid als (heel) goed ervaart 2020 2021 2022 2023 0-11 jaar 97% 12-18 jaar 19-64 jaar 86% 73% 65+ 71% 58% Percentage inwoners dat zich psychisch ongezond voelt. 2020 2021 2022 2023 12-18 jaar 19-64 jaar 14% 21% 65+ 13% 17% Percentage inwoners dat (dagelijks) rookt 2020 2021 2022 2023 12-18 jaar 19-64 jaar 15% 13% 65+ 10% 7% Percentage volwassen dat alcohol drinkt / percentage jongeren dat de afgelopen vier weken alcohol heeft gedronken 2020 2021 2022 2023 12-18 jaar 19-64 jaar 86% 86% 65+ 74% 75% Percentage jongeren dat in de afgelopen vier weken drugs gebruikt heeft 2020 2021 2022 2023 12-18 jaar Percentage inwoners met overgewicht 2020 2021 2022 2023 0-11 jaar 10% 12-18 jaar 19-64 jaar 53% 55% 65+ 60% 62% Aantal unieke cliënten met een voorziening Jeugdhulp 2020 2021 2022 2023 749 756 806 7506 Percentage jongeren met een delict voor de rechter (12-21-jarigen) 2020 2021 2022 2023
5
Indicatoren zijn afkomstig uit de Gezondheidsmonitor van de GGD. De gezondheidsmonitor bevraagt ieder jaar een andere leeftijdsgroep. Hierdoor zijn niet ieder jaar voor alle leeftijdsgroep cijfers beschikbaar. Aantal unieke cliëntenmet een voorziening jeugdhulp exclusief terugwerkende kracht
6
41
Jongeren met een delict voor de rechter Jongeren met jeugdhulp
Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Voorzieningen: Leerlingenvervoer Regiovervoer8 Voorzieningen Wmo
Inzet op normaliseren
1%
1%
1%
NNB
Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp 2020 2021 2022 2023 12,0% 15,6% 16,0% 11,9%7 Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming 2020 2021 2022 2023 1,0% 1,0% 0,7% 0,6% Percentage jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering 2020 2021 2022 2023 0,0% 0,0% NNB Aantal verstrekte voorzieningen leerlingenvervoer en regiovervoer 2020 2021 2022 2023 224 228 218 214 762 711 654 746 Aantal unieke cliënten met een voorziening Wmo Begeleiding of een voorziening hulp bij huishouden 2020 2021 2022 2023 Wmo386 394 372 449 begeleiding Hulp bij 673 771 843 931 huishouden Hulp/ondersteuning ontvangen van partner, familie, vrienden of buren 2020 71%
Hulp ontvangen
2021 79%
2022 70%
2023 NNB
Verbonden partijen • GGD Hart voor Brabant. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van alle burgers, met speciale aandacht voor risicogroepen. De GGD voert taken uit op het gebied van de publieke gezondheidszorg, zoals jeugdgezondheidszorg, infectieziektebestrijding en technische hygiënezorg. Dit gebeurt op basis van de Wet publieke gezondheid (Wpg). • Regio Hart van Brabant – Jeugdhulp. Het bieden van een passend hulp- en zorgaanbod voor alle jeugdigen in regio HvB.
230 Armoede Strategische doelstellingen • Dongen is een dorp waar inwoners zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving en de regie hiervoor zelf pakken. • Iedere inwoner is sociaal en economisch zelfredzaam. • Schulden worden integraal aangepakt, problematische schulden worden voorkomen. • De hulpverlening richt zich niet alleen op het oplossen van de schulden, maar ook op het versterken van basis- en financiële vaardigheden.
7
Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp, exclusief terugwerkende kracht De cijfers over de jaren 2019 tot en met 2021 zijn bijgesteld door een gewijzigde verwerking van de gegevens. De cijfers zijn hierdoor over alle jaren vergelijkbaar.
8
42
Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we daarvoor gedaan?
•
We hebben de (eenmalige) energietoeslag en energiebijdrage uitgekeerd.
•
Inwoners met een inkomen tot 120% ontvingen in 2023 energietoeslag t.w.v. € 800. Daarnaast ontvingen inwoners met een inkomen vanaf 120% tot 140% op aanvraag een energiebijdrage t.w.v. € 600. De energiebijdrage was een lokale bijdrage vanuit het steunfonds.
•
We hebben de Arriva Meedoen Pas voor inwoners met een laag inkomen gerealiseerd.
•
We zijn een pilot van 2 jaar gestart in samenwerking met Arriva door een Arriva Meedoen Pas aan iedere inwoner beschikbaar te stellen die meedoet aan de Dongen Doet Mee-regeling. Hiermee kunnen zij gratis met bussen van Arriva naar Tilburg, Oosterhout, Breda, Waalwijk en omliggende dorpen kunnen reizen.
•
We hebben meerdere raadsinformatieavonden georganiseerd over armoedebestrijding.
•
Tijdens de eerste raadsinformatieavond heeft het onderzoeksbureau de resultaten van hun onderzoek gepresenteerd. Ook is er een ‘Armoedemarkt’ georganiseerd waar gemeenteraadsleden kennis hebben gemaakt met onze samenwerkingspartners en ervaringsdeskundigen. Tijdens de tweede raadsinformatieavond is dieper ingegaan op het thema armoede en de herijking van het armoede- en schuldenbeleid. Uitkomsten en aanbevelingen van deze avond zijn voor zover mogelijk meegenomen in het nieuwe beleidsplan.
•
•
We zijn gestart met de herijking van het armoede- en schuldenbeleid.
•
We zijn in het najaar gestart met de herijking van het armoede- en schuldenbeleid. Het beleidsplan wordt in het eerste kwartaal van 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad.
•
We hebben de toegang tot schuldhulpverlening verbeterd.
•
We hebben de toegang tot de schulddienstverlening steviger weggezet waardoor we onze (potentiële) klanten beter hebben kunnen bereiken. Daarnaast hebben we de schulddienstverlening aan ondernemers verbeterd. Ook hebben we ingezet op het intensiveren van de samenwerking met het netwerk, om samen te werken wanneer er problemen ontstonden in huishoudens. We zijn in het najaar gestart met nieuwe contractafspraken voor schuldhulpverlening. Het huidige contract met de Kredietbank loopt in 2024 af.
•
•
We hebben het Steunfonds uitgevoerd en afgerond.
•
43
We hebben het steunfonds uitgevoerd waarin diverse maatregelen en/of tegemoetkomingen gefinancierd worden voor diverse doelgroepen, als gevolg van de (inflatie- en energie) crises.
•
We starten met een onderzoek naar kinderarmoede.
•
Daarnaast hebben we onze huidige (inkomens)regeling extra onder de aandacht gebracht.
•
We zijn in het najaar gestart met het onderzoek naar kinderarmoede en verwachten dat het doorloopt tot het tweede kwartaal van 2024.
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • Niet gebruik armoederegelingen: Het bereiken van de doelgroep blijft een uitdaging. Door stevig in te zetten op preventie en informatievoorziening doen wij er alles aan om deze doelgroep te bereiken. Daarnaast doen inwoners vaker een beroep op ons, ten gevolge van de crises.
Wat heeft anders uitgepakt? • De herijking van het armoede- en schuldenbeleid heeft vertraging opgelopen als gevolg van beperkte capaciteit. Het beleidsplan wordt in het eerste kwartaal van 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad. Beleidsindicatoren
Schuldhulpverlening
Huishoudens WSNP
Kwijtschelding
Collectieve ziektekostenverzekering minima Stichting Leergeld
Bijzondere bijstand
% kinderen in een uitkeringsgezin
230 Armoede Aantal aanmeldingen schuldhulpverlening *Vanaf 01-07-2020 is de gemeentelijke regievoerder aangesteld en betreft deze indicator het aantal aanmeldingen hulp bij financiën (inclusief schuldhulpverlening) 2020 2021 2022 2023 NNB 81 139 142 Aantal huishoudens dat een beroep doet op de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen na het niet succesvol zijn van een minnelijk traject 2020 2021 2022 2023 1 8 4 5 Aantal minimahuishoudens dat gebruikmaakt van de kwijtschelding lokale belastingen 2020 2021 2022 2023 317 377 391 387 Aantal personen dat gebruikmaakt van de collectieve ziektekostenverzekering minima 2020 2021 2022 2023 378 467 462 460 Aantal kinderen dat gebruikmaakt van een voorziening van Stichting Leergeld 2020 2021 2022 2023 194 144 157 181 Aantal huishoudens dat gebruikmaakt van bijzondere bijstand (exclusief verstrekking energietoeslag) 2020 2021 2022 2023 562 409 463 484 Het percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen 2020 2021 2022 2023 4% 3% 3% NNB
44
Wat heeft het gekost? Thema 210
Taakveld 0.10 4.1 4.2 4.3 6.1
Omschrijving Onderwijs Mutaties reserves Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Samenkracht en burgerparticipatie
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 2.467 632 2.219 632 1.997 573 222 -59 163 9 1.359 1.099
10 1.061 632
1.148
632
10 920
6
141
6
147
1.067
562
81
-70
11
5
5
5
Baten •
•
59 nadeel -73
S/I I
14
I
222 voordeel 148 Voor Onderwijsachterstandenbeleid en NPO zijn minder kosten gemaakt als begroot. De beschikte rijksmiddelen waren ruim toereikend. Aan de batenkant zijn de niet bestede middelen naar de balans gebracht. Aan de lastenkan een voordeel, bij de baten een nadeel. -64 De budgetten voor subsidiëring peuteropvang en kosten onderzoek kindermediair zijn hoger dan begroot. Enerzijds komt dit door de ontwikkeling van de doelgroep, anderzijds is gebleken dat de begroting niet aansloot bij de de werkelijke kosten. Bij Berap 2024-1 zal hierop worden doorgepakt en wordt de begroting 2024 e.v. aangepast naar de laatste actualiteit. Vanwege de sloop van basisschool Anspach heeft een inhaalafschrijving 165 plaatsgevonden. Deze is per abuis dubbel begroot. -27 Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
S/I I
De regeling GOA is een regeling die valt onder de noemer specifieke uitkering (SPUK). Dat betekent dat niet bestede middelen kunnen worden afgerekend met het Rijk. Als er minder wordt uitgeven dan begroot, dan betekent dat er aan de baten minder verantwoord mag worden; de middelen moeten immers terug kunnen vloeien naar het Rijk. Daartoe wordt het teveel aan baten ten opzichte van de werkelijk kosten geboekt naar de balans als vooruitontvangen. Per saldo zijn baten lasten dan aan elkaar gelijk. Deze werkwijze zorgt ten opzichte van begroot wel voor een nadeel, wat dus wordt opgeheven door lagere lasten. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Lasten •
•
• •
45
S
I I
Thema 220
Taakveld
Omschrijving Zorg
0.10
Mutaties reserves Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Maatwerkvoorzieningen (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Pleegzorg en verblijf overig Jeugdhulp crisis/GGZ/gesloten Beschermd wonen (WMO)
4.3 6.1 6.2 6.6 6.71 6.72 6.73 6.74 6.81 6.82
Geëscaleerde zorg 18-
7.1
Volksgezondheid
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 18.447 493 22.673 3.769 21.820 4.385 853 616 1.469 900
3
953
3
957
5
-3
2
-2
2.648
274
5.523
2.944
4.351
3.565
1.171
621
1.792
1.446 1.208
1.518 216
1.333
185
185
1.303
249
1.415
221
-112
4.525
4.875
131
4.900
131
-25
-25
4.841
5.077
5.464
-387
-387
722
760
722
37
37
548
576
548
29
29
75
75
72
3
3
384
404
509
-105
-105
1.151
1.608
442
1.548
463
60
-27
21
Baten •
•
•
•
616 voordeel 636 Eind 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor het realiseren van een tijdelijke noodopvang, locatie De Nestel. De opstart en kosten zijn pas in beeld gekomen na het verschijnen van Berap 2023-3. Met het Centraal bureau Opvang Asielzoekers (Coa) is afgesrpoken dat de gemaakte kosten volledig mogen worden gedeclareerd. Voor de gemaakte kosten 2023 is dit gebeurd. Deze baten zijn niet begroot, waardoor een voordeel ontstaat. Hier staan wel kosten tegenover. Op basis van de gerealiseerde opvangplaatsen voor Oekraïnese vluchtelingen is 40 berekend wat op basis van het normbedrag mag worden ontvangen. Dit leidt tot een voordeel. -53 De regelingen Statushouders en GALA zijn regelingen die vallen onder de noemer specifieke uitkering (SPUK). Dat betekent dat niet bestede middelen kunnen worden afgerekend met het Rijk. Als er minder wordt uitgeven dan begroot, dan betekent dat er aan de baten minder verantwoord mag worden; de middelen moeten immers terug kunnen vloeien naar het Rijk. Daartoe wordt het teveel aan baten ten opzichte van de werkelijk kosten geboekt naar de balans als vooruitontvangen. Per saldo zijn baten en lasten dan aan elkaar gelijk. Deze werkwijze zorgt ten opzichte van begroot wel voor een nadeel, wat dus wordt opgeheven door lagere lasten. -7 Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Lasten •
De financiële effecten van de Jeugdzorg laten zich lastig voorspellen. Cliëntenaantallen en de mate van geïndexeerde tarieven zijn de grote variabelen die van invloed zijn op de kostenontwikkeling. De kosten over 2023 vallen hoger uit dan begroot. De Jeugdzorg is verdeeld in 5 segmenten, waarbij in segment 1 lumpsum wordt gefinancierd. Verdeling van kosten vindt plaats op basis van 46
853 voordeel -265
-139
81
S/I I
I I
I S/I I
•
• •
•
•
•
• • •
unieke cliënten in dit segment. Voor Dongen geldt dat het aantal cliënten in dit segment is gestegen waardoor ook het aandeel in de kosten stijgt. Voor segment 4 geldt dat het aantal cliënten eveneens is toegenomen waardoor ook de kosten stijgen (p x q). De regionale innovatiemiddelen zijn niet volledig uitgegeven, wat leidt tot een voordeel. Per saldo ontstaat voor Jeugdzorg in 2023 een nadeel. De verwachting is dat de stijging van kosten zich in 2024 voortzet. Voor Wmo begeleiding en Hulp bij Huishouden (HbH) geldt dat het contract met Actiefzorg met terugwerkende kracht tot 1 januari 2023 is geherïndexeerd. Hieraan ligt een (sub)regionaal tarievenonderzoek ten grondslag. Voor 2023 leidt dit tot een nadeel, een deel was al voorzien in Berap 2023-3 waarbij ook reeds een doorkijk is gemaakt naar 2024. Rijksgelden voor inzet ondersteuning wijkteams zijn in 2023 niet volledig ingezet in afwachting van de inrichting van het dorpsteam. In 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor het realiseren van een tijdelijke noodopvang, locatie De Nestel. De opstart en kosten zijn pas in beeld gekomen na het verschijnen van Berap 2023-3. Met het Centraal bureau Opvang Asielzoekers (Coa) is afgesproken dat de gemaakte kosten volledig mogen worden gedeclareerd. Voor de gemaakte kosten 2023 is dit gebeurd. Deze lasten zijn niet begroot, daardoor een nadeel. Hier staan wel baten tegenover.
Per 1 januari is ook Wmo Begeleiding ondergebracht in de nieuwe regionale inkoopstrategie sociaal domein. Bij aanvang is een inschatting gemaakt van het aantal cliënten op bass waarvan het aandeel van de gemeente Dongen is bepaald. Na het verschijnen van de 3e managementrapportage van het zorgconsortium (SIEM) werd duidelijk dat het aantal cliënten te hoog is ingeschat. Bij Berap 2023-2 is de begroting aangepast op de rijksbijdrage voor de opvang van vluchtelingen vanuit Oekraïne. Baten en lasten zijn toen in evenwicht opgevoerd. De lasten vallen echter substantieel lager uit, het normbedrag voor de gerealiseerde opvangplaatsen is wederom zeer ruim gebleken. Voor Statushouders en GALA zijn minder kosten gemaakt als begroot. De beschikte rijksmiddelen waren ruim toereikend. Aan de batenkant zijn de niet bestede middelen naar de balans gebracht. Aan de lastenkant een voordeel, bij de baten een nadeel. Op rolstoelen wordt geld overgehouden. Het aantal cliënten vormt hiervoor de basis. Het budget voor mantelzorgbonnen is niet volledig benut. De verzilvering van de bonnen laat zich niet goed voorspellen. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Thema 230
Taakveld Omschrijving Armoede 0.10 Mutaties reserves 6.3 Inkomensregelingen
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Lasten •
S
44
I
-636
I
52
I
1.574
I
53
I
56
I
37
I
14
I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 1.117 109 1.577 515 2.321 524 -745 9 -735 501 501 1.117 109 1.577 14 2.321 23 -745 9 -735
Baten •
-76
Met de decembercirculaire is extra geld ontvangen voor het verstrekken van energietoeslag. De ontvangst van deze gelden heeft plaats gevonden op thema 47
9 voordeel 9
S/I I
745 nadeel -788
S/I I
•
610, de kosten in dit thema. De decembercirculaire is pas verschenen na het verschijnen van Berap 2023-3, daardoor was het niet mogelijk de begroting hier tijdig op aan te passen, daardoor een nadeel. Er is minder beroep gedaan op de middelen voor armoedebestrijding als dat er beschikbaar is. Of en zo ja in welke mate gebruik wordt gemaakt van deze voorziening is niet op voorhand te zeggen.
48
43
I
3. Veilig Dongen Binnen het programma "Veilig Dongen" richten we ons op het bevorderen van de objectieve en subjectieve veiligheid van inwoners, ondernemers en bezoekers. Hierbij leggen we accenten op ondermijning, cybercriminaliteit, de verbinding van zorg en veiligheid en de aanpak van overlast. De preventie van High Impact Crimes (woninginbraak, overvallen, straatroof ofwel WOS-feiten) is een reguliere taak. Tevens borgen we de crisisbeheersing, die verder is uitgewerkt in programma 320. Op al onze prioriteiten werken we intensief samen met onze netwerkpartners om zowel de fysieke als de sociale veiligheid te kunnen waarborgen. Deze partners zijn te vinden in de veiligheidsketen (politie en Openbaar Ministerie, brandweer, veiligheidsregio, omgevingsdienst, Taskforce-RIEC) maar omvat ook Enexis, belastingdienst en de sociale- c.q. zorgsector: sociaal team, Wmo, VeiligThuis, Zorg- en Veiligheidshuis, Halt, maatschappelijk werk, verslavingszorg, jeugdzorg etc. Ieder van deze partners is verantwoordelijk voor de uitvoering van de eigen taken, maar we zoeken nadrukkelijk de integraliteit door samen te werken in trajecten en projecten. We trekken samen op en versterken elkaar daardoor.
Bijvoorbeeld: de politie is verantwoordelijk voor de opsporing van drugspanden, maar de gemeente is verantwoordelijk voor de bestuurlijke sluiting en de belastingdienst voor het ontnemen van wederrechtelijk verkregen vermogen.
310 Openbare orde en veiligheid Strategische doelstellingen • De gemeente Dongen is, in vergelijking tot het gemiddelde van Nederland, een veilige en leefbare omgeving. Wat hebben we bereikt? • Het criminaliteitsbeeld voor Dongen is verbeterd. In 2023 vonden 258 misdrijven per 10.000 inwoners plaats. In 2022 waren dit 281 misdrijven. Dit is onder het landelijke gemiddelde van 450 misdrijven per 10.000 inwoners in 2023.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • Samen met alle betrokken partners uitvoering gegeven het Integraal Veiligheidsbeleid waarbij is ingezet op de speerpunten overlast, jeugd, ondermijning, digitale veiligheid en zorg en veiligheid. • Er is veel ingezet op preventie. Bijvoorbeeld door het organiseren van een veiligheidsmarkt, het project Boef in de wijk en voorlichtingsbijeenkomsten voor ouderen (voorkomen babbeltrucs, bankhelpdeskfraude etc.).
•
In 2023 is aan 10 vergunningsplichtige horeca-inrichtingen een exploitatievergunning verleend. Bij het verlenen van de vergunningen is de Wet Bibob toegepast.
•
Middels externe ondersteuning is een inhaalslag gaande. In 2024 worden de resterende horeca-inrichtingen opgepakt.
•
Er is gecontroleerd of arbeidsmigranten leven in humane omstandigheden en of aan alle wet- en regelgeving wordt voldaan.
•
Er zijn 8 locaties waar arbeidsmigranten verblijven gecontroleerd. Toezichthouders van de gemeente hebben samen met de politie de locaties bezocht. Op één locatie zijn misstanden waargenomen en zijn er bestuurlijke maatregelen genomen.
•
De samenwerking in de zorg- en veiligheidsketen is versterkt om zo de toenemende overlast van personen met verward gedrag een halt toe te roepen.
•
Eind 2023 is een procesregisseur zorg en veiligheid aangesteld. De procesregisseur voert waar nodig de regie op meervoudige en complexe problematiek met als aandachtspunt zorg en veiligheid. Door extra inzet van wijk-GGD'ers is er beter zicht op de groep personen met
• 49
verward gedrag. Samen met hen en de zorgketen bieden we deze groep snelle en duurzame hulp ter voorkoming van escalatie. •
In 2023 is de aanstelling van een vierde buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) omgezet van tijdelijke formatie naar structurele formatie.
•
De boa is opgeleid, aangesteld en wordt ingezet voor de aanpak van jeugdoverlast.
•
Vanuit een integrale aanpak is een overlastgevende jeugdgroep in beeld gebracht en is de overlast beëindigd.
•
Er is handhavend opgetreden door de boa’s en politie en er zijn aanvullende (verkeers)maatregelen getroffen op de betreffende overlastlocatie (Park Vredeoord).
•
In het kader van een weerbaar buitengebied zijn 50 locaties bezocht samen met de politie.
•
Op één locatie zijn misstanden geconstateerd en bestuurlijke maatregelen genomen. Op alle locaties is voorlichting gegeven en het goede gesprek gevoerd over het voorkomen van ondermijnende criminaliteit in het buitengebied.
•
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? We zien een toename van personen met verward gedrag. Daarom is de hierboven genoemde procesregisseur zorg- en veiligheid recent aangesteld. Beleidsindicatoren 310 Openbare orde en veiligheid Verwijzingen Halt
Winkeldiefstallen
Zedenmisdrijven
Diefstallen uit woningen
Vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte
Drugspanden Aangetroffen Waarschuwingen Sluitingen Gebruikershoeveelheid e.d. Informatiebijeenkomsten
Aantal verwijzingen Halt per 1.000 jongeren 2020 2021 2022 2023 16 14 36 NNB Aantal winkeldiefstallen per 10.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 8 4 21 21 Aantal zedenmisdrijven per 10.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 3 3 3 3 Aantal diefstallen uit woningen per 10.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 9 11 16 8 Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 10.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 31 26 31 24 Aantal sluitingen drugspanden 2020 2021 2022 2023 10 9 4 4 2 0 0 0 4 9 4 2 4 0 0 1 Aantal informatie- en preventiebijeenkomsten bewustwording en meldingsbereidheid 50
Integrale controles
Ketenaanpak
Overlast Verwarde personen Jeugd
2020 2021 2022 2023 3 0 4 8 Aantal integrale bestuurlijke controles 2020 2021 2022 2023 58 0 75 47 Aantal besproken unieke casussen ketenaanpak zorg en veiligheid 2020 2021 2022 2023 45 NB 3 NB Aantal meldingen overlast per 10.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 31 34 30 40 48 44 36 29
Verbonden partijen • Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Overige samenwerkingspartners • Politie Eenheid Midden- en West-Brabant • Taskforce RIEC Zeeland – West-Brabant • Openbaar Ministerie (arrondissementsparket Zeeland – West-Brabant)
320 Rampenbestrijding en brandweer Strategische doelstellingen • Adequaat inspelen op incidenten en rampen. • Branden zo spoedig mogelijk blussen of onder controle krijgen. Wat hebben we bereikt? • De doorontwikkeling van de crisisorganisatie Bevolkingszorg is voltooid.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • Per 1 november 2023 is de nieuwe organisatiestructuur Bevolkingszorg ingevoerd. In 2023 en 2024 zijn/worden de crisisfunctionarissen (welke vakbekwaam moeten zijn en blijven) opnieuw opgeleid en getraind.
•
In 2023 zijn nieuwe afspraken gemaakt met Brabant Water over het beheer en onderhoud van de brandkranen in de gemeente Dongen.
•
Ambtelijk is deelgenomen aan de regionale werkgroep bluswatervoorzieningen en de burgemeester was hierin bestuurlijk kartrekker (district Hart van Brabant).
•
Wij zetten in op zo veel mogelijk preventieve maatregelen tegen brand. Dit begint al vanaf groep 7 en 8 van het basisonderwijs.
•
Leerlingen van de basisscholen in Dongen hebben de mogelijkheid om de Risk Factory van de VRMWB te bezoeken. In 2023 hebben twee basisscholen de Risk Factory bezocht.
•
Inzetten op brandpreventie en voorlichting. We brengen nieuwe regelgeving omtrent brandveiligheid onder de aandacht van de inwoners.
•
In 2023 is een veiligheidsmarkt georganiseerd waar aandacht was voor dit onderwerp. Alle Dongenaren zijn via een huis-aan-huis bericht uitgenodigd en er was een hoge opkomst. In Dongen werken we met Home Safety checks. Vrijwilligers hebben in 2023 bij 14 inwoners aan huis advies gegeven over brandveilig wonen en leven.