Bijl1- 24-53 Jaarrekening 2023 Gemeente Dongen
Tekst van het document
•
51
Beleidsindicatoren 320 Rampenbestrijding en brandweer Crisisorganisatie
Home Safety Checks
Het aantal medewerkers dat opgeleid, getraind en geoefend is. 2020 2021 2022 2023 10 0 60 12 Aantal Home Safety Checks 2020 2021 2022 2023 10 0 0 14
Verbonden partijen • Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant Overige samenwerkingspartners • Politie Eenheid Midden- en West-Brabant • GHOR Brabant Midden-West-Noord
Wat heeft het gekost? Thema 310
Primitieve Begroting 2023
Taakveld Omschrijving
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
Lasten
Baten Saldo
Integrale veiligheid
831
16
851
16
866
28
-15
12
-3
1.2
Openbare orde en veiligheid
597
16
614
16
629
28
-15
12
-3
8.3
Wonen en bouwen
234
237
237
Baten •
Meer leges drank- en horecawet en lege omgevingsvergunning ontvangen dan begroot. Aanvragen zijn niet altijd te voorspellen.
Lasten •
•
Op het woonwagenpark aan de Kalmoestuin is een mobiele sanitaire unit ingericht omdat de reguliere sanitaire voorzieningen in erbarmelijke staat verkeren. Gemeente Dongen faciliteert deze voorzieningen, na afloop van de huurperiode zal Casade alle gemaakte kosten vergoeden. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. Thema 320
Taakveld Omschrijving Rampenbestrijding en brandweer Crisisbeheersing en 1.1 brandweer
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
15 nadeel -11
S/I I
-4
I
Lasten
Baten
Saldo
1.487
4
1.358
4
1.343
6
15
2
18
1.487
4
1.358
4
1.343
6
15
2
18
2 voordeel 2
S/I I
15 voordeel 15
S/I I
Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Lasten •
S/I I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Baten •
12 voordeel 12
Het budget opleiding- en oefening rampenbestijding is niet volledig besteed, als ook het budget voor de toolbox. 52
4. Dongen Onderneemt! Dongen Onderneemt! gaat uit van het stimuleren van lokaal ondernemerschap, het creëren van een interessant vestigingsklimaat en inwoners in staat stellen om te participeren, zo mogelijk via (vrijwilligers)werk. Op het gebied van duurzaamheid liggen er bovendien opgaven voor de lokale ondernemers om samen aan de klimaatdoelstellingen te kunnen voldoen. Een gezonde lokale economie heeft een aantrekkende werking op Dongen voor zowel nieuwe als bestaande bedrijven. Wij zien veel kansen om meer met werkgevers samen te werken. Er zijn banen, er zijn beschikbare werknemers, maar ze passen niet direct bij elkaar. Daar kunnen wij een rol in spelen. Economie en werkgelegenheid grijpen direct in op elkaar. Wanneer bedrijven zich vestigen in Dongen brengt dat banen met zich mee. Dit vergroot de kans dat Dongenaren een (betaalde) baan vinden dichtbij huis. Samenwerking met (potentiële) werkgevers staat centraal bij onze uitvoering van de Participatiewet en bij de nieuwe Wet Inburgering. Dongense ondernemers zijn steeds bereid gebleken om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, kansen te bieden. Daarin blijven we de samenwerking zoeken. We vinden het belangrijk dat inwoners zoveel als mogelijk kunnen voorzien in hun eigen inkomen.
Daar waar ze een steuntje in de rug nodig hebben, hebben wij vanuit de Participatiewet de mogelijkheid om de inwoner te ondersteunen, binnen de beschikbare financiële middelen. Wij kijken bij de inzet van (arbeids)trajecten vooral naar korte interventies en naar het rendement van onze investeringen.
410 Ondernemerschap Strategische doelstellingen • Dongen is een aantrekkelijke plek voor bedrijven om zich te vestigen en/of gevestigd te blijven. Wat hebben we bereikt? • Nieuwe bedrijventerreinen worden ontwikkeld
•
Wat hebben we daarvoor gedaan? • Bijna alle bouwkavels op bedrijventerrein Tichelrijt 2 zijn verkocht. Op het laatst beschikbare kavel is een optie verleend. Helaas heeft deze optie uiteindelijk niet geleid tot een verkoop. Dit terrein is vervolgens ingezet ten behoeve van de noodopvang voor asielzoekers. • Voor bedrijventerrein Tichelrijt 3 is een bestemmingsplan vastgesteld en worden voorbereidingen getroffen voor het bouwrijp maken en inrichten van het gebied, zodat vervolgens bouwkavels kunnen worden uitgegeven. • Er wordt gewerkt aan een uitgiftebeleid voor bedrijfskavels. Eind tweede kwartaal 2024 is dit gereed. • Bedrijventerrein Tichelrijt Zuid is bouwrijp gemaakt en ingericht door de Zandeweg te verlengen. Op dit terrein wordt momenteel gebouwd aan nieuwe bedrijfsgebouwen. • Er is een bestemmingsplan ter inzage gelegd voor de ontwikkeling van een volgende fase van bedrijventerrein Tichelrijt Zuid. Vaststelling van dit bestemmingsplan is voorzien in 2024.
Economische Visie wordt ontwikkeld
•
53
In het tweede kwartaal van 2023 is er gestart met de uitwerking van de economische visie. Dit met onder andere 10 ambassadeurs uit Dongen: ondernemers uit het buitengebied, centra en bedrijventerrein,
LDK, VOCD, Midpoint Brabant, Station 88, onderwijs en geïnteresseerde inwoners. De visie wordt in de eerste helft van 2024 aangeboden aan de raad. •
We zijn in contact gebleven met onze ondernemers
•
Woensdag is bezoekdag! Afgelopen jaar heeft de wethouder meer dan 20 ondernemers ontmoet en een rondleiding gekregen op het bedrijf. De bezoeken worden afgelegd om zoveel mogelijk ondernemers te leren kennen en de veelzijdigheid van de bedrijven in Dongen te ontdekken.
•
Er zijn Energie Vouchers beschikbaar gesteld.
•
Vanuit het steunfonds zijn er vouchers voor energieadvies voor ondernemers beschikbaar. Ondernemers krijgen hiervoor een gratis professioneel advies.
•
We zijn gestart met de green deal
•
In de tweede helft van 2023 is er aangevangen met de green deal in Dongen. Samen met ondernemers, Midpoint Brabant, de OMWB, Brabantse Delta en de BOM wordt er gekeken hoe de industrieterreinen groener, duurzamer en circulair kunnen worden.
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • De ontwikkeling van bedrijventerrein Tichelrijt 3 is vertraagd vanwege aanwezige flora en fauna. Er zijn maatregelen genomen en er is een ontheffing in het kader van de Wet natuurbeheer aangevraagd. Deze is nog niet ontvangen, waardoor ontwikkeling nu stagneert. Door de vertraging is ook de ontwikkeling van een verenigingshal vertraagd. Beleidsindicatoren
Functiemenging (%)
Vestigingen van bedrijven
410 Ondernemerschap De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen 2020 2021 2022 2023 47,0% 46,9% 47,5% NBB Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar 2020 2021 2022 2023 151 155 164 NBB
Verbonden partijen • Regio Hart van Brabant – Midpoint: Bevorderen en stimuleren van de regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant.
420 Werknemerschap Strategische doelstellingen • Dongenaren participeren naar vermogen in de samenleving • We leiden Dongenaren die dit nodig hebben (uitkeringsgerechtigden, niet-uitkeringsgerechtigden, statushouders en jongeren) binnen hun mogelijkheden toe naar (betaald) werk 54
Wat hebben we bereikt? • We begeleiden uitkeringsgerechtigden, die in de bijstand zitten en een afstand tot de arbeidsmarkt hebben, op weg naar activering en zelfredzaamheid
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We bieden inwoners die dit nodig hebben ondersteuning aan en begeleiden hen naar school of (betaald) werk. Zo nodig krijgt iedere uitkeringsgerechtigde begeleiding vanuit DongenWerkt. • Het aantal inwoners dat gebruik maakt van een re-integratievoorziening is in 2023 vrijwel gelijk aan dit aantal in de jaren 2022 en 2021 (329 personen). Het gaat daarbij om bijvoorbeeld loonkostensubsidie, begeleiding op werkkring/jobcoaching, beschut werk of een participatieplaats, maar ook om vervoersvoorzieningen (woon-werk). • We hebben in 2023 14 personen geplaatst in een Tijdelijke participatie baan (TPB) bij de Diamantgroep. Dit is aan baan voor mensen die nog niet bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen bijv. omdat er begeleiding nodig is of omdat het werktempo (nog) niet hoog genoeg is. • We hebben de taakstelling Beschut Werk voor 2023 (9 fte) ingevuld. Het gaat hier om plaatsing van mensen die veel begeleiding nodig hebben en alleen (aangepast) werk kunnen doen in een beschutte werkomgeving.
•
We hebben de wijzigingen uit de wet Breed Offensief in de loop van 2023 geïmplementeerd. Daarmee dragen we bij aan betere arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking
•
De maatregelen hadden betrekking op o.a. het harmoniseren van het aanbod van ondersteuning aan mensen met een arbeidsbeperking, vereenvoudiging van de loonkostensubsidie en de wijziging van de kostendelersnorm. We zijn er in geslaagd de afzonderlijke maatregelen steeds tijdig en succesvol in te bedden in lokaal beleid en in de uitvoeringspraktijk.
•
We sluiten aan bij de ontwikkelingen op weg naar een Regionale Werkcentrum (RWC) in onze arbeidsmarktregio. Daarmee dragen we als gemeente bij aan een meer dynamische en inclusieve arbeidsmarkt, waarin talent en kansen van mensen samenkomen.
•
In regionaal verband wordt hard gewerkt aan de totstandkoming van een RWC, een centraal punt voor werkzoekenden en werkgevers waar zij de juiste ondersteuning kunnen vinden. Bestaande uitvoeringsdiensten als Leerwerkloket, het Werkgeversservicepunt en het Regionaal Mobiliteitsteam, gaan integraal samenwerken binnen dit RWC. Het oprichten van en RWC vereist een gedegen aanpak en een zorgvuldige inhoudelijke aanpak. Als gemeente werken we daarom nauw samen met gemeenten in de arbeidsmarktregio als ook met UWV, onderwijsinstellingen, werkgevers en ontwikkelbedrijven.
•
•
Diamant-groep: De krimp van het aantal oud SW'ers in combinatie met de in- en uitstroom van andere doelgroepen en de
•
55
Hoewel dit een uitdagende opgave is, zijn we positief over het gesprek dat we hierover
wens om te komen tot een innovatief en toekomstgericht ontwikkelbedrijf noodzaakt tot een andere en meer flexibele inrichting van de bedrijfsvoering •
•
voeren met de Diamantgroep in regionale samenwerking.
Er is een nieuwe vorm van ondersteuning gecreëerd, op het snijvlak van participatie en zorg, namelijk OAD (=Ontwikkelgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding)
•
We zijn gestart met de herijking van het gemeentelijk beleid rondom de inzet van reintegratie-instrumenten
•
•
•
Het inkooptraject is afgerond en de contracten zijn per 1 januari 2023 ingegaan. Hoewel de instroom van inwoners in het begin wat beneden verwachting lag komt dit inmiddels beter op gang. Doel hiervan is te komen tot een zo effectief mogelijke inzet van reintegratievoorzieningen (budget en menskracht) om zoveel mogelijk inwoners naar vermogen te laten participeren, bij voorkeur door betaald werk Wij informeren uw raad over de voortgang en totstandkoming van nieuwe beleid.
Wat heeft anders uitgepakt? • Het regionale project ‘bundeling middelen’ is gestopt en krijgt een andere invulling. Deze regionale aanpak ‘bundeling middelen’ voor werkgeversdienstverlening heeft niet gebracht wat ervan werd verwacht. Het PoHo Arbeidsparticipatie heeft daarom besloten de aanpak te stoppen en andere manieren van samenwerking te onderzoeken Beleidsindicatoren
Netto arbeidsparticipatie
Banen
Loonkostensubsidie
Beschutte werkplekken
Personen met een bijstandsuitkering Re-integratievoorzieningen
Werkloze jongeren
Baanafspraken
420 Werknemerschap Aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet beroepsbevolking) 2020 2021 2022 2023 72,7% 73,1% 74,2% 75,7% Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar 2020 2021 2022 2023 606 610 627 NNB Aantal personen werkzaam met loonkostensubsidie 2020 2021 2022 2023 15 45 60 65 Aantal fte met een beschutte werkplek 2020 2021 2022 2023 3,9 6,7 8,2 9 Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 249 211 189 188 Het aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar 2020 2021 2022 2023 199 198 198 192 Percentage werkloze jongeren in de leeftijd 16 t/m 24 jaar 2020 2021 2022 2023 1% 1% 1% NNB Aantal personen met baanafspraken, werkzaam bij de gemeente Dongen 2020 2021 2022 2023 5 6 7 6 56
Verbonden partijen • De Diamantgroep is het ontwikkel- en werkbedrijf voor de regio en draagt bij aan de participatie in werk van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt
Wat heeft het gekost? Thema 410
Taakveld 0.10 3.2 3.3
Omschrijving
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten
Ondernemerschap
317
139
346
154
430
237
-84
83
-1
Mutaties reserves Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
307
133
336
148
421
234
-85
86
1
10
6
10
6
9
3
1
-3
-2
Baten •
Op de grondexploitaties was het resultaat negatief, dat heeft te maken met de opbrengst per jaarschijft. De geraamde opbrengst zijn of worden in andere jaren gerealiseerd. Dat geeft dus een nadelig beeld in 2023, overall wordt alle geraamde opbrengsten wel gehaald.
Lasten • Op de grondexploitaties was het resultaat postief, dat heeft te maken met de kosten per jaarschijft. De geraamde kosten zijn of worden in andere jaren gerealiseerd. Dat geeft dus een positief beeld in 2023, over de planperiode wordt alle geraamde kosten wel gemaakt. Thema 420
Taakveld
Baten Saldo
Omschrijving
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
83 voordeel 83
S/I I
84 nadeel -84
S/I I
Verschil begroting na wijziging - rekening Lasten
Baten Saldo
Werknemerschap
8.577
4.717
9.383
5.336
9.587
5.514
-204
178
-26
6.3 6.4
Inkomensregelingen Begeleide participatie
6.543 1.383
4.717
7.263 1.460
5.336
7.387 1.477
5.514
-124 -17
178
54 -17
6.5
Arbeidsparticipatie
651
661
723
-63
-63
Baten 178 voordeel 16 • Er is meer Rijksbijdrage ontvangen als eerder bij begrotingswijziging is aangenomen. Rijksoverheid heeft na Berap 2023-3 nog een wijziging doorgevoerd. 162 • Jaarlijks wordt bij het opstellen van de jaarrekening de terugvorderbaarheid van verstrekkingen (uitkering en lening) beoordeeld.
S/I I
Lasten
204 nadeel -88
S/I I
-54
I
•
•
Onttrekking aan de voorziening voor oninbare vorderingen in verband met de inschatting van de inbaarheid van terugvorderingen. Elk jaar wordt deze voorziening geactualiseerd op basis van de dan bekende gegevens. In 2023 is meer geld uitgegeven aan leningen voor zelfstandigen (bbz). Daar staan aan de batenkant ook meer terugvordering tegenover. Het verloop van een dergelijke doelgroep en daarmee de aanvragen laten zich niet altijd goed voorspellen.
57
I
•
Er is meer geld uitgegeven aan re-integratieactiviteiten. De doelgroep is in omvang gestegen. Daartoe zijn in 2023 eerder de uitkeringslasten bij geraamd. Er is toen niet scherp naar de begeleidingskosten gekeken waardoor nu een nadeel.
58
-62
I
5. Dongen dient! Binnen Dongen Dient! richt de gemeente zich op haar dienende rol in de Dongense maatschappij. Alles wat een gemeente doet, staat immers ten dienste van de gemeenschap: inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen. De uitvoering van taken vraagt in sommige gevallen samenwerking met andere gemeenten en (overheids)organisaties. We bevorderen de zichtbaarheid van het gemeentebestuur. We werken aan meer transparantie, een toegankelijk en aanspreekbaar bestuur en meer en eerdere betrokkenheid van onze inwoners bij beleid. Het college is zichtbaar in de wijken en kernen en we maken structureel tijd vrij voor werkbezoeken aan wijken/ kernen, ondernemers en maatschappelijk partners. We zijn een bereikbare gemeente, met kundige en betrokken medewerkers die zaken slagvaardig, deskundig en snel oppakken en afhandelen. De lijnen tussen de inwoners en ondernemers en de gemeente zijn kort en persoonlijke contacten zijn vriendelijk. De klantwaarde is het vertrekpunt en de dienstverlening is van buiten naar binnen gericht. Tevens waarborgen we een verzorgd straatbeeld door de openbare ruimte in Dongen schoon, heel, netjes, breed toegankelijk en veilig te houden.
510 Bestuur Strategische doelstellingen • We nemen gedragen besluiten en bevorderen participatie van betrokkenen • We bevorderen de zichtbaarheid van de gemeente en het gemeentebestuur • We weten wat speelt in onze gemeente Wat hebben we bereikt? • De invulling van het wijkwethouderschap krijgt steeds meer invulling.
•
Wat hebben we daarvoor gedaan? • Nadrukkelijk wordt gekeken bij welk gesprek of welke activiteit een wijkwethouder kan aanschuiven. Voorbeelden zijn: o Als wijkwethouders bijwonen van overleggen met dorps- en wijkraden; o Er heeft een pleinaire sessie plaatsgevonden met de dorps- en wijkraden bij Europlus; o In samenspraak wijkraad Biezen gekomen tot realisatie van trailpad naast Cambreur; o In gesprek met inwoners bij Europlus en eigenaren van supermarkt in West 1; o Wijkwethouder en portefeuillehouder hebben gezamenlijk verkeerssituatie net buiten ’s-Gravenmoer verder bespreekbaar gemaakt; o Betrokkenheid bij aanplanten permacultuur in De Beljaart.
Op diverse momenten wordt participatie dan wel het goede gesprek met inwoners, maatschappelijk partners en ondernemers ingezet
•
59
Denk hierbij bijvoorbeeld aan: o Een middag voor maatschappelijk partners en ervaringsdeskundigen rondom armoedebeleid, of gesprek met ondernemers inzake het openen van de noodopvang in december; o bewonersbijeenkomsten rondom gebiedsvisie Glorieux met de mogelijkheden om te reageren op de visie;
o •
Sollicitatieprocedure nieuwe burgemeester is opgestart
•
Voor elementen rondom communicatie wordt verwezen naar de paragraaf Bedrijfsvoering, subkop “Communicatie”.
•
Bijeenkomsten rondom de Greendeal
Op 6 december 2023 is door de gemeenteraad de profielschets vastgesteld en daarna aangeboden aan de commissaris van de Koning van de provincie Noord-Brabant.
520 Dienstverlening Strategische doelstellingen • Een kwalitatief hoogstaande dienstverlening voor onze klanten, waarbij we een bereikbare gemeente zijn, met kundig en betrokken medewerkers, die zaken slagvaardig, deskundig en snel oppakken en afhandelen. De lijnen tussen de inwoners en ondernemers en de gemeente zijn kort. Wat hebben we bereikt? • Er is uitvoering gegeven aan het Preventie-, Vergunningen-, Toezichts- en Handhavingsbeleidsplan 2021-2024 (PVTHbeleidsplan).
Wat hebben we daarvoor gedaan? • In het PVTH-beleidsplan 2021-2024 heeft het college gemotiveerd aangegeven, welke doelen en prioriteiten het zichzelf in deze periode stelt bij de uitvoering van de PVTHtaken en welke activiteiten het daartoe zal uitvoeren. Deze beleidsdoelstellingen worden jaarlijks vertaald in een uitvoeringsplan, waarin de PVTH- werkzaamheden nader zijn uitgewerkt. Voor 2023 is dit ook gedaan waarbij indien dat noodzakelijk was, op basis van de evaluatie van het uitvoeringsplan van 2022 aanpassingen zijn gedaan.
•
De voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet m.b.t. de VTH-taken zijn vrijwel volledig afgerond.
•
Op hoofdlijnen betekent dit voor het VTHtaakveld, dat het mogelijk is gemaakt om via het Digitaal Stelsel Omgevingswet aanvragen en meldingen te ontvangen. Ook is er gewerkt aan de implementatie van de wijzigingen die de Omgevingswet met zich meebrengt. Dit zijn onder andere het instellen van een intaketafel en een omgevingstafel, het vormgeven van het participatieproces, de aanpassing van de legesverordening en het maken van nieuwe vergunningchecks en indieningsvereisten. Het aanpassen van de te bestaande brieven gebeurt "werkende weg".
•
De voorbereidingen voor de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborgingswet m.b.t. de VTH-taken zijn vrijwel volledig afgerond.
•
Door de Wet kwaliteitsborging gaat het toezicht op de uitvoering van een deel van de bouwwerken naar de markt. Hierdoor verschuiven de taken en verantwoordelijkheden van de gemeente. Om hierop voorbereid te zijn is in 2023 een proefproject uitgevoerd m.b.t.
het werken met de Wet kwaliteitsborging. Er is nog geen inzicht in de hoeveelheid en de aard van de werkzaamheden, die zullen voortvloeien uit de in te dienen gereedmeldingen van bouwprojecten. Op 60
basis hiervan moet beleid ontwikkeld worden. •
De actualisering van het bestand met vergunningen in het kader van de Alcoholwet en de verlening van exploitatievergunningen is gestart.
•
In 2023 zijn m.b.t. commerciële inrichtingen 30 aanvragen voor een (geactualiseerde) vergunning in behandeling genomen. Hiervan zijn er inmiddels 11 verleend. Van de para commerciële inrichtingen zijn in 2023, door 10 van de 18 benaderde inrichtingen de benodigde aanvragen voor een vergunning ingediend.
•
In 2023 is het evenementenbeleid vastgesteld.
•
Hiervoor is een werkgroep gevormd. Deze werkgroep heeft bij alle bij evenementen betrokken personen en belanghebbenden informatie opgehaald. Tevens is een bijeenkomst voor organisatoren van evenementen georganiseerd. In november 2023 heeft een eerste evaluatie plaatsgevonden. Dit heeft geleid tot een aanvullende opdracht voor 2024.
•
•
De dienstverlening van het team VTH is in 2023 m.b.t. het verlenen van omgevingsvergunningen gemeten en indien mogelijk verbeterd.
•
•
•
Het gemiddelde cijfer was 6,8. De gemaakte opmerkingen uit de gehouden enquête betroffen voornamelijk de hoogte van de leges, de lange doorlooptijd van de aanvraag of factoren waarop de gemeente geen invloed kan uitoefenen. Dit laatste betreft met name de werking van het Omgevingsloket van de Rijksoverheid. Met betrekking tot het evenementenbeleid is de zogenaamde "gereedschapskist” op de website gezet. Hierin staat alle informatie die voor organisatoren nodig is om een evenement veilig te organiseren en goed te laten verlopen. Er zijn een aantal aanvraagformulieren voor het aanvragen van vergunningen op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening verbeterd of opgesteld en deze nieuwe versies zijn op de website geplaatst.
•
De legesverordening Dongen 2024 is vastgesteld.
•
Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024, was het noodzakelijk om hoofdstuk 2 (Omgevingsvergunning) van de gemeentelijke legesverordening totaal te herzien. Hierbij is gebruik gemaakt "model legesverordening” van de VNG. Om in de toekomst landelijke wijzigingen van deze verordening gemakkelijker te kunnen implementeren, zijn de overige hoofdstukken van de gemeentelijke legesverordening ook overeenkomstig het "model legesverordening” aangepast.
•
De tussentijdse verkiezing voor de Tweede Kamer is georganiseerd in november.
•
Na de val van het kabinet is er voor de tweede maal in 2023 een verkiezing georganiseerd. Er wordt vanaf deze verkiezing voor een projectmatige aanpak gekozen. Dit resulteert in een efficiënt proces
61
waarbinnen voldoende ruimte is om toekomstige verbeteringen te implementeren. De organisatie van de verkiezingen is succesvol verlopen en geëvalueerd met betrokkenen, de uitkomst van de evaluatie was positief.
•
Er is ingespeeld op de komende paspoortpiek
•
Ter voorbereiding op de paspoortpiek is ingezet op capaciteitsuitbreiding. De extra inzet zorgt ervoor dat de continuïteit van de dienstverlening beter gewaarborgd kan worden.
•
De wetswijziging rondom de dubbele achternaam voor kinderen is voorbereid
•
Vanaf 2024 is het voor ouders mogelijk hun kind een dubbele achternaam te geven. Medewerkers hebben ter voorbereiding cursussen gevolgd.
•
We hebben geïnvesteerd in betrouwbare identiteitsvaststelling
•
Een deugdelijke identiteitsvaststelling is van groot belang om fraude met reis- en brondocumenten tegen te gaan. De aangeschafte apparatuur ondersteunt medewerkers bij de controle op echtheidskenmerken en geldigheid van nationale en internationale documenten.
•
We hebben diverse e-diensten ingevoerd
•
In 2023 zijn verschillende e-diensten voor Burgerzaken live gegaan. Deze automatiseringsslag zorgt voor een kortere behandeltijd van producten als uittreksels en akten.
•
Er zijn diverse workshops klantcontact georganiseerd.
•
We zijn aan de slag gegaan met het verbeteren van onze dienstverlening door onze vaardigheden in het klantcontact te vergroten en daardoor de contactmomenten met inwoners en medewerkers te verbeteren. We organiseren hiervoor eind 2023/ begin 2024 diverse workshops op het gebied van digitaal contact, fysiek klantcontact en gastvrijheid.
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • De ICT-systemen waarmee het team VTH haar werkzaamheden uitvoert, vertoonde in 2023 op vele momenten storingen. Hierdoor verliep de afhandeling van aanvragen niet met de gewenste snelheid. • De schaarste op de arbeidsmarkt had tot resultaat dat de vacature voor een vergunningverlener Wet Algemene bepalingen Omgevingsrecht niet volledig en niet tijdig door inhuur kon worden ingevuld. Hierdoor is een achterstand ontstaan en verliep ook de afhandeling van aanvragen niet met de gewenste snelheid. • Het gebrek aan ervaren medewerkers binnen het vakgebied Burgerzaken zorgde ervoor dat vaak gebruik moest worden gemaakt van externe inhuur. Het inwerken van nieuwe deze medewerkers neemt tijd in beslag, waardoor verzoeken later dan gebruikelijk in behandeling zijn genomen. Wat heeft anders uitgepakt? • Zie bij beleidsrisico’s 62
Beleidsindicatoren
Bezwaar- en beroepschriften Burgerzaken Klachten Burgerzaken (gegrond verklaard) Dienstverlening Burgerzaken
520 Dienstverlening Aantal gegrond bezwaar- en beroepschriften op uitgevoerde toetsingen 2020 2021 2022 0 0 1 Aantal klachten over producten en diensten Burgerzaken 2020 2021 2022 0 0 0 Cijfer dienstverlening burgerzaken 2020 2021 2022 De 8,3 8,0 dienstverlening wordt sinds 2021 gemeten
2023 0 2023 2 2023 7,5
Verbonden partijen • Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant. Bijdragen aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving in de regio Midden- en West-Brabant. Dit door het verlenen van vergunningen, het houden van toezicht en handhaven op het gebied van milieu. • Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant: Bijdragen aan een veilige werk- en leefomgeving in de regio Midden- en West-Brabant. Dit door de advisering op het gebied van brandveiligheid.
530 Beheer en onderhoud Strategische doelstellingen • De openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen zijn schoon, heel en veilig. • Een schoon en net straatbeeld zonder zwerfafval in de openbare ruimte. • Een goede benutting en bezetting van het gemeentelijk vastgoed. Wat hebben we bereikt? • We hebben uitvoering gegeven aan de beheerplannen en geprogrammeerd onderhoud in de openbare ruimte.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben het geprogrammeerd onderhoud op diverse taakvelden in de openbare ruimte uitgevoerd. • De besturing van de slagboom in de Oude Baan is vervangen. • Er zijn diverse rioolinstallaties gerenoveerd. O.a. de rioolgemalen Julianalaan, Eindsestraat en bergbezinkvoorzieingen Heuvelstraat en Berkenheuvelstraat. • Bomenbeleidsplan Fase-3 Paul van Ostayenstraat – Simon Vestdijkstraat is uitgevoerd.
•
We hebben uitvoering gegeven aan het geprogrammeerd gebouwenbeheer.
•
We hebben het geprogrammeerd gebouwenonderhoud uitgevoerd. Hierbij nemen we duurzaamheid nadrukkelijk mee. Zo zijn bij de vervanging van de roldeuren op de Coolhof deze vervangen door geïsoleerde exemplaren met energiezuinigere motoren.
•
We hebben een begin gemaakt met de verduurzaming van het gemeentehuis.
•
Op het dak van het bestuursgebouw zijn zonnepanelen geïnstalleerd. De kozijnen in het bestuursgebouw en aan de noordzijde van het kantoorgebouw zijn
• 63
•
•
De scenariokeuze en planning voor de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen is vastgesteld.
•
•
•
Het groenbeleidsplan en het bomenbeleidsplan zijn vastgesteld en de regeling Particulier bomenonderhoud is geactualiseerd.
•
•
vervangen door geïsoleerde aluminium kozijnen met HR++ glas. Er is aan het bestuursgebouw, dak-, spouwen vloerisolatie aangebracht. Tevens zijn hier alle leidingen van het klimaatsysteem geïsoleerd. In december 2023 heeft de gemeenteraad ingestemd om de overige gemeentelijke gebouwen te verduurzamen. De raad heeft ingestemd met het voorstel in 2030 alle gemeentelijke gebouwen energieneutraal te laten zijn met bijbehorend energielabel A. Dit zal uitgevoerd worden tussen 2025 en 2030. De raad wordt hierover middels een voortgangsrapportage geïnformeerd. Het groenbeleidsplan en het bomenbeleidsplan zijn op 28 september 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Voorafgaand daaraan is op 7 september een expertmeeting georganiseerd voor de raad. In navolging op het groenbeleidsplan is de regeling Particulier bomenonderhoud geactualiseerd. Bewoners van Dongen kunnen zich hiervoor aanmelden voor het onderhoud van hun bomen mits die voldoet aan de richtlijnen van het Particulier boomonderhoud.
Inzicht in realisatie doelstelling In de Programmabegroting 2023-2026 zijn in thema 530 en 540 bij wijze van pilot concrete, meetbare doelstellingen geformuleerd. In de Bestuursrapportage wordt inzicht geboden in de realisatie op deze doelstellingen.
Kwaliteit openbaar groen centrum
Doelstelling
2021
2022
2023
90% op niveau A
85%
90%
70%
↑
↑
↓
93%
93%
93%
↑
→
→
93%
93%
85%
↑
→
↓
Ontwikkeling realisatie doelstelling Kwaliteit openbaar groen wijken
90% op niveau B
Ontwikkeling realisatie doelstelling Kwaliteitsniveau verhardingen
90% op niveau B
Ontwikkeling realisatie doelstelling
Groen = boven de doelstelling, rood = onder de doelstelling ↑ = Verbeterd t.o.v. voorgaand jaar, ↓ = verslechterd, → = gelijk gebleven
Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • Door schaarste aan materialen bij technische installaties (o.a. rioolinstallaties, klimaatsystemen) en technisch personeel hebben we structureel te maken met langere doorlooptijden. Hierdoor schuift de uitvoering soms door naar een ander jaar. Wat heeft anders uitgepakt? • Door de natte winterperiodes hebben in 2023 meer rioolcalamiteiten hebben plaatsgevonden dan in voorgaande jaren. 64
•
Het kwaliteitsniveau van het openbaar groen is dit jaar lager door de natte zomer maar ook de capaciteit van de serviceteams groen. In de begroting 2024 is om die reden een uitbreiding van 2,5 fte opgenomen. Het lagere kwaliteitsniveau staat los van de nieuwe methode voor onkruidbestrijding op verharding. Deze nieuwe methode heeft zich dit jaar bewezen en hieraan zal komend jaar(en) vervolg worden gegeven.
Beleidsindicatoren 530 Beheer en onderhoud Kwaliteitsniveau centrum
Kwaliteitsniveau wijken
Meldingen openbare ruimte
Kwaliteitsniveau verhardingen
Kwaliteitsniveau van onkruid in beplanting in het centrum (streefwaarde A) 20208 2021 2022 2023 Niveau A+ 4% 0% 0% Niveau A 81% 90% 70% Niveau B/C 15% 10% 30% Kwaliteitsniveau van onkruid in beplanting in de wijken (streefwaarde B) 20209 2021 2022 2023 Niveau A 43% 51% 57% Niveau B 50% 42% 36% Niveau C 7% 7% 7% Aantal meldingen met betrekking tot de openbare ruimte (vanaf april 2021 met de fixi app, daarvoor via Op Orde) 2020 2021 2022 2023 4.810 5.442 5.772 Kwaliteitsniveau van verhardingen (streefwaarde CROW B) Niveau A+ Niveau A Niveau B Niveau C Niveau D
Kwaliteitsniveau civiele kunstwerken (bruggen en duikers)
2017 45% 32,5% 5,6% 1,9% 4,7%
2019 47,3% 37% 8,6% 1,9% 5,2%
2021 44,4% 34,8% 7,8% 2,3% 5,6%
6.506 2023 35,9% 37,2% 12,0% 4,5% 9,8%
Halfverhard en 10,3% 0% 5,1% 0,7% onverhard In 2021 zijn alle civiele kunstwerken geïnspecteerd. Het kwaliteitsniveau voor alle civiele kunstwerken wat wordt nagestreefd is CROW B. Uitgebreide informatie over het areaal en de kwaliteit hiervan vindt u terug in de beheerrapportage die in september 2021 aan de gemeenteraad is aangeboden. De volgende inspectie civiele kunstwerken vindt plaats in 2025.
540 Afval Strategische doelstellingen • Bewoners worden gestimuleerd om hun afval beter te scheiden waardoor minder aanbod van restafval en een hoger aanbod grondstoffen wordt gerealiseerd, zowel aan huis, bij centrale verzamellocaties als op de milieustraat van onze gemeente.
9
In 2020 zijn de kwaliteitsniveaus niet gemeten. Tot en met 2019 is dit door een extern bureau uitgevoerd. In 2020 zou de buitendienst hiervoor opgeleid worden en zelf gaan monitoren. Vanwege de coronamaatregelen is dat niet gelukt. Vanaf 2021 is het nu opgepakt .
65
Wat hebben we bereikt? • De hoeveelheid restafval per inwoner is gedaald en de zuiverheid van PMD is gestegen.
•
Wat hebben we daarvoor gedaan? • De hoeveelheid restafval per inwoner is in 2023 met 3 kg gedaald. De zuiverheid van PMD is weer terug op het niveau van voor 2022 en voldoet aan de norm van 75%.
We hebben onderzoek gedaan naar zuiverheid afvalstromen en hoe we de hoeveelheid restafval kunnen verlagen.
Een externe partij heeft alle afvalstromen van de gemeente onderzocht en enkele oplossingsrichtingen gepresenteerd aan de raad op 6 april 2023. Hieruit bleek dat met name op de milieustraat nog winst te behalen valt. Op 23 november 2023 is de opiniërende notitie rondom het grondstoffenplan in de raad behandeld. In 2023 zijn de afvalstromen en de aantallen bezoekers van de milieustraat verder onderzocht. Voor de zomer van 2024 wordt een plan voorgelegd waarin de eerste stappen gezet worden om de hoeveelheid afval (alle afvalstromen) en het aantal bezoekers op de milieustraat terug te dringen.
•
•
•
•
De gemeente Dongen heeft in 2023 deelgenomen aan de Landelijke Opschoon Dag. Ook zijn er gastlessen gegeven op scholen. Tevens is er een bedankje gestuurd naar alle ZwerfAfvalPakkers.
•
Vanaf 2023 is de zwerfafvalvergoeding van Stichting Afvalfonds Verpakkingen vervallen. Jaarlijks kreeg de gemeente Dongen zo’n € 35.000 uit dit fonds om diverse projecten op te pakken zoals de opruimacties rondom scholen en de Landelijke Opschoondag. Om deze projecten toch voort te kunnen zetten is een extra bedrag opgenomen in de begroting.
•
Er is een analyse gemaakt van zwerfafvalhotspots.
•
Door de zwerfafval-hotspots in beeld te brengen kunnen we het communicatieplan gerichter inzetten op bepaalde locaties en extra aandacht geven aan bijvoorbeeld anderstaligen.
•
Sinds 1 januari 2024 zamelt de gemeente Dongen niet langer oud-papier in met vrijwillgers van verenigingen.
•
In 2023 is besloten de oud-papierinzameling onder te brengen bij het Brabants Afval Team (BAT). Aan de verenigingen is een compensatieregeling aangeboden voor de komende drie jaar. Conform de aangenomen motie gaan we in gesprek met verenigingen en stichtingen over alternatieven.
•
Inzicht in realisatie doelstelling Dongen In de Programmabegroting 2023-2026 zijn in thema 530 en 540 bij wijze van pilot concrete, meetbare doelstellingen geformuleerd. In de Bestuursrapportage wordt inzicht geboden in de realisatie op deze doelstellingen.
Restafval per inwoner (kg)
Doelstelling
2018
2019
2020
2021
2022
2023
100
172
170
185
137
132
129
↑
↓
↑
↑
↑
Ontwikkeling realisatie doelstelling 66
Zuiverheid PMD (%)
75%
NB
NB
81%
Ontwikkeling realisatie doelstelling
83%
62%
80%
↑
↓
↑
Groen = boven de doelstelling, rood = onder de doelstelling ↑ = Verbeterd t.o.v. voorgaand jaar, ↓ = verslechterd, → = gelijk gebleven Hebben de beleidsrisico’s onze doelstellingen in de weg gestaan? • Het gedrag van onze inwoners is ondanks de maatregelen niet direct veranderd. De toegangscontrole op de milieustraat heeft gezorgd voor een afnamen van een kleine 10% bezoekers op de milieustraat. De hoeveelheid aangeboden afval is nog steeds bovengemiddeld vergeleken met andere gemeenten. • De grondstof- en energieprijzen zijn nog steeds hoog, maar redelijk stabiel. Voorgaande jaren werden deze ook gedurende het jaar gecorrigeerd/aangepast. In 2023 is enkel een jaarlijkse indexering toegepast zoals gebruikelijk. Wat heeft anders uitgepakt? • De toegangscontrole op de milieustraat heeft tot nu toe niet het gewenste effect. De hoeveelheden van alle afvalstromen nemen onvoldoende af. Ook het aantal bezoekers is niet dusdanig gedaald als vooraf verwacht. Hierop wordt in 2024 verder ingezoomd om tot passende oplossingen te komen. Beleidsindicatoren
540 Afval Ingenomen afval Restafval per inwoner (kg) Restafval per huishouden (kg) Scheidingspercentage
Aantal inworpen containers
Bezoekers milieustraat Sorteeranalyse fijn restafval
Sorteeranalyse PMD (huis-aan-huis inzameling en verzamelcontainers) in gewicht percentages
GFT Papier en Karton Hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen Glas Metalen Textiel Puin Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten Overig afval Kunststof verpakkingen Kunststof niet-zijnde verpakkingen Metalen verpakkingen 67
2020 185
2021 137
2022 132
2023 129
428
320
306
293
2020 71,2%
2021 79,9%
2022 78,0%
2023 79,3%
Gemiddeld aantal inworpen in de ondergrondse restafvalcontainer per actieve pas per jaar 2020 2021 2022 2023 94 45 33 31 2020 2021 2022 2023 55.393 57.621 55.431 50.143 2020 2021 2022 2023 44,8% 35,9% 40,1% 32,3% 4% 4,7% 3,1% 3,5% 8,8% 15,8% 16,4% 16,4% 1,2% 1,3% 1,0% 1,6% 10% 10,3% 7,7% 8,8% 3,1% 2,3% 2,0% 3,3% 2,1% 2,9% 2,8% 1,9% 5,6% 4,1% 5,2% 6,0% 3,0% 3,3% 3,2% 2,4% 5,6% 1,9% 4,2% 1,3% 0,3% 0,4% 0,3% 0,3% 0,8% 0,5% 0,8% 0,3% 10,9% 15,5% 13,2% 23,2% 2020 2021 2022 2023 55,7% 56,9% 42,3% 57,0% 3,9% 1,4% 1,7% 2,6% 7,0% 7,6% 5,8% 4,7%
Metaal niet-zijnde verpakkingen Drankkartons Inzamelzakken Vervuiling
0,0% 11,9% 2,6% 19,1%
1,2% 11,6% 3,9% 17,0%
0,4%
0,1%
8,3% 3,5% 38,5%
12,6% 4,3% 19,6%
Wat heeft het gekost? Thema 510
Taakveld Omschrijving Bestuur 0.10
Mutaties reserves
0.1
Bestuur
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 1.880 1.942 27 1.952 74 -10 47 37 27 1.880
1.942
74 1.952
47
47
-10
-10
Baten •
47 voordeel 47 Conform de motie die is aangenomen bij de begrotingsbehandeling 2023 valt het resterende saldo van de reserve Raadsinitiatieven per einde boekjaar vrij ten gunste van de exploitatie.
Lasten • •
•
•
• •
Budget Democratisch vernieuwen is niet uitgegeven. De accountantskosten waren hoger dan begroot, met name als gevolg van de controle van de toegenomen hoeveelheid specifieke uitkeringen. Daarnaast is geld uitgegeven aan de voorbereiding op de audiovisuele installatie in de Raadzaal De uitgaven van het college waren hoger dan waarmee vooraf rekening werd gehouden. Er zijn kosten gemaakt voor wachtgeldverplichtingen voormalig bestuurders, maar met name is meer geld uitgegeven aan reis- en verblijfskosten. Tenslotte zijn er kosten gemaakt voor opleiding. Er is minder in de voorziening Pensioenen Politieke Ambtsdragers gestort dan waarmee in de begroting rekening werd gehouden. De rekenrente is afgelopen jaar gestegen waardoor voor het te bereiken doelvermogen een lagere storting og was. Aan bestuurlijke samenwerking is meer uitgegeven dan begroot. Dit betreft de met name een stijging van de jaarlijkse bijdragen aan de VNG. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo Thema 520
Taakveld Omschrijving Dienstverlening 0.2 7.5 8.3
Burgerzaken Begraafplaatsen en crematoria Wonen en bouwen
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
S/I I
10 nadeel 30 -24
S/I I I
-74
I
66
I
-11
I
3
I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 1.891 937 1.978 997 2.018 1.180 -40 183 143 913
229
1.004
289
1.055
334
-51
45
-6
174
134
176
134
179
152
-3
18
16
804
574
798
574
784
694
14
120
134
Baten • De opbrengsten voor leges paspoorten, rijbewijzen, burgerlijk stand en begraafrechten zijn toegenomen t.o.v. de raming. Dergelijke opbrengsten fluctueren per jaar en zijn lastig voorspelbaar. 68
183 voordeel 44
S/I I
•
De opbrengsten uit hoofde van verlenging grafrechten lager hoger dan begroot.
14
I
•
De baten vanuit de legesverordening zijn hoger dan geraamd. Er zijn meer vergunningen afgegeven dan waarmee eerder rekening werd gehouden. Er lijkt sprake van een inhaaleffect na het minder goede jaar 2022. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
117
I
8
I
40 nadeel 14
S/I I
-16
I
-20
I
-20
I
2
I
•
Lasten • •
• • •
Project inhaalslag Alcoholwet is in 2023 niet volledig afgerond. In Berap 2023-3 is het begrote bedrag al verlaagd, de werkelijke lasten vielen nog iets lager uit. De salarislasten voor de ambtenaren burgerlijke stand (Babs) worden niet begroot, maar gedekt uit reguliere salarisbudget. Dat leidt op dit thema tot een overschrijding. Door de hogere aantallen verstrekkingen van rijbewijzen en paspoorten zijn de af te dragen rijksleges toegenomen. Hier staan tevens hogere baten tegenover. Het kabinet Rutte IV viel in juli 2023; hierdoor moesten er eerder dan gepland verkiezingen worden georganiseerd. Deze kosten waren niet volledig begroot. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo Thema 530
Taakveld Omschrijving 0.10 0.3 2.1 2.2
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
Beheer en onderhoud
7.484
2.527
7.764
2.572
7.889
2.879
Mutaties reserves Beheer overige gebouwen en gronden Verkeer en vervoer
3
1
3
1
3
1
500
45
500
45
500
2.351
187
2.470
232
2.618
1
528
Baten
Saldo
-125
306
181
-45
-45
296
148
2
2
-148
2.566
187
2.700
187
2.682
209
18
22
40
7.2
Parkeren Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
1.756
2.106
1.756
2.106
1.748
2.138
8
31
39
8.3
Wonen en bouwen
308
5.7
1
Lasten
335
Baten •
• • • • • • • •
3
338
-3
-3
306 voordeel 69
S/I I
84
I
27
I
89
I
15
I
25
I
-45
I
37
I
6
I
In 2023 zijn door de verzekeringsmaatschappij herstelwerkzaamheden op de schades en vernielingen vergoed. De vergoeding ziet toe op de schades aan wegen, openbare verlichting, plantsoenen en verkeersregelinstallaties. Een hogere vergoeding betekent ook een hogere last. De opbrengsten vanuit de bouwleges lagen hoger dan begroot. Ook hier lijkt sprake van een inhaaleffect. Vanuit de gemeente Tilburg is een bijdrage ontvangen voor de asfaltreparatie aan de Vierbundersweg Werkelijke doorbelasting van straatreiniging aan de tariefberekening riool- en afvalstoffenheffing. Werkelijke doorbelasting van opvang stedelijk water aan de tariefberekening rioolheffing. Vanuit de RDW en regio Hart van Brabant hebben we een kostenvergoeding ontvangen voor exceptioneel transport en gedeelde mobiliteit. Er is een lagere onttrekking uit de voorziening geprogrammeerd gebouwenbeheer benodigd als vooraf is ingeschat. De baten rioolheffing lagen hoger dan waarmee in de begroting rekening werd gehouden. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. 69
Lasten •
• • • •
•
Er hebben in 2023 meer herstelwerkzaamheden plaatsgevonden als gevolg van schades en vernielingen. Deze extra last houdt verband met de eerdergenoemde extra baat. Dit betreffen schades aan wegen, openbare verlichting, plantsoenen en verkeersregelinstallaties. Hier staat een hogere schadevergoeding tegenover. Het geprogrammeerd wegenonderhoud aan de openbare verlichting is duurder uitgevallen door o.a. hogere materiaalkosten. Aan gladheidsbestrijding (inkoop van zand en zout) is vanwege het milde winterweer in 2023 minder uitgegeven. De uitgaven aan verkeerstellingen en gedeelde mobiliteit zijn hoger uitgevallen. Het (groen)onderhoud aan bermen en sloten en parken en plantsoenen kostte minder dan begroot. Er is nog geen overeenstemming bereikt met Waterschap Brabantse Delta over onderhoudskosten, daarom dit jaar een voordeel. Dit heeft mogelijk effect 2024, hier zal in een bestuursrapportage rekening mee worden gehouden. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo. Thema 540
Taakveld Omschrijving 7.3
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten
• • • •
•
• • • •
-51
I
16
I
-26 31
I I
-7
I
Lasten
Baten
Saldo
Afval
3.263
3.858
3.451
4.046
3.503
4.115
-51
68
17
Afval
3.263
3.858
3.451
4.046
3.503
4.115
-51
68
17
Er is meer afval aangeboden op de milieustraat, waarbij voor bepaalde afvalstromen wordt door externe partijen een vergoeding betaald. Dit levert een voordeel op ten opzichte van de begroting. De totale opbrengsten van de afvalstoffenheffing vielen hoger uit dan vooraf geraamd. Er is meer PMD opgehaald en meer glas in de glasbakken verzameld. Afgezet tegen de vergoeding die daarvoor wordt betaald, leidt dit tot een voordeel. Hogere opbrengsten door aanschaf extra tikken ondergrondse container en door meer aanvragen van de milieupas. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
Lasten •
S/I I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Baten •
125 nadeel -88
De lasten van de milieustraat vielen lager uit doordat o.a. er geen extern personeel is ingehuurd en de verwerkingskosten van gesorteerd afval lager waren. Bij het opstellen van de jaarrekening en daarbij de kostendekkendheid voor de afvalstoffenheffing 2023 is gebleken dat de kosten lager zijn uitgevallen dan begroot. Het resultaat op afval is gestort in de egalisatievoorziening om toekomstige kostenontwikkelingen te kunnen opvangen en het tarief gelijkmatiger te kunnen laten ontwikkelen. In 2023 zijn de verwerkingskosten voor de stromen GFT, restafval, luiers, papier, PMD en glas lager uitgevallen. De inzamelings- en verwerkingskosten voor zwerfafval waren lager dan begroot Er is minder gebruik gemaakt van inhuur vanuit de flexpool. Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
70
68 voordeel 20
S/I I
21
I
19
I
9
I
-1
I
51 nadeel 57
S/I I
-202
I
42
I
11 28 13
I I I
Algemene dekkingsmiddelen en overhead In dit zesde en laatste programma wordt het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen en het overzicht van overhead gepresenteerd. Het is geen beleidsprogramma zoals de vijf programma’s hiervoor, maar een opsomming van een aantal geldstromen die vanuit onderlinge samenhang zijn geordend. De algemene dekkingsmiddelen geven inzicht in een aantal algemene inkomstenbronnen van de gemeente, zoals de algemene uitkering. De overhead geeft aan welke kosten samenhangen met de sturing en ondersteuning van de organisatie.
610 Algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste inkomstenbron van de gemeente.
620 Gemeentelijke belastingen en heffingen De gemeentelijke belastingen en heffingen komen uitgebreid aan de orde in paragraaf A "Lokale heffingen". In het overzicht van algemene dekkingsmiddelen worden de gemeentelijke belastingen uitgelicht waarvan de opbrengsten gemeentebreed ingezet kunnen worden. Het gaat dan om de onroerendzaakbelasting.
630 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien De overige algemene dekkingsmiddelen zijn gerelateerd aan paragraaf D "Financiering" waarbij een onderbouwing wordt gegeven van de financieringsfunctie van de gemeente. Daarnaast zijn hier ook zichtbaar de post onvoorzien en de verwachte verplichting ten aanzien van de vennootschapsbelasting.
640 Overhead Bij het in beeld brengen van de overhead is er een onderscheid gemaakt in vier categorieën: • Directe personeelskosten: salariskosten van alle ambtenaren in dienst bij de gemeente Dongen; • Indirecte personeelskosten: scholingskosten, reis- en verblijfkosten, arbo- en administratiekosten; • Facilitaire ondersteuning: huisvesting gemeentehuis en -werven, ICT, archief, catering, e.d.; • Bestuursondersteuning en kwaliteitszorg: publieksvoorlichting, kwaliteitszorg concern, bestuursondersteuning, persvoorlichting en representatie. Voor het berekenen van de overhead wordt de rekenmethode gebruikt die door de Commissie BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) van de rijksoverheid wordt voorgeschreven. Dit betekent dat kosten – waar mogelijk – direct worden toegerekend aan producten. De resterende kosten worden in de presentatie uitgesplitst naar de vier hierboven genoemde categorieën en kan worden uitgedrukt in een percentage (overhead als deel van de directe personeelskosten). Dit percentage berekenen we voor zowel de binnen- als de buitendienst. Dit onderscheid wordt gemaakt ten behoeve van een passende toerekening van uurtarieven naar de producten. Voor de vergelijking staan de begrote en gerealiseerde percentages naast elkaar.
71
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Binnendienst
€ 8.744.057 € 14.734.323*
59%
€ 9.223.781 € 12.908.293*
71%
Buitendienst
€ 207.416 € 2.578.645*
8%
€ 64.341 € 2.467.419*
3%
* In dit bedrag zijn de overhead aan personeelskosten opgenomen die toegerekend mogen worden aan de producten.
In 2023 bedragen de externe inhuurkosten als percentage van de totale loonsom afgerond 16%. De externe inhuurkosten betreffen inhuur specialistische kennis, vervanging bij ziekte, inhuur derden grasmaaien en inhuur in verband met vacatureruimte.
Externe inhuur
Jaarrekening 2022 € 1.604.944 = 10% € 15.941.667
Jaarrekening 2023 € 3.008.048 = 16% € 18.383.760
Beleidsindicatoren
Gemiddelde WOZ-waarde
% demografische druk
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Formatie
Bezetting
Overhead
Apparaatskosten
Externe inhuur
Overhead De gemiddelde WOZ waarde van woningen (in € 1.000) 2020 2021 2022 2023 266 283 305 342 De som van het aantal personen van 0-15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15-65 jaar 2020 2021 2022 2023 73,8% 74,2% 74,9% 73,2% Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten 2020 2021 2022 2023 710 761 838 857 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten 2020 2021 2022 2023 818 882 959 978 Fte per 1.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 7,2 7,2 7,3 7,1 Fte per 1.000 inwoners 2020 2021 2022 2023 7,2 7,1 6,9 7,3 Als % van de totale lasten 2020 2021 2022 2023 11,8% 12,6% 11,8% 11,5% Apparaatskosten per inwoner 2020 2021 2022 2023 636 705 715 792 Externe inhuurkosten als percentage van de totale loonsom 2020 2021 2022 2023 8,0% 9,7% 10,1% 16,3%
72
Wat heeft het gekost? Thema 610
Taakveld Omschrijving
0.7
Primitieve Begroting 2023 Lasten
Algemene uitkeringen Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
Begroting na wijziging
Baten
Lasten
Rekening
Verschil begroting na wijziging - rekening
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten Saldo
44.036
45.900
10
47.180
-10
1.280 1.269
44.036
45.900
10
47.180
-10
1.280 1.269
Baten 1.280 voordeel 1.280 • In de decembercirculaire 2023 is een aantal maatstaven en eenheden aangepast wat resulteert in een hogere uitkering. Zoals gebruikelijk worden mutaties uit de decembercirculaire verwerkt in de jaarrekening.
S/I
Lasten • Verrekening algemene uitkering 2021 is als last geboekt. Betreft verwerking van een afrekening 2021 met het ministerie van BZK.
S/I
Thema 620
Taakveld Omschrijving Gemeentelijke belastingen en heffingen 0.10 Mutaties reverves
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
6.834
341
79
7.039
302
Lasten
Baten
Saldo
39
4
43
19
7.043
79
I
Verschil begroting na wijziging - rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten 321
10 nadeel -10
I
79
0.61
OZB woningen
99
4.441
221
4.658
222
4.679
-2
21
0.62
OZB niet-woningen
108
2.104
102
2.092
101
2.116
1
24
24
0.64 3.4
Belastingen overig Economische promotie
113
70 140
19
70 140
-22
131 38
41
61 -102
101 -102
Baten • De gerealiseerde opbrengst toeristenbelasting is lager dan begroot. De eerste uitleg van de BWB duidt op een te hoog verwacht opbrengst potentieel. In 2024 zal hiernaar door een externe partij een nader onderzoek worden gedaan. Dit onderzoek betreft zowel de recreatieve sector als de arbeidsmigranten. • Wanneer een aanslag niet of niet op tijd betaald wordt, wordt een aanmaning en vervolgens eventueel een dwangbevel verzonden. De extra kosten die moeten worden betaald noemt men vervolgingskosten. Deze worden door de BWB geïnd en zijn een baat voor de gemeente Dongen. • Baten OZB voor woningen en niet-woningen vallen hoger uit dan begroot. Dit kan diverse oorzaken hebben, zoals herwaardering of areaal uitbreiding. • De reclamebelasting heeft meer opgebracht dan eerder begroot. Deze belasting wordt ook door de BWB geïnd. • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
4 voordeel -102
S/I I
49
I
45
I
11
I
1
I
Lasten • Hogere interne doorbelastingen van kwijtscheldingen en uitvoeringskosten belastingen.
39 voordeel 39
S/I I
73
Thema 630
Taakveld
0.10 0.11 0.5 0.8 0.9
Omschrijving Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Mutaties reserves Resultaat van de rekening van baten en lasten Treasury Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB)
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Rekening
Verschil begroting na wijziging - rekening
Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Lasten Baten Saldo 2.336
654
132 -81 2.229
3.699
1.390
1.622
1.506
1.891 109 545
56
769 866
2.078
115
1.891 845 545
174
639 864
1.019 487
119
2.193
1.891
130 1
174 -58
55
304 -57 55
Baten 115 voordeel 163 • Hogere opbrengst schatkistbankieren, dit is een gevolg een hoog saldo in de “schatkist”. -58 • In 2023 zijn er minder ambtelijke uren verwerkt op investeringen doordat er meer uren aan beheer en onderhoud is besteed. 10 • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo
S/I
Lasten 2.077 voordeel 1.891 • Het resultaat van drie Berap’s is als een begrotingswijziging verwerkt. Dit resultaat wordt tussentijds niet feitelijk geboekt. Dit gebeurt pas bij het bestemmen van het resultaat jaarrekening 2023. Derhalve een verschil ten opzichte van begroot. Het verschil met de mutatie aan de batenkant vormt het saldo van Berap-3. 142 • De rentekosten op opgenomen geldleningen is lager dan begroot. 20 • Post onvoorzien is niet uitgegegeven. Betreft het restant na aanpassing van de begroting bij Berap 2023-3. 24 • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
S/I
I I I
I
I I I
Vennootschapsbelasting Voor het jaar 2023 is er een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting ad € 114.704 aan de gemeente opgelegd. Overzicht aanwending van het bedrag voor onvoorziene uitgaven Bij de 3e Bestuursrapportage is de post onvoorzien verminderd met € 60.000 op basis van de toen bekende inzichten. Daarna zijn er geen uitgaven meer ten laste van deze post gedaan. Thema 640
Taakveld
Omschrijving Overhead
Primitieve Begroting 2023
Begroting na wijziging
Verschil begroting na wijziging - rekening
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Lasten
Baten
Saldo
9.141
170
9.496
170
9.068
157
428
-13
416
0.10
Mutaties reserves
0.1
Bestuur
115
0.4
Overhead
9.026
0.8
Overige baten en lasten
115 170
9.356 25
Baten •
Rekening
Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
74
107 170
8.931 30
8 157
425
8 -13
412
-5
13 nadeel -13
-5
S/I I
Lasten 428 voordeel 423 • Op personeel wordt het resultaat veroorzaakt door een groter aantal openstaande vacatures die moeilijk konden worden ingevuld. Tegelijkertijd duurde het gemiddeld ook langer om geschikte inhuurkandidaten te vinden, waardoor het ‘voordeel’ op personeelskosten ook niet volledig hieraan kon worden besteed. Daarnaast zien we een voordeel door het toerekenen van ambtelijke uren aan middelen verkregen via Rijksregelingen, waaronder de regeling voor opvang van Oekraïnse vluchtelingen en uitvoeringskosten energiearmoede (CDOKE). 5 • Diverse kleine afwijkingen onder € 10.000, per saldo.
75
S/I
I
Paragrafen
76
A. Lokale heffingen Deze eerste paragraaf gaat over lokale heffingen. Binnen de gemeente wordt onderscheid gemaakt tussen lokale algemene belastingen en heffingen. De opbrengsten van de algemene belastingen gaan naar de algemene middelen van de gemeente. Dit geldt voor de onroerendezaakbelasting (OZB). De heffingen heten ook wel rechten, tarieven of leges. De gemeente mag op basis van de gemeentewet artikel 229b niet meer heffen dan de begrote kosten die worden gedekt met de heffing. Het geld dat de inwoner betaalt voor de heffingen, gebruikt de gemeente om de kosten van die specifieke activiteiten te dekken. Dit zijn rioolheffing, afvalstoffenheffing, marktgelden en leges. Het opleggen en innen van de aanslagen OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffingen wordt uitgevoerd door de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). De bijdrage aan de BWB was in 2023 € 603.000. Leges worden door de gemeente zelf in rekening gebracht op het moment dat het betreffende product of dienst wordt afgenomen bij de gemeente, zoals een omgevingsvergunning of paspoort. In onderstaande tabel worden de opbrengsten uit lokale heffingen weergegeven; de toelichting op de verschillen kunt u terugvinden in de programma’s.
2022
Opbrengst lokale heffingen (bedragen x €1.000) 2023 Begr. na Rekening Verschil wijziging 6.750 6.795 45 3.525 3.546 21 2.080 2.117 37 140 38 -102 5 2 -3 134 148 14 70 81 11 341 386 45
Onroerende zaak belasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Toeristenbelasting Marktgelden Lijkbezorgingsrechten Reclamebelasting Leges titel 1 (algemene dienstverlening) Leges titel 2 (dienstverlening m.b.t. leefomgeving) Leges titel 3 (dienstverlening vallend onder Europese dienstrichtlijn)
6.472 3.493 2.080 70 6 137 74 347
Primitieve begroting 6.545 3.490 2.080 140 5 134 70 261
473
601
601
703
102
23
16
16
26
10
Totaal lokale heffingen
13.175
13.342
13.662
13.842
180
Rekening
Bij het bepalen van de kostendekkendheid is van belang welke kosten toerekenbaar zijn aan de tarieven. Deze kosten bestaan uit directe en indirecte kosten. Onder directe kosten worden de kosten verstaan die rechtstreeks samenhangen met de verleende dienstverlening. Onder indirecte kosten worden de kosten verstaan die weliswaar niet rechtstreeks samenhangen met de verleende dienst, maar wel in enig verband staan met die dienstverlening, ofwel overheadskosten. De overheadkosten betreffen onder meer kosten van arbeid, investeringen, ICT en materieel.
Algemene kosten Overhead BTW Totale kosten Totale opbrengsten Verschil kosten-opbrengsten Dekkingspercentage
Lijkbezorgingsrechten 160 24 0 184 148 -35 81% 77
Inzicht in kostendekkendheid (bedragen x €1.000) Afvalstoffenheffing Rioolheffing 2.718 1.815 164 133 393 199 3.275 2.147 3.546 2.117 271 -30 108% 99%
De afvalstoffenheffing en rioolheffing maken deel uit van een gesloten circuit. De inkomsten mogen alleen worden besteed aan de uitvoering van de betreffende riolerings- of reinigingstaak. Voor de afvalstoffenheffing wordt er € 273.000 toegevoegd aan de voorziening reiniging. De toelichting hiervoor is in thema 540 opgenomen. Bij de rioolheffing wordt € 94.000 onttrokken aan de voorziening riolering. Tarievenoverzicht huishoudens (COELO-Atlas) OZB eigenaar woningen OZB eigenaar niet-woningen OZB gebruiker niet-woningen OZB bij gemiddelde WOZ-waarde Afvalstoffenheffing (meerpersoonshuishouden) Rioolheffing Bruto woonlasten
Nederland gemiddeld 2023 0,0890% 0,3145% 0,2248% 402 329 213
2022 0,1269% 0,2270% 0,2065% 438 345 175
2023 0,1181% 0,2374% 0,2014% 458 345 175
944
958
978
Dongen
De lokale lastendruk is een indicator voor de mate waarin de inwoners van de gemeente worden belast met de door de raad vastgestelde heffingen. Voor het bepalen van de lokale lastendruk zijn de heffingen bepalend die onvermijdelijk gepaard gaan met het wonen in de gemeente, te weten: onroerendezaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. We vergelijken de situatie in Dongen met het landelijk gemiddelde, conform de Coelo-Atlas (landelijke rapportage lokale lasten). De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd voor de berekening: • Voor afvalstoffenheffing en rioolheffing is uitgegaan van een meerpersoonshuishouden; • Gemiddelde WOZ-waarde van een koopwoning in 2023 bedraagt € 387.000 in Dongen. Uit de vergelijking blijkt dat de bruto woonlasten in Dongen in 2023 voor een gemiddeld meerpersoonshuishouden € 34 hoger liggen dan gemiddeld in Nederland (in 2022: € 54). Op basis van het advies van de BWB is de hoogte van het bedrag dubieuze belastingdebiteuren voor 2023 op € 51.000 vastgesteld. Voorziening dubieuze debiteuren Normpercentage vanaf 2022 0,40% Van bruto belastingvordering € 12.747.000 Normbedrag bedraagt op jaarbasis € 51.000 Kwijtscheldingsbeleid In Dongen kan kwijtschelding worden gevraagd voor de onroerendezaakbelasting, rioolheffing en afvalstoffenheffing. De BWB voert de kwijtschelding uit. De gemeente Dongen hanteert de zogeheten 100% norm.
Dit betekent dat inwoners van Dongen met een inkomen op bijstandsniveau, voor wat betreft de betalingscapaciteit, automatisch voor kwijtschelding in aanmerking komen. In 2023 is voor een bedrag van € 175.687 aan kwijtscheldingen verleend.
78
B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing In deze tweede paragraaf wordt inzicht geboden in de actuele risico’s van de gemeente en de wijze waarop hiermee wordt omgesprongen. Daarnaast wordt aan de hand van de financiële kengetallen ingegaan op de ontwikkeling van het financiële beeld. Beleid omtrent risicomanagement Op 22 juni 2023 stelde de gemeenteraad de Financiële Verordening gemeente Dongen vast. Hierin zijn de kaders voor de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing verwerkt. De uitvoering van het risicomanagement binnen de gemeente is uitgewerkt in een Integrale Aanpak Risicomanagement die in juni 2021 is aangeboden aan de gemeenteraad. De integrale aanpak van risicomanagement houdt in dat zoveel mogelijk binnen de bestaande processen en structuren wordt nagedacht over mogelijke risico’s en de daarbij behorende beheersmaatregelen. Risicomanagement wordt daarmee nadrukkelijk niet als afzonderlijke of op zichzelf staande activiteit georganiseerd, maar geïntegreerd in de dagelijkse activiteiten. Binnen het risicomanagement maken we onderscheid tussen twee typen risico’s: risico’s die de organisatie loopt in het bereiken van haar doelstellingen (beleidsrisico’s) en risico’s die de organisatie loopt in het uitvoeren van reguliere processen (procesrisico’s).