2022-132 Jaarverslag Casade

Deze schatting ligt in lijn met het verschil tussen de beleidswaarde van het DAEB-bezit - en het niet DAEB bezit in exploitatie en de marktwaarde in verhuurde staat van dit bezit en bedraagt circa € 858 miljoen (2020: 728 miljoen). Dit impliceert dat circa 64% (2020: 63%) van het totale eigen vermogen niet of eerst op zeer lange termijn realiseerbaar is. Gezien de volatiliteit van (met name) de beleidswaarde, is dit aan fluctuaties onderhevig. Het eigen vermogen o.b.v. de beleidswaarde is in 2021 € 490,3 miljoen (2020: € 431,2 miljoen).

24

Verslag van de Ondernemingsraad Casade Inleiding In dit jaarverslag blikken wij terug op het afgelopen kalenderjaar. In 2021 is vooral de werkdruk binnen de organisatie een belangrijk onderwerp geweest voor de OR. Daarnaast is ook dit jaar Corona en hoe alles rondom dit onderwerp invloed heeft gehad op Casade aan de orde geweest. Samenstelling Ondernemingsraad De volgende personen nemen zitting in de OR per 1 januari 2021: • • • • •

Michiel van Amelsfort Linda Verheijen Corinne van der Linden Dave Castelijns Ingrid van Dijk

: voorzitter (Centraal kantoor) : secretaris (Centraal kantoor) : lid (Centraal kantoor) : lid (vestiging Dongen/Kaatsheuvel) : lid (vestiging Dongen/Kaatsheuvel)

In december 2021 heeft een digitale OR-verkiezing plaatsgevonden waarbij er acht kandidaten waren voor de vijf beschikbare plaatsen. Van de 127 kiesgerechtigde medewerkers brachten er 103 hun stem uit. De volgende personen zijn per 1 januari 2022 gekozen om de nieuwe OR te vormen: • • • • •

Michiel van Amelsfort Ingrid van Dijk Pleuni Kronenberg Paula Timmermans Dave Castelijns:

: voorzitter (Centraal kantoor) : secretaris (vestiging Dongen/Kaatsheuvel) : lid (Afdeling Wonen) : lid (Afdeling Wonen) : lid (vestiging Dongen/Kaatsheuvel)

Aantal vergaderingen De OR heeft in 2021 vier reguliere overlegvergaderingen met de directeur-bestuurder gehad en vier extra overleggen (over werkdruk). Ter voorbereiding van deze (overleg)vergaderingen heeft de OR 15 overleggen gehad. Met een afvaardiging van de Raad van commissarissen was er eenmaal overleg. Hier was werkdruk het belangrijkste onderwerp. Onderwerpen van gesprek en overleg Advies- en instemmingszaken Casade De OR heeft in 2021 geen formele advies- en instemmingsaanvragen vanuit de directeurbestuurder ontvangen. Diverse besproken zaken Casade Hoewel er in 2021 geen formele advies- en instemmingsaanvragen zijn geweest heeft de OR met de bestuurder veelvuldig overleg gehad over vooral de werkdruk. Hieronder een overzicht van de onderwerpen die in de overlegvergaderingen aan de orde zijn geweest: • Werkdruk binnen de organisatie Werkdruk is een standaard bespreekpunt in het overleg met de directeur bestuurder. In 2021 liep de werkdruk vooral bij de afdelingen Wonen, Wijken en Vastgoed dermate hoog op dat de OR in april via een gesprek en brief de zorgelijke situatie rondom de werkdruk extra onder de aandacht heeft gebracht. Doel van de brief was om de zorgelijke situatie nog meer onder de aandacht te brengen en kenbaar te maken dat de maatregelen die genomen waren tot dan onvoldoende bleken te werken.

Hiermee is werkdruk het belangrijkste onderwerp geweest in 2021. Ook in 2022 blijft de OR dit nauwgezet monitoren en bespreken met de bestuurder. 25

•

Bedrijfsarts De huidige constructie / samenwerking is opgezegd, waarbij onze bedrijfsarts heeft aangegeven een deel van 2022 niet beschikbaar te zijn. Vanwege dit is met de OR besproken wat de voorkeur geeft; direct op zoek gaan naar een samenwerking voor langere termijn of voor een korte periode een oplossing zoeken, waarbij wellicht daarna de samenwerking met de huidige bedrijfsarts weer voortgezet kan worden. Voor de 2e optie is gekozen. Er is gekozen voor een interim bedrijfsarts, die gekozen is na een kennismakingsgesprek met de OR.

•

Nieuwe (externe) vertrouwenspersoon Na het overlijden van de externe vertrouwenspersoon integriteitskwesties is voorgesteld om deze functie onder te brengen bij de huidige externe vertrouwenspersoon voor arbeidsomstandigheden (mevr. Wiltink). De OR heeft na een gesprek met mevr. Wiltink hiermee ingestemd. Daarnaast is door het vertrek van de HR-adviseur de functie van interne vertrouwenspersoon komen te vervallen. In overleg met de OR is afgesproken dat er geen interne vertrouwenspersoon meer wordt aangesteld maar dat mevr. Wiltink optreedt als enige vertrouwenspersoon binnen Casade. Afgesproken wordt dat de vertrouwenspersoon zich nog aan de collega’s voorstelt via het ‘rondje van Roel’ en het communicatieportaal.

•

Corona Standaard op de agenda staan de maatregelen die het Casade crisisteam neemt. Gezondheid staat voorop. De OR onderschrijft de genomen maatregelen.

•

Nieuw kantoor De vorderingen met betrekking tot het nieuwe kantoor is ook een vast agendapunt in het overleg met de directeur bestuurder

•

Collectieve verlofdagen 2022

•

Visitatie 2021 In 2021 is er bij Casade weer een visitatie uitgevoerd. Ook een afvaardiging van de OR heeft een gesprek gehad met de visitatiecommissie.

•

MOM Sinds 2015 heeft er geen officiële MOM meer plaatsgevonden door Effectory. Inmiddels heeft Effectory ook allerlei andere meetmethoden naast het ‘grote onderzoek’ dat voorheen elke drie jaar werd gedaan. Begin 2022 wordt er een werkgroep gevormd die verder gaat bekijken hoe we medewerkers gaan bevragen.

Raadplegen en informeren achterban Eind 2021 hebben er verkiezingen plaatsgevonden voor de OR. In het reglement van de OR is opgenomen dat zittende leden maximaal twee achtereenvolgende termijnen zitting mogen nemen in de OR. Door deze regel zouden drie van de vijf huidige OR-leden zich niet meer verkiesbaar mogen stellen. De OR vond dit voor de voortgang en bezetting van de OR onwenselijk. Vandaar dat via een enquête aan medewerkers is gevraagd of ze akkoord zijn met schrappen van deze regel. 102 collega’s hebben hun stem uitgebracht en 88,24% was het eens met het schrappen van de regel. Hiermee is de maximale zittingstermijn voor zittende OR-leden komen te vervallen.

26

Bedrijfsarts In 2021 heeft er een overleg plaatsgevonden met de bedrijfsarts en de OR. Daarnaast is de bedrijfsarts ook uitgenodigd in een overlegvergadering met de bestuurder en de OR om werkdruk te bespreken. Training en advies In 2021 heeft de OR geen trainingen gevolgd. Lente Platform ondernemingsraden Het Lente-platform heeft als doel kennisuitwisseling (op actuele zaken) en scholing. In 2021 zijn er vier digitale bijeenkomsten geweest. Deelnemende OR’en zijn: AlleeWonen, Area, Casade, Leystromen, Stadlander, Thuis, WEL, WonenBreburg en Zayaz. Een aantal onderwerpen die tijdens deze bijeenkomsten aan bod zijn gekomen zijn: • Corona en hoe wordt daar mee omgegaan binnen de corporaties in de brede zin van het woord, faciliteiten, vergoedingen, bedrijfs-eigen afspraken etc. • Cao-onderhandelingen. • Veranderingen waar elke organisatie mee te maken heeft, zoals wisseling van bestuurders / management en reorganisaties. Sluiting Ook in 2021 heeft Corona veel invloed gehad op ons werk en leven. De omstandigheden waren verre van ideaal en voor sommigen van ons zelfs heel erg moeilijk. Desondanks hebben we met z’n allen ontzettend hard gewerkt om alle werkzaamheden uit te blijven voeren en onze dienstverlening naar huurders op peil te houden.

Hier mogen we heel erg trots op zijn! De OR blijft alert op alle ontwikkelingen binnen de organisatie en voelt zich uitgedaagd zijn rol hierin op een adequate wijze te blijven vervullen. Daarnaast kunnen medewerkers te allen tijde zaken onder de aandacht brengen bij de OR-leden. Namens de Ondernemingsraad Casade.

Michiel van Amelsfort

Ingrid van Dijk

Voorzitter

Secretaris

27

Verslag van de raad van commissarissen 1. Voorwoord Duurzaam dichtbij Toen we met veel betrokkenen in 2019 het ondernemingsplan opstelden, konden we niet vermoeden dat de titel ‘Duurzaam dichtbij’ bijzonder goed zou passen bij de periode die volgde. Immers, corona heeft ons geleerd hoe beklemmend het is als mensen afstand moeten bewaren van elkaar. Niet alleen in de persoonlijke sfeer, maar ook in de werkomgeving. Als corporatie willen we juist dichtbij mensen staan. Wonen is niet alleen een kwestie van stenen, maar vooral ook van mensenwerk, samenleven en een thuis creëren. Als raad van commissarissen hebben we grote waardering voor het begrip dat onze huurders, onze maatschappelijke partners, ons bestuur en onze medewerkers voor elkaar hebben opgebracht in het tweede coronajaar. Daardoor en door veel extra inzet zijn prima prestaties geleverd. Dit jaarverslag geeft daar een goed beeld van. Samen mogen we daar heel trots op zijn. En dat zijn we. Een extra bevestiging daarbij is het oordeel dat de visitatie laat zien. Samen met het oordeel van de huurders geeft dat het vertrouwen dat we goed bezig zijn en dat we maatschappelijk presteren naar vermogen. Bij het schrijven van dit voorwoord is opnieuw sprake van een veranderend tijdsgewricht. Er was al sprake van forse tekorten in het aanbod van huisvesting.

Maar de komst van vluchtelingen uit Afghanistan in het najaar van het 2021 en van vluchtelingen uit de Oekraïne in het voorjaar van 2022 zet extra druk op onze woningmarkt. Natuurlijk wil Casade er ook voor deze groepen zijn. Solidariteit is een mooi woord, maar ook een moeilijk woord. Zeker als je het in de praktijk moet brengen. Want we beseffen dat de nood van de een niet de nood van de ander hoeft te zijn. Als toezichthouders hechten we aan een evenwichtig beleid voor alle doelgroepen. Maar nood kan ook wet breken. Dat betekent dat we enerzijds inzetten op snelle maatregelen voor flexibele inzet van wooncapaciteit, en anderzijds voor 200% gaan voor de lopende en de geplande projecten. In dit verslag treft u aan waar we in 2021 onze energie op hebben ingezet. We hopen dat u als lezer ook ziet wat wij zien: een Casade-organisatie die betrokken, solide, betrouwbaar, gezond, ondernemend en presterend is. Een Casade in het hart van de lokale samenlevingen van de gemeenten Dongen, Loon op Zand en Waalwijk. En duurzaam dichtbij. Hans Janssen Voorzitter raad van commissarissen

28

2. Wettelijk kader en governance 2.1 Voldoen aan Woningwet Volgens de Woningwet richten corporaties zich op hun kerntaak, het huisvesten van de doelgroep, met daarbij een sterke legitimatie vanuit huurders en gemeenten en een stevige lokale verankering. De risico’s in de sociale huursector worden beperkt door verscherping van intern en extern toezicht. De Woningwet stelt hiervoor de kaders, die zijn uitgewerkt in het Besluit toegelaten instellingen volkshuisvesting 2015 en de ministeriële regeling. 2.2 Governancecode Woningcorporaties 2020 De Governancecode Woningcorporaties is niet vrijblijvend. Het is verplicht de code te volgen voor leden van koepelorganisatie Aedes en de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW) en dus ook voor Casade en haar raad van commissarissen. De code kent twee typen bepalingen: ‘pas toe’ en ‘pas toe of leg uit’. Op een aantal bepalingen is afwijking niet mogelijk, hiervoor geldt uitsluitend ‘pas toe’. Voor de overige bepalingen geldt dat corporaties daarvan kunnen afwijken als dit tot een beter resultaat leidt. Hierbij dient echter nog steeds in de geest van het principe gehandeld te worden en moet de corporatie op inzichtelijke wijze onderbouwen en actief verantwoorden (‘leg uit’) waarom zij hiervan afwijkt.

2.2.1 Visie op opdrachtgeverschap Volgens de Governancecode hebben bestuur en raad van commissarissen een visie op opdrachtgeverschap en het beleid van aanbestedingen. Een beleid dat de beginselen van aanbesteden, te weten gelijke behandeling, objectiviteit, transparantie en proportionaliteit onderschrijft. Het inkoop- en aanbestedingsbeleid van Casade dateert uit 2014. In zijn managementletter adviseert de accountant om het inkoopbeleid te herijken en te waarborgen dat het inkopen via de diverse inkoopvormen een plaats krijgt in het inkoopbeleid. Aanpassing van het inkoop- en aanbestedingsbeleid is voorzien in de eerste helft van 2022. Bij die gelegenheid zal ook een visie op opdrachtgeverschap en het beleid van aanbestedingen worden geformuleerd. 2.2.2 Visie op toezicht en bestuur Volgens de Governancecode hebben bestuur en raad van commissarissen een gezamenlijke visie op besturen en toezicht houden. Bij gelegenheid van de zelfevaluatie van de raad over 2020 is afgesproken om tot deze gedeelde visie te komen. Daar is in het verslagjaar aan gewerkt. Raad van commissarissen en bestuur onderschrijven het belang van het hebben van een gedeelde en gedragen visie op de wijze van besturen en toezichthouden en op het samenspel tussen beide.

Bij het maken van deze visie op bestuur en toezicht is niet alleen uitgegaan van de Governancecode Woningcorporaties 2020, maar ook van het ondernemingsplan ‘Duurzaam dichtbij’ van Casade, alsmede van de persoonlijke en gedeelde drijfveren, normen en waarden van de commissarissen. Daarbij is niet gestreefd naar volledigheid; er is bewust gekozen voor een compacte en pragmatische invulling, zodanig dat het document daadwerkelijk als leidraad en hulpmiddel kan dienen bij de uitoefenen van de maatschappelijke taak, zijnde het zorgen voor goede en betaalbare woningen in een leefbare buurt voor mensen met een bescheiden inkomen en voor kwetsbare groepen. De Visie op toezicht en bestuur is begin 2022 vastgesteld. 2.2.3 Beoordeling functioneren accountant Volgens de Governancecode Woningcorporaties maken het bestuur en de auditcommissie ten minste eenmaal in de vier jaar een grondige beoordeling van het functioneren van de externe accountant. De laatste beoordeling vond plaats in 2019. Dat betekent dat in 2023 weer een uitgebreide beoordeling wordt gedaan. 29

3. Toezichthoudende rol 3.1 Toezicht op financiële prestaties Via de viermaandelijkse rapportage houdt de raad toezicht op de financiële en operationele prestaties. 3.1.1 Jaarstukken 2020 In de vergadering op 31 mei 2021 bespraken we de jaarstukken over 2020 met de accountant. De jaarstukken sluiten met een negatief jaarresultaat van € 17,7 miljoen met name als gevolg van een waardevermindering in de vastgoedportefeuille door onrendabele toppen bij investeringen. De cijfers laten ook zien dat in het verslagjaar € 31 miljoen is geïnvesteerd in de vastgoedvoorraad; een toename van € 20,4 miljoen ten opzichte van het jaar daarvoor. De accountant constateert in zijn accountantsverslag dat: • De beleidswaarde en marktwaarde in verhuurde staat van het bezit in exploitatie juist zijn bepaald en als zodanig zijn verwerkt in de jaarrekening, met uitzondering van een niet materieel verschil dat is veroorzaakt door nadere guidance nadat de marktwaarde reeds bepaald was; • De fiscale positie is bepaald in overeenstemming met de geldende verslaggevingsregels; • De waardering van het ontwikkelde vastgoed juist is bepaald, inclusief de benodigd geachte voorziening onrendabele top. 3.1.2 Managementletter 2020 In de vergadering op 22 maart 2021 bespraken we de Managementletter 2020 van de accountant.

In dit document rapporteert de accountant over de voortgang van de controle, recente ontwikkelingen en de visie op de interne beheersing. Daarnaast meldt de accountant enkele procesbevindingen en doet hij aanbevelingen op het gebied van de administratieve organisatie. De managementletter is van tevoren uitvoerig besproken met de auditcommissie, in aanwezigheid van de accountant. De accountant gaf in dat overleg aan dat hij Casade als een professionele organisatie ziet. Een organisatie die zelf, op een niveau dat past bij de omvang van de organisatie, in control wil zijn en werk maakt van de actiepunten uit eerdere controles. Naar aanleiding van de managementletter zijn in de organisatie (proces)maatregelen getroffen. 3.1.3 Begroting 2022 In de vergadering op 22 november 2021 hebben we de Begroting 2022 goedgekeurd. In de Begroting 2022 en meerjarenprognose tot en met 2026 is een stevig investeringsprogramma opgenomen. Casade investeert de komende vijf jaar € 346 miljoen (2022: € 60,1 miljoen) in circa 1.031 nieuwe woningen, het verbeteren van ruim 1.230 woningen en het vervangen van het dak van 545 woningen binnen het programma ‘dakenstroom’. Dit is circa 23% van de portefeuille. Om dit te financieren sluit Casade de komende vijf jaar voor € 233 miljoen aan nieuwe leningen af. De schuld stijgt in vijf jaar van € 433 miljoen naar € 625 miljoen; een stijging met € 192 miljoen.

Desondanks blijft de financiële positie van Casade goed en blijft ze -bij gelijkblijvende externe omstandigheden- de komende jaren voldoen aan de financiële ratio’s van de Autoriteit woningcorporaties (Aw) en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Daarbij realiseert de raad zich dat Casade de financiële grenzen zal naderen. En dat vraagt dus dat we de ontwikkelingen goed monitoren en voldoende bijsturingsmogelijkheden houden. 3.1.4 Leningruil Vestia Het derivatenschandaal betekende in 2012 bijna het einde van de landelijk opererende corporatie Vestia. Die derivaten zijn grotendeels afgekocht en omgezet in leningen. Vestia heeft de afgelopen jaren bezuinigd, woningen verkocht en huren verhoogd. Maar dit bleek niet voldoende. Door de hoge schulden met lange looptijden en hoge rentepercentages was er nog steeds een groot financieel probleem. 30

Casade is een van de 250 corporaties die vanuit hun volkshuisvestelijke verantwoordelijkheid een bijdrage hebben geleverd om de financiële problemen van Vestia structureel op te lossen. Een bijdrage die bestaat uit het ruilen van een duurdere lening van Vestia tegen een goedkopere lening van Casade. De raad is hiermee akkoord gegaan. In het verlengde daarvan heeft de raad zijn goedkeuring gegeven aan het aantrekken van een lening om deze leningruil mogelijk te maken. 3.1.5 Strategisch Programma WSW Om meer zekerheden in te bouwen heeft het Waarborgfonds Sociale Woningbouw een strategisch programma geformuleerd. Een programma dat zich richt op een toekomstbestendig borgstelsel. Daardoor kunnen corporaties ook in de toekomst tegen gunstige voorwaarden geld lenen om hun (DAEB-)activiteiten te realiseren. Op grond van het aangepaste borgstelsel is iedere WSW-deelnemer verplicht om een obligolening aan te gaan om voor borging in aanmerking te komen. De raad heeft daaraan zijn goedkeuring gegeven. Een andere verplichting die uit het strategisch programma voortvloeit betreft het verstrekken van een nieuwe volmacht aan het WSW ter meerdere zekerheidstelling. Ook hieraan heeft de raad zijn goedkeuring gegeven. 3.1.6 Nieuw kantoor Casade De organisatie en haar medewerkers zijn op zoek naar een nieuw onderkomen.

Op dit moment is Casade gehuisvest in enkele decentrale locaties (Vredesplein Waalwijk, Balade Waalwijk, Minister Goselinglaan Dongen). Om de samenwerking te bevorderen, wil de organisatie meer ontmoeting tussen medewerkers laten ontstaan en op en vanuit één locatie gaan werken. Daarvoor zijn enkele locaties bekeken waarbij de keuze uiteindelijk is gevallen op de voormalige kantoorlocatie van Casade aan de Jan de Rooijstraat in Kaatsheuvel. De bedoeling is om op die locatie een nieuw centraal- kantoor te bouwen. De bestuurder heeft zijn voorkeur aan de raad voorgelegd. De raad heeft hier heel kritisch naar gekeken, zowel naar het proces als naar de voorgestelde keuzes. Voor de raad was hierbij het uitgangspunt ‘sober en doelmatig’ leidend. Daarbij heeft de raad de controller gevraagd om een oordeel over de totstandkoming van de investeringskosten. De raad is uiteindelijk na uitvoerige discussie in principe akkoord gegaan met de bouw van een nieuw kantoor op de locatie Jan de Rooijstraat Kaatsheuvel en heeft daarbij de bovengrens van het budget aangegeven. Een definitief besluit volgt in 2022 op basis van een concreet investeringsvoorstel. De raad geeft de bestuurder mee dat het nieuwe gebouw moet zorgen voor de juiste uitstraling en dat het past bij de ambities van Casade, met name waar het gaat over duurzaamheid.

31

3.1.7 Auditcommissie De raad laat zich over financiële onderwerpen adviseren door de auditcommissie. De auditcommissie, bestaande uit de commissarissen C. Borgers en A. van Dal-Peters, kwam in het verslagjaar vijf keer bijeen met het bestuur, de manager Financiën en waardesturing, de controller en de bestuurssecretaris: Datum 8 februari

20 mei

28 juni 4 oktober

15 november

Onderwerp Managementletter 2020 (in bijzijn accountant) Verantwoordingsrapportage Interne risicobeheersing en controlesysteem Auditplan 2021 Jaarstukken 2020 en Accountantsverslag 2020 (in bijzijn accountant) Verantwoordingsrapportage Strategisch Programma WSW Risicomanagement Nieuwe volmacht WSW Verantwoordingsrapportage Aantrekken geldlening t.b.v. leningenruil Vestia Aanpak interne controle dagelijks onderhoud Obligolening WSW Wijziging Investeringsstatuut (stichtingskosten/rendementseisen) Begroting 2021 Controleplan 2021

Advies aan raad Kennisneming Kennisneming Accordering Vaststelling Vaststelling c.q. goedkeuring Kennisneming Kennisneming Accordering Goedkeuring Kennisneming Accordering Accordering Accordering Goedkeuring Goedkeuring Accordering

3.2 Toezicht op volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties Via de viermaandelijkse rapportage houdt de raad toezicht op de volkshuisvestelijke en maatschappelijke prestaties. 3.2.1 Volkshuisvestelijke verantwoording Het volkshuisvestingsverslag dient de volkshuisvestelijke verantwoording over de geleverde prestaties te bevatten. Het verslag moet ook inzicht geven in de wijze waarop invulling is gegeven aan de met de gemeenten en de huurdersorganisaties gemaakte prestatieafspraken in relatie tot de van rijkswege benoemde prioriteiten. We zijn van mening dat het Volkshuisvestingsverslag 2021 daaraan voldoet en de verantwoording op het gebied van de volkshuisvesting voldoende beschrijft. 3.2.2 Klachtenbehandeling Huurders en woningzoekenden die niet tevreden zijn over de afhandeling van een klacht kunnen zich wenden tot de Geschillencommissie Woningcorporaties regio Midden-Brabant. Het bestuur heeft de raad geïnformeerd over de in totaal acht geschillen die de geschillencommissie ontving over Casade en waarin de commissie de volgende uitspraak heeft gedaan: Onderwerp van geschil Vervallen inschrijving Schade, gebreken of uitvoering van reparties aan de woning Inbreuk op privacy Afwijzing van aanvraag van vergunning of verzoek over woning Sloop van de woning Opnemen van kosten in serviceabonnement Onveilige situatie door reparaties Totaal

32

Gegrond

1

Ongegrond 1 1 1 1 1

1 2

1 6

Totaal 1 1 1 2 1 1 1 8

3.2.3 Onderhoud Eind 2017 heeft Casade het dagelijks onderhoud uitbesteed aan twee aannemingsbedrijven via een ketenpartnerschap waarbij afspraken zijn vastgelegd in een aannemingsovereenkomst. Snel bleek dat sprake was van forse kostenoverschrijdingen en dat onvoldoende beheersing van het proces plaatsvond. Uit interne analyse bleek dat de oorzaken zowel intern als extern lagen. Eind 2018 is een maatregelenpakket vastgesteld met als doel de effectiviteit en efficiency van het proces en de kosten te verbeteren. Omdat dit niet tot het gewenste resultaat leidde is afscheid genomen van de bedrijven en zijn per 1 april 2021 nieuwe partijen geselecteerd met aangescherpte maatregelen om het professioneel opdrachtgeverschap beter te borgen. Op verzoek van de raad is afgesproken om de controller in het najaar van 2021 een interne controle te laten uitvoeren op het onderhoudsproces. Dat is ook het juiste moment om te kunnen vaststellen in hoeverre de maatregelen, die met de komst van de nieuwe partijen zijn genomen, zijn geïmplementeerd. Het rapport over de interne controle op het dagelijks onderhoud is begin 2022 in de raad geagendeerd.

3.2.4 Goedkeuring investeringen Met de goedkeuring van de Begroting 2022 hebben we budgettaire goedkeuring gegeven aan de volgende projecten met een investeringsbedrag boven € 3 miljoen: • Nieuwbouw van 28 woningen Lommerrijk Loon op Zand • Sloop en nieuwbouw van 50 woningen Van Rijckevorselstraat e.o. Loon op Zand • Sloop en nieuwbouw 94 woningen Heuveleind Dongen • Verbeteren van 104 woningen Domela Nieuwenhuisstraat e.o. Waalwijk • Verbeteren van 94 woningen Albert Rousselstraat e.o. Waalwijk • Verbeteren van 57 woningen Prof. Piersonstraat e.o. Waalwijk 3.2.5 Verkoop Medisch Centrum Beljaart Casade bezit naast huurwoningen nog zakelijk vastgoed. De strategie van Casade is erop gericht om dit bezit te verkopen en de middelen die daarmee vrijkomen in te zetten voor de sociale doelstelling. De raad heeft als zodanig goedkeuring verleend aan de verkoop van het Medisch Centrum Beljaart Dongen. 3.2.6 Visitatie De Woningwet verplicht corporaties om minimaal eens per vier jaar een visitatie uit te laten voeren. In het verslagjaar stond dat weer op de rol voor Casade. De opdracht tot het uitvoeren van de visitatie hebben bestuur en raad van commissarissen verleend aan Ecorys. Bij het visitatietraject was er actieve betrokkenheid van de raad, zowel omwille van een goed verloop van de visitatie als het verantwoorden over en leren van de uitkomsten van visitatie.

Het visitatietraject is door Ecorys afgesloten met een rapport waar bestuur en raad van commissarissen blij mee zijn. De vier eindcijfers waarin de visitatiecommissie haar oordeel uitdrukt zijn allemaal tussen de 7,5 en de 8. Natuurlijk zijn er ook aandachts- en verbeterpunten. Casade gaat daarmee aan de slag. 3.3 Toezicht op stakeholderdialoog Volgens de Governancecode Woningcorporaties spreekt het bestuur minimaal eenmaal per jaar met de raad over de omgang met en de participatie en invloed van belanghebbenden en oriënteert de raad zich regelmatig over wat er onder de gemeenten, huurders en andere stakeholders leeft. De relatie met belanghebbenden, zowel intern als extern, is besproken in het overleg van de remuneratiecommissie met de bestuurder. 33

De bijdrage van een corporatie aan het volkshuisvestelijk beleid van de gemeente komt in samenwerking tussen gemeenten, huurdersorganisatie en corporatie tot stand. Daartoe doet de corporatie jaarlijks een voorstel (een bod) van haar bijdrage aan de gemeente, welk bod uiteindelijk leidt tot prestatieafspraken. We zijn geïnformeerd over het proces met de gemeenten en de huurdersorganisaties om te komen tot de bijdrage van Casade aan het volkshuisvestelijk beleid van de gemeenten in het werkgebied van Casade, en de daaruit voortvloeiende prestatieafspraken. De viering van bijzondere momenten in nieuwbouw- en verbeteringsprojecten, bijvoorbeeld de start bouw of het bereiken van het hoogste punt, geschiedt vaak in aanwezigheid van vertegenwoordigers van huurders, gemeenten en samenwerkingspartijen. We oriënteren ons bij die gelegenheden wat er onder de belanghebbenden leeft. Via dit verslag leggen we aan belanghebbenden verantwoording af over ons toezicht. Het verslag van de raad van commissarissen vindt u op www.casade.nl. 3.4 Toezicht op risicobeheersing Via de viermaandelijkse rapportage houden we toezicht op de beheersing van risico’s. Zo worden in de rapportage de meest risicovolle nieuwbouw- en verbeteringsprojecten toegelicht en wordt de raad geïnformeerd over de strategische risico’s en beheersingsmaatregelen.

Daarnaast is risicomanagement een onderwerp dat jaarlijks in de raad wordt besproken. In de vergaderingen op 22 maart en 5 juli 2021 is gesproken over risicomanagement, risicobeheersing en control in de organisatie in het algemeen en het interne risicobeheersings- en controlesysteem en het auditjaarplan in het bijzonder. Wij zijn van mening dat het risicobesef in de organisatie groot is, dat de risico’s verantwoord zijn gezien het maatschappelijk doel van de organisatie en dat de bestuurder transparant is over de risico’s en het risicomanagement. In zijn managementletter merkt de accountant op dat voor de secundaire processen niet alle risico’s worden gemitigeerd en dat de vastlegging van de interne beheersingsmaatregelen niet altijd voldoende is. De accountant adviseert om positionpapers voor de belangrijkste posten in de jaarrekening verder uit te werken en de uitgevoerde interne beheersingsmaatregelen vast te leggen. Ook de Autoriteit woningcorporaties vraagt hier aandacht voor in haar Toezichtsbrief over 2021. De organisatie gaat hiermee aan de slag en de raad houdt hier een vinger aan de pols. 3.4.1 Investeringsstatuut Casade maakt bij haar (des)investeringen ten behoeve van de volkshuisvesting gebruik van een investeringsstatuut.

Het statuut biedt een formeel kader voor (des)investeringen, maakt duidelijk waar verantwoordelijkheden liggen en biedt de raad een toetsingskader om zijn toezichthoudende rol in te vullen. Het investeringsstatuut kent een bijlage met maximale stichtingskosten en rendementseisen die jaarlijks, bij gelegenheid van goedkeuring van de begroting, wordt geactualiseerd. Omdat dit statuut een belangrijke toetssteen is voor het forse investeringsprogramma van Casade de komende jaren, wordt de ontwikkeling van dit document door de raad kritisch gevolgd. 3.5 Toezicht op verbindingen Sinds medio 2018 kent Casade geen verbindingen meer.

34

3.6 Beoordeling door Aw en WSW 3.6.1 Beoordeling door Aw De Aw beoordeelt corporaties op basis van het gezamenlijk beoordelingskader van Aw en WSW. Bij het onderzoek richt de Aw zich op de governance, terwijl het WSW zich richt op het bedrijfsmodel. Gezamenlijk beoordelen ze de financiële continuïteit. Als zodanig ontvangt elke corporatie jaarlijks een zogeheten toezichtsbrief. Het basisonderzoek vormt voor de Aw geen aanleiding om een nader onderzoek uit te voeren. De risico-inschatting voor de meeste onderdelen is laag. De Aw signaleert een mogelijk risico als het gaat om sturing en beheersing-risicomanagement. Omdat ze dat als een midden-risico kwalificeert legt ze geen interventies op, maar maakt ze een toezichtafspraak over het borgen van risicomanagement in de organisatie. Daarnaast ontvangt Casade jaarlijks het zogeheten rechtmatigheidsoordeel van de Aw. De Aw kijkt daarbij naar zaken als passend toewijzen, huursombenadering, de Wet Normering Topinkomens en de naleving van specifieke wettelijke bepalingen. De Aw meldt in haar rechtmatigheidsoordeel over 2020 geen onrechtmatigheden te hebben geconstateerd. 3.6.2 Beoordeling door WSW Het WSW zorgt ervoor dat corporaties tegen gunstige rentetarieven geld kunnen lenen.

Daartoe is een zekerheidsstructuur ontwikkeld met het rijk en de gemeenten als achtervang en stelt het WSW eisen aan de financiële huishouding van een corporatie. Daarvoor hanteert het WSW een risicobeoordelingsmodel (financial en business-risks) en stelt het jaarlijks het borgingsplafond vast, dat de maximale omvang aangeeft van de geborgde leningenportefeuille. In haar beoordeling over 2021 kwalificeert het WSW Casade als een corporatie met een laag tot gemiddeld risicoprofiel. Het WSW ziet Casade als een solide corporatie en acht de kwaliteit van het bedrijfsmodel van Casade van voldoende niveau, evenals het managementmodel en de interne sturing en beheersing. Het Financieringsstrategiedocument, waar het WSW naar vraagt, zal het WSW in het eerste kwartaal van 2022 worden toegezonden. 4. Klankbordfunctie Naast zijn rol als toezichthouder en werkgever dient de raad het bestuur -op basis van expertise en het eigen netwerk- gevraagd en ongevraagd van advies. Om meer accent te leggen op onze rol als adviseur organiseren we themabijeenkomsten die enerzijds zijn bedoeld voor een meer inhoudelijke verdieping van onderwerpen en anderzijds een extra mogelijkheid bieden voor kennismaking met medewerkers van de organisatie. De themabijeenkomst in 2021 stond in het teken van het proces om te komen van portfoliostrategie tot aanbesteding.

Met bestuur en medewerkers uit de organisatie spraken we over assetmanagement, de projectmanagementstructuur op de vastgoedafdeling, het inkoopproces, contractleveranciersmanagement en de samenwerking met ketenpartners. Daarnaast hebben we met bestuurder en managementteam een rondgang gemaakt langs een aantal in ontwikkeling zijnde of recent afgeronde projecten om zaken ook in de praktijk te zien.

35

5. Werkgeversrol 5.1 Invulling werkgeversrol bestuur 5.1.1 Bestuurder De bestuursfunctie wordt bekleed door de heer R. van Gurp. De heer Van Gurp trad op 1 maart 2011 in dienst van Casade en werd voor vier jaren benoemd in de functie van bestuurder. In verband met de fusie van Slagenland Wonen, Vieya en Casade tot Stichting Casade in 2014 werd de heer Van Gurp tot 1 juli 2018 herbenoemd als bestuurder. Na een positieve zienswijze van de Aw werd de heer Van Gurp op 25 juni 2018 voor een nieuwe periode van vier jaar herbenoemd als directeur-bestuurder van Casade. Een volgende herbenoeming staat voor 2022 op de agenda. 5.1.2 Nevenwerkzaamheden bestuurder De bestuurder is sinds 11 juni 2019 lid van de GroenLinks-fractie in de Eerste Kamer der StatenGeneraal. Zijn portefeuille in de Senaat omvat Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voorafgaande aan zijn benoeming tot senator is een extern onafhankelijk bureau gevraagd een oordeel te geven over de verenigbaarheid van beide functies. Het bureau concludeert dat er op grond van de Woningwet en de statuten van Casade in juridische zin geen beperkingen zijn ten aanzien van een combinatie van beide functies en dat de Wet Normering Topinkomens zich niet verzet tegen een functie als lid van de Eerste Kamer naast de functie van bestuurder van Casade.

Daarnaast heeft de raad met de bestuurder afspraken gemaakt om te voorkomen dat de combinatie van beide functies ten koste gaat van de gang van zaken bij Casade. Dit onderwerp staat als zodanig ook op de agenda van het jaarlijks overleg van de remuneratiecommissie met de bestuurder. 5.1.3 Beoordeling bestuurder De raad besluit over benoemingen, beoordelingen en beloningen, schorsing en ontslag van de bestuurder en beoordeelt periodiek het functioneren van de bestuurder. De remuneratiecommissie voert de gesprekken met de bestuurder over diens functioneren en op basis van haar bevindingen spreekt de raad een oordeel uit over het functioneren van de bestuurder. 5.1.4 Beloningskader en beloning bestuurder De Wet Normering Topinkomens is leidend voor de bezoldiging van bestuurders. Casade wordt, op basis van het aantal eenheden en de omvang van de gemeente, volgens deze wet ingedeeld in bezoldigingsklasse G. De beloning van de bestuurder valt binnen deze normering. De in totaal over 2021 aan de bestuurder uitgekeerde beloning is opgenomen in de jaarrekening. 5.1.5 Remuneratiecommissie De raad laat zich over onderwerpen op het gebied van beoordeling en beloning van de bestuurder en van de raad adviseren door de remuneratiecommissie. Deze commissie, gevormd door de voorzitter en vicevoorzitter van de raad van commissarissen, kwam in het verslagjaar twee maal bijeen met de bestuurder.

De remuneratiecommissie heeft met de bestuurder onder andere gesproken over diens lidmaatschap van de Eerste Kamer, met name de mogelijke belangenverstrengeling, de beeldvorming daarover buiten Casade en de aan het lidmaatschap verbonden tijdsbesteding. Daaruit zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. Daarnaast is gesproken over het functioneren van de bestuurder. 5.1.6 Permanente educatie bestuurder In de Governancecode Woningcorporaties is opgenomen dat bestuurders van woningcorporaties in drie jaar 108 PE-punten dienen te behalen. Dit is gebaseerd op 108 studiebelastingsuren zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. Door de bestuurder behaalde PE-punten: 36

R. van Gurp

2019 37,5

2020 30,5

2021 49

Totaal 2019-2021 117

5.1.7 Aandelen, leningen, garanties Er zijn in 2021 aan de bestuurder geen aandelen, leningen of financiële voordelen verstrekt die niet onder het beloningsbeleid vallen. 5.2 Organisatiecultuur en integriteit 5.2.1 Cultuur Uit de gesprekken met de bestuurder, het managementteam en de ondernemingsraad maken we op dat er binnen Casade sprake is van een integere en open cultuur waarbinnen ruimte is voor reflectie en tegenspraak, hetgeen ook blijkt uit het visitatietraject in 2021. Op verzoek van de raad heeft de visitatiecommissiecommissie specifiek gekeken naar het aspect ‘tegenkracht’. De commissie is van mening dat binnen Casade medewerkers ook daadwerkelijk de ruimte krijgen om deze tegenkracht goed vorm te geven. Ook belanghebbenden worden op passende wijze betrokken en gehoord en waar mogelijk probeert Casade op hun wensen in te spelen. Dit correspondeert met ons eigen beeld, onder andere gebaseerd op onze jaarlijkse gesprekken met managementteam en ondernemingsraad waar de bestuurder niet bij aanwezig is. De bestuurder is zich bewust van zijn voorbeeldfunctie en zijn feitelijk gedrag draagt bij aan de gewenste organisatiecultuur. Bestuur en raad voorkomen tegenstrijdige belangen en onterechte gehechtheid aan eerdere besluitvorming en zorgen voor voldoende ruimte en vrijheid om -in de context van toen genomenbeslissingen uit het verleden ter discussie te stellen.

5.2.2 Integriteit Casade beschikt over een klokkenluidersregeling en een integriteitscode met waarden en normen die medewerkers in acht moeten nemen. De integriteitscode geldt onverkort voor de commissarissen. Raad en bestuurder hechten groot belang aan een integere organisatie en zetten het onderwerp integriteit regelmatig op de agenda. De Integriteitscode en de Klokkenluidersregeling vindt u op www.casade.nl. 6. Samenstelling en functioneren 6.1 Samenstelling 6.1.1 Profielschets De raad heeft een profielschets voor zijn samenstelling met algemene functie-eisen en specifieke deskundigheden om het brede spectrum van de corporatie te kunnen overzien. In 6.1.2 is weergegeven aan welk profiel de commissarissen voldoen. Het functioneren van de raad is gediend bij een goede teamsamenstelling en diversiteit en ook op dit gebied zijn in de profielschets criteria opgenomen. De leden dienen elkaar qua competenties aan te vullen en in goede harmonie met elkaar te kunnen samenwerken, maar moeten elkaar ook kritisch kunnen aanspreken. De profielschets van de raad van commissarissen vindt u op www.casade.nl. 6.1.2 Samenstelling en rooster van aftreden Volgens de statuten bestaat de raad uit ten minste vijf en ten hoogste zeven personen. De raad telde in het verslagjaar vijf personen, waarvan twee zijn benoemd op voordracht van de huurdersorganisatie.

Op 15 mei van het verslagjaar was J.F.M. Janssen volgens rooster aftredend als commissaris. Na een positieve zienswijze van de Aw is de heer Janssen voor een periode van vier jaar herbenoemd als commissaris. 37

Samenstelling van de raad eind verslagjaar: Mevr. Drs. A. van Dal-Peters (1976) Persoonlijke gegevens Functie: bestuurssecretaris COA Nevenfuncties: ---

Dhr. Mr. M.M.A.M. Knoops MPM (1953) Persoonlijke gegevens Functie: Interim werkzaamheden via Knoops Management en Advies Nevenfuncties: lid van deskundigenpoule VABimpuls Dhr. Drs. J.F.M. Janssen (1964) Persoonlijke gegevens Functie: Burgemeester gemeente Oisterwijk Nevenfuncties: Bestuurslid van Steunstichting Kamermuziek Tilburg, van Stichting Natuurpark de Efteling en van Landelijke Parochie Binnenschippers en Kermisexploitanten Dhr. Drs. C.H.M. Borgers RA (1966) Persoonlijke gegevens Functie: Directeur mede-eigenaar Hittech Group BV Nevenfuncties: Toezichthouder bij Stichting Woonpunt Maastricht Mevr. Drs. E.J.A. Wijnberg-van der Wiel (1968) Persoonlijke gegevens Functie: Buurtzorgmanager Zorgbedrijf Antwerpen Nevenfuncties: Bestuurslid Stichting Special Care Gulbarga

Gegevens m.b.t. raad van commissarissen Aanvang 1e termijn: 19 maart 2018 Rol: Lid auditcommissie Aanvang 2e termijn: 19 maart 2022 Profiel: Financieel Aftredend: 19 maart 2022 Herbenoembaar: Ja Gegevens m.b.t. raad van commissarissen Aanvang 1e termijn: 1 januari 2015 Rol: --Aanvang 2e termijn: 1 januari 2019 Profiel: Juridisch, Zorg Aftredend: 1 januari 2023 Herbenoembaar: Nee Op voordracht huurdersorganisatie Gegevens m.b.t. raad van commissarissen Aanvang 1e termijn: 15 mei 2017 Rol: Voorzitter raad Aanvang 2e termijn: 15 mei 2021 Lid remuneratiecommissie Aftredend: 15 mei 2025 Profiel: Volkshuisvesting, Herbenoembaar: Nee Maatschappelijk ondernemen

Gegevens m.b.t. raad van commissarissen Aanvang 1e termijn: 22 maart 2016 Rol: Voorzitter auditcommissie Aanvang 2e termijn: 22 maart 2020 Profiel: Financieel Aftredend: 22 maart 2024 Herbenoembaar: Nee Gegevens m.b.t. raad van commissarissen Aanvang 1e termijn: 1 juni 2016 Rol: Vicevoorzitter raad Aanvang 2e termijn: 1 juni 2020 Voorzitter remuneratieAftredend: 1 juni 2022 commissie Herbenoembaar: Nee Profiel: Zorg, Personeel en Op voordracht huurdersorganisatie Organisatie

Wij zijn van mening dat de profielschets en de hierin opgenomen competenties, deskundigheden en ervaringen goed zijn uitgebalanceerd. Volgens rooster van aftreden ontstaan er in 2022 en begin 2023 twee vacatures in de raad van commissarissen. In beide gevallen betreft het commissarissen die op voordracht van de huurders zijn benoemd. De raad is eind verslagjaar een wervingstraject gestart om in deze twee vacatures te voorzien. 6.1.3 Waarneming bij ontstentenis of belet commissarissen De statuten van Casade bepalen dat moet worden voorzien in de situatie van ontstentenis of belet van de gehele raad van commissarissen. We hebben besloten dat in dat geval twee personen zullen worden betrokken uit de Commissarissenpool van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties. 6.1.4 Diversiteit in samenstelling Volgens de Wet bestuur en toezicht moet ten minste 30% van de functies in het bestuur en de raad van commissarissen worden vervuld door vrouwen. De raad voldoet aan deze norm. 6.2 Functioneren 6.2.1 Integriteit en onafhankelijkheid Wij zijn van mening dat elke commissaris zijn functie in 2021 onafhankelijk heeft uitgeoefend, onder meer blijkende uit het feit dat alle commissarissen voldoen aan de onafhankelijkheidscriteria 38

zoals omschreven in de Governancecode Woningcorporaties. De raad is er alert op dat mogelijke strijdige belangen door zijn leden worden gemeld in de plenaire vergaderingen. De bestuurder meldt mogelijke tegenstrijdige belangen bij de voorzitter van de raad. 6.2.2 Meldingsplicht volgens Woningwet Voor raden van commissarissen van corporaties geldt op basis van de Woningwet een brede meldingsplicht. Bij financiële problemen, dreigende sanering, twijfel over de integriteit bij beleid of beheer bij de corporatie, rechtmatigheidskwesties of het niet halen van de toewijzingsnormen, dienen zij dit onverwijld te melden aan de Aw. In 2021 hebben zich bij Casade geen meldingsplichtige omstandigheden voorgedaan. 6.2.3 Informatievoorziening De raad ziet erop toe dat de ontvangen informatie de relevante aspecten laat zien op financieel, volkshuisvestelijk, maatschappelijk en organisatorisch gebied. We ontvangen daartoe elke vier maanden een rapportage. Om de taken goed te kunnen vervullen hebben we ons regelmatig door de bestuurder laten informeren over specifieke onderwerpen, zoals in een themabijeenkomst over het proces van portfoliostrategie tot aanbesteding. We laten ons ook informeren door relevante stakeholders binnen en buiten de organisatie en winnen zelfstandig informatie in over de gang van zaken bij Casade.

Zo worden jaarlijks gesprekken gevoerd met de ondernemingsraad, het managementteam, de huurdersorganisatie en de Maatschappelijke Adviesraad. We krijgen daarmee vanuit verschillende invalshoeken informatie over het functioneren van Casade. Wij zijn van mening dat de planning- en controlcyclus van Casade goed functioneert en toereikende informatie genereert voor onze toezichthoudende taak. De specifieke doelen die de organisatie zich stelt, zijn vertaald in goed meetbare prestatie-indicatoren en er wordt bijgestuurd als daar aanleiding toe is. Verandering van omgeving – zoals wijziging van wetgeving – wordt systematisch bijgehouden en de implementatie van veranderingen wordt beheerst.

6.2.4 Introductieprogramma Nieuwe commissarissen volgen een introductieprogramma waarin de relevante aspecten van de functie aan bod komen zoals de verantwoordelijkheden van de commissaris, de financiële verslaglegging, governance en educatie. Kennismaking met het managementteam, de ondernemingsraad en de huurdersorganisatie maakt onderdeel uit van het introductieprogramma, evenals een bezoek aan diverse bouw- en renovatieprojecten van Casade. 6.2.5 Lidmaatschappen De leden van de raad zijn lid van de Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties (VTW). Ze ontvangen diverse vaktijdschriften en brochures. De leden worden daarnaast in de gelegenheid gesteld om opleidingen te volgen. 6.2.6 Zelfevaluatie De raad bespreekt ten minste één keer per jaar het eigen functioneren (in termen van effectiviteit) en dat van de individuele leden van de raad. Eens per twee jaar doen we dat onder externe, onafhankelijke, begeleiding. De zelfevaluatie over 2021 vond op 8 maart plaats onder externe begeleiding. Ter voorbereiding op de zelfevaluatie heeft het externe bureau relevante documenten zoals strategiedocumenten, vergaderverslagen, visitatierapporten en verslagen van eerdere evaluaties bestudeerd als ook individuele gesprekken gevoerd met alle leden van de raad, de bestuurder, twee managers en de bestuurssecretaris. 39

Aan de hand van de principes van de Governancecode werd in de zelfevaluatie gesproken over de betrokkenheid van de raad bij de totstandkoming van strategie en beleid, de speerpunten van toezicht, educatie, de relatie met het bestuur, de aanspreekbaarheid van bestuur en commissarissen en de wijze waarop verantwoording wordt afgelegd over het gehouden toezicht. De zelfevaluatie werd afgesloten met een aantal actiepunten: • Een gesprek, samen met het bestuur, over onder andere hoe ieder zijn/haar rol als toezichthouder ziet, de individuele drijfveren van eenieder, hoe de besluitvorming plaatsvindt binnen de raad en de wijze waarop de toezichthoudende rol en de klankbordrol van de raad wordt ingevuld. • Een actualisatie van de Visie op toezicht en bestuur. • Een aanpak voor een bredere raadpleging bij de uitoefening van de werkgeversrol. • Een gesprek tussen raad en bestuur over hoe de strategische risico’s en de wijze waarop de organisatie daarop stuurt inzichtelijk kunnen worden gemaakt voor de raad. 6.2.7 Permanente educatie Toezichthouders van corporaties die lid zijn van de VTW dienen in 2021 minimaal vijf punten te behalen, gericht op Permanente Educatie (PE). Dit is gebaseerd op vijf studiebelastingsuren zoals vastgesteld door de geaccrediteerde opleidingsaanbieder. Door de commissarissen behaalde PEpunten: Commissaris M. Knoops C. Borgers E. Wijnberg-van der Wiel J.

Janssen A. van Dal-Peters

PE-punten 2021 7 12 6 49 13

PE-punten 2020 12 22 15 7 7

PE-punten 2019 12 22 15 7 7

6.3 Bezoldiging De bezoldiging van commissarissen vindt plaats volgens de beroepsregel Bezoldiging commissarissen van de VTW. De bezoldigingsmaxima in de beroepsregel zijn gekoppeld aan de zwaarte van de functie van de raad van commissarissen, die verband houdt met de zwaarte van de corporatie. De bezoldiging is onafhankelijk van de prestaties van de corporatie teneinde het onafhankelijk functioneren van de raad te waarborgen. Wij onderschrijven de uitgangspunten van deze beroepsregel, waaronder de gepaste terughoudendheid die een raad van commissarissen betracht bij het vaststellen van de hoogte van zijn eigen bezoldiging. De bezoldiging die Casade hanteert ligt daarom beduidend onder de maximale bezoldiging op basis van de wettelijke bepalingen van de Wet Normering Topinkomens. Bij Casade bedraagt de bezoldiging over 2021 voor een lid van de raad € 13.790,-, voor de vicevoorzitter € 15.200,- en voor de voorzitter van de raad € 18.715,-. In verband met het uitoefenen van de functie is voor de commissarissen een aansprakelijkheidsverzekering afgesloten. De premie van deze verzekering komt voor rekening van Casade. Dat geldt ook voor de middelen die Casade de commissarissen ter beschikking stelt voor activiteiten op het gebied van professionalisering, educatie en evaluatie. De totale over 2021 uitgekeerde bezoldiging aan commissarissen is opgenomen in de jaarrekening.

40

6.4 Vergaderingen 6.4.1 Vergader- en besluitenschema De raad van commissarissen kwam in het verslagjaar zes keer bijeen met het bestuur: Datum 22 maart

9 april (themabijenkomst) 31 mei

5 juli 11 oktober

22 november

Onderwerp Managementletter 2020 Verantwoordingsrapportage Auditplan 2021 Leningenruil Vestia Herbenoeming J.F.M. Janssen Interne risicobeheersing en controlesysteem Nieuw kantoor Casade Proces van portfoliostrategie tot aanbesteden

Uitkomst Bespreking Bespreking Accordering Accordering Accordering Accordering Accordering Bespreking

Jaarstukken 2020 en Accountantsverslag 2020 Verantwoordingsrapportage Toezicht op IT en Digitalisering Nieuwe volmacht WSW Risicomanagement Visitatierapport Aantrekken geldlening t.b.v. leningenruil Vestia Obligolening WSW Nieuwbouw 28 woningen Lommerrijk Waalwijk Verantwoordingsrapportage Aanpak interne controle dagelijks onderhoud Wijziging Investeringsstatuut (stichtingskosten/rendementseisen) Begroting 2021 Controleplan 2021

Vaststelling/goedkeuring Bespreking Bespreking Goedkeuring Bespreking Bespreking Accordering Accordering Goedkeuring Bespreking Accordering Goedkeuring Goedkeuring Accordering Accordering

Daarnaast heeft de raad via de weg van de schriftelijke besluitvorming ingestemd met de opdracht aan Ernst & Young Accountants LLP voor de controle van de jaarstukken over 2021 (inclusief dVi 2021) en de verkoop van het Medisch Centrum Beljaart te Dongen. 6.4.2 Overleg met belanghebbenden Teneinde de toezichthoudende taak in brede zin te kunnen uitoefenen hebben we jaarlijks overleg, buiten aanwezigheid van het bestuur, met andere gremia over de ontwikkelingen in de sector, regionale en lokale ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de corporatie. • Overleg met de controller Het jaarlijks overleg met de controller vond in 2021 plaats met zowel de interne business controller als de onafhankelijke controller. Met hen sprak de raad over het risicomanagement en de ontwikkelingen in het dagelijks en planmatig onderhoud. • Overleg met de huurdersorganisatie Het overleg met de huurdersorganisatie SHC verloopt via de commissarissen die op voordracht van de SHC zijn benoemd: E. Wijnberg en M. Knoops. In 2021 was er éénmaal overleg tussen de SHC en de huurderscommissarissen. Daarin werd met name gesproken over het huurbeleid dat voor advies aan de SHC was voorgelegd. • Overleg met de ondernemingsraad In 2021 was er éénmaal overleg tussen de ondernemingsraad en de raad.

In dat overleg is onder andere gesproken over de werkdruk in de organisatie, de relatie van de ondernemingsraad met de bestuurder c.q. het managementteam en de samenstelling van de raad van commissarissen en de ondernemingsraad.

41

• Overleg met het managementteam In 2021 was er éénmaal overleg tussen het managementteam en de raad. In dat overleg is met name gesproken over de werkdruk, de ontwikkelingen in het dagelijks onderhoud en de samenstelling van raad van commissarissen, bestuur en managementteam. • Overleg met de Maatschappelijke Adviesraad Door de situatie als gevolg van corona vond er in het verslagjaar geen overleg plaats tussen de Maatschappelijke Adviesraad en de raad. Dit overleg is nu in de eerste helft van 2022 voorzien. 7. Slotwoord 7.1 Slotverklaring Het bestuur heeft het jaarverslag over 2021 opgesteld, met daarin opgenomen de jaarrekening. Ernst & Young Accountants LLP heeft de jaarrekening gecontroleerd en voorzien van een goedkeurende controleverklaring. We kunnen ons verenigen met het verslag van het bestuur, verlenen het bestuur décharge voor het gevoerde beleid en stellen de jaarrekening vast. De middelen van Casade zijn uitsluitend in het belang van de volkshuisvesting besteed. Activiteiten hebben uitsluitend plaatsgevonden ten behoeve van de volkshuisvesting en de leefbaarheid, in overeenstemming met de statuten van de stichting. Op het gebied van beleggen en verbintenissen zijn geen risicovolle posities ingenomen.

42

7.2 Ondertekening Dit verslag is vastgesteld door de raad van commissarissen van Casade. Drs. J.F.M. Janssen, voorzitter

Drs. E.J.A. Wijnberg, vicevoorzitter

Drs. A. van Dal-Peters

Mr. M.M.A.M. Knoops MPM

Drs. C.H.M. Borgers RA

Waalwijk, 30 mei 2022

43

Financieel verslag 1. Financieel beleid Onze financiële uitgangspositie is goed. Financieel staan we er goed voor en de basiskwaliteit van de vastgoedportefeuille is op orde. In 2021 zijn we door blijven bouwen aan het ondernemingsplan. Dit resulteerde in een record jaar qua investeringsvolume in nieuwbouw en woningverbetering. De investeringen zijn gestegen van € 31 miljoen in 2020 naar € 57,8 miljoen in 2021. De komende jaren zullen we doorgaan met het transitieprogramma, hetgeen langjarig tot aanzienlijke investeringen zal leiden. Realisatiegraad investeringen 87% in 2021 Voor 2021 hadden we de investeringen begroot op € 66,4 miljoen (87% realisatie). Binnen de investeringen liepen de investeringen in nieuwbouw op schema. De investeringen in woningverbeteringen bleven deels achter op de prognose. Voornamelijk omdat een deel van de plannen later is gestart. De komende jaren blijft het investeringsniveau op circa € 60 miljoen per jaar. Positief jaarresultaat van € 188,9 miljoen Als gevolg van een toenemende krapte op de verkoopmarkt, stegen de verkoopprijzen in 2021 sterk. Als corporatie hebben wij geen winstoogmerk, maar streven wij continuïteit na in de aanbod van sociale vastgoed. Aangezien wij ons vastgoed waarderen tegen de marktwaarde zorgen de sterkt toenemende verkoopprijzen tot een aanzienlijke stijging van het resultaat.

In 2021 hebben wij door waardeverandering een bedrag van € 200,7 miljoen ten bate van de winst- en verliesrekening gebracht. Dit leidt tot een positief jaarresultaat van € 188,9 miljoen. Huishoudboekje onder druk In 2021 stonden de kasstromen onder druk. Door de overheidsmaatregelen (huurkorting en 0% huurverhogingen) bleven de huurinkomsten vrijwel gelijk. De onderhoudsuitgave in onze bezit namen sterk toe en zijn we voor het eerst in een betalende positie gekomen rondom de vennootschapsbelasting. Hierdoor daalde de operationele kasstromen naar € 15,3 miljoen in 2021 (2020: € 21,6 miljoen). De uitgaande geldstroom stegen naar € 72,7 miljoen in 2021 (2020: € 49 miljoen). Om de stijging van voornamelijk de investeringen te bekostigen hebben we voor € 30,8 miljoen aan nieuwe leningen aangetrokken in 2021. De uitgaande geldstromen in 2021: Uitgaand Aflossing leningen - € 8,5 miljoen Investeringen nieuwbouw en woningverbeteringen - € 57,8 miljoen Terugkoop VoV (Verkoop onder Voorwaarden) + kosten - € 6,4 miljoen Totaal uitgaand - € 72,7 miljoen De uitgaande geldstromen financieren we op de volgende wijze: Inkomend € 15,3 miljoen € 22,5 miljoen € 30,8 miljoen € 0,1 miljoen € 68,7 miljoen

Operationele kasstromen Verkoop woningen (regulier, VoV en grond) Nieuwe leningen FVA Totaal inkomend

44

De liquide middelen zijn teruggebracht met € 4 miljoen. Eind 2021 hadden we nog een tegoed van € 9,7 miljoen. De gemiddelde looptijd van de uitstaande leningen is gedaald van 18,8 jaar begin 2021 naar 16 jaar eind 2021. De rentevoet is in 2021 gedaald van 3,25% naar 3,10%. Financiële kengetallen blijven voldoen Om financieel gezond te blijven sturen we op de financiële kengetallen en normen die zijn vastgelegd in ons financiële beleid. Daarnaast vindt ook toetsing plaats aan de kengetallen zoals opgenomen in het gezamenlijk beoordelingskader van Autoriteit Woningcorporaties (AW) en Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Onze kengetallen voor 2021 en 2020 zijn: Kengetal ICR LtV Solvabiliteit Dekkingsratio

2021 2,12 45,3% 45,0% 23,7%

2020 2,53 47,4% 43,8% 25,5%

Normen WSW > 1,4 < 85% > 15% < 70%

De sturing in ons financieel beleid is primair gericht op kasstromen. Naast de sturing op onze operationele kasstromen, sturen we nadrukkelijk op investerings- en desinvesteringskasstromen. Afschaf verhuurdersheffing vanaf 2023 In het regeerakkoord van december 2021 geeft de regering aan de verhuurdersheffing per 2023 af te gaan schaffen. In de loop van 2022 verwachten we meer duidelijkheid hierover. De eerste doorrekening laten zien dat door de extra operationele kasstromen het financieel mogelijk is om in 2050 CO2 neutraal te worden. Dit is een positieve ontwikkeling. Marco economische vooruitzichten 2022 en verder Ondanks de positieve ontwikkeling rondom de afschaf van de verhuurdersheffing, raken de macro economische ontwikkelingen ons en de corporatiesector hard. Door schaarste in bouwmaterialen en beschikbaarheid van personeel stijgen de bouwkosten bij nieuwbouw en woningverbeteringen. Door de capaciteitsgebrek zullen projecten worden vertraagd en stelt de overheid steeds meer eisen aan de gebouwde omgeving. Deze hogere investeringen verdienen we niet terug. Huishoudboekje in perspectief Een jaarrekening is complexe stof en zeker voor een leek bijna niet te doorgronden. Als we deze lastige materie vereenvoudigen, komen we snel uit bij het huishoudboekje.

Wat zijn de kasstromen in 2021 geweest? Hierbij splitsen we de kasstromen voor het jaar 2021 in 1) exploitatiekasstromen, 2) financieringskasstromen en 3) investeringskasstromen. Ter vergelijking zijn de begrote kasstromen voor het 2021.

45

Jaarrekening 2021:

EXPLOITATIE SALDO EXPLOITATIE 15.326

RENTE 13.741

BEL + VERZ 5.093

HEFFINGEN (VH / S) 9.833

HUUR 81.088

FINANCIERING SALDO EXPLOITATIE 15.326 FVA 97

VERKOOP 18.171

BEHEER 12.692 LEEFOMGEVING 368

ONDERHOUD 20.381

INVESTERINGEN 57.754

INV E ST E RING

Verkoop vov 4.327

NIEUWE LENINGEN 30.794

INVESTERINGEN 57.754 Aankoop vov; 6.376

VPB 3.654

H ER K O M S T

B ES TEDIN G

AFNAME LIQUIDITEIT 3.960 H ER K O M S T

AFLOSSING LENINGEN 8.545 B ES TEDIN G

x € 1.000

Begroting 2021:

EXPLOITATIE SALDO EXPLOITATIE 14.483

RENTE 13.546

FINANCIERING FVA 300

BEL + VERZ 4.813

HUUR 80.815

HEFFINGEN (VH / S) 10.757

BEHEER 13.131

SALDO EXPLOITATIE 14.483 VERKOOP 10.735 Verkoop vov 6.504

INVESTERINGEN 66.059

INV E ST E RING

LEEFOMGEVING 500 NIEUWE LENINGEN 43.793

INVESTERINGEN 66.059

ONDERHOUD 23.585 Aankoop vov; 5.238

H ER K O M S T

VPB 0 B ES T EDI N G

AFNAME LIQUIDITEIT 4.627 H ER K O M S T

x € 1.000

46

AFLOSSING LENINGEN 8.545 B ES T EDI N G

1.1.

Resultaat 2021

Het resultaat 2021 is € 188,9 miljoen positief. Het resultaat 2020 bedraagt € 17,7 miljoen negatief. De toename van het resultaat met € 206 miljoen is als volgt nader te specificeren (x € 1.000):

Resultaat exploitatie vastgoedportefeuille Resultaat verkocht vastgoed in ontwikkeling Resultaat verkoop vastgoedportefeuille Waardeveranderingen vastgoedportefeuille Overige activiteiten Overige organisatiekosten Leefbaarheid Financiële baten en lasten Belastingen Resultaat na belastingen

2021 35.257 0

2020 37.783 0

Toe-/afname -2.526 0

5.645 176.841

2.627 -37.080

3.018 213.921

-18 -6.178 -1.407 -13.143 -8.132

-10 0 -1.363 -14.878 -4.741

-8 -6.180 -44 1.735 -3.391

188.865

-17.662

206.525

Resultaat exploitatie vastgoedportefeuille De afname van het resultaat exploitatie vastgoedportefeuille met € 2,5 miljoen wordt met name veroorzaakt door: - hogere onderhoudslasten in 2021 (+ € 2,4 miljoen) - diverse overige verschillen (saldo + € 0,1 miljoen) Resultaat verkoop vastgoedportefeuille Het resultaat verkoop vastgoedportefeuille is gestegen met € 3,0 miljoen. Deze stijging komt met name doordat in 2021 de prijs van de verkochte woningen toenam. De verkoopopbrengst is gestegen van € 16,6 miljoen naar € 18,6 miljoen. Waardeverandering vastgoedportefeuille In 2021 is de waardeverandering vastgoedportefeuille uitgekomen op € 176,8 miljoen positief (2020: € 37,1 miljoen negatief). De toename van het resultaat waardeveranderingen vastgoedportefeuille met € 213,9 miljoen wordt met name veroorzaakt door: - waardeverandering vastgoed in exploitatie (verschil in mutatie per saldo + € 209,2 miljoen).

- waardeverandering vastgoed in exploitatie als gevolg van sloop (in 2021 is meer afgewaardeerd; per saldo -/- € 1,8 miljoen) - afwaardering voor vastgoedprojecten in ontwikkeling (in 2021 is minder afgewaardeerd; per saldo + € 3,8 miljoen) - minder voorbereidingskosten projecten (+ € 0,4 miljoen) - niet gerealiseerde waardeverandering vastgoedportefeuille verkocht onder voorwaarden (in 2021 is een hogere waardeverandering; per saldo + € 0,9 miljoen) Overige organisatiekosten - In 2021 zijn de overige organisatiekosten € 6,2 miljoen hoger met name door verwerking van de leningruil met Vestia. Belastingen In 2021 zijn de belastingen toegenomen naar € 8,1 miljoen (2020: € 4,7 miljoen). 47