2022-017231 Programmabegroting 2023-2026

320 Rampenbestrijding en brandweer Strategische doelstellingen  Adequaat inspelen op incidenten en rampen.  Branden zo spoedig mogelijk blussen of onder controle krijgen. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Een goed getrainde en opgeleide crisisorganisatie volgens het regionaal Opleiden Trainen en Oefenen (OTO) beleid welke regionaal inzetbaar is bij incidenten en rampen.  Voldoende bluswater beschikbaar bij de bluswatervoorzieningen.  Wij zetten in op zo veel mogelijk preventieve maatregelen tegen brand. Dit begint al vanaf groep 7 en 8 van het basisonderwijs.  In bouw- en andere relevante vergunningen wordt aandacht besteed aan brandpreventie.  Inzetten op brandpreventie en voorlichting. We brengen nieuwe regelgeving omtrent brandveiligheid onder de aandacht van de inwoners.  Nieuwe kwetsbare doelgroepen in zicht krijgen. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Het grootste beleidsrisico voor de rampenbestrijding is een opéénstapeling van incidenten of meerdere langdurige incidenten opvolgend van elkaar. Overlappend op de coronacrisis kwam de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne, er ontstaat een capaciteitsprobleem ten aanzien van de reguliere werkzaamheden en werkdruk van medewerkers.

49



Europese regelgeving heeft mogelijk een negatief effect op de beschikbaarheid van voldoende vrijwilligers binnen het brandweerkorps.

Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  We zorgen voor een professionele crisisorganisatie, die zowel op lokaal (gemeentelijk), districtelijk (district Hart van Brabant) als regionaal (regio Midden West Brabant) niveau goed is geborgd. Onze medewerkers worden hiervoor opgeleid, voorbereid en getraind.  Nieuwe opzet van de crisisbeheersingsorganisatie waarbij een professionele regionale pool ontstaat, ondersteund door lokale medewerkers die hun dagdagelijkse taken tijdens crisis uitvoeren.  We treffen maatregelen om de risico’s van langere opkomsttijden van de brandweer te beperken. Hierbij wordt ingezet op het vergroten van de zelfredzaamheid van bewoners en kennis van brandpreventie zodat zij weten wat zij moeten doen om brand te voorkomen, te ontdekken en te ontvluchten. Verbonden partijen  Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant: Hulp- en zorgverlening, risico- en crisisbeheersing, Brabant Water. Accenten in beeld in 2023  In het kader van brandpreventie worden er door middel van een wijkgerichte aanpak ongeveer 30 home safety checks uitgevoerd. Zo groot mogelijke dekking in binnen-en buitengebied.  Om de zelfredzaamheid van de burgers te vergroten wordt er een veiligheidsmarkt georganiseerd.  De Risk Factory is operationeel gegaan in 2022.

Daarbij wordt leerlingen in het basisonderwijs geleerd hoe te handelen bij interactieve veiligheidsscenario's over onder andere brandgevaar, risico’s internetgebruik, verkeersveiligheid, risico’s alcoholgebruik, effect van groepsdruk, contact met hulpdiensten, in 2023 moet dit onder de aandacht van scholen en burgers gebracht worden.  De werkgroep planvorming stelt samen met de veiligheidsregio MWB een nieuw crisisbeheersingsbeleid op, waarbij ingezet wordt op een professionele regionale poule aangevuld met lokale medewerkers die hun dagdagelijkse taken tijdens een crisis invullen. Beleidsindicatoren 320 Rampenbestrijding en brandweer Crisisorganisatie Home Safety Checks

Het aantal medewerkers dat opgeleid, getraind en geoefend is. 2018 2019 2020 2021 7 27 10 Aantal Home Safety Checks 2018 2019 2020 2021 12 22 10 0

50

Wat mag het kosten? Overzicht lasten en baten programma 3 Veilig Dongen (x € 1.000) Thema Taakveld Omschrijving 310 Integrale veiligheid 1.2 Openbare orde en veiligheid 8.3 Wonen en bouwen 320 Rampenbestrijding en brandweer 1.1 Crisisbeheersing en brandweer Totaal Veilig Dongen

Begroting 2022 Lasten Baten

Begroting 2023 Lasten Baten

Begroting 2024 Lasten Baten

Begroting 2025 Lasten Baten

Begroting 2026 Lasten Baten

828 601 227 1.437 1.437 2.266

831 597 234 1.487 1.487 2.318

831 597 234 1.519 1.519 2.351

831 597 234 1.550 1.550 2.381

831 597 234 1.590 1.590 2.421

16 16 4 4 19

16 16 4 4 19

16 16 4 4 19

16 16 4 4 19

16 16 4 4 19

De intensivering van de boa-capaciteit is vanaf 2023 structureel doorgevoerd. Hiervoor is via Meicirculaire 2022 gedeeltelijke financiering ontvangen. De bijdrage aan de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is hoger dan in 2022. Dit is het rechtstreeks gevolg de vastgestelde begroting van de Veiligheidsregio.

51

52

DONGEN ONDERNEEMT

Scan de QR-code voor meer informatie.

53

4. Dongen Onderneemt Dongen Onderneemt gaat uit van het stimuleren van lokaal ondernemerschap, het creëren van een interessant vestigingsklimaat en inwoners in staat stellen om te participeren, zo mogelijk via (vrijwilligers)werk. Op het gebied van duurzaamheid liggen er bovendien opgaven voor de lokale ondernemers om samen aan de klimaatdoelstellingen te kunnen voldoen. Een gezonde lokale economie heeft een aantrekkende werking op Dongen voor zowel nieuwe als bestaande bedrijven. Wij zien veel kansen om meer met werkgevers samen te werken. Er zijn banen, er zijn beschikbare werknemers, maar ze passen niet direct bij elkaar. Daar kunnen wij een rol in spelen. Economie en werkgelegenheid grijpen direct in op elkaar. Wanneer bedrijven zich vestigen in Dongen brengt dat banen met zich mee. Dit vergroot de kans dat Dongenaren een (betaalde) baan vinden dichtbij huis. Samenwerking met (potentiële) werkgevers staat centraal bij onze uitvoering van de Participatiewet en bij de nieuwe Wet Inburgering. Dongense ondernemers zijn steeds bereid gebleken om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen te bieden. Daarin blijven we de samenwerking zoeken. We vinden het belangrijk dat inwoners zoveel als mogelijk kunnen voorzien in hun eigen inkomen.

Daar waar ze een steuntje in de rug nodig hebben, hebben wij vanuit de Participatiewet de mogelijkheid om de inwoner te ondersteunen, binnen de beschikbare financiële middelen. Wij kijken bij de inzet van (arbeids)trajecten vooral naar korte interventies en naar het rendement van onze investeringen.

410 Ondernemerschap Strategische doelstellingen  Dongen is een aantrekkelijke plek voor bedrijven om zich te vestigen en/of gevestigd te blijven. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  We zetten in op de verbinding tussen de Dongense ondernemers en de gemeente. Wij weten daardoor wat er speelt bij de Dongense ondernemers, waar zij behoefte aan hebben en spelen hierop in.  Wij ondersteunen ondernemers in het vinden van de juiste plek in Dongen voor hun bedrijf. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Ruimtegebrek voor het vestigen van een bedrijf. Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  Investeren in en onderhouden van een aantrekkelijke omgeving voor bedrijven: Dit doen wij door in gesprek te gaan en blijven met de ondernemers, het inventariseren van behoeftes en door te kijken waarin wij hen kunnen faciliteren. Wij zijn als gemeente een sparringpartner en facilitator voor bedrijven, gericht op het mogelijk maken van initiatieven en behoeften van ondernemers, binnen onze kaders.  Ontwikkeling van bedrijventerreinen: De kavels van Tichelrijt 3 kunnen bijna in de verkoop. Hier is al een wachtlijst voor en wanneer de verkaveling gereed is zullen de kavels naar verwachting snel verkocht zijn. Daarnaast faciliteren en begeleiden we de ontwikkeling van Tichelrijt Zuid.  We verbinden ondernemers met werkzoekenden.

De accountmanager en de adviseur werkgeversdienstverlening trekken hierin gezamenlijk op. Bij bedrijfsbezoeken wordt de dienstverlening van het Werkgeversservicepunt altijd onder de aandacht gebracht.  De samenwerking met VOCD en Leer Dongen Kennen wordt voortgezet. Bij bedrijfsbezoeken worden deze ondernemersverenigingen benoemd en wordt er contact gelegd. Dit om elkaar te versterken en te verbinden.  We werken in regionaal verband samen binnen Station88. Dit is een platform voor ondernemers uit Midden-Brabant. Zij delen kennis, creëren bewustwording, inspireren en motiveren zodat de ondernemer kan groeien en versnellen.

54



We werken lokaal samen met Dongen Onderneemt. Dit is een platform, opgezet door Dongense ondernemers, om startende ondernemers te ondersteunen.

Verbonden partijen  Regio Hart van Brabant – Midpoint: Bevorderen en stimuleren van de regionale economische ontwikkelingen in de regio Hart van Brabant. Midpoint is een afzonderlijke stichting, maar wel gelieerd aan de Regio Hart van Brabant. Accenten in beeld in 2023  Uitvoeren van de eerste ambities van het accountplan economie, met nadruk op het verbinden, faciliteren en mogelijk maken voor de ondernemers.  Het nog meer onder de aandacht brengen van onze samenwerkingspartners: Midpoint, Station88, Dongen Onderneemt en het werkgeversservicepunt. Om zo op allerlei manieren de ondernemers te stimuleren en te laten groeien.  Voor bedrijventerrein Tichelrijt werken we aan een Green Deal. Dit om aan de klimaatdoelstellingen te voldoen en het terrein aantrekkelijk te houden voor bedrijven. Voor eventuele kosten doen we een beroep op de reserve duurzaamheid. Een voorstel hiertoe wordt separaat aan de raad voorgelegd.  We werken aan een nieuwe economische visie in samenwerking met de ondernemers. Beleidsindicatoren 410 Ondernemerschap Functiemenging (%)

Vestigingen van bedrijven (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)

De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen 2018 2019 2020 2021 46,4% 47,0% 47,2% 46,9% Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar. 2018 2019 2020 2021 137,9 144,4 151,1 154,1

420 Werknemerschap Strategische doelstellingen  Dongenaren participeren naar vermogen in de samenleving.  We leiden Dongenaren (uitkeringsgerechtigden, statushouders en jongeren) met arbeidsmogelijkheden toe naar werk. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  We bieden inwoners die ondersteuning nodig hebben naar school of werk begeleiding aan binnen onze beschikbare financiële kaders.  We pakken de integratie en (arbeids)participatie van statushouders vroegtijdig op.  We informeren en faciliteren werkgevers omtrent de bemiddeling van onze doelgroepen.  We vullen alle beschutte werkplekken in die jaarlijks bij ministeriële regeling worden bepaald.  We stimuleren de zelfredzaamheid van de uitkeringsgerechtigden.

55

Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Het is onduidelijk hoeveel inburgeraars per 1 januari 2023 naar onze gemeente komen. De taakstelling volgt in het najaar. Daarnaast hebben we geen zicht op gezinssamenstellingen, achtergronden en ontwikkelingsmogelijkheden.  De instroom van de Oekraïense vluchtelingen brengt veel uitdagingen met zich mee. Met name de huisvesting van deze groep in combinatie met het huisvesten van reguliere statushouders.  Lokale implementatie nieuwe regionale inkoop inburgering niet op tijd gereed doordat regionaal niet op tijd de kaders hiervoor zijn bepaald en meegegeven. Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  Het tijdelijk of structureel ondersteunen van Dongenaren met een afstand tot de arbeidsmarkt ((niet-) uitkeringsgerechtigden, statushouders en jongeren): Dit doen we door het verstrekken van uitkeringen, door gesubsidieerde banen, door gesprekken/coaching en door het inzetten van lokale of regionale trajecten die bevorderen dat mensen meedoen naar vermogen. Dit is niet altijd betaald werk, maar kan ook bijvoorbeeld vrijwilligerswerk zijn. Deze ondersteuning is maatwerk en gebeurt binnen de financiële kaders van de gemeente  We spannen ons in om zoveel als mogelijk mensen te begeleiden naar werk.

 Zorgen dat de bijstand alleen wordt ingezet voor de mensen die het ook echt nodig hebben, via periodieke controles.  We optimaliseren het aanvraag- en uitkeringsproces, met als resultaat meer duidelijkheid voor klanten, zo kort mogelijke wachttijden en een zo efficiënt mogelijk werkproces.  Het bieden van werkplekken voor personen uit het doelgroepregister.  Statushouders ondersteunen, zodat zij zo snel mogelijk gelijke kansen krijgen als andere inwoners. Dit doen we door hun onderdak te bieden, een uitkering te verschaffen (zo kort als mogelijk en zo lang als nodig), ondersteuning te bieden bij praktische zaken en door het geven van maatschappelijke begeleiding. Vanuit de wet Inburgering 2021 bieden we inburgeringstrajecten aan deze doelgroep aan. Deze trajecten koppelen taalverwerving aan kansen op de arbeidsmarkt wanneer dit mogelijk is. In andere gevallen wordt gericht op zelfredzaamheid.  We maken gebruik van het Regionaal Mobiliteitsteam Midden-Brabant (RMT). In het RMT MiddenBrabant werken werkgeversorganisaties, vakbonden, gemeenten, UWV en onderwijs samen, met vele andere partners uit de regio. Het RMT biedt persoonlijke, intensieve, onafhankelijke hulp en begeleiding aan mensen die dat nodig hebben bij het vinden van ander of nieuw werk. Dat kan al voordat iemand in een uitkering belandt.

Zo nodig regelt de begeleider van het RMT extra voorzieningen, zoals testen, onderzoeken, loopbaanactiviteiten of scholing. Het RMT was in eerste instantie opgericht voor werkgevers en werknemers die in de knel kwamen door de Coronacrisis. Per juli 2022 mag het RMT voor iedereen worden ingezet. Verbonden partijen  Diamant-groep: Participatiekansen bieden aan mensen met een beperking en afstand tot de arbeidsmarkt  Reguliere werkgevers in en in de omgeving van Dongen: waar werkervaringsplekken en betaalde werkplekken worden geboden. Accenten in beeld in 2023  Invoering wetsvoorstel Uitvoeren breed offensief. Om de arbeidskansen van mensen met een beperking te vergroten heeft het kabinet een breed offensief gelanceerd met een pakket maatregelen om meer mensen aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Daarnaast maakt dit wetsvoorstel het voor werkgevers eenvoudiger om mensen met een arbeidsbeperking aan te nemen. Naar verwachting wordt het wetsvoorstel per 1 januari 2023 ingevoerd. Belangrijke onderdelen zijn het vereenvoudigen van de inzet van het instrument loonkostensubsidie, kosterdelersnorm wijzigen van 21 naar 27 jaar, het bevorderen van ondersteuning op maat voor mensen doe langdurig in de bijstand zitten, bijvoorbeeld door adequate inzet van persoonlijke ondersteuning en werken lonender maken voor mensen met een arbeidsbeperking.

56





 

Bij de dienstverlening in het kader van de Participatiewet vindt een kosten-batenanalyse plaats tussen enerzijds de kosten van ondersteuning (begeleiding, scholing en loonkostensubsidie) van uitkeringsgerechtigden en niet-uitkeringsgerechtigden en anderzijds de besparing op de uitkeringslasten. Daarom blijven wij investeren in trajecten die wij via het Regionale WSP (Werkgeversservicepunt) Midden-Brabant kunnen afnemen. Deze trajecten zijn toegespitst op regionale werkgevers en kanssectoren in onze regio. Op deze manier maken we optimaal gebruik van alle subsidies op Europees, landelijk en provinciaal niveau. We verbinden economie en Participatiewet nauwer met elkaar. Dit doen we door de inzet van onze accountmanager die een samenwerking opzet met Dongen Werkt en het regionale WSP Midden-Brabant. De accountmanager neemt in gesprekken met werkgevers kansen en mogelijkheden voor de inzet van uitkeringsgerechtigden mee. Daarnaast is er aandacht voor initiatieven om te bevorderen dat ondernemers en (potentiële) werknemers met elkaar in contact komen. We voeren de Wet Inburgering uit. Deze wet heeft als doel een betere aansluiting van statushouders op de Nederlandse maatschappij en het arbeidsproces. De wet voeren wij uit binnen de financiële kaders die wij hiervoor ontvangen.

In verband met de extra vluchtelingen uit Oekraïne roept het Rijk gemeenten op om waar nodig hulp te bieden bij het vergroten van de opvangcapaciteit en het (tijdelijk) huisvesten van deze vluchtelingen. Daarnaast wordt ook opgeroepen de reguliere vergunninghouders sneller te huisvesten. In samenwerking met de regio zal worden bekeken of en zo ja, er ook op Dongen een beroep wordt gedaan en wordt bekeken wat onze bijdrage kan zijn. De landelijke taakstelling 2022 blijft vooralsnog ongewijzigd, het is onzeker hoe de taakstelling (met deze ontwikkelingen) er voor 2023 uit zal gaan zien.

Beleidsindicatoren 420 Werknemerschap Netto participatiegraad

Banen

Loonkostensubsidie

Beschutte werkplek

Personen met een bijstandsuitkering Personen met een lopend re-integratietraject

Werkloze jongeren

Baanafspraken

Percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking 2018 2019 2020 2021 69,8% 71,8% 68,4% NNB Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar. 2018 2019 2020 2021 581,4 599,4 604,5 505,9 Aantal personen die werkzaam zijn, ondersteund met loonkostensubsidie, per 10.000 inwoners (peildatum eerste half jaar) 2018 2019 2020 2021 10 13 15 45 Aantal fte met een beschutte werkplek 2018 2019 2020 2021 2,6 4,7 3,9 6,7 Aantal personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners. 2018 2019 2020 2021 197 194 249 185,8 Het aantal re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar (peildatum tweede kwartaal). 2018 2019 2020 2021 178 197 141 496 Percentage werkloze jongeren in de leeftijd 16 t/m 24 jaar. 2018 2019 2020 2021 1% 1% 1% 1% Aantal personen met baanafspraken, werkzaam bij de gemeente Dongen 2018 2019 2020 2021 4 4 5 6

57

Wat mag het kosten? Overzicht lasten en baten programma 4 Dongen Onderneemt (x € 1.000) Thema Taakveld Omschrijving 410 Ondernemerschap 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 420 Werknemerschap 6.3 Inkomensregelingen 6.4 Begeleide participatie 6.5 Arbeidsparticipatie Totaal Dongen Onderneemt

Begroting 2022 Lasten Baten

Begroting 2023 Lasten Baten

Begroting 2024 Lasten Baten

Begroting 2025 Lasten Baten

Begroting 2026 Lasten Baten

2.271 2.263 9 7.835 5.874 1.435 526 10.106

317 307 10 8.577 6.543 1.383 651 8.895

614 604 10 8.439 6.514 1.285 640 9.053

614 604 10 8.407 6.514 1.252 640 9.020

614 604 10 8.361 6.514 1.206 640 8.974

2.194 2.188 6 4.841 4.841

7.035

139 133 6 4.717 4.717

4.856

461 455 6 4.717 4.717

5.178

461 455 6 4.717 4.717

5.178

461 455 6 4.717 4.717

5.178

Binnen thema Ondernemerschap is de daling in de uitgaven aan fysieke bedrijfsinfrastructuur een rechtstreeks gevolg van het actualiseren van de exploitatie van bedrijfsterreinen (taakveld 3.2). Na het in exploitatie nemen van gronden worden zowel de lasten als de baten geraamd. Per saldo heeft dit geen effect op de begroting. Voor meer detailinformatie wordt verwezen naar de voortgangsrapportages grondexploitatie. In thema Werknemerschap is het BUIG-budget (6.3 Inkomensregelingen) aan de lastenkant naar boven bijgesteld. Hogere uitkeringslasten liggen aan deze mutatie ten grondslag, in Berap 2022-1 bent u hier al over geïnformeerd. Daarnaast is het re-integratiebudget verhoogd om de doelgroep beter te kunnen terugbrengen op de arbeidsmarkt.

58

59

DONGEN DIENT

Scan de QR-code voor meer informatie.

60

5. Dongen Dient Binnen 'Dongen Dient' richt de gemeente zich op haar dienende rol in de Dongense maatschappij. Alles wat een gemeente doet, staat immers ten dienste van de gemeenschap: inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen. De uitvoering van taken vraagt in sommige gevallen samenwerking met andere gemeenten en (overheids)organisaties. We bevorderen de zichtbaarheid van het gemeentebestuur. We werken aan meer transparantie, een toegankelijk en aanspreekbaar bestuur en meer en eerdere betrokkenheid van onze inwoners bij beleid. Het college is zichtbaar in de wijken en kernen en we maken structureel tijd vrij voor werkbezoeken aan wijken / kernen, ondernemers en maatschappelijk partners. We zijn een bereikbare gemeente, met kundige en betrokken medewerkers die zaken slagvaardig, deskundig en snel oppakken en afhandelen. De lijnen tussen de inwoners en ondernemers en de gemeente zijn kort en persoonlijke contacten zijn vriendelijk. De klantwaarde is het vertrekpunt en de dienstverlening is van buiten naar binnen gericht. Tevens waarborgen we een verzorgd straatbeeld door de openbare ruimte in Dongen schoon, heel, netjes, breed toegankelijk en veilig te houden.

510 Bestuur Strategische doelstellingen  We nemen gedragen besluiten en bevorderen participatie van betrokkenen  We bevorderen de zichtbaarheid van de gemeente en het gemeentebestuur  We weten wat speelt in onze gemeente Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Inwoners voelen zich betrokken bij activiteiten en besluiten van de gemeente Dongen en kunnen hier op gepaste momenten invloed op uitoefenen.  Onze communicatie is snel, duidelijk en toegankelijk. We informeren onze samenleving en partners met maatwerk en kiezen daarbij de meest geschikte communicatievorm. Doel is dat zoveel mogelijk doelgroepen kennis kunnen nemen van Dongens nieuws en relevante ontwikkelingen. Middels participatie gaan we het gesprek aan met zowel inwoners als ondernemers en maatschappelijk partners. Dat geeft onze inwoners, ondernemers en maatschappelijk partners de beste kans om mee te denken en mee te doen in onze lokale samenleving.  Samenwerking zoeken we op waar dit onze lokale ambities verder brengt.  Het gemeentebestuur heeft oog voor hetgeen er leeft binnen de gemeente. Dit laat ze onder andere zien door de zichtbaarheid van het gemeentebestuur in wijken en kernen te versterken. binnen de gemeente. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Samenwerking kan meebrengen dat een stuk regie uit handen wordt gegeven.

Het is zaak te blijven afwegen wanneer samenwerking passend is en onze lokale ambities verder brengt. Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  We staan open voor ideeën van inwoners, bedrijven, verenigingen en stichtingen en gaan actief het gesprek met hen aan.  We ondersteunen onze dorps- en wijkraden.  We communiceren duidelijk over onze standpunten en besluitvorming.

61

   

We zetten extra in op proactieve communicatie zodat we laten zien dat we weten wat speelt binnen de gemeente, daarvoor als gemeente en gemeentebestuur oog hebben en zullen ondersteunen daar waar mogelijk. We maken als college tijd vrij om deel te nemen aan activiteiten met en werkbezoeken in wijken en kernen en bij ondernemers en maatschappelijke partners. Regio Hart van Brabant: met de andere regiogemeenten werken we actief mee en samen om de regionaal afgesproken opgaven effectief op te pakken. We zoeken samenwerking met partijen waar dat meerwaarde heeft en dit bijdraagt aan onze lokale ambities. We nemen actief deel aan samenwerkingsverbanden en bij relevante projecten, zoals binnen de Stedelijke Regio Breda-Tilburg (SRBT). We bekijken per project welke schaalgrootte het meest passend is: lokaal, subregionaal of regionaal. Ook wisselende coalities zijn mogelijk;

Verbonden partijen  Regio Hart van Brabant Accenten in beeld in 2023  We leveren vanuit het college en de ambtelijke organisatie op verzoek een bijdrage aan de werkgroep democratische vernieuwing van de gemeenteraad.  Iedere wethouder is het aanspreekpunt voor een wijk of kern en laat zich actief informeren over wat er speelt binnen de wijk of kern.  De governance-discussie binnen de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant is in 2022 afgerond. De nieuwe gemeenschappelijke regeling levert in 2022 de eerste kernagenda op. In het verlengde van de governance-discussie binnen de gemeenschappelijke regeling Hart van Brabant zal nader worden gekeken naar de invloed op en bijdrage die de regionale samenwerking Hart van Brabant levert in de triple-helix samenwerking Midpoint Brabant.

520 Dienstverlening Strategische doelstellingen  Een kwalitatief hoogstaande dienstverlening voor onze klanten, waarbij we een bereikbare gemeente zijn, met kundig en betrokken medewerkers, die zaken slagvaardig, deskundig en snel oppakken en afhandelen. De lijnen tussen de inwoners en ondernemers en de gemeente zijn kort. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Inwoners zijn tevreden over onze dienstverlening (minimaal een 8)  We handelen de producten en diensten af binnen de wettelijke termijnen  We beperken het aantal klachten en bezwaren over onze dienstverlening tot een minimum (maximaal 5) Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  De dienstverlening is in grote mate afhankelijke van digitale ondersteuning. Dat geldt zowel voor de digitale dienstverlening als voor de persoonlijke dienstverlening. Uitval van ICT-systemen kan een grote impact hebben op onze dienstverlening aan inwoners en bedrijven. Dit risico verkleinen we door eigen medewerkers die kennis hebben van onze systemen en als achtervang de leverancier die ingeschakeld kan worden.  Door de schaarste op de arbeidsmarkt kan de dienstverlening bij vergunningverlening en toezicht in bepaalde gevallen, niet binnen de gewenste tijd en met dezelfde snelheid zoals de inwoners van ons gewend zijn, worden gehandhaafd.

We werven actief naar nieuwe medewerkers en daarnaast wordt gekeken of inzet van trainees mogelijk is.

62

Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  Uitgeven en verzorgen van paspoorten en rijbewijzen.  Voltrekken van huwelijken en partnerschapsregistraties.  Het op orde houden van de basisregistraties: de Basisregistratie Personen (BRP), de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de Basisregistratie Ondergrond (BRO). De kwaliteit van de basisregistraties is cruciaal: afnemers moeten er net als onze eigen medewerkers op kunnen vertrouwen dat hetgeen geregistreerd staat correct is. We doen mee aan landelijke projecten (bijvoorbeeld de Landelijke Aanpak Adreskwaliteit). Naar aanleiding van signalen door Binnenlandse Zaken bezoeken wij deze adressen. Buiten dit project om worden regelmatig huisbezoeken verricht alles met het doel voor een juiste inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) om de kwaliteit van de BRP te verhogen en om fraude tegen te gaan.  Het organiseren van de verkiezingen.  We verstrekken informatie aan personen met een niet-Nederlandse nationaliteit die Nederlander willen worden en we behandelen aanvragen voor de Nederlandse nationaliteit.  Het verlenen van vergunningen, houden van toezicht en handhaven in het kader van de Omgevingswet (uitgaande van inwerkingtreding op 1-1-2023) en de Alcoholwet (enkel vergunningverlening).

Verbonden partijen  Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant: Bijdragen aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving in de regio Midden- en West-Brabant. Dit door het verlenen van vergunningen, het houden van toezicht en handhaven op het gebied van milieu.  Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant: Bijdragen aan een veilige werk- en leefomgeving in de regio Midden- en West-Brabant. Dit door de advisering op het gebied van brandveiligheid. Accenten in beeld in 2023  In 2023 werken we aan het verder optimaliseren van onze dienstverlening door middel van het meten en verbeteren van onze dienstverlening op het gebied van diverse producten en diensten. Ook nieuwe wet- en regelgeving vraagt om aanpassing en uitbreiding van onze digitale dienstverlening. Denk hierbij aan de Wet open overheid en de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging.  Het streven is om inwoners en ondernemers digitaal van dienst te zijn omdat dat gemak biedt aan de klant en efficiënt is voor de gemeente. Ook andere kanalen blijven open waar dat mogelijk en van toegevoegde waarde is. Voor kwetsbare groepen bijvoorbeeld wordt maatwerk geleverd. Beleidsindicatoren 520 Dienstverlening Bezwaar- en beroepschriften

Klachten Burgerzaken

Dienstverlening Burgerzaken

Aantal gegrond bezwaar- en beroepschriften 2018 2019 2020 0 1 0 Aantal klachten over producten en diensten Burgerzaken 2018 2019 2020 0 0 0 Cijfer dienstverlening burgerzaken 2018 2019 2020 De dienstverlening wordt sinds 2021 gemeten

2021 0 2021 0 2021 8,3

530 Beheer en onderhoud Strategische doelstellingen  De openbare ruimte en gemeentelijke gebouwen zijn schoon, heel en veilig.  Een schoon en net straatbeeld zonder zwerfafval in de openbare ruimte.  Een goede benutting en bezetting van het gemeentelijk vastgoed.

63

Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Gemeentelijke gebouwen: De gemeentelijke panden voldoen aan de nen-normen, waarbij we werken met een geactualiseerd onderhoudsplan en we zo efficiënt mogelijk duurzaamheidsmaatregelen toepassen.  Openbaar groen: Het openbaar groen en bomen zijn goed onderhouden en dragen bij aan een positieve beleving van de openbare ruimte. Dit bereiken we onder andere door voor de onkruidbestrijding te voldoen aan de niveaus van vastgestelde beeldkwaliteit (streefwaarde A voor het centrum en streefwaarde B voor de wijken).  Wegen: Gemeentelijke wegen, straten en pleinen zijn goed begaanbaar, schoon en veilig en voldoen minimaal aan beeldkwaliteit niveau B.  Riool: Zorgen voor een adequaat beheer in de openbare ruimte van afvalwater, hemelwater en grondwater. Bij werkzaamheden kijken we of afkoppelen van hemelwater mogelijk is door te infiltreren.  Civiele kunstwerken (bruggen en duikers): Zijn goed begaanbaar, schoon en veilig, wat betekent dat ze minimaal voldoen aan niveau B.  Openbare verlichting: Openbare verlichting speelt een belangrijke rol in sociale- en verkeersveiligheid. We richten ons op behoud, verduurzaming en verbetering hiervan.

We vervangen verouderde installaties (lichtmasten en armaturen) die hun technische levensduur hebben overschreden, waarbij we zoveel mogelijk het principe van de circulaire economie toepassen en de SER-energieakkoord doelstellingen volgen. Inzicht in realisatie doelstelling

Kwaliteit openbaar groen centrum

Doelstelling

2018

2019

2020

2021

90% op niveau A

72%

73%

NB

85%

Ontwikkeling realisatie doelstelling Kwaliteit openbaar groen wijken

↑ 90% op niveau B

87%

Ontwikkeling realisatie doelstelling Kwaliteitsniveau verhardingen Ontwikkeling realisatie doelstelling

82%

↑ NB

93%

↑ 90% op niveau B

93%

87%

↑ NB

93%

↓

↑

Voor het meten en beoordelen van het kwaliteitsniveau in het openbaar groen en de verhardingen maken we gebruik van de methodiek van CROW (oorspronkelijke naam: Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). Deze methodiek biedt ons de mogelijkheid een streefwaarde te bepalen voor het kwaliteitsniveau. Het is daarbij de bedoeling dat we voor minimaal 90% voldoen aan het afgesproken niveau. 100% is nooit mogelijk, omdat dit impliceert dat we onze inzet moeten bepalen op basis van onvoorziene omstandigheden (zoals bijvoorbeeld een extreem natte zomer). Zoals uit voorgaande tabel blijkt bewegen we ons rond de norm van 90% op het afgesproken niveau, maar lukt het niet altijd de norm te halen. In 2020 hebben er als gevolg van de overstap naar een eigen meetmethodiek en als gevolg van corona geen metingen plaatsgevonden. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Voor alle infrastructurele werken geldt dat er momenteel sprake van schaarste aan materialen en personeel. Dit leidt enerzijds tot langere levertijden en anderzijds tot gestegen prijzen. Het is onzeker hoe dit zich zal ontwikkelen. De onzekerheid rondom de planning kan ertoe leiden dat projecten uitlopen en uitgaven ten laste van een volgend begrotingsjaar komen.

De onzekerheid rondom de materiaalprijzen is tevens opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen.  Het realiseren van de kwaliteitsnormen in het openbaar groen is sterk afhankelijk van de weersomstandigheden. Bij een natte zomer is het vrijwel onmogelijk deze normen te behalen.

64

Belangrijkste reguliere taken  We voeren de projecten uit zoals afgesproken in het investeringsplan. Bij aanpassingen in de openbare ruimte stellen wij de klimaatopgave centraal.  Gemeentelijke gebouwen: We voeren inspecties uit en zorgen ervoor dat door het uitvoeren van preventief en correctief onderhoud de openbare ruimte en gebouwen bruikbaar en toegankelijk zijn. We houden een zinvolle samenstelling van de gemeentelijke vastgoedportefeuille met aansluitende beheer- en onderhoudsplannen.  Openbaar groen: Het duurzaam onderhouden van openbaar groen en bomen. We zorgen voor optimale groeiomstandigheden, goed onderhoud en bescherming van de bomen en groenvoorzieningen. Alle bomen worden een keer per vier jaar geïnspecteerd op vitaliteit en veiligheid en de groenvoorzieningen maandelijks op de onderhoudsstaat.  Wegen: Wij voeren tijdig onderhoud uit aan de wegen en alle overige verhardingen zodat de toegankelijkheid, bereikbaarheid en veiligheid voor de gebruikers geborgd blijft. Iedere 2 jaar doen we een weginspectie en op basis van de resultaten wordt het groot onderhoud uitgevoerd.  Riool: Naast het reinigen en inspecteren, voeren we preventief en correctief onderhoud aan de gemeentelijke riolering, rioolvoorzieningen en rioolinstallaties uit, zodat inzameling en afvoer van het geproduceerde afvalwater gewaarborgd is.

 Civiele kunstwerken (bruggen en duikers): Elke 4 jaar voeren we aan alle kunstwerken een inspectie uit. Op basis daarvan bepalen we aan welke civiele kunstwerken onderhoud uitgevoerd moet worden of welke kunstwerken er vervangen moeten worden, zodat een veilig gebruik geborgd is.  Openbare verlichting: Middels ons beheersysteem monitoren en bewaken wij het areaal van de openbare verlichting. We verhelpen storingen en schades aan de openbare verlichting. Accenten in beeld in 2023  Om invulling te geven aan de landelijke klimaatdoelstelling voor Circulaire Economie en het terug dringen van CO2-uitstoot wordt er in 2023 verder ingezet op duurzaam beheer van verhardingen. Tevens wordt bij reconstructie(s) zoveel als mogelijk ingezet op het hergebruik van (goede) verhardingsmaterialen.  De eerste geveltuintjes zijn in 2022 gerealiseerd. Dit levert een positieve bijdrage aan de biodiversiteit en klimaatopgaven. We blijven ook in 2023 de aanleg van geveltuintjes stimuleren en daarmee ons inzetten om de woonomgeving groener, biodiverser en kleurrijker te maken.  De vaststelling van een geactualiseerd groenbeleid en beheerplan inclusief bomen is het eerste kwartaal van 2023 beoogd.  De regeling ‘Particulier bomenonderhoud’ is een uitvloeisel van het bomenbeleidsplan en om deze reden wordt de actualisatie ervan ook doorgeschoven naar 2023.

Beleidsindicatoren 530 Beheer en onderhoud Kwaliteitsniveau centrum

Kwaliteitsniveau wijken

Meldingen openbare ruimte

Kwaliteitsniveau van onkruid in beplanting in het centrum (streefwaarde A) 2018 2019 20204 2021 Niveau A+ 5% 4% Niveau A 72% 68% 81% Niveau B/C 28% 27% 15% Kwaliteitsniveau van onkruid in beplanting in de wijken (streefwaarde B) 2018 2019 20204 2021 Niveau A 72% 5% 4% Niveau B 15% 68% 81% Niveau C 13% 27% 15% Aantal meldingen met betrekking tot de openbare ruimte (vanaf april 2021 met de fixi app, daarvoor via Op Orde) 2019 2020 2021 2.871 4.810 5.442

4

In 2020 zijn de kwaliteitsniveaus niet gemeten. Tot en met 2019 is dit door een extern bureau uitgevoerd. In 2020 zou de buitendienst hiervoor opgeleid worden en zelf gaan monitoren. Vanwege de coronamaatregelen was dit erg lastig en is dat niet gelukt. Vanaf 2021 wordt het intern opgepakt .

65

Kwaliteitsniveau verhardingen

Kwaliteitsniveau civiele kunstwerken (bruggen en duikers)

Kwaliteitsniveau van verhardingen (streefwaarde CROW B) 2015 2017 2019 2021 Niveau A+ 58,6% 45% 47,3% 44,4% Niveau A 27,7% 32,5% 37% 34,8% Niveau B 3,7% 5,6% 8,6% 7,8% Niveau C 0,4% 1,9% 1,9% 2,3% Niveau D 3% 4,7% 5,2% 5,6% Halfverhard 6,6% 10,3% 0% 5,1% en onverhard In 2021 zijn alle civiele kunstwerken geïnspecteerd. Het kwaliteitsniveau voor alle civiele kunstwerken wat wordt nagestreefd is CROW B. Op dit moment is de werkelijke kwaliteit nog niet in kaart gebracht. Uitgebreide informatie over het areaal en de kwaliteit hiervan vindt u terug in de beheerrapportage die in september 2021 aan de gemeenteraad is aangeboden.

540 Afval Strategische doelstellingen  Inwoners worden gestimuleerd om hun afval beter te scheiden waardoor minder aanbod van restafval en een hoger aanbod grondstoffen wordt gerealiseerd, zowel aan huis, bij centrale verzamellocaties als op de milieustraat. Wat willen we bereiken?  

Maximaal 100 kg restafval. Zuiverheid afvalstroom PMD verhogen naar 75%.

Het nieuwe landelijke Uitvoeringsprogramma VANG-HHA 2021-2025, dat in februari 2022 is gepubliceerd, heeft als doel de kwaliteit van de ingezamelde huishoudelijke afvalstromen te verhogen en daarmee de recycling te verbeteren. Het programma 2021-2025 heeft als motto: met optimale grondstoffenscheiding naar hoogwaardige recycling. De kern van het programma is gericht op het goed scheiden van grondstoffen in de keten om te voorkomen dat waardevolle grondstoffen worden verbrand en om ervoor te zorgen dat ze een bijdrage leveren aan een circulaire economie. Dit betekent dat de focus verschuift van een doelstelling op kwantiteit (hoeveelheid restafval) naar een gecombineerde doelstelling op kwantiteit én kwaliteit (minder vervuiling van afvalstromen). Uit de resultaten van het vorige uitvoeringsprogramma VANG blijkt dat in totaal slechts 56 gemeenten (15%) minder dan 100 kg restafval per inwoner in 2020 hebben. Gemiddeld is de jaarlijkse aangeboden hoeveelheid restafval per inwoner in de periode 2015-2020 van 240 kg naar ongeveer 180 kg gegaan bereikt (Bron: Uitvoeringsprogramma VANG – Huishoudelijk afval, februari 2022). Belangrijke kanttekening hierbij is echter wel dat “de kwaliteit van bepaalde deelstromen onder druk komt te staan, wat nadelige gevolgen heeft voor de daadwerkelijke recycling” (Uitvoeringsprogramma VANG).

In de gemeente Dongen hebben we in de periode 2015 – 2021 een vermindering van 68 kg restafval per inwoner per jaar kunnen bereiken, waarbij we ook in Dongen zien dat de kwaliteit van de reststromen is verminderd. In aansluiting op het herijkte landelijke uitvoeringsprogramma en op de ambitie uit het coalitieakkoord kiezen we daarom vanaf 2023 voor een gecombineerde doelstelling gericht op het optimaliseren van de grondstoffenscheiding. We zetten daarbij zowel in op een daling van de hoeveelheid restafval en alsmede op het zuiver(der) maken van de deelstromen.

66

Inzicht in realisatie doelstelling Dongen

Restafval per inwoner (kg)

Doelstelling

2018

2019

2020

2021

2022

100

172

170

185

137

136*

↑

↓

↑

↑

NB

81%

83%

62%

↑

↓

Ontwikkeling realisatie doelstelling Zuiverheid PMD (%) Ontwikkeling realisatie doelstelling

75%

NB

* Prognose De doelstelling van 100 kg restafval per inwoner is nog niet gehaald. Wel is sprake van een dalende trend in de hoeveelheid restafval per inwoner. In 2021 is met 137 kg 25% minder restafval ingezameld dan in 2020. Gezien de effecten van corona op de inzameling van huishoudelijk afval kan dit als een goed resultaat worden beschouwd. In 2022 zien we op basis van de halfjaarcijfers tot dusver een minieme daling van de hoeveelheid. De volgende uitdaging ligt in het verminderen van de hoeveelheid naar minder dan 100 kg. Vanaf 2025 ligt de landelijke doelstelling op 30 kg per inwoner. Het verlagen van de ophaalfrequentie van restafval in combinatie met het wekelijks ophalen van PMD heeft een duidelijk effect op de zuiverheid van de PMD-stroom. De hoeveelheid vervuiling is in 2022 meer dan verdubbeld. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Om de doelstellingen te halen zijn we afhankelijk van het gedrag van inwoners. Als zij niet of in mindere mate bereid zijn afval te scheiden zullen we de doelstellingen niet halen.  Grondstofprijzen. Dit zijn dagkoersen en deze zijn niet te voorspellen. In de coronaperiode zijn de inkomsten flink gedaald. Bij sommige stromen zien we een herstel van de marktprijzen. Het is niet te voorspellen of en hoe lang het herstel duurt en of inwoners daardoor financieel beloond worden voor hun scheidingsgedrag.

In 2022 zagen we flinke schommelingen in de brandstofprijzen. Ook dit heeft invloed op de markt van afvalstoffen. Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  Het doelmatig inzamelen en innemen van huishoudelijke afvalstromen en grondstoffen op de milieustraat, centrale verzamellocaties en op aangegeven routes huis aan huis.  Communicatie over afvalscheiding en het Uitvoeringsplan Grondstoffen.  Diverse zwerfafvalprojecten, zoals de Landelijke Opschoondag.  De rol die de gemeente heeft met betrekking tot recycling is beperkt. Onderstaande figuur, afkomstig uit het herijkte uitvoeringsprogramma, geeft weer waar onze invloed het grootste is, de inzameling. Op de andere onderdelen van de cyclus hebben we minder of zelfs geen invloed. Dit betekent echter niet dat we niets kunnen doen op het gebied van grondstoffenscheiding. Daarom willen we inzetten op bewustwording en communicatie om onze inwoners beter in staat te stellen grondstoffen op een goede manier te scheiden en daarmee onze grondstoffenstromen te zuiveren.

67

Accenten in beeld in 2023  Zoals opgenomen in het coalitieakkoord komen we met een plan hoe we in 2025 op 30 kg restafval kunnen komen. Hierbij nemen we ook de actuele regionale en landelijke ontwikkelingen met betrekking de afvaldoelstellingen mee. Zoals aangegeven is hierbij sprake van een verschuiving van het sturen op hoeveelheid restafval naar de kwaliteit van de afvalstromen. Dit plan leveren we naar verwachting in het eerste kwartaal van 2023 op.  Het opzetten van een communicatieplan om de kwaliteit van deelstromen nog meer te verbeteren.  Implementatieplan opstellen voor het zuiveren van de deelstromen.  (Regionaal) Onderzoeken wat er allemaal uit het restafval gerecycled kan worden.  Doelmatig en efficiënt inzamelen van huishoudelijk restafval en grondstoffen huis-aan-huis en via de milieustraat.  Eerste resultaten toegangscontrole op de milieustraat om bedrijfsafval en inwoners uit andere gemeenten te weren.  Restafval wordt ook in 2023 13 keer per jaar huis-aan-huis opgehaald en gebruikers van ondergrondse containers krijgen maximaal 52 keer per jaar toegang tot de containers.  Vanaf 2023 vervalt de zwerfafvalvergoeding van Stichting Afvalfonds Verpakkingen. Jaarlijks kreeg de gemeente Dongen zo’n € 35.000 uit dit fonds om diverse projecten op te pakken zoals de opruimacties rondom scholen en de Landelijke Opschoondag.

Om deze projecten toch voort te kunnen zetten is een extra bedrag opgenomen in de begroting. Beleidsindicatoren

540 Afval Ingenomen afval Restafval per inwoner (kg) Restafval per huishouden (kg) Scheidingspercentage

Aantal inworpen containers

Bezoekers milieustraat Sorteeranalyse fijn restafval

Sorteeranalyse PMD (Huis aan huis inzameling en verzamelcontainers) in gewicht percentages

GFT Papier en Karton Hygiënisch papier Drankkartons Kunststoffen Glas Metalen Textiel Puin Hout Klein chemisch afval Elektrische apparaten Overig afval Kunststof verpakkingen Kunststof niet-zijnde verpakkingen Metalen verpakkingen

2018 173

2019 170

2020 185

2021 137

402

394

428

320

2018 71,6%

2019 71,6%

2020 71,2%

2021 79,9%

Gemiddeld aantal inworpen in de ondergrondse restafvalcontainer per actieve pas per jaar 2018 2019 2020 2021 92 92 94 45 2018 2019 2020 2021 52.225 51.721 55.393 57.621 2020 2021 44,8% 35,9% 4% 4,7% 8,8% 15,8% 1,2% 1,3% 10% 10,3% 3,1% 2,3% 2,1% 2,9% 5,2% 6,0% 3,2% 2,4% 5,6% 1,9% 0,3% 0,4% 0,8% 0,5% 10,9% 15,5% 2020 2021 2022 55,7% 56,9% 42,3% 3,9%

2,6%

1,4%

7,0%

7,6%

5,8%

68

Metaal niet-zijnde verpakkingen

0,0%

1,2%

0,4%

Drankkartons

11,9%

11,6%

8,3%

Inzamelzakken

2,6%

3,9%

3,5%

Vervuiling

19,1%

17,0%

38,5%

69

Wat mag het kosten? Overzicht lasten en baten programma 5 Dongen Dient (x € 1.000) Thema Taakveld Omschrijving 510 Bestuur 0.1 Bestuur 520 Dienstverlening 0.2 Burgerzaken 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.3 Wonen en bouwen 530 Beheer en onderhoud 0.10 Mutaties reserves 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 8.3 Wonen en bouwen 540 Afval 7.3 Afval Totaal Dongen Dient

Begroting 2022 Lasten Baten

Begroting 2023 Lasten Baten

Begroting 2024 Lasten Baten

Begroting 2025 Lasten Baten

Begroting 2026 Lasten Baten

1.907 1.907 1.526 775 154 597 7.627 3 390 2.346

1.847 1.847 1.891 913 174 804 7.484 3 500 2.351

1.847 1.847 1.889 1.035 176 679 7.612 3 500 2.498

1.847 1.847 1.875 1.019 177 679 7.879 3 500 2.617

1.847 1.847 1.890 1.038 173 679 7.879 3 500 2.623

2.452 1.711 725 3.318 3.318 14.378

976 269 134 574 2.844 1 429 217 1 187 2.009

2.566 1.756 308 3.902 3.263 3.902 3.263 7.723 14.484

937 229 134 574 2.527 1 45 187 1 187 2.106

2.568 1.735 308 3.858 3.258 3.858 3.258 7.321 14.607

1.202 495 134 574 2.482 1 187 1 187 2.106

2.579 1.696 484 3.858 3.249 3.858 3.249 7.542 14.850

1.172 465 134 574 2.482 1 187 1 187 2.106

2.592 1.679 482 3.858 3.256 3.858 3.256 7.512 14.871

1.215 508 134 574 2.482 1 187 1 187 2.106 3.858 3.858 7.555

De meerjarige uitgaven in het thema bestuur zijn stabiel. Binnen thema Dienstverlening is sprake van een formatie-uitbreiding bij Burgerzaken, daarnaast is incidenteel budget opgenomen voor het maken van een inhaalslag in het kader van de Alcoholwet. Voor beheer en onderhoud is het geprogrammeerd gebouwenbeheer geactualiseerd wat leidt tot een hogere dotatie aan de voorziening onderhoud gebouwen. Verder worden de lasten voor het onderhoud van gemeentelijke gebouwen vanaf 2023 rechtstreeks op de voorziening verantwoord en niet meer via de exploitatie. Hiermee wordt voldaan aan de voorschriften van het BBV. Dit betekent een verlaging van de lasten, maar ook een verlaging van de baten omdat de dekking uit de voorziening dan ook vervalt.

70

71

Algemene dekkingsmiddelen en overhead In de begroting nemen we ook het overzicht op van algemene dekkingsmiddelen en het overzicht van overhead. Algemene dekkingsmiddelen geeft inzicht in een aantal algemene inkomstenbronnen van de gemeente, zoals de algemene uitkering. Overhead geeft aan welke kosten samenhangen met de sturing en ondersteuning van de organisatie. Het is geen programma, zoals de vijf pijlers worden weergegeven, maar meer een opsomming van een aantal geldstromen die vanuit hun onderlinge samenhang zijn geordend.

610 Algemene uitkering De algemene uitkering is de grootste inkomstenbron van de gemeente. De raming van de algemene uitkering in deze begroting is gebaseerd op de meicirculaire 2022. De doorwerking van de septembercirculaire 2022 zal via een raadsinformatiebrief aan de raad worden voorgelegd.

620 Gemeentelijke belastingen en heffingen De gemeentelijke belastingen en heffingen komen uitgebreid aan de orde in paragraaf A "Lokale heffingen". In het overzicht van algemene dekkingsmiddelen worden de gemeentelijke belastingen uitgelicht waarvan de opbrengsten gemeentebreed ingezet kunnen worden. Het gaat dan om de OZB.

630 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien De overige algemene dekkingsmiddelen zijn gerelateerd aan paragraaf D "Financiering" waarbij een onderbouwing wordt gegeven van de financieringsfunctie van de gemeente. Daarnaast maken we hier ook de post onvoorzien en verwachte verplichting ten aanzien van de vennootschapsbelasting inzichtelijk.

640 Overhead Bij het in beeld brengen van de overhead maken we onderscheid in vier categorieën:  Directe personeelskosten: Salariskosten van alle ambtenaren in dienst bij de gemeente Dongen.  Indirecte personeelskosten: Scholingskosten, reis- en verblijfkosten, arbo- en administratiekosten.  Facilitaire ondersteuning: Huisvesting gemeentehuis en -werven, ICT, archief, catering, e.d..  Bestuursondersteuning en kwaliteitszorg: Publieksvoorlichting, kwaliteitszorg concern, bestuursondersteuning, persvoorlichting en representatie. Voor het berekenen van de overhead maken we gebruik van de rekenmethoden die door de Commissie BBV worden voorgeschreven. Dit betekent dat kosten – waar mogelijk – direct worden toegerekend aan producten. De resterende overhead wordt uitgedrukt in een percentage. Dit percentage berekenen we voor zowel de binnen- als de buitendienst. Dit onderscheid wordt gemaakt ten behoeve van een passende toerekening van uurtarieven naar de producten. Percentage overhead =

Overhead binnendienst Directe personeelskosten

in 2023

€ 8.648.792 € 13.875.065

= 62 %

Percentage overhead =

Overhead buitendienst Directe personeelskosten

in 2023

€ 167.391 € 2.461.613*

=7%

* In dit bedrag zijn ook de personeelskosten opgenomen die toegerekend mogen worden aan de producten.

72

Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  De raming van de Algemene Uitkering is gebaseerd op de meicirculaire 2022. Er komen nog 5 circulaires die de werkelijke hoogte van de Algemene Uitkering in 2023 kunnen beïnvloeden. Beleidsindicatoren

Gemiddelde WOZ-waarde (in € 1.000) % demografische druk

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

Overhead De gemiddelde WOZ waarde van woningen 2018 2019 2020 2021 232 245 265 320 De som van het aantal personen van 0-15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15-65 jaar 2018 2019 2020 2021 73,2% 73,6% 73,8% 73,3% Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten5 2018 2019 2020 2021 607 608 706 761 Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan woonlasten5 2018 2019 2020 2021 704 705 814 880 Overhead

Formatie

Bezetting

Overhead

Apparaatskosten

Externe inhuur

Fte per 1.000 inwoners 2018 2019 2020 6,7 7,3 7,2 Fte per 1.000 inwoners 2018 2019 2020 7,3 6,7 6,8 Als % van de totale lasten 2018 2019 2020 12,6% 13,4% 11,8% Apparaatskosten per inwoner (kosten per inwoner)6 2018 2019 2020 € 273 € 291 € 636 Externe inhuurkosten als percentage van de loonsom 2018 2019 2020 9,4% 13,0% 8,0%

2021 7,2 2021 7,0 2021 12,6% 2021 € 705 2021 9,7%

5

Het CBS publiceert sinds 2021 specifieke cijfers over de gemiddelde WOZ-waarde per gemeente. De gemeentelijke woonlasten zijn op basis van deze cijfers herberekend over eerdere jaren. 6 In 2020 is de berekeningsmethodiek van de apparaatskosten geactualiseerd. Hierbij is gebleken dat voorgaande jaren de berekening niet volledig is geweest. De kosten zijn er altijd geweest, maar werden in de eerdere methodiek niet meegenomen in de berekening.

73

Wat mag het kosten? Overzicht lasten en baten programma 6 Algemene dekkingsmiddelen en overhead (x € 1.000) Thema Taakveld Omschrijving 610 Algemene uitkeringen 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds 620 Gemeentelijke belastingen en heffingen 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 3.4 Economische promotie 630 Overige algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 0.10 Mutaties reserves 0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten 0.5 Treasury 0.8 Overige baten en lasten 0.9 Vennootschapsbelasting (VpB) 640 Overhead 0.1 Bestuur 0.4 Overhead 0.10 Mutaties reserves Totaal Algemene dekkingsmiddelen en overhead

Begroting 2022 Lasten Baten

Begroting 2023 Lasten Baten

39.356 39.356 244 6.437 99 4.324 108 1.973 37 140 1.684 592

44.036 44.036 321 6.834 99 4.548 108 2.076 113 70

920 430 -157 435 56 7.831 103 7.728

109 483 241

2.369 166 -81 2.229 56 9.141 115 9.026

140 654

109 545 170

Begroting 2024 Lasten Baten

44.716 44.716 328 6.834 99 4.548 108 2.076 120 70 3.845 1.151 624 286 1.729 56 8.986 128 8.858

140 654

109 545 170

Begroting 2025 Lasten Baten

Begroting 2026 Lasten Baten

45.781 45.781 340 6.834 99 4.548 108 2.076 133 70

45.321 45.321 353 6.834 99 4.548 108 2.076 145 70

4.326 1.126 983 433 1.729 56 8.997 141 8.856

140 654

109 545 170

3.831 665 977 404 1.729 56 8.977

140 654

109 545 170

141 8.836

144 170 170 170 170 97 9.760 46.625 11.831 51.693 13.159 52.374 13.664 53.438 13.161 52.978

De Algemene Uitkering uit het gemeentefonds is gebaseerd op de meicirculaire 2022. Bij de bepaling van de OZB-opbrengst is rekening gehouden met de inflatie zoals opgenomen in de meicirculaire 2022. Binnen het taakveld overhead wordt vanaf 2023 budget geraamd voor de reiskostenvergoeding woonwerkverkeer en is het budget inhuur structureel verhoogd. Daarnaast is op dit taakveld het uitboeken van de taakstelling personeel verwerkt. Ook het uitboeken van de taakstelling archief zorgt voor een hogere laste ten opzichte van 2022.

74

Paragraaf A. Lokale heffingen De paragraaf lokale heffingen geeft een overzicht van de geraamde inkomsten uit de gemeentelijke heffingen en van het beleid in 2023 ten aanzien van deze heffingen. Verder biedt de paragraaf een overzicht van de tariefontwikkelingen, een opgave van de woonlasten, informatie over de kostendekkendheid van tarieven en informatie over kwijtschelding. Beleid ten aanzien van lokale heffingen In het bestuursakkoord 2023 - 2026 is een aantal richtinggevende uitspraken gedaan op het terrein van de lokale heffingen, te weten:  De OZB-opbrengst stijgt met het landelijke inflatiepercentage.  Bij de afvalstoffenheffing en rioolheffing wordt een kostendekkend tarief gehanteerd.  Het tarief voor leges is maximaal kostendekkend. De marktgelden, lijkbezorgingsrechten, retributies en leges volgen de algemene tariefstijging. Het rijk heeft in de meicirculaire van de algemene uitkering een prijsontwikkeling consumentenprijsindex berekend van 5,2%. Dit is in de tarieven verwerkt tenzij anders vermeld bij de betreffende heffing. Bij het berekenen van de tarieven worden diverse kosten meegenomen. Voor de kostendekkendheid is allereerst van belang welke kosten toerekenbaar zijn aan de tarieven. Deze kosten bestaan uit directe en indirecte kosten. Onder directe kosten worden de kosten verstaan die rechtstreeks samenhangen met de verleende dienstverlening.

Onder indirecte kosten worden de kosten verstaan die weliswaar niet rechtstreeks samenhangen met de verleende dienst, maar wel in enig verband staan met die dienstverlening, ofwel overheadskosten. De overheadkosten betreffen onder meer kosten van arbeid, investeringen, ICT en materieel. Bij de tariefberekening van de afvalstoffen- en rioolheffing wordt de compensabele BTW doorberekend in de tarieven. De belastingverordeningen voor 2023 worden in december aan de raad ter vaststelling aangeboden. De in deze paragraaf opgenomen tarieven voor 2023 zijn onder voorbehoud van besluitvorming door de raad. In de paragraaf worden de volgende onderwerpen toegelicht: 1. Onroerendezaakbelasting (OZB) 2. Afvalstoffenheffing 3. Riool- en Waterzorgheffing 4. Lokale lastendruk 5. Vergelijkend overzicht woonlasten 6. Reclamebelasting 7. Toeristenbelasting 8. Marktgelden 9. Lijkbezorgingsrechten 10. Leges 11. Kwijtscheldingsbeleid 1. Onroerendezaakbelasting De tariefbepaling voor het belastingjaar 2023 is gebaseerd op de begrote OZB-opbrengst 2022 vermeerderd met een index van 5,2%. Daarnaast wordt de waardeontwikkeling (stijging of daling) van de onroerende zaken als gevolg van de jaarlijkse waardering gecorrigeerd in de tarieven voor 2023. Voor het jaar 2023 zal de waarde per 1 januari 2022 worden gebruikt bij toepassing van het tarief 2023.

Bij de tariefbepaling is de waardeontwikkelingen nog niet bekend maar wordt er gerekend met een geprognosticeerde waardeontwikkeling die wordt afgegeven door de Belastingsamenwerking West-Brabant (BWB). Dit betreft 7,75% voor woningen en 2% voor niet-woningen. De verwachte OZB-opbrengst voor het jaar 2023 bedraagt € 6,6 miljoen (in 2022: € 6,3 miljoen). Zoals zichtbaar in onderstaande tabel wijken de tarieven voor de eigenaren van woningen en nietwoningen af van het landelijk gemiddelde. Eigenaren van woningen betalen in Dongen meer dan het landelijk gemiddelde, terwijl eigenaren van niet-woningen minder betalen. Het college wil het tarief voor niet-woningen deze bestuursperiode meer in lijn brengen met het landelijk gemiddelde en tegelijkertijd het tarief voor woningeigenaren verlagen.

75

Tarievenoverzicht

Nederland

Dongen

(COELO-Atlas) OZB eigenaar woningen

2022 0,0978%

2022 0,1269%

OZB eigenaar niet-woningen

0,3030%

0,2270%

OZB gebruiker niet-woningen

0,2178%

0,2065%

Om die reden wordt de opbrengst van de verschillende OZB-categorieën met verschillende percentages geïndexeerd. De percentages zijn zo bepaald dat de totale opbrengst wel 5,2% (het inflatiecijfer) hoger ligt dan in 2022. Bij de bepaling van de tarieven zijn de volgende percentages gebruikt om de begrote OZB-opbrengst te berekenen:  Eigenaar woning: 2,7%  Eigenaar niet-woning: 14,8%  Gebruiker niet-woning: 5,2% Dit leidt tot de onderstaande tarieven voor de OZB. Tarief onroerende zaakbelasting Eigenaar woning Eigenaar niet-woning Gebruiker niet-woning

2020 0,1412% 0,2300% 0,2106%

2021 0,1293% 0,2104% 0,1926%

2022 0,1269% 0,2270% 0,2065%

2023 0,1181% 0,2460% 0,2094%

Deze tarieven leiden tot de volgende OZB-bedragen, waarbij voor woningen en niet-woningen is uitgegaan van de gemiddelde WOZ-waarde. WOZ- waarde 2022 (gemiddeld)

WOZ- waarde 2023 (gemiddeld)

OZB 2022

OZB 2023

Verschil (%)

345.000 534.000 534.000

372.000 545.000 545.000

438 1.212 1.103

439 1.341 1.141

0,4% 10,6% 3,5%

Eigenaar woning Eigenaar niet-woning Gebruiker niet-woning

2. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing dient ter financiering van de kosten voor inzameling, beheer en verwerking van afval. De afvalstoffenheffing maakt net als de OZB en de rioolheffing onderdeel uit van de woonlasten. De gemeente Dongen maakt onderscheid in de heffing tussen éénpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Het geheel van afvalinzameling is een gesloten circuit: de inkomsten mogen alleen besteed worden aan de uitvoering van de afvalinzamelingstaak. Er wordt gewerkt met een voorziening afval waarmee over- of onderbestedingen worden geëgaliseerd in het tarief. Het uitgangspunt is dat afvalinzameling volledig kostendekkend is. In de tariefberekeningen van afvalstoffenheffing is rekening gehouden met gemiste inkomsten als gevolg van verleende kwijtschelding. Het aanbieden van afvalstoffen kan leiden tot nevenvervuiling (zwerfvuil) die van invloed is op de kosten van straatreiniging. Als gevolg hiervan wordt 33% doorberekend aan afvalinzameling. Met een beperkte onttrekking uit de voorziening afval zijn we in staat geweest het tarief van de afvalstoffenheffing voor het jaar 2023 gelijk te houden aan het tarief van heffingsjaar 2022. Voor de jaren na 2023 gaan we op basis van de huidige kostenramingen uit van een stijging van het tarief. Waar mogelijk zullen we de stijging met inzet van de voorziening beperken.

Tarief afvalstoffenheffing Meerpersoonshuishouden Alleenwonende

2020 € 308,01 € 200,03

2021 € 344,97 € 224,03

2022 € 344,97 € 224,03

2023 € 344,97 € 224,03

76

Inzicht in kostendekkendheid Omschrijving Lasten taakveld 7.3 Lasten taakveld 2.1 Lasten taakveld 6.3 Overhead BTW Totaal lasten Opbrengst afvalstoffenheffing Tekort

Specificatie Exploitatie afvalinzameling Aandeel kosten straatvegen Kwijtschelding afvalstoffenheffing

Begroting 2023 (bedragen x € 1.000) 2.778 84 100 156 438 3.557 3.490 67

onttrekking aan voorziening

Dekkingspercentage

100%

3. Rioolheffing Rioolheffing dient ter financiering van de gemeentelijke watertaken, waaronder het beheer en onderhoud van gemeentelijke riolering, afvalwater, hemelwater en grondwater. In het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan en vanaf 2022 het Water- en Rioleringsplan wordt aangegeven op welke manier de gemeente de gemeentelijke watertaken wil verbeteren, uitbreiden, onderhouden en beheersen en welke middelen noodzakelijk zijn om de gestelde doelen te bereiken. De gemeente Dongen heft rioolheffing van de gebruiker van een perceel. De rioolheffing maakt net als de OZB en afvalstoffenheffing onderdeel uit van de woonlasten. Het geheel van riolering is een gesloten circuit: de inkomsten mogen alleen besteed worden aan de uitvoering van de rioleringstaak. Er wordt gewerkt met een voorziening riolering waarmee over- of onderbestedingen worden geëgaliseerd in het tarief. Het uitgangspunt is dat de tarieven van rioolheffing 100% kostendekkend zijn. Voor het goed functioneren van het rioleringsstelsel veegt de gemeente de straten. Hierbij kan gedacht worden aan het vegen van bladafval en zwerfvuil. Dit om te voorkomen dat kolken in het rioleringsstelsel verstopt raken. Als gevolg hiervan wordt 33% doorberekend aan de rioolheffing. Voor een goede uitvoering van de gemeentelijke watertaken vinden er baggerwerkzaamheden aan watergangen en onderhoud aan oevers plaats.