2022-017231 Programmabegroting 2023-2026

Begin 2023 zal een lokale doorvertaling van deze programma’s plaats vinden om te komen tot een integraal plan ten behoeve van gezondheid, sport- en beweegstimulering, het bevorderen van cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis.  Er komt een vervolg op het Lokaal Sportakkoord in 2023. Het vervolg zal een update zijn van het huidige sportakkoord. Er komen inhoudelijk geen grote koerswijzigingen. De focus zal liggen op het verbeteren van uitvoering. Wel komen er nieuwe inhoudelijke accenten aan de hand van vier nieuwe beleidsambities: 1) Vitale sportsector behouden en ontwikkelen; 2) Bevorderen van kansengelijkheid in sporten en bewegen; 3) Maatschappelijke waarde van topsport zichtbaar maken en vergroten; 4) Bevorderen van bewegen in het dagelijks leven.

26

 



  



In samenspraak met de aanvoerders van het sportakkoord worden deze beleidsambities uitgewerkt tot een nieuw plan voor 2023 – 2026. In het najaar van 2022 zal het rijk bekend maken hoeveel middelen de gemeente hiervoor tot haar beschikking krijgt. In 2023 wordt de nieuwe regeling combinatiefunctionarissen vertaald naar een lokale aanpak. De kaders en bedragen voor deze regeling worden eind 2022 bekend gemaakt door het rijk. In deze regeling wordt verdeeld over verschillende pijlers de inzet van beweegdocenten geregeld. Het streven is om de combinatiefunctionarissen meer te laten samenwerken zodat sport, onderwijs, zorg en maatschappelijke partners hun krachten en netwerk kunnen bundelen. We willen meer jeugdigen en jongeren aan het sporten krijgen. In 2023 liggen het accent van de JOGG-werkgroep op het uitbreiden van het beweegaanbod als verlengde schooldagactiviteit om zo het bereik onder jongeren te vergroten. Er worden extra scholen toegevoegd aan het huidige programma. Daarnaast worden de ambities en JOGG doelstellingen met de betrokken partners geactualiseerd tot een meerjarenprogramma. Zie thema 210. In 2023 starten we met de bouw een nieuwe binnensportaccommodatie in ’s Gravenmoer gekoppeld aan de ontwikkeling van IKC ’s Gravenmoer bij ’t Wiel. Voorafgaand daaraan wordt de bestaande gymaccommodatie gesloopt en wordt een vervangende gymaccommodatie gezocht.

In 2023 nemen we verschillende scenario’s voor de toekomst van gymzaal De Otterdonk mee in het programma van eisen voor IKC Biezen. In 2022 is gestart met uitbreiding van de capaciteit op Sportpark De Biezen. Zo is een tweede kunstgrasveld gerealiseerd op het hoofdveld. In 2023 wordt tot slot een trainingsveld omgebouwd tot wedstrijdveld (natuurgras). VV Dongen levert hier door middel van zelfwerkzaamheid en hergebruik van materiaal een bijdrage aan. Het Nationaal Programma Onderwijs (zie ook thema 210 onderwijs) loopt door in 2023. In 2023 wordt op het gebied van sport en bewegen o.a. ingezet op: o Voortzetting Sjors Sportief primair onderwijs; o Uitbreiding Sjors Sportief naar voortgezet onderwijs; o Sport na school; o Opleiden van sportieve rolmodellen (jongeren) in de wijk.

Verenigingsleven / sociaal-cultureel / cultuur  De structurele ombuiging van € 50.000 (taakstelling uit 2019) en de uitkomsten uit het takendebat vragen om een nieuw subsidiebeleid. Nadat de gemeenteraad de uitgangspunten voor een nieuw subsidiebeleid heeft vastgesteld, wordt in 2023 een nieuw subsidiebeleid aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. De taakstelling wordt in afwachting van de herziening incidenteel ingevuld. Verenigingen en stichtingen worden betrokken bij het tot stand komen van het nieuwe subsidiebeleid door het organiseren van bijeenkomsten en overlegtafels.  In 2023 wordt de oplossingsrichting op basis van de Uitgangspuntennotitie Cammeleur 3.0 verder geïmplementeerd met als doel te komen tot een toekomstbestendig en financieel gezond perspectief voor De Cammeleur en haar partners. Vanaf 2023 is de taakstelling van € 125.000 ingevuld.  De Cammeleur-partners werken vanaf 2023 conform de nieuwe subsidie-/inkoopcontracten.  Het Nationaal Programma Onderwijs (zie ook thema 210 onderwijs) loopt door in 2023. In 2023 wordt op het gebied van kunst en cultuur o.a. ingezet op: o Sjors Creatief (start in 2022); o Try-out activiteiten voor het voortgezet onderwijs; o Theatervoorstelling voor alle basisschoolleerlingen; o Project Pimp je wijk.  Tot halverwege 2023 kan de werkgroep Samenwerkplaats gebruik maken van een tijdelijke opslaglocatie.

Hiervoor heeft de gemeenteraad een eenmalige bijdrage beschikbaar gesteld. De Samenwerkplaats is op zoek naar een structurele oplossing. De gemeente wil hier structureel aan bijdragen. Na vaststelling van het bestemmingsplan Tichelrijt 3 komt een structurele oplossing een stap dichter bij. De Samenwerkplaats heeft een investeerder gevonden voor de grond en de hal. De gemeente levert een structurele bijdrage van € 13.000 in de toekomstige exploitatielasten. Cultureel erfgoed  Vooralsnog treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. Voor de inwerkingtreding ronden we fase 2 van de omgevingsvisie (met onder andere het thema Cultureel Erfgoed) af. Zie thema 110.  We starten in 2023 met het proces om te komen tot een erfgoedvisie in lijn met de opdracht in het coalitieakkoord. Dit moet in eerste instantie leiden tot een uitgangspuntennotitie. De uiteindelijke visie moet aansluiten bij de Omgevingswet, de Kerkenvisie en de Erfgoedverordening.

27

 

Vanaf 1 januari 2023 starten we met de nieuwe Commissie Omgevingskwaliteit. In 2023 gegeven we vorm aan nieuwe uitgebreidere opzet van monumentenlijst in de vorm van een Gemeentelijk Erfgoedregister.

Recreatie en toerisme  In 2023 wordt onderzocht of het toerisme meer vorm kan krijgen bij een nieuw op te starten ondernemerscollectief van recreatieve ondernemers. Dit verzoek is ingediend, maar vereist nog een verdere uitwerking ten aanzien van verwachtingen en kosten. Deze uitwerking betrekken we bij het takendebat. In afwachting hiervan continueren we incidenteel in 2023 onze deelname aan het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT). Beleidsindicatoren 120 Leven Percentage “lid van een vereniging”1

Percentage volwassenen dat veel sociale samenhang in de buurt ervaart (sociale cohesie)5 Percentage inwoners dat “voldoet aan de Nederlandse norm gezond bewegen”5

Percentage niet sporters5

De Cammeleur

Monumenten / IB-objecten

Als aandeel van de leeftijdsgroep 2018 2019 2020 2021 0-11 jaar 81% 12-18 jaar 77% 19-64 jaar 53% 65+ 65% Als aandeel van de leeftijdsgroep 2018 2019 2020 2021 19-64 jaar 16% 65+ 22% Als aandeel van de leeftijdsgroep 2018 2019 2020 2021 12-18 jaar 26% 19-64 jaar 49% 65+ 40% Percentage dat niet wekelijks sport 2012 2016 2020 19 jaar en 46% 45% 44% ouder Aantal bezoekers van De Cammeleur 2018 2019 2020 2021 97.455 240.562 90.6512 56.0332 Aantal monumenten / identiteitsbepalende objecten (peildatum 1 januari) 2018 2019 2020 2021 115 / 0 115 / 63 117 / 63

130 Duurzaamheid Strategische doelstellingen Duurzame ontwikkeling houdt in dat de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende generaties de mogelijkheid te ontnemen om in vergelijkbare mate in hun behoeften te voorzien. De gemeente Dongen is er zich van bewust dat doelen en daarop gerichte handelingen pas duurzaam zijn als deze ecologisch houdbaar zijn, economisch een langetermijnperspectief hebben en rechtvaardige en stabiele sociale verhoudingen opleveren. Dongen denkt en handelt klimaatgericht en is uiterlijk in 2050 klimaatbestendig.

1

Indicatoren zijn afkomstig uit de Gezondheidsmonitor van de GGD. De gezondheidsmonitor bevraagt ieder jaar een andere leeftijdsgroep. Hierdoor zijn niet ieder jaar voor alle leeftijdsgroep cijfers beschikbaar. 2 Beperkte openstelling vanwege Corona.

28

Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  In 2030 is in Dongen een CO2-reductie van 49% gerealiseerd en in 2050 is Dongen voor 95% CO2 neutraal.  Door de transitievisie warmte (TVW) en wijkuitvoeringsplannen ontstaat er bewustwording onder de inwoners en gaat de gebouwde omgeving in fases van het aardgas af.  Minder huishoudelijk afval door hergebruik van producten en inzamelen van grondstoffen om verspilling en onnodige CO2 uitstoot tegen te gaan (zie ook Dongen Dient hoofdstuk 540 Afval). Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Het gehele proces van de energietransitie is een kostbaar en een ingrijpend maatschappelijk proces. Het welslagen daarvan is in hoge mate afhankelijk van landelijke en mondiale ontwikkelingen, van de nog te ontvangen bijdragen van het Rijk en het verwerven van maatschappelijk draagvlak. Wat gaan we daarvoor doen? Sommige onderstaande taken en projecten vinden al plaats en kennen een langere doorlooptijd dan één jaar. Zij zullen dan ook een vervolg krijgen in de komende jaren. Belangrijkste reguliere taken  We zetten in op diverse lokale en regionale activiteiten gericht op de energietransitie, het zoeken naar alternatieve warmtebronnen en CO2-reductie (Regionale Energie en Klimaatstrategie (REKS) en Transitievisie warmte (TVW).

 We werken aan bewustwording, eigenaarschap en daarmee uiteindelijk gedragsverandering van inwoners en bedrijven inzake hun aandeel in een klimaatbestendige, duurzame woonomgeving en om verspilling van grondstoffen tegen te gaan.  We treffen maatregelen in de openbare ruimte (klimaatadaptatie) zodat we kunnen omgaan met de gevolgen van klimaatverandering zoals hittestress, wateroverlast en droogte. Accenten in beeld in 2023  Regionale Energie en Klimaat Strategie (REKS): De REKS 1.0 is op 1 juli 2021 vastgesteld. Er wordt nu toegewerkt naar een REKS 2.0; deze dient op 1 juli 2023 te worden vastgesteld. In het opgestelde plan van aanpak zijn diverse onderdelen verder uitgewerkt. Hierbij gaat het met name om het vormgeven van het bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak, de participatie en communicatie (het laagdrempelig en toegankelijker maken van informatie), het versterken van de aanpak op energiebesparing, aanpak van energie-armoede, een integratie met andere sectoren en thema’s, doorontwikkeling van hub’s, actualiseren van duurzame opwek, netcongestie (transportschaarste), het opstellen van een Regionale Structuur Warmte (RSW) 2.0, doorontwikkeling van de regionale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Voor Dongen zal ingezet worden op o.a.

onderzoeken naar alternatieve warmtebronnen, het opzetten van een website (toegankelijker maken van informatie) en het verduurzamen van bedrijventerreinen.  Publiek Ontwikkelbedrijf: Onderdeel van de REKS 1.0 zijn voorstellen voor het oprichten van een Publiek Ontwikkelbedrijf (voor het ontwikkelen van energiehubs) en een Regionaal Klimaatfonds (voor het financieel ondersteunen van klimaatadaptatie-projecten). Nadat de provincie en een zevental regiogemeenten eind 2021 een intentieverklaring hebben getekend voor het instappen in het ontwikkelbedrijf, heeft de gemeente Tilburg in februari 2022 het besluit genomen tot oprichting van het bedrijf. Het streven is om in januari 2023 een definitief besluit te hebben van de regiogemeenten en de provincie voor deelname aan het ontwikkelbedrijf. In ruil voor een bijdrage van € 27 per inwoner verkrijgt de gemeente een aandeel in het bedrijf. Het besluit om deel te nemen is aan het college. De raad wordt in de gelegenheid gesteld om wensen en bedenkingen in te brengen. Daarna zal het college een definitief besluit nemen. In de liquiditeitsprognose van deze begroting (zie paragraaf D) is rekening gehouden met de benodigde middelen voor de verkrijging van de aandelen.  Transitievisie Warmte (TVW): De TVW is op16 december 2021 vastgesteld door de raad.

In de TVW hebben we afgesproken om ons eerst te richten op het besparen op het aardgasverbruik

29









door middel van het stimuleren van isolatie in woningen. Begin 2022 zijn we met begeleiding van een extern adviesbureau met inwoners en stakeholders gestart met het opstellen van een projectplan waarin we aangeven hoe we een wijkuitvoeringsplan willen vormgeven. Op dit moment kunnen we nog niet bepalen welke kosten hiermee gepaard gaan. We starten in 2023 met het opstellen van één wijkuitvoeringsplan, waarna we op basis van de ervaringen een meerjarenplanning bepalen. We zijn voornemens dit plan te financieren uit de reserve duurzaamheid. Een afzonderlijk voorstel zal hiervoor aan de raad worden voorgelegd. Energieloket: Het aanwezig zijn van een professioneel digitaal en fysiek energie- en klimaatloket is belangrijk. Vanuit de inwoners is via de sessies over het vervolg van de TVW aangegeven dat een energie- en klimaatloket onmisbaar is. Dit is gericht op dienstverlening en kennisknooppunt. Een en ander is inmiddels ter hand genomen en zal in 2023 worden voortgezet. Stimuleren en ondersteunen van duurzaamheids- en klimaatmaatinitiatieven: Door campagnes en acties voor én door inwoners van Dongen te organiseren en te co-financieren willen we het bewustzijn van inwoners vergroten om zelf hiermee aan de slag te zijn.

Er zal ruimte worden gegeven aan initiatieven van bewoners, (onderwijs)instellingen als deze bijdragen aan onze doelstellingen in de energietransitie en klimaatopgaven. Indien nodig zetten we daarbij, na instemming van de raad, de reserve duurzaamheid in. Ook zullen we in 2023 onderzoeken of het Nationaal Warmtefonds voor Dongen in te zetten is. Klimaatbestendig Dongen: Met de kans dat weersextremen toenemen, nemen ook de risico’s toe voor onze leefomgeving en gezondheid en bij schade ook voor onze economie. Met een klimaatbestendig Dongen willen wij onze woonomgeving weerbaar maken tegen het extremer wordend klimaat. Wij grijpen reconstructie- en vervangingsplannen aan om de buitenruimte klimaatbestendig te maken en om bewustwording te creëren bij onze inwoners. We pakken speerpunten op die in het Water- en Rioleringsplan staan benoemd. In 2023 is dat het verduurzamen van bedrijventerreinen Tichelrijt en De Wildert (zie ook thema 410). We geven verdere invulling aan de klimaatopgave door het opstellen van een visie voor de Donge. We treffen een regeling voor het stimuleren van klimaatmaatregelen voor particulieren en werken projectplannen uit voor de REKS om het buitengebied van Dongen klimaatbestendig te maken. Afval: De kwantitatieve doelstelling voor de hoeveelheid restafval blijft voor 2023 onveranderd op 100 kg.

Daarnaast willen we de kwaliteit van de reststromen verbeteren. Er wordt extra ingezet op het tegengaan van vervuiling van de grondstoffenstromen zodat afkeur wordt voorkomen. Zie ook thema 540 Afval.

Beleidsindicatoren 130 Duurzaamheid Bekende hernieuwbare elektriciteit van zonnestroom in TJ (Bron CBS)

Aantal kW opgesteld vermogen van zonnepanelen (Bron, CBS-Statistiek zonnepanelen Dongen)

Hernieuwbare energie is energie afkomstig uit natuurlijke bronnen. Deze worden constant hernieuwd en zijn daardoor oneindig beschikbaar. Het gaat om energie uit zon, wind, biomassa, bodem, buitenlucht en water. Fossiele energie en kernenergie zijn geen hernieuwbare energie. Deze zijn afkomstig uit eindige bronnen die niet worden aangevuld. Hier wordt de zonnestroom weer gegeven. 2018 2019 2020 2021 15 21 32 64 Vermogen geregistreerde zonnepanelen 2018 2019 2020 2021 5.283 7.594 10.798 28.276

30

Wat mag het kosten? Overzicht lasten en baten programma 1 Dongen Leeft (x € 1.000) Begroting 2022

Thema Taakveld Omschrijving 110 Omgeving 0.10 Mutaties reserves 2.1 Verkeer en vervoer 2.5 Openbaar vervoer 7.4 Milieubeheer 8.1 Ruimtelijke ordening 8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) 8.3 Wonen en bouwen 120 Leven 0.10 Mutaties reserves 3.4 Economische promotie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 130 Duurzaamheid 0.10 Mutaties reserves 7.4 Milieubeheer Totaal Dongen Leeft

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

Lasten

Baten

2.610

1.428 14 28

2.418

1.116 14 28

7.729

6.430 12 28

7.727

6.418

7.723

6.418

507 43 1 556 6.503 117 3.737

28

503 43 1 556 6.503 117 3.730

28

505 40 1 529 1.433 104 4.099 164 274 1.799 1.157 44 12 440 158 51 925 925 7.635

30 1.356 814 70 13 52 547 112

20 55 50 5 2.297

513 43 1 556 1.188 117 3.866 170 253 1.627 1.092 45 14 458 167 41 963 963 7.247

30 1.044 560 70 13 52 294 112

20 5

509 43 1 556 6.503 117 3.780 140 253 1.573 1.090 45 14 458 167 41 956

5 956 1.682 12.465

30 6.360 560 70 13 52 294 112

20 5

140 253 1.532 1.089 45 14 458 167 41 965

5 965 6.995 12.429

30 6.360 560 70 13 52 294 112

20 5

140 253 1.526 1.087 45 14 458 167 41 975

5 975 6.983 12.428

30 6.360 560 70 13 52 294 112

20 5 5 6.983

Zowel de baten als de lasten van thema 110 Omgeving wijzigen in 2023 als gevolg van het actualiseren van de grondexploitaties. Na het in exploitatie nemen van gronden worden zowel de lasten als de baten geraamd. Per saldo heeft dit geen effect op de begroting. Voor uitgebreide informatie over de grondexploitatie wordt verwezen naar de paragraaf Grondbeleid. Binnen het thema Leven worden de lasten van sportaccommodaties vanaf 2023 rechtstreeks op de voorziening verantwoord en niet meer via de exploitatie. Hiermee wordt voldaan aan de voorschriften van het BBV. Dit betekent een verlaging van de lasten, maar ook een verlaging van de baten omdat de dekking uit de voorziening dan ook vervalt. Op het gebied van toerisme is in 2023 de voorlopige continuering van de bijdrage aan RBT De Langstraat opgenomen. Vanuit duurzaamheid is vooralsnog geen onttrekking opgenomen van de reserve duurzaamheid.

31

32

DONGEN ZORGT

Scan de QR-code voor meer informatie.

33

2. Dongen Zorgt In het programma Dongen Zorgt worden belangrijke delen van het sociaal-maatschappelijk veld met elkaar verbonden. We hebben het over domeinen als onderwijs, gezondheid, Wmo, jeugdhulp, armoede en schuldhulpverlening. Onze belangrijkste drijfveer is dat inwoners regie kunnen voeren over hun eigen leven. We hanteren als uitgangspunten normalisatie en positieve gezondheid. We kijken naar wat die inwoner wel kan en ook zélf kan. We richten ons op de eigen verantwoordelijkheid, al dan niet met (collectieve) ondersteuning. Daarnaast zetten we stevig in op preventie binnen het sociale en maatschappelijke domein in brede zin. Dat doen we binnen het onderwijs door het bieden van een passend onderwijsniveau in scholen. Scholen die veilig zijn met een prettig leefklimaat. Als het gaat om een inclusieve samenleving zetten we in op het voorkomen van schulden en met de toenemende energieprijzen, oplopende rentestand en de inflatie kan armoede voor meer inwoners een probleem worden. Als er schulden zijn, dan ondersteunen we met de afbouw van deze problematische schulden. We bevorderen een gezonde samenleving. De partners in het sociaal-maatschappelijk domein werken samen, om er voor te zorgen dat problemen in een zo vroeg mogelijk stadium worden gesignaleerd.

En daardoor zo veel mogelijk kunnen worden opgelost in het dagelijks leven en door de inzet van algemeen toegankelijke en laagdrempelige voorzieningen. Als het nodig is, dan zetten we tijdig kortdurende intensieve ondersteuning in. Bij de keuze voor de inzet van een voorziening staat de inhoud centraal. Echter, we ontkomen er als gemeente niet aan om ook zorgvuldig te kijken naar de financiële component. Het recht hebben op alle zorg is daarmee niet ons uitgangspunt, we kijken kritisch naar de eigen verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de burger en – waar nodig – vullen we hier op aan.

210 Onderwijs Strategische doelstellingen  Geen enkel kind valt tussen wal en schip: geen thuiszittende kinderen.  In de integrale kindcentra wordt door inhoudelijke afstemming en structurele samenwerking tussen de kindpartners gewerkt aan het versterken van de doorlopende leerlijnen.  Er wordt een impuls gegeven aan een goed leerklimaat. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Gezonde en goede onderwijsvoorzieningen die – in lijn met de IKC gedachte – de ontwikkeling van onze kinderen optimaal faciliteren.  Meer leerlingen zijn gezond en bewegen.  Meer leerlingen ontwikkelen zich op het gebied van cultuur .  Meer kinderen en hun ouders worden bereikt voor passende ondersteuning.  Voorkomen en verkleinen van onderwijsachterstanden. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Bouwkostenontwikkelingen in de markt leiden tot een hogere investeringsvraag om het plan van aanpak onderwijshuisvesting gemeente Dongen te realiseren.  Toename van het aantal leerlingen in de gemeente Dongen (o.a. als gevolg van veranderingen in de woningmarkt) kan leiden tot een hogere investeringsvraag om het plan van aanpak onderwijshuisvesting gemeente Dongen te realiseren.

 Krapte op de arbeidsmarkt kan leiden tot minder inzet van personeel door maatschappelijke partners en/of gemeente op bepaalde thema’s, daarmee kan het bereiken van onze doelstellingen vertraging oplopen. Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  Regie voeren op de uitvoering van de Onderwijsvisie (Op)groeien in de gemeente Dongen.

34

       

We houden nauw contact met het onderwijs en de kinderopvang en werken constructief samen om de doelen te realiseren. In samenwerking met onze partners zorgen we voor een samenhangend pakket aan maatregelen op grond van onderwijshuisvesting, onderwijs en zorg (zoals aansluiting onderwijs en zorgstructuur) en we hebben daarbij alle kinderen in beeld (monitoring). Het vergroten van ontwikkelkansen en ontwikkelkwaliteiten van kinderen door de expertise van alle kindpartners optimaal te benutten (onder andere impuls leerlabs gericht op de specifieke problematiek van kinderen op het terrein van gedrag, hoogbegaafdheid, taal). We voeren regie op een goede kwaliteit van VVE (Voorschoolse en Vroegschoolse Educatie) en peuteropvang. Versterken van ouderbetrokkenheid en samenwerking tussen kind partners via Integrale Kindcentra (IKC). We zorgen dat onze leerlingen meer in aanraking komen met sport (continueren van combinatiefunctionarissen, inzet beweegburo, sportkennismakingsactiviteiten organiseren, uitvoering JOGG kalender, project gezonde school, kansrijke start). We sturen op de realisatie van een structureel aanbod van kunst- en cultuureducatie in de scholen. Ondersteuning voor kinderen met onderwijsachterstanden en inzet op preventie van onderwijsachterstanden.

Accenten in beeld in 2023 In de gemeente Dongen bieden we kinderen en jongeren in de leeftijd 0 tot 18 jaar de beste kansen om zich dichtbij huis optimaal te ontwikkelen en talenten te benutten. Onze gemeente biedt goede voorzieningen voor kinderopvang, onderwijs, sport, cultuur en zorg. Daar zijn we trots op en van daaruit bouwen we verder. We werken als gezamenlijke partners samen aan de toekomst van kinderen en jongeren en dit doen we voor alle kinderen in Dongen, met aandacht voor specifieke vragen van specifieke doelgroepen, door elkaars expertise optimaal te benutten en door het aanbod aan het onderwijs en de kinderopvang van bijvoorbeeld sport en cultuur zoveel mogelijk te integreren. Realisatie van Kindercentra met doorgaande lijn  Ontwikkeling en start bouw van IKC Beljaart, IKC Anspach en IKC ’s Gravenmoer.  Voorbereiden planvorming IKC Biezen op basis van programma van eisen voor nieuwbouw. In het programma van eisen worden nieuwe scenario’s verwerkt, rekening houdend met onder andere de bezettingsgraad, gymzaal Otterdonk en de kosten.  In de onderwijshuisvestingsopgaven gaan we conform het genomen raadsbesluit (maart 2019) uit van niveau Bouwbesluit + Frisse scholen B (Klasse B voor energie, lucht, licht, geluid en temperatuur, conform het Programma van Eisen Frisse Scholen d.d. 2015) en Bijna Energieneutrale Gebouwen (BENG).

 Het onderwijsveld en haar partners wensen het onderwijs en (lokale) bedrijfsleven meer bij elkaar te brengen. Dit gebeurt door het thema op de Lokale Educatieve Agenda te plaatsen en daar periodiek met elkaar kansen en mogelijkheden te bespreken. Door de verbinding te leggen tussen onderwijs en bedrijfsleven wordt het onderwijs aantrekkelijk (levensecht leren) en ontstaan er kansen om leerlingen te interesseren voor een toekomst in het lokale bedrijfsleven. Onze leerlingen zijn gezond en bewegen  In Dongen zijn verschillende partners betrokken bij de JOGG-werkgroep om in alle cirkels van invloed activiteiten en interventies in te zetten die bijdragen aan een gezonde jeugd met een gezonde toekomst. In 2023 ligt het accent van de JOGG-werkgroep op het uitbreiden van het beweegaanbod als verlengde schooldagactiviteit om zo het bereik onder jongeren te vergroten. Er worden extra scholen toegevoegd aan het huidige programma via het NPO programma. Daarnaast worden de ambities en JOGG doelstellingen met de betrokken partners geactualiseerd tot een meerjarenprogramma. Zie thema 120.  In 2023 wordt de nieuwe regeling combinatiefunctionarissen vertaald naar een lokale aanpak. De kaders en bedragen voor deze regeling worden eind 2022 bekend gemaakt door het Rijk. In deze regeling wordt onder andere de inzet van vakleerkrachten bewegingsonderwijs en de cultuurcoördinator geregeld.

Het streven is om de combinatiefunctionarissen meer te laten samenwerken zodat sport, onderwijs, zorg en maatschappelijke partners hun krachten en netwerk (nog beter) kunnen bundelen.

35

Onze leerlingen ontwikkelen zich op het gebied van cultuur  In 2023 voert Het KunstPodium de opdracht uit die zij van de gemeente kreeg in het onderwijs: zorgen dat alle kinderen via het reguliere onderwijs in aanraking komen met kunst- en cultuureducatie. Ondersteuning voor kinderen met onderwijsachterstanden  Versterken van voorschools aanbod (o.a. deskundigheidbevordering VVE, blijvende aandacht voor toeleiding en indicering).  Investeren in de leerlabs en activiteiten in het kader van de verlengde schooldag. Onderzoeken of Onderwijs op Maatklas een vervolg kan krijgen.  Bestrijden laaggeletterdheid en versterken taalontwikkeling ouders en kinderen. Vanuit het Taalhuis worden gerichte inspanningen gedaan om via kinderopvang en basisscholen te werken aan de preventie en aanpak van laaggeletterdheid. Aanpak laaggeletterdheid / basisvaardigheden  Uitvoering geven aan het Regioplan Basisvaardigheden 2021-2024 van de arbeidsmarktregio Midden-Brabant. Een aantal speerpunten daaruit: Als gemeente Dongen zorgen we ervoor dat we zelf zo duidelijk mogelijk communiceren, medewerkers worden daarin opgeleid en brieven worden herschreven. Via het Taalhuis Dongen wordt geïnvesteerd in het herkennen en doorverwijzen van de doelgroep naar aanbod dat basisvaardigheden versterkt.

Speciale aandacht gaat uit naar het doorbreken van het generatie-effect: we proberen ouders en grootouders van jonge kinderen te bereiken met passend aanbod. Als zij betere basisvaardigheden kunnen ontwikkelen, komt dat ook de ontwikkeling van de kinderen ten goede. Onderwijs aan Oekraïense vluchtelingen  Sinds 2022 zorgen we dat de leerplichtige Oekraïense vluchtelingen die in Dongen opgevangen worden, onderwijs kunnen volgen. Het primair onderwijs wordt verzorgd op basisschool De Westerkim. Daar is alle benodigde expertise in huis. Het voortgezet onderwijs ontvangt de leerlingen in de Internationale Schakelklas in Tilburg, die deze functie voor meer omliggende gemeenten verzorgt. De gemeente faciliteert in het leerlingenvervoer van de kinderen die naar de Internationale Schakelklas gaan.  In 2023 zetten we de aanpak van 2022 voort in goede samenspraak met onze onderwijspartners. Nationaal Programma Onderwijs De bestedingstermijn van de NPO middelen is verlengd: Het geld uit het programma kan nu ook worden ingezet in de schooljaren 2023/2024 en 2024/2025 als dat nodig is. Het IMW, GGD, ContourdeTwern, Theek5, KunstPodium en het Beweegburo voeren het programma in goed overleg met het onderwijsveld uit. De aanpak van het Nationaal Programma Onderwijs richt zich op twee actielijnen: 1. Verhogen van het mentale welbevinden van jeugdigen 2.

Versterken van activiteiten op het gebied van sport, bewegen, kunst en cultuur. 

In 2023 wordt op het gebied van mentaal welbevinden o.a. ingezet op: o Extra inzet GGD o Extra inzet IMW o Extra inzet ContourdeTwern o Marietje Kessels Project (weerbaarheidstraining)



In 2023 wordt op het gebied van sport en bewegen o.a. ingezet op: o Voortzetting Sjors Sportief primair onderwijs; o Uitbreiding Sjors Sportief naar voortgezet onderwijs; o Sport na school; o Opleiden van sportieve rolmodellen (jongeren) in de wijk. In 2023 wordt op het gebied van kunst en cultuur o.a. ingezet op: o Sjors Creatief (start in 2022); o Try-out activiteiten voor het voortgezet onderwijs; o Theatervoorstelling voor alle basisschoolleerlingen; o Project Pimp je wijk.



36

Beleidsindicatoren De indicatoren worden uitgedrukt in schooljaren (in plaats van kalenderjaren) omdat de meeste indicatoren per schooljaar gemeten worden. De resultaten van schooljaar 2021/2022 zijn nog niet compleet en kunnen nog niet in deze begroting gepubliceerd worden. 210 Onderwijs Uitstroom Praktijk/ speciaal, beroeps- of kaderonderwijs VMBO HAVO/ VWO Absoluut verzuim (Aantal per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (Aantal per 1.000 leerlingen)

Vroegtijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers) % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs Schoolgebouwen

Deelnemers VVE

Deelnemers kunst- en cultuureducatie via school

Uitstroom van groep 8 naar middelbaar onderwijs (in aantal leerlingen) 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 58 78 62 60

60 73 81 76 128 105 114 112 Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school. 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 2,2 3,5 3,9 2,6 Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school maar ongeoorloofd afwezig is. 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 11 11 9 10 Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 1,6% 1,89% 1,2% 1,6% Aantal schoolgebouwen dat voldoet aan normen luchtkwaliteit en energieneutraliteit. 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 0 1 1 2 Aantal kinderen dat deelneemt aan programma’s voor voor- en vroegschoolse educatie 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 Dit is een nieuwe indicator waarover vanaf 2022 wordt gerapporteerd Aantal kinderen dat binnen het primair en voortgezet onderwijs in aanraking komt met kunst- en cultuureducatie. Schooljaar 2022-2023 geldt als nulmeting. 2017/2018 2018/2019 2019/2020 2020/2021 Dit is een nieuwe indicator waarover vanaf 2022 wordt gerapporteerd

220 Zorg Strategische doelstellingen  Inwoners ervaren een goede gezondheid en een stabiele en veilige thuissituatie.  Jeugdigen krijgen voldoende kansen om zich te ontwikkelen tot zelfstandige inwoners.  Dongen is een dorp waar inwoners zelfstandig betrokken zijn bij de samenleving en de regie hiervoor zoveel mogelijk zelf pakken.  We organiseren laagdrempelige, bereikbare en beschikbare hulp en ondersteuning, bij voorkeur door inzet van algemene voorzieningen. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen Sociaal domein  De nieuwe regionale inkoop sociaal domein gaat per 1 januari 2023 in en leidt op lokaal niveau tot meer samenwerking tussen aanbieders van maatwerkvoorzieningen en algemene voorzieningen.

37

 

De inzet op normaliseren vertaalt zich in een verschuiving van inzet van Wmo Begeleiding en Jeugdhulp (maatwerkvoorzieningen) naar algemene voorzieningen. De contouren van een Dorpsteam worden vertaald naar een plan van aanpak implementatie Dorpsteam en de aanbieders van algemene voorzieningen starten met de organische groei ervan. De gemeente blijft verantwoordelijk voor het organiseren van maatwerkvoorzieningen.

Jeugd  Er wordt een houdbare balans gecreëerd om jeugdigen die dat nodig hebben passende ondersteuning te bieden én tekorten binnen het jeugdhulpdomein in te perken.  Zowel lokaal als regionaal wordt in 2023 ingezet op het terugdringen van wachttijden. Wmo  Er wordt door het maatschappelijk speelveld stevig ingezet op het bestrijden van eenzaamheid onder ouderen.  Er wordt een besluit genomen over voortzetting van Community Care Dongen in 2024 en verder.  Inwoners die hulp en ondersteuning ontvangen zijn tevreden over onze dienstverlening. Publieke gezondheid  We stimuleren inwoners om een gezonde leefstijl na te leven.  Verhogen van de mentale gezondheid en weerbaarheid bij jongeren.  Terugdringen van eenzaamheid bij jongeren.  Meer kinderen starten hun leven zo gezond mogelijk en groeien veilig, gezond en gelukkig op. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  Lokale implementatie nieuwe regionale inkoop Jeugdhulp en Wmo begeleiding is niet op tijd gereed doordat regionaal niet op tijd de kaders hiervoor zijn bepaald en meegegeven. We zijn hierop kritisch naar het regionaal programmateam.  Doordat we op een vernieuwende manier uitvoering gaan geven aan de nieuwe regionale inkoop Jeugdhulp en Wmo Begeleiding kan dit leiden tot frictie in uitvoering en middelen.

Door monitoring en inrichting van de governance verkleinen we dit risico.  De ontwikkeling van een plan van aanpak voor het Dorpsteam kost veel tijd waardoor het Dorpsteam pas in 2024 functioneert in plaats van medio 2023. We sturen hierop door de kernpartners heldere termijnen mee te geven.  Impact van wet woonplaatsbeginsel op aantallen en kosten gemeente Dongen is niet bekend of te voorspellen.  De coronacrisis heeft de afgelopen jaren grote impact op verschillende beleidsterreinen binnen dit thema gehad. Sociale- en gezondheidseffecten van een periode met beperkingen en lockdowns worden steeds zichtbaarder, maar het is lastig te voorspellen welke impact corona in 2023 heeft op onze samenleving en het bereiken van onze doelstellingen.  Effect van de energiecrisis op financiële situatie van gezinnen met impact op hulpvragen.  Krapte op de arbeidsmarkt kan leiden tot minder inzet van personeel door maatschappelijke partners en/of gemeente op bepaalde thema’s, daarmee kan het bereiken van onze doelstellingen vertraging oplopen of kan de krapte leiden tot het stellen van andere prioriteiten. Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken Sociaal domein  We geven uitvoering aan regionale en lokale verbeter- en beheersmaatregelen, zodat we de beschikbare financiële middelen optimaal in kunnen zetten voor die hulpvragen waarbij dat écht nodig is.

We sturen aan op het realiseren van optimale dienstverlening aan onze inwoners, binnen de bestuurlijke en financiële kaders. We gaan innovatief en integraal aan het werk.  We zorgen ervoor dat de contractpartners algemene voorzieningen rapporteren over het realiseren van de doelstellingen in de jaren 2022 en 2023. Daarnaast verwachten we een jaarprogramma 2024, gebaseerd op de gezamenlijke opgestelde maatschappelijke opgaven.

38

Jeugd  We geven uitvoering aan de jeugdwet en bieden daarmee passende jeugdhulp aan alle jeugdigen die dat nodig hebben.  Komend jaar wordt de samenwerking met het medisch domein voortgezet. Besloten zal worden of, en zo ja, op welke wijze de extra inzet van de praktijkondersteuner jeugd-ggz wordt gecontinueerd bij de huisartspraktijken in Dongen.  We geven in regionaal verband uitvoering aan de landelijk vast te stellen Hervormingsagenda 2022-2028. Deze hervormingsagenda is in voorbereiding bij de VNG en het ministerie van VWS. Naar verwachting zal in 2023 meer informatie bekend zijn over wat deze agenda voor betekenis en gevolgen zal hebben. Deze ontwikkeling zal zowel lokaal als regionaal nauw worden gevolgd in 2023. Tot er meer duidelijkheid is, wordt zowel lokaal als regionaal een afwachtende houding aangenomen.  We gebruiken lokale en regionale pilots om te experimenteren, te leren en te verbeteren. In 2022 zijn diverse pilots gestart in verschillende regiogemeenten. Naar verwachting worden de resultaten in 2023 zichtbaar en kan daar lering uit worden getrokken. Deze pilots hebben met name betrekking op het reduceren van wachttijden in de gehele keten van jeugdhulp. Wmo  We voeren de Wmo uit met als doel om inwoners zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen.  We werken regionaal samen om de decentralisatie van Beschermd Wonen per 2024 vorm te geven.

Deze samenwerking is tevens een verplichting vanuit het Rijk.  We voeren Community Care Dongen uit, waarbij de nader te bepalen meerkosten binnen de Wmo gecompenseerd worden door het ministerie van VWS.  We geven uitvoering aan een sluitende aanpak voor personen met verward gedrag en maken hierbij de verbinding tussen zorg en veiligheid.  We waarderen de inzet van mantelzorgers en vrijwilligers en ondersteunen ze waar mogelijk. Dit doen we onder andere door het uitgeven van een mantelzorgbon. Hiervoor is in de begroting structureel rekening gehouden met bonnen ter waarde van € 100.  Er wordt uitvoering gegeven aan het regionale Ambitieplan Doelgroepenvervoer en programmaplan Grip op kosten. Hierin staat centraal de doorontwikkeling van het doelgroepenvervoer, het stimuleren van voorliggende voorzieningen zoals het openbaar vervoer / kleinschalige vervoersoplossingen (Automaatje en de Voor Elkaar Pas) en kostenbeheersing met behoud van kwaliteit. Publieke gezondheid  We geven uitvoering aan de wet publieke gezondheid en de regionale nota publieke gezondheid, waarbij we ons richten op (preventie ten aanzien van) een gezonde start, een gezonde geest, een gezonde leefstijl en een gezonde omgeving.  We geven uitvoering aan het lokaal preventieakkoord (in nauwe samenwerking met uitvoering lokaal sportakkoord).

Verbonden partijen  GGD Hart voor Brabant: Een goede en voor iedereen toegankelijke publieke gezondheidszorg.  Regionale Ambulance Voorziening: ambulancehulp in Brabant Midden, West en Noord.  Regio Hart van Brabant - Jeugdhulp: Het bieden van een passend hulp- en zorgaanbod voor alle jeugdigen. Accenten in beeld in 2023  We implementeren en geven uitvoering aan de nieuwe regionale inkoop sociaal domein per 1 januari 2023, waarbij normaliseren van zorg en een kwalitatief en overzichtelijk zorgveld van aanbieders belangrijke inhoudelijke pijlers zijn. Financieel gaat het om meer grip op de financiering krijgen en werken met meer gesloten financiering. Het financieel effect op de begroting 2023 zal – mede vanwege de ‘wenperiode’ die gepaard gaat met de implementatie van een nieuwe werkwijze en de noodzaak van een goede overgangsregeling voor oude casussen – beperkt zijn.  Bij het lokaal uitvoeren van de regionale inkoop sociaal domein werken we intensief samen met de ABG gemeenten aangezien we samen met hen Wmo begeleiding en een deel van Jeugdhulp inkopen.

39

     

 





 



We verstevigen de samenwerking met en verbinding tussen maatschappelijke partners algemene voorzieningen en de zorgaanbieders Wmo begeleiding en Jeugdhulp die actief zijn in onze gemeente. We implementeren en geven uitvoering aan de inkoop Sociaal Medische advisering, Wmo/Leerlingenvervoer en inkoop uitvoering Leerlingenvervoer. Het college neemt een besluit over een plan van aanpak implementatie Dorpsteam en draagt als opdrachtgever bij aan de implementatie ervan. Het projectplan “Eenzaamheid onder ouderen 2022-2023” vanuit het coronasteunpakket wordt door Stichting Welzijn Ouderen Dongen in 2023 volledig uitgevoerd. Eagle Shelter gaat haar plan voor inzet coronasteunpakket voor kwetsbare doelgroepen in 2023 volledig uitvoeren. We gebruiken de regionaal ontwikkelde (sociaal domein brede) Maatpact-aanpak om het integraal werken in de gemeentelijke organisatie door te ontwikkelen (de inwoner centraal, denkend vanuit het gewone leven/ normaliseren, positieve gezondheid, Kansrijke Start en expliciete aandacht voor het belang van bestaanszekerheid bij multiproblem-casussen). We hebben samen met Maria-oord, Zorgverzekeraar VGZ en Zorgkantoor de financiering van Community Care Dongen voor 2024 geregeld binnen de wetswijziging Wlz. De verordening jeugdhulp Dongen wordt geactualiseerd in het tweede kwartaal van 2023.

De ontwikkelingen vanuit de nieuwe inkoop per 1 januari 2023 worden hierin meegenomen. Daarnaast krijgt de nieuwe wet woonplaatsbeginsel een plek in de verordening. Dit in nauwe samenwerking met de regio Hart van Brabant. We verwachten eind 2022 een lokale coalitie Kansrijke Start te kunnen vormen met partners uit het medisch en sociaal domein. In 2023 geven we deze verder vorm en geven we uitvoering aan een lokale uitvoeringsagenda en/of lokale afspraken. Daarnaast onderzoeken we hoe we regionaal nader kunnen samenwerken. Kansrijke Start richt zich op de eerste 1.000 dagen van een kind (vanaf zwangerschap). De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. Via het rijk komen structureel middelen beschikbaar om Kansrijke Start in alle gemeenten van Nederland blijvend te organiseren. Het rijk komt eind 2022 met een nieuwe brede SPUK-regeling op het gebied van gezondheid, sport en bewegen. Zie thema 120. Begin 2023 zal een lokale doorvertaling van deze programma’s plaats vinden om te komen tot een integraal plan ten behoeve van gezondheid, sport- en beweegstimulering, het bevorderen van cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis. De huidige regionale nota publieke gezondheid heeft een looptijd tot eind 2023.

In 2023 werken we aan een nieuwe (regionale) nota publieke gezondheid. Deze zal naar verwachting eind 2023 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De GGD werkt aan een nieuw basispakket. Raadsleden zijn uitgenodigd om mee te denken door deelname aan werksessies. Eind 2022 wordt het concept basispakket ter consultatie aan de colleges van de deelnemende gemeenten voorgelegd. De verwachting is dat de stukken voor de zienswijze worden voorgelegd aan de gemeenteraden in het voorjaar van 2023 (samen met de kadernota van de GGD). Het is de bedoeling dat het nieuwe basispakket vanaf 2024 in werking treedt. Het Nationaal Programma Onderwijs (zie ook thema 210 onderwijs) loopt door in 2023. In 2023 richten we ons op het verbeteren van het mentaal welbevinden van jeugdigen en jongeren door middel van o.a. extra inzet van de GGD, IMW en ContourdeTwern.

Beleidsindicatoren Eigen gezondheid inwoners3

Psychische gezondheid3

220 Zorg Percentage inwoners dat de eigen (lichamelijke) gezondheid als (heel) goed ervaart 2018 2019 2020 2021 0-11 jaar 97% 12-18 jaar 87% 19-64 jaar 86% 65+ 71% Percentage inwoners dat zich psychisch ongezond voelt. 2018 2019 2020 2021

3

Indicatoren zijn afkomstig uit de Gezondheidsmonitor van de GGD. De gezondheidsmonitor bevraagt ieder jaar een andere leeftijdsgroep. Hierdoor zijn niet ieder jaar voor alle leeftijdsgroep cijfers beschikbaar.

40

Roken3

Alcohol3

Drugs3

Overgewicht3

Voorzieningen Jeugdhulp

Jongeren met een delict voor de rechter Jongeren met jeugdhulp

Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdreclassering Voorzieningen: Leerlingenvervoer Regiovervoer Voorzieningen Wmo

Inzet op normaliseren

12-18 jaar 18% 19-64 jaar 14% 65+ 13% Percentage inwoners dat (dagelijks) rookt 2018 2019 2020 2021 12-18 jaar 2% 19-64 jaar 15% 65+ 10% Percentage volwassen dat alcohol drinkt / percentage jongeren dat de afgelopen vier weken alcohol heeft gedronken 2018 2019 2020 2021 12-18 jaar 35% 19-64 jaar 86% 65+ 74% Percentage jongeren dat in de afgelopen vier weken drugs gebruikt heeft 2018 2019 2020 2021 12-18 jaar 2% Percentage inwoners met overgewicht 2018 2019 2020 2021 0-11 jaar 10% 12-18 jaar 13% 19-64 jaar 53% 65+ 60% Aantal unieke cliënten met een voorziening Jeugdhulp 2018 2019 2020 2021 735 737 759 768 Percentage jongeren met een delict voor de rechter (12-21-jarigen) 2018 2019 2020 2021 0% 1% NB NB Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp 2018 2019 2020 2021 12,8% 14,8% 12,0% 12% Percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming 2018 2019 2020 2021 0,7% 1,0% 1,0% 1,0% Percentage jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering 2018 2019 2020 2021 NB 0,0% NB NB Aantal verstrekte voorzieningen leerlingenvervoer en regiovervoer 2018 2019 2020 2021 175 232 224 228 1028 998 957 924 Aantal unieke cliënten met een voorziening Wmo Begeleiding of een voorziening hulp bij huishouden 2018 2019 2020 2021 Wmo337 314 275 303 begeleiding Hulp bij 481 536 613 656 huishouden Hulp/ondersteuning ontvangen van partner, familie, vrienden of buren Hulp ontvangen

2018 NB

2019 NB

2020 71%

2021 79%

41

230 Armoede Strategische doelstellingen  Dongen is een dorp waar inwoners zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving en de regie hiervoor zelf pakken.  Iedere inwoner is sociaal en economisch zelfredzaam.  Schulden worden integraal aangepakt, problematische schulden worden voorkomen.  De hulpverlening richt zich niet alleen op het oplossen van de schulden, maar ook op het versterken van basis- en financiële vaardigheden. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Inwoners met financiële zorgen of problemen maken eerder gebruik van diensten in het kader van schuldpreventie en schulddienstverlening.  Inwoners zijn bekend met inkomensondersteunende voorzieningen zoals de ‘Dongen Doet Meeregeling’ en maken daar ook gebruik van.  Inwoners met beginnende betaalproblemen vinden en snel passende hulp aanbieden.  Bewindvoering wordt ingezet voor de inwoner die het nodig heeft. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  De precieze gevolgen van de energieprijzen, oplopende rentestand en stijgende inflatie op het lokale armoede- en schuldenbeleid en het wegvallen van de steunmaatregelen.  Het bereiken van de doelgroep en inzet van de middelen voor deze doelgroep. Door middel van het onderzoek armoedebeleid proberen we meer zicht te krijgen op het nietgebruik.

Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  De gemeente voert de wet schuldhulpverlening uit, heeft regie op de schuldhulpverlening en zet in op een integraal aanbod voor een duurzaam resultaat.  Voor de uitvoering van de wet schuldhulpverlening staat maatwerk centraal, curatieve trajecten worden modulair – en op maat – ingekocht bij een gespecialiseerde aanbieder die aangesloten is bij de NVVK.  Inwoners met een laag inkomen kunnen een beroep doen op kwijtschelding van gemeentelijke belastingen zoals is bepaald in de verordeningen voor de lokale belastingen.  Onze dienstverlening blijft toegankelijk voor iedereen. We onderscheiden geen doelgroepen maar geven wel specifieke aandacht aan inwoners die nu niet in aanmerking komen voor schuldhulpverlening. Daarom gaan we extra aandacht besteden aan in ieder geval ZZP’ers en jongeren.  We zetten in op preventie en vroeg signalering van financiële problemen, met specifieke aandacht voor jongeren en jongvolwassenen. We bieden gastlessen aan over het thema "geld" op scholen.  We willen sociale uitsluiting voorkomen en bieden inwoners een participatievoorziening in natura door middel van de ‘Dongen Doet Mee-regeling’.  We versterken de samenwerking met onze (lokale) partners, zoals SWOD, Stichting Leergeld, Werkgroep Arm in Arm en de Goederenbank.

Door een goede samenwerking versterken we netwerk rondom gezinnen die moeten leven van een laag inkomen.  Uitvoering Wet gemeentelijke schuldhulpverlening. Deze wet regelt dat gemeenten een zorgplicht hebben om inwoners door middel van integrale schuldhulpverlening te helpen bij het oplossen van schulden en het voorkomen ervan. Verbonden partijen  Kwijtschelding: Belastingsamenwerking West- Brabant.  Schuldhulpverlening particulieren: Kredietbank  Schuldhulpverlening ondernemers: Over Rood en Zuidweg & Partners

42

Accenten in beeld in 2023  Onderzoek Armoederegelingen en Schuldhulpverlening. We onderzoeken onder andere het gebruik en niet-gebruik van de armoederegelingen en passen deze aan waar nodig.  Uitvoering aanpassing Burgerlijk Wetboek inzake schuldenbewind, waarbij gemeenten adviesrecht krijgen. We werken samen met bewindvoerders en sluiten met hen een samenwerkingsovereenkomst. Met de samenwerking willen we stimuleren dat inwoners gebruik maken van gecertificeerde bewindvoerders die aangesloten zijn bij een branchevereniging. Daarnaast moet de samenwerking ertoe leiden dat er een goede overdracht van bewindvoering naar de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening gaat plaats vinden.  Stijgende energieprijzen en de daardoor dreigende energiearmoede. Regelingen die worden uitgezet door het rijk voeren wij uit op een bij Dongen passend niveau. Daarnaast ontwerpen we aanvullende maatregelen om inwoners extra te kunnen ondersteunen. Zie het voorstel hiertoe in de tweede bestuursrapportage 2022. Beleidsindicatoren 230 Armoede Schuldhulpverlening

Huishoudens WSNP

Kwijtschelding

Collectieve ziektekostenverzekering minima Stichting Leergeld

Bijzondere bijstand

% kinderen in een uitkeringsgezin

Aantal aanmeldingen schuldhulpverlening *Vanaf 01-07-2020 is de gemeentelijke regievoerder aangesteld en betreft deze indicator het aantal aanmeldingen hulp bij financiën (inclusief schuldhulpverlening) 2018 2019 2020 2021 79 75 81 139 Aantal huishoudens dat een beroep doet op de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen na het niet succesvol zijn van een minnelijk traject 2018 2019 2020 2021 17 7 1 8 Aantal minimahuishoudens dat gebruikmaakt van de kwijtschelding lokale belastingen 2018 2019 2020 2021 457 442 377 391 Aantal personen dat gebruikmaakt van de collectieve ziektekostenverzekering minima 2018 2019 2020 2021 412 437 378 467 Aantal kinderen dat gebruikmaakt van een voorziening van Stichting Leergeld 2018 2019 2020 2021 144 140 144 157 Aantal huishoudens dat gebruikmaakt van bijzondere bijstand 2018 2019 2020 2021 344 304 281 NNB Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. 2018 2019 2020 2021 3 3 4 4

43

Wat mag het kosten? Overzicht lasten en baten programma 2 Dongen Zorgt (x € 1.000) Thema Taakveld Omschrijving 210 Onderwijs 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 220 Zorg 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Wijkteams 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72 Maatwerkdienstverlening 186.82 Geëscaleerde zorg 187.1 Volksgezondheid 230 Armoede 6.3 Inkomensregelingen 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ Totaal Dongen Zorgt

Begroting 2022 Lasten Baten

Begroting 2023 Lasten Baten

Begroting 2024 Lasten Baten

Begroting 2025 Lasten Baten

Begroting 2026 Lasten Baten

2.326 9 1.044 1.273 17.552 771 2.389 1.527 441 4.036 6.872 428 1.088 1.061 865 196 20.939

2.467 9 1.359 1.099 18.447 900 3.414 936 441 4.210 6.966 428 1.151 1.117 908 209 22.031

2.154 9 1.168 976 18.374 892 3.406 983 441 4.107 6.966 428 1.151 1.116 907 209 21.644

2.502 9 1.517 976 18.365 892 3.397 983 441 4.107 6.966 428 1.151 1.096 908 188 21.962

2.575 9 1.590 976 18.364 892 3.396 983 441 4.107 6.966 428 1.151 1.096 908 188 22.034

918

918 357 3 81 1 272

109 109 1.384

632

632 493 3 342 1 147

109 109 1.234

568 54 514 493 3 342 1 147

109 109 1.170

575 61 514 493 3 342 1 147

109 109 1.177

575 61 514 493 3 342 1 147

109 109 1.177

Er heeft een actualisatie plaatsgevonden van de kapitaallasten op basis van de geactualiseerde kredieten voor de IKC’s. Voor de Anspach school geldt in het bijzonder dat met de sloop van het huidige gebouw de boekwaarde als verlies moet worden genomen. Dit zorgt voor een incidentele last in 2023. Tenslotte zijn de middelen (baten en lasten) voor het Nationaal Onderwijsplan geactualiseerd. Voor thema Zorg geldt dat de kosten voor vervoer, zowel leerlingenvervoer als Wmo-doelgroepenvervoer, zijn gestegen. De oorzaak daarvan ligt in de zogeheten NEA-index die weer voor een groot gedeelte wordt bepaald door bijvoorbeeld de hoge brandstofprijzen. Daarnaast heeft er een samenvoeging van budgetten voorliggend veld plaatsgevonden, dit is een taakveld-overstijgende verschuiving geweest. Per saldo is dit een budgettair neutrale wijziging, maar laat wel verschillen in begrote bedragen per taakveld zien. Binnen het Sociaal Domein is ook sprake van een uitbreiding van de formatie. Vanwege een verzwaring van de caseload, toenemende complexiteit en het effect van (het niet op orde zijn van) de jeugdzorgketen breiden we de procesregie Jeugdzorg met 1 fte uit. Datzelfde geldt voor inburgering.

Door een verdubbeling van de opgave huisvesting statushouders vanuit de Provincie en de opgave in verband met Oekraïense vluchtelingen wordt al twee jaar structureel ingehuurd om de caseload te kunnen verwerken. Ten slotte wordt de formatie op schuldhulpverlening uitgebreid. Door de nieuwe landelijke wetgeving maar ook door de oplopende problematiek zien wij een sterke toename in het aantal hulpvragen.

44

45

VEILIG DONGEN

Scan de QR-code voor meer informatie.

46

3. Veilig Dongen Binnen het programma "Veilig Dongen" richten we ons op het bevorderen van de objectieve en subjectieve veiligheid van inwoners, ondernemers en bezoekers. Hierbij leggen we accenten op ondermijning, cybercriminaliteit, de verbinding van zorg en veiligheid en de aanpak van overlast. De preventie van High Impact Crimes (woninginbraak, overvallen, straatroof ofwel WOS-feiten) is een reguliere taak. Tevens borgen we de crisisbeheersing, die verder is uitgewerkt in programma 320. Op al onze prioriteiten werken we intensief samen met onze netwerkpartners om zowel de fysieke als de sociale veiligheid te kunnen waarborgen. Deze partners zijn te vinden in de veiligheidsketen (politie en Openbaar Ministerie, brandweer, veiligheidsregio, omgevingsdienst, RIEC/Taskforce) maar omvat ook Enexis, belastingdienst en natuurlijk de sociale- c.q. zorgsector: sociaal team, Wmo, VeiligThuis, Zorg- en Veiligheidshuis, Halt, maatschappelijk werk, verslavingszorg, jeugdzorg etc. Ieder van deze partners is verantwoordelijk voor de uitvoering van de eigen taken, maar we zoeken nadrukkelijk de integraliteit door samen te werken in trajecten en projecten. We trekken samen op en versterken elkaar daardoor.

Bijvoorbeeld: de politie is verantwoordelijk voor de opsporing van drugspanden, maar de gemeente is verantwoordelijk voor de bestuurlijke sluiting en de belastingdienst voor het ontnemen van wederrechtelijk verkregen vermogen.

310 Openbare orde en veiligheid Strategische doelstellingen  De gemeente Dongen is, in vergelijking tot het gemiddelde van Nederland, een veilige en leefbare omgeving. Wat willen we bereiken? Beleidsdoelstellingen  Het criminaliteitsbeeld voor Dongen laat zien dat Dongen gelijk of lager scoort bij het aantal misdrijven per 10.000 inwoners dan de gemiddelde score voor geheel Nederland.  Iedere vergunningsplichtige horeca-inrichting beschikt over een geldige exploitatie- en horecavergunning, zodat voldaan wordt aan milieutechnische aspecten en de wet Bibob wordt toegepast.  In integrale afstemming binnen onze organisatie wordt de wet Bibob intensiever toegepast bij alle vergunningaanvragen. Meer inzet op de wet Bibob.  Iedere exploitatievergunning-plichtige inrichting wordt regulier gecontroleerd om te waarborgen dat de feitelijke situatie in overeenstemming is met de vergunde situatie.  In Dongen gevestigde arbeidsmigranten leven in humane omstandigheden en hebben toegang tot zorg en andere voorzieningen.  Samenwerking in de zorg- en veiligheidsketen versterken om de toenemende overlast van verwarde personen een halt toe te roepen. Beleidsrisico’s Welke risico’s kunnen onze doelstellingen in de weg staan?  De onvoorspelbaarheid van criminaliteit.

Mocht een criminele bende bijvoorbeeld besluiten om Dongen als werkgebied voor woninginbraken uit te kiezen, dan kan dat in korte tijd leiden tot een groot aantal inbraken. Daarop hebben we in repressieve zin geen enkele invloed. Uiteraard kan hier wel met preventieve middelen aandacht aan worden besteed.  Mede door extramuralisering in de zorg zien we een toenemend aantal personen met verward gedrag in de openbare ruimte. Ook zien we steeds meer overlast door personen die vanuit GGZ zelfstandig wonen, maar die ondanks de begeleiding toch zorgen voor veel woonoverlast.  De politie kampt met een capaciteitsprobleem dat in 2023 zijn dieptepunt zal bereiken. Hierdoor is een verminderd aantal uren beschikbaar voor inzet in de wijken. De druk op de gemeentelijke organisatie neemt daardoor toe, maar ook het aantal verstoringen van de openbare orde neemt hierdoor toe.

47

  

Het Openbaar Ministerie kampt met een capaciteitsprobleem waardoor er mogelijk een andere weging wordt gemaakt. Dat kan tot gevolg hebben dat er een andere focus komt te liggen op veiligheidsvraagstukken. Ondermijning, cybercriminaliteit en witwaspraktijken kunnen bedreigingen vormen voor de rechtsorde en het openbaar bestuur. De veiligheidsregio Midden- en West Brabant is bezig met het herijken van haar taak en verantwoordelijkheden.

Wat gaan we daarvoor doen? Belangrijkste reguliere taken  We geven uitvoering aan het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 door middel van het jaarlijks uitvoeringsprogramma, als onderdeel van het integrale handhavingsuitvoeringsprogramma. Daarbij zetten we in de speerpunten: ondermijning, cybercriminaliteit, verbinding van zorg en veiligheid en de aanpak van overlast. In het werk leggen we accenten bij preventie en voorlichting, het stimuleren van meldingsbereidheid bij overlast en criminaliteit.  Vanuit een heldere gemeentelijke regierol, korte lijnen, professionele relaties en onderling vertrouwen, verzorgen we een preventieve en accurate integrale aanpak op alle terreinen die het veiligheidsdomein aangaan. We betrekken daarbij de partners die nodig zijn om de overlast effectief aan te pakken.  Boa's zien toe op het naleven van APV-regels en sommige bijzondere wetten. Ook adviseren ze ondernemers en verenigingen hoe om te gaan met de geldende regels. De boa-capaciteit is in 2021 tijdelijk uitgebreid. Na een positieve evaluatie van de effecten en de noodzaak van deze uitbreiding, willen we in 2023 deze capaciteit een structureel karakter geven. De samenwerking met de politie wordt versterkt.  Onze wijk-GGD'ers hebben een goed zicht op de groep verwarde personen. Samen met hen en de zorgketen bieden wij deze groep snelle en duurzame hulp ter voorkoming van escalatie.

 Er zijn reguliere overleggen waarin gemeentelijke teams, Casade en politie deelnemen om de aanpak te bespreken en af te stemmen. Verbonden partijen Veiligheidscollege, GGZ, GGD, OM, Zorg en Veiligheidshuis. Accenten in beeld in 2023  Ondermijning: We continueren de samenwerking met de ketenpartners (zoals politie, belastingdienst, Enexis en Taskforce/RIEC) in het tegengaan van ondermijning. We besteden aandacht aan het tegengaan van witwaspraktijken.  In opdracht van de gemeenteraad werd in 2021 en 2022 extra aandacht besteed aan de huisvesting van arbeidsmigranten. Deze aanpak (in de vorm van het LSI-project) wordt in 2023 voortgezet.  We gaan het vergunningenbestand voor horecagelegenheden op orde brengen. Dit betreft behalve de vergunning in het kader van de Alcoholwet ook in een aantal gevallen een exploitatievergunning. In dit verband vindt ook een beoordeling vanuit de wet Bibob plaats in het kader van tegengaan van ondermijning. Dit leidt tot extra werk in zowel de vergunningverlening als het uitvoeren van de Bibob-toetsen. We gaan dit met externe ondersteuning projectmatig oppakken.  Het evenementenbeleid en Bibob-beleid wordt herzien, dit leidt tot extra vergunningaanvragen en afhandeling in vervolg daarop van Bibob-aanvragen.  Er vinden integrale controles plaats in het buitengebied om een duidelijk beeld te krijgen van de bedrijvigheid die daar plaatsvindt.

Beleidsindicatoren 310 Openbare orde en veiligheid Verwijzingen Halt Winkeldiefstallen

Aantal verwijzingen Halt 2018 2019 2020 21 31 16 Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners 2018 2019 2020 0,2 0,8 0,8

2021 24 2021 0,7

48

Zedenmisdrijven Diefstallen uit woningen Vernielingen en misdrijven tegen de openbare ruimte Drugspanden Aangetroffen Waarschuwingen Sluitingen Gebruikershoeveelheid e.d. Informatiebijeenkomsten

Integrale controles Ketenaanpak Overlast Verwarde personen Jeugd

Aantal zedenmisdrijven per 10.000 inwoners. 2018 2019 2020 2021 2,8 4,1 3,1 0,7 Aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners. 2018 2019 2020 2021 1,4 1,2 1,0 0,9 Aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte per 1.000 inwoners. 2018 2019 2020 2021 3,7 4,0 4,4 2,8 Aantal sluitingen drugspanden 2018 2019 2020 2021 12 10 10 NNB 0 0 2 NNB 11 10 4 NNB 1 0 4 NNB Aantal informatie- en preventiebijeenkomsten bewustwording en meldingsbereidheid 2018 2019 2020 2021 NB 1 3 0 Aantal integrale bestuurlijke controles 2018 2019 2020 2021 NB NB 58 0 Aantal besproken unieke casussen ketenaanpak zorg en veiligheid 2018 2019 2020 2021 NB NB 45 NNB Aantal meldingen overlast 2018 2019 2020 2021 26 25 31 34 20 29 26 NNB