CConstaterende datDoetinchem
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2027 gemeente Doetinchem

informatieve raadsbijeenkomst 1 oktober 2026, gemeente DoetinchemBij agendapunt: 1: Begroting 2027 gemeente Doetinchem83.964 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 10

We werken daarbij aan de kwaliteit van de samenwerking met en onder partners, om de ontwikkelkansen van jeugdigen zo goed mogelijk te waarborgen. Wat gaan we daarvoor doen? -B.1 We voeren de werkagenda onderwijskansen uit De werkagenda maakt onderdeel uit van het geactualiseerde beleidskader onderwijsachterstanden 2027–2030. Deze bieden we eind 2026 aan bij de raad. 31 Daarbij richten we ons onder meer op taalontwikkeling, vroegsignalering, opvoedondersteuning en het versterken van de betrokkenheid van ouders. -B.2 We blijven de ‘Rijke Schooldag’ stimuleren Vanuit de educatieve agenda werken we samen met het onderwijs aan het doorontwikkelen en uitbreiden van een verrijkte schooldag voor alle kinderen op de scholen in Doetinchem. Als gemeente zorgen we dat het onderwijs, in samenwerking met lokale partners, een samenhangend aanbod kan realiseren van onderwijs, sport, cultuur, ontmoeting, waaronder een bibliotheek op school. Dit vinden we belangrijk, omdat het de scholen ontlast en extra ontwikkelkansen voor de kinderen creëert. Scholen maken hierin zelf keuzes die aansluiten bij hun praktijk en wensen. Ook in 2027 stimuleren we die keuzes en sluiten hierop aan, ook bij het maken van afspraken met onze verbonden partijen zoals Sport-ID, Amphion Cultuurbedrijf en Buurtplein, en de bibliotheek.

We pakken onze rol door gesprekspartner te zijn voor het onderwijs en dit te verbinden aan het zijn van opdrachtgever voor de (verbonden) partijen. -B.3 We verbeteren en verstevigen samenwerkingsafspraken tussen gemeente, Buurtplein, onderwijs en jeugdhulpverlening Op basis van de Jeugdwet en de ontwikkelingen in het kader van passend en inclusief onderwijs, werken we in 2027 aan het verbeteren en verstevigen van de samenwerking met onze partners Buurtplein, onderwijs en jeugdhulpverlening. Naast het bieden van een 'rijke schooldag’ is er voor sommige jeugdigen extra ondersteuning nodig om zich te kunnen ontwikkelen. Onderwijs en gemeenten hebben hierin hun eigen taken en verantwoordelijkheden op basis van wetgeving. De actuele en maatschappelijke ontwikkelingen zorgen voor een groeiende behoefte om kinderen sneller, dichterbij en met meer effect te ondersteunen. Gemeenten en onderwijs moeten hierin gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen, in het belang van de jeugdigen. Samen met de regiogemeenten en de samenwerkingsverbanden van het onderwijs werken we, op basis van een gezamenlijk plan, nieuwe afspraken uit. -B.4 We bouwen verder aan toekomstbestendige schoolgebouwen In 2024 is door de gemeenteraad het ‘Integraal Huisvestingsplan Onderwijs - Ruimte om te groeien’ vastgesteld.

Dit document is ook in 2027 het kompas op basis waarvan we werken aan toekomstbestendige schoolgebouwen in onze gemeente. Wat willen we bereiken? C. Gelukkige, gezonde en vitale inwoners We willen dat al onze inwoners zo gelukkig, gezond en vitaal mogelijk zijn. Een gezonde en gelukkige bevolking vormt de basis voor brede welvaart en een sterke samenleving. We investeren in gezondheid en preventie om de druk op zorg en voorzieningen te beheersen. De focus hierbij ligt op vroegtijdige signalering en het toegankelijk en dichtbij organiseren van ondersteuning. Gezonde leefstijl en preventie is in Doetinchem de norm. We hanteren de visie van Positieve Gezondheid: gezondheid is meer dan fysieke en mentale gezondheid. Het gaat ook over meedoen, zingeving, financiële onafhankelijkheid en een fijne woonplek. Wat gaan we daarvoor doen? -C.1 We zetten in op een gezonde leefomgeving voor jongeren We starten met de eerste activiteiten uit de uitvoeringsagenda van het Preventie - en Handhavingsplan. Het plan dat we met de regio maken vertalen we naar de lokale situatie in Doetinchem. Uiterlijk begin 2027 leveren we het plan op, waarin we aandacht hebben voor de fysieke en sociale omgeving waarin jongeren opgroeien en tegelijk met het plan worden de kosten hiervan in beeld worden gebracht. We geven ouders handvatten om de norm van geen alcohol onder de 18 en niet vapen actief uit te dragen.

Daarnaast zetten we in op een alcohol- en nicotinevrije school- en sportomgeving. We willen dat evenementen worden georganiseerd binnen heldere, eenduidige kaders waarin de NIX18-norm uitgedragen wordt en vanzelfsprekend is. Daarmee willen we zoveel mogelijk voorkomen dat jongeren in aanraking komen met alcohol, roken en middelen. 32 -C.2 We werken verder aan de Gezondste Regio en geven verdere uitvoering aan de werkagenda’s van het Integraal Zorgakkoord (IZA) en Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) We voeren verkennende gesprekken uit en werken (verder) aan de implementatie van het leefstijlloket in het ziekenhuis en ondersteuning in de wijk. Met de JOGG-aanpak (Gezonde jeugd, Gezonde toekomst, voorheen Jongeren op gezond gewicht) zetten we blijvend in op een gezonde jeugd en gezonde toekomst. Zo streven we naar een gezonde (leef)omgeving voor onze kinderen door in te zetten op een gezonde sportomgeving. Daarnaast hebben we de jaarlijkse Waterweek en de campagne Trommel zonder Rommel. -C.3 We zetten de activiteiten die in het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) zijn gestart voort binnen de basisfunctionaliteiten van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Het GALA loopt eind 2026 af. Vanaf 2027 implementeren en bestendigen we de ketenaanpakken, die we lokaal vanuit het GALA hebben opgezet, binnen het AZWA.

Dit zijn onder anderen de ketenaanpakken Kind naar Gezonder Gewicht, Volwassenen naar Gezonder Gewicht, Kansrijke Start, Valpreventie en Sociaal Verwijzen (voorheen Welzijn op Recept). -C.4 We bereiden ons voor op periodes van hitte Door klimaatverandering krijgen we te maken met meer periodes van hitte. Hitte heeft effect op de gezondheid, vooral voor de kwetsbare inwoners. Voorafgaand aan en tijdens periodes van hitte communiceren we actief richting onze partners en inwoners. De foc us ligt daarbij op handelingsperspectief: tips om de hitte te bestrijden en de oproep om naar elkaar om te kijken. Ook brengen we in 2027 koele plekken in kaart in openbare gebouwen, waar inwoners naartoe kunnen als zij even een koele plek nodig hebben. Oo k realiseren we twee groene koelteplekken in de openbare ruimte. De uitwerking hiervan is te vinden in programma 4, Duurzame en gezonde leefomgeving. Wat willen we bereiken? D. Gezond en sportief leven voor onze inwoners Sport en bewegen dragen bij aan brede welvaart en een sterke samenleving: het zorgt voor verbinding, geluk, gezondheid, meedoen en het gevoel van erbij horen. We blijven daarom inzetten op sport en gezond bewegen, zowel fysiek als sociaal. Door dit in samenhang te bekijken ontstaat er meer sociale cohesie en een grotere kansengelijkheid. Sport en bewegen bieden vermaak en ontspanning en vergroten de veerkracht van inwoners.

Hiermee bouwen we gericht aan een veerkrachtige, inclusieve en toekomstbestendige samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? -D.1 We stellen een Integraal Accommodatieplan (IAP) Sport op Om de sportaccommodaties ook in de toekomst kwalitatief hoogwaardig, toegankelijk en duurzaam te houden investeren we gericht in onze maatschappelijke voorzieningen. Vernieuwing en multifunctioneel gebruik zijn daarbij essentieel. Daarom stellen we in 2027 een Integraal Accommodatieplan (IAP) Sport op, dat aansluit bij de ontwikkelstrategie voor maatschappelijk vastgoed (zie programma 2). We brengen de investeringsopgave voor sportvoorzieningen in samenhang in beeld en vertalen deze naar een structurele en toekomstbestendige investeringsplanning. Een deel van de benodigde maatregelen en projecten is zo urgent dat de uitvoering al in 2027 start. Onderdeel van het IAP Sport is extra aandacht voor spelen en bewegen in de openbare ruimte. Dit doen we in samenhang met de activiteiten uit programma 4, duurzame en gezonde leefomgeving. We zetten in op sportieve buitenruimtes, die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten. 33 -D.2 We zorgen voor accommodaties voor het bewegingsonderwijs en de breedtesport In Sportcentrum Rozengaarde realiseren we twee zaaldelen voor het bewegingsonderwijs en de breedtesport. Dit doen we op basis van onze wettelijke huisvestingsplicht.

Met groot onderhoud investeren we in de SaZa Topsporthal. Zodoende maken we beide accommodaties toekomstbestendig en faciliteren we de breedtesport en het bewegingsonderwijs op een passende wijze. Deze zijn beide als investering opgenomen in het Meerjaren Investeringsplanning (MIP). Dit sluit aan bij de ontwikkelstrategie maatschappelijke voorzieningen. -D.3 We verduurzamen zwembad Rozengaarde en onderzoeken de toekomstbestendigheid van de voorziening Zwembad Rozengaarde staat voor een urgente verduurzamingsopgave. Met het door Sport-ID ontwikkelde verduurzamingsplan, waarvoor al subsidie is ontvangen, verlagen we het energieverbruik en verbeteren we de exploitatie van Sport-ID. De investering heeft een korte terugverdientijd. Hiermee zetten we een belangrijke stap richting een duurzaam en toekomstbestendig zwembad. Tegelijkertijd starten we in 2027 met de planvorming voor de toekomst van het zwembad. In lijn met de coalitieagenda onderzoeken we welke functies, omvang en locatie het beste passen bij de behoeften van Doetinchem op de lange termijn. Dit traject sluit aan bij de ontwikkelstrategie maatschappelijke voorzieningen. -D.4 We revitaliseren Sportpark Bezelhorst Topsport en breedtesport versterken elkaar en horen thuis in Doetinchem.

Daarom zetten we de ontwikkeling van Sportpark Bezelhorst voort, met als doel een toekomstbestendig sportpark en passende huisvesting voor de gebruikers. Hiermee faciliteren we zowel topsport als breedtesport en dragen we bij aan een betere spreiding van sportvoorzieningen binnen de gemeente. In samenwerking met De Graafschap onderzoeken we de mogelijkheden voor een toekomstbestendige, topsportwaardige accommodatie, waarbij alle ontwikkelingen in samenhang worden bekeken. -D.5 We scherpen de inzet op sport- en beweegstimulering aan Op basis van de vastgestelde visie ‘Samen sportief vooruit’ scherpen we onze inzet in 2027 aan. We zetten in op de ondersteuning van de meest kwetsbare inwoners. Daarnaast creëren we een wijkgerichte aanpak om sport en bewegen verder te stimuleren. Ook ondersteunen we sportaanbieders en verenigingen op organisatorisch en maatschappelijk vlak. Deze activiteiten zijn uitgewerkt in het aanvalsplan ‘Samen sportief vooruit’ en worden onderdeel van de opdracht aan Sport-ID. Wat willen we bereiken? E. De transformatie van het sociaal domein Mensen komen het meest tot hun recht wanneer ze eigen regie ervaren en mee kunnen doen in de samenleving. We verstevigen de sociale basis in buurten en wijken en versterken het integraal werken. We blijven sturen en houden grip op de uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Wmo en individuele voorzieningen jeugdhulp.

De functie van het lokaal team binnen Buurtplein maken we toekomstbestendig, zodat het is toegerust op de uitvoering van nieuwe wet- en regelgeving op basis van de Jeugdwet en de Wmo. We versterken inclusieve ontmoeting en sociale netwerken; de opgave uit de visie op wonen en zorg. Kortom: we bouwen stap voor stap aan een sterk en sociaal Doetinchem, waarin zoveel mogelijk mensen gewoon meedoen, zich thuis voelen en zich kunnen ontplooien. Wat gaan we daarvoor doen? -E.1 We investeren in een stevig lokaal team binnen Buurtplein Buurtplein is onze uitvoeringsorganisatie voor het sociaal domein. Om te voldoen aan de landelijke richtlijnen voor stevige lokale teams en de Hervormingsagenda Jeugd, hebben we in 2026 samen met Buurtplein businesscases uitgewerkt. Buurtplein is in 2026 d eels gestart met de uitvoering hiervan, die doorloopt in 2027. 34 Om de functie van het lokaal team toekomstbestendig te maken is een investering in de vorm van een personele uitbreiding noodzakelijk. Hiermee kan Buurtplein voldoen aan de gewenste verschuiving naar laagdrempelig en preventieve ondersteuning in hun rol al s voorliggende voorziening. Inzet op preventie, vergroten van weerbaarheid en normalisatie is nodig om de stijgende vraag naar psychische hulp terug te dringen.

Door in te zetten op een goed uitgerust lokaal team verlagen we de inzet van geïndiceerde individuele voorzieningen Jeugdhulp en maatwerkvoorzieningen Wmo. -E.2 We borgen de werkwijze van het Doetinchems Doorbraakteam Aan de hand van de doorbraakmethode zoekt het Doetinchems Doorbraakteam naar alternatieve mogelijkheden om inwoners de ondersteuning te geven die zij nodig hebben, met name voor situaties waarin de bureaucratie ervoor zorgt dat een inwoner vastloopt. In 2025 en 2026 pasten we deze methode succesvol toe in meerdere cases. In 2027 willen we de methode in een werkwijze structureel borgen. -E.3 We werken aan een stevige sociale basis De sociale basis gaat over wat er is om een prettige, verbonden gemeenschap te ondersteunen. Deze basis zorgt ervoor dat inwoners kunnen participeren in hun sociale relaties. Op het gebied van (arbeidsmatige) dagbesteding, ontwikkeling en begeleiding naar werk brengen we de dienstverlening in beeld en scherpen we de opdrachten aan. Voorzieningen die nodig zijn om de sociale basis te verstevigen werken we uit in de ontwikkelstrategie Maatschappelijke voorzieningen, zie ook programma 2. -E.4 We herijken het beleid voor mantelzorg en vrijwilligerswerk In een vitale samenleving staat het gewone leven centraal en is samenredzaamheid het uitgangspunt.

Vrijwilligers, mantelzorgers en sociale netwerken vormen daarbij een belangrijke basis voor gezondheid en welzijn. Waar inwoners het zelf of samen kunnen organiseren, stimuleren en versterken we dat. Hiervoor herijken we in 2027 ons beleid gericht op mantelzorgers, van jong tot oud, en de uitvoering van het vrijwilligerswerk binnen onze gemeente. -E.5 We evalueren de nieuwe aanpak Hulp bij het huishouden In 2027 evalueren we de nieuwe aanpak 'Hulp bij het huishouden – De basis op orde'. Daarbij houden we rekening met de toekomstige aanpassingen in de wet, zoals bijvoorbeeld het abonnementstarief en de wijziging in de Wmo waarbij Hulp bij het huishouden geen onderdeel meer van de maatwerkvoorzieningen zal zijn voor inwoners die dit zelf kunnen betalen. De uitkomsten van de evaluatie vormen de basis voor eventuele beleidsmatige of uitvoeringsgerichte aanpassingen. -E.6 We versterken ons opdrachtgeverschap richting verbonden partijen en zijn scherp op subsidies We nemen een stevigere rol in relatie tot onze verbonden partijen. Daarvoor is het nodig dat we onze visie en ambities verduidelijken en regie nemen. De verbonden partijen dragen zorg voor beleidsrijke en inhoudelijke uitvoering. Wanneer zij gebruik maken van diensten van derden, dan nemen zij de rol van opdrachtgever op zich in plaats van de gemeente.

Dat betekent dat de gemeente minder vaak direct zelf subsidieverstrekker zal zijn. Bij subsidies gaan we scherper beoordelen of de activiteiten aantoonbaar bijdragen aan onze maatschappelijke doelen. Wat willen we bereiken? F. Kwetsbare inwoners hebben een passende plek om te wonen We streven naar balans in beschermd wonen en maatschappelijke opvang, zodat we onze kwetsbaarste inwoners een dak boven het hoofd kunnen bieden en optimaal uitvoering kunnen geven aan opvang en bescherming. Iedere inwoner verdient een passende plek om te wonen. 35 Wat gaan we daarvoor doen? -F.1 We breiden het aantal lokale plekken voor dak- en thuislozenopvang uit We werken in de regio verder aan de Achterhoekse visie Nationaal actieplan dak- en thuislozen. Voor Doetinchem betekent dit dat we naast de al bestaande regionale opvangvoorziening, voor dag- en nachtopvang, ook lokale plekken voor crisisopvang realiseren. -F.2 We ontwikkelen het pand aan de Amphionstraat verder door In een deel van het gebouw aan de Amphionstraat, waar nu dak- en thuislozen worden opgevangen, onderzoeken we welke invullingen voor wonen mogelijk zijn. In 2027 leveren we hiervoor een programma van eisen op.

-F.3 We vergroten de uitstroom van maatschappelijk opvang en beschermd wonen We maken samen met de regiogemeenten en de woningcorporaties een regionale huisvestingsverordening en werken uit hoe we urgente aandachtsgroepen, waaronder de uitstroom uit de maatschappelijke opvang en beschermd wonen, een grotere kans geven op uitstroom naar een woning. We sluiten aan bij de mogelijkheden die de Wet versterking regie volkshuisvesting biedt. Dit is verder uitgewerkt in programma 2, Aantrekkelijke stad en dorpen. -F.4 We borgen de lokale aanpak onbegrepen gedrag en leggen de verbinding met veiligheid en zorg Tot en met 2027 werken we met een verbindingsofficier aan een lokale aanpak onbegrepen gedrag. In 2027 evalueren we de aanpak, waaronder het leggen van de verbinding met veiligheid en zorg. We richten ons daarbij op een structurele inbedding vanaf 2028. -F.5 We zoeken naar woonoplossingen voor mensen die ernstige overlast veroorzaken in de wijken van de gemeente Doetinchem en in de woningen van Site Mensen die ernstig overlast veroorzaken en nu in een huur- of koophuis in Doetinchem wonen, behoren ook tot de kwetsbare doelgroep waarvoor een passende woonplek noodzakelijk is. Voor deze doelgroep mag op basis van ervaringen verondersteld worden dat een verhuizing naar een ander regulier huis tot zelfde problemen gaat leiden.

Zij kunnen niet in een reguliere wijk, opvang of instelling wonen en verblijven vanwege ernstige overlast of persoonlijke problematiek. We vinden het onderdeel van onze verantwoordelijkheid als gemeente om voor deze mensen naar woonoplossingen te zoeken. Dit werken we in 2027 verder uit. Wat willen we bereiken? G. In Doetinchem doet iedereen mee In Doetinchem doet iedereen mee, jong en oud, met of zonder beperking, ongeacht geaardheid, afkomst of geloof. Dit is niet voor iedereen even vanzelfsprekend, daarom hebben we oog voor mensen die daarbij ondersteuning kunnen gebruiken. Wat gaan we daarvoor doen? -G.1 We zetten in op snelle integratie van nieuwkomers We zorgen ervoor dat nieuwkomers zo snel mogelijk actief mee kunnen doen aan onderwijs, werk, vrijwilligersactiviteiten en het verenigingsleven. Dit doen we in samenwerking met het COA, de verbonden partijen en de verenigingen. -G.2 We werken aan een diverse en inclusieve samenleving Op basis van de evaluatie herijken we de uitvoeringsagenda Divers in Doetinchem. We betrekken de projectgroep Diversiteit & Inclusie, we ondersteunen burgerinitiatieven die bijdragen aan een diverse en inclusieve samenleving en hebben oog voor onze eigen r ol als werkgever. -G.3 We zetten in op inclusieve ontmoetingsplekken Voor ontmoetingsplekken die voor iedereen toegankelijk zijn, brengen we aanbod, vraag en behoefte in beeld.

Waar de kans zich concreet voordoet of waar een fysieke ontwikkeling plaatsvindt, versterken we de mogelijkheden voor alle inwoners, met of zonder hulpvraag. Welke verbonden partijen dragen bij aan de realisatie van deze doelstellingen? We werken samen met: • | Buurtplein BV • | GGD Noord- en Oost-Gelderland • | Sport-ID Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen in deze begroting. Wat mag het kosten? Programma 1 | Realisatie Begroting ná Begroting | Meerjaren- | Meerjaren- | Meerjaren- bedragen x | 2025 | wijziging | 2027 | raming 2028 | raming 2029 | raming 2030 € 1.000 | 2026 Omschrijving BATEN Bestaand beleid | 23.694 | 14.377 | 11.201 | 13.158 | 12.955 | 13.125 Nieuw beleid | - | - | 5.240 | 6.472 | 4.741 | 692 Het geraamde | 23.694 | 14.377 | 16.441 | 19.630 | 17.696 | 13.817 totaal van baten Onttrekking aan | 2.995 | 3.102 | 761 | 1.320 | 1.522 | 2.903 de reserves Het geraamde | 26.689 | 17.479 | 17.202 | 20.950 | 19.218 | 16.720 resultaat van baten LASTEN Bestaand beleid | 135.559 | 131.308 | 131.644 | 132.999 | 130.598 | 131.397 Nieuw beleid | - | - | 6.192 | 8.505 | 6.047 | 2.599 Het geraamde | 135.559 | 131.308 | 137.836 | 141.504 | 136.645 | 133.996 totaal van lasten Toevoegingen aan | 5.440 | 2.946 | 2.195 | 2.398 | 2.397 | 2.397 de reserves Het geraamde | 140.999 | 134.254 | 140.031 | 143.902 | 139.042 | 136.393 resultaat van lasten

SALDO Bestaand beleid | -111.865 | -116.931 | -120.443 | -119.841 | -117.643 | -118.272 Nieuw beleid | - | - | -952 | -2.033 | -1.306 | -1.907 Het geraamde | -111.865 | -116.931 | -121.395 | -121.874 | -118.949 | -120.179 totaal saldo van baten en lasten Saldo | -2.445 | 156 | -1.434 | -1.078 | -875 | 506 onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves Het geraamde | -114.310 | -116.775 | -122.829 | -122.952 | -119.824 | -119.673 resultaat programma 1 36 Indeling programma per taakveld In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het begrotingsjaar uitgesplitst per taakveld. Hierbij is eveneens onderscheid gemaakt in bestaand en nieuw beleid. De indeling per taakveld en activiteit staan in paragraaf 4.1.2. De toelichting op het overzicht van baten en lasten.

Baten per taakveld | Bedrag | Bedrag Lasten per taakveld | Bedrag | Bedrag (bedragen x € 1.000) | bestaand | nieuw | (bedragen x € 1.000) | bestaand | nieuw beleid | beleid | beleid | beleid 4.3 Onderwijsbeleid en | 4.863 | -12 6.811 Beschermd wonen | 31.219 leerlingzaken | (WMO) 6.1 Samenkracht en | 2.185 | 357 6.752 Jeugdhulp ambulant | 16.897 | -74 burgerparticipatie | regionaal 6.812 Maatschappelijke- en | 1.051 | 6.1 Samenkracht en | 9.070 | 760 vrouwenopvang (WMO) | burgerparticipatie 5.2 Sportaccommodaties | 963 | 84 6.711 Huishoudelijke hulp | 8.887 (WMO) 6.811 Beschermd wonen | 804 | 6.762 Jeugdhulp met verblijf | 7.065 (WMO) | regionaal 5.1 Sportbeleid en activering | 533 | 6.22 Toegang en | 6.808 eerstelijnsvoorzieningen Jeugd 6.711 Huishoudelijke hulp | 367 | 6.21 Toegang en | 6.798 | 1.131 (WMO) | eerstelijnsvoorzieningen WMO 6.92 Coördinatie en beleid | 285 | 4.2 Onderwijshuisvesting | 6.656 | 12 Jeugd 6.752 Jeugdhulp ambulant | 103 | 6.812 Maatschappelijke- en | 6.654 regionaal | vrouwenopvang (WMO) 4.2 Onderwijshuisvesting | 65 | 4.3 Onderwijsbeleid en | 6.624 leerlingzaken 6.821 Jeugdbescherming | - | 5.1 Sportbeleid en activering | 4.817 | 50 6.21 Toegang en | 613 6.712 Begeleiding (WMO) | 4.194 eerstelijnsvoorzieningen WMO 7.1 Volksgezondheid | -18 | 4.198 6.713 Dagbesteding (WMO) | 3.189 Totaal baten programma 1 | 11.201 | 5.240 7.1 Volksgezondheid | 2.996

| 4.198 5.2 Sportaccommodaties | 2.517 | 115 6.60 Hulpmiddelen en | 2.345 diensten (WMO) 6.821 Jeugdbescherming | 1.955 6.763 Jeugdhulp met verblijf | 929 landelijk 6.91 Coördinatie en beleid | 811 WMO 6.92 Coördinatie en beleid | 562 Jeugd 6.822 Jeugdreclassering | 237 6.792 PGB Jeugd | 228 6.23 Toegang en | 185 eerstelijnsvoorzieningen Integraal Totaal lasten programma 1 | 131.643 | 6.192 Toelichting algemeen nieuw beleid Voor de ontwikkeling van het bestaande beleid verwijzen we u naar hoofdstuk 4.1.2. De toelichting op het overzicht van baten en lasten. In dit hoofdstuk specificeren we per programma en per taakveld de ontwikkeling van de baten en lasten per activiteit. De samenvattende tabel van het nieuwe beleid staat in paragraaf 2.4 Ontwikkelingen. In de onderstaande tabellen wordt een toelichting gegeven op het nieuwe beleid. 37 Nummer 1 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 SaZa Topsporthal | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | M. Op de Weegh 2027 Lasten | 50 | 50 | 50 | 50 Saldo | -50 | -50 | -50 | -50 SaZa Topsporthal is een belangrijke maatschappelijke voorziening in Doetinchem. Het is een brede maatschappelijke accommodatie, die ook het beroepsonderwijs en enkele commerciële partijen bedient.

Om de continuïteit van de voorziening te waarborgen, deden we onderzoek naar een toekomstbestendige | SaZa Topsporthal. De gemeente en de stichting onderzochten samen hoe de | eigendoms-, beheer- en exploitatiestructuur toekomstbestendig kan worden ingericht. Op basis van deze verkenning is het wenselijk om het eigendom van de | accommodatie over te nemen. Hiermee behouden we een toekomstbestendige topsport | - en evenementenvoorziening. In 2027 investeren we daarom in de uitvoering van het toekomstplan | (zie de specificatie van de investeringen staat in hoofdstuk 4.2.1. De financiële positie, onderdeel | 4. Investeringen) | en de dekking van aanvullende structurele exploitatielasten (€ | 50.000). Hiermee blijft de topsporthal toekomstbestendig en wordt voorzien in de dekking van het benodigde groot onderhoud. Nummer 2 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Herijking vastgoedfonds | Baten | 79 | 79 | 79 | 79 Aanmelding begroting | R. Steintjes 2027 Lasten | 75 | 75 | 75 | 75 Saldo | 4 | 4 | 4 | 4 We actualiseerden het vastgoedfonds, zodat onze vastgoedportefeuille aansluit bij de maatschappelijke opgaven en toekomstig gebruik.

Op basis van de herijking maakten we keuzes over het behouden, ontwikkelen of afstoten van vastgoed en het actualiseren van de onderhoudsbudgetten op de actuele bouw- en onderhoudskosten. Op basis van deze eerste actualisatie concludeerden we dat we op exploitatieniveau per saldo een kleine € 10.000 tekortkomen (zie ook programma 2, volgnummer 11 en programma 3, volgnummer 25). Hiermee zorgen we voor een doelmatige inzet van gemeentelijk vastgoed en een financieel duurzaam beheer van onze gebouwen. Nummer 3 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Wijken- en dorpendeals | Baten | 350 | 700 | - | - Aanmelding begroting | R. Hummelink 2027 Lasten | 700 | 1.400 | - | - Saldo | -350 | -700 | - | - We werken samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties aan sterke en leefbare wijken en dorpen. Daarvoor sluiten we wijken- en dorpendeals met de Provincie. Om gebruik te maken van die regeling is cofinanciering nodig, waarmee we provinciale middelen optimaal benutten. In 2027 gaan we aan de slag voor de wijken De Hoop en Oosseld met cofinanciering van € 350.000. In 2028 is dat € | 700.000 voor De Huet en Bezelhorst/Kruisberg/IJkenberg, Overstegen en Centrum. Hiermee versterken we de leefbaarheid, betrokkenheid en kwaliteit van de leefomgeving in onze gemeente.

38 Nummer 4 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw beleid | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Voortzetten participatie- | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | J. Huizinga aanpak | 2027 Lasten | 30 | 30 | 30 | - Saldo | -30 | -30 | -30 | - We betrekken inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief bij de ontwikkeling van onze gemeente. Daarom zetten we het platform “Denk mee Doetinchem” en de participatiemethodiek “Het Relevant Gesprek” de komende drie jaar verder voort. Hiermee kunnen inwoners blijven meedenken en meepraten over plannen en projecten die hun leefomgeving raken. Zo versterken we de kwaliteit van participatie en geven we invulling aan de wettelijke participatieopgave. | De dekking is opgenomen bij volgnummer 34 (programma | 5). Nummer 5 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkelingen Buurtplein | Baten | 613 | 613 | 613 | 613 Aanmelding begroting | R. Hummelink 2027 Lasten | 1.057 | 1.057 | 1.057 | 1.057 Saldo | -444 | -444 | -444 | -444 Buurtplein speelt een belangrijke rol in het bieden van laagdrempelige ondersteuning en het versterken van preventie voor inwoners van Doetinchem.

Door de sterke groei van de organisatie (van 72,8 fte in 2015 naar 131,9 fte in 2026) is versterking van de aansturing en ondersteuning noodzakelijk. Om de organisatie toekomstbestendig te houden, breiden we de overhead uit met 2,9 fte voor management en HR-capaciteit (€ 388.000). Daarnaast neemt de vraag naar ondersteuning toe als gevolg van demografische ontwikkelingen, waaronder vergrijzing en de groei van het aantal inwoners. Ook landelijke ontwikkelingen zoals de Hervormingsagenda Jeugd, het Integraal Zorgakkoord (IZA), de Aanpak Zorg voor de Toekomst (AZWA) en de versterking van lokale teams leiden tot een grotere inzet op preventie en laagdrempelige ondersteuning. Hierdoor nemen zowel de werkzaamheden op het gebied van preventie als de begeleiding naar passende zorg en ondersteuning toe. Om deze opgave te kunnen uitvoeren, is uitbreiding van de capaciteit in het primaire proces met 6,7 fte noodzakelijk (€ 669.000). De totale structurele uitbreiding bedraagt € 1.057.000 Hiervan kan € 613.000 worden gedekt vanuit middelen uit IZA, AZWA en een verschuiving van middelen uit maatwerkvoorzieningen. Voor het resterende bedrag van € 444.000 wordt een structurele budgetuitbreiding gevraagd.

39 Nummer 6 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw beleid | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vervangingsinvesteringen | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | R. Steintjes (VVI) | 2027 Lasten | 41 | 176 | 102 | 159 Saldo | -41 | -176 | -102 | -159 Vervangingsinvesteringen zien toe op de noodzakelijke vervanging van bestaande activa vanwege veroudering of slijtage, met als doel het behoud van de huidige dienstverlening en functionaliteit. De kosten van vervangingsinvesteringen zijn de afgelopen jaren gestegen door hogere prijzen voor materialen en arbeid, inflatie en aangescherpte duurzaamheids- en kwaliteitseisen. Hierdoor zijn aanvullende investeringen nodig om bestaande activa tijdig te vervangen en de huidige functionaliteit en dienstverlening te behouden. De specificatie van de investeringen staat in hoofdstuk 4.2.1. De financiële positie, onderdeel | 4. Vervangingsinvesteringen. Nummer 7 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Sociale Veiligheid | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | M. Boumans 2027 Lasten | 30 | - | - | - Saldo | -30 | - | - | - We vergroten het inzicht in de sociale veiligheid in onze wijken door wijkscans op te stellen op basis van gemeentelijke en openbare gegevens.

De uitkomsten helpen ons om samen met inwoners en partners gerichter te werken aan veilige, leefbare buurten. Waa | r mogelijk benutten we bestaande onderzoeken, zodat informatie efficiënt wordt ingezet en beter met elkaar wordt verbonden. De kosten voor al deze wijkscans bedragen naar verwachting € 30.000 (zie ook programma 2, volgnummer 17). Nummer 8 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 IZA-AZWA middelen | Baten | 4.198 | 5.080 | 4.050 | - Aanmelding begroting | M. Op de Weegh 2027 Lasten | 4.198 | 5.080 | 4.050 | - Saldo | - | - | - | - We zetten de middelen uit het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), die we tot en met 2029 ontvangen, in om gezondheid te bevorderen en de druk op de zorg te verminderen. Samen met zorg- en welzijnspartners investeren we in preventie, vroegsignalering en ondersteuning dichtbij inwoners. Zo pakken we vragen eerder op, voorkomen we zwaardere zorg waar mogelijk en werken we aan een gezonde en veerkrachtige gemeente. Op dit moment onderzoekt het Rijk samen met de VNG hoe de bekostiging na 2029 via het gemeentefonds kan worden voortgezet.

40 Nummer 9 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw beleid | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Investeringen (Meerjaren | Baten | - | - | - | - Aanmelding | Divers Investeringsplan - MIP) | begroting 2027 Lasten | 11 | 634 | 686 | 1.262 Saldo | -11 | -634 | -686 | -1.262 De voorgenomen investeringen in het Meerjareninvesteringsplan hebben betrekking op nieuwe ontwikkelingen, uitbreidingen of beleidsmatige ambities. De specificatie van de investeringen staat in hoofdstuk 4.2.1. De financiële positie, onderdeel | 4. Investeringen. 41 42 3.1.2 Programma - Aantrekkelijke stad en dorpen We blijven onverminderd investeren in onze groei, waarbij een aantrekkelijke woon - en leefomgeving voorop staat. Daarbij hecht we aan het belangrijk van de inrichting van de openbare ruimte, die uitnodigt om te bewegen, spelen en ontmoeten. Met voorziening en dichtbij en behoud van ons landelijk gebied. We bouwen aan inclusieve buurten, wijken en dorpen waarbij aandacht is voor de sociale verbondenheid. Zo draagt woningbouw - en gebiedsontwikkeling bij aan het welzijn van onze inwoners. Voor een aantrekkelijke stad en dorpen werken we aan de volgende doelen: A. Meer overkoepelende integrale keuzes maken voor onze complexe ruimtelijke opgaven B. Een aantrekkelijke woongemeente met een passende woning voor huidige en toekomstige inwoners C.

Een sterke en levendige stad zijn in de toekomst D. Voorzieningen op een hoger niveau E. Goede bereikbaarheid per fiets, openbaar vervoer en met de auto F. Een leefomgeving die schoon, heel en veilig is G. Een veilige gemeente H. Een veilig gevoel voor iedereen in de woon-, werk- en leefomgeving I. Goed voorbereid zijn op grote rampen Wat willen we bereiken? A. Meer overkoepelende integrale keuzes maken voor onze complexe ruimtelijke opgaven We hebben een hoge ambitie en staan daarmee voor grote opgaven. Dat betekent investeren in de combinatie van woningbouw, voorzieningen, economie, groen, energie, etc. Met een klein grondgebied vraagt dat om heldere keuzes voor het verdelen van de schaarse ruimte. Het is van belang om die keuzes alles overziend te maken, overkoepelend en integraal. Onze groeiambitie maakt het extra urgent om daarin concreter te worden, zodat we bij ontwikkelingen kunnen werken vanuit heldere ruimtelijke principes en randvoorwaarden. Wat gaan we daarvoor doen? -A.1 We actualiseren onze omgevingsvisie en verankeren daarin integrale keuzes en principes In de omgevingsvisie komen alle beleidsvelden met effect op de leefomgeving bij elkaar. Daar maken we overkoepelende integrale keuzes voor ruimtelijke ontwikkelingen. Met het actualiseren van onze omgevingsvisie werken we toe naar die heldere keuzes en ruimtelijke principes en randvoorwaarden.

Daarbij nemen we (sectorale) visies, die sinds vaststelling van de omgevingsvisie aan uw raad zijn aangeboden, op en sluiten we aan op de landelijke en provinciale omgevingsvisies. Bij de actualisatie zorgen we v oor een meer integraal verhaal waarbij ook maatschappelijke thema’s nadrukkelijker worden opgenomen. In 2027 starten we met het traject om te komen tot een actuele omgevingsvisie. Wat willen we bereiken? B. Een aantrekkelijke woongemeente met een passende woning voor huidige en toekomstige inwoners We realiseren een divers woningaanbod in onze gemeente. Dat sluit aan bij onze ambitie om te bouwen voor iedereen, senioren, jonge gezinnen en starters. Waarbij onder andere lokaal woningzoekenden perspectief moeten hebben om in hun eigen omgeving te kunnen blijven wonen. Ook is het in lijn met de Wet versterking regie op de volkshuisvesting, die op 1 juli 2026 in werking is getreden, waarbij we als overheid meer regie hebben op hoeveel, waar en voor wie er gebouwd wordt. 43 Wat gaan we daarvoor doen? -B.1 We laten de woningbouwvoorraad groeien met ruim 400 woningen De woningvoorraad in de stad en dorpen groeit met ruim 400 woningen, waarbij Doetinchem een aantrekkelijke woongemeente is met ruimte voor groen en ontmoeting, met voorzieningen nabij voor huidige en toekomstige inwoners.

-B.2 We stellen een volkshuisvestingsprogramma vast In lijn met de Wet versterking regie op de volkshuisvesting stellen we het volkshuisvestingsprogramma op. In het programma wordt een analyse gemaakt van de lokale woningmarkt en staat beschreven waar en voor welke doelgroepen er de komende jaren (betaalbare) woningen in de gemeente Doetinchem worden gebouwd. Het programma gaat breder dan alleen het toevoegen van woningen. Er is nadrukkelijk ook aandacht voor vraagstukken rond leefbaarheid en de verduurzaming van wijken. -B.3 We stellen een regionale huisvestingsverordening op In deze verordening staat hoe we in de praktijk beschikbare sociale huurwoningen gaan toewijzen aan urgente groepen in de regio. Dit doen we op basis van de afspraken die zijn gemaakt over de evenredige verdeling ‘fair share’ van aandachtsgroepen in de regionale aanpak wonen, welzijn, zorg. -B.4 We onderzoeken de mogelijkheden om de bestaande woningvoorraad beter te benutten Naast het realiseren van nieuwbouw zetten we in op het beter benutten van de bestaande woningvoorraad. We onderzoeken op welke manier er meer gebruik gemaakt kan worden van bestaande mogelijkheden en welke vormen een aanvulling kunnen zijn. -B.5 We werken het thema ‘langer thuis bewust ouder worden’ uit Mensen met een (toekomstige) zorgvraag wonen steeds langer zelfstandig thuis.

Dit thema uit de ‘Visie op wonen en zorg’ werken we samen met onze partners uit. We stemmen met Buurtplein, de ouderenzorgorganisaties en de woningcorporaties af wat er nodig is om mensen langer bewust zelfstandig thuis te laten wonen. We maken daarbij gebruik van de acties die regionaal en lokaal al lopen en kijken wat er eventueel anders kan, minder kan, of wat er aanvullend nodig is. -B.6 We herijken ons beleid voor huisvesting van arbeidsmigranten We evalueren het huidige beleid voor arbeidsmigranten in het licht van actuele ontwikkelingen. De evaluatie biedt inzicht in de mate waarin het beleid nog aansluit bij de huidige situatie en, waar mogelijk, anticipeert op toekomstige ontwikkelingen. Op basis van de uitkomsten bepalen we welke vervolgstappen passend zijn. Wat willen we bereiken? C. Een sterke en levendige stad zijn in de toekomst Richting 2050 is de Doetinchem uitgegroeid tot een grotere, vitale en levendige stad. In een gemeente met sterke dorpen en krachtige kernen. Groei zien we als middel om gemeente Doetinchem sterker, veiliger, socialer en toekomstbestendig te maken. Voor de groei zetten we fors in op een combinatie van in- en uitbreiding met woningbouw in gebiedsontwikkelingen voor een aantrekkelijke woonomgeving. Daarbij hebben we nadrukkelijk aandacht voor in programma 4, een duurzame en gezonde leefomgeving.

Wat gaan we daarvoor doen? -C.1 We geven Stad aan de Oude IJssel verder vorm Stad aan de Oude IJssel is onze grote inbreidingslocatie in het hart van de stad. Het omvat de gebiedsontwikkelingen in de spoorzone en de binnenstad. Daar landt een flink deel van de woningbouwopgave in combinatie met werken en ontmoeten. Dit zorgt voor een impuls aan onze stad Doetinchem. Deze binnenstedelijke locatie is aangewezen als regionaal grootschalige woningbouwlocatie in de Nota Ruimte. 44 Tijdens het ontwikkelen van de spoorzone zorgen we dat er al wat te doen en te beleven is. Denk daarbij aan activiteiten die mensen naar het gebied trekken, wat de sociale veiligheid ten goede komt. In 2027 werken we daarvoor een aantal mogelijkheden uit. Daarnaast is het van belang om de juiste economische en maatschappelijke voorzieningen naar het gebied te trekken. We stellen een plintenstrategie op om daarop te kunnen sturen. Daarnaast zetten we vervolgstappen in de ontwikkelingen op de Laborijnlocatie en Naoberhoek. Naar verwachting worden de aanbestedingen hiervoor in 2027 gegund. Ook gaan we de Stationsknoop (stationshub) verder vormgeven, samen met OV-partijen zoals NS, ProRail en Arriva. Tot slot werken we de ontwikkelstrategie voor het kwartier Oude IJsseloevers verder uit. Het eerste project hierbinnen is de Graafschaplocatie, waarvoor we de voorbereidingen voor ontwikkeling treffen.

Voor het onderdeel binnenstad, zie programma 3. -C.2 We verkennen mogelijkheden voor woningbouw in de zoekzones uit de woonvisie In 2027 onderzoeken we voor een aantal locaties of en zo ja hoe deze tot ontwikkeling gebracht kunnen worden. Deze zoekzones voor kansrijke stads- en dorpsranden zijn benoemd in de woonvisie. In de ontwikkelstrategie wonen zijn vervolgens een aantal locaties binnen die zoekzones benoemd, die interessant zijn voor een nadere verkenning. -C.3 We verkennen mogelijkheden voor een uitbreidingslocatie In 2027 onderzoeken we de mogelijkheden van een uitleglocatie voor de groei van onze gemeente, aanvullend op de zoekzones uit de woonvisie. Hierbij bekijken we welke gebieden kansrijk zijn om woningbouw te realiseren. Daarbij gaat het om een nieuwe locatie, waar een woningbouw in grotere aantallen kan plaatsvinden. Een potentiële uitleglocatie moet een voordeel opleveren in de versnelling van de woningbouw. Daarom onderzoeken we daarbij de mogelijkheden om woningbouwontwikkeling te versnellen en efficiënter te realiseren. -C.4 We stellen toekomstbestendig bouwen centraal bij nieuwe gebiedsontwikkelingen Door toekomstbestendig bouwen centraal te stellen, werken we aan een duurzame en gezonde leefomgeving (zie programma 4). Dat betekent klimaatadaptief, circulair en bodem- en watersturend plannen, en netbewust bouwen.

We adviseren bij nieuwe gebiedsontwikkelingen hoe ze slim kunnen worden gerealiseerd, zodat ze koel blijven in periodes van hitte, zuinig omgaan met drinkwater en regenwater goed kunnen infiltreren. Vanwege netcongestie is er nog maar weinig ruimte voor nieuwe woningen op het stroomnet. Een van de onderdelen van toekomstbestendig. Door netbewust te gaan bouwen is netbewust bouwen. Hiermee kunnen we woningen realiseren in de beperkte ruimte op het stroomnet die vrijkomt. Ook de provincie en het Rijk zijn bezig om hiervoor nieuwe regels op te stellen; dit volgen we nauw. -C.5 We onderzoeken mogelijkheden voor het verhogen van onze woningbouwproductie Om de afgesproken woningbouwaantallen te halen, moeten we meer woningen per jaar worden opgeleverd. Onze impact zit in het mogelijk maken van de woningbouw. Daarom optimaliseren we – waar mogelijk - de werkprocessen binnen de keten van gebiedsontwikkeling. Dit gaat bijvoorbeeld om anders werken en over voorwaarden om initiatieven in behandeling te nemen. Bij het optimaliseren van de werkprocessen onderzoeken we ook het benutten van AI en automatisering. Wat willen we bereiken? D. Voorzieningen op een hoger niveau We willen dat Doetinchem een fijne plek is en blijft om te wonen, werken en leven. Dat doen we omdat we onze voorzieningen in stand willen houden.

Door de toename van het aantal inwoners is een groei van maatschappelijke wijkvoorzieningen ook nodig. 45 Wat gaan we daarvoor doen? -D.1 We maken een Ontwikkelstrategie (maatschappelijke) voorzieningen We leggen beleidskeuzes voor over het ambitieniveau, de spreiding en op individuele thema's. We maken uitgebreide gebiedsanalyses met de (behoefte aan) fysieke (maatschappelijke) voorzieningen en de sociaalmaatschappelijke opgaven in de verschillende gebieden. En we voeren gebiedsgericht de dialoog met (maatschappelijke) organisaties over hun ontwikkelingen, behoefte, wensen en knelpunten. Vervolgens kunnen we bepalen wat ervoor nodig is om de ambities te realiseren, wat er wanneer kan en welke praktische handvatten we kunnen meegeven bij gebiedsontwikkelingen. Bij de Ontwikkelstrategie leggen we nadrukkelijk de link met de lopende opdrachten op het gebied van de culturele accommodaties, onderwijshuisvesting, het zwembad en de sportaccommodaties. -D.2 We maken een plan voor de herontwikkeling van de locatie van de voormalige OBS Overstegen De locatie van de voormalige OBS Overstegen valt vrij. We maken een plan om er maatschappelijke voorzieningen te realiseren met minimaal huisartsenzorg, al dan niet in combinatie met wonen. We voeren daarbij de discussie over de rol van onderwijs in Overstegen.

-D.3 We werken verder aan de huisvesting voor huisartsen Met huisartsenvereniging HZOIJ en Zorgkantoor Menzis werken we samen in het project ‘Continuïteit huisartsenzorg: voor iedereen een huisarts’. Op drie locaties willen we nieuwe huisvesting realiseren voor nieuwe praktijken en/of verplaatsing van praktijken. Het gaat om de voormalige OBS Overstegen, in de Spoorzone en in het gebied Dichteren/Europaweg. In 2027 maken we een plan voor Overstegen en nemen we huisartsenzorg mee in de aanbesteding van Naoberhoek in de Spoorzone. Daarnaast verbinden we huisartsen met een huisvestingsvraag met projectontwikkelaars die bezig zijn met gebiedsontwikkelingen. Wat willen we bereiken? E. Goede bereikbaarheid per fiets, openbaar vervoer en met de auto De groeiende en veranderende bevolking heeft directe gevolgen voor de mobiliteitsvraag. Ook los van de bevolkingsgroei neemt de behoefte aan mobiliteit toe. Daarom richten we ons op een optimale benutting van de bestaande infrastructuur. We zetten in op flexibele, duurzame en veilige bereikbaarheid. Volgens het STOMP-principe (die geeft de volgorde weer van stappen, trappen, openbaar vervoer, deelmobiliteit en de privéauto) stellen we voetgangers en fietsers centraal in de inrichting van de openbare ruimte en de ontwikkeling van mobiliteitsbeleid.

Daarnaast besteden we nadrukkelijk aandacht aan duurzaamheid, onder andere door vergroening van de leefomgeving, maatregelen voor klimaatadaptatie en de uitbreiding van laadinfrastructuur in de openbare ruimte. Mobiliteit is van groot belang voor ontmoeting, sociale interactie en deelname aan de samenleving, zowel in de stad als in het buitengebied. Daarbij speelt de betaalbaarheid van mobiliteit, zoals de kosten van openbaar vervoer en parkeren, een belangrijke rol. Wat gaan we daarvoor doen? -E.1 We passen de weginrichting aan van de Terborgseweg en Raadhuisstraat Binnen de bebouwde kom streven we ernaar de maximaal toegestane snelheid waar mogelijk terug te brengen naar 30 km/u. Dat betekent het afwaarderen van 50 km/uur naar 30/km uur. Daarvoor voeren we een pilot uit op de Terborgseweg en de Raadhuisstraat. Daarbij treffen we verschillende maatregelen: zoals aanpassen van de bebording, verkeersdrempels en markeringen op de rijbaan. Op het moment dat dit succesvol blijkt te zijn, zal de inrichting in de toekomst permanent worden uitgevoe rd op het moment dat de weg aan groot onderhoud toe is. 46 -E.2 We verbeteren de centrumring In het uitvoeringsprogramma behorende bij het mobiliteitsplan 2036 zijn maatregelen verder uitgewerkt.

De komende jaren zal geïnvesteerd worden op de verbetering van de centrumring waarbij een vijftal rotondes worden omgebouwd naar kruispunten met verkeerslichten. De rotonde Havenstraat – Bedrijvenweg is de eerste rotonde die vervangen gaat worden. -E.3 We actualiseren de parkeernormen In 2027 zullen we de nota Parkeernormen aanpassen aan de nieuwste eisen en krijgt wonen in de spoorzone dezelfde norm als in het centrum. Het gebied rondom het station is in het verleden aangewezen als gereguleerd gebied. Komend jaar wordt dit geeffectueerd. -E.4 We blijven verkeersveiligheid onder de aandacht brengen Al jaren worden verschillende verkeersveiligheidscampagnes en fietsstimulatieprojecten uitgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn projecten als Doortrappen, High Five en het praktisch verkeersexamen. Die projecten worden voorgezet. Nieuw is dat we ook campagnes organiseren voor de tieners (middelbare scholen). -E.5 We blijven publieke mobiliteit faciliteren en stimuleren Publieke mobiliteit is een essentieel onderdeel voor de bereikbaarheid van Doetinchem en het mobiel houden van onze inwoners op een duurzame en betaalbare manier. Voor 2027 zetten we in op het verder faciliteren en stimuleren van deelauto's, initiatieven zoals ANWB Automaatje en het promoten van de stadsbus die weer door Doetinchem rijdt. Wat willen we bereiken? F.

Een leefomgeving die schoon, heel en veilig is Een schone, hele en veilige leefomgeving vormt de basis voor prettig wonen, werken en verblijven in Doetinchem. De uitvoering van nodige werkzaamheden is grotendeels belegd bij Buha BV. Om de kwaliteit van de openbare ruimte te behouden en waar mogelijk te verbeteren, zetten we in op onderhoud, reconstructie en herinrichting van wegen op basis van onderhoudstoestand of vanuit verkeerveiligheid. Bij de voorbereiding en uitvoering van deze projecten zoeken we zoveel mogelijk de samenhang met andere opgaven, zoals klimaatadaptatie, vergroening en de vervanging van riolering. Wat gaan we daarvoor doen? -F.1 We reconstrueren een aantal wegen In het MIP staat een groot aantal infrastructurele projecten genoemd voor de komende jaren. In 2027 gaan we groot onderhoud uitvoeren aan de fietspaden op De Huet. Gelijktijdig zullen de fietspaden daar waar nodig worden verbreed. Aansluitend daarop kijken we naar de mogelijkheden die de Saap Roelofsbrug nog kan bieden voor het toenemende fietsers en wandelaars. Een nieuw project voor komende jaar is de verbetering van de kruising Vulcaanstraat – Rijksweg in Gaanderen. Wat willen we bereiken? G. Een veilige gemeente Iedereen wil wonen, leven en werken in een gemeente waar het veilig voelt. Veiligheid is een belangrijke voorwaarde voor de leefbaarheid en sociale samenhang in wijken en buurten.

Daarom zetten we in op het voorkomen en bestrijden van overlast, criminaliteit en ondermijnende activiteiten. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers en veiligheidspartners. Daarbij streven we naar een veilige en weerbare samenleving waarin ruimte is voor preventie, handhaving en samenwerking. 47 Wat gaan we daarvoor doen? -G.1 We houden toezicht en handhaven op hotspots Om de veiligheid in Doetinchem te vergroten, zetten we gericht toezicht en handhaving in op locaties waar de veiligheidsrisico’s en overlast het grootst zijn. We pakken overlastsituaties aan en stellen duidelijke grenzen aan ongewenst gedrag. Daarbij richt en we ons niet alleen op individuele veroorzakers van overlast, maar ook op groepen waarbij sprake is van structurele veiligheids- of leefbaarheidsproblematiek, zoals jeugdgroepen en dak- en thuislozen. -G.2 We continueren de aanpak jeugdgroepen De bestaande jeugdgroepenaanpak wordt voortgezet. Hierbij combineren we repressieve maatregelen met preventieve interventies, waarbij we samen met partners investeren in begeleiding, vroegsignalering en het bieden van perspectief aan jongeren. Op deze manier voorkomen we dat jongeren verder afglijden naar criminaliteit of voor langdurige overlast zorgen. -G.3 We pakken ondermijnende criminaliteit aan We continueren de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Samen met politie, Openbaar Ministerie, het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en andere veiligheidspartners signaleren, analyseren en bestrijden we activiteiten waarbij de onderwereld en bovenwereld met elkaar verweven raken. Signalen van ondermijning worden actief opgepakt en waar mogelijk lokaal aangepakt via het lokaal ondermijningsoverleg. Wanneer de problematiek daarom vraagt, schalen we op naar regionale verbanden zoals het RIEC om op het Informatieplein de aanpak te bespreken. -G.4 We investeren in het vergroten van de maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid Naast het bestrijden van ondermijning investeren we in het vergroten van de maatschappelijke en bestuurlijke weerbaarheid. We informeren en ondersteunen inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij het herkennen en melden van signalen van ondermijning. Tegelijkertijd versterken we de kennis en handelingsbekwaamheid van de ambtelijke organisatie, het college en de gemeenteraad, zodat zij hun rol in de aanpak van ondermijnende criminaliteit effectief kunnen vervullen. Wat willen we bereiken? H. Een veilig gevoel voor iedereen in de woon-, werk- en leefomgeving We zetten ons in voor een sociaal veilige leefomgeving, waarin iedereen kan meedoen en zich geaccepteerd voelt.

De fysieke openbare ruimte is belangrijk voor sociale veiligheid, omdat inwoners elkaar daar dagelijks ontmoeten en de leefomgeving ervaren. De inrichting en het gebruik van straten, pleinen, parken en voorzieningen hebben direct invloed op het veiligheidsgevoel en op het ontstaan of voorkomen van ongewenst gedrag. We vinden het belangrijk dat iedereen de samenleving als respectvol, inclusief en veilig ervaart. Een plek waarin intimidatie, discriminatie en grensoverschrijdend gedrag actief worden tegengegaan. Wat gaan we daarvoor doen? -H.1. We halen knelpunten voor sociale veiligheid op In 2027 organiseren we wijkscans, waarbij we knelpunten in de fysieke leefomgeving ophalen die als onveilig worden ervaren. Daarmee krijgen we inzichtelijk welke aanpassingen in de openbare ruimte kunnen bijdragen aan het verbeteren van het gevoel van onveiligheid. Waar mogelijk starten we ook met de uitvoering van maatregelen in de openbare ruimte om het veiligheidsgevoel te verbeteren, wat mogelijk resulteert in een budgetaanvraag. 48 Wat willen we bereiken? I. Goed voorbereid zijn op grote rampen Het is belangrijk om voorbereid te zijn op grote rampen, zodat we weten hoe we dan moeten handelen en dat we daarvoor het nodige geregeld hebben. De Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) heeft daarvoor een planmatige aanpak opgesteld.

Dit betreft onder meer faciliteiten als de opzet en inrichting van noodsteunpunten, voorzieningen en plannen benodigd bij langere stroomstoringen. Aan de hand van deze aanpak verbeteren we stapsgewijs de weerbaarheid van onze gemeente en de noodzakelijke faciliteiten voor onze inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? -I.1 We voeren twaalf acties uit volgens de regionale VNOG-aanpak Vanuit de Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) is een planmatige aanpak opgesteld voor het verbeteren van de weerbaarheid. Deze aanpak omvat twaalf verschillende acties die daaraan bijdragen. Het gaat om het maken van afspraken met ketenpartners over verantwoordelijkheden zoals vervoersbedrijven, beheerders van vitale infrastructuur als bruggen, wegen en dijken voor noodsituaties. Ook gaat het om voortzetting van oefenen en voorbereiden met inwoners, bedrijven, maatschappelijke verenigingen om de respons bij verstoringen te verbeteren. Tot slot maakt voortzetting van voorlichting over digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers ook deel uit van deze acties. Streven als doelstelling is eind 2027 85% van alle genoemde acties van deze plannen in uitvoering te hebben staan dan wel uitgevoerd te hebben. We monitoren de voortgang op de acties in 2027 per kwartaal.

Welke verbonden partijen dragen bij aan de realisatie van deze doelstellingen? We werken samen met: • Buha BV • Veiligheidsregio Noord- en Oost Gelderland (VNOG) Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf verbonden partijen in deze begroting. Wat mag het kosten? Programma 2 | Realisatie Begroting ná Begroting | Meerjaren- | Meerjaren- | Meerjaren- bedragen x | 2025 | wijziging | 2027 | raming 2028 | raming 2029 | raming 2030 € 1.000 | 2026 Omschrijving BATEN Bestaand beleid | 29.093 | 9.202 | 7.172 | 8.856 | 17.996 | 12.666 Nieuw beleid | - | - | 4 | 4 | 4 | 4 Het geraamde | 29.093 | 9.202 | 7.176 | 8.860 | 18.000 | 12.670 totaal van baten Onttrekking aan | 1.432 | 1.769 | 775 | - | - | - de reserves Het geraamde | 30.525 | 10.971 | 7.951 | 8.860 | 18.000 | 12.670 resultaat van baten LASTEN Bestaand beleid | 45.374 | 43.741 | 34.529 | 36.804 | 46.181 | 40.764 Nieuw beleid | - | - | 301 | 437 | 586 | 182 Het geraamde | 45.374 | 43.741 | 34.830 | 37.241 | 46.767 | 40.946 totaal van lasten Toevoegingen aan | 406 | - | - | - | - | - de reserves Het geraamde | 45.780 | 43.741 | 34.830 | 37.241 | 46.767 | 40.946 resultaat van lasten SALDO Bestaand beleid | -16.281 | -34.539 | -27.357 | -27.948 | -28.185 | -28.098 Nieuw beleid | - | - | -297 | -433 | -582 | -178 Het geraamde | -16.281 | -34.539 | -27.654 | -28.381 | -28.767 | -28.276 totaal saldo van baten en lasten Saldo

| 1.026 | 1.769 | 775 | - | - | - onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves Het geraamde | -15.255 | -32.770 | -26.879 | -28.381 | -28.767 | -28.276 resultaat programma 2 Indeling programma per taakveld In de onderstaande tabel zijn de baten en lasten van het begrotingsjaar uitgesplitst per taakveld. Hierbij maken we eveneens onderscheid in bestaand en nieuw beleid. De indeling per taakveld en activiteit staat in paragraaf 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten. 49 Baten per taakveld | Bedrag | Bedrag Lasten per taakveld | Bedrag | Bedrag (bedragen x € 1.000) | bestaand | nieuw | (bedragen x € 1.000) | bestaand | nieuw beleid | beleid | beleid | beleid 8.3 Wonen en bouwen | 3.311 | 4 2.1 Verkeer en vervoer | 11.260 | -96 8.2 Grondexploitatie (niet- | 3.273 | 8.3 Wonen en bouwen | 5.307 | -19 bedrijventerreinen) 8.1 Ruimte en leefomgeving | 240 | 1.1 Crisisbeheersing en | 5.209 | 376 brandweer 1.2 Openbare orde en | 154 | 8.2 Grondexploitatie (niet- | 3.798 veiligheid | bedrijventerreinen) 1.1 Crisisbeheersing en | 114 | 2.2 Parkeren | 3.529 brandweer 2.2 Parkeren | 41 | 1.2 Openbare orde en | 2.461 | 41 veiligheid 0.3 Beheer overige | 40 | 8.1 Ruimte en leefomgeving | 2.246 gebouwen en gronden Totaal baten programma | 7.173 | 4 0.3 Beheer overige | 720 2 | gebouwen en gronden 2.5 Openbaar vervoer | - Totaal lasten programma | 34.530 | 302 2 Toelichting

algemeen nieuw beleid Voor de ontwikkeling van het bestaande beleid verwijzen we u naar hoofdstuk 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten. In dit hoofdstuk specificeren we per programma en per taakveld de ontwikkeling van de baten en lasten per activiteit. De samenvattende tabel van het nieuwe beleid staat in paragraaf 2.4 Ontwikkelingen. In de onderstaande tabellen geven we een toelichting op het nieuwe beleid. Nummer 10 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw beleid | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Voorziening Civiel Technische | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | R. Steintjes Kunstwerken | 2027 Lasten | -115 | -115 | -115 | -115 Saldo | 115 | 115 | 115 | 115 We houden onze civieltechnische kunstwerken, zoals bruggen en viaducten, veilig en in goede staat. Op basis van een actuele financiële doorrekening blijkt dat de jaarlijkse storting in de voorziening voor groot onderhoud kan worden verlaagd. Dit levert met ingang van 2027 een structureel voordeel op van € 115.000. Het huidige beheerplan Civieltechnische kunstwerken loopt nog tot en met 2032. Nummer 11 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Herijking vastgoedfonds | Baten | 4 | 4 | 4 | 4 Aanmelding begroting | R.

Steintjes 2027 Lasten | -19 | -19 | -19 | -19 Saldo | 23 | 23 | 23 | 23 50 We actualiseerden het vastgoedfonds, zodat onze vastgoedportefeuille aansluit bij de maatschappelijke opgaven en toekomstig gebruik. Op basis van de herijking maakten we keuzes over het behouden, ontwikkelen of afstoten van vastgoed en het actualiseren van de onderhoudsbudgetten op de actuele bouw- en onderhoudskosten. Op basis van deze eerste actualisatie concludeerden we dat we op exploitatieniveau per saldo een kleine € 10.000 tekortkomen (zie ook programma 1, volgnummer 2 en programma 3, volgnummer 25). Hiermee zorgen we voor een doelmatige inzet van gemeentelijk vastgoed en een financieel duurzaam beheer van onze gebouwen. Nummer 12 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Weerbaarheid gD en BUHA | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | M. Boumans 2027 Lasten | 320 | 320 | 420 | 20 Saldo | -320 | -320 | -420 | -20 We versterken de weerbaarheid van onze gemeente, zodat inwoners ook tijdens langdurige verstoringen van de stroomvoorziening kunnen rekenen op essentiële voorzieningen. In 2027 richten we noodsteunpunten in en voorzien we opvanglocaties van noodstroomvoorz | ieningen.

De gemeentelijke kosten bedragen voor het aanleggen van noodstroomaggregaat en het aanpassen van de installaties € | 90.000. De jaarlijkse onderhouds- en beheerkosten hiervan bedragen € | 20.000. Daarnaast investeren we in de continuïteit van vitale | gemeentelijke taken, zoals afvalinzameling en riolering, om risico’s voor de volksgezondheid, veiligheid en leefbaarheid te beperken. Met deze maatregelen voldoen we aan de landelijke opgaven voor crisisvoorbereiding en vergroten we de veerkracht van onze | gemeente. Buha voert de investeringen gefaseerd over meerdere jaren uit. In 2027 en 2028 bedragen de kosten € | 300.000 per jaar en in 2029 is een investering van € | 400.000 noodzakelijk. Nummer 13 | Bedragen x € 1.000 Omschrijving nieuw | Bedragen per | Oorsprong | Portefeuillehouder beleid | begrotingsjaar 2027 | 2028 | 2029 | 2030 VNOG | Baten | - | - | - | - Aanmelding begroting | M. Boumans 2027 Lasten | 185 | 185 | 185 | 185 Dekking uit nominaal | Lasten | -129 | -129 | -129 | -129 Saldo | -56 | -56 | -56 | -56 We dragen via de Veiligheidsregio Noord | - en Oost Gelderland (VNOG) bij aan brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding. Door loon | - en prijsontwikkelingen en andere autonome ontwikkelingen stijgt de gemeentelijke bijdrage vanaf 2027 met € 56.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://besluitvorming.doetinchem.nl/api/v1/meetings/8404/documents/52949