Bijlage 1 Begroting 2027 gemeente Doetinchem

Begroting 2027 Fotofraaf: Arjan Almekinders 1 Begroting 2027 2 Inhoudsopgave Woord vooraf ........................................................................................................ 4 Inleiding ............................................................................................................... 5 1. Hoofdlijnen van beleid ........................................................................................ 7 1.1 Sterke en vitale samenleving .......................................................................... 8 1.2 Aantrekkelijke stad en dorpen ........................................................................ 9 1.3 Krachtige economische motor ....................................................................... 10 1.4 Duurzame en gezonde leefomgeving ............................................................. 11 1.5 Sterk bestuur en stevige organisatie ............................................................. 12 2. Financieel beeld tot en met 2030 ....................................................................... 13 2.1 Inleiding .................................................................................................... 14 2.2 Hoofdlijnen financieel begrotingsbeleid ..........................................................

15 2.3 Financiële uitgangspositie ............................................................................ 16 2.4 Ontwikkelingen ........................................................................................... 17 2.5 Financiële positie begroting ná nieuwe ontwikkelingen en gemeentefonds .......... 23 2.6 Structureel en reëel sluitende begroting ......................................................... 24 2.7 Ontwikkeling algemene reserve .................................................................... 26 2.8 Vermogenspositie ....................................................................................... 27 3. Beleidsbegroting .............................................................................................. 28 3.1 Het programmaplan .................................................................................... 29 3.1.1 Programma - Sterke en vitale samenleving .............................................. 30 3.1.2 Programma - Aantrekkelijke stad en dorpen ............................................. 42 3.1.3 Programma - Krachtige economische motor ............................................. 55 3.1.4 Programma - Duurzame en gezonde leefomgeving .................................... 65 3.1.5 Programma - Sterk bestuur en stevige organisatie ....................................

74 3.1.6 Overzicht van de algemene dekkingsmiddelen .......................................... 85 3.1.7 Overzicht van de kosten van overhead ..................................................... 88 3.1.8 Vennootschapsbelasting ......................................................................... 91 3.1.9 Onvoorzien ........................................................................................... 92 3.2 Paragrafen ................................................................................................. 93 3.2.1 Lokale heffingen ................................................................................... 94 3.2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................... 104 3.2.3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................. 115 3.2.4 Financiering ......................................................................................... 122 3 3.2.5 Bedrijfsvoering .................................................................................... 126 3.2.6 Verbonden partijen ............................................................................... 135 3.2.7 Grondbeleid ......................................................................................... 153 3.2.8 Openbaarheid ......................................................................................

158 4. Financiële begroting ........................................................................................ 161 4.1 Het overzicht van baten en lasten en de toelichting ........................................ 162 4.1.1 Het overzicht van baten en lasten .......................................................... 163 4.1.2 De toelichting op het overzicht van baten en lasten .................................. 165 4.1.2.1. De toelichting per programma........................................................ 165 4.1.2.2 De gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd ................................ 181 4.1.2.3. De geraamde incidentele baten en lasten ......................................... 182 4.1.2.4. De beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ............................................................................................................... 192 4.1.2.5 De beoogde incidentele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ............................................................................................................... 192 4.2 De uiteenzetting van de financiële positie en de toelichting ............................. 194 4.2.1 De financiële positie ............................................................................. 195 4.2.1.1. De geprognosticeerde balans ..........................................................

195 4.2.1.2. EMU Saldo .................................................................................... 196 4.2.1.3. De jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume ................................................................................. 197 4.2.1.4. Investeringen ............................................................................... 198 4.2.1.5. Financiering .................................................................................. 207 4.2.1.6. Reserves ...................................................................................... 208 4.2.1.7. Voorzieningen ............................................................................... 214 4.2.2 De toelichting op de uiteenzetting van de financiële positie ....................... 218 4.3 Bijlage met het overzicht van de geraamde baten en lasten per taakveld .......... 220 5. Bijlagen ......................................................................................................... 224 Bijlage 1: Risicomatrix garanties en verstrekte leningen ....................................... 225 Bijlage 2: Verplichte beleidsindicatoren .............................................................. 232 Bijlage 3: Gemeenteraad ..................................................................................

235 Bijlage 4: College van burgemeester en wethouders ............................................ 237 Bijlage 5: Afkortingenlijst ................................................................................. 238 4 Woord vooraf Voor u ligt de begroting van de gemeente Doetinchem. De eerste begroting van deze bestuursperiode, waarmee we uitvoering geven aan de ambities uit onze coalitieagenda Samen en met lef. Het is een voortzetting van de ambitie met enkele nieuwe accenten. Er liggen grote opgaven terwijl de financiering vanuit het rijk onvoldoende is en ook de krapte op de arbeidsmarkt uitdagingen met zich meebrengt. Daarom maken we zichtbaar met welke prioriteiten we in 2027 aan de slag gaan voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We willen reëel zijn in wat er kan, maar wel aan de slag! We staan voor grote uitdagingen én kansen. Doetinchem groeit, de vraag naar woningen neemt toe, de druk op voorzieningen verandert en maatschappelijke ontwikkelingen vragen om blijvende aandacht voor gezondheid, duurzaamheid, veiligheid en bestaanszekerheid. Tegelijkertijd zien we volop mogelijkheden om onze gemeente verder te versterken. Daarom blijven we investeren in een sterk, veilig, sociaal en toekomstbestendig Doetinchem. Meer dan ooit kiezen we voor een integrale aanpak.

We versterken de leefbaarheid in wijken, buurten en dorpen, we bouwen woningen, investeren in bereikbaarheid, ondersteunen onze economie, werken aan een duurzame leefomgeving en zorgen voor een organisatie die deze ambities kan waarmaken. Daarbij zoeken we steeds naar de juiste balans tussen maatschappelijke opgaven, beschikbare middelen en financiële verantwoordelijkheid. Deze begroting laat zien dat we niet stil blijven staan. We kiezen voor een begroting met lef: we investeren gericht in de groei van Doetinchem, in onze voorzieningen, onze leefomgeving en onze organisatie. Daarbij maken we bewuste keuzes en houden we oog voor de financiële uitdagingen van de komende jaren. Zo bouwen we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en regionale partners verder aan een gemeente die kansen biedt, omziet naar elkaar en met vertrouwen vooruitkijkt. College van burgemeester en wethouders 5 Inleiding Doetinchem is het economische, maatschappelijke en culturele centrum van de Achterhoek. We kiezen ervoor verder te groeien, waarbij we de kwaliteiten van onze stad, dorpen en buitengebied behouden en versterken. Groei zien we daarbij niet als doel, maar als middel om Doetinchem sterker, veiliger, socialer en toekomstbestendig te maken. Zo zorgen we ervoor dat ook toekomstige generaties prettig kunnen wonen, werken en leven in onze gemeente.

We investeren in heel Doetinchem en maken geen onderscheid in de stad Doetinchem, de dorpen Gaanderen en Wehl en de overige kernen en buurtschappen. Als dat wel zo is, benoemen we dat expliciet. Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en regionale partners werken we aan opgaven die bijdragen aan een sterke en aantrekkelijke gemeente. De opgaven waar we voor staan hangen nauw met elkaar samen. Daarom werken we vanuit vijf samenhangende programma's: • een sterke en vitale samenleving, • aantrekkelijke stad en dorpen, • een krachtige economische motor, • een duurzame en gezonde leefomgeving en • een sterk bestuur met een stevige organisatie. Binnen deze programma's investeren we de komende jaren gericht in de kwaliteit van leven van onze inwoners. We versterken buurten, wijken en dorpen, zorgen voor een goede start voor ieder kind en zetten in op gezondheid, sport en passende ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben. We blijven ons de komende jaren inzetten om meer woningen te bouwen en geven met de verdere ontwikkeling van Stad aan de Oude IJssel een krachtige impuls aan de groei van de stad en aantrekkelijkheid van onze gemeente. Tegelijk werken aan een veilige leefomgeving en investeren we in goede voorzieningen die meegroeien zoals sportaccommodaties, huisartsenzorg en ontmoetingsplekken.

Onze economische positie versterken we door ruimte te bieden aan ondernemers, de ontwikkeling van Campus Achterhoek te ondersteunen en te investeren in een aantrekkelijke binnenstad, cultuur en recreatie. Daarnaast bouwen we Doetinchem voor morgen. We maken onze leefomgeving klimaatbestendiger door vergroening, het aanpakken van wateroverlast en het realiseren van koelteplekken. We werken aan duurzame energie, ondersteunen inwoners bij het verduurzamen van hun woning en versterken het elektriciteitsnet. Ook investeren we in toegankelijke digitale dienstverlening, participatie en een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. Met deze begroting gaan we concreet aan de slag voor Doetinchem. Daarbij hoort ook een begroting met lef. De komende jaren investeren we miljoenen euro’s in woningbouw, voorzieningen, leefbaarheid, duurzaamheid, economische ontwikkeling en de gemeentelijke organisatie. We kiezen ervoor om te investeren in wat onze gemeente sterker maakt, vandaag én op de lange termijn. Dat vraagt om keuzes, focus en soms ook om nieuwe manieren van werken. Daarbij maken we bewuste keuzes en zetten we onze middelen in waar zij het meeste bijdragen aan onze doelen. Voor 2027 presenteren we een structureel sluitende begroting. Daarmee bouwen we voort op de solide basis om onze plannen uit te voeren en verder te bouwen aan de toekomst van Doetinchem.

Tegelijk houden we oog voor financiële ontwikkelingen die op ons afkomen en blijven we werken aan een duurzame financiële positie. Zo combineren we ambitie met verantwoordelijkheid en blijven we investeren. We zijn een gemeente die vooruitkijkt, kansen pakt, samenwerkt en bouwt aan een sterk, leefbaar en toekomstbestendig Doetinchem. Leeswijzer De begroting start met de hoofdlijnen van beleid in hoofdstuk 1. We schrijven hierin waar we het komende begrotingsjaar 2027 de focus op leggen. 6 In hoofdstuk 2 staat het financieel beeld tot en met 2030. Dit hoofdstuk bevat een samenvattend beeld van de hoofdlijnen van ons financieel begrotingsbeleid, het financiële beeld, de toelichting op de ontwikkelingen en de vermogenspositie. Dan volgt in hoofdstuk 3 de beleidsbegroting met daarin het programmaplan en de paragrafen. In het programmaplan staan de programma’s en wordt nader ingegaan op de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de vennootschapsbelasting en het budget voor onvoorzien toegelicht. In de paragrafen worden wettelijk verplichte financiële en bedrijfsmatige onderwerpen (van belang voor het inzicht in de financiële positie) gebundeld en per thema gepresenteerd te weten: Lokale heffingen, Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrijfsvoering, Verbonden partijen, Grondbeleid en Openbaarheid.

In hoofdstuk 4 wordt de financiële begroting gepresenteerd met het overzicht van baten en lasten met toelichting én de uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente. Met onder andere de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief, de meerjarige ontwikkeling van het EMU-saldo en een meerjarig overzicht van baten en lasten. Ook wordt een overzicht gegeven van de reserves en voorzieningen en de grondslagen waarop de ramingen zijn gebaseerd. De begroting wordt gecompleteerd met enkele bijlagen, waaronder het overzicht garanties en leningen, de verplichte beleidsindicatoren, een overzicht van de leden van de gemeenteraad, de portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders en een afkortingenlijst. 7 1. Hoofdlijnen van beleid 8 1.1 Sterke en vitale samenleving In Doetinchem stellen we het gewone leven centraal. We willen een gemeente zijn waarin inwoners naar elkaar omzien, zich kunnen ontwikkelen en zoveel mogelijk zelf de regie houden over hun leven. Daarom investeren we in sterke gemeenschappen, gelijke kansen en een sociaal domein dat inwoners ondersteunt wanneer dat nodig is. Zo bouwen we aan een samenleving waarin iedereen mee kan doen. Sterke gemeenschappen Leefbare wijken, buurten en dorpen vormen het fundament van een sterke samenleving.

Samen met inwoners werken we aan plekken waar ontmoeting, betrokkenheid en onderlinge steun vanzelfsprekend zijn en waar inwoners zich verantwoordelijk voelen voor hun leefomgeving. Kansrijk opgroeien Ieder kind verdient een goede start en de mogelijkheid om zijn of haar talenten te ontwikkelen. Daarom zetten we in op gelijke kansen voor kinderen en jongeren en versterken we de samenhang tussen onderwijs, ondersteuning en preventie. Gezond en vitaal leven Een gezonde samenleving begint bij gezonde inwoners. Daarom stimuleren we een gezonde leefstijl, sport en bewegen en zetten we in op het voorkomen van problemen waar dat mogelijk is. Zo vergroten we de gezondheid, het welzijn en de veerkracht van onze inwoners en dragen we bij aan een gezonde samenleving. Een toekomstbestendig sociaal domein We bouwen verder aan een sociaal domein dat toegankelijk en betaalbaar blijft. Daarbij zetten we in op preventie en versterken de sociale basis. We zorgen ervoor dat inwoners die ondersteuning nodig hebben kunnen rekenen op passende hulp. Terwijl mantelzorgers, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties een belangrijke rol blijven spelen in het ondersteunen van inwoners en het versterken van de samenleving. 9 1.2 Aantrekkelijke stad en dorpen Doetinchem groeit en ontwikkelt zich verder als aantrekkelijke woon-, werk- en leefgemeente.

Die groei vraagt om een goede balans tussen woningbouw, voorzieningen, bereikbaarheid, veiligheid en de kwaliteit van de leefomgeving. Met een integrale aanpak werken we aan sterke wijken, levendige dorpen en een aantrekkelijke stad. Groei met kwaliteit We geven ruimte aan de groei van Doetinchem en zorgen ervoor dat nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan een aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving. Daarbij kijken we naar de samenhang tussen wonen, werken, voorzieningen en openbare ruimte. Wonen en voorzieningen Voldoende woningen en goede voorzieningen zijn essentieel voor een aantrekkelijke gemeente. Daarom werken we aan een passend woningaanbod en zorgen we ervoor dat maatschappelijke voorzieningen meegroeien met de ontwikkeling van onze gemeente. Daarbij hebben we extra aandacht voor de huisvesting van huisartsen. We kijken steeds naar de samenhang tussen wonen, maatschappelijke voorzieningen, bereikbaarheid en openbare ruimte. Dat moet goed in balans blijven. Bereikbaarheid en leefomgeving Een aantrekkelijke gemeente vraagt om een veilige en toegankelijke leefomgeving. Daarom blijven we investeren in verkeersveiligheid, bereikbaarheid en een goed onderhouden openbare ruimte. Zo zorgen we ervoor dat inwoners zich prettig kunnen verplaatsen en gebruik kunnen maken van de voorzieningen in stad en dorpen.

Veiligheid en leefbaarheid Een veilige gemeente vormt de basis voor prettig wonen en samenleven. Samen met inwoners en partners werken we aan veilige en leefbare wijken en dorpen. We houden aandacht voor sociale veiligheid en de aanpak van overlast en criminaliteit. Daarnaast bereiden we ons samen met onze partners en inwoners beter voor op crisis- en noodsituaties, zodat Doetinchem ook in de toekomst een veilige plek blijft om te wonen, werken en leven. 10 1.3 Krachtige economische motor Als centrumstad van de Achterhoek speelt Doetinchem een belangrijke rol voor de regionale economie, arbeidsmarkt en voorzieningen. We bouwen voort op een sterke economische basis en werken samen met ondernemers, onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners aan een toekomstbestendige economie die kansen biedt voor inwoners en bedrijven. Ruimte voor ondernemen Een sterke economie vraagt om ruimte voor bedrijven om te groeien en te vernieuwen. Daarom blijven we investeren in een aantrekkelijk vestigingsklimaat. Dat doen we door bestaande bedrijventerreinen te revitaliseren en nieuwe ruimte voor bedrijvigheid te ontwikkelen en circulair ondernemen te stimuleren. Hiermee versterken we de economische structuur. Talent en arbeidsmarkt De beschikbaarheid van talent is een belangrijke voorwaarde voor economische ontwikkeling.

We versterken de verbinding tussen onderwijs en arbeidsmarkt door het stimuleren van de ontwikkeling van Campus Achterhoek als ontmoetingsplek voor onderwijs en bedrijfsleven. We zetten in op voldoende werkgelegenheid en een sterke arbeidsmarkt. Daarbij verbeteren we de aansluiting tussen vraag en aanbod, ondersteunen inwoners richting werk en opleiding en werken samen aan een inclusieve arbeidsmarkt waarin iedereen kansen krijgt om mee te doen. Innovatie en vernieuwing Innovatie is essentieel voor een toekomstbestendige economie. Samen met ondernemers, onderwijs en regionale partners stimuleren we nieuwe ontwikkelingen en versterken we het innovatievermogen van onze regio. Dat doen we voor een economie die toekomstbestendig is en kansen biedt voor huidige en toekomstige generaties. Een aantrekkelijke centrumstad Een levendige binnenstad, een sterk cultureel aanbod en een aantrekkelijke vrijetijdseconomie maken Doetinchem aantrekkelijk voor inwoners, bezoekers en ondernemers. Daarmee versterken we niet alleen onze economische positie, maar dragen we ook bij aan de leefbaarheid en brede welvaart van stad en regio door het vergroten van de aantrekkingskracht van Doetinchem. 11 1.4 Duurzame en gezonde leefomgeving We investeren in een leefomgeving die ook voor toekomstige generaties aantrekkelijk blijft.

Daarbij zetten we in op een goede balans tussen natuur, economie, wonen en recreatie. Zo dragen we bij aan een duurzame en gezonde leefomgeving waarin inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven. Een toekomstbestendig buitengebied Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners werken we aan een vitaal en toekomstbestendig landelijk gebied waarin ruimte is voor natuur, landbouw, recreatie en economische ontwikkeling. Klimaatadaptatie en biodiversiteit De gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Daarom bereiden we onze leefomgeving voor op gevolgen van klimaatverandering, zoals hitte, droogte en wateroverlast. Groen, water en biodiversiteit spelen daarbij een belangrijke rol. We vergroten daarmee de kwaliteit van onze leefomgeving en dragen bij aan een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. Energietransitie We zetten stappen naar een duurzame energievoorziening in een toekomstbestendig energiesysteem. Daarbij ondersteunen we inwoners, bedrijven en organisaties bij het verduurzamen van woningen en bedrijven. En we werken aan oplossingen die bijdragen aan een betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening. Gezonde leefomgeving Een schone en gezonde leefomgeving is van grote waarde voor de beleving en daarmee een belangrijke voorwaarde voor welzijn en kwaliteit van leven.

Daarom blijven we aandacht houden voor onderwerpen zoals luchtkwaliteit, bodemkwaliteit en het beperken van milieuhinder. Zo dragen we bij aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. 12 1.5 Sterk bestuur en stevige organisatie De ambities en maatschappelijke opgaven waar Doetinchem voor staat, vragen om een gemeente met een toekomstbestendige organisatie. We willen een gemeente zijn die betrouwbaar, zichtbaar en slagvaardig is, goed samenwerkt met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de gemeenteraad en tegelijkertijd financieel gezond blijft. Daarom investeren we in onze organisatie en een gezonde financiële basis. Zo blijven we in staat om samen met inwoners en partners resultaten te bereiken voor onze gemeente. Betrokken en betrouwbaar bestuur We werken aan een open bestuursstijl waarin samenwerking, participatie en vertrouwen centraal staan. Daarbij betrekken we inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties actief bij de ontwikkeling van onze gemeente. Een toekomstbestendige organisatie Om onze ambities waar te maken, investeren we in een organisatie die kan inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende taken van gemeenten. Vakmanschap, samenwerking en goed werkgeverschap vormen daarbij een belangrijke basis. Zo bouwen we aan een wendbare organisatie die kan inspelen op veranderende omstandigheden.

Dienstverlening en digitalisering We blijven werken aan een toegankelijke en toekomstbestendige dienstverlening. Digitalisering biedt nieuwe mogelijkheden om inwoners en ondernemers beter van dienst te zijn en onze werkzaamheden slimmer en efficiënter te organiseren. Financieel gezond blijven Een solide financiële positie is de basis voor duurzame keuzes, zodat we kunnen blijven investeren in de kwaliteit van onze gemeente. Daarom voeren we een verantwoord financieel beleid, maken we duidelijke keuzes en stellen we heldere prioriteiten. Door de financiële uitdagingen vanaf 2028, de onzekerheden in het rijksbeleid en de gevolgen van het ravijnjaar staat het meerjarig financieel perspectief onder druk. We kiezen ervoor om deze opgave met lef tegemoet te treden: door kansen te benutten, innovatieve oplossingen te ontwikkelen en scherpe keuzes te maken. We weten dat aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om onze financiële positie op langere termijn houdbaar te houden. De uitwerking daarvan betrekken we bij de Perspectiefnota 2028, waarin we de benodigde keuzes en oplossingsrichtingen verder concretiseren. 13 2. Financieel beeld tot en met 2030 14 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk geven we een samenvattend beeld van ons financieel begrotingsbeleid op hoofdlijnen, het financiële beeld en het weerstandsvermogen. Ons financieel beleid is gebaseerd op twee uitgangspunten.

Allereerst sturen we op een structureel sluitende begroting die voldoet aan de provinciale toezicht eisen. Daarbij hanteren we de uitgangspunten uit de begrotingsbrief van de VNG en beoordelen we onze financiële positie vanuit een integraal en realistisch meerjarig perspectief. Daarnaast zorgen we voor een voldoende weerstandsvermogen, zodat we financiële risico's kunnen opvangen zonder dat deze direct ten koste gaan van onze ambities en wettelijke taken. De meicirculaire vormt een belangrijke basis voor het financiële beeld in deze begroting. De uitkomsten van de circulaire zijn verwerkt in het meerjarenperspectief en hebben mede bepaald welke financiële ruimte beschikbaar is voor nieuw beleid en investeri ngen. De meicirculaire De belangrijkste wijzigingen in de meicirculaire 2026 betreffen: a. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo (2027 - € 782.000 - voordeel); b. Huishoudelijke hulp uit de Wmo (vanaf 2029 - € 5.020.000 - nadeel); en c. Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo (vanaf 2029 - € 1.498.000 - voordeel). Conform de richtlijnen van de provincie is de uitname huishoudelijke hulp en de vangnetregeling als stelpost opgenomen in de begroting 2027. De reden is de onduidelijkheid op welke wijze de vangnetregeling eruit komt te zien en wie hiervan gebruik kan maken.

- De in de begroting 2025 ingezette lijn van minder behoedzaam begroten heeft in 2027 consequenties voor de hoogte van het BTW-Compensatiefonds. Voor 2027 kunnen we ongeveer € 408.000 minder opnemen dan in de begroting 2026. - In de meicirculaire 2025 is aangekondigd dat per 1 januari 2027 de volgende stap wordt gezet in het vanaf 2023 voor gemeenten geldende ingroeipad als gevolg van de invoering van het nieuwe verdeelmodel van de algemene uitkering. In de meicirculaire 2026 wordt nu aangekondigd dat de invoering van het nieuwe verdeelmodel is uitgesteld tot 1 januari 2029. De reden is dat er eerst een vervolgonderzoek dient plaats te vinden. Bij het opstellen van deze begroting hebben we bewust gekozen voor een balans tussen financiële behoedzaamheid en het realiseren van onze ambities. Niet alle maatschappelijke opgaven passen volledig binnen de beschikbare middelen, maar tegelijkertijd vinden we het belangrijk om te blijven investeren in de toekomst van Doetinchem, Gaanderen en Wehl. De begroting laat zien dat we voor 2027 beschikken over een structureel sluitende begroting en een voldoende weerstandsvermogen. Voor de jaren daarna blijven er financiële uitdagingen bestaan. Tegelijkertijd is het financiële perspectief onzeker, doordat toekomstige rijksbesluiten nog van invloed kunnen zijn op onze financiële positie.

Daarom kiezen we ervoor om nu niet vooruit te lopen op maatregelen die mogelijk niet nodig blijken. Wel brengen we mogelijke oplossingsrichtingen tijdig in beeld, zodat we kunnen inspelen op nieuwe ontwikkelingen wanneer dat nodig is. Met deze aanpak houden we ruimte om kansen te benutten en risico's op te vangen, terwijl we met vertrouwen blijven werken aan onze maatschappelijke ambities. Zo combineren we financiële degelijkheid met scherpte en lef. 15 2.2 Hoofdlijnen financieel begrotingsbeleid Wij voeren een solide en toekomstbestendig financieel beleid waarmee wij financiële stabiliteit waarborgen én blijven investeren in de toekomst van Doetinchem, Gaanderen en Wehl. Daarbij zoeken wij steeds naar een optimale balans tussen maatschappelijke ambities, beoogde effecten en beschikbare middelen. De financiële uitdagingen van de komende jaren vragen om duidelijke keuzes en scherpe prioriteiten. Niet alles kan tegelijk. Daarom zetten wij beschikbare middelen doelgericht in voor investeringen die aantoonbaar bijdragen aan onze maatschappelijke opgaven en de toekomstbestendigheid van onze gemeente. De voorliggende begroting voldoet in 2027 aan de uitgangspunten van ons financieel beleid. De begroting is structureel sluitend en sluit daarmee aan bij de eisen van het provinciale toezicht.

Wij kiezen ervoor om met lef te investeren in de opgaven die voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners van belang zijn. Dankzij onze sterke uitgangspositie en een meer dan voldoende weerstandsvermogen in de eerste begrotingsjaren kunnen wij het negatieve exploitatiesaldo in 2027 vanuit de algemene reserve dekken. De spelregel om een eventueel surplus in de Algemene reserve in te zetten voor het afdekken van en tekort hoeft voor deze jaarschijf dan ook niet te worden toegepast. Dit omdat er in 2027 voldoende structurele begrotingsruimte aanwezig is. We beschikken in de eerste begrotingsjaren over voldoende financiële buffer om risico's op te vangen zonder dat deze direct een bedreiging vormen voor onze financiële positie. Tegelijkertijd zijn wij ons ervan bewust dat deze ruimte niet onbeperkt is. Door de onttrekkingen van de negatieve exploitatiesaldi aan de algemene reserve neemt het weerstandsvermogen de komende jaren af en beweegt de ratio zich geleidelijk onder de ondergrens van onze norm. Vanaf 2028 verandert het structurele financiële beeld. De begroting is vanaf dat moment niet langer structureel sluitend. De gevolgen van het ravijnjaar, de toenemende druk op de gemeentefinanciën en de aanhoudende onzekerheden in het rijksbeleid zorgen ervoor dat de financiële vooruitzichten onder druk staan.

Juist deze onzekerheden maken het lastig om de structurele effecten voor gemeenten op langere termijn nauwkeurig te voorspellen. Daardoor blijft ook onzeker welke maatregelen uiteindelijk noodzakelijk zijn en in welke omvang. Tegen deze achtergrond kiezen we ervoor om niet af te wachten, maar tijdig richting te geven aan de financiële opgaven die op ons afkomen. Bij de Perspectiefnota 2028 brengen we de uitdagingen, scenario's en mogelijke maatregelen in beeld, zodat de raad tijdig keuzes kan maken wanneer dat nodig is. Op deze manier behouden we ruimte om in te spelen op nieuwe ontwikkelingen en werken wij stap voor stap toe naar een structureel gezonde begroting en een bestendig financieel perspectief voor onze gemeente. 2.3 Financiële uitgangspositie In de begroting 2027 nemen we het financieel meerjarenperspectief 2027-2030 op. De basis hiervoor is de begroting 2026 ná wijzigingen (tot en met de raadsbesluiten van juni 2026). Onderstaand is de financiële uitgangspositie weergegeven.

Uitgangspositie | Begroting | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Resultaat begroting 2026 ná | 1.246 | -3.287 | -3.286 | -3.926 wijziging Uitgangspositie begroting | 1.246 | -3.287 | -3.286 | -3.926 2026 ná wijziging Vervolgens zijn in de begroting 2027 (inclusief het meerjarenperspectief) de volgende ontwikkelingen opgenomen: • | De ontwikkeling van het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2026; • | Het voorgestelde nieuwe beleid inclusief de structurele doorwerking van de 1e bestuurlijke monitor 2026. De bovenstaande ontwikkelingen worden toegelicht in paragraaf 2.4 Ontwikkelingen. 16 2.4 Ontwikkelingen De ontwikkeling van het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2026 Via raadsmededeling 2026-38 d.d. 14 juli 2026 bent u geïnformeerd over de ontwikkeling van het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2026. Hieronder volgt een samenvatting van deze raadsmededeling. Ontwikkeling omvang algemene uitkering Ten opzichte van de decembercirculaire 2025 wijzigt de algemene uitkering voor de gemeente Doetinchem als volgt: Bedragen x € 1.000 | Begroting ná | Begroting | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming wijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Beginstand | 194.737 | 196.960 | 197.168 | 202.027 | 208.693 decembercirculaire 2025 Mutatie t.o.v.

de | 1.829 | 4.875 | 2.247 | -1.820 | -1.331 decembercirculaire 2025 Eindstand | 196.566 | 201.835 | 199.415 | 200.207 | 207.362 meicirculaire 2026 De hogere uitkering heeft géén 1-op-1 relatie met het resultaat van de gemeentelijke begroting. Het nettoresultaat van de meicirculaire 2026 lijkt voordelig in het meerjarenperspectief. Echter om de budgetten vanaf 2027 te kunnen verhogen met de nominale compensatie (de inflatie) zal het net | toresultaat van de algemene uitkering grotendeels ingezet moeten worden. Het nettoresultaat wordt onderstaand gespecificeerd en betreft de mutatie t.o.v. de decembercirculaire 2025: Nr. Bedragen x € 1.000 | Begroting | Begroting | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming ná wijziging | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 1 Accress | 619 | 729 | 1.116 | 603 | 917 2 Plafond BTW- | -723 | - | - | - | - Compensatiefonds (BCF) 3 Overige mutaties | -103 | 208 | - | - | - Uitkeringsfactor (UF) 4 Ontwikkeling | 80 | 916 | 293 | -3.304 | -3.002 uitkeringsbasis 5 Wet Waardering | - | -236 | -219 | -201 | -202 onroerende zaken (WOZ) 6 Taakmutaties | 1.956 | 3.546 | 1.388 | 1.433 | 1.311 7 Stelposten | - | -288 | -331 | -351 | -355 Totaal mutatie Algemene | 1.829 | 4.875 | 2.247 | -1.820 | -1.331 uitkering t.o.v.

de decembercirculaire 2025 Blokkade nominale | -619 | -729 | -1.116 | -603 | -917 compensatie Taakmutaties | -1.956 | -3.546 | -1.388 | -1.433 | -1.311 Netto resultaat | -746 | 600 | -257 | -3.856 | -3.559 meicirculaire 2026 17 Samenvatting van de raadsmededeling 2026-38 Abonnementstarief WMO De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo (ter vervanging van het abonnementstarief) is uitgesteld van 1 januari 2027 naar 1 januari 2028. Hierdoor valt de eerder ingeboekte besparing in 2027 tijdelijk weg. Om dit op te vangen wordt in 2027 een bedrag overgeheveld van de begroting van het ministerie van VWS naar het gemeentefonds en toegevoegd. Over dit bedrag is geen accres opgebouwd, omdat de besparing al eerder was verwerkt. Daarom wordt het accres in 2027 incidenteel verhoogd. Het bedrag voor de gemeente Doetinchem is berekend op € 782.000. Huishoudelijke hulp uit de Wmo Het kabinet heeft besloten dat huishoudelijke hulp niet langer via de Wmo wordt vergoed voor mensen die dit zelf kunnen betalen. Deze maatregel gaat in op 1 januari 2029. Hierdoor stopt huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo. Het gevolg is dat gemeenten minder kosten hebben voor deze voorziening. Omdat gemeenten minder hoeven uit te geven, wordt er geld uit het gemeentefonds gehaald. Het bedrag voor de gemeente Doetinchem is berekend op € 5.020.000 (in 2029).

Vangnetregeling huishoudelijke hulp uit de Wmo Hoewel huishoudelijke hulp grotendeels uit de Wmo verdwijnt, blijft de gemeente verantwoordelijk voor mensen die niet in staat zijn om dit zelf te regelen of te betalen. Voor deze groep wordt een vangnet ingericht. Hiervoor ontvangen gemeenten vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen extra via het gemeentefonds. Dit bedrag wordt toegevoegd aan het cluster Individuele voorzieningen Wmo. Het bedrag voor de gemeente Doetinchem is berekend op € 1.498.000 (in 2029). Nieuw verdeelmodel algemene uitkering In de meicirculaire 2025 werd aangekondigd dat per 1 januari 2027 de volgende stap wordt gezet in het, vanaf 2023 voor gemeenten geldende, ingroeipad als gevolg van de invoering van het nieuwe verdeelmodel van de algemene uitkering. In de meicirculaire 2026 wordt nu aangekondigd dat de invoering van het nieuwe verdeelmodel is uitgesteld tot 1 januari 2029. De reden is dat er eerst een vervolgonderzoek dient plaats te vinden. Taakmutaties Zoals gebruikelijk kent de circulaire van het gemeentefonds een aantal taakmutaties. De taakmutaties worden via een P&C document verwerkt nadat het betreffende beleidsveld in een onderliggend plan duidelijkheid heeft gegeven over het doel waarvoor de taakmutatie wordt aangewend alsmede een onderbouwing van de middelen die worden ingezet.

In raadsmededeling 2026-38 zijn de diverse taakmutaties zoals opgenomen in de meicirculaire toegelicht. Onderstaand een specificatie van de taakmutaties zoals opgenomen in de meicirculaire 2026. Taakmutaties | Begroting ná | Begroting | Meerjaren- | Meerjaren- | Meerjaren- wijziging | 2027 | raming 2028 | raming 2029 | raming 2030 Bedragen x € 1.000 | 2026 Taakmutaties 1. MC26 - Wet handhaving sociale | 21 | 6 | 6 | 7 | 7 zekerheid (46) 2. MC26 - Kinderopvang pleegouders | 36 | 36 | - | - | - (28) 3. MC26 - Compensatieregeling niet- | -228 | - | - | - | - beoogde kosten jeugdzorg (3) 4. MC26 - ‘Weeffout’ Jeugdzorg (40) | -38 | -40 | -40 | -42 | -44 5. MC26 - Ketensystemen jeugd (8) | -2 | -2 | -2 | - | - 6. MC26 - Basisregistratie Personen | - | - | - | - | - (BRP): centralisering inschrijving vergunninghouders (45) 18 Taakmutaties | Begroting ná | Begroting | Meerjaren- | Meerjaren- | Meerjaren- wijziging | 2027 | raming 2028 | raming 2029 | raming 2030 Bedragen x € 1.000 | 2026 7. MC26 - Wet op de lijkbezorging (15) | -11 | 11 | - | - | - IU/DU/SU 8. MC26 - Maatschappelijke opvang en | -15 | -15 | -15 | -15 | -15 OGGz (DU) (102) 9. MC26 - Voorschoolse voorziening | 1 | 1 | 1 | 1 | 1 peuters (DU) (205) 10. MC26 - Beschermd Wonen (IU) | 1.170 | 1.170 | 1.170 | 1.170 | 1.170 (259) 11. MC26 - Participatie (IU) (260) | 515 | 295 | 23 | 12 | -174 12.

MC26 - Wet betaalbare huur (DU) | 3 | 3 | 3 | 1 | - (441) 13. MC26 - Nationaal Actieplan | 4 | 4 | 4 | 4 | 4 Dakloosheid (DU) (444) 14. MC26 - Impulsbudget | 97 | - | - | - | - arbeidsmarktregio's (DU) (481) 15. MC26 - Overheidsbrede | 6 | 6 | 6 | 6 | 6 Dienstverlening (DU) (492) 16. MC26 - Armoedebestrijding | - | 4 | 4 | 4 | 4 kinderen (DU) (223) 17. MC26 - | 109 | - | - | - | - Alleenverdienersproblematiek (459) 18. MC26 - Aanvullende ondersteuning | 74 | - | - | - | - lokale energiehulp (500) 19. MC26 - IBO Problematische | 76 | - | - | - | - schulden (525) 20. MC26 - Re-integratiedienstverlening | 114 | 171 | 228 | 285 | 352 gericht op jongeren (526) 21. MC26 - Ondersteuning lokale | 24 | - | - | - | - politieke partijen (528) 22. MC26 - Capaciteit decentrale | - | 1.886 | - | - | - overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (487) 23. MC26 - Gemeentelijke | - | 10 | - | - | - antidiscriminatievoorzieningen (435) Totaal | 1.956 | 3.546 | 1.388 | 1.433 | 1.311 Het voorgestelde nieuwe beleid Om deze ambities waar te maken, maken wij in deze begroting gerichte keuzes. We investeren in de opgaven die bijdragen aan een sterke, vitale en toekomstbestendige gemeente.

Het nieuwe beleid dat wij in deze begroting voorstellen, sluit aan bij de vijf programma's en draagt bij aan de maatschappelijke doelen die wij samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners willen realiseren. Onderstaand treft u een samenvatting aan van het door ons voorgestelde nieuwe beleid. De in onderstaande tabellen opgenomen voorstellen worden in het betreffende programma toegelicht met de corresponderende nummering. De ontwikkelingen/ het verloop van de reserves treft u aan in hoofdstuk 4.2.1.6 Reserves. 19 Programma 1. Sterke en vitale samenleving Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 1 SaZa Topsporthal | - | 50 | - | 50 | - | 50 | - | 50 2 Herijking vastgoedfonds | 79 | 75 | 79 | 75 | 79 | 75 | 79 | 75 3 Wijken- en dorpendeals | 350 | 700 | 700 | 1.400 | - | - | - | - 4 Voortzetten participatie-aanpak | - | 30 | - | 30 | - | 30 | - | - 5 Ontwikkelingen Buurtplein | 613 | 1.057 | 613 | 1.057 | 613 | 1.057 | 613 | 1.057 6 Vervangingsinvesteringen (VVI) | - | 41 | - | 176 | - | 102 | - | 159 7 Sociale Veiligheid | - | 30 | - | - | - | - | - | - 8 IZA-AZWA middelen | 4.198 | 4.198 | 5.080 | 5.080 | 4.050 | 4.050 | - | - 9 Investeringen (Meerjaren | - | 11 | - | 634 | - | 686 | - | 1.262 Investeringsplan - MIP)

Totaal nieuw beleid | 5.240 | 6.192 | 6.472 | 8.502 | 4.742 | 6.050 | 692 | 2.603 programma 1 Programma 2. Aantrekkelijke stad en dorpen Nr. Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 10 Voorziening Civiel Technische | - | -115 | - | -115 | - | -115 | - | -115 Kunstwerken 11 Herijking vastgoedfonds | 4 | -19 | 4 | -19 | 4 | -19 | 4 | -19 12 Weerbaarheid gD en BUHA | - | 320 | - | 320 | - | 420 | - | 20 13 VNOG | - | 56 | - | 56 | - | 56 | - | 56 14 Lijkschouwing | - | 46 | - | 46 | - | 46 | - | 46 15 RegioExpres | - | 40 | - | 40 | - | 40 | - | 40 16 Vervangingsinvesteringen | - | 4 | - | 76 | - | 124 | - | 122 (VVI) 17 Sociale Veiligheid | - | -30 | - | - | - | - | - | - 18 Duurzame mobiliteit | - | - | - | - | - | - | - | - 19 Camerahandhaving | - | - | - | - | - | - | - | - bevoorradingsverkeer binnenstad 20 Investeringen (Meerjaren | - | - | - | 34 | - | 34 | - | 30 Investeringsplan - MIP) 21 Uitbreidingslocaties | - | - | - | - | - | - | - | - Totaal nieuw beleid | 4 | 302 | 4 | 438 | 4 | 586 | 4 | 180 programma 2 20 Programma 3. Krachtige economische motor Nr.

Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 22 BUIG | 2.000 | - | - | - | - | - | - | - 23 Alleenverdienersregeling (AU - | - | 8 | - | 17 | - | -73 | - | -63 stelpost) 24 Overbruggingsmiddelen | - | 65 | - | - | - | - | - | - streekomroep 25 Herijking vastgoedfonds | -36 | - | -36 | - | -36 | - | -36 | - 26 FTE Teamleider AMR | - | 130 | - | 130 | - | 130 | - | 130 27 Onderzoek naar en geschikt | - | 100 | - | - | - | - | - | - maken van evenementenlocatie 28 Investeringen (Meerjaren | - | - | 5 | 66 | 5 | 66 | 5 | 66 Investeringsplan - MIP) Totaal nieuw beleid | 1.964 | 303 | -31 | 213 | -31 | 123 | -31 | 133 programma 3 Programma 4. Duurzame en gezonde leefomgeving Nr.

Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 29 Jaarlijkse ingroei DPRA (€ 69K | - | - | - | - | - | - | 69 | 69 per jaar t/m 2034) 30 Prijsontwikkelingen BUHA | 504 | 504 | 504 | 504 | 504 | 504 | 504 | 504 31 Vervangingsinvesteringen (VVI) | - | - | 138 | 138 | 137 | 137 | 136 | 136 32 Investeringen (Meerjaren | - | - | - | - | - | - | 70 | 70 Investeringsplan - MIP) Totaal nieuw beleid | 504 | 504 | 642 | 642 | 641 | 641 | 779 | 779 programma 4 Programma 5. Sterk bestuur en stevige organisatie Nr.

Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 33 Extra FTE Openbare | - | 279 | - | 279 | - | 279 | - | 116 orde/Ondermijning + 2 extra Toezichthouders 34 Voortzetten participatie-aanpak | - | -30 | - | -30 | - | -30 | - | - 35 Uitbreiding formatie tbv de | - | 1.360 | - | 1.360 | - | 1.360 | - | 1.360 groei van Doetinchem 36 Verkiezingen | - | - | - | -101 | - | 90 | - | 281 37 FTE Contractmanagement | - | 68 | - | 68 | - | 68 | - | 68 38 Prijsontwikkelingen BUHA | - | 1.926 | - | 1.926 | - | 1.926 | - | 1.926 39 APPA pensioenvoorziening | - | - | - | -536 | - | -536 | - | -536 wethouders 40 Vervangingsinvesteringen (VVI) | - | -7 | - | -107 | - | -42 | - | 74 41 FTE Senior Woordvoerder | - | 26 | - | 26 | - | 26 | - | 26 42 Aantrekkelijk werkgeverschap | - | 489 | - | 489 | - | 489 | - | 489 43 FTE Wijkregisseur | - | 102 | - | 102 | - | 102 | - | 102 44 Loonsom College | - | -75 | - | -75 | - | -75 | - | -75 Totaal Programma 5 | - | 4.138 | - | 3.401 | - | 3.657 | - | 3.831 21 Algemene dekkingsmiddelen Nr. Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 45 Verhoging OZB i.r.m.

toename | - | - | 51 | - | 51 | - | 496 | - woningvoorraad 46 Treasury (investeringen) | - | - | - | - | - | - | - | - 47 Investeringen (Meerjaren | - | - | - | 16 | - | 15 | - | 15 Investeringsplan - MIP) Totaal nieuw beleid | - | - | 51 | 16 | 51 | 15 | 496 | 15 Algemene dekkingsmiddelen Overhead Nr. Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 48 Opslag Overhead | - | 460 | - | 460 | - | 460 | - | 460 49 Investeringen (Meerjaren | - | - | - | 211 | - | 208 | - | 207 Investeringsplan - MIP) 50 Dekking aanmeldingen Fte irt | - | -300 | - | -300 | - | -300 | - | -300 Overhead 51 Vervangingsinvesteringen (VVI) | - | - | - | 8 | - | 7 | - | 7 Totaal nieuw beleid | - | 160 | - | 379 | - | 375 | - | 374 Overhead Mutaties in de reserves Nr.

Omschrijving nieuw beleid | Begroting 2027 | Meerjarenraming | Meerjarenraming | Meerjarenraming 2028 | 2029 | 2030 Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten | Baten | Lasten 52 Reserve Onderwijshuisvesting | 11 | - | 187 | - | 239 | - | 812 | - 53 Reserve Evenementen | - | 250 | - | - | - | - | - | - 54 Reserve Vastgoedfonds | - | - | 13 | - | 27 | - | 40 | - Totaal nieuw beleid Mutaties | 11 | 250 | 200 | - | 266 | - | 852 | - in de reserves 22 2.5 Financiële positie begroting ná nieuwe ontwikkelingen en gemeentefonds Als we de financiële uitgangspositie uit hoofdstuk 2.3 en de ontwikkelingen uit hoofdstuk 2.4 samenvatten dan ontstaat het volgende beeld: Omschrijving | Begroting 2027 | Meerjarenraming Meerjarenraming Meerjarenraming (bedragen x € 1.000) | 2028 | 2029 | 2030 Resultaat begroting 2026 ná | 1.247 | -3.290 | -3.287 | -3.925 wijziging Ontwikkeling gemeentefonds 2026 | -182 | -257 | -334 | 1.447 (MC) Nominale ontwikkeling 2027 (netto) | 693 | 850 | 559 | 1.533 Nieuw beleid programma 1 (saldo | -952 | -2.030 | -1.308 | -1.911 van baten en lasten) Nieuw beleid programma 2 (saldo | -298 | -434 | -582 | -176 van baten en lasten) Nieuw beleid programma 3 (saldo | 1.661 | -244 | -154 | -164 van baten en lasten) Nieuw beleid programma 4 (saldo | - | - | - | - van baten en lasten) Nieuw beleid programma 5 (saldo | -4.138 | -3.401 | -3.657 | -3.831 van baten en

lasten) Nieuw beleid algemene | - | 35 | 36 | 481 dekkingsmiddelen (saldo van baten en lasten) Nieuw beleid overhead (saldo van | -160 | -379 | -375 | -374 baten en lasten) Nieuw beleid mutaties in de reserves | -239 | 200 | 266 | 852 (saldo van baten en lasten) Mutaties bestaand beleid | 956 | 1.142 | 1.103 | 1.321 Totaal resultaat van baten en | -1.412 | -7.808 | -7.733 | -4.747 lasten inclusief ontwikkelingen In alle jaren presenteren we nadelige begrotingsresultaten. Voor 2027 kan dit negatieve resultaat mede gelet op de omvang van de algemene reserve en onze financiële weerbaarheid, gedekt worden uit de algemene reserve. Vanaf 2028 nemen de financiële uitdagingen toe als gevolg van het ravijnjaar en de onzekerheden in het rijksbeleid. Dit vraagt om scherpe keuzes, nieuwe oplossingen en aanvullende maatregelen om te komen tot een duurzaam financieel perspectief. In hoofdstuk 2.6 geven we u inzicht in de structurele ontwikkeling van het begrotingsresultaat. 23 2.6 Structureel en reëel sluitende begroting Structureel evenwicht Eén van de hoofduitgangspunten van ons financieel begrotingsbeleid is een structureel sluitende begroting, die voldoet aan de eisen van het provinciale toezicht. Het gaat er hierbij om dat we ervoor zorgen dat de structurele uitgaven worden gedekt door structurele inkomsten.

In het volgende overzicht is de meerjarige ontwikkeling van het structurele begrotingssaldo weergegeven. Ter bepaling van dit saldo moet duidelijk zijn welke geraamde baten en lasten structureel zijn en welke incidenteel. In deel 4, de financiële begroting, treft u de onderdelen aan die als onderbouwing dienen voor het volgende overzicht: • | Het overzicht van baten en lasten (art. 17 BBV); • | Het overzicht van beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves (art. 19, lid d BBV); • | Het overzicht van geraamde incidentele baten en lasten (art. 19, lid c BBV). Uit het volgende overzicht blijkt dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten in de begroting 2027 te dekken.

Omschrijving | Begroting 2027 | Meerjarenraming Meerjarenraming | Meerjarenraming (bedragen x € 1.000) | 2028 | 2029 | 2030 Baten (exclusief reservemutaties) | 326.448 | 325.978 | 337.525 | 327.963 Lasten (exclusief reservemutaties) | 325.838 | 331.474 | 344.897 | 333.732 Het saldo van baten en lasten vóór | 610 | -5.496 | -7.372 | -5.769 bestemming Onttrekkingen aan de reserves | 4.413 | 4.118 | 4.312 | 5.695 Toevoegingen aan de reserves | 6.434 | 6.430 | 4.673 | 4.673 Saldo mutaties in de reserves | -2.021 | -2.312 | -361 | 1.022 Het saldo van baten en lasten | -1.412 | -7.808 | -7.733 | -4.747 ná bestemming (geraamd resultaat) Incidentele baten conform | -15.382 | -16.948 | -27.510 | -10.000 hoofdstuk 4.1.2.3 Incidentele lasten conform | 16.948 | 17.674 | 27.426 | 9.353 hoofdstuk 4.1.2.3 Incidentele onttrekkingen aan de | -2.042 | -1.186 | -1.134 | -1.131 reserves conform hoofdstuk 4.1.2.5 Incidentele toevoegingen aan de | 6.039 | 6.053 | 4.315 | 4.315 reserves conform hoofdstuk 4.1.2.5 Het structurele resultaat | 4.151 | -2.215 | -4.636 | -2.210 Het structurele resultaat | 1,32% | -0,71% | -1,48% | -0,69% uitgedrukt in de structurele baten 24 25 We beschikken in 2027 nog over voldoende financiële ruimte om onze ambities uit te voeren binnen een structureel sluitende begroting. Vanaf 2028 verandert dit beeld.

Door de financiële uitdagingen die op gemeenten afkomen, staan de structurele baten dan ni et langer in verhouding tot de structurele lasten en neemt de beschikbare financiële ruimte af. Tegelijkertijd blijft de ontwikkeling van het gemeentefonds en het rijksbeleid onzeker. Hierdoor kan de uiteindelijke omvang van de financiële opgave de komende jaren nog veranderen. Dat vraagt om een zorgvuldige balans: we bereiden tijdig maatregelen voor, maar voorkomen tegelijkertijd dat we onomkeerbare keuzes maken die achteraf niet noodzakelijk blijken. Door de opgave vroegtijdig in beeld te brengen en mogelijke oplossingsrichtingen uit te werken in de Perspectiefnota 2028, behouden we grip op onze financiën en werken we toe naar een duurzaam sluitend meerjarig perspectief. Reëel evenwicht Naast structureel evenwicht moet de begroting ook reëel in evenwicht zijn. De geraamde bedragen in deze begroting zijn volledig en realistisch. De provinciale toezichthouder stelt de (wettelijke) eis dat de structurele baten minimaal de structurele lasten dekken en de ramingen realistisch zijn. Wanneer de jaarschijf 2027 van de begroting 2027 niet structureel en reëel in evenwicht is, dan moet aannemelijk zijn dat dit evenwicht uiterlijk in het laatste jaar van de meerjarenraming tot stand wordt gebracht.

Als aan het structurele evenwicht en het reëel ramen wordt voldaan komt de gemeente in aanmerking voor de minst belastende vorm van toezicht, namelijk repressief toezicht door de provincie. Inzet surplus Bij de bespreking van de Jaarstukken 2025 heeft de gemeenteraad aangegeven het surplus van de algemene reserve te willen betrekken bij het opstellen van de begroting. De algemene reserve is op dit moment ruim voldoende om de financiële risico’s van de gemeente op te vangen. Het surplus betreft het deel van de algemene reserve dat boven de benodigde weerstandscapaciteit uitkomt. Op grond van de geldende financiële spelregels mag jaarlijks maximaal 10% van dit surplus worden ingezet ter dekking van structurele lasten, mits de gemeente financieel gezond blijft en de solvabiliteit minimaal 20% bedraagt en ook boven deze grens blijft. Het gebruik van het surplus wordt daarbij aangemerkt als een structurele bate. Voor 2027 is inzet van het surplus niet nodig. Ondanks de extra investeringen uit de coalitieagenda, zoals de extra toezichthouders, de wijkregisseur, de wijken- en dorpendeals en de reserve evenementen, kan de begroting voor deze eerste jaarschijf structureel sluitend worden gepresenteerd zonder gebruik te maken van deze mogelijkheid. Voor 2027 doen we wel een extra impuls vanuit de Algemene Reserve om sluitend te zijn.

Anders dan in voorgaande jaren is op dit moment echter niet de gehele meerjarenbegroting structureel sluitend. Vanaf 2028 laat het financiële beeld tekorten zien. Het surplus van de algemene reserve kan daarom in de komende jaren een belangrijk instrument zijn om te komen tot een structureel sluitende begroting. Of en in welke mate inzet daarvan nodig is, hangt af van toekomstige ontwikkelingen, waaronder de uitkomsten van het rijksbeleid, toekomstige circulaires en de effecten van de maatregelen die de komende periode worden uitgewerkt. Daarom zetten wij gelijktijdig in op maatregelen die bijdragen aan een duurzaam financieel evenwicht op langere termijn. 2.7 Ontwikkeling algemene reserve Onderstaand wordt de ontwikkeling van de algemene reserve geschetst.

(Verwachte) stand | Realisatie | Begroting | Begroting | Meerjaren- | Meerjaren- | Meerjaren- algemene reserve | 2025 | ná wijziging | 2027 | raming | raming | raming (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2028 | 2029 | 2030 Stand per 1-1 | 36.231 | 55.142 | 40.712 | 40.101 | 33.129 | 25.905 Mutaties (saldo) | 12.261 | - | - | - | - | - Rentetoevoeging | 509 | 763 | 801 | 836 | 509 | 509 2e Bestuurlijke monitor 2025 | - | -132 | - | - | - | - Eindwijziging 2025 | - | -231 | - | - | - | - Resultaat begroting 2026 | - | -948 | - | - | - | - Naar het Investeringsfonds | - | -15.325 | - | - | - | - Amendementen Begroting | - | -310 | - | - | - | - 2026 1e bestuurlijke monitor 2026 | - | -5.215 | - | - | - | - Resultaat begroting | - | - | -1.412 | -7.808 | -7.733 | -4.747 2027-2030 Resultaat jaarstukken 2024 | 6.141 | 6.967 | - | - | - | - resp. 2025 Stand per 31-12 | 55.142 | 40.712 | 40.101 | 33.129 | 25.905 | 21.667 De mutaties in de algemene reserve zijn verwerkt tot en met de raadsbesluiten van 25 juni 2026 (tot en met de 10e begrotingswijziging 2026). Ook is in de bovenstaande tabel het resultaat van de begroting 2027 inclusief het meerjarenperspectief 2028-2030 verwerkt. De algemene reserve laat de komende jaren een dalende ontwikkeling zien.

Dit is het gevolg van de bewuste keuze om beschikbare middelen in te zetten voor investeringen die bijdragen aan onze maatschappelijke opgaven en de toekomstbestendigheid van de gemeente. Daarmee tonen we lef door niet uitsluitend middelen te reserveren voor de toekomst, maar ook te investeren in kansen van vandaag. Tegelijkertijd houden we grip op onze financiële positie. De geraamde ontwikkeling van de algemene reserve is gebaseerd op de huidige inzichten en houdt geen rekening met mogelijke positieve rekeningresultaten in de komende jaren. Als deze zich voordoen, kunnen zij de stand van de algemene reserve positief beïnvloeden. Daarom gebruiken we deze ontwikkeling als een voorzichtige basis voor onze financiële planning. Gezien de financiële uitdagingen vanaf 2028 werken we daarnaast aan maatregelen om ook op langere termijn een gezonde reservepositie en een structureel sluitende begroting te behouden. Daarbij zoeken we naar een zorgvuldige balans tussen tijdig handelen en de onzekerheden in het rijksbeleid, zodat we passende keuzes kunnen maken op het moment dat meer duidelijkheid ontstaat. 26 2.8 Vermogenspositie Eén van de hoofduitgangspunten van ons financieel beleid betreft voldoende weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen geeft de verhouding weer tussen onze weerstandscapaciteit en de financiële risico’s. Deze verhouding wordt uitgedrukt in de weerstandsratio.

Zoals in paragraaf 2.2 al is vermeld, stellen we vanaf de begroting 2022 de norm voor de weerstandsratio tussen de 1,0 en 1,5. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is de meest recente vermogenspositie geschetst. Daarbij zijn de mutaties in de algemene reserve verwerkt, die voortvloeien uit het financieel meerjarenperspectief. Hieruit blijkt dat wanneer de beschikbare weerstandscapaciteit in de begrotingsjaren 2027-2030 wordt afgezet tegen de gekwantificeerde risico's, de gemeente Doetinchem over voldoende weerstandsvermogen beschikt. Hierbij dient wel de kanttekening te worden geplaatst dat de ratio in 2030 onder de minimale norm daalt. Verhouding gewenst versus beschikbaar weerstandsvermogen | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bedragen x € 1.000 Totaal gekwantificeerde risico's per 31-12 | 22.300 23.989 23.989 23.989 | 23.989 Totale beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12 | 40.792 40.183 33.208 25.985 | 21.749 Ratio weerstandsvermogen | 1,83 | 1,68 | 1,38 | 1,08 | 0,91 De weerstandsratio bedraagt in 2027 1,68 en neemt in de jaren erna af tot 0,91. Dit is in 2030 onder de minimale norm | zoals in de begroting 2022 is vastgesteld. Samenvattend beeld begroting inclusief het meerjarenperspectief We presenteren u een begroting die voldoet aan de twee hoofduitgangspunten van ons financieel begrotingsbeleid: 1.

| Een structureel sluitende begroting, die voldoet aan de eisen van het provinciale toezicht 2. | Voldoende weerstandsvermogen. De begroting is in 2027 structureel sluitend en voldoet hiermee aan de eisen van het provinciale toezicht. Vanaf 2028 is hiervan echter geen sprake meer. Het weerstandsvermogen biedt in de eerste jaren voldoende ruimte om risico’s op te vangen. De negatieve exploitatiesaldi zorgen er echter voor dat het weerstandsvermogen zich geleidelijk onder de minimale norm beweegt. Tegelijkertijd staan we vanaf 2028 voor een financiële opgave als gevolg van de druk op de gemeentefinanciën en de aanhoudende onzekerheden in het rijksbeleid. Juist deze onzekerheden maken dat het lastig is om de structurele effecten op langere termijn goed in te schatten. Onze financiële positie is daarmee naar de toekomst toe kwetsbaar. Omdat reserves eindig zijn en alleen incidenteel kunnen worden ingezet, zijn op termijn structurele maatregelen noodzakelijk om te komen tot een duurzaam financieel gezonde begroting. Gezien het ontbreken van een structureel sluitende begroting vanaf 2028, de onzekerheden vanuit het Rijk en onze kwetsbare financiële positie, starten wij tijdig met het voorbereiden en uitwerken van maatregelen om de financiële houdbaarheid op langere termijn te waarborgen. 27 28 3.

Beleidsbegroting 29 3.1 Het programmaplan 30 3.1.1 Programma - Sterke en vitale samenleving In Doetinchem stellen we het gewone leven centraal, waarbij mensen zelf verantwoordelijk zijn voor hun leven en zoveel mogelijk zelf de regie hebben en houden. We werken aan een sterke en vitale samenleving waarin iedereen mee kan doen, gelijke kansen krijgt en zich gehoord voelt. We versterken gemeenschappen in wijken, buurten en dorpen, zodat ontmoeting, verbondenheid en onderlinge steun vanzelfsprekend zijn. Als het echt niet lukt, bieden we zorg en ondersteuning. Voor een sterke en vitale samenleving werken we aan de volgende doelen: A. Sterke leefbare gemeenschappen B. Een goede start en ontwikkelkansen voor ieder kind C. Gelukkige, gezonde en vitale inwoners D. Gezond en sportief leven voor onze inwoners E. De transformatie van het sociaal domein F. Kwetsbare inwoners hebben een passende plek om te wonen G. In Doetinchem doet iedereen mee Wat willen we bereiken? A. Sterke leefbare gemeenschappen We streven naar sterke gemeenschappen in onze wijken, buurten en dorpen. We stimuleren de kracht van de samenleving en werken samen met bewoners aan de leefbaarheid van de leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? -A.1 We sluiten Wijken- en Dorpendeals met de provincie We investeren in bestaande wijken. Hiervoor sluiten we Wijken- en Dorpendeals met de provincie Gelderland.

Met deze deals ondersteunen we initiatieven die de sociale verbondenheid en leefbaarheid versterken. De provincie draagt maximaal 50% van de projectkosten bij. Voor Gaanderen en Wehl liggen er al deals. We streven naar het sluiten van zes wijkendeals. In 2027 voor de wijken De Hoop en Oosseld en 2028 de Huet en Bezelhorst/Kruisberg/IJkenberg, Overstegen en Centrum. De provincie kent een maximum aan het aantal af te sluiten deals. We zijn ook afhankelijk van capaciteit en de inzet vanuit de samenleving. Om deze en andere opgaven in de wijken goed te begeleiden, versterken we de wijkregie. -A.2 We realiseren een buurthuis in de buurt Centrum-Noord Samen met het buurtinitiatief Centrum-Noord realiseren we een buurthuis waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten, activiteiten organiseren en hun netwerk versterken. De wijk heeft zich de afgelopen jaren positief ontwikkeld en krijgt met de nieuwbouw aan het Amphionpark een verdere impuls. Een eigen buurthuis draagt bij aan meer sociale samenhang, meer ontmoeting tussen bewoners en een leefbare, betrokken buurt. Wat willen we bereiken? B. Een goede start en ontwikkelkansen voor ieder kind We investeren waar mogelijk in gelijke kansen voor alle kinderen, met aandacht voor kinderen in kwetsbare gezinnen. We doen dit op plekken waar kwetsbare jeugdigen zich bevinden, zoals op school, bij de sportvereniging of in de jeugdhulp.