Z/24/044828 - D/24/145981 - Ontwerpbegroting 2025

De komst van deze wet betekent dat gemeenten vaker een beroep op de GGD zullen doen met (complexe) vragen over milieu en gezondheid, waaronder inrichtingsvraagstukken, het in beeld brengen van de gezondheidseffecten van planvarianten en het monitoren van de omgevingskwaliteit.

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal zorg akkoord (IZA) Het huidige zorgsysteem is op langere termijn niet houdbaar. Om deze reden zijn het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) tot stand gekomen. Het IZA heeft als doel de zorg voor de toekomst goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken zijn afspraken gemaakt die betrekking hebben op het gehele zorgstelsel (van de eerstelijnszorg, ggz tot de acute zorgketen). In het GALA staan de afspraken waarmee lokaal een impuls gegeven wordt aan het verbeteren van de gezondheid van alle inwoners van Nederland, met in het bijzonder aandacht voor het verbeteren van de situatie van mensen met gezondheidsachterstanden en mensen in een kwetsbare situatie. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040 met weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Het financiële arrangement dat bij het GALA hoort, de brede SPUK, heeft als doel om gemeenten in staat te stellen de doelen te kunnen behalen.

Versterken preventie en gezondheidsbevordering In relatie met het versterken van de kennis- en adviesfunctie ontvangen GGD’en vanuit het GALA, in de periode 2023 tot en met 2025, middelen vanuit de brede SPUK-regeling. De middelen zijn bedoeld om de kennis- en adviesfunctie van de GGD te versterken. Met de ambtenaren en de bestuurders is voor 2023 en 2024 bepaald hoe deze aangewend gaan worden. Onderdeel hiervan is dat sinds dat sinds mei 2023 gewerkt wordt met adviseurs Publieke Gezondheid. Deze adviseurs zijn een vast aanspreekpunt voor gemeenten en ondersteunen en adviseren over het integraal aanpakken van (lokale) gezondheidsvraagstukken. De SPUK-middelen zijn echter tijdelijke, incidentele middelen en hebben een specifieke focus op bepaalde thema’s of doelgroepen. Om voor de langere termijn adequaat invulling te kunnen geven aan preventie en gezondheidsbevordering is het traject ‘Toekomstbestendige GGD’ ingezet. Sturing Zorg & Veiligheid De samenwerkplaats Niet Wijken! is september 2023 gestart. In 2024 worden de beide deelprojecten “Thuis in de wijk” en “Ervaringen centraal” verder ingevuld. De samenwerkplaats richt zich op de brede groep mensen met onbegrepen gedrag; daar waar zorg en sociaal domein bij elkaar komen. ZonMw heeft ook een subsidieoproep opengesteld gericht op de complexere casussen, waar zowel zorg als veiligheid een rol spelen.

Partijen vertegenwoordigd in de stuurgroep Zorg & Veiligheid bereiden gezamenlijk deze aanvraag bij ZonMw voor. Basis hiervoor vormt hetgeen de kwartiermaker gaat doen.

OGGZ Sinds de decentralisaties in het sociaal domein zijn gemeenten verantwoordelijk voor passende zorg en ondersteuning van haar inwoners. In de praktijk zien we dat complexe casuïstiek vraagt om een integrale, casusgerichte (keten)benadering en zowel zorg- als veiligheidsaspecten bevat. Onderstaande ontwikkelingen raken de taak en positie van het team OGGZ. In 2023 zijn met gemeenten in Gelderland-Midden afspraken gemaakt over de dienstverlening van OGGZ aan de regio. Deze afspraken zijn vastgelegd in het regionaal takenpakket Onbegrepen Gedrag. Dit betekent dat OGGZ in 2025 de dienstverlening continueert en op sommige gebieden uitbreidt. De regio kan gebruik maken van het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag Gelderland-Midden. Daarnaast voert OGGZ de verkennende onderzoeken uit in het kader van

Pagina 24

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

de Wet verplichte GGZ. Tevens zet het team zich in bij het beoordelen van woningen in het kader van woonhygiënische problematiek (vervuiling/verzameling). De inwerkingtreding van de Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams) is verschoven van 1 januari naar 1 juli 2024. Met het wetsvoorstel wordt beoogd knelpunten weg te nemen in relatie tot gegevensuitwisseling en privacy in het sociaal domein bij de aanpak van meervoudige problematiek.

Forensische Geneeskunde De vijf GGD’en in politieregio Oost-Nederland werken aan een toekomstbestendige bovenregionale organisatie van forensische geneeskunde. In 2023 is gebleken dat het model van één aansturende centrum-GGD niet levensvatbaar bleek. In 2024 wordt een nieuwe bovenregionale samenwerking ingericht welk in 2025 geborgd moet zijn. De continuïteit binnen het taakveld forensisch geneeskunde blijft kwetsbaar door schaarste op de arbeidsmarkt. GGD Gelderland-Midden werkt daarom nauw samen met GGD Gelderland-Zuid. Naar verwachting zullen in 2025, op basis van het landelijk onafhankelijk kostenonderzoek uniforme tarieven gelden voor de taken lijkschouw en forensisch medisch onderzoek voor gemeenten en politie. De aanbestedingsprocedure voor de medische arrestantenzorg (MAZ) wordt in oktober 2024 afgerond waarna duidelijk wordt of de uitvoering van de MAZ in Gelderland-Midden door GGD Gelderland-Midden in 2025 gecontinueerd wordt.

Respons op crisis Door maatschappelijke ontwikkelingen en onrust in de samenleving wordt vaker aanspraak gedaan op de GGD. De huidige tijd waarin diverse sociaal-maatschappelijke crises, elkaar in rap tempo opvolgen, vragen van de GGD een stap naar voren. De verwachting is dat de GGD als organisatie: • Proactief reageert op vragen en behoeften; • Flexibel inzetbaar is en op kan schalen wanneer dit nodig is; • Reguliere taken zo lang als mogelijk blijft uitvoeren en de kwaliteit van de dienstverlening intact houdt. Door hierop te investeren kan de GGD de kwetsbaarheid van gecombineerde piketten verminderen, crisisfuncties GGD versterken t.b.v. snelle en flexibele inzet van medewerkers en zorgen dat GGD (medische) professionals zijn getraind in het uitvoeren van de (extra) taken die zij kunnen krijgen.

Pagina 25

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Doelenboom Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Maatschappelijk effect

Het bewaken, beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid

Signaleren en bestrijden van infectieziekten + monitoren vaccinatiegraad

-

Opsporen van TBC en behandelen van patiënten

-

Het bevorderen en beschermen van risicogroepen tegen soa’s

-

Beschermen van reizigers en voorkomen van verspreiding ziekten bij terugkeer

-

Beschermen van inwoners tegen gezondheidsrisico’s en bevorderen van een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag

-

-

-

-

-

-

Taken in het kader van bestrijding coronavirus Afhandelen van meldingen van infectieziekten Preventieve activiteiten om infectieziekten te voorkomen Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten t.b.v. Antibioticaresistentie en infectiepreventie Inspecties (nood)opvanglocaties asielzoekers Screening TBC Consulten TBC Behandeling actieve en latente TBC Bron- en contactopsporing Preventie/voorlichting

Beperken verspreiding besmettelijke infectieziekten en daarmee verminderen ziektelast

Screening op SOA Consulten Soa en Sense Consulten PrEP Behandeling SOA Bron- en contactopsporing Voorlichting aan jongeren en risicogroepen Preventieve activiteiten Reizigersconsulten Groepsvaccinaties (bedrijven, zorginstellingen e.d.) Vaccinaties op maat (i.o.) Voorlichting risicogroepen (Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico's op gebied van milieu zoals klimaatadaptatie en energietransitie (Pro)actief adviseren over hoe de inrichting van de leefomgeving de gezondheid kan bevorderen Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (koude en warme fase) Ondersteunen van gemeenten bij invoering van de Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen Voorlichting o.a. via de website GGD Leefomgeving

Pagina 26

Een gezonde en veilige leefomgeving voor de inwoners van GelderlandMidden

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Maatschappelijk effect

Het bewaken, beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid

Voorkomen van dakloosheid sociaal kwetsbare inwoners

Uitvoeren diverse meldpunten

Voorkomen van verdere teloorgang, ontruiming of overlast en het leiden (van zorgmijders) naar zorg, dan wel organiseren van hulpverlening

Cliënten maatschappelijke opvang in beeld hebben en waar nodig leiden naar passende hulpverlening

- Intake (dreigend) dak- en thuisloze

Bieden van kennis en ondersteuning aan inwoners, gemeenten en partners bij Multi problematiek

- Meldpunt Zorgwekkend gedrag

individuen en gezinnen (inclusief daklozenloket) - Verpleegkundig spreekuur dak- en thuislozen - Passende begeleiding organiseren voor bezoekers Spoorhoek Arnhem Gelderland-Midden

- Meldpunt Onverzekerdenzorg - Project Woonhygiëne - (Pro)actief adviseren over verbeterpunten ketensamenwerking

Bevorderen afstemming en samenwerking keten

Beheren Verwijsindex

Bevorderen 1 gezin – 1 plan (voorkomen langs elkaar heen werken hulpverleners)

Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg

Lijkschouw bij vermoeden van nietnatuurlijke dood en bij euthanasie.

Zorgen dat politie en OM op de hoogte zijn (van vermoedens) van nietnatuurlijke dood

- Uitvoeren forensisch medisch

Onderzoeken en beschrijven van letsels t.b.v. onderzoek politie en OM

onderzoek bij incidenten, huiselijk geweld, zedenzaken, kindermishandeling, etc. - Afname testen t.b.v. alcohol- en drugscontroles politie - Opstellen letselbeschrijvingen

- Uitvoeren medische arrestantenzorg - Adviseren van politie (insluitadviezen e.d.)

Pagina 27

Bieden van medische zorg aan arrestanten

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Maatschappelijk effect

Het houden van toezicht

Uitvoeren van toezicht op de kinderopvang

- Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven (KDV), buitenschoolse opvang (BSO) en gastouderbureaus (GOB)

- Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag exploitatie van nieuwe opvanglocaties

- Uitvoeren onderzoeken bij gastouders (GO)

- Uitvoeren overige onderzoeken bij Uitvoeren van toezicht op jeugdverblijven/ internaten Uitvoeren toezicht op WMO-instellingen

KDV, BSO, GOB en GO Deelname aan landelijke pool en uitvoeren onderzoek bij jeugdverblijven/ internaten in OostNederland

Toezien op een veilige en kwalitatief goede omgeving voor kwetsbare groepen (kinderen, cliënten, etc.) en gemeenten adviseren t.b.v. handhaving

- Onderzoek (laten) doen naar aanleiding van meldingen van calamiteiten bij Wmo zorgaanbieders

- Onderzoeken uitvoeren naar de kwaliteit van Wmo zorgaanbieders (diverse zorgvormen en ZIN/PGB) naar aanleiding van signalen.

- Proactief onderzoek uitvoeren naar

Uitvoeren toezicht op vergunde bedrijven

de kwaliteit van Wmo zorgaanbieders (diverse zorgvormen en ZIN/PGB) Inspecties uitvoeren en adviseren van: - Ondernemers in de tatoeage, permanente make-up en piercingbranche - Seksbedrijven

Wat mag het kosten

Pagina 28

Toezien op de hygiënevoorwaarden en gemeenten adviseren t.b.v. vergunningverlening

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Afgelopen jaren was ook een Programma Covid-19 opgenomen. Dit programma is in 2023 afgebouwd en is met ingang van de begroting 2024 komen te vervallen. De SPUK-(specifieke uitkering)bijdragen van het rijk voor de basisinfrastructuur COVID-19 vaccinaties en Versterking Infectieziektenbestrijding en Pandemische Paraatheid (VIPP) worden verantwoord binnen het programma GGD-pijler AGZ.

3c.2 Pijler jeugdgezondheidszorg De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) volgt bijna alle kinderen in Nederland op meerdere momenten in hun leven. Door vroegtijdig signaleren, ondersteunen en meedenken kan de JGZ een waardevolle bijdrage leveren aan de zorg voor jeugdigen en (aanstaande) ouders, van - 9 maanden tot 18 jaar. De JGZ bevordert veilig en gezond opgroeien en geeft betrouwbare informatie over vaccineren, gezonde voeding of gezond gedrag. De JGZ investeert in het gewone opgroeien en opvoeden, in het normaliseren en demedicaliseren. De jeugdgezondheidszorg werkt samen met basisvoorzieningen en eerstelijns zorg, aan preventie en gelijke kansen voor alle kinderen Door vroegtijdig te investeren in de preventie en normaliseren levert de JGZ een bijdrage aan het terugdringen van gebruik van specialistische voorzieningen en zorggebruik op langere termijn. JGZ neemt een centrale positie in het netwerk in en is zichtbaar, laagdrempelig en toegankelijk. Voor de komende periode ligt de nadruk binnen de JGZ op de volgende thema’s:

Toekomstbestendige jeugdgezondheidszorg De Jeugdgezondheidszorg is een centrale schakel in de maatschappelijke kanteling naar preventie en verkleinen van kansenongelijkheid in de komende jaren. De vertrouwensrelatie met gezinnen, de preventieve inzet en de sociaalmedische insteek van de JGZ in het sociaal domein is daarbij cruciaal. Voor komende jaren voorziet de JGZ complexere zorgvragen in relatie tot de maatschappelijke context en knelpunten in het aantrekken en behouden van jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen. Dit leidt tot een groot risico voor de continuïteit en doorontwikkeling van haar dienstverlening. Om te komen tot een meer robuuste Jeugdgezondheidsorganisatie is in de begroting 2024 een verhoging van de basisfinanciering gerealiseerd om de basis op orde te krijgen. Doel hiervan was om afschaling van zorg, zoals we dat in 2022 gedeeltelijk hebben moeten doen, in de toekomst te voorkomen en beter voorbereid te zijn op de uitdagingen waarmee we te maken hebben en krijgen, zoals toename en verzwaring van de zorgvraag, hoge werkdruk, hoog ziekteverzuim, verwachte uitstroom van personeel. Aan bestuur, raden en de Inspectie voor Gezondheid en Jeugd (IGJ) is de toezegging gedaan een plan op te stellen voor toekomstbestendige JGZ. Dit plan is in 2 fasen opgesplitst, waarbij in 2024 de uitkomsten van fase 1, ‘basis op orde’, worden uitgevoerd.

Fase 2: toekomstbestendige JGZ (kerntakendiscussie en anders organiseren en positioneren) betreft begroting 2025. Door de ‘basis op orde’ te brengen via het ophogen van de basisfinanciering, kunnen de afschalingsmaatregelen worden teruggedraaid en wordt het wettelijk basispakket JGZ weer volledig aangeboden. Om herhaling te voorkomen worden de normen bijgesteld naar een realistisch niveau om zo de werkdruk te verlagen en daarmee bovenmatig ziekteverzuim en uitstroom te verminderen. Ook zal dit het vermogen vergroten om wendbaar in te kunnen spelen op de toename en verzwaring van de zorgvragen. De extra ruimte is nodig in directe inzet van professionals, maar tevens in de ondersteunende functies die de randvoorwaarden scheppen voor professionals om zich te richten op hun kerntaken. Daarnaast ligt er de vraag om een meerjaren financiering, opgedeeld in clusters, van het lokaal aanbod, hetgeen meer zekerheid geeft over personele inzet. In 2025 zetten we de ingezette lijn van 2024 door. Dat betekent dat de basis op orde en de continuïteit geborgd is. Dit heeft tot gevolg dat de GGD de juiste zorg aan jeugdigen kan garanderen. Om te blijven meebewegen met maatschappelijke ontwikkelingen is nieuwe dienstverlening nodig. Hiervoor zijn aanvullende modules ontwikkeld. De keuze voor het regionaal organiseren van deze modules wordt door het bestuur van VGGM in 2024 besproken en besloten.

Daarnaast maken we nieuwe afspraken over lokaal aanbod (plus taken), waarbij beschikbare capaciteit en meerjarige afspraken leidend zijn.

Pagina 29

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

De verwachte kernthema’s voor 2025:

1) Doorontwikkeling toekomstbestendige JGZ De JGZ is de schakel in de maatschappelijke kanteling naar preventie en verkleinen van kansenongelijkheid van de komende jaren. Om deze positie ook in te kunnen nemen is het van belang te komen tot een toekomstbestendige taakstelling met bijbehorend passend financieel kader. In 2023 zijn hiervoor de eerste stappen gezet. In 2024 vinden verdere besluitvorming, prioritering en voorbereiding plaats. Implementatie van (deel)projecten vindt plaats vanaf 2025.

2) Kansrijke Start en preventieagenda De eerste 1000 dagen in het leven van een kind zijn cruciaal voor de verdere ontwikkelingskansen in het leven. Het landelijk programma Kansrijke Start investeert in een goede start voor alle kinderen. Het programma kent 3 sporen. GGD Gelderland-Midden biedt diverse interventies in alle sporen. 1) Vóór de Zwangerschap a) Nu Niet Zwanger 2) Tijdens de Zwangerschap a) Prenataal Huisbezoek door de jeugdverpleegkundige b) Stevig Ouderschap, prenataal c) VoorZorg, prenataal 3) Na de Zwangerschap a) Stevig Ouderschap postnataal b) VoorZorg, postnataal c) Samen Starten: geen interventie maar een signaleringsmethodiek, gebruikt op de consultatiebureaus

3) Uitvoeren en optimaliseren Rijksvaccinatieprogramma (RVP) voor kinderen en jongeren Vanaf begin 2024 zal de Rotavirus vaccinatie aangeboden worden aan alle pasgeborenen. Per 2025 zullen ingrijpende wijzigingen plaatsvinden in het vaccinatieschema van het RVP. Een aantal leeftijden voor vaccinatie wordt substantieel veranderd. Dit heeft verstrekkende gevolgen voor de planning en uitvoering van de contactmomenten. De voorbereiding zal in 2024 plaatsvinden.

4) Zorg voor vluchtelingen en nieuwkomers De verwachting is dat we ook in 2025 te maken met een grote instroom van kinderen en jongeren van buiten Nederland.Alle kinderen en jongeren in Nederland hebben recht op jeugdgezondheidszorg. Dit vraagt dus een extra inspanning van de JGZ, om deze jeugdigen in beeld te krijgen en te houden, en hen JGZ aan te bieden. De no-show is hoog, onbekendheid met het zorgsysteem, er is vaker sprake van psychosociale problematiek, er zijn dikwijls taalbarrières die de inzet van tolken vragen. Dit alles leidt tot meer inzet, en daarom hogere kosten. 5) Ketenaanpak in het kader van IZA/SPUK/ GALA Voor wat betreft de JGZ gaat dit om: 1. Kind naar gezond gewicht 2. Kansrijke Start 3. Mentale Gezondheid

6) Betrouwbare en transparante data infrastructuur Betrouwbare data, rapportages en dashboards zijn essentieel voor differentiatie in zorgaanbod, het maken van keuzes en verantwoording van zorg. Dit vraagt echter wel investering in systemen en op orde brengen van de formatie van de ondersteunende diensten.

Pagina 30

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Doelenboom Wat willen we bereiken?

Wat gaan we ervoor doen?

Wat is het beoogd effect?

Strategisch doel

Prestaties

Maatschappelijk effect

Operationeel doel Uitvoeren basispakket JGZ

Veilig en gezond opgroeien van alle kinderen en jongeren in Gelderland-Midden

Aanbieden van extra zorg voor kinderen en jongeren met extra zorgbehoeften

Proactief inspelen op behoeften van gemeenten, ouders en jongeren op het gebied van jeugdgezondheidszorg

Uitvoeren lokaal aanbod JGZ

Robuuste en wendbare JGZ.

Doorontwikkelen scenario’s in het kader van Toekomstbestendige JGZ (TB JGZ)

- Aanbieden van contactmomenten. Flexibel aanbod, conform Landelijk Professioneel Kader en professionele richtlijnen - Basiszorg voor alle kinderen, extra zorg als dat wenselijk is.

- Aanbieden zorg op maat - Differentiatie in aard, frequentie en discipline van contactmomenten

- Voorbereiden en prioritering van projecten ikv TB JGZ

- In kaart brengen van benodigde formatie

- Op orde brengen van randvoorwaarden - Implementatie van gekozen werkwijzen Kansrijke Start voor alle kinderen

Aanbieden van zorg op maat in eerste 1000 dagen van het kind

- Uitvoeren pre- en postnataal aanbod

Bevorderen gezondheid van ‘nieuwkomers’ in onze gemeenten

Uitvoeren Publieke Gezondheidszorg voor asielzoekers (PGA)

- JGZ 0-18-jarigen - IZB-preventie en –bestrijding - THZ - Tbc-preventie en –bestrijding - Gezondheidsbevordering - Individuele seksuele gezondheidszorg

o o o o

Nu Niet Zwanger Samen Starten Prenataal huisbezoek Stevig Ouderschap (pre- en postnataal) o Voorzorg (pre- en postnataal) - Participatie JGZ-preventieagenda - Participatie lokale coalities Kansrijke Start - Projectleiding regionale project ZonMw

Creëren van een gezonde en veilige basis voor alle kinderen met gelijkwaardige kansen in de maatschappij

en preventie van soa/hiv

- Afstemming en participatie in de lokale zorgketen Minimaal 95% van kinderen en jongeren (WHO-norm) is gevaccineerd conform het RVP

- Uitvoeren Rijksvaccinatieprogramma - Implementeren Rotavirus vaccinatie. - Voorbereiden op ingrijpende

Behouden en verstevigen van de unieke kennis-positie op het gebied van jeugdgezondheid

Informeren en adviseren van gemeenten over gezondheidsbeleid -

Opstellen Integrale Jeugdrapportage Gezondheidsmonitors o Kindmonitor o Jeugdmonitor

Input leveren voor gemeentelijke beleidsontwikkeling

Sluitend aanbod van preventieve en gespecialiseerde zorg

Samenwerking in onderwijs, jeugd- en sociaal domein versterken

Deelname in netwerkoverleggen op kinden collectief niveau

- Optimaal aanbod van zorg voor alle kinderen en jongeren - Voorkomen van versnippering van aanbod

Optimale vaccinatiegraad van kinderen en jongeren

wijzigingen in RVP-schema per 2025

Pagina 31

Voorkomen van betreffende infectieziekten op individueel- en populatieniveau

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Wat mag het kosten

Pagina 32

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

3c.3 Pijler Monitoring & Onderzoek De activiteiten binnen de pijler Onderzoek, Informatie & Advies zijn GGD breed en zijn gericht op – in samenwerking en samenspraak met andere teams en afdelingen - het bevorderen, beschermen en bewaken van de gezondheid van alle inwoners in Gelderland-Midden. De pijler heeft drie taakgebieden: • Monitoringsrol: zicht op de gemeenten, wijken en kwetsbare groepen • Adviesrol: betrouwbare gespreks- en sparringpartner voor gemeenten • Gezondheidsbevordering: passende en effectieve interventies De pijler draagt bij aan het proactief en informatie gestuurd kunnen adviseren van gemeenten over publieke gezondheid vanuit een brede en domein overstijgende blik (Health in all policies).

Doelenboom Wat willen we bereiken? Strategisch doel Het bewaken, beschermen en bevorderen van de publieke gezondheid

Operationeel doel Monitoringsrol: zicht op de gemeenten, wijken en kwetsbare groepen in Gelderland-Midden

Adviesrol: betrouwbare gespreks- en sparringpartner voor gemeenten

Gezondheidsbevordering: passende en effectieve interventies

Wat gaan we ervoor doen? Prestaties Periodiek uitvoeren van gezondheidsmonitors (kinderen, jongeren, volwassenen en ouderen) om de gezondheidstoestand te monitoren, analyseren en duiden. Aanvullende onderzoeken en analyses op eigen initiatief en op verzoek van gemeenten en ketenpartners. Adviseren over de signalen en trends die worden gezien in de onderzoeksresultaten en andere bronnen. Individueel gedrag van mensen beïnvloeden en het creëren van een gezonde leefomgeving die bewoners als prettig ervaren, waar gezonde keuzes gemakkelijk en logisch zijn en waar negatieve invloed op gezondheid zo klein mogelijk zijn.

Wat is het beoogde effect? Maatschappelijk effect Bijdragen aan een beeld van de gezondheid, welzijn en leefstijl van inwoners van Gelderland-Midden

Bijdragen aan informatie gestuurde en passende keuzes op het terrein van gezondheid en aanpalende terreinen (HiaP) Bijdragen aan een gezonde leefstijl van inwoners in Gelderland-Midden

Risico’s Risico

Beheersmaatregel

Onvoldoende (gekwalificeerd) personeel

• Hoge werkdruk, risico op verzuim -> duidelijke prioriteiten stellen en keuzes maken • Ondanks het groeiende team is/blijft de hoeveelheid werk groot voor de beschikbare capaciteit -> duidelijke prioriteiten stellen en keuzes maken

Uitval ICT-voorzieningen

SPSS-perikelen

Uitkomsten traject toekomstbestendige GGD zijn bepalend voor 2025 en verder

Zorgvuldig traject doorlopen

Pagina 33

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Wat mag het kosten

Pagina 34

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

3d.

Programma Ambulancezorg

Het programma Ambulancezorg heeft tot taak om acute en niet-acute zorg te verlenen aan zieken en gewonden. Het programma is opgedeeld in 2 pijlers: mobiele zorg (waaronder de rijdende dienst) en meldkamer en zorgcoördinatie.

Wat mag het kosten

3d.1 Mobiele zorg Ambulancezorg Gelderland-Midden (AGM) bestaat uit de rijdienst en de meldkamer. De aankomende jaren komen er diverse ontwikkelingen op ons af. Ontwikkelingen waar we ons op kunnen voorbereiden en ontwikkelingen waarvan we nu nog niet weten wat dit exact voor de ambulancezorg zal betekenen. De komende periode kunnen de implementatie van de urgentieclassificatie, de toenemende arbeidsmarktkrapte en zorgcoördinatie een belangrijke rol spelen.

Nieuwe urgentieclassificaties Ambulancezorg Nederland implementeert samen met de regio’s een nieuwe urgentie indeling. De implementatie is in 2023 gestart en zal in 2025 volledig van toepassing zijn. Het doel van de nieuwe classificatie is dat er beter onderscheid kan worden gemaakt in urgentie van een zorgvraag zodat patiënten in levensgevaar sneller de zorg krijgen die zij nodig hebben. De ambulancezorg kan door deze verfijning efficiënter worden ingericht. Daarnaast zorgt deze classificatie ervoor dat schaarse acute zorgprofessionals effectiever ingezet worden.

Toenemende druk in de (acute) zorg De druk op en complexiteit van zorgvragen neemt toe. De toegankelijkheid van de acute zorg staat onder druk. We moeten anticiperen op de vooruitzichten met (dubbele) vergrijzing, een kleinere beroepsbevolking en schaarste op de arbeidsmarkt. Om te zorgen voor toegankelijkheid en beschikbaarheid van zorg is het belangrijk om in te zetten op de juiste zorginzet.

Arbeidsmarktkrapte De afgelopen jaren is de vraag naar ambulancezorg toegenomen. Uit de berekeningen van het RIVM blijkt dat er meer ambulances (en dus ook personeel) nodig zijn om aan de toenemende vraag te voldoen. De hele acute zorgsector heeft te maken met deze uitdaging van arbeidsmarktkrapte. Om dit vraagstuk toekomstbestendig op te lossen werkt AGM met forecasting en capaciteitsmanagement. Dit betekent dat we werken aan gedegen beleid op het gebied van verloop van personeel (forecasting) en berekenen hoeveel capaciteit we nodig hebben om aan de zorgvraag te kunnen voldoen. In 2025 verwachten we meer diensten op de weg te moeten brengen met meer personeel.

Doelenboom AGM heeft als missie te zorgen voor goede en passende zorg voor alle inwoners en ketenpartners die een (acute) zorgvraag hebben. Dit met als doel de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek, door de juiste zorgverlener te realiseren.

Pagina 35

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Nota Goede ambulancezorg/ Jaarplan Ambulancezorg NL

Wat willen we bereiken?

Hoe willen we dat bereiken?

Wat is het beoogd maatschappelijk effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Bereikbare en beschikbare zorg

De ambulancedienst is 24/7 beschikbaar voor alle burgers in de regio

De patiënt voorzien van tijdige ambulancezorg

Op de juiste manier inregelen van de spreiding en beschikbaarheid voor de regio Gelderland-Midden

De juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek, door de juiste zorgverlener

Patiënt centraal

De patiënt weet waar de ambulancedienst voor staat

Potentiële patiënten richten zich met de juiste zorgvraag tot de ambulancezorg

AGM stelt de patiënt centraal bij het behandelen van de zorgvraag. Zorgdifferentiatie helpt met het bieden van de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek. Daarnaast onderzoekt AGM momenteel de impact van functiedifferentiatie op de patiëntenzorg

De ambulancezorgverlening is patiëntgericht en dusdanig ingeregeld dat ambulancezorg 24/7 beschikbaar is voor hulpvragers

Veiligheid

Veilige zorgverlening

Leveren van zorg in een veilige werkomgeving

AGM ondersteunt haar medewerkers in het veilig uitvoeren van hun werkzaamheden. Dit doet AGM door trainingen, elearnings en gesprekken te voeren. Denk daarbij aan arbo- en ergo-aspecten en het melden van incidenten

Veiligheid van de patiënt en ambulanceprofessional is optimaal gewaarborgd

Professionaliteit en professionele standaard

Leveren van goede ambulancezorg

AGM houdt zich aan landelijke richtlijnen en wetgeving voor goede ambulancezorg. En scoort voldoende tot goed op de kwaliteitssignalen van het kwaliteitskader ambulancezorg

Uitbreiden van de aanlevering aan het kwaliteitskader en de score op deze signalen verstevigen/verbeteren.

De patiënt ontvangt hoge kwaliteit van zorg

Knelpunten in acute zorg en dienstverlening zoveel mogelijk voorkomen

Versterken van de samenwerking met ketenpartners, door deze actief te benaderen en samenwerkingsconvenanten af te sluiten

Samenwerken

Meerwaarde voor de keten van acute zorg door kennisdeling en samenwerking met partners binnen de sector

Verdere invulling geven aan onderzoek en innovatie binnen AGM

Pagina 36

Doelmatige, goed afgestemde keten van diensten op het gebied van acute en opgeschaalde gezondheidszorg

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Risico’s AGM voorziet een aantal risico’s, waar ze extra aandacht voor heeft. In onderstaande tabel zijn deze uitgewerkt Risico Onvoldoende (gekwalificeerd) personeel

Uitval ICT-voorzieningen Knelpunten levering van materieel Vertraging in zorg door extreme drukte Capaciteitsmanagement niet op orde

Beheersmaatregel • • • • • • • • • •

Duurzame inzetbaarheid bevorderen; maximaal opleiden van nieuwe medewerkers Ambulancebijstandsplan Inhuur derden Meer flexibiliteit tussen inzet van personeel op rijdienst of meldkamer zodat piekuitval intern opgevangen kan worden Lokaal opslaan/schriftelijk noteren van patiëntdossier Maken van onderhoudsafspraken met de leverancier om meerkosten van doorrijden bestaande voertuigen op te vangen Opnieuw plannen levering Uitwijk naar ziekenhuizen buiten de regio, oproep extra personeel Inzetten capaciteitsplanner (‘inhouse’) Actieve sturing vanuit management en capaciteitsplanning op uitbreiding diensten

Wat mag het kosten

3d.2 Meldkamer en Zorgcoördinatie De Meldkamer Ambulancezorg is in maart 2023 verhuisd naar Apeldoorn. In Apeldoorn wordt de intake van 112 telefonie en aansturing van de eenheden uitgevoerd. Het aannemen van aanvragen geplande en acute ambulancezorg van professionals wordt uitgevoerd vanuit Arnhem. De minister van VWS heeft in mei 2023 de Tweede Kamer geïnformeerd over zijn ambities om zorgcoördinatie verder vorm te geven. Opvolgend heeft de minister van VWS in oktober 2023 in een brief aan o.a. Ambulancezorg Nederland een nadere toelichting gegeven over het vervolg van de implementatie van zorgcoördinatie. Hierin wordt het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) gevraagd om in het ROAZ-plan een aantal elementen met betrekking tot zorgcoördinatie op te nemen. Er wordt toegewerkt naar een landelijk dekkend netwerk van zorgcoördinatie in 2025. Zorgcoördinatie De regio’s Gelderland-Midden en -Zuid hebben de afgelopen jaren al ingezet op de ontwikkeling van zorgcoördinatie. Samen hebben zij deelgenomen aan een pilot zorgcoördinatie (in samenwerking met huisartsen-posten (HAP’s) en Geestelijke Gezondheidszorg instellingen (GGZ) in de regio). Succesvolle elementen uit de pilot zorgcoördinatie van

Pagina 37

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

AGM worden voortgezet. AGM is actief betrokken bij de verdere ontwikkeling van zorgcoördinatie die bij het ROAZ belegd is. De minister heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) gevraagd advies uit te brengen over wat er nodig is om via een budgetsystematiek het ZCC te laten bekostigen en welke eisen dit stelt aan de organisatievorm. De afgelopen maanden is de NZa in opdracht van het Ministerie van VWS bezig geweest met de uitwerking van het advies over de (structurele) bekostiging van zorgcoördinatie De financiering van de zorgcoördinatie verloopt via VWS en zorgverzekeraars. Personeelskrapte In 2024 en 2025 wordt er geïnvesteerd om de formatie van het team op orde te stellen en te houden, mede gezien de krappe arbeidsmarkt. Op dit moment is de personele krapte op de meldkamer een aandachtspunt. In Gelderland-Midden heeft het onze hoogste prioriteit om de formatie weer op orde te krijgen. Er zijn in 2023 goede resultaten geboekt om weer goed op formatie te komen, deze ontwikkeling zal zich in 2024 en 2025 verder voortzetten. Doelenboom AGM heeft als missie te zorgen voor goede en passende zorg voor alle inwoners en ketenpartners die een (acute) zorgvraag hebben. Dit met als doel de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek, door de juiste zorgverlener te realiseren. Meldkamer Ambulancezorg GelderlandMidden

Wat willen we bereiken?

Hoe willen we dat bereiken?

Wat is het beoogd maatschappelijk effect?

Strategisch doel

Operationeel doel

Bereikbare en beschikbare zorg

De ambulancedienst is 24/7 beschikbaar voor alle burgers en professionals in de regio

De patiënt voorzien van tijdige ambulancezorg.

AGM investeert in het werven, selecteren, opleiden en behouden van personeel. Dit is belangrijk om continuïteit van zorg te bieden

De meldkamer is goed bereikbaar voor de burger of professional met een zorgvraag

Patiënt centraal

De patiënt weet waar de ambulancezorg voor staat en wanneer zij contact met hen opneemt

Potentiële patiënten richten zich naar de juiste zorgaanbieder. In dit geval de ambulancezorg. Indien ze contact opnemen worden ze professioneel en zorgvuldig geholpen

AGM stelt de patiënt centraal bij het behandelen van de zorgvraag. Zorgdifferentiatie en zorgcoördinatie helpen bij het bieden van de juiste zorg, op het juiste moment, op de juiste plek

De ambulancezorgverlening is patiëntgericht en dusdanig ingeregeld dat ambulancezorg 24/7 beschikbaar is voor hulpvragers

Samenwerken

Goede samenwerking heeft meerwaarde voor de keten van acute zorg door kennisdeling en samenwerking met partners binnen de sector

Knelpunten in acute zorg en dienstverlening zoveel mogelijk voorkomen. De best passende zorg kunnen bieden aan patiënten

Met de partners van de meldkamer Oost- Nederland en het (digitale) zorgcoördinatie centrum wordt geïnvesteerd op samenwerking en digitale innovaties. Indien nodig maken we aanvullende werken/of samenwerkingsafspraken

Doelmatige, goed afgestemde keten van zorgverlening. Inzet van de juiste zorgverlener. Informatie wordt doelmatig en effectief gebruikt

Bereikbaar zijn voor de zorgprofessionals

Pagina 38

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Risico’s AGM voorziet een aantal risico’s, waar ze extra aandacht voor heeft. In onderstaande tabel zijn deze uitgewerkt Risico Beheersmaatregel Onvoldoende • Inzetten op duurzame inzetbaarheid, gezonde en vitale medewerkers (gekwalificeerd) • Werven, selecteren en opleiden van nieuwe medewerkers. Opvullen van personeel vacatures verpleegkundig Meldkamer Centralisten • Bij grote nood of uitval: afspraken met buurregio’s/LMS over vernevelen of overname van telefonie • Inhuur externe krachten • Meer flexibiliteit tussen inzet van personeel op rijdienst of meldkamer zodat piekuitval intern opgevangen kan worden Uitval ICT-voorzieningen • Uitwijkplan lokaal en landelijk hanteren Vertraging in zorg door • ‘Overloop’ van meldingen naar andere meldkamers indien op extreme drukte piekmomenten de telefoon niet tijdig beantwoord kan worden Samenwerking en • Gedragen werkafspraken opstellen governance Oost5 Onduidelijkheid over • Samen met zorgverzekeraars in gesprek over de toekomstige uitbreiding financiering van van de meldkamer ambulancezorg Meldkamer

Wat mag het kosten

Pagina 39

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

3e.

Programma Bedrijfsvoering

Het versterken van de organisatie door het ingezette programma Samen. Beter. Bedrijfsvoeren in combinatie met de implementatie van een applicatieplatform ter ondersteuning van de belangrijkste bedrijfsvoeringsprocessen als HRM, financiën en inkoop is een van de belangrijkste activiteiten op gebied van de Bedrijfsvoering. Daarnaast is er sprake van beleidsontwikkeling op diverse onderwerpen, is duurzaamheid een belangrijk thema en zien we operationeel een aantal ontwikkelingen op ons af komen.

Samen. Beter. Bedrijfsvoeren. Binnen VGGM bestaat de noodzaak om op korte termijn de ondersteuning en samenwerking in de organisatie te versterken en verbeteren. Dit is een belangrijke conclusie uit KPMG-onderzoek (2022). Het gaat om een behoorlijke inhaalslag: er is investering nodig in de robuustheid van de systemen, het beschrijven van de processen, het versterken van het management en de wijze van samenwerken om toekomstige risico’s het hoofd te kunnen bieden. Daarom is VGGM in 2023 gestart met het inrichten van het programma ‘Samen. Beter. Bedrijfsvoeren.’. Hoe is het zover gekomen? In het verleden is ervoor gekozen om de bedrijfsvoering binnen VGGM minimaal in te richten. Ofwel: de inrichting is sterk gericht geweest op de operationele ondersteunende processen. De aandacht voor ondersteuning, advies, controle en ontwikkeling op gebieden zoals IT, HR, Finance en Communicatie is (te) beperkt geweest. Dit effect werd nog verder versterkt door de uitbreiding van (wettelijke) taken en de formatie voor het ondersteunende proces die niet in verhouding meegroeide. Hiermee heeft de organisatie jarenlang tegen een lage kostprijs haar taken kunnen uitvoeren.

Dit wordt ook onderkend in recente vergelijkingen met andere veiligheidsregio’s: VGGM voert haar ondersteunende processen met 37 FTE minder uit dan andere veiligheidsregio’s of bijna 60 FTE minder dan andere publieke uitvoeringsorganisaties. (Bron: onderzoek Berenschot) De kwetsbaarheid van de organisatie is zo groot, dat de verbeteropgave niet gepaard gaat met het ad hoc invullen van formatieplaatsen om specifieke risico’s te beperken. De verbeteropgave vraagt om een programmatische aanpak, waarbij gestart wordt met een verandering van de organisatie inrichting, actualisatie van de organisatiebeleid en processen, vernieuwing van systemen om vervolgens de formatie in fte’s te versterken zodanig dat organisatieontwikkeling, beheersing van de bedrijfsvoeringsprocessen en ondersteuning aan het lijnmanagement adequaat kan worden ingericht. De belangrijkste uitdaging is om de bedrijfsvoeringsactiviteiten van taakgericht naar procesgericht te veranderen, zodat deze voorspelbaar en controleerbaar worden uitgevoerd. Het programma ‘Samen. Beter. Bedrijfsvoeren.’ kent een aantal deelprojecten op het gebied van Management & Organisatie, Data & Systemen, Mensen & Cultuur en Processen & Procedures. Ook de implementatie van AFAS maakt onderdeel uit van het programma. Eind 2024 is de basis voor de versterking gelegd. Het programma loopt door in 2025 en 2026.

Het totale programma moet leiden tot substantiële versterking nodig op de volgende domeinen: • Vertaling van strategie naar beleid, inclusief implementatie; • Verbeteren en uitvoeren van de planning & control cyclus en het interne toezicht; • Verbeteren van de kwaliteit van de ondersteuning HR; • Vergroten van de capaciteit van Informatie & ICT om de informatievoorziening te verbeteren en de risico’s ten aanzien van cyber te mitigeren; • Ondersteunen van de afdelingen om de kwaliteit van de bronregistratie te verbeteren en voor het inhoudelijk ondersteunen van de afdelingen in het primaire proces. Indicatief gaat het hierbij om een versterking van 37 tot 60 FTE, afhankelijk van kwalitatieve keuzes te maken in het verbeterproces. Deze uitzetting is geen doel op zich en wordt jaarlijks herijkt op basis van het vast te stellen ambitieniveau en inrichtingskeuzes die binnen het programma ‘Samen. Beter. Bedrijfsvoeren.’ gemaakt worden. Voorstellen van de directie aan het bestuur ten aanzien van de versterking van de bedrijfsvoering worden begeleid door de bestuurlijke commissie Beter bedrijfsvoeren. Voor de activiteiten in 2024 is een separate informatiebrief opgesteld. Voor 2025 is een uitbreiding van de formatie gepland van circa 10 FTE.

Dit betreffen functies die momenteel binnen VGGM niet bestaan, maar noodzakelijk worden geacht om de organisatie in continuïteit mee te kunnen laten bewegen met maatschappelijke ontwikkelingen. Het betreffen de volgende rollen: Pagina 40

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

• • • • •

Strategisch beleidsadviseurs voor HRM, facilitair/duurzaamheid en informatievoorziening; Programmamanager en projectmedewerker, zodat in continuïteit formatie beschikbaar is voor implementatie van nieuw organisatiebeleid; Medewerker planning & control die de planning & control cyclus voor bestuurlijke en management producten verbetert Medewerker management informatie die samen met management voor de verschillende taken management informatie definieert en in continuïteit bewaakt. Kwaliteitsmedewerker die samen met management het stramien voor processen en de uitwerking van organisatieprocessen bewaakt.

Informatievoorziening en communicatie De maatschappij digitaliseert in snel tempo en de informatiebehoefte in de samenleving is fors toegenomen. Of het nu gaat om digitalisering van klantcontacten, hybride samenwerken, de ontwikkeling van een veiligheidsinformatieknooppunt of het ontsluiten van management- en verantwoordingsinformatie: burgers, professionals en ketenpartners stellen steeds hogere eisen aan onze informatievoorziening. VGGM ziet de volgende ontwikkelingen voor komende jaren op zich afkomen op gebied van informatievoorziening en communicatie: 1. De beweging naar de Cloud zet zich door. Dit geldt ook voor diverse platforms die nu lokaal draaien. Bij de transitie naar de Cloud nemen de investeringskosten af, maar de huur- of licentiekosten toe. Daarnaast verandert de rol van technisch beheer naar ICT-regisseur die de kwaliteit van de dienstverlening bewaakt. Door deze ontwikkeling nemen de ICT kosten veelal toe. 2.

De toekomst gaat om data. Datakwaliteit, externe databronnen ontsluiten, verrijken met onze data en die ontsluiten voor onszelf en ketenpartners gaat nog een grote inspanning vragen. Al eerder is er gesproken over het ontwikkelen van informatieknooppunten. We zullen moeten investeren in een ‘integratieplatform’ en migratie naar de Cloud om al die databronnen samen te kunnen brengen. Daarnaast willen we deze databronnen integreren in onze geografische informatievoorziening.

3.

Vergroten digi-bewustzijn van onze medewerkers. Enerzijds richten we ons op het juist gebruik van applicaties en een efficiënte en correcte manier van registreren waarbij informatie op de juiste locatie of in de juiste applicatie wordt opgeslagen. Anderzijds worden medewerkers getraind om informatie zorgvuldig en veilig te verwerken, (security) risico's te herkennen en juist te reageren bij afwijkingen of bijzonderheden.

4.

De snelle ontwikkeling van generatieve AI biedt voor VGGM kansen en draagt ook risico’s in zich. Om die reden is er intern beleid ontwikkeld dat uitgaat van het benutten van kansen op een transparante manier met oog voor de risico’s. Er wordt een interne richtlijn ontwikkeld, medewerkers krijgen waar nodig training en via communicatie en interne sessies worden ethische dillema’s besproken.

5.

Onder de NIS2 (Europese wetgeving cybersecurity) zal VGGM als essentiële entiteit binnen de zorg worden aangemerkt. Dit brengt nieuwe verplichtingen met zich mee. Belangrijk is dat de VGGM aantoonbaar moet voldoen aan de geldende normenkaders zoals de BIO (baseline informatiebeveiliging overheid) en NEN7510. Diverse afdelingen zullen informatiebeveiliging moeten borgen in hun beleidscyclus waarbij de noodzaak om te certificeren een kwestie van tijd lijkt te zijn.

6.

De risico's in het cyberdomein nemen steeds meer toe. Niet alleen de kans op een incident, maar ook de impact bij een incident is groot. Het belang van monitoring en detectie neemt hiermee sinds enkele jaren een enorme vlucht. Ook VGGM herkent de noodzaak. In 2024 wordt gestart met monitoring en detectie van de eigen ICT voorzieningen. Voor monitoring van generieke systemen wordt aansluiting gezocht bij de landelijke ontwikkelingen bij zowel GGD GHOR NL als het NIPV.

Arbeidsmarktstrategie en communicatie Vanwege de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt voor een aantal functies is arbeidsmarktstrategie en communicatie constant in ontwikkeling om openstaande functies zo goed mogelijk in te vullen.

Harmoniseren huisvestingsafspraken In 2020 is de gemeentelijke bijdrage voor de brandweer en crisisbeheersing herzien. Geconstateerd werd dat de afspraken rondom het beheer en de bekostiging van de huisvesting (de kazernes) niet zijn geregionaliseerd. Per gemeente zijn afspraken gemaakt over het beheer, waarbij een diversiteit aan afspraken is ontstaan en kosten voor gebouwen in een gemeente voor rekening van de betreffende gemeente zijn. Het bestuur heeft uitgesproken dit om twee redenen een onwenselijke situatie te vinden. Enerzijds geeft het onduidelijkheid in de beheerafspraken. Pagina 41

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Anderzijds zijn de locaties integraal onderdeel van de regionale spreiding van de brandweer en daarmee ook onderdeel van de regionale bekostiging. Als onderdeel van de evaluatie van de verdeling van de gemeentelijke bijdrage aan brandweer en crisisbeheersing is een eerste schatting gemaakt van de impact om te komen tot uniformering van de beheerafspraken. Door de complexiteit in eigendomsverhouding, gebruik, ouderdom en diversiteit van de huisvesting bleek dit een zeer complexe opgave. Besloten werd om het harmoniseren van de afspraken te temporiseren. In 2025 wordt een project gestart om in samenwerking met vastgoedafdelingen van de gemeenten de beheerafspraken en de bijbehorende bekostiging te harmoniseren. Deze projectleider is als incidentele kosten voor 2025 begroot.

Duurzaamheid Bij de uitvoering van ons werk worden we steeds vaker geconfronteerd met de gevolgen van klimaatverandering. Wij stellen onszelf de vraag wat wij als VGGM zelf kunnen bijdragen aan de doelen zoals gesteld in het klimaatakkoord. Om te voldoen aan wet- en regelgeving wordt steeds meer gevraagd maatregelen te nemen en informatie te verstrekken. Op termijn is een (verplichte) uitgebreide duurzaamheidsrapportage, inclusief accountantscontrole niet ondenkbaar. De komende tijd gaan we aan de slag met het inrichten van de CO2 prestatieladder als ondersteunend instrument. Op basis hiervan stellen we concrete doelen en monitoren we de resultaten. De ambitie van VGGM ten aanzien van de duurzame bedrijfsvoering wordt in overleg met bestuur en gemeenten uitgewerkt. Duurzaamheid van de gebouwen is onderdeel van deze uitwerking.

Integraal huisvestingsplan Als gevolg van een aantal aflopende huurcontracten in 2026 en 2027 van kantoorruimten is VGGM bezig met het opstellen van een integraal huisvestingsplan voor de functies die gehuisvest zijn in een aantal gebouwen in Arnhem Centrum waarvan het huurcontract afloopt. Dit plan leidt mogelijk tot verhuizing van een aantal functies.

Risico’s Risico

Beheersmaatregel

Door omgevingsontwikkelingen wegvallende inkomsten: ontvlechting, teruglopende subsidies e.d.

Sturen op mogelijkheden van taakverbreding, bevorderen employability en flexibiliteit

Uitval ICT en elektriciteit

Uitvoering geven aan beheersmaatregelen uit continuïteitsplan

Onvoldoende uitvoering kunnen geven aan het Programma ‘Samen. Beter. Bedrijfsvoeren.’ wat ervoor zorgt dat VGGM op termijn niet meer voldoet aan wet- en regelgeving en niet voldoende in staat is om in te spelen op ontwikkelingen

• •

Monitoren voortgang programma Actief sturen op beschikbaar krijgen van capaciteit ten behoeve van het programma

Informatiebeheer onvoldoende op orde waardoor VGGM niet voldoet aan wet- en regelgeving.

•

Implementeren van beleid rondom informatiebeheer &WOO en ondersteunende systemen Medewerkers actief bewust maken van belang van goede archivering op de juiste plek

Ontoereikend niveau van informatiebeveiliging

•

•

• •

Implementeren van privacy beleid overeenkomstig de Algemene Verordening gegevensbescherming (AVG), het beheren van een privacy register en de medewerkers op een actieve manier bewust maken van de do’s en don’ts bij het werken met gevoelige persoonsinformatie Focus houden op het melden van incidenten met lekken van persoonsgegevens volgens de Wet op de datalekken Vaststellen van een beleidsplan informatiebeveiliging binnen de landelijke norm voor VR’s (Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten en NEN 7510) en uitvoering geven aan de noodzakelijk geachte beheersmaatregelen om de beveiliging van de binnen de organisatie aanwezige informatie te borgen. Dit kan kosten met zich meebrengen, waarvoor geen voorziening in de begroting aanwezig is

Het niet behalen van doelstellingen en weten regelgeving rondom duurzaamheid.

•

Het actief stellen van doelen en monitoren van resultaten

Onvoldoende (deskundig) personeel

•

Continue monitoren en actief inzetten op gerichte arbeidsmarktcommunicatie

Onduidelijkheid over beheersafspraken huisvesting

•

Beheer wordt niet of niet tijdig uitgevoerd

Pagina 42

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Doelenboom Wat willen we bereiken

Wat gaan we ervoor doen

Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties 2025 - 2028

Doelmatige, doeltreffende en verantwoorde organisatie

Stroomlijnen en digitaliseren registratieve en administratieve processen voor betere en snellere informatievoorziening Meer voor minder

•

• •

Realiseren inkoopvoordelen Doelmatig beheren en gebruiken van alle gebouwen die de VGGM gebruikt

Duurzaam ondernemen

•

Voorkomen van verspilling van grondstoffen en energie Verduurzaming van het wagenpark Inkoop/gebruik van duurzame en verantwoorde materialen Stellen doelen en monitoren hiervan op basis van de Co2 prestatieladder

•

• • •

Gezonde financiële huishouding

Kwaliteit van de externe (bestuurlijke) informatie en communicatie verhogen

Goed werkgeverschap

Het vereenvoudigen en digitaliseren van processtappen en procedures Terugbrengen formatie administratie als gevolg van digitalisering

Adequaat budgetteren en transparant verantwoorden

•

Realiseren van voldoende financiële weerstand

•

Voldoen aan de archiefwetgeving voor digitalisering

• Doorontwikkeling Document Management Systeem en herinrichting digitaal archief

Tevredenheid bestuursorganen/ raden over de opgeleverde informatie

•

Tijdige, rechtmatige en juiste informatie delen met ketenpartners en burgers

•

Realiseren duurzaam inzetbaar personeel en een inclusief en divers medewerkersbestand

•

•

•

•

•

Optimaal inzetten van beschikbare gelden voor het realiseren van de doelen van de organisatie Transparant verantwoorden over bestedingen

Wat is het beoogd maatschappelijk effect Betaalbare overheid met een verantwoorde bedrijfsvoering en gewenste dienstverlening op adequaat niveau

Verantwoorde besteding van gemeenschapsgeld

Jaarlijks actualiseren van het risicoprofiel in relatie tot het vastgestelde reservebeleid

Door vormgeving en digitalisering toegankelijk maken van beleids- en verantwoordingsdocumenten Directie en medewerkers van de VGGM onderhouden en bestendigen op ambtelijk en bestuurlijk niveau goede contacten met de gemeenten. De raadsinformatieavonden, netwerkdagen en gesprekken met stakeholders zijn terugkerende initiatieven

Een goede en transparante besturing van de organisatie en het in verbinding zijn met de relaties van de organisatie (gemeenten, ketenpartners, burgers, bedrijven) door middel van informatie-uitwisseling

Informatie beschikbaar stellen conform de standaard voor veiligheidsregio’s (Veiligheidsregio Referentie Architectuur) Planmatig realiseren van een samenhangend informatiestelsel (met elkaar verbinden van registraties)

Investeren in leiderschap (gericht op kwaliteit werkrelaties, ontwikkeling talent en duurzame inzetbaarheid personeel) VGGM voor mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt toegankelijker te maken

Pagina 43

Een organisatie die een afspiegeling vormt van de maatschappij, met medewerkers die vakbekwaam zijn én blijven waarbij continu

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

Aantrekkelijk werkgever zijn nu en in de toekomst (borgen continuïteit van de organisatie)

• •

Verder invulling geven aan tijd- en plaatswerken Bepalen profiel van de VGGM als (toekomstig) werkgever en het zichtbaar maken van de VGGM als werkgever (presentatie /marketing/werving) . Actualiseren arbeidsmarktstrategie in combinatie met arbeidsmarktcommunicatie

Wat mag het kosten

Pagina 44

geanticipeerd wordt op ontwikkelingen

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

4. Financiën Voor het opstellen van de bestuursbegroting 2025 is de vertreksituatie de jaarschijf 2024 zoals opgenomen in de ontwerpbegroting 2024 en vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 13 september 2023. De financiële beschouwingen bevat de volgende onderwerpen: • Nominale ontwikkelingen: ontwikkelingen vanaf de vaststelling van de ontwerpbegroting 2024 en de loon- en prijsindexering. • Investeringen • Effect op het lopende begrotingsjaar 2024 • Financiële begroting

4.1 Nominale ontwikkelingen Macro economische omstandigheden met impact op begroting 2025 In de begroting 2023 is als gevolg van verschillende factoren zoals economische onzekerheid, de hoge rijksoverheidsuitgaven, grondstoftekorten en de lage rekenkundige indexatie van de loonkosten gekozen voor een correctie van de indexatie die rekening hield met de werkelijke verwachtte kostenstijging voor loon en prijzen. Inmiddels lijken de omstandigheden zich enigszins te stabiliseren en de indexatiecijfers lopen daardoor weer beter in de pas met de werkelijke kostenontwikkelingen.

Loon- en prijsontwikkeling 2025 De door het Algemeen Bestuur vastgestelde systematiek voor loon- en prijscompensatie bestaat uit een voorcalculatie voor 2025 en een nacalculatie over 2023. •

In de voorcalculatie van de begroting 2025 wordt uitgegaan van de laatst bekende raming van het CPB in de Macro Economische Verkenningen uit september 2023 (MEV 2024). In de MEV 2024 wordt voor de collectieve sector rekening gehouden met een loonkostenstijging in 2025 van 5,3% en hogere materiele kosten van 2,0%. • In de nacalculatie van de begroting 2025 wordt de werkelijke kostenontwikkeling in 2023 (het zogenaamde inhaaleffect) vastgesteld. In de begroting 2023 was rekening gehouden met een loonkostenontwikkeling van 3,6% en 2,3% voor prijsontwikkeling (CEP 2022). Op basis van de bovengenoemde ontwikkelingen is tussentijds besloten deze percentages bij te stellen naar meer realistische met als uitkomst een gecorrigeerd percentage voor de lonen van 9% en prijzen van 12%. Als laatste correctie zijn deze percentages in 2024 nog een keer met 20% verlaagd, waardoor de werkelijke percentages uitkwamen op 7,2% voor de lonen en 9,6% voor de prijzen. Deze percentages zijn volgens de MEV 2024 voor 2023 respectievelijk 5,0% en 4,8%. Dit betekent een nacalculatie van -2,2% op de lonen en -4,8% op de prijzen.

•

Als de voor- en nacalculatie worden gecombineerd dan bedraagt de totale indexatie voor loon 3,1% en voor prijzen -2,8%.

•

Uitgangspunt bij het toepassen van bovenstaande systematiek is dat 70% van de begrote kosten betrekking hebben op loon en 30% op prijs. Dit leidt tot een gewogen loon/prijsbijstelling van 1,33%.

4.2

Investeringen

Investeringen zijn uitgaven waarvan het economisch nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Investeringen worden geactiveerd op de balans en worden afgeschreven op basis van de economische levensduur van de investering. De kapitaallasten (rente en afschrijving) komen ten laste van de programma’s en moeten worden gedekt binnen de baten en lasten van de programmabegroting. In de programmabegroting 2025 is het MJIP 2024 - 2028 geactualiseerd. Geplande vervangingsinvesteringen zijn beoordeeld op nut en noodzaak en voor zover mogelijk, is beoordeeld of de opgenomen vervangingsbedragen toereikend zijn. Dit leidt tot fluctuatie van investeringsvolumen in de verschillende jaren. De geplande investeringen worden opgenomen in de meerjarige inkoopkalender, zodat de ondersteuning op het gebied van inkoop hierop afgestemd kan worden. In de periode 2024-2028 is de prognose dat voor € 54,6 miljoen wordt geïnvesteerd. De totale waarde van de materiële vaste activa wordt per eind 2028 geraamd op € 47,4 miljoen. In bijlage 5 is een detailoverzicht van het investeringsplan opgenomen. Pagina 45

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

4.3

Effect op lopende begrotingsjaar 2024

Het verloop van de ontwerpbegroting 2024 naar de geactualiseerde begroting 2024 kan als volgt worden weergegeven:

In de geactualiseerde begroting 2024 zijn de navolgende aanpassingen opgenomen:

Gemeentelijke bijdrage Er zijn geen mutaties in de gemeentelijke bijdragen.

Opbrengsten gemeenten regionaal (lokaal aanbod) Het verschil wordt veroorzaakt door wijziging van het gecontracteerde lokaal aanbod voor 2024 ten opzichte van het geraamde lokaalaanbod zoals opgenomen in de primaire begroting. Het lokaal aanbod wordt altijd 1 jaar van tevoren afgesproken, leidend tot deze bijstelling.

NZA De kolom NZA betreft de aanpassing van de afspraken voor de bekostiging van de ambulancezorg door de zorgverzekeraars. In de primaire begroting is de verwachte bekostigingstoename voor 2024 verantwoord als overige baten. In de gewijzigde begroting vindt een aanpassing plaats naar de werkelijke bekostigingsafspraken met de verzekeraars.

Rijksbijdragen (BDUR/SPUK) De SPUK(specifieke uitkering)-bijdragen van het rijk voor de basisinfrastructuur COVID-19 vaccinaties en Versterking Infectieziektenbestrijding en Pandemische Paraatheid (VIPP) muteert naar aanleiding van de hoger dan geraamde baten en lasten over 2024.

Overige De kolom overige betreft met name de mutatie in de overige baten als gevolg van herrubriceringen, detacheringen, subsidieverstrekkingen, verwachte rentebaten en overige diensten. Daarnaast vindt in de baten en lasten een verschuiving tussen de programma’s en pijlers plaats als gevolg van administratieve opschoningen. Door vertraging in uitvoering van projecten worden geplande uitgaven voor 2023 doorgeschoven naar 2024, evenals de besteding van de bijbehorende bestemmingsreserves. Deze projecten hebben betrekking op ‘Samen. Beter. Bedrijfsvoeren.’ en de implementatie van een applicatieplatform. Naast de besteding van de bestemmingsreserve worden deze eenmalige uitgaven aan deze projecten deels bekostigd met incidentele renteresultaten.

Pagina 46

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

4.4

Voorstel bestemming resultaat over 2023

De jaarrekening 2023 is opgesteld. VGGM heeft van de € 73 miljoen euro ontvangen gemeentelijke bijdragen en lokaal aanbod € 1,7 miljoen niet besteed. In de jaarrekening is het resultaat van € 1,7 miljoen als te bestemmen resultaat verantwoord. Dit resultaat staat ter beschikking van de gemeenten.

4.5

Gemeentelijke bijdragen

De inliggende gemeenten van VGGM hebben per taakgebied afspraken gemaakt over de verdeling van de gemeentelijke bijdrage aan VGGM. Deze afspraken zijn: Taakgebied Veiligheid

Verdeling Gemeentefonds

Bevolkingszorg

Bedrag per inwoner

GGD

Bedrag per inwoner

Jeugdgezondheidzorg 0-4

Bedrag per jeugdinwoner

Vaccinatieprogramma

Bedrag per jeugdinwoner

Bijdragen Veiligheid De gemeentelijke bijdrage Veiligheid wordt verdeeld op basis van de onderlinge verhouding van ontvangen bijdrage in het gemeentefonds, cluster Openbare Orde & Veiligheid, subcluster Brandweer. De bijdrage voor de lasten huisvesting, functioneel leeftijdsontslag en de post Stadspoort worden op basis van werkelijke kosten met de betreffende gemeente verrekend. De gemeentelijke bijdrage Veiligheid werd tot begrotingsjaar 2021 verdeeld op basis van historische inbreng. Op basis van de afspraken inzake de ingroei van de brandweerbijdrage naar de OOV-verdeling wordt een deel van de gemeentelijke bijdrage 2022-2025 via een voorziening geëgaliseerd. 2025 is het laatste jaar waar nog van een inloop sprake is.

Bijdragen op basis van (jeugd)inwoners De gemeentelijke bijdragen muteren jaarlijks autonoom door de mutaties in de inwoneraantallen. De totale inwoneraantallen van de regio vertonen een lichte stijging. Het aantal jeugdigen (gedefinieerd als inwoners in de leeftijd van 0 tot 18 jaar) laat in 2024 voor het eerst sinds jaren een lichte stijging zien na een jarenlange dalende trend.

Pagina 47

Ontwerpbegroting 2025 VGGM

5.

Paragrafen

5.1

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Reservebeleid VGGM houdt gewenst reserveniveau aan, dat uitgaat van de situatie dat de gemeenten een deel van het risicodragerschap voor hun rekening nemen. Met deze reserve wordt ervan uitgegaan dat te verwachten risico’s goed zijn op te vangen.

Risico’s Hieronder is een inventarisatie van de belangrijkste risico’s opgenomen.

Risico’s voor heel VGGM Arbeidsmarkt De krappere arbeidsmarkt maakt het moeilijk om medewerkers en vrijwilligers te vinden en te binden. Voor dit moment specifiek geldt dat loonontwikkeling voor diverse functies uit de pas loopt met andere sectoren, waardoor VGGM een minder aantrekkelijke werkgever is. Daarnaast neemt door vergrijzing de uitstroom toe. Het risico bestaat dat de formatie niet op orde is en afgesproken prestaties om die reden niet kunnen worden gerealiseerd. Daarnaast nemen kosten om leemtes in de planning te ondervangen met tijdelijke inhuur van medewerkers toe en is de inspanning die geleverd wordt om verloop van medewerkers op te vangen groot. Dit noopt de organisatie om haar arbeidsmarktstrategie te evalueren en te zoeken naar alternatieve mogelijkheden om (tijdelijk) personeel aan te trekken.