Jaarstukken 2023 - boekwerk

Gedurende de uitvoering van het project kunnen echter risico’s manifest worden die vooraf niet of niet juist zijn ingeschat. Dit kan met name het geval zijn bij exploitaties die zich over een langere periode van meerdere jaren uitstrekken. De risico’s kunnen worden onderverdeeld in gebied gerelateerde risico’s (bodem, archeologie e.d.) en marktrisico’s (economische ontwikkelingen, maatschappelijke ontwikkelingen e.d.). Binnen Doesburg waren er in 2023 2 grondexploitaties waarvan er 1 is afgesloten. 1 grondexploitatie bevindt zich in de eindfase en sluit naar verwachting af met een positief resultaat. Verleende gemeentegaranties en aan derden verstrekte geldleningen In de begroting was voor de gemeentegaranties een risico opgenomen van € 240.000 en voor verstrekte geldleningen € 120.000. Het risico op verstrekte geldleningen betreft echter vooral een theoretisch risico. Op basis van het treasury statuut zijn er strenge eisen aan het verstrekken van leningen gesteld en wordt er zekerheid gevraagd. De leningen die niet bezwaard zijn met een hypothecaire lening zijn verstrekt aan organisaties die voldoende inkomsten genereren om de rente en aflossing te kunnen betalen. Voor verstrekte geldleningen wordt daarom geen bedrag meer opgenomen. Voor gemeente garanties kan het risico naar beneden worden bijgesteld doordat er is afgelost op de leningen waarvoor garantie is afgegeven.

Het saldo waarvoor de gemeente nog garant staat is gedaald tot onder de € 2 miljoen. In 2023 hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan. Totaal risico's In de onderstaande tabel worden de hiervoor genoemde risico’s van een financiële kwalificatie voorzien: Risico's

Kans

Maximaal risico

kans x financieel gevolg

Cybercrime

25%

1.000.000

250.000

Fluctuaties gemeentefonds

1%

27.000.000

270.000

Open einde regelingen sociaal domein

50%

750.000

375.000

Personeel

80%

600.000

480.000

Verbonden partijen

25%

500.000

125.000

Verleende garanties en geldleningen

10%

2.000.000

200.000

31.850.000

1.700.000

Totaal

Weerstandsvermogen Weerstandsvermogen is de verhouding tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen. Bij weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin de gemeente in staat is om middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder haar hele beleid om te hoeven gooien. Zoals uit onderstaand overzicht blijkt is het weerstandsvermogen voldoende. Weerstandsvermogen:

Ratio

Weerstandscapaciteit

5.809.158

Risico's

1.700.000

Weerstandsvermogen

3,4

Het weerstandsvermogen is van voldoende niveau om, wanneer een risico zich daadwerkelijk voordoet, de incidentele lasten op te vangen.

Kengetallen De onderstaande kengetallen zijn ingevolge artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) opgenomen. De kengetallen maken het voor de raad gemakkelijker inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente Doesburg. Onder de tabel vindt u een korte toelichting en duiding van de kengetallen. Kengetallen

Werkelijk 2022

Raming 2023

Werkelijk 2023

0,8%

26,9%

5,3%

Netto schuldquote gecorrigeerd met verstrekte leningen

-10,5%

38,1%

-4,9%

Solvabiliteitsrisico

64,6%

47,3%

68,0%

Grondexploitatie

-1,2%

0,3%

0,2%

Structurele exploitatieruimte

7,5%

0,3%

4,3%

109,3%

107,5%

108,8%

Netto schuldquote

Belastingcapaciteit

Pagina 47 van 128

Toelichting kengetallen Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Een schuldquote van minder dan 90% wordt als goed beoordeeld (minst risicovol). Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Een ratio tussen de 20 en 50% wordt als goed beoordeeld. Daar zit Doesburg ruim boven. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. Een waarde van het kengetal onder de 20% wordt als goed beoordeeld. Structurele exploitatieruimte Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is. Er wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een positieve waarde geeft aan dat de structurele lasten zijn gedekt door structurele baten. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in de mate waarin een financiële tegenvaller in het volgende begrotingsjaar kan worden opgevangen of de mate waarin er ruimte is voor nieuw beleid.

De belastingcapaciteit van de gemeente is afgezet tegen het landelijk gemiddelde.

Solvabiliteit

Bron: Databank FTG

Pagina 48 van 128

Paragraaf C | Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf C | Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf wordt achtereenvolgens voor de kapitaalgoederen wegen, riolering/water, civiele kunstwerken, openbaar groen, gebouwen, openbare verlichting en speelgelegenheden aandacht gegeven aan het beleidskader, het beheer/de ontwikkelingen en de financiële consequenties. Wegen Beleidskader De gemeente heeft de plicht de openbare wegen te onderhoud. Hiervoor is het Beleids- en beheerplan wegen in 2017 vastgesteld. In overeenstemming met de Nota ruimtelijke kwaliteit (NRK) werkt Doesburg met beeldkwaliteiten. In 2023 gestart met de actualisatie van het Beleids- en beheerplan wegen met het bijbehorende rehabilitatieplan. Kerncijfers Het gemeentelijk wegennet omvat ongeveer 630.000 m2 verharding: ongeveer 187.000 m2 asfalt (rijwegen en fietspaden); ongeveer 431.000 m2 element verharding (woonstraten, voet- en fietspaden); ongeveer 13.300 m2 cement beton verharding (fietspaden). Beheer en ontwikkelingen Het wegenareaal is met de benodigde kenmerken vastgelegd in een beheerapplicatie. De staat van de wegen wordt via inspecties actueel gehouden. Met de beheerapplicatie wordt een onderhoudsplanning opgesteld, die de basis vormt van het onderhoudsplan. In het onderhoudsplan wordt onderscheid gemaakt tussen rehabilitatie, groot onderhoud en klein onderhoud.

Rehabilitatie betreft een volledige vervanging van de weg inclusief fundatie. Groot onderhoud betreft de voorziene, uit inspecties voortkomende werkzaamheden. Klein onderhoud betreft reparaties en dergelijke uit bijvoorbeeld meldingen van inwoners. Voor rehabilitatie wordt een krediet aangevraagd. De kosten voor groot onderhoud worden onttrokken aan de voorziening onderhoud wegen. Voor het klein onderhoud wordt jaarlijks een exploitatiebudget opgenomen in de Programmabegroting. Waar mogelijk wordt een project integraal opgepakt, bijvoorbeeld met de aanleg van riolering of een combinatie van rehabilitatie en groot onderhoud. Bij de werkzaamheden is oog voor duurzaamheid. Zoals energie- en materiaal gebruik. Een voorbeeld is asfalt met wegdekreflectie, waarbij minder openbare verlichting nodig is. Naast de al lopende projecten die zijn gestart voor 2023 (zie overzicht kredieten) is in 2023 ook gestart met het project Rehabilitatie Angerloseweg, Bingerdenseweg en Breedestraat. Dit project zal gefaseerd worden uitgevoerd. In 2023 is geen groot onderhoud uitgevoerd maar alleen klein onderhoud. Riolering / watertaken Beleidskader In 2023 is het Watertakenplan Olburgen (WTPO) 2023-2027 vastgesteld. Hierin is aangegeven hoe de gemeente invulling geeft aan de wettelijke zorgtaken op het gebied van riolering, water en klimaatadaptatie (DPRA).

Een belangrijk uitgangspunt van het nieuwe plan is het op lange termijn betaalbaar houden van de rioolheffing voor de inwoners. Het is de ambitie om in 2050 klimaatbestendig te zijn. Dit houdt in dat 30% van het verharde oppervlak dat loopt op een gemengd rioolstelsel afgekoppeld moet zijn. Kerncijfers • ongeveer 29 kilometer vrij verval regenwater riool • •

ongeveer 22 kilometer vrij verval vuilwater riool ongeveer 28 kilometer vrij verval gemengd riool

•

ongeveer 22 kilometer persleiding

• •

13 gemalen en 57 drukriool units 3.600 kolken en 1,5 kilometer lijngoot.

Beheer en ontwikkelingen In de periode 2023 tot en met 2027 investeren we in vernieuwing van de infrastructuur (vervanging en renovatie), aanpak van wateroverlast en het verbeteren, verduurzamen en klimaatbestendig maken. In 2023 zijn de volgende projecten gestart en/of afgerond: Het project looproute ouderen De Ooi is in 2023 gestart en afgerond. Project Aanleg en relinen riool Kraakselaan en de voorbereidingen voor werkzaamheden aan de gemalen De Ooi en Eekstraat zijn gestart. Civiele kunstwerken Beleidskader Doesburg heeft verschillende civiele kunstwerken in de openbare ruimte. Civiele kunstwerken zijn meestal aangelegd om de infrastructuur te ondersteunen. Het kan gaan om het afwikkelen van verkeer over een watergang (brug), of het keren van grond of water. Basis voor het onderhoud is het recent vastgestelde Beheerplan civiele kunstwerken 2023-2027. Kerncijfers • •

6 bruggen 1 tunnel

•

4 kademuren

• •

11 grond- en/of waterkerende constructies 2 steigers

• •

1 geluidswal 11 trappen

Beheer en ontwikkeling Met het Beheerplan civiele kunstwerken kan het beheer van en onderhoud aan de civiele kunstwerken voor een periode van 5 jaar efficiënt worden voortgezet en, waar mogelijk, verbeterd. De civiele kunstwerken worden opgenomen in de beheerapplicatie voor de openbare ruimte. Dit ondersteunt in het op het gewenste onderhoudsniveau brengen en houden van de civiele kunstwerken.

Pagina 49 van 128

In 2023 zijn de werkzaamheden aan damwand en wrijfstijlen van de buitenhaven afgerond. Het vervangen van de houten brug Zanderskamp is in voorbereiding. Het onderzoek naar 2 houten bruggen en een stenen keerwand is uitgevoerd. De bestekvoorbereiding hiervoor is nagenoeg gereed. Openbaar groen Beleidskader Het gemeentelijk beleidskader wordt gevormd door het Groenstructuurplan 2013 en het Bomenbeleidsplan 2014. De gemeente wil haar inwoners en bezoekers een aantrekkelijke leefomgeving bieden. Een groene inrichting door middel van plantsoenen en bomen hoort maakt daar deel van uit. Kerncijfers • ongeveer 71 hectare openbaar groen •

ruim 5.400 bomen

Beheer en ontwikkelingen De beeldkwaliteit van het openbaar groen is over het algemeen op orde. Via het project Naar buiten in Beinum worden de groenvakken die aan renovatie toe waren aangepakt. Het openbaar groen buiten de binnenstad wordt onderhouden door Circulus. In 2023 is de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met Circulus geactualiseerd. De DVO is inzichtelijker geworden, zowel op het punt van het uit te voeren onderhoud als voor wat betreft de kosten. Bomen vormen een belangrijk onderdeel van de Doesburgse groenstructuur en een aantrekkelijke leefomgeving. De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor bomen. Hieraan wordt voldaan door veiligheidscontroles en onderhoud, zoals snoei. Het bomenbestand is over het algemeen veilig en gezond. Wel is de soort “gewone es” aangetast door essentaksterfte. De paardenkastanjebomen zijn aangetast door de kastanjebloedingsziekte. Dit heeft vooral consequenties voor de essenlanen in het buitengebied. En in toenemende mate voor individuele essen en paardenkastanjes in de bebouwde kom. In het lopende onderhoud worden dode bomen vervangen. Waar nodig worden essen extra gesnoeid. In 2023 is gestart met een nieuwe inventarisatie van de verspreiding van de ziekten. Gebouwen Beleidskader Het beheer van het gemeentelijk vastgoed is vastgelegd in het meerjarige onderhoudsplan.

In 2023 zijn de geactualiseerde meerjarige onderhoudsplannen vastgesteld. Hierin zijn ook de verduurzamingsmaatregelen meegenomen (DMJOP). De planning beslaat 10 jaar. Op basis van het uitgevoerde onderhoud wordt jaarlijks beoordeeld of komende jaarschijven op hoofdlijnen bijgesteld moeten worden. Het vastgestelde DMJOP wordt in 2027 volledig geactualiseerd. Uitgangspunt voor de DMJOP’s is conditiescore 2 (goed). De conditiescore is een objectieve waarde van de technische toestand of staat van een gebouw(deel) onder NEN2767. Uitzondering hierop zijn de sportaccommodaties en het gebouw van de Harmonie. Voor deze gebouwen geldt conditiescore 4 (matig). De gebouwen zijn onder conditiescore 4 veilig voor het gebruik. Het grafmonument heeft conditiescore 5 (slecht). Omdat het gebouw aan de Nieuwstraat 2-4 verkocht zal worden is hier geen nieuw MJOP voor opgesteld. In 2016 is het huurprijsbeleid vastgesteld, hierin is o.a. opgenomen dat tenminste een kostprijs dekkende huur in rekening wordt gebracht. Kerncijfers Het gemeentelijk vastgoed bestaat uit 15 objecten, waarvan 1 grafmonument en 1 huurpand (Linie 4) Beheer en ontwikkelingen In 2023 is het Stadskantoor gereed gemaakt en in gebruik genomen voor de ambtelijke huisvesting, met uitzondering van de publieksbalie.

De werkzaamheden op de begane grond ten behoeve van de huisvesting van de publieksbalie, maatschappelijke organisaties, de bibliotheek en het stadsarchief zijn in 2023 gestart, maar nog niet afgerond. In 2023 is gestart met het uitwerken van toekomstscenario’s voor het Stadhuis. Dit proces loopt door in 2024. De voorbereidingen voor de verkoop van de gebouwen aan de Nieuwstraat 2-4 en Armgardstraat 2a en het opzeggen van de huur van het gebouw aan De Linie 4 zijn gestart in 2023. Openbare verlichting Beleidskader De openbare verlichting draagt bij aan een sociaal veilige, verkeersveilige en leefbare situatie tijdens de donkere uren (ongeveer 4.100 uur per jaar, 47% van de tijd). De basis voor beleid en beheer ligt in het Beleidsplan openbare verlichting 2025 en het Beheerplan openbare verlichting 2015. Het Beleidsplan gaat uit van beeldkwaliteit. In de binnenstad wordt speciale verlichting aangebracht. Er is aandacht voor energiebesparing door bij vervanging uit te gaan van dimbare, energiezuinige laag vermogende armaturen (meestal LED). Kerncijfers Bijna 2.270 lichtmasten, waarvan ongeveer 160 klassiek; het aandeel klassieke lichtmasten zal de komende jaren stijgen. De gemeente beheert ook ruim 250 lichtmasten langs achterpaden, welke het eigendom zijn van Woonservice IJsselland.

Beheer en ontwikkelingen Het beheer van de openbare verlichting wordt uitgevoerd door een externe partij op basis van een dienstverleningscontract. De beheerwerkzaamheden omvatten een periodieke controle van de openbare verlichting op basis van klachtenregistratie, waarbij kleine defecten (zoals kapotte lampen) worden hersteld. Daarnaast wordt gezorgd voor instandhouding op lange(re) termijn en eventueel uitbreiding. Het gaat bij openbare verlichting om een doorlopend proces, waarbij gewerkt wordt aan verbetering van het rendement. In 2023 is opdracht gegeven om een groot deel van het openbare verlichting areaal om te vormen (van regulier naar klassiek in de binnenstad) en/of te vernieuwen. Als de werkzaamheden zijn afgerond is ongeveer 50% van de masten en 75% van de armaturen vernieuwd. Er zijn in 2023 diverse deelprojecten uit het 'Beheerplan openbare verlichting' uitgevoerd, het ging hierbij voornamelijk om vervanging van lichtmasten. Speelgelegenheden Beleidskader Het Beleidsplan Spelen, bewegen en ontmoeten Doesburg 2018-2026 vormt de basis voor het beheer en onderhoud van de speelgelegenheden. Kerncijfers •

49 speelgelegenheden

•

357 speeltoestellen

Pagina 50 van 128

Beheer en ontwikkelingen De speeltoestellen worden jaarlijks gecontroleerd en waar nodig gerepareerd. In het Beleidsplan is vastgesteld dat in samenspraak met de inwoners het aantal speelgelegenheden en speeltoestellen verminderd wordt. Binnen het project Naar buiten in Beinum worden de speelgelegenheden en -toestellen meegenomen. In 2023 is gestart met een pilot in het Noordelijk Molenveld.

Pagina 51 van 128

Paragraaf D | Financiering Paragraaf D | Financiering Bij financiering gaat het om de vraag hoe de gemeente regelt dat ze steeds voldoende geld heeft om alle rekeningen te kunnen betalen. Dreigt ze tijdelijk te weinig ‘in kas’ te hebben, dan moet ze lenen. Heeft de gemeente tijdelijk teveel ‘in kas’, dan is ze verplicht dit geld uit te zetten bij de Staat middels schatkistbankieren. Al deze activiteiten leiden ertoe dat de gemeente een financieringsportefeuille heeft. Die moet worden beheerd om de kosten en risico’s te beperken. De kaders voor de uitoefening van de treasuryfunctie zijn door de raad bepaald in de financiële verordening . Deze kaders zijn door het college verder uitgewerkt in een treasurystatuut dat februari 2019 is geactualiseerd. De uitoefening van de treasuryfunctie die is opgedragen aan het college van B&W behelst op hoofdlijnen de navolgende activiteiten: o

het aantrekken van voldoende financiële middelen en het uitzetten van overtollige gelden om de programma’s binnen de door de Raad vastgestelde kaders van de begroting uit te kunnen voeren;

o

het beheersen van de risico’s verbonden aan de financieringsfunctie zoals renterisico’s, koersrisico’s en kredietrisico’s (indien van toepassing);

o

het zo veel mogelijk beperken van de kosten van eventuele leningen en het bereiken van een voldoende rendement op de uitzettingen;

o

het beperken van de interne verwerkingskosten en externe kosten bij het beheren van de geldstromen en financiële posities.

Beleidsvoornemens t.a.v. risicobeheer In het kader van risicobeheer worden de navolgende uitgangspunten gehanteerd: Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is bedoeld om het renterisico te beperken met betrekking tot kortlopende financiering (netto vlottende schuld). Het geeft de limiet aan die maximaal gefinancierd mag worden met kort geld en bedraagt 8,5% van de totale lasten bij aanvang van het begrotingsjaar 2023. 2023

Begrotingstotaal

39.259.866

Percentage regeling

8,50%

Kasgeld limiet

3.337.089

In 2023 is er geen sprake geweest van kortlopende financiering en zijn de uitgaven uit eigen middelen betaald. De gemiddelde netto vlottende middelen waren positief en bedroegen per kwartaal: Netto vlottende middelen

(bedragen * 1000)

1e kwartaal

3.523

2e kwartaal

5.388

3e kwartaal

5.006

4e kwartaal

3.810

Renterisiconorm De renterisiconorm is bedoeld om het renterisico op langlopende leningen te beperken als gevolg van tussentijdse rente aanpassingen en herfinanciering van langlopende leningen. Zoals uit onderstaand overzicht blijkt blijven wij ruimschoots binnen de limiet. Ultimo 2023 staat er 1 langlopende lening open van € 1,8 miljoen. jaarlijks wordt er € 600.000 afgelost. Begroot (1)

Renteherzieningen

0

(2)

Aflossingen

(3)

Renterisico (1+2)

600.000

(4)

Renterisiconorm

7.851.973

(5a)=(4>3)

Ruimte onder renterisiconorm

7.251.973

(5b)=(3>4)

Ruimte boven renterisiconorm

600.000

Berekening renterisiconorm 2023 (4a)

begrotingstotaal (uitgaven excl. Primair resultaat)

(4b)

percentageregeling

(4)=(4a x 4b/100%)

Renterisiconorm

39.259.866 20% 7.851.973

Pagina 52 van 128

Verstrekken van leningen en garanties Bij het verstrekken van leningen op grond van de publieke taak worden zo mogelijk zekerheden of garanties geëist. In het treasurystatuut van de gemeente Doesburg zijn de volgende criteria opgenomen voor het verstrekken van leningen en garanties: 

De door de gemeente te financieren zaken moeten nodig zijn in het kader van de uitvoering van een publieke taak in de gemeente. Dat wil zeggen dat ze moeten passen binnen en bijdragen aan het gemeentelijk beleid en het openbaar belang. Tevens moet er met de financiering een voor de gemeente relevant maatschappelijk doel worden gediend.



De te financieren zaken moeten essentieel zijn voor het voortbestaan of het in voldoende mate kunnen functioneren van de aanvrager (functionaliteitscriterium).



De te financieren zaken moeten in overwegende mate ten goede komen aan de inwoners van de gemeente.



Een lening wordt niet verstrekt indien de te financieren zaken niet voldoende zekerheid bieden voor verhaal van rente en aflossing van de te verstrekken garantie of lening. Dit betekent dat in geval de te financieren zaak een onroerende zaak is, het recht van hypotheek wordt verleend.

Een overzicht van de verstrekte leningen en garanties is opgenomen bij de toelichting op de balans. Het uitzetten van overtollige kasmiddelen Door het Rijk is bepaald dat het uitzetten van overtollige geldmiddelen uitsluitend mag geschieden bij het Rijk zelf, het zogenaamde Schatkistbankieren. Valutarisicobeheer Valutarisico’s worden uitgesloten door uitsluitende leningen te verstekken, aan te gaan of te garanderen in euro's. Koersrisicobeheer De gemeente maakte bij uitzettingen uitsluitend gebruik van rekening courant, spaarrekening, daggeld, deposito's, obligaties en garantieproducten. Op dit moment is dit niet meer aan de orde vanwege de verplichting tot schatkistbankieren. Ontwikkeling financieringsstructuur De ontwikkeling van de financieringsstructuur was in 2023 als volgt: 31-12-2022 31-12-2023 Boekwaarde investeringen

26.041.646 28.768.061

Uitgeleende langlopende geldleningen

4.931.012

A: Totaal te financieren vaste activa

30.972.658 33.539.157

Algemene reserve

4.491.463

Bestemmingsreserves

20.711.908 21.609.770

Voorzieningen

2.770.720

2.400.655

opgenomen langlopende geldleningen

2.400.000

1.800.000

B: Totaal voor financiering beschikbare vaste passiva

30.374.091 31.564.582

(B-A) Financieringssaldo (+ is overschot; -/- is tekort)

4.771.096

5.754.157

-598.567

-1.974.575

tekort

tekort

Rentekosten verbonden aan de financieringsfunctie In de jaarrekening 2023 zijn de navolgende rentebaten en lasten verwerkt, die zijn verbonden aan de financieringsfunctie:

Externe rentelasten korte en lange financiering

16.695

Externe rentebaten

183.513

Totaal renteresultaat

166.818

Bij een nadelig renteresultaat worden de rentelasten d.m.v. de renteomslag-methode toegerekend aan de verschillende programma's. In 2023 is het saldo echter positief.

Pagina 53 van 128

Paragraaf E | Bedrijfsvoering Paragraaf E | Bedrijfsvoering Doesburg en haar bedrijfsvoering Vanuit de afdeling Externe en Interne Dienstverlening streven we naar het verlenen van de beste dienstverlening aan de stad en gemeentelijke collega’s binnen de gegeven omstandigheden. Deze omstandigheden worden enerzijds gevoed door een steeds toenemende hoeveelheid taken en rollen, waarvan de complexiteit toeneemt, in tijden van een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Anderzijds willen we vanuit dienstverleningsperspectief bijdragen aan de pijlers van de Toekomstvisie van Doesburg: een evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat; een verbindende en versterkende sociale aanpak en kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie. Ter ondersteuning aan deze pijlers werkt de afdeling Externe en Interne Dienstverlening de komende periode aan drie hoofdthema’s: 1. 2.

Processen en beheer op orde, Aantrekkelijk werkgeverschap;

3.

Invoering Woo

Bij de uitwerking van deze thema’s is het uitgangspunt of realistisch ambitieniveau om de basis verder op orde te krijgen en te houden. 1.

Processen en beheer op orde

De ‘basis op orde’ begint bij goede (proces-)inrichting voor gemeentelijke beheertaken en dienstverlening aan burgers. Dit jaar maakten we een start met het doorlichten van de processen om waar mogelijk efficiënter en effectiever te werken. Een goede ondersteuning van ICT is een voorwaarde hiertoe. Digitalisering neemt alleen maar toe. Deels omdat dit een opgave is voor gemeenten (bv. opslaan en toegankelijk maken van digitale informatie in het eDepot), deels omdat we er niet aan ontkomen (bv. overgang van applicaties naar een SaaS (Software as a Service) – omgeving), maar vooral omdat dit de dienstverlening aan onze inwoners ten goede komt. We volgen de ontwikkelingen om onze kerntaken uit te kunnen voeren. Zo kunnen bijvoorbeeld ediensten het de burger makkelijker maken producten van de publieksbalie via de website aan te vragen, terwijl de verwerking ervan in de back office verder kan worden geautomatiseerd. Het onderzoeken van digitale oplossingen staat het komende jaar centraal. Dit moet worden gezien in het licht van een onderzoek naar de ontwikkelingen die de komende jaren op ons afkomen en de wijze waarop Doesburg hierop kan acteren om dienstverlening aan de inwoners te waarborgen. Aandacht voor al deze facetten is nodig om steeds de juiste informatie tijdig op de juiste plek beschikbaar te hebben.

Daartoe zijn informatiebeheer en de zorg voor digitale veiligheid en privacy belangrijke aspecten. We brengen in kaart welke ICT-investeringen ons te wachten staan en wat ons dat oplevert. Een en ander betekent dat de kosten van Informatisering en Automatisering (I&A) zullen stijgen. Om hier grip op te krijgen hebben wij M&I/Partners opdracht gegeven een onderzoek te doen naar de meerjarenbegroting voor I&A. Het resultaat hiervan zal bij de Kadernota 2025 meegewogen worden, in het licht van onvermijdelijk, onontkoombaar en onvoorzien. Voor wat betreft het versterken van onze beheertaken gaan we proberen kennis van inkoop- en aanbestedingsbeleid ‘in huis te halen’. In het verleden bleek dit een moeilijke opgave, maar de organisatie heeft baat bij structurele ondersteuning op gebied van inkoop. Daarom zullen we de mogelijkheden hiertoe verkennen. Onderdeel van deze verkenning kan ook betekenen dat we via een dienstverleningsovereenkomst gaan samenwerken in de regio. Verkenning van deze mogelijkheid is in 2023 gestart en zal in 2024 verder worden opgepakt. In 2023 is nieuw inkoopbeleid vastgesteld en is gestart met de implementatie ervan. Na een verbouwing wordt in 2024 het Stadskantoor aan de Leigraafseweg niet alleen door de ambtelijke organisatie in gebruik genomen, maar zullen ook maatschappelijke organisaties van Doesburg hun intrek nemen in het pand.

Dit maakt de weg vrij om de ambitie gericht op samenwerken, ontmoeten en ontwikkelen verder uit te bouwen. Met de realisatie daarvan is het gemeentelijk vastgoed duurzaam, schoon, heel, veilig en aantrekkelijk om in te werken. Om invulling te kunnen geven aan goed gastheerschap is uitbreiding van het facilitair team met een facilitair medewerker noodzakelijk gebleken. 2. Aantrekkelijk werkgeverschap De in de voorgaande paragraaf beschreven inzet op proces- en beheeroptimalisatie is nodig in het licht van een moeizame arbeidsmarkt, waarin het aantrekken van personeel met de juiste kwalificaties lastig is. De vraagstukken die op ons afkomen zijn talrijk en worden steeds complexer. Dit is voor Doesburg niet anders dan voor andere gemeenten. Doesburg is een kleine gemeente waar medewerkers over het algemeen een breed takenpakket hebben. We zijn ons ervan bewust dat we als kleine gemeente hetzelfde moeten doen als grotere gemeenten, maar dan met minder mensen. Werken voor Doesburg betekent een brede blik en van meerdere markten thuis zijn. Mogelijk maakt dit Doesburg een aantrekkelijke werkgever. Daarom passen we onze arbeidsmarktcommunicatie en wijze van werven hierop aan.

Om een aantrekkelijke werkgever te zijn en te blijven zetten we zoveel mogelijk in op korte en krachtige werving- en selectieprocedures, de ontplooiing van nieuwe en huidige medewerkers en het creëren van een prettige, veilige en duurzame werkomgeving. Gezien de krappe arbeidsmarkt zullen we steeds vaker te maken hebben met medewerkers die nog moeten bijleren. Dat vraagt om het goed begeleiden en opleiden van nieuwkomers en van zittende mensen. Daarvoor zetten we budget en menskracht in. Naast het aantrekken van nieuwe mensen willen we collega’s ook behouden en minder afhankelijk zijn van externe inhuur. We houden de balans tussen inhuur en vaste medewerkers goed in de gaten. Externe inhuur beperkt zich zoveel mogelijk tot de noodzaak van specialistische kennis. Hiermee verwachten we de loonsom te beteugelen. Aan de andere kant dienen we kritisch te kijken naar de inschaling van functies ten opzichte van omliggende gemeenten. Als we mee willen op de arbeidsmarkt, dan zullen we een concurrerend functiehuis moeten hebben. Daarom willen we onderzoeken of en hoe het gangbare functiehuis HR21 binnen Doesburg kan worden geïmplementeerd. 3.

Invoering Woo

Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden om te zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar en eenvoudig te ontsluiten is. Hoofdonderdelen van de Woo zijn: passieve openbaarmaking (op verzoek), actieve openbaarmaking en het op orde brengen van de informatiehuishouding. De invoering wordt verder toegelicht in de paragraaf Wet open Overheid.

Aanvullende informatie financiële rechtmatigheid In dit onderdeel van de paragraaf bedrijfsvoering is aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. Het gaat hierbij om vanuit intern uitgevoerde verbijzonderde controles geconstateerde afwijkingen groter dan € 50.000 conform artikel 10 lid 2 van de financiële verordening en de maatregelen welke door het college worden/inmiddels zijn getroffen om de vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

Pagina 54 van 128

Toelichting verbijzonderde interne controle De verbijzonderde interne controle (VIC) heeft primair als doel om onafhankelijk (vanuit het team control) van de uitvoering binnen de teams (lijn) vast te stellen of de controlemaatregelen binnen de processen juist en op een rechtmatige wijze hebben plaatsgevonden. De (aantoonbare) interne controle maatregelen in de lijn (als onderdeel van de primaire processen) zijn in onze gemeente beperkt. Dit heeft o.a. te maken met de beperkte ambtelijke capaciteit. De VIC is in onze gemeente daarom vooral gegevensgericht. De VIC is in onze gemeente opgedragen aan de werkgroep rechtmatigheid. De werkgroep verricht onder verantwoordelijkheid van de concerncontroller op basis van een in overleg met de accountant tot stand gekomen VIC plan de controlewerkzaamheden vanuit het door de raad vastgestelde controleprotocol met het bijbehorende normenkader, waarin o.a. een gedetailleerde inventarisatie van relevante externe en interne wet- en regelgeving is opgenomen. Voor zover de bevindingen daartoe aanleiding geven, worden zo nodig (aan de desbetreffende proceseigenaar) voorstellen tot verbetering en/of herstel gedaan. Europese aanbestedingsregels Er zijn bij 18 crediteuren overschrijdingen geconstateerd van de grensbedragen voor Europese aanbesteding, waarbij niet Europees is aanbesteed. Dit geeft een onrechtmatigheid van € 2.268.413.

De overschrijdingen doen zich met name voor bij stilzwijgende verlengingen van overeenkomsten, waarbij door oplopende uitgaven in opvolgende jaren een overschrijding van de grensbedragen voor Europese aanbesteding wordt gerealiseerd, zonder dat er tijdig wordt ingegrepen. De volgende maatregelen worden getroffen: 

De implementatie van een inkoopmodule, waarmee o.a. een rechtmatige procesgang kan worden bevorderd c.q. afgedwongen;



Training en instructie van budgethouders en -beheerders (inkopende medewerkers);



Aansluiting op het Dynamisch aankoopsysteem (DAS) voor de inhuur van personeel van derden;



Inzetten op een structurele oplossing voor inkoopadvies/-ondersteuning. Er is momenteel een verkenning gaande naar de mogelijkheden om dit in de regio weg te zetten middels een DVO.

Wmo Er geldt een identificatieplicht binnen de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). Deze plicht, die nodig is voordat mensen WMO-voorzieningen gebruiken, is niet vastgelegd in de desbetreffende dossiers. Dit geeft een rechtmatigheidsfout van € 685.503. Overigens wil dit niet zeggen dat er ten onrechte is uitgekeerd! De vastlegging van de identificatieplicht wordt inmiddels (vanaf april 2024) afgedwongen in het systeem. Nieuwe vordering op bijstandscliënten In 2023 is voor € 89.000 aan nieuwe vordering op bijstandscliënten ontstaan. Dit omdat deze bedragen onterecht zijn uitgekeerd. Dit is een vorm van misbruik en oneigenlijk gebruik en is een financiële onrechtmatigheid. De vorderingen worden voor zover mogelijk, geïnd. M&O beleid Onderdeel van de rechtmatigheidsverantwoording is in hoeverre misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) van gemeentelijke regelingen door derden wordt voorkomen en bestreden. Het gaat dan bijvoorbeeld om uitkeringen en voorzieningen, subsidies en het innen van belastingen. Voorop staat het vertrouwen van de gemeente in een goed gebruik van de gemeentelijke regelingen door inwoners en bedrijven/instellingen. Maatregelen die worden getroffen om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen en indien nodig te sanctioneren, dienen proportioneel te zijn. Dit betekent dat ze in verhouding moeten staan tot het risico dat wordt gelopen.

Het college heeft inmiddels een gemeentelijk overkoepelend M&O beleid vastgesteld dat hiervoor een onderliggend kader moet gaan bieden. Het formuleert uitgangspunten, bevat richtlijnen voor controle en eventuele sancties en benoemt welke risicogebieden er zijn. Ook geeft de nota M&O beleid richting aan, op welke wijze beheersmaatregelen kunnen worden toegepast in de bedrijfsvoering om misbruik en oneigenlijk gebruik te voorkomen en te sanctioneren. In 2024 wordt dit beleid verder verankerd. Intern inkoopbeleid Naast een VIC op de toepassing van de Europese aanbestedingsregels is ook een VIC uitgevoerd op het volgen van het interne inkoopbeleid voor inkopen onder de Europese aanbestedingsgrens. Op basis van de uitkomsten van deze VIC kan geconcludeerd worden dat het interne inkoopbeleid in de meeste gevallen conform wordt toegepast.

Pagina 55 van 128

Paragraaf F - Verbonden partijen Paragraaf F | Verbonden partijen In deze paragraaf vindt u een lijst met partijen waarmee de gemeente Doesburg banden is aangegaan ter behartiging van bepaalde publieke belangen. Het gaat hierbij om privaatrechtelijke dan wel publiekrechtelijke organisaties, waarin Doesburg een financieel en een bestuurlijk belang heeft. Van een bestuurlijk belang is sprake indien er zeggenschap bestaat uit hoofde van stemrecht dan wel vertegenwoordiging in het bestuur van de organisatie. Van een financieel belang is sprake als een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag niet verhaalbaar is indien de verbonden partij failliet gaat. Ook als er financiële aansprakelijkheid bestaat indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt, is er sprake van een financieel belang. De verbonden partijen worden afzonderlijk toegelicht. Lijst met verbonden partijen Hieronder volgt lijst met de partijen verbonden aan de gemeente Doesburg verdeeld naar gemeenschappelijke regelingen, overige verbonden partijen en coöperaties/vennootschappen. Verbonden Partijen

Gemeenschappelijke regelingen

Vestigingsplaats

Groene Metropool regio Arnhem-Nijmegen

Arnhem

Veiligheid- en Gezondheidsregio Gelderland Midden

Arnhem

Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg

Zevenaar

Omgevingsdienst Regio Arnhem

Arnhem

Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN)

Arnhem

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal-Gelderland (MGR)

Arnhem

Overige verbonden partij

Vestigingsplaats

Euregio Rijn-Waal

Emmerich

Coöperaties/Vennootschappen

Vestigingsplaats

BNG Bank

Den Haag

Alliander

Arnhem

Vitens

Utrecht

Circulus-Berkel B.V.

Zutphen

Groene metropool regio Arnhem - Nijmegen Het gemeenschappelijk orgaan is een samenwerkingsverband dat de belangen behartigt van deelnemende gemeenten in de regio. De focus ligt op het fysieke domein: woningbouw, circulariteit, economie en mobiliteit. Maar ook samenwerking op het gebied van cultuur en toerisme is een aandachtsveld. Het doel van de samenwerking is het realiseren van groei én het versterken van het groene karakter van deze bijzondere regio. Het draagt bij aan de doelstelling van programma 1 “Een evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat. Het aandeel van de gemeente is afgerond 1,4%. De lasten worden omgeslagen naar rato van het aantal inwoners per gemeente. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s Het financiële risico is beperkt tot de bijdrage van de gemeente. Financieel overzicht: Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Bijdrage gemeente

Jaarrekening

2022

€ 347.799

€ 4.928.250

€ 157.799

€ 81.100

Jaarrekening

2023

€ 380.937

€ 5.298.904

€ 197.682

€ 89.175

Veiligheid- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) De gemeenschappelijke regeling verzorgt voor 16 gemeenten in de regio Midden-Gelderland de regionale brandweer, ambulancezorg en volksgezondheid/GGD. Het draagt bij aan de doelstelling van programma 1 ‘Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat’ en programma 2 ‘Verbindende en versterkende sociale aanpak, in verband met volksgezondheidszorg’. Het aandeel van de gemeente schommelt rond de 1,5%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : Het financiële risico is beperkt. De gemeente draagt bij aan een eventueel tekort in de exploitatie. Financieel overzicht:

Pagina 56 van 128

Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Bijdrage gemeente

Jaarrekening

2022

€ 8.513.000

€ 51.358.000

€ 707.000

€ 732.000

Jaarrekening

2023

€ 9.309.000

€ 48.887.000

€ 1.730.000

€ 997.000

Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg Het Streekarchivariaat De Liemers en Doesburg beheert de archieven van de gemeenten Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar. Bij het Streekarchivariaat is veel historisch materiaal beschikbaar over Doesburg. Het draagt bij aan de doelstellingen van programma 3 ‘Kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie’. Het aandeel van de gemeente is ongeveer 23%. De kosten van het Streekarchivariaat worden over de deelnemende gemeenten verdeeld op basis van inwoners en naar rato van werktijden. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s: Het financiële risico is beperkt. De gemeente draagt bij aan een eventueel tekort in de exploitatie. Financieel overzicht: Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Bijdrage gemeente

Jaarrekening

2022

€ 794

€ 83.104

€0

€ 59.869

Jaarrekening

2023

€0

€ 91.954

€0

€ 70.634

Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) De Omgevingsdienst verzorgt namens gemeenten en provincie milieutaken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving. Daarnaast heeft Doesburg ook de verlening van omgevingsvergunningen voor bouwen ondergebracht bij de ODRA. Het draagt bij aan de doelstellingen van programma 1 ‘Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat’. Het aandeel van de gemeente voor de milieutaken is 3%. Er wordt afgerekend op basis van prijs x hoeveelheid. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : Een financieel risico is aanwezig. De Omgevingsdienst heeft te maken met een aantal economisch/maatschappelijke ontwikkelingen, zoals krapte op de arbeidsmarkt, de woningbouw ambitie, leefbaarheid en de stikstofproblematiek. Daarnaast zijn ook de gevolgen van de invoering van de omgevingswet nog niet duidelijk. Financieel overzicht: Bron:

Jaar

Eigen vermogen (* € 1.000)

Vreemd vermogen (* € 1.000)

Exploitatieresultaat ( * € 1.000)

Bijdrage gemeente (* € 1.000)

Jaarrekening

2022

863

6.687

-151

229

Jaarrekening

2023

857

7.099

144

611

Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN) De vervoersorganisatie behartigt de belangen van de deelnemers met betrekking tot het tot stand brengen, ontwikkelen en in stand houden van een kwalitatief hoogwaardig, herkenbaar, efficiënt en eenvoudig te gebruiken doelgroepenvervoer. Er wordt op toegezien dat het aanvullend vervoer ook in het buitengebied en de kleine kernen voldoende gewaarborgd is en dat het vervoer optimale aansluiting heeft op het openbaar/vervoer/netwerk. Het draagt bij aan de doelstellingen van Programma 2 'Verbindende en versterkende sociale aanpak' (WMO, jeugd en onderwijs). Het aandeel in de overhead is minder dan 2%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : In 2024 eindigt de initiële periode van de vervoerscontracten. Gezien de huidige marktomstandigheden (krapte arbeidsmarkt, energieprijzen, investering zero emissie voertuigen) is het zeer reëel om te verwachten dat een aanbesteding zal leiden tot hogere tarieven dan de huidige contractueel overeengekomen tarieven. Er is rekening gehouden met groei van de vraag naar vervoer, waardoor het risico daarvoor laag wordt ingeschat.

Pagina 57 van 128

Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Bijdrage gemeente

Jaarrekening

2022

€0

€ 10.313.756

€0

€ 495.244

Jaarrekening

2023

€0

€ 10.690.891

€0

€ 486.406

MGR sociaal domein Centraal-Gelderland De MGR (Modulaire Gemeenschappelijke Regeling) biedt een algemeen kader voor samenwerking op het gebied van het sociaal domein binnen de regio Centraal-Gelderland en voorziet in samenwerkingsmodules. Er wordt deelgenomen aan de modules: Inkoop Zorg, Werkgevers Service Punt (WSP) en Werkgeverschap Sociale Werkvoorziening (WgSW). Het draagt bij aan de doelstellingen van Programma 2 'Verbindende en versterkende sociale aanpak' (WMO, jeugd en participatiewet). Het aandeel in de overhead is ruim 2%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : Het financiële risico is beperkt. De gemeente draagt bij aan een eventueel tekort in de exploitatie. In de begroting van de MGR is rekening gehouden met loonstijgingen van SW-ers. Dit kan afwijken n.a.v. CAO ontwikkelingen. Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Bijdrage gemeente

Jaarrekening

2022

€ 685.000

€ 4.388.000

€0

€ 1.833.091

Jaarrekening

2023

€ 714.000

€ 7.149.000

€0

€ 1.639.246

Euregio Rijn-Waal De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. De Euregio Rijn-Waal brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten. Het draagt bij aan de doelstellingen van Programma 1 Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat.3 Het lidmaatschap kost ca. € 3.200 Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : Het financiële risico is zeer beperkt. De gemeente draagt bij aan een eventueel tekort in de exploitatie. Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Bijdrage gemeente

Jaarrekening

2022

€ 1.747.123

€ 4.664.554

€ -3.189

€ 3.175

Jaarrekening

2023

€ 1.734.760

€ 4.534.561

€ -11.942

€ 3.150

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Doesburg is aandeelhouder van de BNG. De BNG is de bank voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Met gespecialiseerde dienstverlening draagt de BNG bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. De deelneming in aandelen bedraagt 0,05%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : Het financiële risico is zeer beperkt. De boekwaarde van de aandelen is € 69.030, in de begroting is het dividend geraamd op € 70.000. Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

ontvangen dividend

Jaarrekening

2022

4.615 miljoen

107.459 miljoen

300 miljoen

€ 62.955

Jaarrekening

2023

4.721 miljoen

110.819 miljoen

254 miljoen

€ 69.030

Alliander Alliander N.V. is de holding van een netwerkbedrijf. De dochterbedrijven zijn netbeheerders voor het transport van (duurzame) energie. De deelneming in aandelen bedraagt 0,13%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet.

Pagina 58 van 128

Risico’s : Het financiële risico is beperkt. De boekwaarde van de aandelen is € 8.168, in de begroting is het dividend geraamd op € 100.000. Daarnaast hebben we in 2021 een achtergestelde geldlening verstrekt van € 757.800. Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

ontvangen dividend

Jaarrekening

2022

4.570 miljoen

6.122 miljoen

198 miljoen

€ 108.478

Jaarrekening

2023

4.749 miljoen

6.897 miljoen

267 miljoen

€ 103.547

Vitens Vitens is het waterbedrijf voor ruim 4 miljoen mensen en bedrijven in Friesland, Overijssel, Flevoland, Gelderland en Utrecht. De deelneming in aandelen bedraagt 0,24%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s : Het financiële risico is beperkt. De boekwaarde van de aandelen is € 1.996, in de begroting is geen dividend geraamd. Er is al enkele jaren geen dividend uitgekeerd. Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Dividend

Jaarrekening

2022

649,5 miljoen

1.446,6 miljoen

8.2 miljoen

€0

Jaarrekening

2023

677,7 miljoen

1.559,7 miljoen

27,2 miljoen

€0

Circulus-Berkel Circulus-Berkel verzorgt het afvalbeheer en verricht diensten in de openbare ruimte voor klantgemeenten, die ook aandeelhouder zijn. Het werkgebied van Circulus-Berkel bestaat uit de gemeenten Apeldoorn, Bronckhorst, Brummen, Deventer, Doesburg, Epe, Lochem, Zutphen en Voorst. De activiteiten worden uitgevoerd op basis van individuele afspraken met gemeenten, met als gezamenlijk doel een duurzame leefomgeving. Het draagt bij aan de doelstellingen van Programma 1 Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat. De deelneming in aandelen bedraagt 2,44%. Beleidsvoornemens: Er zijn geen wijzigingen voorzien in de samenwerking. Het bestaande beleid wordt voortgezet. Risico’s: Het financiële risico is beperkt. De boekwaarde van de aandelen is € 22.235, In de begroting is geen dividend geraamd. Bron:

Jaar

Eigen vermogen

Vreemd vermogen

Exploitatieresultaat

Dividend

Jaarrekening

2022

€ 16.180.157

€ 56.366.921

€ 601.577

€0

Jaarrekening

2023

€ 17.058.935

€ 57.700.995

€ 1.400.193

€0

Pagina 59 van 128

Paragraaf G | Grondbeleid Paragraaf G | Grondbeleid Inleiding In deze paragraaf wordt primair verantwoording afgelegd van de in gang gezette ontwikkelingen op gemeentelijke gronden over 2023, en secundair over de stand van zaken met betrekking tot herontwikkeling en herinrichting op gronden, waarvan de gemeente niet eigenaar is. We hebben het dan over initiatieven van derden, die door de gemeente worden gefaciliteerd. Op die locaties waar we als gemeente een grondpositie hebben, gaat de gemeentelijke inbreng verder dan het stellen van randvoorwaarden en het verlenen van de nodige vergunningen. Op gronden in eigendom is de gemeente zelf opdrachtgever voor het bouw- en woonrijp maken en gaat zij over de gronduitgifte. De wijze waarop hier verder uitvoering aan wordt gegeven kan variëren van een actieve grondexploitatie tot het sluiten van zogenaamde anterieure overeenkomsten met potentiële bouwers en ontwikkelaars. In al deze gevallen gaat het om de gemeente die acteert als ondernemer, waarvoor de spelregels zijn vastgelegd in de BBV en in gemeentelijk grondbeleid. Daarnaast dienen ontwikkelingen te voldoen aan wettelijke bepalingen zoals vastgelegd in bestemmingsplan en de Wet ruimtelijke ordening (WRO); Per 1-1-2024 spreken we over: Omgevingsplan en Omgevingswet.

1. Samenvatting Teruggeblikt wordt op de verschillende in gang gezette ontwikkelingen, de gemeentelijke grondposities, en in hoeverre de gemeentelijke investeringen in lijn zijn met de verwachtingen. De particuliere woningbouw in Beinum West is nagenoeg gerealiseerd. Eén bouwkavel moet nog worden verkocht. Dit zorgt ervoor dat dit grondbedrijf project administratief nog niet kan worden afgesloten. Over het andere grondbedrijf project: Koppelweg 20-22 valt te vermelden dat in het verslagjaar de woningen zijn opgeleverd en dat hierdoor nagenoeg alle werkzaamheden zijn afgerond. Dit grondbedrijf project is administratief afgesloten. Voor de resterende kosten is een voorziening getroffen. Deze twee projecten worden naast vier andere projecten besproken in hoofdstuk 5. Omdat op het merendeel van de ontwikkelingslocaties woningbouw wordt gerealiseerd, wordt in hoofdstuk 4 kort het woonbeleid aangestipt en worden de afspraken die hierover binnen de stadsregio zijn gemaakt kort toegelicht. De schaarste aan woningen vraagt van gemeenten -waar mogelijk- woningbouw te versnellen, maar ook om méér te bouwen dan alleen voor de lokale woningbehoefte. De bijdrage van Doesburg in het oplossen van de woning schaarste zal bescheiden zijn en naar inschatting voor de komende jaren zich beperken tot enkele honderden woningen.

2. Beleid Voor het gemeentelijk grondbeleid wordt verwezen naar de Nota Grondbeleid 2008. Deze is nog vigerend maar wordt in 2024 vervangen door een nieuwe geactualiseerde nota, die inspeelt op onder andere de Omgevingswet. Voorbereidingen hiervoor zijn in de 2de helft van 2023 getroffen. Het merendeel van de ontwikkelingen in voorbereiding en in uitvoering is terug te voeren op het gemeentelijk woonbeleid, zoals vastgelegd in de Woonvisie 2017-2022. Ook deze wordt geactualiseerd. In 2024 wordt een nieuwe visie vastgesteld. Hoewel het woonbeleid strikt genomen buiten de reikwijdte valt van wat in deze paragraaf verantwoord dient te worden, besteden we hier wel aandacht aan. Het woonbeleid kan namelijk niet los worden gezien van het grondbeleid, omdat daar waar woningen worden gebouwd gronden moeten verworven en/of afspraken moeten worden gemaakt met initiatiefnemers over de wijze waarop ná realisatie openbare grond aan gemeente wordt geleverd. De verschillende ontwikkelingslocaties zijn onderverdeeld in zogenaamde grondbedrijf projecten en niet-grondbedrijf projecten. Voorwaarde voor grondbedrijf projecten is dat de gemeente zelf eigenaar is van de grond en zij de geprognosticeerde kosten en opbrengsten moet verantwoorden in financiële grondexploitaties (Grexen).

Waar het vroeger gangbaar was dat gemeenten gronden aankochten voor woningbouw om daarmee volledige ‘grip’ te houden op wat wordt gebouwd is dat met de huidige WRO (te vervangen door de Omgevingswet) minder noodzakelijk. De Wro biedt de gemeenten mogelijkheden om grondeigenaren, bouwers en ontwikkelaars woningen te laten bouwen volgens een vastgesteld gemeentelijk woningbouwprogramma. Afspraken over het bouwprogramma en over de kwaliteit van de aan te leggen openbare voorzieningen worden in een zo vroeg mogelijk stadium schriftelijk vastgelegd in een met een ontwikkelaar te sluiten overeenkomst.

Pagina 60 van 128

3. Stand van zaken 3 Resultaatverwachting grondbedrijf projecten (2):

3.1 Beinum West - vermoedelijk jaar van realisatie 2024 Als gevolg van faillissement van de beoogde ontwikkelaar van de vier starterswoningen is de bouw van deze woningen uitgesteld.

Bedragen x € 1.000

2023 2022 verschil duiding

Kosten

39 uiteindelijke kosten worden hoger ingeschat 7.510 7.471

Opbrengsten

44 uiteindelijke opbrengsten worden hoger ingeschat 7.630 7.586

Saldo

120

115

5 Het geprognosticeerde bedrijfsresultaat lijkt nu vrijwel alle kosten en opbrengsten zijn gerealiseerd nog iets gunstiger uit te pakken.

Gerealiseerd K

98%

99%

-1% Resterende kosten betreffen het bouwrijp maken van de laatste bouwkavel en de voor dit kavel aan te kopen intellectueel eigendom voor op dit kavel te realiseren vier starterswoningen.

Gerealiseerd O

98%

99%

-1% Resterende opbrengsten betreffen de verkoop van één bouwkavel en de verkoop van het aangekochte intellectueel eigendom

·

De hogere kosten laten zich verklaren door de aankoop van het intellectueel eigendom van de vier starterswoningen nu de beoogde ontwikkelaar failliet is verklaard.

·

De hogere opbrengst is het gevolg van het gegeven dat voor de vier starterswoningen niet alleen grond wordt verkocht maar ook het intellectueel eigendom.

· Lange tijd werd er als gevolg van de financiële crisis nog vanuit gegaan dat Beinum-West zou afsluiten met een negatief resultaat van € -100.000 (zoals verantwoord in de GREX, 5de wijziging van juni 2018).

3.2 Koppelweg 20-22, gerealiseerd in 2023 Dit grondbedrijfproject is per 31-12-2023 afgesloten (voor de resterende kosten is een voorziening ad € 5.000 getroffen).

Bedragen x € 1.000

2023 2022 verschil duiding

Kosten

658

710

52 Er hebben zich geen noemenswaardige onvoorziene zaken voorgedaan tijdens het verdere bouw- en woonrijp maken

Opbrengsten

- De grondopbrengsten zijn gerealiseerd conform de hierover gemaakte contractafspraken. 1.249 1.249

Saldo

591

539

Gerealiseerd K

99%

59%

Gerealiseerd O

100% 100%

52 40% De in 2023 gerealiseerde kosten hebben met name betrekking op het woonrijp maken van de ontwikkelingslocatie. 0% In 2022 zijn de woonkavels verkocht voor de afgesproken prijs, zoals is opgenomen in de GREX, 1e wijziging van 25 mei 2022.

4. Risico's Algemeen risico: Met betrekking tot de financiële risico’s van grondbedrijf projecten wordt in de berekening van het weerstandsvermogen rekening gehouden met een algemeen risico van 20% van de boekwaarde van de grondexploitaties. Projectspecifieke risico’s: Ten aanzien van de projectspecifieke risico’s worden in de grondexploitaties afzonderlijk rekening gehouden met stelposten, dit om mogelijke tegenvallers binnen de grondexploitatie op te kunnen vangen. Zo wordt er een post onvoorzien opgenomen, die aan het begin van het ontwikkelingsproces hoog is en naar mate meer kosten zijn gerealiseerd qua bedrag afneemt. Algemene risico’s bouwgrondexploitaties en weerstandsvermogen: Bij het opstellen van grondexploitaties wordt ingespeeld op mogelijke risico’s. Gedurende de uitvoering van het project kunnen echter risico’s manifest worden die vooraf niet of niet juist zijn ingeschat. Dit kan met name het geval zijn bij exploitaties die zich over een langere periode van meerdere jaren uitstrekt. De risico’s kunnen worden onderverdeeld in gebied gerelateerde risico’s (bodem, archeologie e.d.) en marktrisico’s (economische ontwikkelingen, maatschappelijke ontwikkelingen e.d.).

5. Woningbouw ontwikkelingen 5.1 Het woningbouwprogramma Het merendeel van de hierna in hoofdstuk 5 genoemde ontwikkelingen heeft betrekking op woningbouw. Woningbouwinitiatieven worden getoetst aan de in 2018 vastgestelde Woonvisie 2017-2022 en aan de meest recente cijfers over de bevolkings- en huishoudensamenstelling. In 2023 is een ontwerp woon(zorgwelzijn)visie opgesteld op basis van 1) de nieuwste woningbouwprognoses en 2) de ambitie om te komen tot een (meer) evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat (volgens vastgestelde Toekomstvisie Doesburg 2040). Door schaarste aan (betaalbare) woningen wordt beroep gedaan op gemeenten om -zo mogelijk- méér te bouwen dan alleen voor de lokale behoefte. In Doesburg gaat het om enkele honderden woningen extra, waarmee meer balans in woningvoorraad kan worden gerealiseerd. Verwachting is dat medio 2024 een nieuwe woon(zorgwelzijn)visie kan worden vastgesteld met een horizon tot 2028. 5.2 Verstedelijkingsstrategie Groene Metropool Stadsregio Arnhem Nijmegen en regio Food Valley hebben afgelopen jaren eendrachtig gewerkt aan de Verstedelijkingsstrategie Groene Metropool. De strategie draait om het faciliteren van de groei in de regio, én het tegelijkertijd versterken van de leefkwaliteit. Voor de (middel)lange termijn beschrijft de strategie de voorwaarden en principes om te komen tot groei van wonen en werken.

Deze groei moet bijdragen aan het versterken van mobiliteit, leefbaarheid en landschap. Daarbij is het voortdurend zoeken naar de juiste balans tussen enerzijds stedelijke ontwikkeling (er moeten tot 2040 circa 100.000 woningen worden bijgebouwd), en anderzijds een ontspannen leefkwaliteit, dit onder het motto: “Meer landschap, meer stad”. In het najaar van 2022 hebben alle regiogemeenten ingestemd met het Verstedelijkingsakkoord Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley. Dit akkoord vormt de basis voor een langjarige samenwerking tussen Rijk, provincies, waterschappen, regio’s en regiogemeenten. Het vormt de basis voor het maken van afspraken met het Rijk over te nemen concrete maatregelen. Het gaat dan om investeringen in onder andere mobiliteit en infrastructuur om daarmee de woningbouwopgaven in onze regio in “goede banen” te kunnen leiden.

Pagina 61 van 128

5.3 Huisvestingsverordening Doesburg 2024-2028 In november 2023 is de huisvestingsverordening Doesburg 2024-2028 vastgesteld. Omdat er nog steeds sprake is van schaarste aan corporatiewoningen is zo’n verordening nodig. Sinds 2007 worden in de woningmarktregio Arnhem-Nijmegen alle vrijkomende woningen van de woningcorporaties op dezelfde manier verdeeld. Met de verordening wordt op regionale schaal schaarse woonruimte op een rechtvaardige, uniforme en transparante wijze verdeeld. 5.4 Woondeal 2.0 In 2020 zijn gemeenten binnen de Groene Metropoolregio, provincie Gelderland en Rijk een langjarig partnerschap aangegaan voor een beter werkende woningmarkt. Aanleiding was de constatering dat de regio in de top 3 van regio’s met het grootste woningtekort stond, de woonopgaven bovengemiddeld zijn en de uitvoering onder druk staat. Recent uitgevoerd regionaal woningbehoefte-onderzoek herbevestigt dat de woonopgave het lokale niveau overstijgt. In het verslagjaar is de opvolger van de eerste woondeal – Woondeal 2.0 - vastgesteld. In deze deal is afgesproken dat van alle nieuwbouwwoningen 2/3 deel moet worden gerealiseerd in de betaalbare huur- en koopsfeer (tot € 350.000) waarvan minimaal 30% in de sociale huursfeer. Gemeenten die al een fors aandeel in sociale huurwoningen bezitten, zoals Doesburg, mogen volstaan met een lager percentage. In 2024 wordt de woondeal geactualiseerd.

Hierop vooruitlopend is het grensbedrag van betaalbare koopwoningen verhoogd naar € 390.000. 5.5 Prestatieafspraken Wonen In de jaarlijks met Stichting Woonservice IJsselland te maken Prestatieafspraken Wonen worden de te behalen doelen over wonen in relatie tot bereikbaarheid & betaalbaarheid, duurzaamheid en zorg & welzijn vastgelegd. In het verslagjaar zijn prestatieafspraken voor de komende vier jaar vastgelegd in een convenant. Gemaakte afspraken worden jaarlijks geëvalueerd en geactualiseerd.

6. Projecten 6.1 Beinum West De verkoop van het laatste kavel, waarop vier starterswoningen worden gerealiseerd heeft geen doorgang gevonden doordat de ontwikkelaar failliet is gegaan. Met de curator zijn afspraken gemaakt over overname van het intellectueel eigendom (omgevingsvergunning met onderliggende stukken). IE en bouwkavel worden doorverkocht aan een boogde gegadigde die conform verleende omgevingsvergunning de woningen wil bouwen en verkopen. Door deze tegenvaller kan de GREX Beinum West (anders dan verwacht) niet worden afgesloten omdat alle kosten en opbrengsten niet zijn gerealiseerd. In 2024 wordt een 6e wijziging van de GREX vastgesteld. 6.2 Koppelweg e.o. 6.2.1 De Havenmeester & De Sluyswachter • De 13 meergeneratiewoningen op voormalige locatie van de Stadswerf (De Havenmeester) zijn medio 2023 opgeleverd. Eind van het jaar is ook de openbare ruimte opgeleverd, waardoor de GREX administratief kon worden afgesloten met een winst (zie tevens paragraaf 3.2). • Iets verderop op een voormalige bedrijfslocatie aan de Koppelweg zijn 55 koopwoningen gerealiseerd; Als eerste zijn in 2022 15 eengezinswoningen opgeleverd. De kopers van de 40 appartementen hebben in de eerste helft van 2023 hun intrek kunnen nemen. In het najaar van 2023 is de voor rekening van de ontwikkelaar ingerichte openbare ruimte rondom de woningen overgedragen aan de gemeente.

6.2.2 Herinrichting Koppelweg De aan de Koppelweg gerealiseerde woningen vragen om een herinrichting van de Koppelweg. De planvoorbereidingen hiervoor zijn in het verslagjaar gestart. Om te beginnen is aan de bewoners gevraagd welke aandachtspunten zij voor de nieuwe inrichting aan de ontwerpers mee willen geven. Er komt in ieder geval een voetpad. Ook worden wegdek en wegfundering, daterend uit de jaren ’60 vervangen, én de weg wordt waarschijnlijk ingericht als een 30kmweg, iets wat ook duidelijk de voorkeur heeft van de nieuwe bewoners. In 2024 wordt de uitvoering ter hand genomen. 6.3 Centrumplan Beinum De gemeente wil van het huidige centrum van Beinum een plek maken tot een plek waar men graag komt. Een aantrekkelijk centrumgebied biedt de inwoners van deze wijk kans op contact en ontmoetingen met andere buurtbewoners wat de leefbaarheid ten goede komt. In het gebied liggen op dit moment veel opgaven en kansen op het gebied van leefbaarheid, voorzieningen, verkeersveiligheid & parkeren, klimaatadaptatie en onze woningbouwopgave. Zo dient het toekomstige ontwerp in ieder geval ruimte te bieden aan het toevoegen van appartementen, een uitbreiding van de supermarkt, het verbeteren van de verkeersveiligheid en vooral in te zetten op het verbeteren van de leefbaarheid in het gebied. In 2023 is gestart met de ontwerpfase.

De ontwerpprincipes zijn in een speciaal hiervoor belegde bijeenkomst voorgelegd aan omwonenden en andere belangstellenden. De suggesties die al bij eerdere gelegenheden zijn opgehaald bij groepsgesprekken, straatinterviews, ingevulde enquêtes en een wijkfestival zijn daarbij zoveel mogelijk meegenomen. Het streven nu is om medio 2024 het definitieve ontwerp, inclusief een onderbouwing van de financiële en ruimtelijke haalbaarheid voor het nieuwe ‘Hart van Beinum’, ter vaststelling aan te bieden aan de gemeenteraad. 6.4 Project Flora 23 In twee fasen worden door Stichting Woonservice IJsselland 59 gedateerde eengezinswoningen in wijk De Ooi vervangen door 80 tot 85 woningen, waarvan een deel in de vorm van appartementen. In de met de corporatie gesloten samenwerkingsovereenkomst is onder andere afgesproken dat de corporatie een bijdrage levert in het opnieuw inrichten van de openbare ruimte rondom de woningen. Dit opnieuw inrichten is nodig omdat de woningen met het oog op de gewenste variatie in woningtypes anders op de locatie worden gepositioneerd. In het verslagjaar is gestart met de 1e fase sloop en nieuwbouw van woningen in Betulastraat en Notenstraat. De oplevering van deze woningen en vernieuwing van de openbare ruimte rondom deze woningen krijgen in 2024 gestalte.