Bijlage 2 - Watertakenplan Olburgen 2018-2022

Financiën

Lees verder

In de voorgaande delen van het rapport staan de hoofdlijnen van het beleid. In de delen hierna vindt u toelichtingen op een aantal specifieke onderwerpen.

Watertakenplan Olburgen 17.064/7, 23 januari 2018, blad 47

Informatie voor bewoners, bedrijven en ontwikkelaars Overzichten van gegevens Strategie en aanpak Financiën Verklarende lijsten

Lees verder

Inhoud Bijlagen

Lees verder …

terug = Alt 

de bijlagen van dit WTPO

Informatie voor bewoners, bedrijven en ontwikkelaars  Informatie voor bewoners  Informatie voor bedrijven  Informatie voor ontwikkelaars

Overzichten van gegevens  Overzicht infrastructuur

Strategie en aanpak         

Streefwaarden wateroverlast Klimaatstrategie Duurzaamheid en innovatie Aanpak afkoppelen Aanpak onderhoud, reiniging en inspectie Aanpak rioolvernieuwing Aanpak gegevensbeheer Aanpak hydraulische maatregelen Aanpak gezamenlijke acties

Watertakenplan Olburgen, blad 48

Financiën  Kostendekkingsplan

Verklarende lijsten    

Afkortingen Begrippen Literatuur Colofon Terug naar hoofdtekst …  Inhoud  Over dit plan  Zuiveringskring Olburgen  Ontwikkelingen  Visie  Doelen  Taakopvatting  Strategie  Ambities  Programma  Financiën of toets “Alt ”

Lees verder

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Informatie voor bewoners

Uw gemeente zorgt voor het afvalwater, hemelwater en grondwater in het openbaar gebied. Als bewoner of perceeleigenaar moet u zorgen voor riolering en water op uw eigen terrein. Deze bijlage geeft u informatie over afvalwater, regenwater en grondwater en over de taakverdeling tussen de gemeente en u.

Watertakenplan Olburgen, blad 49

Gemengde of gescheiden riolering Huisaansluitingen Afvalwater Regenwater (hemelwater) Grondwater Wateroverlast door regen Uw tuin vergroenen Help mee afkoppelen Meer informatie Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Gemengde of gescheiden riolering Van oudsher is in Nederland veel gemengde riolering aangelegd. Hierbij komt het schone regenwater in dezelfde buis terecht als het vuile afvalwater.

regenwater in een aparte buis terecht, waarmee het naar het oppervlaktewater wordt afgevoerd.

afbeelding 8

afbeelding 7

gemengde riolering (bron: Paul Maas, Tilburg / stichting RIONED)

Gemengde riolering heeft enkele belangrijke nadelen. Als het hard regent raakt de riolering overbelast. Het gemengde water komt dan ongezuiverd in sloten en vijvers, of het water komt door de overvolle riolen op straat terecht. Daarnaast is het niet slim om het schone regenwater eerst met vuil water te mengen en daarna weer te zuiveren. Nieuwere woonwijken en bedrijventerreinen hebben vaak gescheiden riolering. Hierbij komt het schone Watertakenplan Olburgen, blad 50

gescheiden riolering (bron: Paul Maas, Tilburg / stichting RIONED)

Nog een stap verder is om het regenwater helemaal niet af te voeren, maar te gebruiken in uw tuin, of te infiltreren in de bodem. Hierbij zijn er geen regenwaterriolen nodig en het benadert de natuurlijke situatie. Afkoppelen De riolering functioneert beter als het regenwater van de gemengde riolering wordt gehaald. Dit noemen we afkoppelen. Het regenwater moet dan op een andere manier worden verwerkt, bijvoorbeeld door het te infiltreren in de bodem. Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Huisaansluitingen De riolering is vanaf de perceelgrens in eigendom en beheer van de gemeente. Tot aan de erfgrens is de rioolaansluiting in eigendom en beheer van de perceeleigenaar. Op circa 0,5 meter van de erfgrens (aan de zijde van de woning, dus op het perceel) moet een ontstoppingsstuk zijn aangebracht. Het exacte aanbiedpunt wordt via de aansluitvergunning geregeld.

Is uw riolering verstopt? Controleer eerst het ontstoppingsstuk. Als er water in het verstoppingsstuk blijft staan, dan kan de gemeente helpen om de verstopping te verhelpen. Als het ontstoppingsstuk niet vol water zit, dan ligt het probleem op het perceel of in de binnenhuisriolering. Regenpijpen zijn eigendom van de perceeleigenaar, ook als het gebouw op de erfgrens staat. Ook het flexibele overgangsstuk tussen de riolering binnen het pand en de riolering buiten (als bouwkundig onderdeel) zijn eigendom van de perceeleigenaar. Werkzaamheden als gevolg van verzakkingen en verstopping in deze bouwkundige onderdelen komen voor rekening van de eigenaar van het pand. Woningen en de riolering op de percelen moet voldoen aan algemene regels, zoals de gemeentelijke bouwverordening en het bouwbesluit. Drainageleidingen en dompelpompjes lozen hun drainagewater op het regenwaterriool of op oppervlaktewater. Het aansluiten hiervan op het gemengde riool mag alleen indien er geen andere doelmatige manier van lozen mogelijk is. Particulieren en bedrijven dienen dit aan te tonen en vooraf toestemming te verkrijgen van de gemeente.

Watertakenplan Olburgen, blad 51

Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Afvalwater

Regenwater (hemelwater)

In bijna alle gevallen zorgt de gemeente voor het inzamelen en afvoer van het afvalwater, vanaf de perceelgrens. U moet zelf zorgen voor de riolering in uw woning en op uw perceel, waarmee u het afvalwater ‘aanbiedt’ op de perceelgrens. U moet het afvalwater gescheiden aanbieden, ofwel apart van het regenwater. De enige uitzondering zijn bestaande situaties met gemengde riolering. In die situaties mag u het afvalwater gemengd aanbieden, totdat in uw straat gescheiden riolering wordt aangelegd of u uw woning gaat her-/verbouwen.

Waar het redelijkerwijs kan, moeten bewoners en bedrijven zelf voor het hemelwater (gaan) zorgen. Dit is (nog) niet overal mogelijk. Of de gemeente voor afvoer van het hemelwater zorgt, is afhankelijk van waar u woont, het bouwjaar van de verhardingen en bouwwerken en van het soort riolering. Er zijn 3 situaties:

Buitengebied In het buitengebied wordt het afvalwater meestal ingezameld door drukriolering of IBA’s. In sommige gebieden (waar aanleg van riolering te duur is) heeft de gemeente een ontheffing van de rioleringszorg. In die gevallen moeten bewoners of eigenaren zelf voor het afvalwater zorgen. Meestal gebeurt dat met een IBA. Het komt ook voor dat percelen in het buitengebied een IBA hebben die door de gemeente wordt beheerd.

Watertakenplan Olburgen, blad 52

1. De gemeente zorgt voor het regenwater, vanaf de perceelgrens; 2. U (bewoner / eigenaar) moet zelf al het hemelwater van uw perceel verwerken. 3. U (bewoner / eigenaar) moet zelf kleine buien verwerken en het eerste deel van grote buien. De piek van grote buien mag overlopen naar de openbare weg of riolering, mits de berging op eigen terrein groot genoeg is en goed werkt. In de toelichting op de volgende pagina staat wanneer deze situaties van toepassing zijn. In alle gevallen bent u zelf verantwoordelijk voor de voorzieningen op uw perceel en de riolering tot de erfgrens. Als de gemeente regenwater inzamelt, dan moet u dit gescheiden (apart van afvalwater) aanbieden op de perceelgrens. Net als bij afvalwater geldt er een uitzondering voor bestaande situaties Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

met gemengde riolering. In die situaties mag u het regenwater gemengd aanbieden, totdat in uw straat gescheiden riolering wordt aangelegd of u uw woning gaat her-/verbouwen. Toelichting op de 3 situaties De gemeente heeft de plicht om vanaf de perceelgrens voor het hemelwater te zorgen, als het niet redelijk is dat u (bewoner of eigenaar) zelf het hemelwater in de bodem of naar het oppervlaktewater brengt. situatie 1 (bebouwd gebied) Bij woningen in bebouwd gebied zorgt de gemeente voor hemelwater vanaf de perceelgrens. Uitzondering:  Nieuwe woningen en verhardingen waarbij bij aanleg hemelwatervoorzieningen op het perceel zijn voorgeschreven vallen onder situatie 3. Dit zijn doorgaans in- en uitbreidingswijken die speciaal zijn ontworpen voor regenwaterverwerking op de percelen en waar de riolering of regenwatervoorzieningen in het openbaar gebied niet zijn berekend op (al) het regenwater van de woonpercelen. Op dit moment (2017) zijn er nog geen woningen die in deze categorie vallen.

Watertakenplan Olburgen, blad 53

situatie 2 (buitengebied) In het buitengebied, waar geen riolering voor regenwater ligt, moeten bewoners/eigenaren zelf het hemelwater verwerken. Regenwater mag niet op de drukriolering worden aangesloten, omdat de drukriolering dan overbelast wordt en pompstoringen optreden. situatie 3 (nieuwe bouwwerken met berging op eigen terrein) Bij nieuwbouw moeten bewoners/eigenaren zelf hun regenwater verwerken, behalve de piekafvoer van grote regenbuien. In de praktijk betekent dit dat bewoners/eigenaren eigen regenwatervoorzieningen hebben met een nooduitlaat naar de gemeentelijke riolering, straat of oppervlaktewater. Deze situatie geldt bij nieuwbouw waarbij berging van water verplicht is (zie ook uitzonderingen van situatie 1). Bij in- en uitbreidingswijken moet de ontwikkelaar voor berging zorgen. Als die berging in openbaar gebied ligt (en mede bedoeld is voor regenwater van de percelen), dan kunnen bewoners hun regenwater daarop lozen en zorgt de gemeente voor verwerken van dit regenwater. Als die berging (deels) op eigen terrein ligt, dan zijn bewoners daar verantwoordelijk voor.

Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

De regenwaterberging moet voldoende groot zijn om een regenbui te verwerken van:  1x per 20 jaar voor nieuwe (woon)wijken vanaf de inwerkingtreding van dit WTPO (1 januari 2018). In het huidige klimaat komt dit overeen met een regenbui van 52 mm in 12 uur. Minder berging op eigen terrein is toegestaan als dit wordt gecompenseerd in het plangebied (nabij of in de wijk). Nieuwe (woon)wijken vanaf 2018 moeten totaal circa 85 mm berging hebben. Meestal ligt deze berging niet (of niet geheel) binnen de percelen.  1x per 5 jaar voor nieuwe verhardingen en bouwwerken die zijn aangelegd (of herbouwd) na 1 januari 2018, in bestaand stedelijk gebied. In het huidige klimaat komt dit overeen met een regenbui van 40 mm in 12 uur; Vanuit de berging infiltreert het regenwater in de bodem of wordt vertraagd naar oppervlaktewater afgevoerd. Alleen bij zeer hevige regenval raakt de berging vol en mogen piekafvoeren naar de riolering of openbare weg worden afgevoerd. In heel Bronckhorst en in delen van Doesburg en Rheden moet dit bovengronds gebeuren. Als de openbare regenwatervoorzieningen bovengronds zijn (zoals goten), dan moet ook de overloop bovengronds zijn (afvoer over maaiveld).

Watertakenplan Olburgen, blad 54

Aanbieden van regenwater op de perceelgrens Bij het aanbieden van regenwater moeten bewoners zorgen voor:  afvoer op het eigen perceel, tot aan de perceelgrens;  apart houden van hemelwater en afvalwater (uitgezonderd bestaande situaties); Het hemelwater mag niet gemengd worden met afvalwater. In geval van ondergrondse leidingen moeten hemelwater en afvalwater door aparte buizen worden aangevoerd. Er geldt een uitzondering voor bestaande gemengde afvoeren in gebieden met een gemengd rioolstelsel. Daar mag de gemengde aanvoer gehandhaafd blijven totdat (ooit in de toekomst) gescheiden riolering wordt aangelegd of verhardingen en daken afgekoppeld (moeten) worden (zie Aanpak afkoppelen).  het schoon houden van het hemelwater; Het hemelwater mag niet verontreinigd raken. Dit betekent onder andere dat de verhardingen waarop het regenwater valt niet verontreinigd mag zijn met bijvoorbeeld schoonmaakmiddelen, olie, of onkruidbestrijdingsmiddelen.

Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Grondwater De gemeente neemt maatregelen tegen grondwateroverlast, als  er structurele overlast is door de grondwaterstand,  en die met maatregelen in openbaar gebied verholpen of verminderd worden  en deze maatregelen doelmatig zijn. Natte kelders vallen hier buiten, omdat die een gevolg zijn van een ondeugdelijke constructie. De gemeente vindt overlast structureel als  de overlast vrijwel elk jaar voorkomt,  en gedurende langere tijd, d.w.z. meer dan 3 weken per jaar,  en niet tijdelijk is, d.w.z. langer dan 4 jaar zal aanhouden,  en stabiel of toenemend is. De gemeente vindt maatregelen doelmatig als deze:  effectief zijn, d.w.z. dat de problemen aanzienlijk beperkt worden door de maatregelen,  en efficiënt zijn, d.w.z. dat er geen goedkopere of effectievere alternatieven zijn,  en de omvang van de problemen significant is, d.w.z. tenminste 3 percelen of meer dan 0,5 hectare,

Watertakenplan Olburgen, blad 55

 en de kosten van de maatregelen in verhouding staan met de nadelige gevolgen. Afvoer van grondwater Het nemen van maatregelen kan betekenen dat de gemeente het grondwater gaat afvoeren. In dat geval gelden dezelfde soort voorwaarden als bij regenwater:  bewoners/eigenaren moeten zelf voor de (drainage)voorzieningen op eigen terrein zorgen;  in geval van afvoer moet het overtollige grondwater op de erfgrens worden aangeboden, gescheiden van afvalwater.  het overtollige grondwater mag niet verontreinigd zijn. Heeft u last van grondwater? Vraag dan eerst in de buurt of bij meer woningen dezelfde problemen zijn. Als u de enige bent, controleer dan of uw riolering of waterleiding lek is. Als u grondwateroverlast heeft op uw eigen terrein, dan kunt u de volgende maatregelen nemen:  goede ventilatie van uw woning is altijd nodig, zowel voor een gezonde leefomgeving als voor het voorkomen van vochtproblemen;  waterhuishoudkundige maatregelen, bijvoorbeeld aanleg van drainage; Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

 bouwkundige maatregelen om bouwtechnische gebreken te verhelpen, bijvoorbeeld kelders die niet waterdicht zijn, lekke convectorputten of te diepe kruipruimtes;  maatregelen als grondverbetering als er sprake is van een slechte structuur of doorlatendheid van de bodem. U kunt bij de gemeente terecht met uw vragen over het grondwater. Is er sprake van langdurige en structurele grondwateroverlast over een groter gebied? Dan zal de gemeente op zoek gaan naar de oorzaken en samen met de eigenaren en het waterschap overleggen wat de mogelijkheden zijn.

Wateroverlast door regen Riolering heeft, net als andere infrastructuur zoals wegen, een maximum capaciteit. Bij extreme buien staat het water op sommige plaatsen op straat te wachten tot het kan worden afgevoerd. Het staat als het ware ‘in de file’. Hoe groot de afvoercapaciteit van riolen ook is, het kan altijd harder regenen dan waarmee rekening is gehouden. Door de klimaatverandering zal het vaker hard regenen en worden de risico’s op wateroverlast groter. De gemeente werkt aan oplossingen om de risico’s klein te houden. Maar er blijft altijd een risico en door de Watertakenplan Olburgen, blad 56

klimaatverandering krijgt u vaker te maken met ‘water op straat’. In dit watertakenplan wordt onderscheid gemaakt in:  hinder Dit is ongemak door ondiep water op straat. Dit zal in de toekomst vaker voorkomen.  overlast Dit is het tijdelijk onbereikbaar zijn van plaatsen door ‘diep’ water op straat, tuinen en openbaar groen. De gemeente wil het risico op overlast beperken, zodat het niet te vaak voorkomt.  schade Als water woningen of gebouwen instroomt is er schade. Ook het lang onbereikbaar zijn van winkels en bedrijven kan tot schade leiden. De gemeente wil het risico op schade zo klein mogelijk maken. Het vergroten van de riolering helpt onvoldoende om de risico’s op wateroverlast te verminderen. Het is niet de beste oplossing, ook niet als daar heel veel meer geld voor beschikbaar zou zijn. Het regenwater moet op andere wijzen worden opgevangen. Gemeenten en waterschap willen het regenwater apart houden van afvalwater. Nog beter is het om het helemaal buiten de riolering te houden en meteen te verwerken op de plek waar het regenwater valt. Dat Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

kan door het water in de bodem te infiltreren of naar oppervlaktewater te leiden.

Uw tuin vergroenen Door zo min mogelijk oppervlakte van de tuin te bestraten en gebruik te maken van waterdoorlatende stenen of tegels blijft meer water op de plek waar het valt. Minder regenwater wordt afgevoerd met minder risico op wateroverlast in uw straat, wijk of stad. Minder verhard oppervlakte betekent meer plaats voor planten, maar ook een beter bodemleven. Een goed bodemleven zorgt voor een vruchtbare grond, betere bescherming tegen ziekten en plagen, maar ook voor een betere waterberging. Op de volgende websites vindt u meer informatie en kunt u ideeën opdoen:  Biodiversiteit - rond het huis en in de tuin  Tips voor een regenbestendige ruin  Regenwater opvangen in je tuin  en op vele andere sites.

moet daarna weer worden gezuiverd op de rwzi. En als het hard regent raakt het riool overbelast door al het regenwater. Gemeenten en waterschap willen de afvoer van schone daken en verhardingen van de riolering afkoppelen. U kunt helpen door oppervlakken op uw eigen perceel af te koppelen. Heeft u vragen over zelf afkoppelen, neem dan contact op met uw gemeente.

Meer informatie U kunt met alle vragen over water bij de gemeente terecht. De gemeente zal altijd uw vraag in ontvangst nemen. Afhankelijk van het onderwerp beantwoordt de gemeente uw vraag, of stuurt zij deze door naar het waterschap of de provincie. Meer informatie is te vinden op de websites van Bronckhorst, Doesburg, Rheden en Waterschap Rijn en IJssel. Aanvragen van watervergunningen kan online via het Omgevingsloket.

Help mee afkoppelen Het is niet duurzaam om schoon hemelwater op de gemengde riolering aan te sluiten. Het schone regenwater raakt dan vermengd met vuil water en Watertakenplan Olburgen, blad 57

Informatie voor bewoners

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Informatie voor bedrijven

Deze bijlage geeft informatie over de rol van bedrijven bij het verwerken van hun afvalwater, hemelwater en grondwater. In de meeste gevallen zijn bedrijven hier zelf verantwoordelijk voor.

Watertakenplan Olburgen, blad 58

Afvalwater Hemelwater Grondwater Afkoppelen Meer informatie

Informatie voor bedrijven

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Afvalwater Niet al het afvalwater van bedrijven is bedrijfsafvalwater. Als het water qua aard en omvang overeenkomt met huishoudelijk afvalwater, dan wordt het ook als zodanig gezien. Ofwel, als een bedrijf (alleen) afvalwater van een toilet en keuken afvoert, dan is dat huishoudelijk afvalwater. Bedrijfsafvalwater is water dat vrijkomt door bedrijfsmatige activiteiten, of in een omvang alsof het bedrijfsmatig was.  De gemeente zorgt in bijna alle gevallen voor het inzamelen en afvoeren van huishoudelijk afvalwater, vanaf de perceelgrens. Zie hiervoor “Afvalwater” bij de informatie voor bewoners.  Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor verwerking van het bedrijfsafvalwater en voor alle riolering en (afval)watervoorzieningen op eigen terrein.  Voor de meeste bedrijven gelden de regels in het Activiteitenbesluit. Hoewel bedrijven zelf verantwoordelijk zijn, wordt in sommige gevallen (ook) bedrijfsafvalwater op de riolering geloosd en zorgt de gemeente voor afvoer van dat water. Hierover worden doorgaans specifieke afspraken gemaakt.

Watertakenplan Olburgen, blad 59

Het waterschap zorgt voor zuivering van het bedrijfsafvalwater dat via de riolering wordt aangevoerd naar de rwzi, waarvoor een zuiveringsheffing wordt opgelegd aan de bedrijven. De heffing is afhankelijk van de hoeveelheid en samenstelling van het geloosde bedrijfsafvalwater. Mogelijk is een vergunning nodig voor het lozen of aansluiten van bedrijfsafvalwater. Dit is afhankelijk van het type bedrijf en samenstelling van het bedrijfsafvalwater.  Als geen vergunning nodig is, dan moet worden voldaan aan de algemene regels van het Activiteitenbesluit milieubeheer.  Als wel een vergunning nodig is, dan kan deze worden aangevraagd bij de gemeente (bij lozing op riolering of bodem) of het waterschap (bij lozing op oppervlaktewater). In geval van Rijkswateren is dat Rijkswaterstaat.

Hemelwater Of de gemeente voor afvoer van het hemelwater zorgt is afhankelijk van het gebied, het bouwjaar de verhardingen en bouwwerken, de grootte van het bedrijfsperceel en of de plaatselijke riolering berekend is op de afvoer van het regenwater.

Informatie voor bedrijven

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

In sommige gevallen is de hemelwaterzorg door de gemeente voor bedrijven gelijk aan die voor woningen. Zie hiervoor “Regenwater (hemelwater)” bij de informatie voor bewoners. Samengevat komt dit erop neer dat bedrijven in het buitengebied zelf voor het hemelwater moeten zorgen en bij nieuw/herbouw moeten zorgen voor waterberging op eigen terrein. In Doesburg geldt dat bedrijven met een 2 perceel groter dan 10.000 m zelf het hemelwater moeten verwerken. Bij meerdere aangrenzende percelen van één bedrijf wordt uitgegaan van de totale oppervlakte van die percelen. Voor de meeste bedrijven gelden de regels in het Activiteitenbesluit. Hieruit volgt onder andere dat regenwater niet op gemengde riolering mag worden aangesloten als het redelijkerwijs mogelijk is om het regenwater te infiltreren in de bodem, of te lozen op het oppervlaktewater of een regenwaterstelsel.

Grondwater De gemeente neemt maatregelen tegen grondwateroverlast, als  er structurele overlast is door de grondwaterstand,  en die met maatregelen in openbaar gebied verholpen of verminderd worden  en deze maatregelen doelmatig zijn. Watertakenplan Olburgen, blad 60

Wat hier precies onder wordt verstaan is terug te vinden onder “Grondwater” bij de informatie voor bewoners.

Afkoppelen Het is nadelig om het schone regenwater van daken en verhardingen aan te sluiten op gemengde riolering. Gemeenten en waterschap streven ernaar om deze oppervlakken van de riolering af te koppelen. Dit is duurzaam en kan het risico op wateroverlast verminderen. Bedrijven kunnen een belangrijke bijdrage leveren door bestaande oppervlakken af te koppelen. De gemeente wil u hier graag bij helpen.

Meer informatie U kunt met alle vragen over water bij de gemeente terecht. De gemeente zal altijd uw vraag in ontvangst nemen. Afhankelijk van het onderwerp beantwoordt de gemeente uw vraag, of stuurt zij deze door naar het waterschap of de provincie. Meer informatie is te vinden op de websites van Bronckhorst, Doesburg, Rheden en Waterschap Rijn en IJssel. Aanvragen van watervergunningen kan online via het Omgevingsloket.

Informatie voor bedrijven

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Informatie voor ontwikkelaars

Nieuw stedelijk gebied moet waterneutraal ontworpen worden en klimaatbestendig. Deze bijlage geeft enkele startpunten voor ontwikkelaars. Watertakenplan Olburgen, blad 61

Snel contact Waterberging Weinig verharding, veel groen Nieuwe sanitatie Richtlijnen Informatie voor ontwikkelaars

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Snel contact Ruimtelijke ontwikkelingen hebben vrijwel altijd gevolgen voor de waterhuishouding. Het is belangrijk om plannen in een vroeg stadium af te stemmen met de waterbeheerders. Een van de instrumenten hiervoor is de (verplichte) watertoets. Daarnaast raden we ontwikkelaars aan om in een vroeg stadium contact op te nemen met de gemeente en het waterschap. U kunt hiervoor terecht bij:  Gemeente Doesburg, (0313) 481 313, info@doesburg.nl  Waterschap Rijn en IJssel, Unit waterbeheer, plantoetser

Waterberging Gemeente en waterschap willen nieuw stedelijk gebied waterneutraal ontwerpen. Dat betekent dat er niet meer water wordt afgevoerd dan in de natuurlijke situatie (voor de ontwikkeling). Om dit te bereiken is waterberging nodig binnen het plangebied. Het teveel aan regenwater moet in de berging worden opgevangen. Van daar kan het in de bodem infiltreren of langzaam (vertraagd) worden afgevoerd. De benodigde omvang van de berging wordt vooral bepaald door de grootte van het verharde oppervlak Watertakenplan Olburgen, blad 62

(daken en verhardingen) die op de berging afwateren. Daarnaast is de omvang afhankelijk van het soort berging, de bodemgesteldheid en lokale omstandigheden. Het waterschap kan aangeven welke ‘regenbuien’ verwerkt moeten kunnen worden. Op basis daarvan kunnen specialisten uitrekenen hoeveel berging er nodig is. De waterberging kan veel ruimte in beslag nemen, maar is ook een kans om het gebied aantrekkelijker te maken.

Weinig verharding, veel groen Hoe minder verhard oppervlak, hoe minder waterberging nodig is. Dit kan bijvoorbeeld door het toepassen van veel groen, waterdoorlatende verharding en groene daken. Deze technieken hebben ook nevenvoordelen, zoals het verminderen van hittestress en fijnstof. Groene daken verhogen de opbrengst van zonnepanelen en verminderen de behoefte aan koeling van gebouwen in de zomer (zie bijvoorbeeld ‘groene daken nader beschouwd’).

Nieuwe sanitatie De ontwikkeling van nieuw stedelijk gebied biedt ook kansen voor het toepassen van moderne technieken op het gebied van afvalwater. Daarbij wordt afvalwater geconcentreerd en (her)gebruikt als bron Informatie voor ontwikkelaars

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

van grondstoffen. Meer informatie hierover is te vinden op de gezamenlijke website van Stowa en Rioned: nieuwesanitatie.stowa.nl

Richtlijnen Aanvullend op het bovenstaande zijn de onderstaande documenten met richtlijnen van toepassing: Bij ontwikkelingen in de gemeente Bronckhorst:  Duurzaam en veilig water in de stad Bij ontwikkeling in de gemeente Rheden:  Verordening afvoer hemelwater en grondwater Rheden 2015

Watertakenplan Olburgen, blad 63

Informatie voor ontwikkelaars

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Overzicht infrastructuur

Zoals voorgeschreven in de Wet milieubeheer bevat dit plan een overzicht van de aanwezige voorzieningen (infrastructuur). De verwachte vervangingsjaren zijn terug te vinden in de digitale kostendekkingsplannen en de achterliggende vervangingsplannen.

Watertakenplan Olburgen, blad 64

Omvang en aantallen Riooloverstorten Rwzi

Overzicht infrastructuur

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Omvang en aantallen Voorzieningen

Bronckh. Doesburg Rheden

WRIJ

Totaal

gemengde riolering

[km]

140,8

35,8

221,0

397,7

vuilwaterriolering

[km]

20,2

hemelwaterriolering

[km]

24,9

23,7

3,8

47,7

26,6

18,0

IT-riolering

[km]

69,5

8,0

-

19,3

Totaal vrijvervalriolen

[km]

194,0

86,1

262,1

1,4

persleiding

[km]

drukriolering

[km]

3,8

68,9

drainage

[km]

4,1

0,0

4,1

8,2

duikers

[m]

105

441

1.054

1.600

randvoorzieningen

[st]

14

2

8

24

retentievoorzieningen

[st]

5

4

9

infiltratievoorzieningen

[st]

± 2.195

± 2.201

577,0

13,8

695,5

32,0

-

6

- wadi's

[st]

- ondergronds / kratten

[st]

± 70

- infiltratieputten

[st]

2.032

- diepteinfiltratie

[st]

3

rioolgemalen

27,3 543,6

± 90

[st]

50

11

2

pompputtten drukriolering [st]

2.200

43

88

21

2.331

84

IBA's (beheer gemeente)

[st]

67

1

26

94

overstorten gemengd

[st]

35

5

23

63

overstorten vgs

[st]

20

4

6

30

hemelwateruitlaten

[st]

-

14

77

91

Watertakenplan Olburgen, blad 65

Overzicht infrastructuur

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Riooloverstorten Bronckhorst Gemeente Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst Bronckhorst

Kern Bronckhorst Baak Hengelo Keijenborg Kranenburg Laag-Keppel Laag-Keppel Laag-Keppel Olburgen Rha Steenderen Steenderen Steenderen Steenderen Toldijk Voor-Drempt Voor-Drempt Vorden Vorden Vorden Vorden Vorden Vorden Vorden Vorden Velswijk Wichmond Wichmond Zelhem Zelhem Zelhem Zelhem Achter-Drempt Baak Halle Hengelo Hengelo Hengelo Hengelo Hoog-Keppel Hummelo Hummelo Steenderen Vorden Zelhem

Naam Code Overstort t Wapen van Bronkhorst 6070.05 Dolfingweg - 0 0 8,20 VGS 2.0 3110-55 Nijverheidsweg / Winkelskamp VGS 2.0 29H BBB Kerkstraat KE320 Overstort Ganzensteeg 2027 Overstort Gouden Leeuw Rijksweg LK008 Dorpsstraat LK007 Olmiuslaan VGS LK112 Overstort Olburgseweg 5030 Overstort Rhabergseweg 4020-25 Overstort Oltmansstraat 270-11 BBB Timpweg/Kon.Julianaln 1170-07A Overstort Nijverheidsweg VGS 2.0 1260.65 Overstort Meidoornstraat VGS 1237.1 Overstort Weth. Campermanstraat 7120.07 Overstort Binnenweg VDA123 Overstort Kerkstraat / Veldweg VDB001 Overstort Raadhuisstraat OV001 Overstort Almenseweg thv 36 OV007 Overstort Het Hoge OV004 Overstort Deldenseweg OV002 Overstort Het Hoge 61 OV004 Overstort Ambachtsweg VGS OV011 Overstort Kerkhoflaan VGS OH579 Overstort Bedrijvenweg VGS OV012 Overstort Velswijkweg 9514 Dorpsstraat 6a OV030A Dorpsstraat 6 3051 Overstort Halseweg VGS H1026 Overstort Doetinchemseweg 4030 Overstort Zandvoortweg 7021 Overstort Nijmansedijk VGS 2.0 13110 BBL Achter-Drempt AD011f BBL Molenweg Baak 3110-55 BBB Westerhofskamp Halle 9040E BBL Beukenlaan HE2018 BBL de Dreef (Hengelo) 510 BBB Banninkstraat HE71 Overstort Zelhemseweg VGS 2.0 HEH31 BBL Burg. Vrijlandweg Hoog-Keppel HK052C BBB Hennendalseweg HU116 Gouden Karper HU.019O BBL Bronkhorsterweg 1300.33 BBB Zutphenseweg 273 BBV00004 0 273 0 10,20 BBB Halseweg 5990 5990

Watertakenplan Olburgen, blad 66

Meetsys. EOV00002 BBV00001 EOV00002 EOV00003 EOV00002 EOV00002 EOV00006 BBV00005 EOV00001 EOV00004 EOV00003 EOV00005 EOV00006 EOV00007 EOV00008 EOV00009 EOV00001 EOV00003 EOV00002 EOV00013 EOV00014 EOV00015

X 209.240 0 0 217.182 221.511 212.547 0 0 205.500 207.004 209.715 0 0 0 212.068 208.845 52 218.335 218.408 52 218.038 52 0 0 0 217.720 0 0 221.303 220.764 221.751

Y mNAP 454.482 7,82 0 8,20 0 13,00 449.691 11,68 457.612 11,83 445.628 10,71 0 10,70 0 10,45 450.883 8,34 452.107 8,15 453.010 8,37 0 7,77 0 7,50 0 7,32 452.342 8,28 447.003 9,71 6 9,47 457.488 11,38 458.507 10,85 6 10,19 457.115 10,47 6 10,18 0 11,28 0 11,74 0 11,70 447.249 12,04 0 7,50 0 7,70 446.852 16,37 446.090 15,68 447.519 15,99

Loost op Grote Beek Bakerwaardse Laak Oosterwijksevloed WRIJ-sloot langs Kerkstraat Windenbergse Laak Oude IJssel Oude IJssel Oude IJssel Olburgselaak Afw. van Rha Bermsloot Oltmanstraat Heeckerenslaak Heeckerenslaak infiltratievijver (gem) Afw. van Roodheuvel Dremptse Wetering Dremptse Wetering Vordense Beek Bermsloot Almenseweg Vordense Beek Wehmerlaak Vordense Beek Vierakkerselaak Vierakkerselaak

BBV00001 BBV00001 BBV00001 BBV00002 BBV00003 BBV00001

209.838 212.315 226.455 218.700 218.636 217.765

448.776 454.735 444.908 452.015 451.162 451.684

8,67 7,80 18,22 12,35 12,30 11,81

Bermsloot Zomerweg Bakerwaardse Laak WRIJ sloot langs Pluimersdijk Halle Afw. van Langeler Oosterwijksevloed Averencklaak

BBV00001 BBV00001

210.549 213.207

446.528 446.214

10,64 Bermsloot Vrijlandweg 9,62 De Weppel

BBV00003 BBV00004 BBV00004

209.517 0 221.766

453.650 0 446.870

8,01 Heeckerenslaak 10,20 15,95 sloot bij BBB Halseweg

Sloot langs Velswijkweg Baakse Beek Baakse Beek sloot bij BBB Halseweg sloot Haitinkweg-Doetinchemseweg sloot langs Venderinkweg

Overzicht infrastructuur

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Doesburg Kern Doesburg Doesburg Doesburg Doesburg Doesburg Doesburg Doesburg

Naam Overstort R1 Ijssel Overstort Brandweer Stadswerf (overstort 401, de ooij) Forsytiastraat (de ooij) Koppelweg (451) BBB Panoven BBB Koepoortwal

Code 9 193 401 426 451 292

Meetsys. OVS00001 OVS00002 OVS00003 OVS00004 OVS00005 BBV00001 BBV00002

X 206.084 206.462 206.545 206.969 207.116 206.830 206.018

Y mNAP Loost op 447.937 8,65 Bleekersgracht 447.233 10,09 Looiersgracht zuid 446.792 8,65 Kwelsloot De Ooi 446.793 8,65 Vijver De Ooi 446.513 8,59 Kwelsloot De Ooi 448.104 8,36 De Fles 447.644 10,52 Bleekersgracht

Rheden Gemeente Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden

Kern Velp Velp Velp Velp Velp Velp Velp Velp Velp Velp Velp Velp Rheden Rheden Rheden Rheden Rheden De Steeg De Steeg De Steeg Ellecom Dieren Dieren Dieren Dieren Dieren Spankeren Spankeren Spankeren Laag Soeren

Naam Overstort Waterstraat Overstort Talingsingel Overstort Biljoen BBB Larensteinselaan BBB Kennedylaan Overstort De Beemd VGS Overstort De Beemd VGS Overstort De Beemd VGS Broekstraat Aalscholversingel/Talingsingel Talingsingel Rietganssingel BBB Laakweg BBB Haverweg Overstort IJsselsingel Overstort Brinkweg Overstort Stationsweg Overstort Oversteeg Overstort Oversteeg Overstort Oversteeg BBL Hofstetterlaan Overstort Lagestraat Overstort Imboslaan Overstort Kanaalweg BBB Iepenhof Rinaldostraat VGS BBL Overweg Overstort Dorpsweg VGS De Timp VGS BBL Boerhavelan

Watertakenplan Olburgen, blad 67

Code Meetsys. 22.OP1198 zie BRP 22.OP55 zie BRP 22.2095 zie BRP 22.OP61BBB zie BRP 22.OP60BBB zie BRP 22.OP25 zie BRP 22.OP27 zie BRP 22.OP29 zie BRP 22.1193 zie BRP 22.2461 zie BRP 22.OP56 zie BRP 22.1741 zie BRP 10.OP965 zie BRP 10.OP06 zie BRP 10.EOP943 zie BRP 10.OP5 zie BRP 13.PP03 zie BRP 13.OP31 zie BRP 13.OP19 zie BRP 13.38 zie BRP 04.167 zie BRP 00.OP11 zie BRP 01.OP973 zie BRP 01.OP17 zie BRP 01.OP06 zie BRP 01.OP16 zie BRP 03.OP31 zie BRP 03.OP1764 zie BRP 08.OPH2128 zie BRP 05.OP02 zie BRP

X 195.386 196.161 196.675 194.454 195.617 196.374 196.116 196.193 195.386 195.914 196.359 196.447 199.996 198.549 199.526 197.712 200.681 201.321 201.204 201.633 203.667 204.574 204.127 204.495 203.680 203.897 204.971 205.152 203.831 202.559

Y mNAP Loost op 444.469 10,00 Singel Waterstraat/Broekstraat 444.281 9,50 Talingsingel 444.881 9,73 De Hank/IJssel/singel Lath.Veerweg 444.600 10,30 Watergang langs A12 444.864 10,46 Vijvers Kennedylaan 444.163 9,45 Sloot Gildestraat 443.981 9,45 Sloot Gildestraat 443.894 9,45 Sloot Markweg 444.320 9,50 Singel Broekstraat 444.128 9,50 Talingsingel 444.476 9,50 Talingsingel 444.659 9,50 Rietganssingel 446.693 10,00 IJssel 445.971 10,88 IJsselsingel/Kanovijver 446.037 11,30 IJsselsingel/Kanovijver 446.370 12,87 Spoorsloot 447.822 16,25 Nooduitlaat Ijssel 447.871 12,30 IJssel 447.914 12,30 IJssel 447.994 11,50 Nooduitlaat op watergang 449.570 8,96 IJssel 450.756 10,00 IJssel 452.671 14,00 Apeldoorns Kanaal 451.984 13,71 Apeldoorns Kanaal 453.168 12,53 Vijver Dieren noord-oost 452.908 14,39 Bermsloot Brg. de Bruinstraat 452.227 11,65 Spoorsloot 452.486 10,15 Spoorsloot 453.301 12,19 Sloot Kappersweg 454.764 13,08 Soerense Beek (beh.bied WVV)

Overzicht infrastructuur

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Rijn en IJssel Kern Olburgen -

Naam Effluentlozing Olburgen Nooduitlaten

Code n.v.t.

Meetsys. n.v.t.

X 207.200 n.v.t.

Rwzi Rwzi Olburgen ligt oostelijk van Dieren en ten noorden van Doesburg, aan een zijtak van de IJssel: “Het zwarte Schaar”. Het is een biologische zuivering met 2 voorbezinktanks en 5 nabezinktanks. De 3 zuivering heeft een capaciteit van 1.550 m /uur (dwa) 3 tot 5.100 m /uur (rwa).

Y mNAP Loost op 450.800 IJssel n.v.t. n.v.t. Geen nooduitlaten in tr.systeem

Bij de rwzi stroomt het afvalwater stroomt via twee stappenroosters en een zandvanger naar twee voorbezinktanks. Hierna is er een inprik van industrieel afvalwater en gaat het afvalwater naar de beluchtingstank. Hier komt ook het afvalwater terecht van de awzi Waterstromen. Dit is een industriële zuivering die het afvalwater van aardappelverwerkende producent Aviko verwerkt. Na de beluchtingstank stroomt het gezuiverde water naar een vijftal nabezinktanks, waarna het als effluent op de IJssel wordt geloosd. De huidige belasting van de rwzi is groter dan de ontwerpbelasting. Maar de watertemperatuur in de beluchtingstanks is ook hoger dan de ontwerptemperatuur. Hierdoor heeft de rwzi een (fors) hogere biologische capaciteit en voldoet de rwzi aan de lozingseisen, ondanks de grote belasting.

Watertakenplan Olburgen, blad 68

Overzicht infrastructuur

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Streefwaarden wateroverlast Bij de ambities over wateroverlast maken we onderscheid in verschillende risico’s, zoals hinder, overlast en schade. Dit rapportdeel bevat de voorlopige streefwaarden en de toelichting daarop. Bij de stresstesten in 2018-2019 bekijken we of bijstellingen nodig zijn, uit oogpunt van haalbaarheid en afstemming op de nationale richtlijnen die voor de stresstesten ontwikkeld worden. Gemeente Rheden gebruikt niet de kansen uit de streefwaardentabel, maar weegt de risico’s af in het beheerproces gebaseerd op asset management.

Watertakenplan Olburgen, blad 69

Gebieden Buien en kansen Streefwaardentabel

Streefwaarden wateroverlast

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Gebieden Streefwaarden kunnen verschillen per gebied, bijvoorbeeld vanwege de schadegevoeligheid van bepaalde wijken of gebouwen. Vooralsnog zijn streefwaarden gegeven voor woongebieden, bedrijfsterreinen, winkelgebieden en extraschadegevoelige locaties.

Tabel 2

Bui

Regenbuien en kans op voorkomen

Omschrjving (en theoretische herhalingstijd)

Kans dat bui in een jaar voorkomt (één of meer keer)

forse bui

98%

T=0,25

hevige bui

63%

T=1

Buien en kansen Een kleine regenbui komt vaak voor, een wolkbreuk gelukkig maar zelden. Hoe zwaarder de bui, hoe kleiner de kans daarop. De streefwaarden zijn uitgedrukt in buien en dus ook kansen. Bijvoorbeeld: als overlast alleen mag voorkomen bij een grote intense bui, dan is dat hetzelfde als: de kans op overlast mag maximaal 18% zijn (per jaar).

zeer hevige bui grote intense bui zeer grote intense bui T=10

extreme bui zeer extreme bui T=100

Streefwaardentabel Op het volgende blad staat de tabel met streefwaarden. Voor vijf situaties is aangegeven vanaf welke bui die situatie mag voorkomen.

18%

T=5

T=20

In de tabel hiernaast staan de buien en kansen die we hebben gebruikt bij de streefwaarden.

39%

T=2

buitengewone bui T=500

10% 5% 1% 0,2%

Naar hoofdtekst ambities over wateroverlast. Watertakenplan Olburgen, blad 70

Streefwaarden wateroverlast

Inhoud Bijlagen

Beeld

terug = Alt 

Tabel 3

Streefwaarden wateroverlast (voorlopig)

Omschrijving

woongebied

bedrijfsterr.

1) Plassen Hier en daar ondiepe plassen duur: tot 0,5 uur na bui wegen blijven begaanbaar

bij alle regenbuien

bij alle regenbuien

winkelgebied

gevoelig

2) Hinder Hier en daar grote en diepe plassen duur: tot 1 uur na bui wegen blijven begaanbaar, maar verkeer ondervindt hinder. 3) Overlast Op enkele locaties en/of delen van de straat staat water tot bovenkant trottoirband (±15 cm). duur: tot 1,5 uur na bui wegen moeilijk berijdbaar (langzaam) 4) Schade In deel van wijk of gebied staat water tot aan entree / in voortuinen. duur: tot 2 uur na bui schade: 1 tot 5 tuinen en bijgebouwen wegen niet meer veilig te gebruiken 5) Ernstige schade Meer dan 20 cm water in grote delen van een kern of gebied duur: langer dan 2 uur na bui schade: meerdere panden en locaties wegen niet meer veilig te gebruiken Watertakenplan Olburgen, blad 71

Streefwaarden wateroverlast

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Hoe moet u de tabel lezen? We kunnen niet voorkomen dat hinder, overlast en soms zelfs schade optreedt. Maar we kunnen wel de risico’s verminderen. In de tabel staat hoeveel. Bijvoorbeeld: Hinder definiëren we als “hier en daar grote en diepe plassen die tot max. 1 uur na de regenbui blijven staan”. Elk jaar is er een kans dat dit in uw straat (woongebied) een of meer keer voorkomt. We willen dat die kans 39% of minder is. Op dezelfde manier zijn de kansen op overlast en schade aangegeven. In woongebieden willen we de kans dat in een jaar overlast in uw straat voorkomt, verminderen tot 18%. Voor schade is dat 5% en voor ernstige schade 1%. Die 39%, 18%, 5% en 1% lijken willekeurige getallen, maar niet voor waterbeheerders. 39% komt overeen met een bui die gemiddeld eens per twee jaar voorkomt (T=2). Zo’n bui mag tot hinder leiden, maar niet tot overlast. 18% komt overeen met T=5, 5% met T=20 en 1% met T=100, ofwel een bui die gemiddeld eens per 100 jaar voorkomt. Hoe groot zijn die buien? De omvang van een bui geven we aan in millimeters. Bij een hevige bui valt er in korte tijd veel millimeters. Tabel 4 toont als voorbeeld de neerslaghoeveelheden voor buien met een duur van 2 uur. Door de klimaatverandering wijzigen die hoeveelheden. Bijvoorbeeld: bij de bui met kans 39% (T=2) valt er in 2 uur 23,6 mm neerslag. Maar door de klimaatverandering wordt dit 30,8 mm in 2085.

De kans in 2085 op een bui van 30,8 mm is even groot als de kans op een bui van 23,6 mm in ons huidige klimaat.

Watertakenplan Olburgen, blad 72

Tabel 4

Neerslag in mm bij buien van 2 uur, volgens klimaatscenario WHupper voor regio G up

up

up

klimaat: Buien

2014 mm

2030 mm

2050WH mm

2085WH mm

T=2

23,6

24,9

26,8

30,8

T=5

30,1

32,0

34,9

40,3

T-10

35,5

37,8

41,6

48,0

T=20

41,1

43,9

48,6

56,3

T=100

55,7

59,7

66,8

77,4

T=500

72,5

78,0

87,7

101,8

De ambitie is om aan de streefwaardentabel te blijven voldoen, ook als in de toekomst de buien heviger worden. Waarom zijn deze risico’s gekozen? In de streefwaardentabel zijn de kansen op hinder (39%) en overlast (18%) gelijkgesteld aan de ‘normen’ die sinds de jaren negentig veel zijn gebruikt bij hydraulische berekeningen (standaardbuien 8 en 9). Er werd meestal niet getoetst op zwaardere buien. Het is belangrijk om dit wel te doen. De capaciteit van de riolering is nooit toereikend voor hele zware buien. Wateroverlast is dan niet te voorkomen. Maar, met name door bovengrondse maatregelen, kan de schade beperkt worden. Daarom Streefwaarden wateroverlast

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

geeft de tabel ook streefwaarden voor de kans op schade. Gesteld is dat de kans daarop maximaal 5% mag zijn (gemiddeld eens per 20 jaar). Zelfs dan moet geprobeerd worden om de schade beperkt te houden. Daarom is ook een streefwaarde voor ernstige schade gegeven. We proberen dan om water via straten en wegen af te voeren naar plaatsen waar het minder kwaad kan. Bij zeer extreme buien zal zelfs dat niet helemaal lukken. We willen de kans daarop beperken tot 1% per jaar. In winkelgebieden zijn vaak geen trottoirbanden en veel entrees hebben geen drempel. Water-op-straat betekent hier al snel schade. Water geeft geen hinder of overlast, maar direct materiële en/of economische schade. Daarom zijn de streefwaarden voor hinder en overlast in winkelgebied strenger dan in woongebieden. De laatste kolom in de streefwaardentabel is voor schadegevoelige locaties. Dit zijn plaatsen waar water in gebouwen heel schadelijk is. Voorbeelden zijn ziekenhuizen, gebouwen met extreem dure apparatuur of musea met waardevolle, onvervangbare objecten. Op dergelijke locaties willen we de kans op (ernstige) schade extra klein maken (1% en 0,2%).

Terug naar hoofdtekst Ambities

Watertakenplan Olburgen, blad 73

Streefwaarden wateroverlast

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Klimaatstrategie

Klimaat Verbreden samenwerking Rol watertakenplan Waterberging

Watertakenplan Olburgen, blad 74

Klimaatstrategie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Klimaat Klimaatontwikkeling komt ontegenzeggelijk op ons af en daar moeten we wat mee. Nu is klimaatverandering het best zichtbaar in de vorm van wateroverlast als gevolg van piekbuien maar het betekent meer dan dat. We krijgen waarschijnlijk ook te maken met lange(re) droge perioden. Hiernaast zal door de gemiddeld hogere temperatuur vaker hittestress optreden. Wateroverlast, langere perioden van droogte en hittestress hebben allen hun effecten in de fysieke leefomgeving en daarmee in het sociaal domein. Bij deze effecten kun je denken aan de gezondheidsrisico’s van afvalwater (overstorten en water op straat situaties), droogvallende watergangen, toegenomen sterfte onder ouderen als gevolg van hitte, afstervend groen, stankoverlast, vissterfte, muggen, blauwalg, vuilproppen uit de riolering die na lange droogte in één keer los komen, toenemende waterkwaliteitsproblemen, brandgevaar en nog veel meer ongemakken en schadeveroorzakende problemen. We weten niet hoe klimaatverandering zich precies zal voltrekken en wat de effecten in de praktijk zijn of hoe erg het allemaal wordt (De richting is helder, de omvang nog niet). We weten wel dat we

Watertakenplan Olburgen, blad 75

klimaatverandering niet tegenhouden en dat we ons aan moeten passen.

Verbreden samenwerking Het in 2013 opgerichte afvalwaterteam Olburgen is vooral ontstaan om invulling te geven aan de opgaven vanuit het BAW. Om te bouwen aan zo’n afvalwaterteam ga je een tijdje intern gericht bezig met je eigen team en eigen opdrachten. Onze minder-meer-opgave hebben we ondertussen gerealiseerd, klimaat is er als urgent aandachtveld bijgekomen en we realiseren ons überhaupt beter dat we met de afvalwaterketen onderdeel zijn van een groter geheel. De afvalwaterketen is nauw verbonden met het oppervlaktewater in de stad. En dat oppervlaktewater is –over de grenzen van de bebouwde kom heen- verbonden met het regionale watersysteem. We willen daarom de afvalwaterketen samenwerking verbreden naar een waterketen samenwerking, en verder naar een gebiedssamenwerking. In concreto betekent dit vanuit het gezichtspunt van het waterschap een verbrede samenwerking richting watersysteem en vanuit het gezichtspunt van de gemeenten richting groen, wegen en RO.

Klimaatstrategie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Dit verbreden betekent meer aandacht voor:  Waterkwaliteitsdenken (WKS, quickscan stedelijke waterkwaliteit)  Afgestemd beheer en onderhoud (stedelijk water)  Werken met gezamenlijke streefbeelden (stedelijke water)  (wissel)werking watersysteem en afvalwaterketen (kennis delen over hoe het systeem functioneert)  Afstemming maatregelen/activiteiten/ingrepen in afvalwaterketen en watersysteem  Ruimtelijke inrichting van openbaar gebied en particuliere terreinen Om dit te realiseren hebben we vanuit het waterschap de watersysteemmensen nodig en vanuit de gemeenten RO-ers en wegen- en groenmensen.

Rol watertakenplan Met dit watertakenplan willen we een bijdrage leveren aan klimaatadaptatie. Daarbij beseffen we ons dat klimaatadaptatie veel breder is dan de afvalwaterketen en het watersysteem en dat adaptatie dan ook veel breder aangevlogen moet worden. In het watertakenplan kiezen we twee sporen: 1) Urgente knelpunten aanpakken 2) Een gezamenlijke klimaatstrategie Watertakenplan Olburgen, blad 76

Ad 1: We hebben inmiddels in beeld waar de knelpunten ten aanzien van water-op-straat zich bevinden. De knelpunten die urgent zijn danwel hoog in risico scoren (voor de gemeenten die hun aanpak baseren op assetmanagement), pakken we de komende jaren aan. Het gaat hier om een aantal projecten die technisch en financieel rendabel uitgevoerd kunnen worden, waarmee we de “grootste risico’s“ opvangen (geenspijt-maatregelen / klimaatbestendige maatregelen). Voorbeelden van dergelijke maatregelen zijn:  Afkoppelen en infiltreren Lentsesteeg, Rheden;  Rioolverruiming Middellaan-Gravin Adalaan, Velp;  Afkoppelen kern en provinciale weg, VoorDrempt;  Aanpassingen en afkoppelen Zuivelhof, Vorden Ad 2: Het klimaatvraagstuk vraagt om integrale oplossingen. Deze kunnen we als watermensen niet alleen bedenken. We willen daarom een gezamenlijke klimaatstrategie opstellen die vertrekt vanuit de fysieke leefomgeving en die aansluit bij het klimaatbeleid dat Rheden en WRIJ al ontwikkeld hebben . ‘Strategie’ is daarbij iets dat een stapje concreter is dan beleid met een tastbaar handelingsperspectief. Dat wordt niet perse een ‘gezamenlijke’ strategie, het kunnen ook verschillende strategieën –afgestemd op de Klimaatstrategie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

verschillen in onze gebieden- zijn die onderling met elkaar samenhangen. Ook hierbij geldt dat we ROmensen, groen- en wegenmensen en ook watersysteemmensen moeten meedenken. Het betrekken van burgers en bedrijven is een wezenlijk onderdeel van deze strategie.

ingepast en op een klimaatrobuuste manier kan worden gebouwd, zij hier dan geen medewerking aan zullen verlenen. opgesteld door: Afvalwaterteam Olburgen

Waterberging Om stedelijke ontwikkelingen waterneutraal te maken is berging nodig van circa 83,4 mm. Dit getal is gebaseerd op de meest recente inzichten (KNMIscenarios), maar is niet in vastgesteld beleid opgenomen. Het is wel een vertrekpunt voor overleg tussen initiatiefnemers, gemeente en waterschap. over de wijze waarop berging (t.a.v. riolering) en retentie (t.a.v. het watersysteem) in zo’n nieuw initiatief wordt ingevuld, rekening houdend met het kostenveroorzakersprincipe en de trits vasthouden, bergen, afvoeren. Uitgangspunt is ook dat er voor ruimtelijke initiatieven geen standaard oplossingen zijn, het betreft altijd het samen zoeken naar mogelijkheden, afhankelijk van de lokale situatie. De afvalwaterketenpartners (waterschap en gemeenten) zijn het er over eens dat wanneer een initiatief/ontwikkeling/wijk, niet op een klimaatverantwoordelijke manier kan worden Watertakenplan Olburgen, blad 77

Klimaatstrategie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Duurzaamheid en innovatie

Samenhang met thema klimaat Rol Watertakenplan Olburgen

Watertakenplan Olburgen, blad 78

Duurzaamheid en innovatie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Samenhang met thema klimaat Naast ‘Klimaatverandering’ zijn ‘duurzaamheid’ en ‘innovatie’ belangrijke pijlers onder onze visie als Afvalwaterteam. Al deze begrippen hangen met elkaar samen: niet alleen ons klimaat veranderd, ook de middelen en grondstoffen die wij tot onze beschikking hebben zijn eindig. Dat betekent dat als wij ons willen voorbereiden op een veranderend klimaat, we dit op een wijze en met middelen moeten doen, waarmee we de toekomstige generaties niet 1 met problemen opzadelen. Daarbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het kiezen van materialen met een lange levensduur, aan materialen waarvan we geen schaarste verwachten in de toekomst, materialen die met relatief weinig energie-input weer als grondstof kunnen dienen. Of aan methoden en/of technieken waarmee we het functioneren van de (afval)waterketen zo energiezuinig mogelijk kunnen inrichten. Of er zelfs energie uit kunnen winnen. Het is goed om in ogenschouw te houden dat technieken zo’n beetje met het jaar veranderen en 1

We sluiten met onze definitie van duurzaam(heid) aan op die van de VN in hun rapport “Our Common future” uit ‘87: “Duurzame ontwikkeling is de ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van de toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen”

Watertakenplan Olburgen, blad 79

verbeteren: iets wat eerst slechts ‘experimenteel’ was, kan binnen enkele jaren beproefde technologie zijn. Dat heeft ook impact op de manier waarop wij als ketenpartners ons werk moeten inrichten: het betekent bijvoorbeeld het actief volgen van de ontwikkelingen, het investeren in pilotprojecten en het continue heroverwegen van onze werkwijzen.

Rol Watertakenplan Olburgen ‘Duurzaamheid’ en ‘innovatie’ zijn –gelukkig!- geen begrippen die exclusief aan de (afval)waterketen zijn voorbehouden. Alle partners in het Watertakenplan Olburgen hebben op dit thema al eigen beleid geformuleerd. Gemene deler daarin is in de eerste plaats het streven naar reductie van de uitstoot van CO2 (op weg naar energieneutraliteit) door het besparen van energie en de transitie naar andere, duurzamere vormen van energie. Bijvoorbeeld energie uit zon, wind of biomassa. Daarnaast wordt door de ketenpartners ingezet op duurzame inkoop, waarbij sociale (o.a. fairtrade) en milieuaspecten nadrukkelijk worden meegenomen. Specifiek voor civiele werken wordt door de gemeenten in projecten gebruik gemaakt van de methode ‘duurzaam GWW’. Alle ketenpartners omarmen de principes van de ‘circulaire economie’ en geven daar uitvoering aan in hun activiteiten en projecten. Waterschap Rijn en Duurzaamheid en innovatie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

IJssel zet tot slot sterk in op het terugwinnen van grondstoffen. Hun zuiveringsinstallaties bieden de mogelijkheden om dit rendabel te doen. Zo wordt op de RWZI Zutphen NEO-alginaat gewonnen uit het zuiveringsslib; een grondstof die onder andere gebruikt kan worden om papier en karton waterafstotend te maken. Op de RWZI Olburgen wordt fosfaat teruggewonnen uit het afvalwater die vervolgens opgewerkt wordt tot een hoogwaardige meststof. In ons ‘Visiedocument afvalwaterketen Olburgen 2030’ hebben wij aangegeven dat wij de komende jaren met name in zullen gaan zetten op een energieneutrale (afval)waterketen en verdere terugwinning van grondstoffen (en energie) uit de (afval)waterketen. En dat wij het toepassen van innovatieve technieken en methoden zowel binnen ons eigen afvalwaterteam als in de regio op de agenda zullen gaan zetten. Het bestaande beleid van alle ketenpartners biedt ons voldoende aanknopingspunten om dit te gaan doen. Onze focus in de planperiode zal dan ook liggen op het zoeken naar situaties en (pilot) projecten om deze doelstellingen binnen de (afval)waterketen concreet te maken. We willen daarin zoveel mogelijk gebruik maken van elkaars kennis en leren van elkaar ervaringen. opgesteld door: Afvalwaterteam Olburgen

Watertakenplan Olburgen, blad 80

Duurzaamheid en innovatie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Aanpak afkoppelen

Combineren in projecten Particulier terrein Werkwijze Doesburg

Watertakenplan Olburgen, blad 81

Aanpak afkoppelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Combineren in projecten Afkoppelen in bestaand gebied is een ingrijpende maatregel. Om kosten te besparen en overlast te beperken doen we het afkoppelen zoveel mogelijk in combinatie met andere projecten en werkzaamheden. De meest voorkomende combinatie is rioolvervanging en afkoppelen. Het afkoppelen is lang niet altijd de aanleiding. Bij omvangrijke projecten in het openbaar gebied, bekijken we of ook kan of moet worden afgekoppeld.

Particulier terrein Een groot deel van het verharde oppervlak (daken en verhardingen) ligt op particuliere percelen. Het is wenselijk om ook die oppervlakken van de gemengde riolering af te koppelen. In bestaand gebied is dit moeilijker dan in nieuw gebied. De gemeente heeft de medewerking en hulp van bewoners en bedrijven nodig. De voorzijde van woningen kan worden meegenomen als de straat wordt afgekoppeld. We noemen dit ‘meekoppelen’. De gemeente gaat dit doen bij de toekomstige afkoppelprojecten. Tot en met 2022 gebeurt dit op kosten van de gemeente.

geen afvoerleiding naar de straat worden gelegd. Aan de achterzijde kunnen bewoners zelf het regenwater afkoppelen en infiltreren in de tuin.

Werkwijze Doesburg De woonwijken van Beinum zijn vrijwel geheel gescheiden gerioleerd. Hier hoeft niet te worden afgekoppeld. De situatie in en rond de oude kern is heel anders. Er ligt een gemengd stelsel, er is veel verharding en de kleine straatjes bieden weinig ruimte. Op veel plaatsen is er oppervlaktewater (grachten en singels) waar het regenwater op geloosd kan worden, maar niet overal. We gaan een hemelwaterstructuur opzetten en geleidelijk uitbreiden. Dit wordt een stelsel van ondergrondse en misschien deels bovengrondse leidingen voor het schone hemelwater. Naarmate de hemelwaterstructuur groeit, ontstaan er steeds meer kansen voor afkoppelen. Gelijktijdig met de aanleg kunnen de betreffende straten en voorzijde van woningen worden afgekoppeld. De ambitie is dat eind 2022 is begonnen met de aanleg van het eerste deel van deze hemelwaterstructuur (‘blauwe ader’) en het afkoppelen van aanliggende oppervlakken.

De achterzijde van woningen is vaak moeilijk bereikbaar voor de gemeente. Ook kan er meestal Watertakenplan Olburgen, blad 82

Aanpak afkoppelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Aanpak onderhoud,

reiniging en inspectie Samenhang Werkwijze Doesburg

Watertakenplan Olburgen, blad 83

Aanpak onderhoud, reiniging en inspectie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Reiniging

Samenhang Voor rioolinspecties met een rijdende camera moeten de riolen eerst gereinigd worden. Daarom worden inspecties en reiniging op elkaar afgestemd. De inspectieresultaten zijn bedoeld voor het beheer en onderhoud, waaronder afweging en planning van rioolvernieuwingen. De inspectiestrategie is dan ook afhankelijk van de werkwijze die de gemeente hanteert bij het rioleringsbeheer. Hetzelfde geldt voor het klein en groot onderhoud en rioolvervangingen.

De riolering van Doesburg is verdeeld in 7 onderhoudsblokken. Elk jaar wordt een onderhoudsblok gereinigd, zodat elk blok eens per 7 jaar wordt gereinigd. Met deze werkwijze per blok wordt voorkomen dat net schoongemaakte riolen direct weer vervuild raken door vuile naastgelegen of bovenstroomse riolen. Op enkele kwetsbare locaties, zoals Hermaat, worden de riolen twee keer per 7 jaar gereinigd. De reinigingsfrequenties zijn als volgt: Vrijverval

Werkwijze Doesburg Het technische beheer bestaat uit het inspecteren, reinigen en onderhouden van leidingen, putten, pompen, bassins en andere voorzieningen. Voor alle activiteiten is de gewenste frequentie bepaald. Reiniging en inspecties worden op elkaar afgestemd en zodanig gepland dat deze (op tijd) inzicht geven in de noodzaak van rioolvervangingen. Het beheer omvat ook continue activiteiten, zoals gegevensregistratie en het behandelen van meldingen en vragen. Verder staan voor de komende periode eenmalige acties gepland, zoals het optimaliseren van rioolgegevensbeheer.

Watertakenplan Olburgen, blad 84

Stuwputten Drukriolering

Onderdelen Riolen en inspectieputten MBS gestuurde stuwputten Leidingen pompputten

Rioolgemalen

Persleidingen Pompkelders

Randvoorzieningen Hwa-voorzieningen

Bergbezinkbassins Wadi’s

Planning normaal 1x per 7 jaar aandachtslocaties 1x per 1-2 jaar jaarlijks - (alleen bij calamiteit) jaarlijks (bij preventief onderhoud) - (alleen bij calamiteit) jaarlijks (bij preventief onderhoud) automatisch na iedere overstorting jaarlijks (bij bladreiniging) en 26x per jaar maaien

Aanpak onderhoud, reiniging en inspectie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

De aandachtslocaties zijn riolen die sneller en sterker vervuilen dan normaal, waardoor een frequenter reiniging gevraagd wordt.

Preventief en correctief onderhoud Preventief onderhoud vindt plaats aan alle mechanische onderdelen, zoals rioolgemalen, pompunits, stuwputten en pompen van bergbezinkbassins. Dit gebeurt jaarlijks, waarbij reiniging, inspectie en klein onderhoud worden gecombineerd. Groot onderhoud en renovaties worden gepland op basis van leeftijd, klachten, draaiuren, storingen en andere bedrijfsgegevens die via het MBS worden verkregen. Correctief onderhoud gebeurt bij meldingen in de vorm van klachten, storingen of calamiteiten. Daarbij worden onderdelen gereinigd, gerepareerd en/of vervangen om de melding op te lossen. Als storingsfrequenties te sterk toenemen wordt renovatie (groot onderhoud) ingepland.

Reguliere rioolinspecties Direct na aanleg van een riool wordt een opleveringsinspectie gedaan. Daarna zijn lange tijd geen inspecties nodig, omdat de nieuwe riolen nog in zeer goede staat verkeren. Naarmate een riool ouder wordt, moet deze frequenter geïnspecteerd worden, Watertakenplan Olburgen, blad 85

om te voorkomen dat ongemerkt instortingsgevaar ontstaat. Afgestemd op de reinigingscyclus van 7 jaar kan inspectie (bijvoorbeeld) plaatsvinden bij een leeftijd van 28, 49, 63 en vervolgens elke 7 jaar (mede afhankelijk van toestand). Dit betekent dat een riool gedurende de levensduur 4 tot 6 wordt geïnspecteerd. Andere rioleringsobjecten worden vaker geinspecteerd. De inspectiefrequenties zijn als volgt: Vrijverval

Stuwputten Drukriolering

Onderdelen Riolen en inspectieputten MBS gestuurde stuwputten Leidingen pompputten

Rioolgemalen

Persleidingen Pompkelders

Randvoorzieningen Hwa-voorzieningen

Bergbezinkbassins Wadi’s

Planning normaal 1x per 7 jaar aandachtslocaties 1x per 1-2 jaar jaarlijks - (alleen bij calamiteit) jaarlijks (bij preventief onderhoud) - (alleen bij calamiteit) jaarlijks (bij preventief onderhoud) jaarlijks (bij preventief onderhoud) jaarlijks (bij bladreiniging)

De vrijvervalriolen worden iedere 7 jaar geïnspecteerd. Uit de resultaten van voorgaande inspecties kunnen riolen naar voren komen die Aanpak onderhoud, reiniging en inspectie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

frequenter geïnspecteerd moeten worden. Dit zijn de aandachtslocaties.

8-12 jaar

Na reiniging van een onderhoudsblok moet een deel van de riolen worden geïnspecteerd. Hoeveel inspecties nodig zijn, is afhankelijk van de leeftijdsopbouw binnen het onderhoudsblok. Gemiddeld zal dit 1/3 tot 1/4 deel zijn. Dit wil zeggen dat bij elke reinigingscyclus van 7 jaar (gemiddeld ongeveer 1/3 tot 1/4 van de) riolen geselecteerd moeten worden voor inspectie. Deze selectie kan ongeveer als volgt:

> 12 jaar

Leeftijd

Laatste inspectie

Toestand bij laatste inspectie

Selecteren

≤ 25 jr

-

-

nee

26-45 jr

≤ 10 jr

-

nee

11-20 jr

redelijk / goed

nee

matig / slecht

Ja

> 20 jr

-

Ja

≤ 5 jr

-

nee

6-15 jr

redelijk / goed

nee

matig / slecht

Ja

> 15 jr

-

Ja

≤ 4 jr

-

nee

5-7 jr

matig/red./goed

nee

slecht

Ja

46-60 jr

> 60 jr

Watertakenplan Olburgen, blad 86