Bijlage 2 - Watertakenplan Olburgen 2018-2022

goed

nee

red./matig/slecht

Ja

-

Ja

Specifieke rioolinspecties Naast de reguliere inspecties kunnen er aanleidingen zijn om een riool op korte termijn te inspecteren, bijvoorbeeld omdat een wegrenovatie is gepland. Als dit al bekend is in het jaar van de reinigingscyclus, dan kan het riool worden meegenomen in de selectie voor de reguliere rioolinspectie. Zoniet, dan wordt rioolinspectie gedaan specifiek voor het project, om na te gaan of rioolvervanging wel of niet meegenomen moet worden in het project.

Aanpak onderhoud, reiniging en inspectie

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Aanpak rioolvernieuwing

Wat is rioolvernieuwing? Toestand van riolen Vernieuwingsplannen Risicogestuurd beheer

Watertakenplan Olburgen, blad 87

Aanpak rioolvernieuwing

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Wat is rioolvernieuwing?

Vernieuwingsplannen

Het in stand houden van de riolering is een groot onderdeel van de rioleringszorg en het grootste deel van de rioolheffing wordt hieraan besteed. Doelmatigheid heeft prioriteit. Het is niet kostenefficiënt om gebrekkige riolen altijd te vervangen. Soms volstaan reparaties en soms is renovatie (relining) doelmatiger. Daarnaast wordt de planning van vervangingen afgestemd op andere projecten en maatregelen, zodat de werkzaamheden gecombineerd kunnen worden. Dit bespaart geld en vermindert de overlast voor bewoners. Het geheel van rioolreparaties, renovaties en vervanging wordt aangeduid met de term rioolvernieuwing.

Eerdere GRP’s werden gebaseerd op lange termijn rioolvervangingsplannen, die vaak uitgingen van de theoretische levensduur van riolen. Tegenwoordig baseren we de plannen op inspectiegegevens, en situatieafhankelijke restlevensduurmodellen. En, zoals hierboven vermeld, is het niet altijd nodig een riool te vervangen. Soms volstaan reparaties of relining. We spreken daarom van vernieuwingsplan in plaats van vervangingsplan. Het vernieuwingsplan voor de lange termijn (na 2022) wordt in de komende periode bepaald door (nieuwe) inspectieresultaten en een vorm van risicogestuurd beheer. De lange termijn kostenraming in dit WTPO is nog gebaseerd op het vervangingsplan van het voorgaande GRP.

Toestand van riolen

Risicogestuurd beheer

Gedurende de levensduur gaat de toestand van een riool achteruit. Hoe snel dit gaat is afhankelijk van allerlei factoren, zoals het materiaal, soort ondergrond, verkeersbelasting en samenstelling van het water. Dit wordt vastgesteld met rioolinspecties. Naarmate de toestand achteruit gaat, ontstaan er meer risico’s op het falen of bezwijken van het riool. De ‘kunst’ van doelmatige rioolvernieuwing is het op tijd ingrijpen, vlak voor de risico’s te groot worden.

De gevolgen van een calamiteit, zoals instorten van een riool, zijn niet voor elke rioolstreng gelijk. De kenmerken, functie en omgeving bepalen de ernst van de gevolgen. In het risicogestuurd beheer worden de ernst en kans op falen meegewogen. De keuzes over vernieuwing zijn mede afhankelijk van het gewenste kwaliteitsniveau (acceptabele risico’s). Zo kan het zijn dat bij riolering in een winkelcentrum minder risico’s worden geaccepteerd dan in een woonwijk. Of dat er bij riolen onder een

Watertakenplan Olburgen, blad 88

Aanpak rioolvernieuwing

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

ontsluitingsweg er minder risico op verzakking mag zijn dan bij riolen onder fietspaden. Bij het risicogestuurd beheer worden deze aspecten meegewogen en verwerkt in de vernieuwingslanning.

Watertakenplan Olburgen, blad 89

Aanpak rioolvernieuwing

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Aanpak gegevensbeheer

Rioleringsbeheergegevens

Watertakenplan Olburgen, blad 90

Aanpak gegevensbeheer

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Rioleringsbeheergegevens Beheerders moeten al hun (ondergrondse) kabels en leidingen (waaronder ook riolen) digitaal beschikbaar hebben en aanbieden als het Kadaster daarom vraagt. Dit is vastgelegd in de Wet informatieuitwisseling ondergrondse netten (WION). Naast deze verplichting is het bijhouden van gegevens noodzakelijk om goede plannen en keuzes te kunnen maken, werkzaamheden voor te bereiden en hydraulische berekening te maken. De gegevens van de riolering worden bijgehouden in een rioleringsbeheerprogramma. Tegenwoordig gebeurt dit volgens vastgelegde standaarden (GWSW). In de komende planperiode worden de rioleringsbeheergegevens van Doesburg geoptimaliseerd. Dit zorgt voor betrouwbare rioolbeheergegevens en draagt bij aan een goed toekomstig rioolvernieuwingsplan. Daarnaast is Doesburg aangesloten op het regionaal meetsysteem, waarmee meetgegevens en storingsinformatie continu beschikbaar zijn.

Watertakenplan Olburgen, blad 91

Aanpak gegevensbeheer

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Aanpak hydraulische

maatregelen

Bronckhorst Doesburg Rheden Waterschap Rijn en IJssel

Watertakenplan Olburgen, blad 92

Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Bronckhorst In 2018-2019 maakt Gemeente Bronckhorst een nieuw basisrioleringsplan, op basis van nieuwe hydraulische berekeningen. Mogelijk wordt dit gecombineerd met de stresstesten. Op basis van de nieuwe berekening wordt bekeken welke hydraulische maatregelen nodig zijn.

Doesburg In het voorjaar van 2016 leidde een hevige regenbui tot wateroverlast op meerdere plaatsen in het centrum van Doesburg. Op enkele locaties liep het water de woningen binnen. Gemeente Doesburg heeft onderzocht of en hoe de deze schades en overlast in de toekomst kan worden voorkomen. Aan de hand van hydraulische berekeningen (computersimulaties) zijn mogelijke verbeteringsmaatregelen bepaald. Uit de berekeningen blijkt dat er bij hevige neerslag veel opstuwing optreedt, zowel in de riolering als in de watergangen. Verder blijkt dat de externe overstort ‘Brandweer’ relatief snel in werking treedt. Dit is niet wenselijk omdat deze overstort geen randvoorziening heeft.

Watertakenplan Olburgen, blad 93

Bij het bepalen van maatregelen is zoveel mogelijk rekening gehouden met reeds voorgenomen werkzaamheden aan riolen en duikers. En er is onderscheid gemaakt in maatregelen voor de korte en lange termijn. Korte termijn De oplossingen op korte termijn moeten gezocht worden in het vergroten van de afvoercapaciteit van riolen en duikers, afkoppelen van regenwater en het ontlasten van de externe overstort Brandweer. In de komende planperiode worden de volgende maatregelen uitgevoerd:  Verwijderen duiker Panoven en vervangen door brug (in uitvoering, 2017);  Vergroten zestal duikers in de stadsgrachten (in voorbereiding);  Aanleg wadi Waterstraat en Meipoortwal;  Vervangen riolering Hoogestraat en aanleg regenwaterafvoer;  Vergroten riolen Meipoortstraat bij rioolvervanging (tussen de Bergstraat en de F.D. Roosveltsingel van 300/450 mm naar Ø 800 mm);  Vergroten riolen Bergstraat bij rioolvervanging (tussen Meipoortstraat en Gasthuisstraat van 400/600 mm naar Ø 600 mm)

Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

 Tijdelijk verlagen externe drempel BBV Koepoortwal (van NAP+10,76 m naar NAP+10,52 m)  Verlagen interne drempel stuwput Meipoort (van NAP +10,10 m naar NAP +9,80 m)  Aanbrengen van een in hoogte verstelbaar mes op externe overstortdrempel Brandweer. (Middel)lange termijn Een structurele en duurzame maatregel tegen de wateroverlast is het afkoppelen van verhard oppervlak van de gemengde riolering. Daarvoor wordt in de komende planperiode een hoofdstructuur voor het afvoeren van hemelwater ontwikkeld, zogenaamde blauwe aders. Door deze hoofdstructuur ontstaan de benodigde afvoermogelijkheden voor afkoppelen in de kern Doesburg. Meten en sturen Met het meet- en beslissysteem van Doesburg wordt informatie verkregen over de werking van de riolering bij neerslag. Deze informatie is nodig voor het bepalen en verifiëren van de maatregelen. Daarnaast zorgt het systeem voor aansturing van de riolering (regelschuiven). Het systeem is recent geïntegreerd

Watertakenplan Olburgen, blad 94

met het regionaal meetsysteem RMRIJ. Het wordt verder verbeterd met de volgende maatregelen:  Monitoren externe overstort Brandweer Bij het stapsgewijs verhogen van de drempel van externe overstort Brandweer wordt de komende planperiode gemonitord of de overstortingsfrequentie afneemt en de wateroverlast niet toeneemt.  Controleren en verbeteren metingen Bij de controle van het hydraulische rekenmodel zijn mogelijk foute meetwaarden en/of tijdlabels geconstateerd in het regionaal meetsysteem. In de komende planperiode worden deze metingen gecontroleerd en waar nodig verbeterd.  Aanvullen metingen Voor meer inzicht in het functioneren van het stedelijk oppervlaktewatersysteem wordt in de komende planperiode een niveaumeting toegevoegd achter de externe drempel van BBV Koepoortwal.  Optimaliseren meet- en beslissysteem Uit de hydraulische berekeningen blijkt dat het meet- en beslissysteem van Doesburg niet optimaal functioneert. Er kan meer worden bereikt met de sturing. In de komende planperiode wordt dit binnen het regionaal meetsysteem Rijn en IJssel nader onderzocht en verbeterd. Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Rheden (samenvatting BRP) Het recent opgestelde BRP geeft inzicht in het risico op wateroverlast vanuit de gemengde rioolstelsels, de meest doelmatige maatregelen en de kosten daarvan. Het resultaat van berekeningen met het rioolmodel blijkt goed overeen te komen met de daadwerkelijk opgetreden wateroverlast. In het vorige BRP zijn maatregelen opgesteld om wateroverlast en vuiluitworp te verminderen. Een deel van deze maatregelen is nog niet uitgevoerd en zal in de komende planperiode uitgevoerd moeten worden. De kosten van de nog niet uitgevoerde maatregelen zijn geraamd op ruim 3,3 miljoen euro.

Wateroverlast Per wateroverlast locatie zijn maatregelen voorgesteld waarmee het risico op wateroverlast voldoende verlaagd wordt, ook voor 2050, als door klimaatverandering de kans op extreme neerslag verder is toegenomen. De totale kosten zijn geraamd op ruim 17 miljoen euro (incl. 3,3 miljoen van de nog niet uitgevoerde maatregelen vanuit het vorige BRP), waarvan 12 miljoen nodig is om maatregelen te nemen op de meest urgente locaties. Uit de Watertakenplan Olburgen, blad 95

berekeningen en waarnemingen blijkt dat met name de gebieden direct ten noorden van de spoorlijn in Velp en Dieren gevoelig zijn voor wateroverlast. Dit is te verklaren door de aanwezigheid van een relatief hooggelegen spoorbaan en een beperkt aantal afvoerleidingen daaronder, in combinatie met een aanzienlijke helling in het terrein. De maatregelen tegen wateroverlast concentreren zich voornamelijk op deze probleemgebieden.

Vuiluitworp De meeste kernen in de gemeente Rheden voldoen in de plansituatie aan de richtlijn van de vuiluitworp van 50 kg CZV/jaar/ha. Alleen in Dieren is de vuiluitworp ongeveer een derde hoger dan de richtlijn. De vuiluitworp is echter voornamelijk op de IJssel, waar geen waterkwaliteitsknelpunt optreedt. In Velp zijn wel knelpunten met de waterkwaliteit. Aanbevolen wordt daarom om te investeren in het verbeteren van de waterkwaliteit in Velp. Hiervoor zijn reeds maatregelen in het watersysteem zelf ontwikkeld, in het kader van het waterkwaliteitsspoor. Verder is met de waterkwaliteitsbeheerders, de waterschappen Rijn en IJssel en Vallei en Veluwe en Rijkswaterstaat afgesproken om de in het vorige BRP aangegeven, maar nog niet uitgevoerde maatregelen, zo spoedig mogelijk te realiseren. Dit houdt o.a. in het toepassen van regelbare schuiven Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

in Velp en Dieren. Door het in de toekomst uitvoeren van de aangegeven maatregelen tegen wateroverlast (afkoppelen), door het verlagen van de capaciteiten van gemalen Wilgenhof en Spankeren wordt in Dieren toch voldaan aan de richtlijn van de vuiluitworp.

Duurzaamheid Om het gemengde rioolstelsel van Velp minder te belasten en om te voorkomen dat er onnodig schoon regenwater naar RWZI Nieuwgraaf wordt gepompt, wordt aanbevolen om VGS De Beemd om te bouwen naar veen VGS 2.0. Hierbij wordt er niet meer geloosd op het gemengde rioolstelsel, maar wordt het lozingspunt van het bestaande gemaal verlegd naar een nog aan te leggen bodempassage. Vanuit de bodempassage kan het water vervolgens op het oppervlaktewater systeem van de Beemd aangesloten worden. De gemeente en het waterschap werken samen uit of en op welke manier het systeem omgebouwd wordt en wat voor een effect dat heeft op de waterkwaliteit van het ontvangende water. Het parallelbergbezinkbassin (PBBR) in Rheden lijkt niet optimaal te functioneren. Gemeente en waterschap zullen samen onderzoeken of dat het geval is, wat de gevolgen voor de waterkwaliteit zijn Watertakenplan Olburgen, blad 96

en wat de meest geschikte oplossing is. Zij maken de komende planperiode afspraken over de nadere uitwerking en bekostiging.

Grondwater In (nieuw) Velp zuid is een drainagesysteem in aanleg waar nog een deel van moet worden gerealiseerd. Behalve ten behoeve van de regulering van de grondwaterstand wordt het stelsel ook gebruikt om hemelwater van een deel van de wijk te infiltreren en bij hevige regen af te voeren op de singels. Het betreft een zgn. DIT-riool, d.w.z. drainage-infiltratie-transportriool.

Maatregelen Uit de berekeningen, beschrijving van het systeem, de wateroverlast- en vuiluitworpberekeningen zijn de problemen geanalyseerd en oplossingen bedacht. Deze bestaan uit hydraulische en ruimtelijke maatregelen. De maatregelen uit het BRP zijn nodig om het (hydraulische) probleem (water op straat of erger) op te lossen. Daarnaast is er vanuit het assetmanagement gekeken naar de oplossingen en met risicogestuurd beheer een nadere afweging gemaakt van het BRP-maatregelpakket. In de volgende afbeelding is de werkwijze schematisch weergegeven. Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen

Het bedrag voor in de planperiode gekozen maatregelen om wateroverlast aan te pakken is ca. € 6,2 miljoen (zie bijlage 2). In de planperiode tot en met 2021 wordt € 3,93 miljoen besteed en in de 13 jaren daarna nog eens € 2,3 miljoen. In de wateroverlastberekeningen van het BRP is niet al het onverharde oppervlak meegenomen. Hierdoor kan in de toekomst wateroverlast voorkomen die nu niet is voorzien. Daarom is in het GRP rekening gehouden met enkele toekomstige, nog nader in te vullen maatregelen vanaf 2038. Daarnaast staat in het BRP een bedrag voor maatregelen, gespecificeerd in bijlage 1, die in het vorige BRP zijn opgenomen en nog niet zijn uitgevoerd. Dit omvat ook maatregelen die gericht zijn op het voorkomen van o.a. wateroverlast en in voorbereiding zijn. Deze maatregelen zijn zowel ter voorkoming van wateroverlast als oppervlaktewaterverontreiniging. De kosten hiervoor zijn geraamd op € 3,3 miljoen.

terug = Alt 

De bepaling van de maatregelen en de prioritering wijken af van die van het gefilterde bestand van maatregelen. De laatste is kleiner dan het maatregelenpakket uit het BRP omdat gekeken is naar het nut en de verhouding kosten / risicovermindering. Watertakenplan Olburgen, blad 97

De som van de kosten van alle maatregelen voor de hele gemeente is € 6,46 miljoen t/m 2021. De resultaten zijn verwerkt in het programma van dit WTPO.

Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Waterschap Rijn en IJssel Rwzi Olburgen wordt volledig belast en functioneert naar behoren. Voor de komende jaren zijn geen hydraulische maatregelen voorzien.

Watertakenplan Olburgen, blad 98

Aanpak hydraulische maatregelen

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Aanpak gezamenlijke

acties

In dit rapportdeel staan omschrijvingen van de gezamenlijke acties en maatregelen uit het WTPO-programma. Door de omschrijvingen hebben gemeenten en waterschap de ideeën en betekenis van de acties met elkaar afgestemd.

Watertakenplan Olburgen, blad 99

Beheer en doorlopende acties Communicatie en stimuleren Onderzoek en planvorming

Aanpak gezamenlijke acties

Inhoud Bijlagen terug = Alt 

Beheer en doorlopende acties Afstemmen ruimtelijke initiatieven (3) planning: doorlopende activiteit deelnemers: allen kosten: € 0,Bron / aanleiding  Visiedocument 4.1-2 Voortzetten en mogelijk intensiveren structurele afstemming tussen gemeente en waterschap bij concrete ruimtelijke initiatieven. Omschrijving Gemeenten en waterschap zorgen in een vroeg stadium voor afstemming als er plannen ontstaan voor ruimtelijke ontwikkelingen. Dit gebeurt niet alleen om nadelige effecten voor water te voorkomen, maar ook om vroegtijdig kansen voor water en klimaatadaptatie te ontdekken. Aangezien projecten en initiatieven meestal niet over de gemeentegrenzen heen gaan ligt afstemming tussen de gemeenten afzonderlijk en het waterschap het meest voor de hand. Dit neemt niet weg dat leren van elkaar hier logisch is.

Watertakenplan Olburgen, blad 100

Het is nodig om op het gebied van afstemmen aan een cultuurverandering te werken.Het gaat om bewustwording over en weer dat we elkaar nodig hebben en om investeren in relaties. Er zijn verbeteringen op drie niveaus nodig:  Verbetering van de afstemming bij het waterschap intern en bij gemeenten intern  Verbetering van de afstemming tussen gemeente en waterschap  Verbetering van de afstemming op het niveau van de zuiveringskring De afstemming kan gestructureerder, bijvoorbeeld op basis van een kaart. Afstemming moet eerder in het proces plaatsvinden, liefst al op de tekentafel bij de stedenbouwkundige. Uitgangspunt is verbinding tussen keten-systeem, groen, wegen en RO. Het afvalwaterteam houdt wat dat betreft vast aan het brede overleg met RO-ers en waterbeheer.

Evalueren kostenontwikkeling en herijken besparingsambities (14, 15) planning: jaarlijks deelnemers: allen kosten: € 0,Aanpak gezamenlijke acties