Bijlage 2 Nota van BevindingenNota van Bevindingen Doesburg
Tekst van het document
singen; er zijn nagenoeg geen inkomende stromen. Het onder-
Arnhem is nagenoeg gelijk: 27% van het uitgaande winkelver-
wijsverkeer vanuit Doesburg is vooral gericht op de gemeenten
keer richt zich op Doetinchem en 26% op Arnhem. Inwoners
Rheden (met de kern Dieren - 33,8%) en Arnhem (20,5%).
uit Zevenaar (30%) en Rheden (Dieren – 25%) maken een
Daarnaast zijn er kleinere stromen naar Zevenaar, Doetinchem
belangrijk deel uit van het inkomend winkelbezoek aan
en Montferland (zie figuur 16).
Doesburg, gevolgd door Bronckhorst (15,1%) (zie figuur 15).
A
Figuur 16 Dagelijkse verplaatsingen vanuit Doesburg voor onderwijs (2010-2017)
B
Figuur 15 Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor winkelen (2010-2017). A): naar Doesburg – B): vanuit Doesburg
B
B
Profiel van Doesburg
32
Recreatie en toerisme
De recreatieve functie van Doesburg voor omliggende gemeen-
Voor toeristisch en recreatief verkeer is Doesburg, in tegenstel-
ten is in de periode 2011-2017 ten opzichte van 2004-2010
ling tot de verplaatsingspatronen voor winkelen en onderwijs,
geleidelijk iets zwakker geworden. De functie van direct omlig-
per saldo wél een centrumgemeente/bestemmingsgemeente.
gende gemeenten als recreatieve bestemming voor Doesburgers
Doesburg trekt relatief veel recreatief verkeer vanuit Zevenaar
is toegenomen. Het gaat hier om ‘zwakke’ ontwikkelingen.39)
(21,6%) en Zutphen (21%). Ook uit Doetinchem en Arnhem zijn er stromen naar Doesburg, de stromen vanuit Doesburg
Familie en vrienden
naar Arnhem en Doetinchem toe zijn echter groter. Ook
De voor Doesburg belangrijkste wisselwerking wat betreft
opvallend is de recreatieve functie van de landelijke gemeente
sociaal verkeer (bezoek aan/van familie en vrienden) vindt
Bronckhorst voor de Doesburgse bevolking. Qua toeristisch-
plaats met de gemeente Rheden. De nabijgelegen kern Dieren
recreatieve oriëntatie is deze voor de Doesburgse bevolking met
is hier met name belangrijk in. Ook met Zevenaar is er veel
name op het zuidoosten gericht (Doetinchem en Bronckhorst)
sociale wisselwerking in bezoek van/aan Doesburgse inwoners
(figuur 17).
(figuur 18).
A
A
B
B
Figuur 17 Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor toerisme (2010-2017). A): naar Doesburg – B): vanuit Doesburg
Figuur 18 Gemiddelde dagelijkse verplaatsingen voor bezoek familie en vrienden (2010-2017). A): naar Doesburg – B): vanuit Doesburg
39) Kaart 12, bijlage 1
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
33
B
B
34
Feitenboek over Doesburg
Hoofdstuk 4 Aan de hand van een 'feitelijke foto' worden in dit hoofdstuk het beeld en profiel van Doesburg ander ingekleurd op basis van relevante feiten en cijfers.
Berenschot heeft een selectie gemaakt van relevante thema’s,
Elk van deze thema’s wordt achtereenvolgend in dit hoofdstuk
die van belang zijn voor de situatieschets van Doesburg en
behandeld middels een aantal kenmerken die aan de hand van
de (bestuurlijke) toekomst van de gemeente. Deze thema’s
feiten en cijfers worden onderbouwd. Deze feiten en cijfers wor-
betreffen:
den waar relevant en mogelijk ook uitgesplitst naar wijkniveau.
1. Demografische kenmerken
Hiervoor worden de wijken zoals gedefinieerd in paragraaf 3.2.
2. Wonen
gehanteerd. Behalve dat de feiten en cijfers een beeld geven van
3. Economie en sociaaleconomische positie
de Doesburgse situatie, worden deze ook vergeleken met omlig-
4. Sociaalmaatschappelijke positie
gende gemeenten waar Doesburg zich toe verhoudt. De gemeen-
5. Leefbaarheid
ten die in het onderzoek meegenomen zijn, liggen in de regio
6. Ecologie en duurzaamheid
Arnhem-Nijmegen40), regio Achterhoek41) en/of De Liemers42).
7. Financiële positie.
40) Doesburg, Arnhem, Berg en Dal, Beuningen, Duiven, Druten, Heumen, Lingewaard, Montferland, Mook en Middelaar, Nijmegen, Overbetuwe, Renkum, Rheden, Rozendaal, Westervoort, Wijchen en Zevenaar. 41) Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. 42) Doesburg, Duiven, Montferland, Westervoort, Zevenaar (regio ArnhemNijmegen) en Doetinchem en Oude IJsselstreek (regio Achterhoek).
B
Profiel van Doesburg
36
Belangrijkste bevindingen H4: Feitenboek over Doesburg (1) Demografische kenmerken • Doesburg is een oude en vergrijsde gemeente, met een gemiddelde leeftijd van 46,1 jaar en een toenemend aantal ouderen. In de binnenstad wonen relatief de meeste 65+’ers, terwijl in Beinum I en II meer kinderen en jongeren wonen. •
In Doesburg wonen er relatief veel ouderen (65+ jaar) en relatief weinig jongeren (0-19 jaar) ten opzichte van het aantal potentieel werkenden (20-64 jaar). Hierdoor is de demografische druk in Doesburg relatief hoog, maar vergelijkbaar met die van de regio Achterhoek.
•
Tot en met 2030 wordt er voor Doesburg een lichte bevolkingsafname voorspeld (-1%). Ook voor de regio Achterhoek geldt eenzelfde voorspelling. Het aantal jongeren neemt ook de komende jaren af, tegelijkertijd zet de vergrijzing door, maar minder snel dan de landelijke, provinciale en regionale trends.
•
De Doesburgse verhouding autochtone/allochtone inwoners is vergelijkbaar met de meer stedelijke gemeenten in Arnhem-Nijmegen. Doesburg heeft ten opzichte van omliggende gemeenten relatief veel allochtone inwoners. Een groot deel woont in de wijken De Ooi en Zuidelijk Molenveld. In de binnenstad en Beinum II wonen relatief veel autochtone inwoners.
(2) Wonen • De gemiddelde huishoudgrootte in Doesburg (2,15) is relatief klein en de laatste jaren sterk afgenomen. In de wijken Beinum I (2,4) en II (2,6) is het aantal personen per huishouden relatief hoog, maar in de binnenstad (1,8) en Zuidelijk Molenveld (1,8) relatief laag. •
Doesburg heeft, ten opzichte van het provinciale gemiddelde, een gemiddeld aantal alleenstaande (35%) en samenwonende huishoudens (65%). De verwachting is dat het aantal Doesburgse alleenstaande huishoudens de aankomende jaren verder toeneemt.
•
Doesburg kent veel laagbouw en relatief weinig hoogbouw.
•
Doesburg heeft relatief veel (sociale) huurwoningen. Met name de wijken Zuidelijk Molenveld en De Ooi hebben veel (sociale) huurwoningen. De wijken Beinum I en II hebben juiste weer relatief veel koopwoningen.
•
De woningen in de wijken Beinum II en de binnenstad zijn relatief veel waard, terwijl de woningen in Noordelijk en Zuidelijk Molenveld en De Ooi veel minder waard zijn.
•
De Doesburgse woonlasten zijn voor meerpersoonshuishoudens relatief hoog en voor éénpersoonshuishoudens relatief laag.
(3) Economie en sociaaleconomische positie • Doesburg heeft relatief weinig banen en vestigingen van bedrijven. De gemeente heeft ook weinig groeioppervlakte. De leegstand van winkeloppervlak in het centrum is daarentegen relatief laag. •
Doesburg heeft relatief veel bedrijven in de zakelijke dienstverlening, de handel en de toeristische sector. De laatste jaren is het aantal bedrijven in de toeristische sector met 29% gestegen. Daarnaast heeft Doesburg veel banen in de zakelijke dienstverlening, toeristische sector en industrie. Het aantal banen in de toeristische sector is daarentegen wel met 8% afgenomen.
•
Gemiddeld gezien is de Doesburgse beroepsbevolking middelbaar opgeleid. Er zijn relatief weinig laag- en hoogopgeleiden. Dit is redelijk vergelijkbaar met omliggende gemeenten.
•
Met name in de wijken Noordelijk en Zuidelijk Molenveld en De Ooi wonen relatief veel inwoners met een laag inkomen, terwijl juist in de wijken Beinum II en de binnenstad relatief veel inwoners met een hoog inkomen wonen.
•
Het Doesburgse werkloosheidspercentage is relatief hoog (4,3%) en de arbeidsparticipatie is relatief laag (63%).
•
Het aantal Doesburgse huishoudens met een bijstandsuitkering is vergelijkbaar met het Nederlandse gemiddelde (5,3%). Er zijn daarentegen wel relatief veel alleenstaanden met een bijstandsuitkering (11,4%). Ook in de wijken Zuidelijk Molenveld (7%) en De Ooi (6%) zitten er relatief veel inwoners in de bijstand, terwijl in de andere wijken dit percentage (meer dan) de helft lager is.
(4) Sociaalmaatschappelijke positie • Het is relatief minder goed gesteld met de gezondheid (op basis van o.a. levensverwachting, roken, overgewicht en sport) van de gemiddelde Doesburger. •
Doesburgers maken relatief veel gebruik van zorgvoorzieningen in het sociaal domein, met name op het vlak van re-integratie.
•
Op het gebied van Jeugd valt op dat hier in Doesburg sprake is van een aantal serieuze aandachtspunten. Relatief veel jongeren maken gebruik van jeugdhulp, relatief veel kinderen leven in armoede en er zijn relatief veel achterstandsleerlingen ten opzichte van de regio.
•
Doesburgers kijken naar elkaar om en zetten zich voor elkaar in. Desalniettemin is er ook sprake van een relatief hoog percentage eenzaamheid.
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg 2040
(5) Leefbaarheid • De criminaliteit is in Doesburg, vergeleken met de provinciale cijfers, gemiddeld en lager dan het Nederlandse gemiddelde. Wel zijn er in Doesburg relatief veel vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde. Doesburg is daarentegen wel relatief verkeersveilig. •
Doesburg is goed bereikbaar met de auto, maar minder goed te bereiken met het openbaar vervoer.
•
Het Doesburgse voorzieningenniveau voor basisvoorzieningen zoals horeca, winkels en de huisarts is op orde. Voor hoogwaardige voorzieningen zoals voort gezet onderwijs en het ziekenhuis moet de Doesburger verder reizen.
(6) Ecologie en duurzaamheid • Doesburg scoort op het gebied van duurzaamheid beneden gemiddeld. Wel heeft Doesburg relatief veel woningen met het energielabel A, B of C. (7) Financiële positie • Doesburg heeft een stevige financiële positie.
37
B
Profiel van Doesburg
38
4.1
Demografische kenmerken
Voor het thema demografische kenmerken wordt ingegaan op vier kenmerken die te maken hebben met de opbouw en samenstelling van de bevolking. Deze kenmerken betreffen: de bevolkingssamenstelling (I), de demografische druk (II), de bevolkingsprognose (III) en de herkomst van de bevolking (IV).
Kenmerk I: bevolkingssamenstelling
Door de jaren heen is met name het aantal ouderen (65+ jaar)
De bevolking van Doesburg is met een gemiddelde leeftijd van
sterk toegenomen. Sinds 1990 (11,4%) is het aantal 65-plussers
46,1 jaar een ‘oude’ gemeente. Alleen de omliggende gemeenten
namelijk meer dan verdubbeld. Het aantal ‘jonge’ inwoners
Bronckhorst (46,3 jaar) en Renkum (47,3 jaar) hebben een
(34 jaar of jonger) is daarentegen sterk afgenomen, terwijl het
‘oudere’ bevolking. Ook ten opzichte van het Nederlandse,
aantal inwoners tussen de 35-64 jaar licht is toegenomen.43)
provinciale en regionale gemiddelde heeft Doesburg een relatief oude bevolking (figuur 19). 42%
40%
Doesburg Nederland 25%
25%
20%
41,9 Nederland
42,4 Provincie Gelderland
44,2 De Liemers
44,5 Regio Achterhoek
42,3 Regio Arnhem/Nijmegen
44,9 Zevenaar
43,4
45,4 Rozendaal
Westervoort
45,9 Rheden
47,3 Renkum
45,1 Montferland
43 Duiven
43,1 Doetinchem
46,3 Bronckhorst
39,6 Arnhem
46,1
13%
Doesburg
B
Figuur 19 Gemiddelde leeftijd bevolking, CBS, 2019
19%
16%
Tot 14 jaar
15-34 jaar
35-64 jaar
65+ jaar
Figuur 20 CBS, 2018
In de binnenstad wonen relatief de meeste 65+’ers (39% van de totale bevolking in de binnenstad), terwijl er in de wijk Beinum II de minste 65+’ers wonen (18%). Daarentegen wonen in Beinum I en II wel de meeste kinderen en jongeren (28%) en in de binnenstad de minste kinderen en jongeren (16%) (figuur 21).
Als specifieker gekeken wordt naar de bevolkingsopbouw van Doesburg, dan heeft de gemeente een bevolking met relatief veel inwoners in de leeftijdscategorie 35-64 jaar (42%) en rela-
0 tot 25 jaar 65 jaar of ouder 39%
tief weinig inwoners in de leeftijdscategorie 15-34 jaar (20%). Ten opzichte van de Nederlandse gemiddelden heeft Doesburg ook relatief weinig kinderen (13% t.o.v. 16%) en veel ouderen
26% 26% 24% 24% 22% 21%
24%25%
(25% t.o.v. 19%) (figuur 20).
28% 20%
16%
Doesburg
De oude Noordelijk Zuidelijk stad binnen Molenveld Molenveld de gracht
De Ooi
Figuur 21 Bevolking leeftijdsgroepen (2019 in procenten) CBS, 2019
43) CBS, 2018.
Beinum I
28% 18%
BeinumII
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
39
Kenmerk II: demografische druk
Kenmerk III: bevolkingsprognose
De hoge gemiddelde leeftijd vertaalt zich in een hoge grijze
Met het oog op de toekomst wordt er voor Doesburg een lichte
druk en een lage groene druk. Dit betekent dat er relatief veel
bevolkingsafname (-1%) tot en met 2030 verwacht. Na 2030
ouderen (65+ jaar) en relatief weinig jongeren (0-19 jaar) ten
is naar verwachting weer sprake van een lichte bevolkings-
opzichte van het aantal potentieel werkenden (20-64 jaar) zijn.
groei (+1%). Daarmee verandert het totale inwoneraantal in
De demografische druk (79,1) is door de hoge grijze druk rela-
Doesburg de komende jaren niet drastisch, wat in lijn is met
tief hoog, maar vergelijkbaar met die van de regio Achterhoek
de landelijke trend. In de regio Achterhoek is er sprake van een
(gemiddeld 79,1). Bovendien zijn er meerdere, omliggende
lichte daling, en in De Liemers is de verwachting dat de bevol-
gemeenten die een hogere demografische druk dan Doesburg
kingsomvang nagenoeg gelijk blijft. In Nederland, maar ook in
hebben (figuur 22).
de regio Arnhem-Nijmegen is de verwachting dat de bevolking de komende jaren structureel blijft toenemen.
Als specifieker gekeken wordt naar de ontwikkeling van de demografische druk in Doesburg, dan valt op dat de grijze druk sinds
Als een slag dieper wordt gekeken naar de opbouw van de
1990 (18,4) meer dan verdubbeld is (42,4 in 2018). De groene
bevolkingsgroei in Doesburg, valt op dat het aantal jongeren
druk is daarentegen sinds 1990 (43,6) sterk afgenomen (36,0 in
(0-19 jaar) tot en met 2025 naar verwachting flink afneemt
2018). Dat betekent dat het aantal jongeren ten opzichte van het
(-9% t.o.v. landelijk gemiddelde van -2%), maar na 2030 juist
potentieel aantal werkenden de afgelopen jaren is afgenomen.
sneller toeneemt dan het landelijk gemiddelde (5% t.o.v. 3%). Voor de leeftijdsgroep 20-64-jarigen geldt dat dit aandeel meer dan gemiddeld afneemt tot aan 2040. Het aantal ouderen (65+ jaar) neemt in de komende periode naar verwachting toe, maar procentueel gezien is deze toename minder sterk dan de landelijke trend (figuur 23 t/m 26). Dit betekent dat de bevolking in Doesburg over het algemeen ook de komende jaren over het
91,5
84,9
101,2
66,7
79,6
68,6
79,1
75,6
73,4
6,98
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Zevenaar
Regio Arnhem/Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
Nederland
68,7 Duiven
Renkum
74,3 Doetinchem
76
84,5
Montferland
58,1 Arnhem
Bronckhorst
Doesburg
79,1
geheel ouder zal worden.
Figuur 22 Demografische druk (groene + grijze druk t.o.v. 20-64) [%] [2019] CBS, 2019
B
B
Profiel van Doesburg
40
3%
1% 0%
2%
-1% 1%
-2%
0%
-3% -4%
-1%
-5%
-2%
Doesburg Regio Arnhem/Nijmegen Regio Achterhoek De Liemers Provincie Gelderland Nederland
-6% 2020-2050 -1% 2% -1% 0% 1% 2%
2025-2030 -1% 1% -1% 0% 1% 2%
2030-2035 0% 1% 0% 0% 1% 1%
2035-2040 1% 0% 0% 0% 0% 1%
Figuur 23 Bevolkingsprognose bevolking totaal (%) PBL/CBS, 2019
Doesburg Regio Arnhem/Nijmegen Regio Achterhoek De Liemers Provincie Gelderland Nederland
2020-2050 -1% -2% -2% -2% 0% 0%
2025-2030 -5% -3% -5% -5% -3% -2%
2030-2035 -5% -3% -5% -5% -3% -2%
2035-2040 -2% -2% -3% -3% -2% -2%
2025-2030 7% 12% 10% 11% 11% 12%
2030-2035 6% 9% 7% 8% 8% 9%
2035-2040 3% 4% 2% 3% 4% 4%
Figuur 25 Bevolkingsprognose 20-64 (%) PBL/CBS, 2019
14%
6% 4%
12%
2% 10%
0% -2%
8%
-4%
6%
-6%
4%
-8% 2%
-10% -12% Doesburg Regio Arnhem/Nijmegen Regio Achterhoek De Liemers Provincie Gelderland Nederland
0% 2020-2050 -9% -2% -10% -8% -4% -2%
2025-2030 0% 2% -2% -1% 1% 2%
Figuur 24 Bevolkingsprognose 0-19 jaar (%) PBL/CBS, 2019
2030-2035 5% 2% 3% 2% 2% 3%
2035-2040 5% 3% 5% 4% 3% 3%
Doesburg Regio Arnhem/Nijmegen Regio Achterhoek De Liemers Provincie Gelderland Nederland
2020-2050 7% 13% 11% 12% 11% 12%
Figuur 26 Bevolkingsprognose 65+ (%) PBL/CBS, 2019
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
41
4.2
Wonen
Kenmerken IV: herkomst bevolking
Voor het thema wonen wordt ingegaan op de huishoudenssa-
Hoewel het merendeel van Doesburg autochtoon (80,3%)
menstelling huishoudensprognose (I), de woningbouw (II), de
is, wonen er ten opzichte van de meeste omliggende gemeen-
woningwaarde en woonlasten in Doesburg (III) en verhuizingen
ten ook een hoger percentage 1 en 2 generatie allochtonen
vanuit Doesburg (IV).
e
e
(19,7%) in de gemeente. Na Arnhem heeft Doesburg ten tie allochtonen. Van het aandeel allochtone inwoners is 9,4%
Kenmerk I: huishoudenssamenstelling en huishoudensprognose
Westers en 10,3% Niet-westers in afkomst. Doesburg heeft
Doesburg heeft gemiddeld genomen een lager aantal personen
in verhouding tot de regio Arnhem/Nijmegen een vergelijk-
per huishouden (2,15) dan het landelijk gemiddelde (2,19).
bare hoeveelheid autochtone en allochtone inwoners. Ten
De huishoudens zijn over het algemeen ook kleiner dan het
opzichte van de regio Achterhoek, De Liemers en de provincie
provinciale gemiddelde in Gelderland (2,25) en de huishou-
Gelderland heeft Doesburg echter relatief weinig autochtone
domvang in de regio Achterhoek (2,33) en De Liemers (2,28).
en relatief veel allochtone inwoners. Ten opzichte van het
In de regio Arnhem-Nijmegen is de huishoudomvang gemiddeld
Nederlandse gemiddelde heeft Doesburg dan weer relatief veel
genomen nog iets kleiner dan in Doesburg (2,13). Dat wordt
autochtone en relatief weinig allochtone inwoners (tabel 6).
hoofdzakelijk veroorzaakt door de relatief kleine huishoudens-
opzichte van omliggende gemeenten de meeste 1e en 2e genera-
omvang in Arnhem (1,99). (figuur 27). In de wijken De Ooi (38% van de totale bevolking in De Ooi) en Zuidelijk Molenveld (27%) wonen relatief de meeste alloch-
Wat opvallend is, is dat het gemiddeld aantal personen per
tone inwoners, terwijl in de binnenstad (11%) en Beinum II
huishouden in Doesburg sinds 1998 (2,47) sterk is afgeno-
(12%) de minste allochtone inwoners wonen.
men. Deze afname is in lijn met de Nederlandse trend, al is de Nederlandse afname minder sterk.44)
11,1%
De Liemers
85,8%
14,2%
Provincie Gelderland
84,4%
15,6%
Nederland
76,9%
23,1%
Tabel 6
Herkomst bevolking CBS, 2018
2,19
88,9%
2,25
Regio Achterhoek
Nederland
20,0%
Provincie Gelderland
80,0%
2,28
Regio Arnhem/ Nijmegen
De Liemers
14,4%
2,33
18,0% Regio Achterhoek
82,0% 85,6%
2,13
Westervoort Zevenaar
Regio Arnhem/Nijmegen
15,0%
2,23
16,2%
85,0%
Zevenaar
83,8%
Rozendaal
2,25
Rheden
Westervoort
15,1% 2,39
12,2%
84,9%
Rozendaal
87,8%
Renkum
2,09
Montferland
2,17
14,1%
Rheden
85,9%
2,32
Duiven
Renkum
14,0%
Montferland
6,1%
86,0%
2,38
93,9%
Doetinchem
Duiven
Bronckhorst
Molenveld relatief laag is (1,8) (figuur 28).
2,26
31,6%
Doetinchem
68,4%
2,34
Arnhem
aantal personen per huishouden in de binnenstad en Zuidelijk
Bronckhorst
19,7%
1,99
80,3%
aantal personen per huishouden wel relatief hoog, terwijl het
Arnhem
Doesburg
In de wijken Beinum I (2,4) en II (2,6) is daarentegen het
2,15
1e + 2e generatie, totaal (als % van de bevol king) [%] [2018]
Doesburg
Autochtonen (als % van de bevolking) [%] [2018]
Figuur 27 Aantal personen per huishouden CBS, 2018
44) CBS, 2018.
B
B
Profiel van Doesburg
42
2,1
2,2
2,1 1,8
2,6
2,4
Kenmerk II: woningbouw De Doesburgse woningvoorraad bestaat voor 78% uit eengezins-
1,8
woningen. Voor het straatbeeld betekent dit dat de gemeente meer laagbouw dan hoogbouw kent. Wel heeft Doesburg naar verhouding een hoog aandeel appartementen. Het percentage eengezinswoningen is iets lager, maar wel vergelijkbaar met de
Doesburg
De oude Noordelijk Zuidelijk stad binnen Molenveld Molenveld de gracht
De Ooi
Beinum I
BeinumII
Regio Achterhoek, De Liemers en de provincie Gelderland. Het percentage eengezins- en meergezinswoningen is gemiddeld ten opzichte van de omliggende gemeenten (tabel 8).
Figuur 28 Gemiddelde huishoudensgrootte, CBS, 2019
Als specifieker gekeken wordt naar de huishoudenssamenstelling dan kan worden geconstateerd dat Doesburg relatief veel alleenstaande huishoudens (35%) en relatief weinig samenwonende
Voorraad eengezinswoningen [%] [2018]
Voorraad meergezinswoningen [%] [2018] 21,7%
huishoudens (65%) ten opzichte van de gemiddeldes van de
Doesburg
78,3%
regio Achterhoek (31% en 70%) en De Liemers (31% en 69%)
Arnhem
52,3%
47,7%
heeft. Ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde (38%
Bronckhorst
85,2%
14,8%
Doetinchem
75,5%
24,5%
Duiven
86,5%
13,5%
Montferland
82,2%
17,8%
Renkum
69,0%
31,0%
Rheden
73,9%
26,1%
Rozendaal
98,2%
1,8%
Westervoort
86,6%
13,4%
Zevenaar
82,0%
18,0%
Regio Arnhem/ Nijmegen
69,5%
30,5%
Regio Achterhoek
81,1%
18,9%
De Liemers
81,5%
18,5%
Provincie Gelderland
74,4%
25,6%
Nederland
64,4%
35,6%
en 62%) en het gemiddelde van de regio Arnhem/Nijmegen (40% en 60%) kent Doesburg dan weer relatief weinig alleenstaande huishoudens en juist veel samenwonende huishoudens. De verhouding alleenstaande/samenwonende huishoudens is vergelijkbaar met het provinciale gemiddelde (tabel 7). De verwachting is dat het aantal alleenstaande huishoudens, ook in Doesburg, de aankomende jaren verder toeneemt en het aantal samenwonende huishoudens juist verder afneemt.45) Huishoudens alleenstaand totaal [%] [2018]
Huishoudens samenwonend totaal [%] [2018]
Doesburg
35%
65%
Arnhem
48%
52%
Bronckhorst
28%
72%
Doetinchem
34%
66%
Duiven
27%
73%
(47,8%) heeft in vergelijking met de omliggende gemeenten en
Montferland
29%
71%
de regionale, provinciale en Nederlandse gemiddeldes. Alleen in
Renkum
37%
64%
Arnhem (56,1%) is dit percentage hoger. Opvallend is met name
Rheden
40%
60%
Rozendaal
23%
77%
het hoge percentage sociale huurwoningen binnen de totale huur-
Westervoort
30%
70%
Zevenaar
32%
68%
provinciale en landelijke gemiddeldes en de omliggende gemeen-
Regio Arnhem/ Nijmegen
40%
60%
ten (figuur 29 en 30). Als gekeken wordt op wijkniveau, dan zijn
Regio Achterhoek
31%
70%
De Liemers
31%
69%
Provincie Gelderland
36%
64%
Nederland
38%
62%
Tabel 7
Huishoudenssamenstelling, CBS, 2018
45) PBL/CBS, 2019.
Tabel 8
Woningvoorraad (ABF Research, 2018)
Als specifieker gekeken wordt naar het aandeel koop- en huurwoningen, dan valt op dat Doesburg relatief veel huurwoningen
sector in Doesburg (83,8%), zeker in verhouding tot de regionale,
er met name in de wijken Zuidelijk Molenveld (85%) en De Ooi (64%) relatief veel (sociale) huurwoningen. Beinum I (67%) en II (79%) hebben dan weer relatief veel koopwoningen (figuur 31).
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
43
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
De liemers
Provincie Gelderland
Nederland
Figuur 29 Aandeel koop- en huurwoningen (ABF Research, 2018)
Doesburg
Regio De Liemers Provincie Achterhoek Gelderland
51,1%
49,1%
57,9% 35,2%
42,3%
Nieuwbouw koopsector Nieuwbouw huursector
64,8%
66,9%
Regio Arnhem/ Nijmegen
35,1%
40,8%
18,9%
43,1%
56,9%
39,4%
60,6%
37,9%
33%
62,1%
67%
44,6%
55,4%
47,8%
52,2%
59,2%
81,1%
Voorraad (2018 in procenten): Koopsector Huursector
Nederland
Figuur 32 Nieuwbouw (2017 in procenten), ABF Research, 2017
De grootste nieuwbouwopgave in Doesburg/ de subregio De Liemers ligt, in de koopsector in het (hogere)segment vanaf € 280.000. Ook in het koopsegment tussen € 180.000 en
68,7% Nederland
77,5% Zevenaar
69,8%
74,1% Westervoort
Provincie Gelderland
53,5% Rozendaal
74,6%
66,9% Rheden
De Liemers
56,7% Renkum
68,2%
72,1% Montferland
Regio Achterhoek
78,2% Duiven
70%
71,1% Doetinchem
Regio Arnhem/Nijmegen
61,8%
65% Arnhem
Bronckhorst
83,8% Doesburg
€ 280.000 (middensegement) is er in de hele regio een forse
85%
52% 45%
41%
in Doesburg zelfs helemaal niet nodig. In Doesburg is zelfs sprake van een overschot in dit segment en zou er eerder sprake moeten zijn van sloop. Voor sociale huurwoningen geldt in Doesburg eveneens dat er een sloopopgave is. Doesburg heeft, vergeleken met de andere gemeenten in de regio, de grootste sloopopgave die zich dus met name in het goedkopere huur- en
Kenmerk III: woningwaarde en woonlasten
Wonen | woningen naar eigendom | koopwoningen (2018) (%) Wonen | woningen naar eigendom | huurwoningen (2018) (%)
De waarde van een woning is op grofweg twee manieren aan te duiden. Er kan gekeken worden naar de WOZ-waarde en de
79 64%
koopsegment (onder de €180.000,-) is in de regio klein en
koopsegment voordoet. Het betreft in totaal 170 woningen.46)
Figuur 30 Voorraad sociale huursector (als % van de huursector) ABF Research, 2018
59%
nieuwbouwopgave. De vraag naar nieuwbouw in het goedkope
vraagprijs. De WOZ-waarde is de waarde van de woning die elk
67
jaar door de gemeente bepaald wordt en vormt de basis voor
54% 46%
diverse belastingen en heffingen. De vraagprijs is in beginsel 36%
een uitnodiging om een bod uit te brengen. Dit bedrag is vaak
33 21
15%
hoger dan de WOZ-waarde. De WOZ-waarde van de woningen in Doesburg is iets lager (€185.000)47), maar ook vergelijkbaar
Doesburg
De oude Noordelijk Zuidelijk stad binnen Molenveld Molenveld de gracht
De Ooi
Beinum I
BeinumII
met de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes. De gemiddelde vraagprijs (€369.629) is daarentegen bijna twee keer zo hoog als de WOZ-waarde. De gemiddelde vraagprijs is
Figuur 31 CBS, 2018
relatief hoog ten opzichte van de regio Achterhoek en gemiddeld ten opzichte van de regio Arnhem/Nijmegen. De gemiddelde vraagprijs is zelfs relatief laag ten opzichte van het provinciale
In Doesburg zijn er de laatste jaren met name heel veel sociale huurwoningen gebouwd. Doesburg heeft – in vergelijking met de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddelden én de omliggende gemeenten – het hoogste percentage nieuwe huurwoningen (81,1%) (figuur 32).
46) Companen (2017) Regionale Woningmarktanalyse regio Arnhem-Nijmegen; Companen (2017) Woningmarktonderzoek 2017 gemeente Doesburg en Stichting Woonservice IJsselland 47) Dit cijfer is afkomstig uit 2016. De prognose voor 2019 is dat de WOZwaarde stijgt naar €198.000. In deze rapportage gaan we echter uit van de vastgestelde cijfers.
B
Profiel van Doesburg
44
en het Nederlandse gemiddelde. De WOZ-waarde is vergelijk-
Van de omliggende gemeenten hebben alleen Duiven en
baar met de gemeenten die behoren tot De Liemers. Dit geldt
Montferland lagere woonlasten voor éénpersoonshuishoudens en
overigens niet voor de gemiddelde vraagprijs (figuur 33 en 34).
alleen Montferland en Bronckhorst hebben hogere woonlasten voor meerpersoonshuishoudens. De OZB, afvalstoffenheffing en
Als gekeken wordt op wijkniveau dan zijn de woningen in
rioolheffing vormen samen, na aftrek van een eventuele hef-
Beinum II (279.000 euro) en de binnenstad (233.000 euro) het
fingskorting, de gemeentelijke woonlasten (figuur 35).
meeste waard
48)
en zijn de woningen in de wijken Noordelijk
Eénpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens
Molenveld (153.000 euro) en Zuidelijk Molenveld (144.000
243
199
453
172
179
199
197
Renkum
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Zevenaar
Regio Arnhem/Nijmegen
Regio Achterhoek
209
195 Montferland
241
200 Duiven
Nederland
186 Doetinchem
188
241 Bronckhorst
De Liemers
170 Arnhem
Provincie Gelderland
185 Doesburg
Doesburg Regio Arnhem/ Regio Nijmegen Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
739
669
737
670
745
637
737
611
745
675
770
558
euro) en De Ooi (149.000 euro) het minste waard.
Nederland
Figuur 35 Gemeentelijke woonlasten (€) (Coelo, 2019)
Kenmerk IV: Verhuizingspatronen Over de periode 2013-2016 is door Prof. Dr. Tordoir een analyse uitgevoerd van de verhuizingspatronen. Alhoewel hier niet sprake is van hele grote stromen, zijn er per leeftijdsgroep een
Figuur 33 Gemiddelde WOZ-waarde woningen (x €1000) (CBS, 2016)
aantal opvallendheden: •
Voor de leeftijdsgroep 18 t/m 59 jaar geldt dat de uitgaande verhuisstroom gemiddeld net iets groter is dan de
€ 369.629
€ 309.047
€ 434.984
€ 325.901
€ 374.555
€ 301.340
€ 459.434
€ 425.830
€ 798.931
€ 308.820
€ 295.094
€ 364.322
€ 331.329
€ 321.247
€ 396.291
€ 398.994
Arnhem
Bronckhorst
Doetinchem
Duiven
Montferland
Renkum
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Zevenaar
Regio Arnhem/Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
Nederland
inkomende stroom. Arnhem is de grootste ontvanger van
Doesburg
B
verhuizende Doesburgers, maar ook de belangrijkste leverancier van nieuwe Doesburgers. Rheden en Doetinchem delen een tweede plaats50). •
Voor gezinnen met kinderen, die belangrijk zijn voor de sociale vitaliteit van gemeenten en het lokale draagvlak van voorzieningen, kent Doesburg over de periode 2013-2016 een licht positief saldo ten gevolge van een netto instroom vanuit buurgemeenten Rheden en Bronckhorst. Richting
Figuur 34 Gemiddelde vraagprijs aangeboden woningen (€) (Huizenzoeker.nl, 2019)
Arnhem is er een licht vertreksaldo en richting Doetinchem
De Doesburgse woonlasten zijn voor meerpersoonshuishoudens
is het vertreksaldo iets sterker51).
relatief hoog en voor éénpersoonshuishoudens relatief laag, in vergelijking met de Nederlandse, provinciale en regionale gemid-
•
Voor de leeftijdsgroep 60-plussers zijn er relatief weinig ver-
deldes. Met name de gezinnen en de 1-2 persoons huishoudens
huisbewegingen. Er is een licht verlies van ouderen richting
in de leeftijd 30-65 jaar kunnen vaker moeilijker rondkomen.
Doetinchem.
49)
48) WOZ-waarde 49) Companen (2017) Regionale Woningmarktanalyse gemeente Doesburg en Woonservice IJsselland.
50) Zie kaart 16 a en 16 b van bijlage 1 51) Zie kaart 17a en 17b van bijlage 1
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
B
Economie, beroepsbevolking en sociaaleconomische positie Banen (per 1000 inwoners van 15-64 jaar) (2018) Vestigingen (per 1000 inwoners van 15-75 jaar) (2018)
arbeidsparticipatie (IV),
422,2
sectoren (I), het opleidingsniveau (II), inkomen (III) en de
663
631,9
beschreven, namelijk: werkgelegenheid en economische
648,9
sociaaleconomische positie. Vier kenmerken worden
637
Het derde thema dat beschreven wordt is economie en
612,1
4.3
45
125
119,6
Regio Arnhem/ Nijmegen
106,9
115,6
Doesburg
Banen en vestigingen
116,1
101,6
Kenmerk I: werkgelegenheid en economische sectoren
In Doesburg zijn er 890 bedrijven gevestigd, waarvan een aantal grotere bedrijven.52) Zo zijn de bedrijven Rotra en Ubbink in Doesburg gevestigd en wordt er sinds 1896 in Gieterij Doesburg
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
Nederland
ijzer gegoten. Bedrijven als deze dragen bij aan de Doesburgse economie, omdat ze aan relatief veel mensen werkgelegen-
Figuur 36 Banen en vestigingen van bedrijven (CBS, 2018)
heid bieden. Ubbink (200-499 werkzame personen) en Rotra (100-199 werkzame personen) zijn de grootste bedrijven van Doesburg.53)
9%
10%
11%
Westervoort
Zevenaar
Regio Arnhem/Nijmegen
12%
24% Rozendaal
Nederland
12% Rheden
12%
15% Renkum
Provincie Gelderland
11% Montferland
10%
9% Duiven
De Liemers
11%
12%
16% Bronckhorst
Doetinchem
Regio Achterhoek
11% Arnhem
provinciale en regionale gemiddeldes relatief weinig banen en
11%
Toch heeft Doesburg in vergelijking met de Nederlandse,
ren’ alleen Rozendaal (aantal banen) en Westervoort (aantal banen en bedrijven) lager. Ook is het aantal zzp’ers in Doesburg
Doesburg
vestigingen van bedrijven. Van de omliggende gemeenten ‘sco-
gemiddeld ten opzichte van omliggende gemeenten, en vergelijkbaar met de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes (figuur 36 en 37). Hoewel het aantal banen de laatste jaren is afgenomen (3830 in 2001 t.o.v. 3700 in 2018), is het aantal bedrijven daarentegen wel flink toegenomen (530 in 2001 t.o.v. 890 in 2018).54)
Figuur 37 ZZP'ers t.o.v. het aantal werkenden (%) CBS, 2017
Als gekeken wordt naar de (uitgeefbare) bedrijfsterreinen dan is het belangrijk om te vermelden dat Doesburg relatief weinig groeioppervlakte heeft.55) Daarnaast is ook de leegstand van winkels in de gemeente relatief laag (figuur 38). Dat betekent
Totaal 22 8
Totaal 19 7
dat qua (bedrijfs)vestigingen Doesburg (goed) gebruik maakt
7
van de beschikbare ruimte. 5
Totaal 14
Totaal 8
5
2015
2016
Structurele leegstand: drie of meer achtereenvolgende jaren
2
8 5
2014
Langdurige leegstand: tussen één en drie jaar
8 4
9
Aanvangs- en frictieleegstand: maximaal één jaar
Totaal 17
4
5
2
1
2017
2018
Figuur 38 Leegstand winkels centrum Doesburg Locatus Online (website gemeente Doesburg), 2018 52) LISA, 2019 (waarstaatjegemeenten.nl). 53) Provinciale Werkgelegenheids Enquête Gelderland (PWE) 54) CBS, 2018 55) Provincie Gelderland/IBIS, 2019
B
Profiel van Doesburg
46
Sectoren Doesburg heeft relatief veel bedrijven in de zakelijke dienstverlening, de handel en de toeristische sector. Er zijn ook relatief veel banen in de zakelijke dienstverlening en de toeristische sector. Het aantal banen in de handel daarentegen is gemiddeld. Het aantal banen in de industrie is wel weer bovengemiddeld (figuur 39 en 40). De laatste jaren (periode 2012-2018) is het aantal bedrijven in de toeristische sector met 29% gestegen. Het aantal banen in de toeristische sector is daarentegen wel met 8% afgenomen. Het aantal banen en bedrijven in de zakelijke dienstverlening is met 2% afgenomen. Met name het aantal bedrijven (+69%) en banen (+10%) in de landbouw is de laatste jaren gestegen. Het aantal bedrijven in de handel is in Doesburg afgenomen (-13%), terwijl het aantal banen juist is toegenomen (+10%).
40%
30%
20%
10%
0%
Vestigingen Collectieve dienstverlening
Doesburg
Vestigingen Handel
Regio Arnhem/Nijmegen
Vestigingen Industrie
Regio Achterhoek
Vestigingen Landbouw
De Liemers
Vestigingen Overige dienstverlening Provincie Gelderland
Vestigingen Zakelijke dienstverlening
Vestigingen Recreatie en toerisme
Nederland
Figuur 39 Verstigingen van bedrijven, LISA, 2018
40%
30%
20%
10%
0%
Banen Collectieve dienstverlening
Doesburg
Banen Handel
Regio Arnhem/Nijmegen
Figuur 40 Banen, LISA, 2018
Banen Industrie
Regio Achterhoek
Banen Landbouw
De Liemers
Banen Overige dienstverlening Provincie Gelderland
Banen Zakelijke dienstverlening Nederland
Banen Recreatie en toerisme
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
47
Kenmerk II: opleidingsniveau beroepsbevolking
Kenmerk III: inkomen
Gemiddeld gezien is de beroepsbevolking van Doesburg middel-
Doesburg (9,6%) heeft voor Nederlandse begrippen (10%) een
baar opgeleid.
56)
Dat is redelijk vergelijkbaar met het opleidings-
gemiddeld aantal ‘arme’ huishoudens.58) Ten opzichte van de
profiel van de gemeenten in de regio Achterhoek en De Liemers.
regio Achterhoek (7,9%) en De Liemers (7,8%) heeft Doesburg
Daarbij zijn er, vergeleken met de regionale, provinciale en
wel relatief veel ‘arme’ huishoudens. Daarentegen heeft Doesburg
Nederlandse aantallen in Doesburg relatief minder inwo-
relatief weinig ‘rijke’ huishoudens (5,8%)59) (figuur 42). In
ners laag- en hoogopgeleid.57) Doesburg heeft ook de meeste
Doesburg zijn er relatief veel armere huishoudens (In de laagste
middelbaar en minste hoog- en laagopgeleide inwoners van
inkomensklasses). De gemeente heeft daarentegen relatief weinig
alle omliggende gemeenten (figuur 41). In de Regio Arnhem-
huishoudens in 5e en 6e 10%-groep. Deze groepen maken onder-
Nijmegen is het opleidingsniveau, mede door de twee grote
deel uit van de middeninkomens. Doesburg heeft een gemiddeld
steden, aanzienlijk hoger.
aantal huishoudens in 7e 10%-groep maar weer relatief weinig huishoudens in 8e tot 10e 10%-groep. (de hogere inkomens)
Laag onderwijsniveau (per 1.000 inwoners, 2018) Middelbaar onderwijsniveau (per 1.000 inwoners, 2018) Hoog onderwijsniveau (per 1.000 inwoners, 2018)
Met name in de wijken Noordelijk en Zuidelijk Molenveld en De Ooi wonen relatief veel inwoners met een laag inkomen, terwijl juist in de wijken Beinum II en de binnenstad relatief veel inwoners met een hoog inkomen wonen. Als specifieker gekeken wordt naar het aantal inwoners met een inkomen van onder of rond het sociaal minimum dan valt op dat deze met
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
257
288
146
243
293
157
185
317
167
187
325
173
283
269
141
114
342
114
name in Zuidelijk Molenveld en De Ooi wonen.
Nederland
Met inkomen 10e 10%-groep (in procenten, 2014) Met inkomen 1e 10%-groep (in procenten, 2014)
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
10%
10%
8,9%
9,5%
7,8%
7,5%
7,9%
7,8%
8,9%
10,5%
9,6%
5,8%
Figuur 41 Gemiddeld opleidingsniveau beroepsbevolking, CBS 2018
Nederland
Figuur 42 Inkomensverdeling (CBS 2014)
56) Het hoogst behaalde onderwijsniveau is middelbaar onderwijs. Dit omvat de bovenbouw van havo/vwo, de basisberoepsopleiding (mbo-2), de vakopleiding (mbo-3) en de middenkader- en specialistenopleidingen (mbo-4). 57) Laagopgeleid: het hoogst behaalde onderwijsniveau is laag onderwijs. Dit omvat onderwijs op het niveau van basisonderwijs, het vmbo, de eerste 3 leerjaren van havo/vwo of de assistentenopleiding (mbo-1). Hoogopgeleid: Het hoogst behaalde onderwijsniveau is hoog onderwijs. Dit omvat onderwijs op het niveau van hbo of wo.
58) Huishouden met inkomen 1e 10%-groep: percentage huishoudens in de gemeente dat landelijk behoort tot laagste 10%. 59) Huishoudens met inkomen 10e 10%-groep: percentage huishoudens in de gemeente dat landelijk behoort tot hoogste 10%.
B
Profiel van Doesburg
48
Kenmerk IV: arbeidsparticipatie
Als specifieker gekeken wordt naar het aantal Doesburgse
Het Doesburgse werkloosheidspercentage is relatief hoog in ver-
huishoudens met een bijstandsuitkering dan valt op dat het
gelijking met de Nederlandse, provinciale en regionale gemid-
aantal huishoudens met een bijstandsuitkering gelijk is aan het
deldes. Van de omliggende gemeenten heeft alleen Arnhem een
Nederlandse gemiddelde (5,3% van alle huishoudens), maar
hoger werkloosheidspercentage. Ook is de netto arbeidspartici-
dat alleen de omliggende gemeente Arnhem een hoger aantal
patie relatief laag in vergelijking met de Nederlandse, provin-
huishoudens met een bijstandsuitkering (9,9%) heeft. Dat laatste
ciale en regionale gemiddeldes én de omliggende gemeenten.
geldt ook voor het aantal eenpersoonshuishoudens met een
De netto arbeidsparticipatie zegt iets over de werkzame beroeps-
bijstandsuitkering. 11,4% van de Doesburgse eenpersoonshuis-
bevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking
houdens heeft een bijstandsuitkering en alleen Arnhem heeft
(figuur 43 en 44).
er meer (14,2%). Ten opzichte van het provinciale gemiddelde en het gemiddelde van de regio Achterhoek en De Liemers heeft Doesburg veel (eenpersoons)huishoudens met een bijstandsuitkering. Vergeleken met de regio Arnhem/Nijmegen heeft Doesburg minder huishoudens met een bijstandsuitkering maar wel meer
3,6%
3,9% Nederland
3,6% De Liemers
Provincie Gelderland
3,2% Regio Achterhoek
4,0% Regio Arnhem/Nijmegen
3,5% Zevenaar
3,9% Westervoort
2,7% Rozendaal
3,5%
3,1%
3,8% Rheden
Renkum
Montferland
3,8% Duiven
3,7% Doetinchem
2,9% Bronckhorst
4,8% Arnhem
Doesburg
4,3%
eenpersoonshuishoudens met een bijstandsuitkering (figuur 45). Een uitsplitsing naar wijkniveau laat zien dat er in de wijken Zuidelijk Molenveld (7%) en De Ooi (6%) relatief veel inwoners in de bijstand zitten, terwijl in de andere wijken dit percentage (meer dan) de helft lager is (figuur 46).
Huishoudens met bijstandsuitkeringen t.o.v. huishoudens totaal (2019) Alleenstaanden met bijstandsuitkeringen t.o.v. huishoudens alleenstaand (2018)
63%
67%
67%
67%
70%
67%
66%
65%
69%
68%
65%
67%
68%
67%
68%
68%
Arnhem
Bronckhorst
Doetinchem
Duiven
Montferland
Renkum
Rheden
Rozendaal
Westervoort
Zevenaar
Regio Arnhem/Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
Nederland
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
9,4%
5,3%
8,5%
4,5%
8,5%
4,0%
7,1%
3,3%
9,5%
5,8%
11,4%
5,3%
Figuur 43 werkloosheidspercentage (CBS, 2018)
Doesburg
B
Nederland
Figuur 45 CBS, 2018, 2019
Figuur 44 Netto arbeidsparticipatie CBS, 2018 3% Doesburg
2%
3%
7%
De oude Noordelijk Zuidelijk stad binnen Molenveld Molenveld de gracht
6%
2%
1%
De Ooi
Beinum I
BeinumII
Figuur 46 Sociale zekerheid | Personen per soort uitkering; bijstand (CBS, 2017)
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
4.4
49
Sociaalmaatschappelijke positie
Het vierde thema dat beschreven wordt is de sociaalmaatschappelijke positie. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen
Roken Overgewicht
gezondheid (I), zorg (II), jeugdproblematiek (III) en de sociale structuur en samenhang (IV).
indicatoren: •
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
48,9%
20,5%
49,5%
19,5%
55,5%
18,8%
54,2%
18,1%
Doesburg
47,7%
Nederland. Dit beeld komt voort op basis van de volgende
20,5%
op onderdelen minder goed gesteld dan het gemiddelde in
22,0%
Met de gezondheid van de gemiddelde Doesburger is het
59,8%
Kenmerk I: gezondheid
Nederland
Figuur 48 Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM, 2016
In Doesburg worden inwoners gemiddeld 80,8 jaar oud. Dit is relatief laag vergeleken met de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes. Wel ligt de levensverwachting dicht tegen het gemiddelde van de regio
63,0% Nederland
39,4%
64,7% De Liemers
64,1%
66,1%
Provincie Gelderland
Ook hebben Doesburgers ten opzichte van omliggende
24,9%
•
Regio Achterhoek
65,9% Zevenaar
(figuur 48).
64,3%
64,1% Westervoort
mensen (22%) en mensen met overgewicht (59,8%)
Regio Arnhem/Nijmegen
66,7%
63,8%
Rozendaal
67,9%
Rheden
64,8% Montferland
Renkum
64,1% Duiven
65,0% Doetinchem
64,8%
regionale gemiddeldes heeft Doesburg de meeste rokende
Bronckhorst
heeft. Ten opzichte van de Nederlandse, provinciale en
60,4%
gemiddelde Doesburger een relatief ongezonde levensstijl
Arnhem
Er zijn meerdere indicatoren die er op wijzen dat de
Doesburg
•
58,2%
Arnhem/Nijmegen aan (figuur 47).
Figuur 49 Beweegst voldoende Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM, 2016
gemeenten en de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes relatief de minste beweging (58,2%) en zijn er ten opzichte van de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes in Doesburg relatief weinig inwoners en kinderen aangesloten bij een sportvereniging (figuur 49 en 50).
82,9
Doesburg
Figuur 47 Levensverwachting, RIVM, 2016
Nederland
Provincie Gelderland
De Liemers
Regio Achterhoek
Regio Arnhem/Nijmegen
Zevenaar
Westervoort
Rheden
Renkum
Montferland
Duiven
Doetinchem
Bronckhorst
Arnhem
80,1
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
Figuur 50 Sportbonden en NOC*NSF, 2018
De Liemers
41,6%
26,4%
48,1%
27,5%
80,7
51,4%
81,6 81,5
31,1%
80,5
81,4
81,2 81,1
42,3%
81,2
25,3%
81,8 81,4
37,3%
81,6
23,5%
82,7
81,5
Doesburg
Inwoners aangesloten bij sportvereniging Kinderen met lidmaatschap sportvereniging
Provincie Gelderland
Nederland
B
Profiel van Doesburg
50
Kenmerk II: zorggebruik
53,2
52,5
Doesburgers maken relatief veel gebruik van zorg. Zo heeft de gemeente ten opzichte van de Nederlandse, provinciale en
36,8
regionale gemiddeldes relatief veel re-integratievoorzieningen 20,4
(52,5 per 1.000 inwoners). Van de omliggende gemeenten heeft
16,4 15,0
ningen in het sociaal domein (26 per 1.000 huishoudens). Een relatief veel gebruik van maken is een maatwerkarrangement in
26,1 19
Nederland
Provincie Gelderland
De Liemers
Regio Achterhoek
Zevenaar
meeste huishoudens die gebruik maken van 6 of meer voorzie-
Regio Arnhem/Nijmegen
Westervoort
Rozendaal
Rheden
Renkum
Montferland
Duiven
Bronckhorst
Doetinchem
Arnhem
Van de omliggende gemeenten heeft Doesburg daarnaast de
voorbeeld van een voorziening waar Doesburgse huishoudens
21,4
0 Doesburg
cliënt een afstand heeft tot de arbeidsmarkt (figuur 51).
25,7
22,1
21,3
6,4
inwoners). Re-integratievoorzieningen zijn voorzieningen die worden ingezet nadat de gemeente heeft vastgesteld dat een
24 15,3
alleen Renkum meer re-integratievoorzieningen (53,2 per 1.000
Figuur 51 Reïntegratievoorzieningen (per 1000 inwoners van 15-75 jaar) CBS, 2018
de Wmo (figuur 52). 26
24
Het aantal re-integratievoorzieningen (72,3 per 1.000 inwoners
22
21 18
in 2015) en het aantal huishoudens die gebruik maken van
15
6 of meer voorzieningen in het sociaal domein (30 per 1.000
17
15
13
Figuur 52 Huishoudens met 6 of meer voorzieningen in sociaal domein (aantal per 1000 huishoudens) CBS, 2018
60) CBS, 2015-2018.
onbekend
onbekend
Provincie Gelderland
Nederland
De Liemers
onbekend Regio Achterhoek
Regio Arnhem/Nijmegen
onbekend Westervoort
Zevenaar
onbekend Rheden
Renkum
Montferland
onbekend Duiven
Doetinchem
Bronckhorst
Arnhem
Rozendaal
11
huishoudens in 2015) is sinds 2015 wel (sterk) afgenomen.60)
Doesburg
B
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
Kenmerk III: jeugdproblematiek
51
•
Doesburg heeft ten opzichte van de provinciale en regionale
Op het gebied van Jeugd valt op dat hier in Doesburg sprake is
gemiddeldes relatief veel achterstandsleerlingen. Het
van een aantal serieuze aandachtspunten. Dit blijkt uit meer-
Doesburgse gemiddelde (11,7%) is dan wel vergelijkbaar met
dere indicatoren die hieronder verder toegelicht worden.
het Nederlandse gemiddelde (11,6%). Van de omliggende gemeenten hebben alleen Arnhem (13,6%) en Westervoort
•
Hoewel de verschillen niet groot zijn, heeft Doesburg
(11,9%) meer achterstandsleerlingen. Het verzuim
vergeleken met de Nederlandse, provinciale en de regionale
onder Doesburgse jongeren is hoog ten opzichte van de
gemiddeldes relatief meer jongeren met jeugdhulp,
Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes en is het
jeugdbescherming en jeugdreclassering. Van de omliggende
hoogste van alle omliggende gemeenten (figuur 54 en 55).
gemeenten heeft alleen Renkum meer jongeren met jeugdbescherming, heeft alleen Arnhem meer jongeren met
•
Doesburg heeft relatief veel werkloze jongeren (3,0%).
jeugdreclassering en hebben alleen Renkum, Westervoort en
Samen met de omliggende gemeenten Arnhem, Doetinchem,
Zevenaar meer jongeren met jeugdhulp (tabel 9).
Rheden en Zevenaar ‘scoort’ de gemeente het hoogste van alle omliggende gemeenten. Ook is het aantal werkloze
•
Doesburg heeft vergeleken met de omliggende gemeenten
jongeren relatief hoog in vergelijking met de Nederlandse,
relatief veel kinderen die in armoede leven. Van de
provinciale en regionale gemiddeldes (figuur 56).
omliggende gemeenten heeft alleen Arnhem meer kinderen in armoede (figuur 53).
Jongeren met jeugdhulp (in % van alle jongeren tot 18 jaar) [%] [2017]
Jongeren met jeugdbescher ming (in % van alle jongeren tot 18 jaar) [%] [2017]
Jongeren met jeugdreclasse ring (in % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar) [%] [2017]
Doesburg
13,0%
1,4%
0,7%
Arnhem
11,4%
1,2%
0,8%
Bronckhorst
9,6%
0,9%
0,2%
Doetinchem
11,7%
1,4%
0,5%
Duiven
12,5%
0,7%
0,3%
Montferland
12,1%
0,9%
0,2%
Renkum
15,0%
1,5%
0,7%
Rheden
12,9%
1,2%
0,5%
Rozendaal
9,6%
-
-
Westervoort
14,1%
1,2%
0,5%
Zevenaar
13,8%
1,1%
0,5%
Regio Arnhem/Nijmegen
11,6%
1,1%
0,5%
Regio Achterhoek
10,6%
1,1%
0,3%
De Liemers
12,4%
1,2%
0,4%
Provincie Gelderland
11,0%
1,1%
0,4%
Nederland
11,2%
1,2%
0,4%
Tabel 9
CBS, 2017
B
20
De Liemers
20
Regio Achterhoek
23
Figuur 54 Relatief verzuim (per 1000 leerplichtigen). DUO/Ingrado, 2018 22
Figuur 56 Werkloze jongeren. CBS, 2018 11,4%
6,2%
7,3%
10,5% 11,6%
Nederland
9,0%
8,9%
Provincie Gelderland
De Liemers
Regio Achterhoek
9,6%
11,9%
6,7%
3,9%
9,3%
2,1%
Nederland
Provincie Gelderland
De Liemers
Regio Achterhoek
Regio Arnhem/Nijmegen
Zevenaar
Westervoort
Rozendaal
Rheden
Renkum
Montferland
Duiven
Doetinchem
Bronckhorst
Arnhem
Doesburg
Onbekend
9,6%
11,9%
11,4%
11,6%
10,5%
9,0%
8,9%
6,2%
7,3%
6,7%
3,9%
13,6%
11,7%
9,3%
6,6%
13,1%
10,8% Nederland
11,8%
De Liemers
9,5%
13,7%
11,9%
16,8%
14,6%
Provincie Gelderland
Regio Achterhoek
Regio Arnhem/Nijmegen
Zevenaar
Westervoort
Rozendaal
Rheden
11,6% 11,2%
Renkum
9,0%
11,3%
7,8%
19,3%
17,7%
Montferland
Duiven
Doetinchem
Bronckhorst
Arnhem
Doesburg
52
Regio Arnhem/Nijmegen
Zevenaar
Westervoort
Rozendaal
Rheden
Renkum
Montferland
Duiven
Doetinchem
Bronckhorst
13,6% 6,6%
23
Arnhem
41 11,7%
Figuur 53 Kinderen in armoede, CBS, 2014
Doesburg
Nederland
24
Provincie Gelderland
27
Regio Arnhem/Nijmegen
0,0%
22
Zevenaar
30
Westervoort
5 Onbekend
16
Rozendaal
Rheden
Renkum
31
Montferland
18
Duiven
17,7%
26
Doetinchem
Bronckhorst
Arnhem
Doesburg
B Profiel van Doesburg
Figuur 55 Achterstandsleerlingen. Verwey Jonker Instituut, 2012
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
Kenmerk IV: sociale structuur
53
•
Het aantal Doesburgse inwoners (15,5%) dat mantelzorg
Doesburgers kijken naar elkaar om en zetten zich voor elkaar
verleent is gemiddeld. Ten opzichte van het Nederlandse
in. Desalniettemin is er ook sprake van een relatief hoog per-
(14,2%) en provinciale gemiddelde (14,8%) en het
centage eenzaamheid.
gemiddelde van de regio Arnhem-Nijmegen (13,3%) verlenen Doesburgers meer mantelzorg. Ten opzichte
•
Vergeleken met de Nederlandse, provinciale en regionale
van het gemiddelde van regio Achterhoek (17,3%) en
gemiddeldes is het aantal eenzame inwoners in Doesburg
De Liemers (15,9%) verlenen Doesburgers juist weer minder
iets hoger. Van de omliggende gemeenten vertonen alleen
mantelzorg (tabel 10).
Arnhem, Westervoort en Zevenaar op dit vlak lagere cijfers (tabel 10).
•
Het aantal laaggeletterden ligt in Doesburg rond het landelijk gemiddelde. Laaggeletterdheid is een term voor
•
Daarentegen heeft Doesburg wel relatief veel vrijwilligers
mensen die grote moeite hebben met lezen, schrijven
(34,6%) ten opzichte van het Nederlandse en provinciale
en/of rekenen. Mensen die laaggeletterd zijn, zijn geen
gemiddelde en het gemiddelde van De Liemers en regio
analfabeten. Ze kunnen wel lezen en schrijven, maar
Arnhem/Nijmegen. De regio Achterhoek heeft met 36,9%
beheersen niet het het eindniveau vmbo of niveau
wel meer vrijwilligers. Van de omliggende gemeenten heeft
mbo-2/3.61)
alleen Bronckhorst meer vrijwilligers (tabel 10). 61) Regionale spreiding van geletterdheid in Nederland, Stichting Lezen & Schrijven
Eenzaamheid [%] [2016]
Vrijwilligerswerk [%] [2016]
Mantelzorg verlenen [%] [2016]
Doesburg
43,3%
34,6%
15,5%
Arnhem
46,0%
22,7%
10,5%
Bronckhorst
34,3%
41,6%
17,6%
Doetinchem
39,6%
28,5%
18,1%
Duiven
40,3%
26,2%
14,3%
Montferland
37,7%
31,8%
17,2%
Renkum
41,7%
32,2%
16,6%
Rheden
43,1%
30,5%
15,3%
Rozendaal
37,0%
34,6%
15,2%
Westervoort
43,8%
28,3%
14,8%
Zevenaar
44,1%
31,5%
12,2%
Regio Arnhem/Nijmegen
42,7%
28,4%
13,3%
Regio Achterhoek
37,7%
36,9%
17,3%
De Liemers
40,6%
31,0%
15,9%
Provincie Gelderland
40,3%
33,5%
14,8%
Nederland
42,9%
29,7%
14,2%
Tabel 10
Gezondheidsmonitor GGD’en, CBS en RIVM, 2016
B
Profiel van Doesburg
54
4.5
Leefbaarheid
Het vijfde thema dat beschreven wordt is leefbaarheid. Beschreven worden drie kenmerken die met leefbaarheid te maken hebben, namelijk: criminaliteit en verkeersveiligheid (I) en bereikbaarheid (II) en voorzieningen (III).
Kenmerk I: criminaliteit en verkeersveiligheid De criminaliteit is in Doesburg relatief laag (437,5 misdrijven
Misdrijven totaal (per 10.000 inwoners) Vernieling en misdrijven tegen de openbare orde (per 10.000 inwoners)
(556,7) en provinciale (455,9) gemiddelde en het gemiddelde
556,7
554,9
per 10.000 inwoners) in vergelijking met het Nederlandse
455,9
437,5
van de regio Arnhem/Nijmegen (554,9). De criminaliteit is
357,7 308,9
daarentegen relatief hoger vergeleken met de gemiddeldes van de regio Achterhoek (308,9) en De Liemers (357,7). Ook ten 154,7
opzichte van omliggende gemeenten zijn er in Doesburg relatief
42,3
veel misdrijven, alleen Arnhem (839,4) en Rheden (444,5) ‘scoren’ hoger dan Doesburg. Met name het aantal vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde is relatief groot in
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Doesburg (154,7). Doesburg scoort op dit vlak het hoogste ten opzichte van de Nederlandse, provinciale en regionale gemid-
47,8
60,2
61,3
69,1
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
Nederland
Figuur 57 Criminaliteit (CBS, 2016)
deldes en de omliggende gemeenten (figuur 57). 10,4
6
6,0
Figuur 58 Verkeersongevallen (per 1000 inwoners) ABF Research, 2017
7,3
Nederland
Provincie Gelderland
Rheden
Renkum
Montferland
Duiven
Doetinchem
Bronckhorst
7,8
7,5
4,7 4,4
Zevenaar
5,4
Westervoort
5,9
4
Arnhem
én de omliggende gemeenten (figuur 58).
6
Rozendaal
king met de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes
6,7
6,3
De Liemers
7,8 6,6
Regio Achterhoek
heeft namelijk het laagste aantal verkeersongevallen in vergelij-
Regio Arnhem/Nijmegen
Doesburg is daarentegen wel relatief verkeersveilig. De gemeente
Doesburg
B
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
55
Kenmerk II: bereikbaarheid
Kenmerk III: Voorzieningen
Doesburg is gelegen langs de Gelderse IJssel en de Oude IJssel.
Qua basisvoorzieningen, zoals de huisarts en de supermarkt
De belangrijkste verkeersaders voor Doesburg zijn de N317
heeft Doesburg een gemiddeld tot goed voorzieningenaanbod
en de N338. Deze N-wegen lopen om de gemeente heen.
op nabije afstand. Voor wat meer hoogwaardige voorzieningen,
Daarnaast is Doesburg met de auto, via de A12 (ten zuiden) en
zoals voortgezet onderwijs en ziekenhuizen geldt dat deze in
de A348 (ten westen), goed te bereiken. Dit wordt ook zichtbaar
Doesburg niet aanwezig zijn en op verdere afstand liggen.
uit de korte gemiddelde afstand tot een oprit van een hoofd•
verkeersweg (1,2 km). Hoewel dit gemiddeld gezien redelijk
Met 3 scholen in het basisonderwijs heeft Doesburg relatief
in lijn is met de omliggende gemeenten, is het korter dan het
weinig scholen in vergelijking met het Nederlandse, provin-
regionale, provinciale en landelijke gemiddelde. Ter nuancering
ciale en regionale gemiddelde. Ook ten opzichte van omlig-
moet wel worden opgemerkt dat de A348 doordeweeks een
gende gemeenten is dit relatief het laagste aantal. Doesburg
drukke weg is (gemiddeld 20.000-30.000 motorvoertuigen per
heeft daarnaast geen scholen in het voortgezet onderwijs en
week voor werk). De N-wegen zijn daarentegen wel een stuk
‘scoort’ ook op dit vlak het laagste (figuur 61). De gemid-
rustiger (gemiddeld <12.500 motorvoertuigen per week voor
delde afstand tot het voortgezet onderwijs is in Doesburg
werk).
daardoor relatief groot (5,7 km) in vergelijking met de
62)
Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes. Ook van Doesburg is minder goed te bereiken met het openbaar vervoer.
alle omliggende gemeenten ‘scoort’ Doesburg, samen met
Zo is het dichtstbijzijnde treinstation 6,4 km van Doesburg
Bronckhorst, het hoogste. De gemiddelde afstand tot het
vandaan en ‘scoort’ de gemeente hiermee het hoogste van
basisonderwijs is relatief laag en gemiddeld ten opzichte van
alle omliggende gemeenten. Ook is de afstand groter dan de
de Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes, én
Nederlandse, provinciale en regionale gemiddeldes (figuur 59).
omliggende gemeenten (figuur 62).
Ter illustratie: vanuit Arnhem is Doesburg binnen een half uur
•
De gemiddelde afstand tot het ziekenhuis is in Doesburg
met de auto te bereiken. Met het openbaar vervoer duurt het 50
relatief groot (6,9 km) in vergelijking met de Nederlandse,
minuten om van Arnhem naar Doesburg te komen. Belangrijke
provinciale en regionale gemiddeldes. Van de omlig-
noot is dat de tijd om naar en van een bus- en treinstation te
gende gemeenten ‘scoren’ alleen Bronckhorst (7,8 km),
reizen nog bovenop deze 50 minuten komen.
Montferland (7,6 km) en Renkum (7,1 km) minder goed.
63)
De gemiddelde afstand tot de huisartsenpraktijk (0,9 km) is dan weer relatief laag en gelijk aan het Nederlandse gemid-
Gemiddelde afstand tot oprit hoofdverkeersweg (km) (2017) Gemiddelde afstand tot treinstations totaal (km) (2018)
delde. Alleen de gemeente Westervoort ‘scoort’ op dit vlak beter (figuur 60).
6,4 4,9
4,7 3,5
1,2
1,6
3,9
3,4
1,2
1,5
•
De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt is in Doesburg relatief laag (0,6 km) vergeleken met de
1,6
1,8
Provincie Gelderland
Nederland
Nederlandse en regionale gemiddeldes. Samen met Westervoort ‘scoort’ Doesburg op dit vlak zelfs het beste van alle omliggende gemeenten. Ook de gemiddelde afstand
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Regio Achterhoek
De Liemers
Figuur 59 CBS, 2017, 2018
tot het zwembad (2 km) en een hotel (1,6 km) is vergeleken met de Nederlandse en regionale gemiddeldes relatief laag. Op beiden vlakken ‘scoren’ slechts twee omliggende gemeenten beter. De afstand tot een Doesburgs café is gemiddeld (1,2 km) in vergelijking met de Nederlandse en regionale gemiddeldes, én omliggende gemeenten. De gemiddelde afstand tot een restaurant is daarentegen relatief groot vergeleken met de Nederlandse en regionale gemiddel-
62) Provincie Gelderland, Atlas Gelders Verkeer 63) Google Maps
des. Bij de meeste omliggende gemeenten ligt de gemiddelde afstand tot een restaurant onder de 1 km (tabel 11).
B
B
Profiel van Doesburg
56
•
Doesburg heeft een gemiddeld aantal grote supermarkten binnen 1 km. Dit aantal is wel lager dan het Nederlandse
Scholen basisonderwijs (per 10.000 inwoners) (2018-2019) Vestigingen voortgezet onderwijs (per 10.000 inwoners) (2017-2018) 4,9
gemiddelde en het gemiddelde van de regio Arnhem/ Nijmegen, maar vergelijkbaar met de regio Achterhoek en De Liemers. Het aantal cafés binnen 1 km is daarentegen
3,2
0,9
gemiddelde is wederom vergelijkbaar met De Liemers. Het Nederlandse gemiddelde en het gemiddelde van de regio Arnhem/Nijmegen. Het aantal restaurants binnen 1 km is
3,7
2,6
wel lager dan het gemiddelde van de regio Achterhoek. Het aantal Doesburgse cafés binnen 1 km is veel lager dan het
4,2
3,8
0,9
0,9
0,8
0,9
0,0 Doesburg
Regio Regio Arnhem/ Achterhoek Nijmegen Figuur 61 DUO, 2017-2019
De Liemers
Provincie Gelderland
Nederland
ook lager dan het Nederlandse gemiddelde en het gemiddelde van de regio Arnhem/Nijmegen, maar veel hoger dan het aantal van de regio Achterhoek en De Liemers (tabel 12).
Gemiddelde afstand tot school basisonderwijs (km) (2016) Gemiddelde afstand tot school voortgezet onderwijs (km) (2016) 5,7
Gemiddelde afstand tot ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek) (km) (2018) Gemiddelde afstand tot huisartsenpraktijk (km) (2016)
3,3
3
2,7
2,4
6,9 5,6
5,6
5
4,8
0,9
1,0
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Figuur 60 CBS, 2016, 2018
1,4
Regio Achterhoek
1,1 De Liemers
4,3
1,1 Provincie Gelderland
0,9 Nederland
0,7
0,7
Doesburg
Regio Arnhem/ Nijmegen
Figuur 62 CBS, 2016
0,8
Regio Achterhoek
0,8 De Liemers
2,4
0,7
0,7
Provincie Gelderland
Nederland
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
57
Gemiddelde afstand tot grote supermarkt (km)
Gemiddelde afstand tot café e.d. (km)
Gemiddelde afstand tot res taurant (km)
Gemiddelde afstand tot hotel e.d. (km)
Gemiddelde afstand tot zwembad (km)
Doesburg
0,6
1,2
1,1
1,6
2
Arnhem
0,8
1,2
0,7
2,7
2,8
Bronckhorst
1,8
1,8
1,2
2,9
5,4
Doetinchem
0,8
1,5
0,9
2,6
3,4
Duiven
1,1
1,2
0,9
3
4,2
Montferland
0,9
0,9
0,9
1,2
2,3
Renkum
1
2,4
0,6
1,7
1,8
Rheden
0,8
1
0,6
2,4
4,5
Rozendaal
1,3
1,2
0,9
0,9
2,9
Westervoort
0,6
0,8
0,9
2,4
1,1
Zevenaar
1,1
1
1,1
2,6
4,5
Regio Arnhem/Nijmegen
0,9
1,1
0,8
2,4
2,9
Regio Achterhoek
1,3
1,3
1
3
4
De Liemers
1
1,1
1
2,5
3,3
Nederland
0,9
1,2
0,8
2,5
3,3
Tabel 11
CBS, 2019
Aantal grote supermarkten binnen 1 km
Aantal cafés e.d. binnen 1 km
Aantal restaurants binnen 1 km
Doesburg
1,4
1,3
4,6
Arnhem
2,3
7,6
11,3
Bronckhorst
1
0,6
2,1
Doetinchem
1,4
1,8
3,3
Duiven
1,1
0,5
1,6
Montferland
1,6
1
3,1
Renkum
1,3
0,3
3,8
Rheden
2,3
2,2
4,8
Rozendaal
0,2
0,6
1,3
Westervoort
1,5
1,1
1,8
Zevenaar
1,1
2,1
3,6
Regio Arnhem/Nijmegen
1,7
4,4
7
Regio Achterhoek
1,3
1,7
2,9
De Liemers
1,3
1,5
2,8
Nederland
1,9
4,6
9,2
Tabel 12
CBS, 2019
B
Profiel van Doesburg
58
4.6
Ecologie en duurzaamheid
Voor ecologie en duurzaamheid is gekeken naar de hernieuwbare energie (I), de energielabels van de woningen (II) en de duurzaamheidsdoelen (III).
Kenmerk I: Hernieuwbare energie
Kenmerk II: Energielabels woningen
Doesburg scoort op het gebied van duurzaamheid beneden
Doesburg heeft wel relatief veel woningen met het energie-
gemiddeld in vergelijking met de regionale, provinciale en
label A, B of C. Het aandeel woningen met energielabel A of B
Nederlandse gemiddeldes én de omliggende gemeenten. Dit
is vergelijkbaar met de Nederlandse, provinciale en regionale
geldt voor zowel het aandeel hernieuwbare energie, elektriciteit
gemiddeldes, maar hoger dan de meeste omliggende gemeen-
(incl. zonnepanelen en wind) als warmte (figuur 63 en 64).
ten (figuur 65). In het centrum, met relatief veel historische panden, is het vaak lastig om aanpassingen aan de woning te doen vanwege regelgeving voor monumenten. Daar hebben
16,9%
energielabel. Ook ten opzichte van de kleinste 42 gemeenten van Nederland scoort Doesburg op dit vlak benedengemiddeld. Doesburg heeft van al deze gemeenten het laagste percentage 5,8%
7,1%
9,5%
6,8%
8,0%
13,2%
16,9% 9,6%
14,1%
10,2%
Veel van de woningcorporatiewoningen hebben een zeer hoog
8,8%
Regio Achterhoek
De Liemers
Provincie Gelderland
42%
Nederland
Figuur 63 RWS-KMO, 2017
18%
8,5%
Provincie Gelderland
2,2%
4,1%
8,0% 2,7%
De Liemers
3,3%
6,7%
8,0%
Figuur 64 RDW, 2017
Regio Achterhoek
4,1%
3,6%
Regio Arnhem/ Nijmegen
7,4%
Doesburg
Nederland
9% 5%
7%
Woningen met energielabel G
Woningen met energielabel C
Woningen met energielabel B
Woningen met energielabel A+
Woningen met energielabel A
0%
8%
Figuur 65 Energielabels woningen. Telos, 2018
2,4%
1,3%
1,3%
10,5%
16,9%
16,9%
Percentage hernieuwbare energie totaal Percentage hernieuwbare elektriciteit, opgewekt via zonnepanelen Percentage hernieuwbare elektriciteit, opgewekt via wind op land en zon
1%
Woningen met energielabel A++
10%
Woningen met energielabel F
Regio Arnhem/ Nijmegen
tage hernieuwbare elektriciteit.
Woningen met energielabel E
Doesburg
hernieuwbare energie en warmte en het één-na-laagste percen-
Woningen met energielabel D
10,5% 6,1%
de woningen relatief gezien vaker een slechter energielabel.
1,7%
1,8%
1,3%
8,2%
Hernieuwbare energie Hernieuwbare elektriciteit Hernieuwbare warmte
1,3%
B
Nota van Bevindingen ten behoeve van de Toekomstvisie Doesburg
59
Kenmerk III: Duurzaamheidsdoelen
aangegeven percentage is de mate waarin de gemeente voldoet
In 2015 heeft de Verenigde Naties 17 doelen voor duurzame
aan de maximale haalbare doelstelling (100%).
ontwikkeling vastgesteld. De VNG heeft de vertaling van De Global Goals in het gemeentelijk beleid onderzocht. Een aantal
Doesburg ‘scoort’ op alle doelen lager dan het Nederlandse
doelen gaat ook specifiek over ecologie en duurzaamheid. Hoe
gemiddelde. Op het gebied van ‘Klimaatverandering’ scoort
Doesburg hierop ‘scoort’ staat hieronder weergegeven.