CConstaterende datDinkelland
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027 Dinkelland definitief

Commissie Sociaal Domein & Bestuur 3 november 2026, gemeente DinkellandBij agendapunt: 3: Voorstel inzake vaststellen begroting 2027 gemeente Dinkelland49.732 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 6

• We behouden het laagdrempelig contact met de kernen via buur(t)man en -vrouw waarbij we hun rol professionaliseren; via het kernwethouderschap blijven we ook bestuurlijk in verbinding. • We verkennen hoe we initiatieven uit de samenleving die bijdragen een leefbare en zorgzame dorpen kunnen ondersteunen in subsidieondersteuning, kennis en netwerk. • We optimaliseren interne bewustwording voor gebiedsgericht werken, en het proces MijnDinkelland 2040! • We continueren het leefbaarheidsfonds voor het ondersteunen van initiatieven uit de samenleving die de leefbaarheid versterken. 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 56 54. Dienstverlening aan inwoners die laagdrempelig is en voor de inwoners dichtbij • We werken vanuit de principes ‘ja, tenzij’ en ‘hoe kan het wel’. • We verbeteren de digitale toegang voor inwoners, ondernemers en organisaties. • We zorgen voor duidelijke en begrijpelijke taal in brieven, besluiten, gesprekken en digitale communicatie. • We informeren inwoners, ondernemers en initiatiefnemers tijdig en geven hen terugkoppeling. • We onderzoeken waar persoonlijk contact in of nabij de kernen meerwaarde heeft. • Waar mogelijk vereenvoudigen we veelgebruikte processen. • We verbinden dienstverlening sterker met gebiedsgericht werken, zodat we beter aansluiten bij wat lokaal nodig is. 55.

Een efficiëntere, zakelijkere (mens- en resultaatgerichte) en wendbare ambtelijke organisatie (Noaberkracht) • We geven invulling aan de taakstellende bezuiniging en we treffen maatregelen om die daadwerkelijk te realiseren. • We sturen scherper op koers, prioriteiten en resultaten, zodat duidelijk is wat wel en niet wordt gedaan. • We maken de organisatie wendbaarder zodat Noaberkracht sneller kan inspelen op wat inwoners, samenleving en bestuur nodig hebben. • We versterken het strategisch vermogen door ontwikkelingen, kennis en keuzes beter met elkaar te verbinden. • We investeren in medewerkers en organisatieontwikkeling: de juiste mensen aantrekken, mensen op de juiste plek inzetten en ontwikkeling en zelforganisatie stimuleren. • We versterken opgavegericht en gebiedsgericht werken, waarbij integraal wordt gewerkt vanuit concrete gewenste resultaten. • We professionaliseren project- en programmatisch werken met centrale coördinatie. • We ontwikkelen het personeelsbeleid door met gerichte aandacht voor duurzame inzetbaarheid, vitaliteit, ontwikkeling en loopbaan- en levensfasen. • We stimuleren datagedreven werken en sturen, zodat informatie beter en integra- ler wordt gebruikt voor besluiten en uitvoering. • We versterken de digitale weerbaarheid.

• We zetten AI gericht in voor beleid, communicatie en bedrijfsvoering, waarbij het gebruik verantwoord én aantoonbaar moet zijn. 56. De vermindering van onze eigen regels • We inventariseren welke eigen regels en processen initiatieven onnodig belemme- ren en waar lokale beleidsruimte kan worden benut. • We toetsen risicogericht: eenvoudiger waar het kan en zorgvuldig waar het moet. • We gebruiken veelvoorkomende knelpunten uit de praktijk om regels en werkwij- zen structureel te verbeteren. • We onderzoeken hoe inwonersinitiatieven op initiatief- en kernniveau passend en mogelijk structureel kunnen worden ondersteund. • We bekijken of beschikbare middelen eenvoudiger en duidelijker kunnen worden ingezet. • We hanteren duidelijke criteria voor ondersteuning en financiering. • We communiceren in begrijpelijke taal over voorwaarden, beoordelingen en be- sluiten. 57. Toepassing van de MKB-toets, waarbij ondernemers worden geraadpleegd als nieuwe wet- en regelgeving belangrijke gevolgen voor het MKB heeft • We betrekken ondernemers(verenigingen) actief bij relevante beleidsvoornemens. • We blijven gebruik maken van lopende gespreksstructuren en reguliere contact- momenten, zodat ondernemersbelangen op passende en effectieve wijze worden meegewogen. 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 57 58.

Een open houding voor (intensievere) samenwerking met de gemeenten in Noordoost-Twente • We zetten bestaande samenwerking voort waar deze duidelijke meerwaarde heeft. • We trekken gezamenlijk op bij opgaven zoals klimaat, landelijk gebied, sociaaleco- nomische structuurversterking en veiligheid. • We kijken actief naar kansen voor verdere of intensievere samenwerking. • We wegen nieuwe samenwerkingsmogelijkheden eerst bestuurlijk af op nut, nood- zaak en meerwaarde. • We breiden de ambtelijke inzet pas uit wanneer daar bestuurlijk voor is gekozen. 60. Werken op basis van vertrouwen, richting inwoners, ondernemers, het college en elkaar • We benutten de kracht van twee gemeenten en één ambtelijke organisatie met oog voor de lokale identiteit en bestuurlijke context. • We versterken het ambtelijk vakmanschap en het bestuurlijk-ambtelijk samenspel verder. • We werken vanuit de bedoeling van regels, met behoud van de noodzakelijke zorgvuldigheid. • We formuleren bestuurlijke opdrachten scherper op doel, resultaat, capaciteit en risico’s. • We creëren structureel ruimte voor reflectie en leren tussen bestuur en organisa- tie. • We nemen individuele belangen serieus en wegen deze zorgvuldig af tegen het algemeen belang. • We zorgen dat bestuur en organisatie zichtbaar, aanspreekbaar en laagdrempelig zijn. 61.

De jaarlijkse evaluatie van dit raadsakkoord, ter voorbereiding op de perspec- tiefnota • We organiseren jaarlijks, voorafgaand aan de perspectiefnota, samen met de griffie een raadsavond. • We bespreken tijdens deze raadsavond de voortgang en actualiteit van het raadsakkoord. • We geven de raad de gelegenheid om aan te geven waar bijsturing of extra aandacht nodig is. • We nodigen de raad uit om inhoudelijke input en aandachtspunten mee te geven voor de perspectiefnota. • We betrekken deze input bij de voorbereiding en verdere uitwerking van de perspectiefnota. WAT MAG HET KOSTEN? (bedragen x € 1.000) Inc.

2027 2028 2029 2030 Invulling en uitwerking Gebiedsgericht Werken 200 0 0 0 0 Voortzetten van het proces MijnDinkelland2040! Dorpsra- den hierin blijvend faciliteren 100 0 0 0 0 Cofinanciering provincie 150 0 0 0 0 Voortzetten leefbaarheidsfonds voor ondersteuning van initiatieven uit de samenleving die leefbaarheid versterken 100 0 0 0 0 Inventariseren waar eigen regels of processen onnodig belemmeren 50 0 0 0 0 Totaal 600 0 0 0 0 ONTWIKKELINGEN | Begroting 2027: overzicht baten en lasten Verkiezingen Programma Bestuur, organisatie en dienstverlening * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo Op woensdag 17 maart 2027 vinden de gecombineerde verkiezingen plaats voor de | Bestuur | 2.073 | 0 | -2.073 Provinciale Staten en de Waterschappen. Op de verkiezingsavond vinden op elk stem | - | Burgerzaken | 1.041 | 697 | -344 bureau twee tellingen plaats, waarvoor extra stembureauleden en tellers nodig zijn om | Beheer overige gebouwen en gronden | 2.311 | 644 | -1.667 de telling correct te laten verlopen. | Overhead | 11.512 | 0 -11.512 Samenkracht en burgerparticipatie | 200 | 0 | -200 Paspoortpiek | Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 17.136 | 1.340 | -15.796 Sinds 9 maart 2014 zijn paspoorten en identiteitskaarten in plaats van 5, 10 jaar geldig.

| Mutaties reserves | 957 | 485 | -473 Dit heeft in de jaren 2014 t/m 2018 geleid tot een jaarlijkse piek in de aanvraag van | Mutaties reserves | 957 | 485 | -473 paspoorten in het voorjaar en de zomer. Deze pieken herhaalt zich nu 10 jaar later, | Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 18.094 | 1.825 | -16.269 omdat de identiteitsbewijzen weer zijn verlopen. Ook in 2027 en 2028 zorgt deze piek nog voor ruim 2.500 extra aanvragen per jaar. De extra legesopbrengsten zetten we in om de dienstverlening mogelijk te maken. | Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken Bedragen x €1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma Bestuur, organisatie en dienstverlening | 18.061 | 26.201 | 18.094 | 16.227 | 16.025 | 16.276 58 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 59 PROGRAMMA FINANCIËN IN MEERJARENPERSPECTIEF PORTEFEUILLEHOUDER(S) Wethouder Richard de Way ALGEMEEN Het bestuur van onze gemeente wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. In de gemeenteraad zitten 21 inwoners uit onze ge- meente. De zetelverdeling is als volgt: Lokaal Dinkelland acht zetels, CDA zes zetels, VVD vier zetels, BBB twee zetels en Pro Dinkelland één zetel. Het college van Burge- meester en Wethouders wordt naast de burgemeester gevormd door drie wethouders.

Voor onze inwoners willen we goed inzichtelijk maken wat we als bestuur van de gemeente Dinkelland doen en waar we het gemeenschapsgeld voor inzetten. Onze gemeentelijke begroting moet in evenwicht zijn. Gemeenschapsgeld genereren wij via de algemene uitkering van het gemeentefonds en door het heffen van gemeentelijke belastingen. Ons uitgangspunt is dat we de lokale lasten zo laag en stabiel mogelijk willen houden. We houden oog voor een gezonde balans tussen de hoogte van de lokale lasten, onze begrotingspositie en onze investeringen. De uitvoering van het gemeentelijke beleid wordt gedaan door onze uitvoeringsor- ganisatie Noaberkracht Dinkelland Tubbergen. Noaberkracht is een samenwerkings- verband met de gemeente Tubbergen. Er zijn ook maatschappelijke opgaven die om een aanpak vragen die de grenzen van individuele gemeenten overstijgt. In dat geval vinden we het belangrijk om samen te werken met de juiste partners. Op inhoudelijke thema’s zullen wij de bestaande samenwerking binnen de provincie Overijssel, regio Twente, Noordoost-Twente en met de gemeente Tubbergen voortzetten. WAT WILLEN WE BEREIKEN? 59. Het verantwoord omgaan met financiële middelen, waarbij het uitgangspunt is om de lokale lasten betaalbaar te houden.

WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? • We zorgen voor een (meerjaren)begroting die structureel en reëel in evenwicht is en we zorgen ervoor dat de financiële middelen worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn; • Om onze grootste inkomstenbron (Algemene Uitkering) optimaal te houden zorgen we ervoor dat we onze eigen belastingcapaciteit voldoende blijven benutten; • We realiseren ambities maar houden ook balans voor een gezonde financiële positie met een voldoende reservepositie en weerstandsvermogen; • We werken verder aan een efficiënte en effectieve P&C cyclus en een transparan- te en goed controleerbare financiële gemeentelijk huishouding; • Een verantwoorde lokale lastendruk is uitgangspunt waarbij we vasthouden aan 100% kostendekkende tarieven voor afval en riool en waarbij we kiezen voor een trendmatige groei van de OZB opbrengst die gebaseerd is op het volgen van minimaal de inflatie. WAT MAG HET KOSTEN? Geen specifieke extra inzet van middelen noodzakelijk. ONTWIKKELINGEN Prijsindexatie/Inflatie We houden in de (meerjaren)begroting rekening met een jaarlijkse stijging van de lo- nen de prijzen. Dit doen we door stelposten op te nemen in afwachting van de werkelij- ke stijgingen van zowel de lonen als de prijzen. Gezien de omvang van de stijging van de lonen en de prijzen is en blijft het afwachten of gemeenten hiervoor in voldoende mate worden gecompenseerd.

(Krapte op de) Arbeidsmarkt Daarnaast merken we momenteel dat niet altijd alle projecten tijdig volgens planning kunnen worden uitgevoerd vanwege de krapte op de arbeidsmarkt, en worden we geconfronteerd met soms extreme lange levertijden van materialen e.d. Ook dit speelt door onze hele begroting heen variërend van het invullen van vacatures en het inhuren van personeel tot aan de lange levertijden van materialen e.d. Gemeentefonds | De financiering van dure casussen vraagt om landelijke risicodeling, passend bij In de berekening van het accres (de groei) Gemeentefonds in de Miljoenennota 2027 | de uitzonderlijke aard en omvang van zulke trajecten. Het VNG-bestuur adviseerde en de Septembercirculaire 2026 is voor het jaar 2029 en voor het jaar 2031 een fout | daarom de motie over te nemen. Landelijke risicodeling voor dure casussen is echter gemaakt. Dit heeft ook invloed op het accres in het tussenliggende jaar 2030. In een | geen oplossing voor het grote financiële tekort van alle gemeenten samen. Met de fors brief aan de | Tweede Kamer corrigeert minister Heinen de cijfers. . De accrestranche | gestegen uitgaven in de jeugdzorg en de beoogde | bezuinigingen vanaf 2028 is er geen 2029 gemeentefonds wordt daardoor 47 miljoen euro lager. De accrestranche 2030 | speelruimte om dure casussen onderling te verevenen. Een rechtvaardige financiering

gemeentefonds wordt er 3 miljoen euro lager door en de accrestranche 2031 gemeen | -van de jeugdzorg blijft daarom prioriteit 1. tefonds wordt er 52 miljoen euro lager door. Begroting 2027: overzicht baten en lasten Financiering jeugdzorg | Programma Financiën in meerjarenperspectief * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo Tijdens het VNG-jaarcongres in september 2026 deed premier Jetten de expliciete | Treasury | -847 | 998 | 1.845 toezegging dat het Rijk de kosten voor de jeugdzorgtaken zal blijven dragen. Hij gaf | OZB woningen | 262 | 4.784 | 4.522 daarbij aan: “Het is de taak van gemeenten om de jeugdzorg doelmatig te organiseren, | OZB niet-woningen | 186 | 3.390 | 3.204 maar het is en blijft ook de taak van het Rijk om de kosten te dragen voor die taken | Belastingen overig | 43 | 35 | 8 en middelen.” De financiële uitwerking hiervan en de gevolgen van het aankomende | Algemene uitkeringen en overige uitkeringen gemeentefonds | 0 | 54.205 | 54.205 advies van de commissie-Van | Ark worden meegenomen in de voorjaarsbesluitvorming Overige baten en lasten | 1.092 | 1 | -1.091 2027 aldus premier Jetten.

Economische promotie | 0 | 811 | 811 Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 737 | 64.224 | 63.487 Landelijk vangnet dure jeugdzorgcasussen Mutaties reserves | 0 | 200 | 200 Uitzonderlijk kostbare jeugdzorgcasuïstiek kan een onevenredig groot beslag leggen Mutaties reserves | 0 | 200 | 200 op de gemeentelijke begroting. Gemeenten vinden daarom dat een landelijk vangnet Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 737 | 64.424 | 63.687 nodig is, zodat het financiële risico niet uitsluitend bij individuele gemeenten en regio’s ligt. Op de | Algemene Ledenvergadering van de Vereniging van Nederlandse gemeen | - ten van 30 september 2026 namen gemeenten met 96,77 % een motie aan die het | Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken Rijk oproept te komen met een zogenaamde vangnetregeling. Gemeenten voelen | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting zich verantwoordelijk voor jeugdigen en gezinnen die intensieve ondersteuning nodig | Bedragen x €1.000 | Rekening 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 hebben, maar hebben onvoldoende mogelijkheden om op de kosten van dergelijke | Programma Financiën in casussen te sturen. Daardoor kan 1 uitzonderlijk duur hulptraject andere voorzieningen | meerjarenper-spectief | 8.041 | 4.982 | 737 | 1.808 | 3.124 | 4.642

en preventieve activiteiten onder druk zetten. Dure casuïstiek verhoogt financiële druk op gemeenten. 60 5. Paragrafen LOKALE HEFFINGEN | Onroerendezaakbelasting (ozb) De lokale heffingen zijn een belangrijke bron van inkomsten voor de gemeente. Met | De tarieven worden aangepast om in 2027 een meeropbrengst van 3,5% te realiseren deze inkomsten kan de gemeente een deel van haar taken uitvoeren. De lokale heffin | -(exclusief areaaluitbreiding van de woningen en areaalinkrimping van de niet-wonin | - gen worden vooral door burgers maar ook door bedrijven betaald. | gen). Daarvan betreft 2,5% een inflatiecorrectie (indexcijfer CBS). Deze paragraaf geeft inzicht in: | Afvalstoffenheffing • | de geraamde inkomsten; | De afvalstoffenheffing bestaat uit een basistarief en daarnaast wordt per lediging van • | het beleid voor lokale heffingen; | de restafvalcontainer (grijs) of per gebruik van een verzamelcontainer een tarief in re | - • | de opbouw en kostendekkendheid van de tarieven; | kening gebracht. Voor de afvaltarieven wordt gestreefd naar 100% kostendekkendheid. • | de lokale lastendruk; | De kosten die we maken voor de afvalinzameling en -verwerking worden doorberekend • | het kwijtscheldingsbeleid.

| in de tarieven. De tarieven voor de lediging van een restafvalcontainer dan wel gebruik In de begroting worden de beleidskeuzes, opbrengsten en tarieven toegelicht. In de | van een verzamelcontainer zijn jaren gelijk gebleven, maar worden gelet op de stijgen | - jaarrekening wordt verantwoording afgelegd over de gerealiseerde opbrengsten en de | de kosten dit jaar verhoogd. Het basistarief stijgt ook met € 37,75 naar € 191,75. afwijkingen ten opzichte van de begroting. Rioolheffing Overzicht belastingopbrengsten begroting 2027 | Uitgangspunt is dat de tarieven van de rioolheffing kostendekkend zijn. De tarieven blijven gelijk aan 2027 en bedragen € 313,20 . Soort heffing/belasting | Rekening | Begroting | Begroting (bedragen x €1.000) | 2025 | 2026 | 2027 Onroerendezaakbelastingen | 7.733 | 7.906 | 8.151 | BIZ-belasting Afvalstoffenheffing | 2.164 | 2.512 | 2.739Er dient een nieuwe verordening BIZ voor Ootmarsum te worden vastgesteld. De Rioolheffingen | 3.637 | 3.833 | 3.971 | tarieven worden daarin voor de gehele periode van 5 jaar (20272031) vastgelegd. De Toeristenbelasting | 693 | 728 | 716 | hoogte van de aanslag is alleen afhankelijk van de WOZ-waarde(ontwikkeling). De Forensenbelasting | 91 | 120 | 95opbrengsten van deze heffing worden in de vorm van een subsidie uitgekeerd aan de Precariobelasting | 34 | 30 | 35 | Stichting BIZ Ootmarsum.

BIZ-belasting (Ootmarsum) | 85 | 86 | 97 Totaal | 14.437 | 15.215 | 15.804Precariobelasting De tarieven voor de precariobelasting blijven ongewijzigd. Bestaand beleid ten aanzien van de lokale heffingen | Toeristenbelasting Voor het belastingjaar 2027 gelden de volgende uitgangspunten voor de gemeentelijke | De tarieven toeristenbelasting zijn in 2026 verhoogd. Daarbij is ook de indeling van de belastingen en tarieven: | verschillende accommodaties gewijzigd zodat deze aansluiten bij de definities in het 61 beleid ‘Buitengebied met kwaliteit’. In het adviesvoorstel toeristenbelasting is geadvi | - seerd om de tarieven voor 2027 gelijk te houden aan de verhoogde tarieven voor 2026. | Opbrengsten onroerendezaakbelastingen (in €) | 2026 | 2027 Het standaard bedrag voor een overnachting blijft € 1,75, het tarief voor groepsaccom | -Woning eigenaar | 4.549.000 | 4.770.000 modaties, kampeerboerderijen en recreatiewoningen € 1,20 en voor vaste en mobiele | Niet-woning eigenaar | 2.046.000 | 2.054.000 kampeermiddelen € 0,90.

| Niet-woning gebruiker | 1.312.000 | 1.327.000 Totale ozb-opbrengst (afgerond) | 7.906.000 | 8.151.000 Forensenbelasting Het tarief voor de forensenbelasting wordt geïndexeerd met 2,5% en stijgt daarmee | Afvalstoffenheffing van € 371,00 naar € 380,00 | Met de opbrengst van de afvalstoffenheffing worden de kosten gedekt van de inzame | - ling en –verwerking van huishoudelijk afval. Daarbij is uitgangspunt dat de kosten voor Leges | 100% worden gedekt door de heffing. Huishoudens betalen een basistarief en een va | - De legestarieven zijn maximaal kostendekkend. | riabel tarief voor het aanbieden van restafval (container)lediging. Het variabele bedrag is afhankelijk van het gebruik van ofwel: Onroerendezaakbelasting (ozb) | a. een container met een capaciteit van 240 liter, of De gemeente heft onroerendezaakbelastingen over binnen de gemeente gelegen | b. een container met een capaciteit van 140 liter, of onroerende zaken. Er zijn twee soorten: | c. een chipkaart bij gebruik van een verzamelcontainer (30 of 60 liter opening) voor • | een gebruikersbelasting van de gebruikers van niet-woningen (degene die – naar | bewoners van appartementen.

omstandigheden beoordeeld – een onroerende zaak die niet in hoofdzaak als woning dient, al dan niet krachtens eigendom, bezit, beperkt recht of persoonlijk | De kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijke afvalstoffen zijn in 2027 recht gebruikt); | aanzienlijk hoger dan in 2026. Dit komt o.a. door fors verhoogde overheidsheffingen • | een eigenarenbelasting van degene die van een onroerende zaak het genot heeft | zoals de nieuwe CO2-heffingen. Daar waar in de afgelopen jaren gekozen is voor | het krachtens eigendom, bezit of beperkt recht. | hanteren van dezelfde tarieven voor de ledigingen van een grijze container voor restaf | - • | De eigenarenbelasting geldt zowel voor woningen als niet-woningen. | val, dan wel het aanbieden bij een verzamelcontainer worden deze tarieven voor 2027 verhoogd. Dit past binnen het principe ‘de vervuiler betaalt. Voorgesteld wordt het ba | - De ozb-tarieven worden jaarlijks (opnieuw) bepaald aan de hand van twee factoren: | sistarief vast te stellen op € 191,76. De tarieven voor de ledigingen worden dan als volgt: a. de ontwikkeling de WOZ-waarden van de onroerende zaken in de gemeente en b. de gewenste ozb-opbrengst in het voorliggende begrotingsjaar.

| 1 extra container - lediging grijs 140 liter | € 6,80 Voor 2027 wordt uitgegaan van een opbrengststijging van 3,5%. Dit betekent dat de | 2 extra containers - lediging grijs 240 liter | € 11,66 tarieven worden aangepast aan de waardeontwikkeling van zowel woningen als | Chipkaart lediging verzamelcontainer (30 liter vulopening) | € 1,46 niet-woningen en rekening houdend met een meeropbrengst van 3,5% (exclusief | Chipkaart lediging verzamelcontainer (60 liter vulopening) | € 2,92 areaaluitbreiding van de woningen en areaalinkrimping van de niet-woningen) 62 Berekening kostendekkende afvalstoffenheffing (in €) | 2027 | Rioolheffingen Kosten taakveld(en) | 2.615.000Het beleid voor het beheer, het onderhoud en de vervanging van de riolering is vastge | - Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen | 304.000 | legd in het Water- en RioleringsProgramma 20252030 (WRP | 20252030). De riolering Netto kosten taakveld | 2.312.000wordt periodiek geïnspecteerd en op basis van de uitkomst van de inspectie wordt Toe te rekenen kosten | 2.312.000 | bepaald welke onderhouds- of vervangingsmaatregelen nodig zijn. De kosten voor de Overhead incl. (omslag)rente | 110.000riolering worden betaald uit de rioolheffing waarbij gestreefd wordt naar 100% kosten | - BTW | 316.000 | dekkendheid. De tarieven voor 2027 blijven gelijk aan die van 2026.

Totale kosten | 2.738.000 Opbrengst afvalstoffenheffing | 2.739.000 | Berekening kostendekkende rioolheffing (in €) | 2027 Dekkingspercentage | 100,0%Kosten taakveld(en) | 3.363.000 Inkomsten taakveld(en) exclusief heffingen | 0 Netto kosten taakveld | 3.363.000 Tarieven en opbrengst afvalstoffenheffing (in €) | 2026 | 2027 | Toe te rekenen kosten | 3.363.000 Basistarief (vast recht) | 154,00* | 191,76 | Overhead incl. (omslag)rente | 417.000 1 lediging restafvalcontainer (grijs) 240 liter | 10,60 | 11,66 | BTW | 163.000 1 lediging restafvalcontainer (grijs) 140 liter | 6,50 | 6,80 | Totale kosten | 3.943.000 1 lediging bij een verzamelcontainer via een chipkaart met een kleine opening | 1,35 | 1,46Opbrengst rioolheffing | 3.971.000 1 lediging bij een verzamelcontainer via een chipkaart met een grote opening | 2,70 | 2,92Dekkingspercentage | 100,7 % Opbrengsten afvalstoffenheffing (basistarief + ledigingen) | 2026 | 2027 Raming opbrengst basistarief (vast recht) | 1.978.000 | 2.129.000Tarieven rioolheffingen (in €) | 2026 | 2027 Raming opbrengst containers + chipkaarten ledigingen restafval | 534.000 | 610.000Rioolheffing gebruiker (tot 300 m³) | 313,20 | 313,20 Totaal (afgerond) | 2.512.000 | 2.739.000Meerverbruik per 100 m³ of een deel daarvan | 23,80 | 23,80 *Voorstel was € 180,00 door amendement gewijzigd naar € 154,00 | Agrarisch bedrijf | 360,80 | 360,80

(€ 26,00 per huishouden/aanslag vastrecht ten laste van voorziening). | Opbrengsten rioolheffingen | 2026 | 2027 Waterverbruik tot 301 m³: | 3.730.000 | 3.833.000 Voorziening afvalstoffenheffing | Aantal eenheden waterverbruik > 300 m³: | 43.000 | 76.000 Deze voorziening wordt gebruikt om schommelingen in de kosten op te vangen en een | Agrarisch tarief | 60.000 | 62.000 gelijkmatige ontwikkeling van de tarieven te bevorderen. De stand van de voorziening | Totale raming rioolheffing (afgerond) | 3.833.000 | 3.971.000 afvalstoffenheffing bedraagt per 1 januari 2027€120.000. | De bestaande voorziening gekoppeld aan het huidige WRP | bedraagt per 1 januari 2027 € 4.979.000. Deze voorziening wordt gebruikt om schommelingen in de kosten op te vangen en een gelijkmatige ontwikkeling van de tarieven te bevorderen.

63 Leges | Opbrengstraming BIZ-belasting Ootmarsum (in €) | 2026 | 2027 Leges kunnen worden geheven voor het gebruik van voor de openbare dienst be | - | Bij een WOZ-waarde van: stemde gemeentebezittingen of voor door de gemeente verstrekte diensten, bijvoor | - | € 100.000 of minder | 500 | 563 beeld het verstrekken van een paspoort of rijbewijs of het in behandeling nemen van | meer dan € 100.000 en minder dan € 200.001 | 615 | 692 een aanvraag voor een omgevingsvergunning bouwen. De leges worden in rekening | meer dan € 200.000 en minder dan € 300.001 | 730 | 821 gebracht bij de aanvrager. De tarieven zijn maximaal kostendekkend. Dit betekent dat | meer dan € 300.000 en minder dan € 750.000 | 845 | 951 de totale geraamde legesopbrengsten niet hoger mogen zijn dan de totale geraamde | € 750.000 of meer | 1.190 | 1339 kosten die samenhangen met de dienstverlening. Voor 2027 zullen de tarieven worden | Opbrengstraming BIZ-belasting Ootmarsum | 2026 | 2027 verhoogd met het inflatiepercentage van 2,5%.

| aantal aanslagen x € 500 | 9.000 | 10.134 aantal aanslagen x € 615 | 24.600 | 27.680 Bedrijven Investeringszone (BIZ) | aantal aanslagen x € 730 | 24.820 | 27.914 De ‘BIZ-bijdrage’ | is een directe belasting geheven ter bekostiging van activiteiten die | aantal aanslagen x € 845 | 13.520 | 15.216 zijn gericht op het bevorderen van leefbaarheid, veiligheid, ruimtelijke kwaliteit of een | aantal aanslagen x € 1.190 | 14.280 | 16.068 ander mede publiek belang in de openbare ruimte van de BI-zone. De BIZ-bijdrage | Raming (afgerond) | 86.220 | 97.012 wordt gedurende een periode van vijf jaar geheven ter zake van binnen de BIZ-zone gelegen onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen. De BIZ-bijdrage | Precariobelasting wordt geheven van degene, die op 1 januari van het betreffende kalenderjaar gebruik | Deze directe belasting wordt geheven voor het hebben van voorwerpen onder, op of maakt van de in de BI-zone gelegen onroerende zaak. Staat de onroerende zaak op 1 | boven voor de openbare dienst bestemde gemeentegrond. In Dinkelland wordt alleen januari van het betreffende kalenderjaar leeg, dan wordt de BIZ-belasting geheven van | precariobelasting geheven voor de horecaterrassen. Sinds 2025 wordt geen (tarief-) de eigenaar (degene, die van die zaak het genot heeft op basis van eigendom, bezit of |

onderscheid meer gemaakt tussen enerzijds de binnenstad van Ootmarsum en de beperkt recht). | overige terrassen in de gemeente en anderzijds tussen vaste terrassen en tijdelijke terrassen. De tarieven worden niet verhoogd c.q. geïndexeerd t.o.v. het belastingjaar De verordening BIZ Ootmarsum 2022-2026 is ingesteld tot en met 2026. In overleg | 2026. De tarieven respectievelijk de opbrengsten zijn als volgt. met de Stichting wordt een nieuwe BIZ-verordening vastgesteld voor de periode 2027- 2031. De tarieven zijn net zoals voor de BIZ 2022-2026 in overleg met de Stichting | Tarieven precariobelasting (in €) | 2026 | 2027 bepaald. De tarieven zijn afhankelijk van de WOZ-waarde van een object en gelden | Regulier terras | 14,15 | 14,15 voor de gehele looptijd (2027-2031) van de belastingverordening. Na het vaststellen | Opbrengstraming precariobelasting | 2026 | 2027 van de verordening wordt nog een draagvlakmeting gehouden. Indien het merendeel | Regulier terras | 30.250 | 35.000 van belastingplichtigen instemt met de BIZ, treedt de verordening ook daadwerkelijk | Totale raming precariorechten (afgerond) | 30.250 | 35.000 in werking. De opbrengst wordt in de vorm van subsidie beschikbaar gesteld aan de Stichting BIZ Ootmarsum.

64 Toeristenbelasting | Forensenbelasting Toeristenbelasting wordt geheven voor overnachtingen tegen betaling door personen | Deze belasting wordt geheven van natuurlijke personen die, zonder in de gemeente die niet in de Basisregistratie Personen van de gemeente Dinkelland zijn ingeschreven. | hoofdverblijf te hebben, er op meer dan negentig dagen van het belastingjaar voor zich De opbrengst is een algemeen dekkingsmiddel en is vrij besteedbaar. | of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar te houden. De forensenbelasting De belasting wordt geheven op basis van aangifte. De aangiften worden jaarlijks | is een algemeen dekkingsmiddel. Voor 2027 is besloten de tarieven te verhogen met steekproefsgewijs gecontroleerd. Bij de controles worden niet alleen de aangiften op | een inflatiepercentage van 2,5%.

juistheid en volledigheid gecontroleerd, maar worden de exploitanten - daar waar nodig – ook geadviseerd over een doelmatige opzet van de administratie, zodat zijn hun aan | -Tarieven forensenbelasting (in €) | 2026 | 2027 gifte correct, eenvoudig en snel kunnen invullen. De tarieven voor de toeristenbelasting | Forensenbelasting: vast bedrag per gemeubileerde woning | 371 | 380 zijn in 2026 verhoogd. Ook is de indeling van de verschillende accommodaties gewij | -Opbrengst forensenbelasting | 2026 | 2027 zigd zodat deze aansluiten bij de definities in het beleid ‘Buitengebied met kwaliteit’. | (verwacht) aantal aanslagen x € 380 | 120.000 | 94.900 Conform het adviesvoorstel toeristenbelasting | (https://www.dinkelland.nl/toeristenbe - | Raming (afgerond) | 120.000 | 94.900 lasting ‘Voorgenomen wijziging toeristenbelasting per 2026’) is ervoor gekozen om de tarieven voor 2027 gelijk te houden aan de in 2026 aanzienlijk verhoogde tarieven. De | Lokale lastendruk tarieven per overnachting zijn als volgt: | De lokale lastendruk geeft inzicht in de ontwikkeling van de gemeentelijke woonlasten voor huishoudens met en zonder eigen woning. Bij de berekening worden de volgende Tarieven toeristenbelasting (prijs per persoon per nacht in €) | 2026 | 2027 | heffingen betrokken: Standaardtarief (voor alle vormen van accommodaties met uitzondering van:) | 1,75 | 1,75• |

de onroerendezaakbelasting voor eigenaren van een woning; Groepsaccommodaties | 1,20 | 1,20 | • | de afvalstoffenheffing; Kampeerboerderijen | 1,20 | 1,20 | • | de rioolheffing. Recreatiewoningen en bungalows op een recreatieterrein | 1,20 | 1,20 Kampeermiddelen (vaste en mobiele) | 0,90 | 0,90 | Voor de berekening gelden de volgende uitgangspunten: Opbrengst toeristenbelasting (in €) | 2026 | 2027• | voor de afvalstoffenheffing: het basistarief en gemiddeld vier ledigingen van een a. Alle vormen van accommodaties met uitzondering van: | 277.000 | 251.000restafvalcontainer van 240 liter; b. Groepsaccommodaties, kampeerboerderijen, recreatiewoningen en | 173.000 | • | voor de rioolheffing: het gebruikerstarief voor een waterverbruik tot en met 300 m³; bungalows op een recreatieterrein | 168.000• | voor de onroerendezaakbelasting: een gemiddelde woningwaarde van € 448.000. c. Kampeermiddelen (vaste en mobiele) | 284.000 | 292.000 Raming toeristenbelasting (afgerond) | 729.000 | 716.000 *raming 2027 op basis van aanslagen zoals opgelegd voor het belastingjaar 2025.

65 De ontwikkeling van de lokale lastendruk in de gemeente Dinkelland is als volgt: verschil 2026-2027 | Aantal kwijtscheldingsverzoeken | Rekening 2025 | Begroting 2026 | Begroting 2027 Dinkelland | 2025 | 2026 | 2027 | Aanvragen: volledige afwijzing | 76 | 70 | 60 in € | in % OZB | €411,98 €420,22 | 434,93 | € 14,71 | 3,5% | Aanvragen: gedeeltelijke toewijzing | 3 | 5 | 5 Rioolrecht eigenaar | €298,30 | €313,20 | 313,20 | € 0,00 | 0,0% | Aanvragen: volledige toewijzing | 209 | 230 | 210 Afval | Totaal | 288 | 305 | 275 - vastrecht | €149,50 €154,00 | 191,75 | € 37,75 | 24,5% - 4 ledigingen restafval (240 liter) | €42,40 | €42,40 | 46,64 | €4,24 | 10,0% | Kwijtscheldingsbedragen | 2025 | 2026 | 2027 Totaal | €902,18 | €929,82 | 986,52 | €56,70 | 6,1%Raming kwijtschelding gemeentelijke belastingen | 105.000 en heffingen (in €) | 101.000 | 101.000 Werkelijke kwijtschelding gemeentelijke Zoals uit vorenstaande tabel blijkt neemt de lokale lastendruk voor een meerpersoons | - | belastingen en heffingen | 95.000 | 0 | 0 huishouden met een eigen woning (gemiddelde waarde € 448.000) ongeveer toe met | Verschil tussen werkelijke kwijtschelding en raming | 6.000 | 101.000 | 101.000 € 57,00.

Kwijtscheldingsbeleid Een belastingplichtige die niet in staat is, anders dan met buitengewoon bezwaar, de belastingaanslag geheel of gedeeltelijk te betalen te betalen kan om kwijtschelding verzoeken. Een verzoek om kwijtschelding wordt beoordeeld aan de hand van het inkomen en ver | - mogen van de belastingplichtige. Belastingplichtigen, die denken voor kwijtschelding in aanmerking te komen, kunnen gebruik maken van de mogelijkheid om door het ‘Inlich | - tingenbureau’ een geautomatiseerde toets te laten uitvoeren. Het Inlichtingenbureau verzamelt en beoordeelt dan de benodigde inkomens- en vermogensgegevens. De belastingplichtige hoeft deze gegevens daardoor in beginsel niet zelf aan te leveren. De gemeente Dinkelland verleent alleen kwijtschelding voor: • | afvalstoffenheffing, • | rioolheffing en • | onroerendezaakbelastingen. 66 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 67 WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOBEHEERSING INLEIDING De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft een indicatie in welke mate het vermogen van de gemeente Dinkelland toereikend is om financiële tegenval- lers op te vangen zonder dat het beleid moet worden aangepast. Door de financiële risico’s te beheersen en het weerstandsvermogen hierop af te stemmen, kan worden voorkomen dat elke nieuwe financiële tegenvaller dwingt tot bezuinigen.

RISICOBEHEERSING EN WEERSTANDSVERMOGEN Op 24 november 2020 is door de raad de Kadernota Integraal Risicomanagement en Weerstandsvermogen 2020 vastgesteld. Risicomanagement omvat alles wat we doen om risico’s, kansen en onzekerheden in beeld te brengen en te beheersen. Risicoma- nagement moet onze organisatie in staat stellen doelstellingen optimaal te realiseren. Dit impliceert prioriteiten stellen en sommige risico’s bewust accepteren. Daartoe is het noodzakelijk gedetailleerd inzicht te hebben in alle risico’s die samenhangen met alle gemeentelijke activiteiten en processen. De uitdaging is om binnen de organisatie het risicomanagement niet alleen onbewust onderdeel van ons werkproces te laten zijn maar risico’s en kansen en de wijze waarop we daarmee om willen gaan juist ook ex- pliciet en transparant te betrekken bij de realisatie van onze doelen als ook bij bestuur- lijke besluitvorming Hierbij is een voortdurende balans tussen de systeemwereld en de leefwereld van groot belang. Hierin is de belangrijkste uitdaging binnen de organisatie dat we deze twee werelden samenbrengen in wat gemeenten doen, hoe zij dat doen en hoe ze hierin omgaan met de samenleving en de kracht van de samenleving en de inwoners benutten.

Kortom: Nevenheid waar het kan, overheid waar het moet. Integraal risicomanagement kan hierin bijdragen door het in balans brengen/houden van deze twee werelden en daardoor een verbetering te bewerkstelligen in geprofessionaliseerde sturing en een verbeterde borging en bestendiging van de organisatie te creëren. Met deze kadernota zetten we een belangrijke stap in het versterken van risicomanagement, met als doel het bewust en verantwoord omgaan met risico’s door een open en transparante manier van samenwerken. Integraal risicomanagement is de nieuwe manier van denken over risico’s, kansen en onzekerheden. Het doel van deze integrale aanpak is het vergroten van het risicobe- wustzijn van organisatie en bestuur, zodat een goede en verantwoorde balans ontstaat tussen risico’s nemen en risico’s beheersen. Het continu organiseren van aandacht voor en het gesprek over risico’s vormt de basis van deze aanpak. Door regelmatig het gesprek te voeren - zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau - over (strategische) risico’s, ontstaat een gezamenlijk beeld. Niet door te zenden, te vertellen en voor te lichten, maar door te delen, te bespreken en de dialoog aan te gaan. De risicodialoog is een open gesprek met als doel het gezamenlijk bepalen van een constructieve risi- co-aanpak. Het gesprek en de communicatie over risico’s is een essentieel onderdeel

van integraal risicomanagement. Transparantie is hierbij het uitgangspunt. Risico’s kunnen financiële consequenties met zich meebrengen. De financiële gevol- gen van de risico’s worden periodiek tijdens de P&C-Cyclus inzichtelijk gemaakt in de paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. Naast financiële consequenties worden dan ook de impact van imagoschade en de impact op de realisatie van onze organisatiedoelstellingen gewogen. Het weerstandsvermogen kunnen we bepalen door onderstaande stappen te doorlopen: 1. Een inventarisatie van de risico’s (risicoprofiel); 2. Benodigde weerstandscapaciteit; 3. Beschikbare weerstandscapaciteit; 4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit. RISICOPROFIEL EN WEERSTANDSCAPACITEIT | Frauderisico - Bezittingen/Kunstobjecten: | Als gevolg van onvolledige en In onderstaande tabel worden de tien risico’s gepresenteerd met de hoogste bijdrage | niet-actueel registratie van bezittingen/kunstobjecten bestaat de kans aan de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.

| dat op onrechtmatige wijze bezittingen/kunstobjecten aan de gemeente | 30% | € 500.000 | 2.38% worden onttrokken of op onrechtmatige wijze gebruik worden gemaakt van bezittingen, met als gevolg dat wij onvolledig zijn verzekerd voor Maximaal | mogelijke schade Omschrijving | Kans van financieel Invloed optreden | op WV | Proces Subsidies: | Als gevolg van onvoldoende functiescheiding bestaat gevolg | de kans op onjuiste en onvolledige beschikkingen met als gevolg het | 50% | € 250.000 | 1,.79% Migratie: Door de aanhoudende druk op de asielketen en het onvol | - | onterecht verstrekken van een subsidie. doende realiseren van asielopvang en huisvesting voor statushouders bestaat het risico op toenemende druk op de woningmarkt, zorg, | 70% | € 800.000 | 7.90% | Frauderisico - Subsidieverlening: Het risico dat subsidievoorwaarden niet | 250.000 | 1.76% onderwijs, gemeentelijke financiën en capaciteit, en op bestuurlijke | worden nageleefd en/of subsidies onrechtmatig worden gedeclareerd. | 50% | € interventies vanuit het Rijk. Sociaal Domein: Verhoogde vraag naar voorzieningen met een open- | 800.000 | 6.77% | MUTATIES IN | TOP 10 RISICO’S: eind karakter zoals Wmo, Jeugd en Participatiewet.

| 60% | € De actuele ontwikkelingen en de uitgevoerde audits hebben geleid tot een herijking Grondbedrijf: | Als gevolg van onvoorzienbare zaken (vooraf) bestaat de | van het risicoprofiel en enkele wijzigingen in de top 10 risico’s van Dinkelland. Het kans op extra kosten met als gevolg tegenvallers bouw- en woonrijp | 50% | € 600.000 | 4.22% maken (o.a. bodem). | risico als gevolg van geopolitieke ontwikkelingen en de daarmee samenhangende Geopolitiek energie- en prijsstijgingsrisico: | Als gevolg van geopolitieke | energie- en prijsstijgingen is toegevoegd. Daarnaast is met name het risico rondom escalatie rond Iran en mogelijke verstoringen van olie- en gasstromen | migratie verder opgeschaald, vanwege de aanhoudende druk op de asielopvang en de bestaat het risico op stijgende energie- en bouwmaterialenprijzen in | huisvesting van statushouders, in combinatie met mogelijke bestuurlijke interventies Europa. Dit leidt tot hogere kosten en budgetdruk, met directe impact | 50% | € 500.000 | 3.50% op onder andere bouw- en woonrijp maken, leerlingenvervoer en de | vanuit het Rijk. Ook het risico binnen het grondbedrijf (bouw- en woonrijp maken) is buitendienst, en verhoogt de kans op vertragingen en contractuele | toegenomen. | Tot slot blijven de processen rondom bezittingen en subsidieverlening heronderhandelingen.

Proces Datalek: | Als gevolg van onjuist en onzorgvuldig handelen van | belangrijke aandachtspunten. Hiervoor zijn reeds verbeteracties in gang gezet om de medewerkers en/of systemen bestaat de kans op het weglekken of het | beheersing van deze risico’s verder te versterken. onjuist/ongewild verspreiden van informatie aan onbevoegde partijen/ | 30% | € 810.000 | 3.44% individuen (Noaberkracht werken / privacy en informatiebeveiliging), waardoor en een boete of aansprakelijkstelling volgt vanuit | AP. | BENODIGDE WEERSTANDSCAPACITEIT Als gevolg van het verliezen van bezwaar- en beroepsprocedures inza | - | Op basis van de ingevoerde risico’s is een risicosimulatie uitgevoerd. Hieruit volgt dat ke ruimtelijke (bestemmings)plannen bestaat de kans op overschrijden | 40% | € 500.000 | 3.19% | 90% zeker is dat alle risico’s kunnen worden gedekt met een bedrag van € 4 miljoen van termijnen en budgetten waardoor de gemeente extra kosten moet maken. | (benodigde weerstandscapaciteit). Grondbedrijf: | Als gevolg van economische groei bestaat de kans op schaarste met als gevolg Kostenstijging bouw- en woonrijp maken | 40% | € 500.000 | 2.80% | BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT (stijging > cbs-index en voor een periode van 2 jaar).

De beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente bestaat uit het geheel aan mid | - Financiën: | Als gevolg van het verliezen van bezwaar- en beroepspro | - | delen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico’s in financiële cedures inzake ruimtelijke (bestemmings)plannen bestaat de kans op | 40% | € 500.000 | 2.76% overschrijden van termijnen en budgetten waardoor de gemeente extra | zin af te dekken. In onderstaande tabel wordt de totale weerstandscapaciteit weerge | - kosten moet maken. | geven. 68 Beschikbare weerstandscapaciteit (in €) | De benodigde weerstandscapaciteit die uit de risicosimulatie voortvloeit, kan worden Weerstand | Capaciteit2027 | afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening Algemene reserve | 9.379.000 | vormt het weerstandsvermogen.

Totale weerstandscapaciteit | 9.379.000 beschikbare weerstandscapaciteit | € 9.379.000 De geraamde stand van de algemene reserve per 1 januari 2027 bedraagt € 9.594.000 | Ratio weerstandsvermogen = | = | 2,34 (zie staat van reserves € 8.629.000 plus saldo MJB 2027 € 965.000). In deze stand | benodigde weerstandscapaciteit | €4.000.000 van de algemene reserve is de mogelijke winst/afwaardering op de grondexploitaties over het jaar 2026 meegenomen. Dit is feitelijk een (administratieve) winst die we dan ook (nog) niet meenemen in de herziene stand van de algemene reserve. We | De door de raad vastgestelde ratio bedraagt 1,4 wat neerkomt op een benodigde en wachten de werkelijke resultaten van alle grondexploitaties over het jaar 2026 af en | beschikbare weerstandscapaciteit van € 5.600.000. Dit betekent dat er sprake is van nemen deze dan mee in de jaarverantwoording 2026 waar ook de verrekening met de | een surplus op de algemene reserve van € 3.779.000 Dit surplus onttrekken we aan algemene reserve plaatsvindt. Voor nu houden we rekening met een herziene stand | de algemene reserve en voegen we toe aan de Reserve Incidenteel Beschikbare van de algemene reserve van € 9.379.000. Deze stand merken we aan als beschikba | -Algemene Middelen. re weerstandscapaciteit.

Voor een nadere specificatie wordt verwezen naar het financiële hoofdstuk in deze RELATIE BENODIGDE EN BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT | begroting. De normtabel is ontwikkeld in samenwerking met de Universiteit | Twente. Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden | Het biedt een waardering van het berekende ratio. Hieronder is de normtabel weerge | - gelegd tussen de financieel gekwantificeerde risico’s en de daarbij gewenste weer | -geven. standscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De relatie tussen beide componenten wordt in onderstaande figuur weergegeven. | Weerstandsnorm Waarderingscijfer | Ratio | Betekenis RISICO’S | WEERSTANDSCAPACITEIT | A | > 2.0 | uitstekend Bedrijfsproces | Algemene reserve | B | 1.4 - 2.0 | ruim voldoende Financieel Imago/politiek | C | 1.0 - 1.4 | voldoende Informatie/strategie Juridisch/Aansprakelijkheid | D | 0.8 - 1.0 | matig Letsel/veiligheid | E | 0.6 - 0.8 | onvoldoende Materieel Milieu | F | < 0.6 | ruim onvoldoende Pseroneel/Arbo Product Het ratio valt dan in klasse B. Dit duidt op een ruim voldoende weerstandsvermogen. WEERSTANDSVERMOGEN 69 RATIO WEERSTANDSVERMOGEN | 1a. Netto schuldquote Op de basis van het meerjarig verloop van de algemene reserve ontwikkelt de ratio | Dit kengetal zegt het meest over de financiële vermogenspositie van de gemeente.

van de gemeente Dinkelland zich als volgt: | Hoe hoger de schuld, hoe meer kapitaallasten (rente en aflossing) er zijn. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de 2027 | exploitatie. Ratio | 1,4 (bedragen x €1.000) | Jaarrekening Begroting Begroting Begroting Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 KENGETALLEN | A Vaste schulden | 15.723 | 13.297 | 11.152 | 9.316 | 7.583 | 6.312 De ontwikkeling van de volgende kengetallen zijn opgenomen bij de balans van de | B Netto vlottende schuld | 6.189 | 5.654 | 5.654 | 5.654 | 5.654 | 5.654 gemeente: | C Overlopende passiva | 11.747 | 36.129 | 47.062 | 42.742 | 41.531 | 40.814 • | Netto schuldquote | D Financiële vaste activa | 10.843 | 7.134 | 8.186 | 8.123 | 8.067 | 8.011 • | Solvabiliteitsratio | E Uitzettingen < 1 jaar | 15.192 | 17.762 | 17.762 | 17.762 | 17.762 | 17.762 • | Grondexploitatie | F | Liquide middelen | 486 | 488 | 488 | 488 | 488 | 488 • | EMU-saldo | G Overlopende activa | 4.392 | 1.090 | 1.090 | 1.090 | 1.090 | 1.090 H | Totale baten | 96.201 | 87.104 | 99.426 | 90.086 | 86.819 | 88.931 Kengetallen | Netto schuldquote Om de financiële positie van de gemeente in beeld te brengen, stelt de gemeente Din | -(A+B+C-D-E-F-G)/H | 2,9 | 32,8 | 36,6 | 33,6 | 31,5 | 28,6

kelland jaarlijks een balans en een overzicht van de exploitatie in baten en lasten op. | x 100% Maar voor een goed oordeel over deze financiële positie zijn aanvullende kengetallen nodig. Deze kengetallen bieden u ondersteuning bij uw kader stellende en controle | - rende rol. Bovendien kan met deze kengetallen de gemeente Dinkelland goed worden vergeleken met andere gemeenten. Eén afzonderlijk kengetal zegt niet alles en moet altijd in relatie worden gezien met andere kengetallen. We onderscheiden vijf kengetallen: 1a. netto schuldquote 1b. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. solvabiliteitsratio 3. grondexploitatie 4. structurele exploitatieruimte 5. belastingcapaciteit: woonlasten meerpersoonshuishouden 70 1b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen | 3. Grondexploitatie Zie netto schuldquote, maar dan gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden. | Dit kengetal geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten opzichte van de jaarlijkse baten. Deze boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze (bedragen x €1.000) | Jaarrekening Begroting Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop.

2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A Vaste schulden | 15.723 | 13.297 | 11.152 | 9.316 | 7.583 | 6.312 | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting B Netto vlottende schuld | 6.189 | 5.654 | 5.654 | 5.654 | 5.654 | 5.654 (bedragen x €1.000) | Jaarrekening 202520262027 | 2028 | 2029 | 2030 C Overlopende passiva | 11.747 | 36.129 | 47.062 | 42.742 | 41.531 | 40.814 | A Niet in exploitatie genomen bouwgronden | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 D Financiële vaste activa | 2.803 | 2.803 | 2.803 | 2.803 | 2.803 | 2.803 | in E Uitzettingen < 1 jaar | 15.192 | 17.762 | 17.762 | 17.762 | 17.762 | 17.762 B Bouwgrondenexploitatie | 2.707 | 3.261 | 4.114 | 1.465 | 3.686 | 4.808 F | Liquide middelen | 486 | 488 | 488 | 488 | 488 | 488 C | Totale baten | 96.201 | 87.104 | 99.426 | 90.086 | 86.819 | 88.931 G Overlopende activa | 4.392 | 1.090 | 1.090 | 1.090 | 1.090 | 1.090 | Grondexploitatie (A+B)/C x 100% | 2,8 | 3,7 | 4,1 | 1,6 | 4,2 | 5,4 H | Totale baten | 96.202 | 87.104 | 99.426 | 90.086 | 86.819 | 88.931 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | 4.

Structurele exploitatieruimte verstrekte leningen | 11,2 | 37,8 | 42,0 | 39,5 | 37,6 | 34,5 | Het financiële kengetal structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de (structurele) (A+B+C-D-E-F-G)/H x 100% | vrije ruimte binnen de vastgestelde begroting is. Daarnaast geeft het ook aan of de gemeente in staat is om structurele tegenvallers op te vangen, dan wel of er nog ruimte 2. Solvabiliteitsratio | is voor nieuw beleid. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hieronder wordt verstaan het eigen vermogen | (bedragen x €1.000) | Jaarrekening Begroting Begroting | Begroting | Begroting | Begroting als percentage van het totale vermogen. Hoe hoger het aandeel, hoe gezonder de | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 A Totale structurele | | 84.807 | 86.346 gemeente.

| lasten | 77.213 | 79.656 | 74.331 | 88.318 B Totale structurele baten | 80.307 | 80.250 | 74.556 | 87.920 | 84.406 | 86.511 (bedragen x €1.000) | Jaarrekening Begroting Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Totale structurele 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | C | toevoegingen aan de | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 A Eigen vermogen | 51.843 | 43.316 | 40.730 | 40.315 | 40.217 | 40.701 | reserves B Balanstotaal | 94.264 | 106.318 | 113.884 | 107.331 | 104.285 | 102.355 | Totale structurele D | onttrekkingen aan de | 326 | 747 | 740 | 740 | 739 | 697 reserves Solvabiliteit (A/B) x 100% | 55,0 | 40,7 | 35,8 | 37,6 | 38,6 | 39,8 E Totale Baten | 96.202 | 87.104 | 99.426 | 90.086 | 86.819 | 88.931 Structurele exploita- tieruimte (B-A)+ | 3,6 | 1,5 | 1,0 | 0,4 | 0,4 | 1,0 (D-C)/E x 100% 71 5. Belastingcapaciteit Dit kengetal geeft de ruimte weer die de gemeente Dinkelland heeft om zijn belas | - tingen te verhogen. De O.Z.B. is voor gemeenten de belangrijkste eigen belastingin | - komst. Een hoog tarief ten opzichte van het landelijk gemiddelde geeft aan in hoeverre de gemeente al gebruikt heeft moeten maken van deze optie.

(bedragen in €) | Jaarrekening Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 Ozb-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde A | Ozb-lasten voor een gezin bij gemiddelde WOZ-waarde | 412 | 420 | 435 (uitgangspunt COELO-atlas) B | Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde | 298 | 313 | 313 C | Afvalstoffenheffing voor een gezin | 192 | 222 | 238 D | Eventuele heffingskorting | 0 | 26 | 0 E | Totale woonlasten (A+B+C+D) | 902 | 929 | 987 F | Woonlasten landelijk gemiddelde | 1.053 | 1.095 | n.n.b. Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde (E/F) x 100% | 86% | 85% | n.n.b. Totaal tabel kengetal en uitkomst KengetalUitkomst | Jaarrekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (%) | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 2,9 | 32,8 | 36,6 | 33,6 | 31,5 | 28,6 Netto schuldquote gecorrigeerd voor | 11,2 | 37,8 | 42,0 | 39,5 | 37,6 | 34,5 verstrekte geldleningen Solvabiliteit | 55,0 | 40,7 | 35,8 | 37,6 | 38,6 | 39,8 Grond-exploitatie | 2,8 | 3,7 | 4,1 | 1,6 | 4,2 | 5,4 Structurele | | 0,4 | 1,0 exploitatie-ruimte | 3,6 | 1,5 | 1,0 | 0,4 Belasting-capaciteit | 86% | 85% | n.n.b.

72 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 73 ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN INLEIDING De gemeente beschikt over kapitaalgoederen (ook wel assets genoemd), die nood- zakelijk zijn voor een goede leefomgeving. Deze goederen, zoals gebouwen, wegen, kunstwerken, riolering, openbare verlichting, groen en speelvoorzieningen, vertegen- woordigen een grote waarde. Investeringen in onderhoud en vervanging zijn nood- zakelijk om deze kapitaalgoederen in goede staat te houden en hun functioneren te waarborgen. In deze paragraaf wordt inzichtelijk gemaakt: • de staat van de kapitaalgoederen; • het beleid voor beheer en onderhoud; • de financiële gevolgen van dat onderhoud; • de mate waarin de beschikbare middelen voldoende zijn om de gewenste kwaliteit in stand te houden. WETTELIJKE KADERS De relevante wettelijke kaders zijn: • Gemeentewet: waarin door de gemeenteraad is vastgelegd welke regels voor de waardering en afschrijving van activa gelden. De in artikel 212 Gemeentewet bedoelde verordening is de ‘Financiële verordening gemeente Dinkelland (2024)’. • Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV): op grond van artikel 12 moeten de kapitaalgoederen wegen, riolering, water, groen en ge- bouwen in deze paragraaf aan de orde komen.

• Burgerlijk Wetboek: waarin opgenomen de gemeentelijke taak als ‘goed wegbe- heerder’ om te zorgen dat het gebruik van de weg geen risico oplevert voor de weggebruiker (wettelijke aansprakelijkheid). • Omgevingswet (en voorheen Wet milieubeheer): Gemeenten hebben een wettelij- ke zorgplicht voor de inzameling en transport van stedelijk afvalwater, afvloeiend hemelwater en de grondwaterstand. Het Water en rioleringsrioleringsprogramma (vroeger het gemeentelijk rioleringsplan, GRP) het beleidsdocument waarin de gemeente invulling geeft aan deze zorgplichten. • Gemeentewet (art. 228a): De basis voor de rioolheffing, waarmee de kosten van het rioleringsprogramma worden gedekt. BELEID EN BEHEER Algemeen De wijze waarop de kapitaalgoederen worden beheerd en onderhouden is opgenomen in separate beleidsplannen. In onderstaand overzicht is aangegeven welke plannen dat zijn. Beleidsplan Door Raad vastgesteld in Looptijd (jaren) Financieel vertaald in begroting Achterstallig onderhoud Wegen 2016 n.v.t. Ja Nee Riolering en water (WRP) 2024 6 Ja Nee Groen en speelvoorzieningen 2020 n.v.t.

Ja Nee Gebouwen MOP 2025 4 Ja Nee Civiele kunstwerken 2025 5 Ja Nee Openbare verlichting 2011 15 Ja Nee Afvalvoorzieningen 2024 10 Ja Nee Assetmanagement Voor alle assets (met uitzondering van gebouwen) geldt dat we een overkoepelend strategisch beleidsplan voorbereiden: het Strategisch Assetmanagement Plan. Hierin wordt omschreven hoe we met een scala aan gecoördineerde activiteiten tijdens de levensduur van onze assets daaruit waarde realiseren bij het verwezenlijken van onze organisatiedoelstellingen. Daarbij vertalen we de langetermijnvisie en de strategische ambities van onze organisatie naar concrete kaders voor het beheer van onze assets. We hebben expliciet aandacht voor het vinden van een optimale balans tussen presta- ties, kosten en risico’s. Hiermee ondersteunt het plan de organisatie bij het maken van onderbouwde keuzes voor investeringen in beheer en onderhoud. Dit resulteert in een efficiënte en toekomstbestendige inrichting van de leefomgeving. Kentallen Om een indruk te geven van onze kapitaalgoederen is onderstaand overzicht opge- nomen. Voor meer inhoudelijke of meer specifieke informatie verwijzen wij u naar de separate bijlage bij deze begroting of naar de betreffende beleidsdocumenten, zoals hierboven genoemd.

651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 74 Asset Omschrijving Hoeveelheid Wegen Weglengte totaal 585 km Wegoppervlakte totaal 294.8 ha Riolering en water Lengte vrijverval hoofdriolering totaal 164 km Lengte druk- en persleidingen totaal 455 km Aantal pompunits drukriolering en gemalen 1.278 st Aantal kolken 9.938 st Groen en speelvoorzieningen Beplantingsoppervlakte totaal 87.8 ha Aantal bomen 30.391 st Gebouwen Aantal schoollocaties 13 st Oppervlakte accommodaties voor sport en maatschappelijke doeleinden 17.479 m² Oppervlakte overige accommodaties 18.429 m² Civiele kunstwerken Aantal bruggen 110 st Aantal duikers 1.160 st Openbare verlichting Aantal lichtpunten 5.900 st Afvalvoorzieningen Aantal boven- en ondergrondse verzamelcontainers 66 st Wegen Beleid en beheer In 2027 bieden we een nieuw wegenbeleidsplan ter vaststelling aan. Daarmee ontwik- kelen we het beheer verder naar risico gestuurd assetmanagement. Bij het bepalen van de onderhoudsprioriteiten wegen we de veiligheid, de technische staat, de functie en het gebruik van de weg en de gevolgen van uitgesteld onderhoud mee. Daarbij blij- ven we de CROW-systematiek volgen. Belangrijke doorgangswegen kunnen hierdoor eerder prioriteit krijgen dan wegen met een lagere verkeersfunctie. Daarnaast voeren we klein onderhoud uit om vervolgschade en kapitaalvernietiging zoveel mogelijk te voorkomen.

Staat van onderhoud De wegen verkeren over het algemeen in een redelijke staat. De veiligheid van weg- gebruikers staat bij het beheer en onderhoud altijd voorop. Om de huidige staat te behouden, is tijdig onderhoud noodzakelijk. Uitstel kan leiden tot versnelde achteruit- gang, hogere herstelkosten en kapitaalvernietiging. Daarom blijven we de technische staat nauwlettend volgen en voeren we gericht klein en planmatig onderhoud uit. Zo beperken we risico’s en vervolgschade en behouden we de veiligheid en bruikbaarheid van het wegennet. Ontwikkelingen We werken aan een nieuw beleidsplan dat in 2027 aan de raad wordt voorgelegd. Riolering en water Beleid en beheer In het Water en Rioleringsplan (WRP 2025 2030) is uitgewerkt hoe de gemeente invul- ling geeft aan de wettelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. Uitgangspunt is een betrouwbaar en doelmatig functionerend riool- en watersysteem dat bijdraagt aan de volksgezondheid, een veilige en leefbare openbare ruimte en een klimaatbestendige inrichting van de gemeente.

Het rioolbeheer vindt risicogestuurd plaats. Hiervoor inspecteren we jaarlijks een deel van de riolering en op basis van analyse bepalen we het onderhoud. Vernieuwing van riolering stemmen we integraal af met andere werkzaamheden in de openbare ruimte, zoals wegonderhoud, herinrichting, klimaatadaptatie en de energietransitie. Daarmee maken we zoveel mogelijk werk met werk en beperken we de maatschappelijke kos- ten. Staat van onderhoud De gemeente beschikt over een omvangrijk areaal aan vrijvervalriolering, drukriolering, rioolgemalen, en persleidingen. Uit het WRP blijkt dat het rioolstelsel over het alge- meen goed functioneert en adequaat wordt beheerd. Wel is sprake van een toenemen- de vervangingsopgave en vraagt de verwerking van hemelwater op enkele locaties extra aandacht door steeds extremere neerslag als gevolg van klimaatverandering.

651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 75 Ontwikkelingen De komende jaren staat het beheer van het riool- en watersysteem in toenemende mate in het teken van klimaatadaptatie en integraal assetmanagement. Daarnaast wer- ken we steeds meer volgens de principes van water en bodem sturend. Dit betekent dat de natuurlijke eigenschappen van bodem en watersysteem een belangrijk uit- gangspunt vormen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Hierdoor worden nieuwe woonwijken, bedrijventerreinen en herinrichtingsprojecten beter bestand tegen extreme weersom- standigheden en worden problemen niet afgewenteld op andere gebieden. Dit sluit aan bij het beleid uit het Water- en Rioleringsprogramma. Ook de invoering van de Omge- vingswet heeft invloed op het beheer van de gemeentelijke watertaken. Water, riole- ring, klimaatadaptatie en de inrichting van de openbare ruimte wegen we steeds meer integraal af binnen het omgevingsplan en gebiedsontwikkelingen. Hierdoor neemt de samenwerking tussen de gemeente, het waterschap en andere beheerders verder toe.

Een belangrijke ontwikkeling is daarnaast de verdere professionalisering van het beheer door toepassing van strategisch assetmanagement. Door gebruik te maken van inspectiegegevens, risicoanalyses en gegevensgestuurd beheer kunnen we onderhoud en vervangingsinvesteringen steeds beter programmeren en afstemmen op andere werkzaamheden in de openbare ruimte. Dit draagt bij aan een doelmatige inzet van middelen en een toekomstbestendig riool- en watersysteem. Kaderrichtlijn Water (KRW) Overheden moeten bijdragen aan het behalen van de doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water. Voor gemeenten betekent dit onder meer het beperken van emis- sies vanuit de riolering, het verminderen van overstorten, het afkoppelen van schoon hemelwater en een intensieve samenwerking met het waterschap aan een betere waterkwaliteit. Subsidieregeling klimaat adaptieve maatregelen Deze regeling is sinds 1 mei 2025 actief en is bedoeld om voorbereid te zijn op ex- treme weersomstandigheden, zoals hevige regenval, droogte en hitte. Er is subsidie beschikbaar voor zowel inwoners als bedrijven en instellingen. Er is jaarlijks € 50.000 aan budget beschikbaar en de regeling loopt door t/m 2028.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeenteraad.dinkelland.nl/api/v1/meetings/1058/documents/25823