Begroting 2027 Dinkelland definitief
Tekst van het document
• Regie op woningbouw en doelgroepen (kwalitatieve behoefte en woonruimtever- deling) is onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma en onderdeel van ons bestaande beleid. Hoe we omgaan met urgentie werken we uit in Twents verband. Lokale voorrang is mogelijk via onze Huisvestingsverordening als minder dan 50% aan lokale woningwoningzoekende wordt toegekend. In 2027 monitoren wij of bij onze uitgifteplannen minder dan 50% lokaal wordt toegewezen. Afhankelijk van onze bevindingen maken wij inzichtelijk of een Huisvestingsverordening noodzakelijk is. 25. Waarborgen dat er voldoende aanbod aan starterswoningen is én blijft. Daarvoor onderzoeken we instrumenten om nieuw toegevoegde goedkope en betaalbare woningen in Dinkelland te behouden voor de lokale vraag.
• Starters behoren volkshuisvestelijk tot de aandachtsgroepen en zijn met prioriteit onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma. Sturen op woningbouw voor starters doen we door kleinere kavels in stedenbouwkundige plannen en door gerichte tenders met vastgesteld vrij-op-naamprijzen. In 2027 sturen we bij nieuwe woningbouwplannen nadrukkelijk op betaalbare woningen voor starters, onder andere door kleinere kavels en woningtypen op te nemen (kleine appartementen, compacte rijwoningen, beneden/bovenwoningen). Bij gemeentelijke gronduitgifte zetten we gerichte tenders in met vooraf vastgestelde vrij-op-naamprijzen voor starterswoningen. We monitoren het aanbod voor starters en gebruiken deze infor- matie om de woningbouwprogrammering waar nodig bij te sturen. 26. Onderzoeken van alternatieven voor de huidige lotingsystematiek van toewij- zing van kavels. Bij grondverwerving hanteren we een actieve grondpolitiek. • We brengen voor- en nadelen van alternatieven voor de huidige lotingssyste- matiek in beeld. In 2027 brengen we verschillende alternatieven voor de huidige lotingssystematiek in beeld en vergelijken we deze op eerlijkheid, transparantie, uitvoerbaarheid en bijdrage aan de gewenste doelgroepen. Op basis hiervan werken we een voorkeursvariant uit en leggen we deze ter besluitvorming voor.
Indien dat zou leiden tot een gewijzigde systematiek zal implementatie in volgende begrotingsjaren plaatsvinden. 27. Onderzoek naar de mogelijkheden om binnen het toewijzingsbeleid van de woningcorporaties, inwoners van Dinkelland meer kans te geven om een sociale huurwoning in de kern of gemeente te kunnen huren. • We doen onderzoek naar de mogelijkheden om meer sociale huurwoningen gere- aliseerd te krijgen en binnen het bestaande toewijzingsbeleid van de woningcorpo- ratie meer inwoners van Dinkelland een kans te geven om een sociale huurwoning in de kern of gemeente te kunnen huren. In 2027 zetten we onze inspanningen voort om 30% van alle nieuwbouwwoningen een sociale huurwoning te laten zijn. Voor wat betreft lokale toewijzing stemmen wij af met de woningcorporatie en voeren wij regionaal het gesprek over verdeling en urgentie. 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 38 28. Passend bij onze gemeente bijdragen aan de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS).
• We blijven ambtelijk en bestuurlijk betrokken bij de verdere vaststelling en uitvoe- ring van de ROS. Bij het inbedden van de ROS in onze lokale omgevingsvisie bepalen we op welke wijze wij ruimtelijk passend bijdragen aan de doelstellingen van de ROS. Daarnaast leveren we een bijdrage aan de uitvoeringsorganisatie passend bij onze gemeente; • We gebruiken het instrumentarium onder de Omgevingswet voor wat betreft de uitwerking in gebiedsprogramma’s. De actualisering van de Omgevingsvisie is een effectief moment voor de raad om de kaderstellende rol invulling te geven. In 2027 starten wij met de actualisatie van de Omgevingsvisie. 29. Periodieke informatievoorziening aan de gemeenteraad (gekoppeld aan de P&C cyclus) over de voortgang van de woningbouwambities. • We stellen rapportages voor woningbouwprojecten en het grondbedrijf op en deze maken we onderdeel van de P&C cyclus. In 2027 richten we een woningbouwmo- nitoringsysteem in, waarmee we de voortgang van woningbouwprojecten struc- tureel kunnen volgen en de basis leggen voor periodieke rapportages binnen de P&C-cyclus. WAT MAG HET KOSTEN? (bedragen x € 1.000) Inc. 2027 2028 2029 2030 Versnellingsbudget woningbouw, ten behoeve van de inhuur van een projectleider met als specifieke taak om de versnelling van de realisatie van woningbouw- plannen tot stand te brengen.
400 0 0 0 0 Inkomsten realisatieimpuls 200 0 0 0 0 Woningmarkt- en woningbehoefteanalyses, gebieds- gerichte analyses van leefbaarheid en voorzieningen, onderzoek naar verhuisbewegingen en bevolkingss- cenario’s en externe expertise, om deze inzichten te vertalen naar een concrete bevolkings- en volkshuis- vestingsstrategie per kern. 100 0 0 0 0 Onderzoek en tijdelijke inzet (van specialisten/ad- viseurs) voor het stimuleren van doorstroming via nieuwe en flexibele woonvormen en het splitsen, optoppen en delen van bestaande woningen. Daarbij ook advies op: aanbestedingsvorm, contractbepalin- gen en exploitatieopzet.
100 0 0 0 0 Opstellen en uitvoeren van strategisch beleid maat- schappelijk vastgoed 150 0 0 0 0 In beeld brengen van voor- en nadelen van alternatie- ven voor de huidige lotingssystematiek 50 0 0 0 0 Bijdrage aan regionale uitvoering Ruimtelijke Ontwik- kelstrategie Twente 13 0 0 0 0 Totaal 613 0 0 0 0 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 39 ONTWIKKELINGEN Omgevingswet / Integraal omgevingsplan Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikt de gemeente van rechts- wege over een omgevingsplan. Dit bestaat uit de bestaande bestemmingsplannen, aangevuld met rijksregels die automatisch zijn overgegaan naar de gemeente (de zogenoemde bruidsschat). De komende jaren worden deze verschillende regelingen samengevoegd en geactualiseerd tot één integraal omgevingsplan voor de gehele ge- meente. Gemeenten hebben hiervoor de tijd tot uiterlijk 1 januari 2032. We werken het omgevingsplan gefaseerd uit. Eerst worden de regels voor de kleine kernen opgesteld, daarna volgen de grote kernen en tot slot het buitengebied. De verwachting is dat we de wijziging van het omgevingsplan voor de kleine kernen begin 2027 ter vaststelling aan de gemeenteraad kunnen voorleggen. Vervolgens werken we de overige deelge- bieden stapsgewijs uit.
Omgevingsplan Sinds 1 januari 2026 is het niet meer mogelijk om omgevingsplannen aan te passen middels de tijdelijke TAM-IMRO-regeling. We werken sinds dit jaar met ‘veegplannen’, een wijziging van een omgevingsplan waarmee we meerdere ontwikkelingen tegelijk in procedure brengen. We maken onderscheid in stedelijke en landelijke ontwikkelin- gen. Tot nu (augustus 2026), is nog geen veegplan in procedure gebracht. Voor 2027 denken we op dezelfde manier verder te gaan. Daarnaast blijft het nog steeds mogelijk om in bepaalde individuele gevallen het omgevingsplan aan te passen. Netcongestie Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet op veel plaatsen zijn maximale capa- citeit heeft bereikt. Door de groei van woningbouw, verduurzaming, warmtepompen, elektrisch vervoer en bedrijvigheid neemt de vraag naar elektriciteit toe, terwijl uitbrei- ding van het net tijd kost. Hierdoor kunnen nieuwe woningen niet altijd tijdig worden aangesloten en ontstaat onzekerheid over de uitvoerbaarheid en planning van wo- ningbouwprojecten. Daarom wordt het steeds belangrijker om netcapaciteit vroegtijdig mee te nemen in de planvorming en de beschikbare capaciteit slimmer te benutten, bijvoorbeeld door opslag, het beperken van piekbelasting en het afstemmen van vraag en aanbod. Als gemeente zetten we hierop in met een prioriteitskader voor aanvragen,
waarmee we binnen de beschikbare capaciteit kunnen sturen op maatschappelijk en volkshuisvestelijk urgente projecten. Daarnaast werken we toe naar congestiearme woonwijken, waarin energiegebruik, opwek, opslag en netcapaciteit vanaf het begin integraal worden meegenomen. In 2027 brengen we hiervoor de businesscase en de financiële en ruimtelijke mogelijkheden in beeld. Gebiedsontwikkeling in Lattrop, Noord Deurningen en Agelo Bij gebiedsontwikkelingen kijken we nadrukkelijk naar de samenhang tussen woning- bouw, voorzieningen, openbare ruimte, bereikbaarheid en de kwaliteit van de leefom- geving en functies van het gebied buiten de kern. Door woningbouwontwikkeling te koppelen aan bredere gebiedsopgaven kunnen we bijdragen aan sterke en toekomst- bestendige kernen. In Agelo, Lattrop en Noord Deurningen zijn dergelijke gebieds- ontwikkelingen reeds in gang gezet. Hierbij zetten we niet alleen in op het toevoegen van woningen, maar ook op het versterken van de kern en de leefbaarheid. Voor deze integrale gebiedsontwikkelingen kan het, afhankelijk van de verdere uitwerking en financiële haalbaarheid, nodig zijn om als gemeente bij te dragen in de benodigde financiële middelen. Realisatiestimulans De middelen uit de Realisatiestimulans – voor zover door het Rijk toegekend en uitge- keerd – zetten we gericht en projectgebonden voor twee specifieke doeleneinden in.
Allereerst gaat het om de versnelling van de woningbouwopgave en ten tweede om het aanbod van betaalbare woningen te vergroten. We gebruiken de middelen onder meer voor het wegnemen van financiële en organisatorische knelpunten, het versterken van de ambtelijke capaciteit. Voorts kunnen de middelen worden ingezet voor de realisatie van extra sociale huur, goedkope en betaalbare koopwoningen en woningen voor prio- ritaire doelgroepen, evenals voor initiatieven voor wooncoöperaties. Ook investeren we waar nodig in randvoorwaarden voor woningbouw, zoals plankosten, gebiedsontwikke- ling en noodzakelijke infrastructuur, zodat projecten sneller tot uitvoering komen en de ontwikkelcapaciteit op langere termijn wordt versterkt.
Statushouders | Begroting 2027: overzicht baten en lasten De huisvesting van statushouders is een bijzondere opgave binnen het gemeentelijke | Programma Ruimte, wonen en leefbare kernen * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo volkshuisvestingsbeleid. Gemeenten hebben vanuit het Rijk een wettelijke taakstelling | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 15 | 0 | - 15 om statushouders binnen de gemeente te huisvesten. De provincie houdt als toezicht | -Economische promotie | 25 | 0 | - 25 houder toezicht op de uitvoering van deze taakstelling. De gemeente Dinkelland vol | -Ruimte en leefomgeving | 1.218 | 170 | - 1.048 doet op dit moment niet aan de opgelegde taakstelling. Om de achterstand in te lopen | Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen) | 4.519 | 3.200 | - 1.319 en de taakstelling alsnog te realiseren, werken we met concrete plannen van aanpak, | Wonen en bouwen | 2.436 | 820 | - 1.616 waarin aanvullende mogelijkheden voor huisvesting en versnelling worden uitgewerkt.
| Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 8.214 | 4.190 | - 4.024 Hierbij zetten we in op een combinatie van beschikbare sociale huurwoningen, nieuw | -Mutaties reserves | 547 | 1.661 | -1.114 bouw en andere passende huisvestingsmogelijkheden. Voor wat betreft nieuwbouw | Mutaties reserves | 547 | 1.661 | -1.114 hebben we reeds verschillende sporen ingezet om de sociale huurwoningvoorraad te | Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 8.760 | 5.851 | - 2.909 verruimen. | Aangezien de doorlooptijd daarvoor meerjarig is, verwachten we op korte termijn ook te moeten toewerken naar tijdelijke huisvestingsvormen. We monitoren de | Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken voortgang actief en waar nodig sturen we bij. We houden hierbij nauw contact met de | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting provincie en proberen meerdere hulplijnen te benutten.
| Bedragen x €1.000 | Rekening 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma Ruimte, wonen Wet Versterking regie volkshuisvesting | en leefbare kernen | 9.771 | 12.189 | 8.760 | 9.893 | 6.256 | 5.948 Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting zorgt ervoor dat overheden kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie er wordt gebouwd. Het Rijk, provincies en gemeenten kunnen zo de regie hernemen op de volkshuisvesting en de woning | - bouwopgave in het bijzonder. Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting ontstaan extra werkzaamheden voor de medeoverheden. In een artikel 2 onderzoek is vastgesteld dat deze werkzaamheden financiële gevolgen hebben voor gemeenten (en provincies) in de vorm van incidentele en structurele uitvoeringslasten. | Ter compensatie van de in het artikel 2 onderzoek geïdentificeerde incidentele uitvoeringslasten . In de september circulaire 2026 worden de middelen voor de jaren 2026 en verder overgeheveld naar het gemeentefonds. Het gaat om een jaarlijkse bijdrage van € 56,2 miljoen. Dit zou voor Dinkelland een hogere algemene uitkering betekenen vanaf het jaar 2027 van ongeveer € 125.000.
40 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 41 PROGRAMMA OPENBARE RUIMTE, VERKEER EN MOBILITEIT, WATER EN KLIMAAT PORTEFEUILLEHOUDER Wethouder Rob Olde Kalter ALGEMEEN We werken aan een openbare ruimte die bijdraagt aan de leefbaarheid in de kernen en het landelijk gebied. De openbare ruimte heeft verschillende functies, zoals bereikbaarheid, toegankelijkheid, spelen, ontmoeting, openbaar groen, schaduw en wateropvang. Samen met onze inwoners hebben we een beeld van wat belangrijk is voor een fijne woon, werk- en leefomgeving. We zien de openbare ruimte niet alleen als een beheeropgave, maar ook als een strategische investering om maatschappelijke waarde toe te voegen. Binnen de thema’s Openbare Ruimte, Verkeer & Mobiliteit en Stedelijk water & Klimaat staat cen- traal hoe de fysieke leefomgeving kan bijdragen aan een leefbare en toekomstbestendige gemeente. De inrichting, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte spelen hierin een belangrijke rol. Een goed ingerichte openbare ruimte draagt bij aan aantrekkelijke en leefbare dorpen. Daarmee draagt de Openbare Ruimte bij aan de ambities uit het colle- geprogramma om de leefbaarheid en vitaliteit van de kernen te versterken en te werken aan een duurzame en toekomstbestendige gemeente. Voor de komende periode zien we vooral uitdagingen bij het aanpassen van de openbare ruimte aan: •
Opgaven op het gebied van veiligheid, woongenot, gezondheid, duurzaamheid, biodiversiteit en circulariteit; • De gevolgen van klimaatverandering; • Veranderende mobiliteit. Vanuit onze taken in de openbare ruimte streven we ernaar zoveel mogelijk maat- schappelijke waarde toe te voegen. Zo wordt het dagelijks groenonderhoud mede uitgevoerd met grote inzet en betrokkenheid van medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Samenwerking met onze inwoners is daarbij een belangrijk uitgangs- punt. Zij denken mee met plannen of komen zelf met ideeën, waarbij we samen kijken wat mogelijk is. Dit sluit aan bij het collegeprogramma, waarin samenwerking met inwoners en ruimte voor initiatieven uit de samenleving centraal staan. De gemeente werkt voor én met de samenleving. WAT WILLEN WE BEREIKEN? Verkeer en Mobiliteit 30. Verkeersveiligheid Verbeteren van de verkeersveiligheid, zoals op fietspaden, schoolroutes en in kernen, en gaan daarbij uit van ‘ervaren onveiligheid’ in combinatie met data. We stellen daar- voor een meerjarenprogramma verkeersveiligheid op via de SPV-aanpak. Dit doen we zoveel mogelijk samen met betrokken inwoners en ondernemers. 31. Openbaar vervoer (OV) Verbeteren van het openbaar vervoer en regionale bereikbaarheid door meer samen- werking met buurgemeenten. We willen meer invloed op voorwaarden en de gunning van vervoersdiensten. Stedelijk water & klimaat 32.
Klimaatadaptatie Het geven van het goede voorbeeld als gemeente op klimaatadaptatie (zoals waterop- vang, vergroening in bebouwde omgeving, ‘tegels wippen’). We dringen de verstening van parkeerplekken terug. We zetten de subsidieregeling ‘Groene klimaatadaptieve maatregelen Dinkelland 20252028’ voort. Openbare ruimte 33. Parkeren Maatwerk in parkeerbeleid. We kijken daarbij naar de parkeeropgave per kern en per bouwproject. 34. Kwaliteit Openbare Ruimte / Assetmanagement Evalueren van het huidige kwaliteitsniveau van de openbare ruimte. Overig 35. Uitdaagrecht Het beter bekend maken van het ‘uitdaagrecht’ en daaraan binnen de toepasselijke kaders meewerken. 36. Reclamebeleid Actualiseren van het reclamebeleid om wildgroei aan reclame, spandoeken en overige objecten tegen te gaan. 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 42 WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? Verkeer en Mobiliteit 30. Verkeersveiligheid • Het Collegeprogramma Dinkelland 2026–2030 zet in op het verbeteren van de verkeersveiligheid. Met verkeersveiligheidsprojecten nemen we maatregelen voor veilige inrichting van wegen en stimuleren we veilig gedrag van weggebruikers.
We sluiten hierbij aan bij de risicogestuurde aanpak van het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV2030). Deze aanpak is gericht op het preventief ver- minderen van verkeersrisico’s, zodat ernstige ongevallen en verkeersslachtoffers zoveel mogelijk worden voorkomen. In 2025 zijn we gestart met het analyseren van wegen en kruispunten en het uitwerken van maatregelen en projecten. De maatregelen en projecten werken we uit in het uitvoeringsprogramma verkeersvei- ligheid. Het uitvoeringsprogramma leggen we ter besluitvorming voor aan de ge- meenteraad, waarna we deze risicogestuurde aanpak in 2027 verder voort kunnen zetten. Voor 2027 zijn hiervoor voldoende middelen beschikbaar. Om deze aanpak ook na 2027 voort te kunnen zetten, zijn opnieuw incidentele middelen nodig. • Herinrichting schoolroute Denekamp: In de komende periode is de herinrichting van Denekamp (schoolroute) en de oplevering van nieuwe scholen een aandachtspunt. In 2027 voeren we een uitgebreid verkeeronderzoek uit. De voorgestelde maatre- gelen leggen we voor aan de raad om benodigde middelen aan te vragen. 31.
Openbaar vervoer (OV) • Vanuit de gemeente nemen we deel aan reguliere overleggen met andere Twentse gemeenten. Hierin worden de nieuwe plannen voor het OV besproken en daarin wordt ook gekeken naar onderlinge samenhang en harmonie. De besluitvorming voor de OV-concessies ligt bij de provincie en als gemeente geven we onze wen- sen aan. Stedelijk water & klimaat 32. Klimaatadaptatie • Vanuit het landelijke Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie stellen we een lokale Klimaat- adaptatiestrategie op. Hierbij sluiten we aan op de systematiek van de ‘Landelijke maatlat voor een groene, klimaatadaptieve gebouwde omgeving’. Op het thema wateroverlast hebben we al een programma opgesteld, maar de thema’s hitte, droogte en biodiversiteit moeten nog verder worden uitgewerkt. Hierin zullen we maatregelen opnemen voor een gezonde leefomgeving en het creëren van vol- doende groen, waarmee we leefbaarheid, gezondheid, verkoeling en biodiversiteit bevorderen. • Bij onderhoud, vervanging en herinrichting benutten we, met klimaatadaptieve uit- gangspunten, kansen om te vergroenen en houden we rekening met de gevolgen van hitte, droogte en extreme neerslag. Hier is de Eurowerft in Denekamp een mooi voorbeeld van.
• Stimuleringsregeling Groene (klimaatadaptieve) maatregelen: Om ook inwoners te stimuleren bij te dragen aan een klimaatbestendige en groene leefomgeving, zet- ten we de Stimuleringsregeling Groene (klimaatadaptieve) maatregelen voort. Met deze regeling ondersteunen we maatregelen op particulier terrein die bijdragen aan vergroening, het vasthouden en infiltreren van regenwater en het verminderen van hittestress. De regeling loopt tot en met 2028. Openbare ruimte 33. Parkeren • Wij hebben een vastgesteld beleidsplan over parkeernormen: ‘Bouwen en Parke- ren’. Dit hanteren wij bij vraagstukken voor bouw- en bestemmingsplannen. We zijn voornemens dit beleid te herijken. 34. Kwaliteit Openbare Ruimte / Assetmanagement • In 2027 stellen we een Strategisch Asset Management Plan (SAMP) en Meerjaren Investerings Plan (MIP) op voor de openbare ruimte. Hiermee zetten we in op een integrale benadering van de openbare ruimte, waarbij bij ingrepen in die openbare ruimte gestreefd wordt naar structurele verbetering van de leefbaarheid en toe- komstgerichtheid. Met andere woorden: we zoeken naar zo veel mogelijk waarde- creatie. We komen met een separaat raadsvoorstel, waarin wij voorstellen zullen doen voor (her)schikking van middelen voor de realisatie onze organisatiedoelen. Overig | ONTWIKKELINGEN 35.
Uitdaagrecht | Groen en spelen • | We leggen de Particpatieverordening in 2026 voor aan de gemeenteraad. In deze | Speelvoorzieningen verordening is uitgewerkt en vastgelegd hoe we het uitdaagrecht vormgeven. | We geven uitvoering aan de Wet | Aansprakelijkheid Speelvoorzieningen (WAS) door inspecties en monitoring van de gemeentelijke speelvoorzieningen. Waar nodig wor | - 36. Reclamebeleid | den speelvoorzieningen vervangen. Hierbij kijken we samen met o.a. sociaal domein • | We streven duidelijke en effectieve toepassing van het reclamebeleid na, waar | -hoe we voor de buurt waarde kunnen toevoegen. Ook verkennen we wat nodig is aan mee we ongewenste reclame-uitingen en wildgroei in de openbare ruimte voor | -nieuw speelbeleid. | Actuele thema’s zijn het medegebruik van wadi’s voor spelen en komen en waar nodig gericht kunnen optreden. In 2027 bezien we of het huidige | groen, het spelen op schoolpleinen, het gebruik van speelaanleidingen, het stimuleren reclamebeleid op onderdelen aanpassing behoeft. Hier maken we onderscheid | van bewegen voor jong en oud en het meer inclusief inrichten van speelplekken. tussen de volledigheid en handhaafbaarheid. Daarnaast zetten we via het uitvoe | -Natuurbescherming Omgevingswet (voorheen Wet Natuurbescherming / ringsprogramma in op gerichter toezicht en handhaving van reclame-uitingen.
| Flora- en Fauna wet) WAT MAG HET | KOSTEN? | In 2026 hebben wij een digitale tool geïmplementeerd die medewerkers van de buiten | - dienst ondersteunt bij het zorgvuldig uitvoeren van werkzaamheden, zoals maaien en (bedragen x € 1.000) | Inc. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030snoeien, met inachtneming van de regels voor soortenbescherming binnen de Omge | - Uitvoeren diverse projecten gericht op | vingswet. Hiermee verkleinen we het risico op overtredingen en wordt natuurbescher | - verkeersveiligheid | 150 | 0 | 0 | 0 | 0ming verder verankerd in het dagelijkse beheer van de openbare ruimte. Beleid opstellen voor Klimaatadaptatiestrategie met maatregelen in de gebouwde omgeving voor een gezonde leefomgeving en het creëren van voldoen | -100 | 0 | 0 | 0 | 0Beheer & Onderhoud de groen. De thema’s hitte, droogte en biodiversiteit | Binnen het beheer van groenvoorzieningen maken we onderscheid in het beheer op worden uitgewerkt. basis van beeldkwaliteit (gazons, plantsoenen, hagen etc.) en beheer op basis van Subsidieregeling “Groene klimaat adaptieve maat | - | frequentie (bomen, houtwallen, bermen, sloten). Voor het beheer op basis van beeld | - regelen wordt voortgezet volgens de bestaande | 0 | 55 | 55 | 55 | 55 subsidieregeling voor de periode 20252028. | kwaliteit gebruiken we de (beeld)kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte van CROW.
Inzet gemeentelijk water- en rioleringsplan | 0 | -55 | -55 | -55 | -55Maandelijks nemen we een steekproef op basis van schouwen. Hierdoor checken we Totaal | 250 | 0 | 0 | 0 | 0of de groenvoorzieningen voldoen aan de gestelde beeldkwaliteit. Cultuurbeplanting heeft een eindige levensduur en zal dan door middel van cyclisch vervangen weer op peil worden gebracht. Het beeldkwaliteitsniveau dat door de raad is vastgesteld, is niveau C en de hotspots op niveau B. 43 Voor het onderhoud van groenvoorzieningen op basis van frequentie hanteren we | Wegen een vast stramien van onderhoud o.b.v. beheerplannen. Voor bomen voeren we een | We zijn gestart met de actualisatie van het Wegenbeleidsplan. De kwaliteitsinspecties wettelijke veiligheidsinspectie uit (boomveiligheidscontroles). Daarbij bepalen we op | die in 2025 en 2026 zijn uitgevoerd, vormen hiervoor een belangrijke basis. In het nieu | - grond van het risicoprofiel welke inspectiefrequentie nodig is en welke eventuele on | -we plan ontwikkelen we het beheer verder naar risicogestuurd assetmanagement.
derhoudsmaatregelen nodig zijn. In 2020 is het Kwaliteitsplan Openbaar Groen (KOG) | Bij het bepalen van de onderhoudsprioriteiten gebruiken we de periodieke weginspec | - vastgesteld. In dat KOG is onder meer opgenomen dat er meer aandacht komt voor | ties en andere beschikbare beheerdata. Daarbij wegen we de veiligheid, de technische leefbaarheid en biodiversiteit. Bij vervanging kijken we nadrukkelijker naar de mate | staat, de functie en het gebruik van de weg tegen elkaar af en kiezen vervolgens het van beheerbaarheid van de toegepaste soorten. Inrichtingsplannen stellen we zoveel | meest optimale moment van onderhoud. De veiligheid van weggebruikers staat daarbij mogelijk in samenspraak met buurt op. | voorop. | Tijdig onderhoud is nodig om vervolgschade en kapitaalvernietiging te voorko | - men. Ook houden we rekening met externe ontwikkelingen die invloed hebben op de Openbare verlichting & marktkasten | prijzen van grondstoffen voor asfalt en elementenverharding. Openbare Verlichting | In 2027 bieden we het nieuwe Wegenbeleidsplan aan de raad aan ter vaststelling. Wij actualiseren het beleidsplan openbare verlichting. Dit plan bieden wij in het | Daarbij maken we ook de benodigde onderhoudsmaatregelen en de financiële gevol | - voorjaar van 2027 ter vaststelling aan. Het beleidsplan bevat een financiële paragraaf | gen inzichtelijk.
waarin de kosten voor beheer, onderhoud en vervanging inzichtelijk worden gemaakt. Daarbij hebben we aandacht voor veiligheid, duurzaamheid, biodiversiteit en een doel | -Kunstwerken matige inzet van openbare verlichting. | In 2025 is het beleidsplan ‘Civiele Kunstwerken 20252029’ | door de raad vastgesteld. Hierin is het beleid voor het beheer, onderhoud en vervanging van bruggen, tunnels en Stroom- en marktkasten | duikers vastgelegd. De financiële consequenties zijn verwerkt in deze begroting. Mo | - In 2026 is een groot deel van de marktkasten in de gemeente vervangen. Hiermee | menteel bereiden we een aanbesteding voor een meerjarig bouwteam voor, waarin we is de stroomvoorziening voor markten en evenementen weer op orde. De nieuwe | in programmatische samenwerking met marktpartijen inhoud geven aan onze beheer, marktkasten kunnen op afstand worden beheerd en bediend. Daarnaast wordt het | onderhouds- en vervangingsopgave. stroomverbruik per gebruiker afzonderlijk geregistreerd. Hierdoor ontstaat beter inzicht in het daadwerkelijke energieverbruik en bestaat de mogelijkheid om de kosten aan de gebruikers toe te rekenen.
Riool en water In 2024 is het Water- en Rioleringsprogramma Dinkelland 20252030 (WRP) vastge | - steld. Op basis van dit beleidskader werken we aan de gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater. Om de beleidsdoelen te halen beheren en onderhouden we een groot en fijnmazig systeem van riolering, rioolgema | - len, putten en kolken, wadi’s, waterbergingen en dergelijke. 44 Begroting 2027: overzicht baten en lasten Programma Openbare ruimte, verkeer en mobiliteit, water en klimaat * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo Verkeer en vervoer | 6.195 | 503 | 5.692 Parkeren | 52 | 2 | 51 Openbaar vervoer | 7 | 19 | 12 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 2.014 | 6 | 2.008 Riolering | 3.400 | 3.981 | 581 Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 11.668 | 4.510 | -7.158 Mutaties reserves | 0 | 1.804 | 1.804 Mutaties reserves | 0 | 1.804 | 1.804 Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 11.668 | 6.314 | -5.353 Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken Bedragen x €1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma Openbare ruimte, verkeer en mobiliteit, water en | 10.712 | 10.851 | 11.668 | 10.757 | 10.904 | 10.980 klimaat 45 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 46 PROGRAMMA BUITENGEBIED, RECREATIE EN TRANSITIE LANDELIJK
GEBIED PORTEFEUILLEHOUDER(S) Wethouders Richard de Way en Manon Olde Meule ALGEMEEN Het buitengebied staat voor complexe, samenhangende transities rondom landbouw, natuur, water en ruimtegebruik. Afnemende agrarische bedrijven, strengere regelge- ving en toenemende recreatiedruk maken dit een beleidsveld met de nodige uitda- gingen. De strategie is gericht op een integrale benadering waarin landbouw, natuur, wonen en recreatie elkaar versterken. Er wordt gezocht naar aanvullende of nieuwe verdienmodellen en maatwerk per gebied, met behoud van karakter van het gebied, met goed noaberschap. Recreatie en toerisme worden gezien als kans om het unieke karakter van Dinkelland te versterken, in combinatie met de agrarische sector. Regi- onale samenwerking in Noordoost-Twente is essentieel om daarbij tot gezamenlijke keuzes te komen. Heldere communicatie, bestuurlijke consistentie en lange termijn inzet zijn noodzakelijk vanwege onzekerheden en beperkte ruimte. WAT WILLEN WE BEREIKEN? 37. Ondersteunen boeren Het ondersteunen van onze boeren bij het behoud van (of vinden van nieuw) passend perspectief en het voortzetten en waar nodig versterken van kennis- en informatiede- ling. Daarmee zetten we het beleid ‘Buitengebied in Balans’ voort. 38. Behoud coulissen landschap en biodiversiteit Het behouden, versterken en handhaven van ons karakteristieke coulisselandschap.
We stimuleren daarbij biodiversiteit en langjarig agrarisch natuurbeheer, als deel van het agrarische verdienvermogen. 39. Gezonde balans toerisme en leefbaarheid Een gezonde balans tussen toerisme en leefbaarheid. De variatie in toeristisch aanbod heeft daarbij onze aandacht. Daarvoor stellen we een economische geografische strategie vast. 40. Ruimte ondernemers buitengebied Het bieden van ruimte voor ondernemers in het buitengebied. Daarbij kijken we na- drukkelijk naar het hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing. 41. Integrale visie landelijk gebied Ontwikkeling van een integrale visie op het landelijk gebied, die in de Omgevingsvisie en de bijbehorende waardenkaart wordt verwerkt. Daarvoor evalueren en herijken we het beleid ‘Buitengebied met kwaliteit’. We willen daarbij meer invloed op het provin- ciaal grondbeleid en streven naar een gebiedsgerichte benadering. We zijn terughou- dend bij nieuwe bouwlocaties in het buitengebied en richten ons daarbij op de randen van de kernen. WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? 37.
Ondersteunen boeren • We voeren een lobby voor de grote opgaven van onze gemeente richting me- deoverheden, zodat de landelijke aanpak van stikstof, water, broeikasgassen en natuurherstel zo gebiedsgericht mogelijk landt in onze gemeente • We voeren keukentafelgesprekken; • We begeleiden agrariërs bij het behoud of vinden van passend perspectief; • We zetten in op sociale en mentale gezondheid van agrariërs door continuering van erfcoaches (in samenwerking met de provincie); • We nemen actief deel aan het provinciale programma Toekomst voor ons Platte- land, het gebiedsteam en de daaruit voortvloeiende, gebiedsgerichte initiatieven en projecten; • We zijn trekker van deelgebied Noord Oost Twente binnen de bestuurlijke gebied- stafel en zijn vertegenwoordiger namens NOT in het provinciaal overleg; • Via integrale casusoverleggen zoeken we vooral naar wat wel kan voor agrariërs; • We verspreiden nieuwsbrieven over het buitengebied voor onze inwoners; • We organiseren informatiebijeenkomsten voor agrariërs en andere relevante partijen; • We onderhouden ons netwerk waaronder de vertegenwoordiging van de agrarische sector, terreinbeheerorganisaties, provincie, P10 en waterschap; 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 47 • We nemen deel aan gebiedsprocessen, initiatieven van onderop (zoals in Lat- trop-Brecklenkamp) en koploperprojecten, in samenwerking met onze gebieds-
partners; • We komen tot een integrale, gebiedsgerichte grondstrategie samen met de provin- cie, waterschap en terreinbeherende organisaties; • We geven uitvoering aan een gemeentelijke subsidieregeling specifiek voor agra- riërs die gebruik hebben gemaakt van de zogenaamde stoppersregeling. Deze kosten zijn gedekt door rijksvergoedingen. 38. Behoud coulissen landschap en biodiversiteit • We doen mee met Boomdeeldagen; • We zetten een landschapscoach in voor onze inwoners van het buitengebied; • We stimuleren en ondersteunen ecosysteemdiensten zoals Groen Blauwe Door- adering (GBDA) en Agrarisch Natuur en LandschapsBeheer (ANLB); • We nemen historisch waardevolle landgoederen op in onze omgevingsvisie; • We zijn deelnemer van de Groene Metropool Twente (GMT); • We stimuleren educatie en kennisdeling door middel van projecten en bijeenkomsten; • Regionale en interne advisering en afstemming met onder andere agrarische collectieven en provincie is ons uitgangspunt; • We zetten een subsidieregeling op voor kleinschalige projecten op het gebied van landschap(sbeheer) en biodiversiteit; • We ondersteunen projecten voor natuur, landschap of biodiversiteit van derden, stichtingen en verenigingen, bijvoorbeeld project bosplantsoen van Stichting Be- houd Twents Landschap en Streekeigen landschap Lattrop Brecklenkamp; •
In samenwerking met Landschap Overijssel voeren we het project struweelhagen uit; • Bij Natura2000 projecten behartigen we belangen van inwoners en gemeente ook als lid van de diverse Bestuurlijke Adviescommissies; • Behoud van landschap betekent ook dat we kritisch zijn op de transitie naar akkerbouw (boom- en sierteelt) want grond en grasland zijn cruciaal voor extensi- veringsopgaven. • We geven nadere invulling aan het intensiveren van toezicht en handhaving in het buitengebied. In 2027 wordt het toezicht en handhaving in het buitengebied uitge- breid en versterkt. Dat heeft alles te maken met het stimuleren en handhaven van de kwaliteit van het buitengebied. Denk aan controles op de uitvoering van aan- plantplichten, ongeoorloofd kappen en bouwen. Dus niet met het thema veiligheid. 39. Gezonde balans toerisme en leefbaarheid • We passen actief (recreatief) bestemmingsmanagement toe om de balans tussen toerisme en leefbaarheid te bewaken en bij te dragen aan een gevarieerd toeris- tisch aanbod; • Op basis van data zetten we gericht in op bestemmingsontwikkeling (ruimtelijk beleid en projecten) en bestemmingspromotie. De economisch geografische waardenkaart is een dynamisch beleidsdocument waarin deze zaken ‘op de kaart’ in beeld worden gebracht; • Bij nieuwe initiatieven dragen we zorg voor een passende schaal en landschappe- lijke inpassing. 40.
Ruimte ondernemers buitengebied • We faciliteren ondernemers bij passend hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing. 41. Integrale visie landelijk gebied • We stellen een uitgangspuntennotitie op voor het buitengebied voor Noord- oost-Twente, als opmaat naar een visie; • We maken een start met het opstellen van een visie buitengebied, bij voorkeur voor de vier gemeenten in Noordoost-Twente. WAT MAG HET | KOSTEN? | Begroting 2027: overzicht baten en lasten (bedragen x € 1.000) | Inc. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030Programma Buitengebied, recreatie en transitie landelijk gebied * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo Incidenteel werkbudget en structurele uitbreiding | Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 47 | 0 | - 47 formatie | 40 | 57 | 57 | 57 | 57 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 1.043 | 40 | -385 Inzet landelijke beëindigingsregeling veehouders | -40 | 0 | 0 | 0 | 0 Openbaar groen en (openlucht) recreatie | 191 | 0 | -191 Blijven inzetten op het behouden, versterken en hand | - | Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 1.281 | 40 | -623 haven van ons karakteristieke coulisselandschap | 254 | 0 | 0 | 0 | 0 Inzet landelijke beëindigingsregeling veehouders | -254 | 0 | 0 | 0 | 0 | Mutaties reserves | 0 | 375 | 375 Blijven inzetten op GBDA | en ANLB | 450 | 0 | 0 | 0 | 0 | Mutaties reserves | 0 | 375 | 375 Inzetten op een goed balans tussen toerisme en |
Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 1.281 | 415 | -866 leefbaarheid | 100 | 0 | 0 | 0 | 0 Ontwikkeling van een integrale visie op het landelijk gebied | 68 | 0 | 0 | 0 | 0Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken Totaal | 618 | 57 | 57 | 57 | 57 | Bedragen x €1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma Buitengebied, ONTWIKKELINGEN | recreatie en transitie landelijk | 569 | 585 | 1.281 | 248 | 248 | 248 Kabinetsbeleid | gebied Het nieuwe kabinetsbeleid voor de aanpak van stikstof, natuur en landbouw brengt enorme opgaven voor ons platteland mee. De verdere uitwerking en uitvoering zal van alle betrokken partijen veel inzet vergen. Integrale visie landelijk gebied In 2027 leveren we de uitgangspuntennotitie voor een integrale visie op het landelijk gebied in Noordoost-Twente op. Dan zullen we bepalen of een gezamenlijke visie voor de vier gemeenten haalbaar is.
48 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 49 PROGRAMMA ECONOMIE, WERK EN REGIONALE ONTWIKKELING PORTEFEUILLEHOUDER(S) Wethouder Rob Olde Kalter ALGEMEEN De economie van Dinkelland staat onder invloed van digitalisering, verduurzaming en arbeidsmarktkrapte. Een sterke lokale economie blijft essentieel voor de leefbaar- heid en het behoud van voorzieningen. De koers van de gemeente richt zich op een veerkrachtige economie met ruimte voor ondernemerschap, innovatie en duurzame werkgelegenheid. De agrarische sector, MKB en maakindustrie vormen daarbij de basis. Belangrijke speerpunten daarbij zijn talentbehoud (vooral jongeren); de verbin- ding tussen onderwijs en de arbeidsmarkt, vitale winkelgebieden, de beschikbaarheid van bedrijventerreinen en infrastructuur en de problematiek van netcongestie. De ge- meente neemt een meer regisserende rol en ontwikkelt een strategische economische visie met een concrete uitvoeringsagenda. Regionale samenwerking binnen Twente is daarbij cruciaal.
Daarnaast creëren wij een zo optimaal mogelijk ondernemersklimaat, waarbij de bedrijfsconsulent (ondersteund door een ondernemersserviceteam) het eerste aan- spraakpunt is voor ondernemers en tevens de schakel is tussen gemeente en het be- drijfsleven. De bedrijfsconsulent probeert de ondernemers zoveel mogelijk te faciliteren en we willen daarbij ruimte blijven bieden voor (bijzondere) initiatieven van onderne- mers, zodat optimaal en adequaat kan worden ingespeeld op sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en economische trends. WAT WILLEN WE BEREIKEN? 42. Uitbreiding van bedrijventerreinen Uitbreiding van bedrijventerreinen die passen bij de omvang van de kern en bij de lokale behoefte (ook in kleine kernen) en daarnaast optimalisatie van het gebruik van bestaande bedrijventerreinen. 43. Ondersteuning van ondernemers Daarbij kijken we ook naar de mogelijkheden om de regeldruk te verminderen. 44. Behoud van talent en werkgelegenheid Het behoud (en aantrekken) van talent en werkgelegenheid, zowel lokaal als voor de regio. Dit doen we onder andere door regionaal samen te werken in 3-O verband (Onderwijs, Ondernemers, Overheid). 45. Economische visie Het opstellen van een economische visie met uitvoeringsprogramma, rekening houdend met de regionale visie. WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? 42.
Uitbreiding van bedrijventerreinen • Wij realiseren uitbreiding van bedrijventerreinen primair in de drie grote kernen. In de kleinere kernen leveren wij maatwerk op basis van concrete initiatieven van ondernemers. Tevens actualiseren wij ons gronduitgiftebeleid, waarin ook aandacht is voor optimalisatie van de ruimtevraag. In regionaal verband komen we tot nieuwe regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen voor de periode 2027-2030. 43. Ondersteuning van ondernemers • Wij ondersteunen ondernemers door inzet van onze bedrijfsconsulent en het ondernemersserviceteam. Wij blijven, o.a. middels bijeenkomsten en bedrijfsbe- zoeken, in gesprek met ondernemers(verenigingen). Ook betrekken wij lokale ondernemers(verenigingen) actief bij voornemens en plannen die ondernemers direct raken (als genoemd onder punt 57.) 44. Behoud van talent en werkgelegenheid • Wij stimuleren het behouden (en aantrekken) van talent en werkgelegenheid door versnelling van ons woningbouwprogramma en het realiseren van voldoende werklocaties voor onze ondernemers. In 2027 evalueren we regionaal het inves- teringsprogramma Agenda voor Twente. Daarnaast organiseren we lokaal een kennissessie met ondernemers. 45.
Economische visie | Begroting 2027: overzicht baten en lasten • | Wij stellen een economische visie met uitvoeringsprogramma op. Daarnaast gaan | Programma Economie, werk en regionale ontwikkeling * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo wij de bestaande detailhandelsvisie actualiseren. | Economische ontwikkeling | 315 | 0 | -315 Fysieke bedrijfsinfrastructuur | 399 | 485 | 86 WAT MAG HET | KOSTEN? | Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen | 303 | 107 | -196 Economische promotie | 674 | 306 | -368 (bedragen x € 1.000) | Inc. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 1.692 | 898 | -793 Werkbudget behoefteonderzoek / optimalisatie ver | - | 0 | 0 | 0 | 0 Mutaties reserves | 0 | 698 | 698 koopuitgifteprotocol | 15 | Mutaties reserves | 0 | 698 | 698 (Kennis)sessies voor en met ondernemers op de voor hen relevante thema’s in samenwerking met het | 25 | 0 | 0 | 0 | 0Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 1.692 | 1.596 | - 95 onderwijs Actualiseren detailhandelsvisie | 40 | 0 | 0 | 0 | 0Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken Totaal | 80 | 0 | 0 | 0 | 0 Bedragen x €1.000 | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 ONTWIKKELINGEN | Programma Economie, werk Detailhandel/vitale kernen | en regionale ontwikkeling | 1.155 | 1.078 | 1.692 | 1.287 |
1.289 | 1.292 Wij streven naar een optimale voorzieningenstructuur op gebied van detailhandel. Daarmee leveren wij een bijdrage aan de vitaliteit van de gemeente als geheel en de kernen afzonderlijk. We zullen de detailhandelsvisie, waarin de ambities voor de ge | - wenste winkelstructuur zijn vastgelegd, de komende periode actualiseren. 50 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 51 PROGRAMMA VEILIGHEID EN WEERBAARHEID PORTEFEUILLEHOUDER(S) Burgemeester John Joosten ALGEMEEN Dinkelland is een fijne plek om te wonen, werken, ondernemen en op te groeien. We kennen de kracht van het noaberschap: elkaar kennen, naar elkaar omkijken en samen verantwoordelijkheid nemen voor de plek waar we leven. Dat draagt bij aan hoe veilig we ons voelen en aan de veerkracht van onze samenleving. Tegelijkertijd is veiligheid niet vanzelfsprekend. De wereld om ons heen verandert en ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Criminaliteit krijgt nieuwe vormen, de online- en offline wereld raken steeds meer met elkaar verweven en maatschappelijke tegenstellingen kunnen ook in Dinkelland merkbaar worden. Jongeren groeien op in een andere wereld dan enkele jaren geleden en bij steeds meer situaties raken zorg en veiligheid elkaar. Van gemeenten wordt gevraagd dat zij weerbaar zijn tegen agressie, intimidatie en onge- wenste beïnvloeding. Dat vraagt dat we vooruitkijken. Dat we signalen vroeg herken-
nen, problemen zoveel mogelijk voorkomen en optreden als dat nodig is. Maar vooral vraagt het dat we samenwerken met onze veiligheidspartners, zoals politie, Openbaar Ministerie en met partners uit onder meer zorg, onderwijs, jongerenwerk en het maat- schappelijk veld. En minstens zo belangrijk: we doen dit samen met onze inwoners en ondernemers. Zij weten wat er speelt in hun straat, buurt, dorp, bedrijf of omgeving. Zij zien ontwikkelingen en signalen vaak als eerste en zijn onmisbaar bij het voorkomen en herkennen van onveiligheid. WAT WILLEN WE BEREIKEN? 46. Integraal veiligheidsplan Een integraal veiligheidsplan voor heel Noordoost-Twente, die we gezamenlijk uitvoeren. 47. Sociale stabiliteit Het versterken van sociale stabiliteit en -samenhang en het tegengaan van ongewens- te polarisatie, radicalisering en maatschappelijke onrust. 48. Politie en handhaving Een zichtbare en aanspreekbare politie en handhaving in alle kernen en het buitenge- bied. Handhavingsactiviteiten worden geprioriteerd. 49. Verhogen meldingsbereidheid Het verhogen van de meldingsbereidheid (laagdrempelig en eventueel anoniem) door het faciliteren of het onder de aandacht brengen van een toegankelijk meldpunt. 50. Ondermijning Het voorkomen en anders aanpakken van (de effecten van) ondermijnende criminaliteit. 51.
Weerbaarheid, zelfredzaamheid en grensoverschrijdende samenwerking Verhoging van de weerbaarheid en samenredzaamheid van de gemeente, inwoners en ondernemers, ook op het gebied van digitale veiligheid. Grensoverschrijdende samenwerking met Duitse hulpdiensten op het gebied van brandweer- en ambulancezorg blijven we ontwikkelen. 52. Tegengaan geweld Het opstellen van een plan van aanpak voor het tegengaan van geweld in afhankelijk- heidsrelaties, zoals femicide en intiem terreur. WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? 46. Integraal veiligheidsplan • We stellen een gezamenlijk integraal veiligheidsprogramma Noordoost-Twente 20272030 op. De focus ligt hierbij op de volgende thema’s: ondermijning, digitale veiligheid, zorg & veiligheid, Weerbare overheid & maatschappij, jeugd & veilig- heid en maatschappelijke onrust & polarisatie. • We starten met de implementatie van de vorming van één team veiligheid voor de vier gemeenten in Noordoost Twente. • We stellen ook een uitvoeringsplan integrale veiligheid Noordoost Twente 20272028 op, die aansluit bij de ambities in het integrale veiligheidsprogramma Noordoost Twente 2027-2030. 47. Sociale stabiliteit | 51.
Weerbaarheid, zelfredzaamheid en grensoverschrijdende samenwerking • | We nemen alle opgedane kennis uit de | Town Deal mee in de uitwerking van het | • | We verkennen het thema digitale veiligheid en stellen met onze partners onze een geprioriteerde thema Polarisatie en maatschappelijke onrust in het Integrale Veilig | -visie op met ook aandacht voor een duidelijke taak- en rolverdeling. heidsprogramma Noordoost | Twente 2027-2030. | • | We stellen een plan van aanpak op, op basis van de aanbevelingen uit de weer | - baarheidsscan van het RIEC om de eigen organisatie weerbaarder te maken. 48. Politie en handhaving | • | We leveren een bijdrage aan het versterken de weerbaarheid van onze eigen • | We stellen een Uitvoeringsprogramma | Toezicht en Handhaving op met gepriori | -organisatie. Hiervoor stellen we onder andere een bedrijfscontinuïteitsplan op. teerde handhavingsactiviteiten. | • | Vanuit project Continuïteit en Weerbaarheid investeren we in het voeren van • | We geven nadere invulling aan het intensiveren van toezicht en handhaving in het | gesprekken met inwoners. We vormen een maatschappelijk netwerk met aandacht buitengebied. In 2027 wordt het toezicht en handhaving in het buitengebied uitge | -voor minder zelfredzamen.
breid en versterkt. Dat heeft alles te maken met het stimuleren en handhaven van | • | We investeren in een dekkend netwerk van noodsteunpunten in de gemeente. de kwaliteit van het buitengebied. Denk aan controles op de uitvoering van aan | -Landelijk en regionaal worden de kaders bepaald voor het aantal steunpunten en plantplichten, ongeoorloofd kappen en bouwen. Dus niet met het thema veiligheid. | de precieze functie ervan. • | Elke kern heeft een eigen wijkagent, die fungeert ook als eerste aanspreekpunt binnen de politie. | 52. Tegengaan geweld • | We stellen een plan van aanpak op voor het tegengaan van geweld in afhankelijk | - 49. Verhogen meldingsbereidheid | heidsrelaties, zoals femicide en intiem terreur. • | We continueren de aansluiting op Meld Misdaad | Anoniem en brengen het meld | - punt structureel onder de aandacht. | WAT MAG HET | KOSTEN? • | We zetten in op bewustwordingsacties om de meldingsbereidheid te vergroten. (bedragen x € 1.000) | Inc. | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 50. Ondermijning | Implementeren nieuw landelijk BOA-bestel | 30 | 0 | 0 | 0 | 0 • | We houden integraal toezicht op thema’s, gebieden en/of risicobranches – capaci | -Intensiveren toezicht en handhaving buitengebied | 0 | 80 | 80 | 80 | 80 teit voorbereiding en coördinatie integrale controles via uitvoeringsplan.
| Drone inzetten t.b.v. controles | 20 | 0 | 0 | 0 | 0 • | We weken ambities ten aanzien van ondermijnende criminaliteit nader uit in het | Implementatie PGax-module zodat informatie op een juiste manier wordt geregistreerd, verrijkt en verwerkt ten | 0 | 2 | 2 | 2 integraal veiligheidsprogramma NOT | 20272030. | aanzien van ondermijningssignalen | 0 • | Het is belangrijk dat gemeenten op een juiste manier omgaan met het registreren, verrijken, verwerken en delen van (persoons)gegevens ten aanzien van onder | -Werkbudget weerbaarheid en samenredzaamheid | 45 | 0 | 0 | 0 | 0 mijningssignalen. Hiervoor hebben alle | Twentse gemeenten de PGAx-module | Inrichting coördinatie en noodsteunpunten in de kernen | 300 | 10 | 10 | 10 | 10 Ondermijning aangekocht, zodat de gegevensverwerking op een wettelijk juiste | Totaal | 395 | 90 | 92 | 92 | 92 manier wordt uitgevoerd. 52 ONTWIKKELINGEN | positie van de NOT-gemeenten in regionale samenwerkingsverbanden. Noodsteunpunten | Momenteel werken we verschillende scenario’s omtrent samenwerkingsvormen uit om In oktober 2025 zijn landelijke afspraken gemaakt over versterking van lokale en | te komen tot één team veiligheid voor de vier NOT-gemeenten. | Afhankelijk van keuzes regionale weerbaarheid. Noodsteunpunten zijn daarin expliciet genoemd als één | die de vier gemeenten hier (gezamenlijk) in maken, kunnen hier kosten uit voortvloeien.
van de onderdelen. Dinkelland is pilotgemeente in | Twente als het gaat om de nood | - steunpunten. De komende jaren moet er een dekkend netwerk van noodsteunpunten | Landelijke BOA Bestel komen. Op basis van de ervaringen in de pilotgemeenten (eind 2026) wordt in | TwenteDe boa krijgt meer ruimte om op te treden. De taak wordt verbreed van alleen opspo | - een richtlijn opgesteld over het aantal noodsteunpunten en de precieze functie van en | ren naar ook het voorkomen en beëindigen van strafbare feiten en daarnaast worden benodigde faciliteiten in de noodsteunpunten. | domeinen aangepast/samengevoegd. De gemeente wordt verantwoordelijk voor onder andere de kwaliteit van de boa-inzet, opleiding en vakbekwaamheid, passende Integraal veiligheidsprogramma Noordoost Twente 20272030 | uitrusting en goede aansturing. De precieze financiële gevolgen zijn nog niet volledig De komende periode gaan de vier gemeenten in Noordoost | Twente (Losser, Dinkel-duidelijk, de invoering is gefaseerd richting 2028.
land, | Tubbergen en Oldenzaal) gezamenlijk uitvoering geven aan de doelstellingen uit het gezamenlijke integrale veiligheidsprogramma. Door het opstellen van één | Begroting 2027: overzicht baten en lasten gezamenlijk veiligheidsprogramma beogen we capaciteit en middelen effectiever en | Programma Veiligheid en weerbaarheid * € 1000 | Lasten | Baten | Saldo gerichter in te zetten. Uiteraard blijft er ook in dit Noordoost | Twentse veiligheidsplanCrisisbeheersing en brandweer | 2.512 | 0 | -2.512 voldoende ruimte voor couleur locale. | Openbare orde en veiligheid | 3.086 | 20 | -3.066 Begroot totaal saldo van baten en lasten (voor reserve mutaties) | 5.598 | 20 | -5.578 Eén team veiligheid Noordoost Twente | Mutaties reserves | 0 | 395 | 395 De gemeenten Oldenzaal, Losser, | Tubbergen en Dinkelland staan voor toenemende | Mutaties reserves | 0 | 395 | 395 en complexere opgaven op het terrein van openbare orde en veiligheid. Deze opgaven | Begroot totaal resultaat (na reserve mutaties) | 5.598 | 415 | -5.183 zijn steeds vaker gemeentegrensoverschrijdend en vragen om specialistische kennis, continuïteit en bestuurlijke slagkracht. Veel van deze functies worden door individuele | Meerjarig financieel beeld: terugkijken en vooruitkijken medewerkers vervuld. Dit maakt de organisaties kwetsbaar en beperkt de mogelijkhe | - | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting
den om kennis te borgen, continuïteit te garanderen en flexibel in te spelen op nieuwe | Bedragen x €1.000 | Rekening 20252026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 ontwikkelingen. Daarnaast wordt het voor afzonderlijke gemeenten steeds lastiger om | Programma Veiligheid en zelfstandig voldoende specialistische capaciteit te organiseren en te behouden. De | weerbaarheid | 4.766 | 4.875 | 5.598 | 5.155 | 5.159 | 5.166 schaal van de individuele organisaties staat onder druk, terwijl de veiligheidsopga | - ven complexer worden. Door samenwerking binnen Noordoost | Twente kan expertise worden gebundeld, ontstaat een robuuster veiligheidsteam en wordt de kwetsbaarheid van de afzonderlijke organisaties verminderd. | Tegelijkertijd versterkt samenwerking de 53 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 54 PROGRAMMA BESTUUR, ORGANISATIE EN DIENSTVERLENING PORTEFEUILLEHOUDER Burgemeester John Joosten ALGEMEEN We willen als gemeente dicht bij onze inwoners staan en aansluiten bij wat er leeft en speelt in de verschillende kernen. Daarom werken we gebiedsgericht: we kijken naar de opgaven, kansen en initiatieven in een gebied en brengen deze in samenhang bij elkaar. Daarbij werken we samen met inwoners, kernraden en maatschappelijke partners.
Gebiedsgericht werken helpt ons om beter aan te sluiten bij de eigen identiteit en behoeften van iedere kern en om initiatieven vanuit de samenleving te ondersteunen. MijnDinkelland2040! vormt hiervoor een belangrijke basis. Tegelijkertijd vraagt het om een andere manier van werken binnen onze organisatie: minder vanuit afzonderlijke beleidsterreinen en meer integraal, samenlevingsgericht en vanuit de opgaven in een gebied. Zo werken we samen aan leefbare, vitale en zorgzame dorpen. We zorgen voor dienstverlening die voor inwoners laagdrempelig, begrijpelijk en dicht- bij is. Daarbij combineren we goede digitale dienstverlening met persoonlijk contact waar dat meerwaarde heeft. We denken vanuit ‘ja, tenzij’ en ‘hoe kan het wel’, commu- niceren in duidelijke taal en zorgen voor tijdige terugkoppeling. Veelgebruikte proces- sen maken we waar mogelijk eenvoudiger en toegankelijker voor inwoners, onderne- mers en organisaties. Door dienstverlening te verbinden met gebiedsgericht werken, sluiten we beter aan bij wat er in de verschillende kernen en gebieden nodig is.
Ons doel is dat we als gemeente duidelijk, toegankelijk en dienstverlenend zijn. We zijn in onze dienstverlening niet afwachtend, maar proactief. We schenken blijvend aandacht aan onze communicatie met inwoners en ondernemers en zijn helder in ver- wachtingen over en weer. We proberen de regeldruk te verlagen, dienstverlening laag- drempelig, efficiënt en menselijk te houden en waar mogelijk procedures te versnellen. Daarbij denken we actief en constructief mee bij initiatieven uit de samenleving. We zorgen ervoor dat zoveel mogelijk producten en diensten digitaal beschikbaar zijn. Daarnaast wordt het persoonlijk contact geborgd en kunnen inwoners en bedrijven ook telefonisch contact opnemen. Waar nodig is er persoonlijk contact op centrale locaties in de kernen of zoeken we de samenwerking met omliggende gemeenten. Naast de dienstverlening zorgen we ook voor een correcte verwerking van de per- soonsgegevens van onze inwoners en een adequate beveiliging van de systemen waarin deze worden opgeslagen.
We willen regels en processen eenvoudiger maken, zodat goede initiatieven van inwoners en organisaties sneller mogelijk worden. Daarom kijken we kritisch naar onze eigen regelgeving en benutten we de ruimte die er binnen wettelijke kaders is. We toetsen risicogericht: eenvoudig waar het kan en zorgvuldig waar het moet. Tegelijker- tijd onderzoeken we hoe inwonersinitiatieven op initiatief- en kernniveau eenvoudiger, duidelijker en mogelijk structureel financieel kunnen worden ondersteund. Zo zorgen we ervoor dat regels uitlegbaar en proportioneel zijn en vooral helpen om initiatieven mogelijk te maken. Noaberkracht ontwikkelt zich verder tot een efficiënte, zakelijke en wendbare organisa- tie die gericht is op mensen én resultaten. We maken duidelijke keuzes, stellen priori- teiten en zetten beschikbare mensen en middelen zo effectief mogelijk in. Tegelijkertijd blijven we flexibel inspelen op wat inwoners, bestuur en samenleving van ons vragen. We investeren in medewerkers, strategisch vermogen, datagedreven werken, digitali- sering en een verantwoorde inzet van AI. Zo bouwen we aan een toekomstbestendige organisatie die kwaliteit levert, kansen benut en doet wat nodig is.
We staan open voor een intensievere samenwerking met de gemeenten in Noord- oost-Twente wanneer dit duidelijke meerwaarde oplevert. Bestaande samenwerkingen zetten we voort op onderwerpen waar gezamenlijke inzet helpt om maatschappelijke opgaven beter aan te pakken. Dit geldt bijvoorbeeld voor klimaat, het landelijk gebied, sociaaleconomische structuurversterking en veiligheid. Nieuwe samenwerkingsmoge- lijkheden beoordelen we eerst bestuurlijk op nut, noodzaak en meerwaarde. Zo zetten 651 2 3 4 Begroting 2027 I Gemeente Dinkelland 55 we onze ambtelijke capaciteit gericht in en werken we samen waar dat bijdraagt aan betere resultaten voor onze gemeenten en inwoners. We werken vanuit vertrouwen in onze inwoners, ondernemers, bestuurders en medewerkers en nemen daarbij verant- woordelijkheid voor ons handelen. We benutten de kracht van twee gemeenten en één ambtelijke organisatie, met respect voor de eigen bestuurlijke context en lokale identi- teit. We versterken het vakmanschap, het bestuurlijk-ambtelijk samenspel en ons ver- mogen om te leren en te reflecteren. Daarbij werken we vanuit de bedoeling van regels, formuleren we opdrachten helder en wegen we individuele belangen zorgvuldig af tegen het algemeen belang. We zijn zichtbaar, aanspreekbaar en laagdrempelig en geven daarmee zelf het goede voorbeeld van een organisatie die werkt vanuit vertrouwen.
WAT WILLEN WE BEREIKEN? 53. Gebiedsgericht werken Gebiedsgericht werken; dat doen we per kern en samen met inwoners én de raad. Daarmee stimuleren we participatie en initiatieven uit de samenleving. 54. Dienstverlening aan inwoners die laagdrempelig is en voor de inwoners dichtbij Dat inwoners, ondernemers en organisaties de gemeentelijke dienstverlening als toegankelijk, begrijpelijk, snel en dichtbij ervaren. Daarbij moet het niet uitmaken of iemand digitaal contact zoekt of liever persoonlijk geholpen wordt. 55. Een efficiëntere, zakelijkere (mens- en resultaatgerichte) en wendbare ambtelijke organisatie (Noaberkracht) Dat Noaberkracht efficiënt, zakelijk én wendbaar functioneert, met behoud van de menselijke maat en een duidelijke focus op resultaten. 56. De vermindering van onze eigen regels Dat gemeentelijke regels en processen minder belemmerend zijn en initiatieven van inwoners en organisaties sneller en eenvoudiger mogelijk maken. 57. Toepassing van de MKB-toets, waarbij ondernemers worden geraadpleegd als nieuwe- wet- of regelgeving belangrijke gevolgen voor het MKB heeft Ondernemersbelangen op een passende en effectieve wijze meewegen in de besluit- vorming. 58.
Een open houding voor (intensievere) samenwerking met de gemeenten in Noordoost-Twente Dat de samenwerking met gemeenten in Noordoost-Twente gericht wordt ingezet wan- neer dit aantoonbare meerwaarde heeft voor de gemeente en haar inwoners. 60. Werken op basis van vertrouwen, richting inwoners, ondernemers, het colle- ge en elkaar Dat vertrouwen de basis vormt voor de manier waarop de gemeente samenwerkt, besluiten neemt en omgaat met inwoners, ondernemers, bestuur en medewerkers. 61. De jaarlijkse evaluatie van dit raadsakkoord, ter voorbereiding op de perspectiefnota Dat het raadsakkoord jaarlijks wordt geëvalueerd en actueel blijft, en dat de gemeente- raad tijdig invloed kan uitoefenen op de koers voor het komende jaar. WAT GAAN WE ERVOOR DOEN? 53. Gebiedsgericht werken • We geven invulling en uitwerking aan Gebiedsgericht Werken waarmee opgaven in een specifiek gebied integraal met elkaar worden verbonden en in samenhang en samenlevingsgericht worden bekeken ten behoeve van de versterking van de leefbaarheid van het gebied. • We werken het Strategisch Asset Management Plan (SAMP) en Meerjaren-Inves- terings Plan (MIP) gebiedsgericht uit voor de openbare ruimte. • We continueren het proces MijnDinkelland2040! en blijven kernraden faciliteren.