Begroting 2022 Dinkelland.pdf

Je bent dan immers tijdig van elkaars plannen, ideeën en suggesties op de hoogte, zodat hier zo goed mogelijk rekening kan worden gehouden. Als gemeente staan wij open voor andere vormen van samenwerking met onze ondernemers en hebben oog voor hun behoeften. Ook de regionale en (inter)nationale samenwerking hoort daarbij. Kortom, het creëren van sterke lokale, landelijke en internationale verbindingen. We zijn tevreden als we in het tweejaarlijkse onderzoek een 7 of hoger scoren. Dit resulteert binnen de Ambitie Sterke bedrijvigheid in de volgende actielijnen:

52

Meetbaarheid Indicatoren Deze P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. In de begroting van 2019 hebben we aangegeven dat we op het niveau van ambitie een belevingsonderzoek onder onze inwoners gaan houden om een nulmeting te krijgen. Voor deze ambitie (Sterke bedrijvigheid) zien we af van een belevingsonderzoek. Het MKB onderzoek geeft voldoende inzicht over ons ondernemersklimaat en daarnaast gebruiken we de overall midterm review van het Coalitieakkoord om een indicatie te krijgen van de tussentijdse effecten. Uiteraard worden onze inwoners en de raad nadrukkelijk bij dit onderzoek betrokken. Voor de actielijnen gaan we de kwantitatieve indicatoren meten. Ook hierbij gaan we uit van een nulmeting. Deze indicatoren monitoren we doorlopend voor zover ze beschikbaar zijn.

Ambitie: Sterke bedrijvighei d

Indicator

Frequen tie meten

Wannee r actuele gegeven s beschik baar

Meetmo ment IST

IST 2018

SOLL 2022

Gemeent elijke belastinge n

Jaarlijks

begin 2019

Begin 2018, cijfers van 2017

335.8 83

346.0 00 (3%)

Newcom

Einde raadsperi ode

Bron

Wij zetten in ons voor een sterker Dinkellandse bedrijfsleven

Actielijn: Vitalere vrijetijdseconomie Versterken van het toeristisch klimaat onder meer door inzet op onze unieke elementen van rust, ruimte, landschap en cultuur

Aantal toeristische overnachtingen

Kwalitatief (belevingsonde rzoek) Toerisme Dinkelland

2017

53

Actielijn: Sterker ondernemersklimaat Een beter bij de behoefte passende ondersteunin g van ondernemer s

Rapportcijfer

MKB onderzoe k

Tweejaar lijks door MKB Nederlan d

aug-18

6,6

7

0

20% van het totaal aantal bedrij ven (120)

0

12 bedrij ven (3 per jaar)

Actielijn: Innovatievere agrarische sector Betere ondersteunin g van innovatief ondernemer schap in de agrarische sector Bermgras: aantal ondernemers die meedoen /aantal contracten en hoeveelheid

Gemeent e

Mestverwaardin g: aantal ondernemers die meedoen (biovergisters)

Gemeent e vergunnin gen

Jaarlijks

Jaarlijks

Decemb er

Decemb er

jan-18

dec-18

Vitalere vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken? Versterken van het toeristisch klimaat onder meer door inzet op onze unieke elementen van rust, ruimte, landschap en cultuur Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) Voor een overall view op de sector hanteren we `het aantal overnachtingen` als graadmeter voor de IST situatie. Deze meting doen we zelf en is gebaseerd op de toeristenbelasting. Als startpunt gebruiken we het aantal overnachtingen van 2017. In 2017 had gemeente Dinkelland 335.883 toeristische overnachtingen. Dit is een 3.8% stijging t.o.v. 2016 en het hoogst aantal overnachtingen gemeten in gemeente Dinkelland.

54

Waar gaan we naar toe? (SOLL) Het Nationaal Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) heeft de verwachting uitgesproken dat het toerisme in Nederland de komende jaren een flinke groei zal doormaken. Voor Twente spreekt men zelfs over een groei van 30% in het aantal overnachtingen tot 2030 t.o.v. het jaar 2018. De Gemeente Dinkelland is zich er van bewust dat deze verwachte groei effecten met zich meebrengt voor de economie, de leefomgeving en het landschap. De komende jaren wil de Gemeente Dinkelland zich voorbereiden op de verwachte groei door acties uit te zetten binnen de hoofdthema’s: toeristisch ondernemerschap, toeristische voorzieningen en landschap, marketing en de grensligging (NL-DL) van Dinkelland. Het realiseren van toerismespreiding in tijd en ruimte, en het behouden en ontwikkelen van een kwalitatief en vitaal verblijfsaanbod vormen voor de Gemeente Dinkelland een belangrijk toetsingskader binnen de uitgezette acties. Dinkelland is een vitale vrijetijdseconomische bestemming binnen Twente. Dit is te zien aan het jaarlijks aantal toeristische overnachtingen. Ondanks de economische crisis heeft de sector vrijetijdseconomie van Dinkelland bewezen een stabiele factor te zijn binnen de Dinkellandse economie. In 2017 bedroeg het aantal toeristische overnachtingen 335.883. Dinkelland is hiermee verantwoordelijk voor bijna 10% van de totale overnachtingen in Twente.

De totale toeristische bestedingen aan hotel- en andere verblijfsovernachtingen bedroeg in 2017 in Twente 180 miljoen euro; de Dinkellandse verblijfssector was in 2017 dan ook verantwoordelijk voor bijna 18 miljoen euro omzet. Gemiddeld geeft de toerist per dag een € 41 uit aan culinair aanbod, detailhandel en andere dagrecreatie bestedingen (belevingsonderzoek Dinkelland 2017). De sector vrijetijdseconomie is erg trend- en seizoen afhankelijk. Tevens kent de sector veel verschillende stakeholders en belangen. Voor het behouden van vitale Dinkellandse vrijetijdssector is het van belang dat trends en ontwikkelingen, kansen en potenties en verschillende belangen constant gestuurd worden. Gemeente Dinkelland wil hieraan bijdragen door in te spelen op de huidige aantrekkingskracht van Dinkelland en deze te voorzien van toekomstbestendige impulsen. De Dinkellandse toerist bezoekt Dinkelland voornamelijk om tot rust te komen en te genieten van ruimte, landschap en culturele waarden (belevingsonderzoek Dinkelland 2017).

De komende jaren hebben de volgende activiteiten prioriteit:  het behouden en versterken van deze aantrekkingskracht door middel van het behouden van het (coulissen)landschap (Natura 2000);  het versterken van de toeristische voorzieningen waaronder de fiets- en wandelnetwerken;  het blijven vermarkten van het merk Ootmarsum-Dinkelland in samenwerking met Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland;  het benutten van de Duitse grensligging, en  inzetten op seizoenspreiding door het aantal toeristische overnachtingen in het voor- en het najaar te vergroten.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting De vier Noordoost-Twentse gemeenten willen de samenwerking op het gebied van toerisme en recreatie de komende jaren blijven intensiveren en versterken. In 2022 gaan we aan de slag met een gezamenlijke NOT uitvoeringsagenda gericht op toerisme en recreatie. Het gevolg van deze agenda kan zijn dat er besluiten genomen moeten worden over gezamenlijke (project)investeringen. Dit kan financiële consequenties hebben. Verder zijn er geen trends en ontwikkelingen die bijsturing van de actielijn '' Vitalere vrijetijdseconomie' op lokaal niveau noodzakelijk maken. De basisinspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen in 2022 op hoofdlijnen de geprogrammeerde koers.

55

Kanaal Almelo Nordhorn Wat gaan we daarvoor doen? Wij gaan met Nordhorn een project aan waarbij het kanaal Nordhorn Almelo de verbindende factor is. Wat leveren we op?  Gezamenlijk actieplan voor de samenwerking over het kanaal Nordhorn – Almelo (traject Nordhorn - Dinkelland). Toeristisch consulent Wat gaan we daarvoor doen? De toeristisch consulent is de sparringpartner voor de ondernemers. De rol van de toeristisch consulent is vergelijkbaar met deze van de bedrijfsconsulent. Wat leveren we op?  Bedrijfsbezoeken aan horeca ondernemers door het college en de portefeuillehouder  Ruimte bieden aan ondernemers om seizoensverlengende activiteiten mogelijk te maken  in 2022 gaan we met de NOT-gemeenten een gezamenlijke uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie opstellen  Investeren in toeristische voorzieningen van Routenetwerken Twente via bijdrage aan de GR Recreatie en kwaliteitsverbetering van fiets- en wandelnetwerken Versterken promotionele activiteiten Ootmarsum-Dinkelland Wat gaan we daarvoor doen? Faciliteren en stimuleren van partners en stakeholders. Wat leveren we op?  Ondersteuning Stichting Toeristisch Ondernemersfonds Dinkelland d.m.v. subsidie.  Stimuleren ketensamenwerking tussen Marketing Oost (TwenteMarketing) en het STOFD via bijdrage aan de GR Recreatie.

Versterken toeristische voorzieningen Wat gaan we daarvoor doen? Versterken toeristische voorzieningen door o.a. behouden kwaliteiten (coulissen)landschap en natuur (de N2000-gebieden). Wat leveren we op?  In 2022 gaan we opnieuw de voucherregeling voor de toeristische ondernemers openstellen.  In het vierde kwartaal van 2021 is de rapportage over de verkenning van toeristische voorzieningen langs het kanaal Almelo - Nordhorn afgerond. In 2022 gaan we waar mogelijk toeristische voorzieningen faciliteren.

Sterker ondernemersklimaat Wat willen we bereiken? Een beter bij de behoefte passende ondersteuning van ondernemers Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) In het meest recente onderzoek naar de MKB-vriendelijkste gemeente uit 2018 heeft de gemeente Dinkelland het rapportcijfer 6,6. Gekregen.

56

Waar gaan we naar toe? (SOLL) Een beter ondernemersklimaat: Dinkelland wil dat de tevredenheid onder ondernemers toeneemt, waarbij een 7 of hoger in het MKB-onderzoek van 2022 het doel is. Het werken aan een goed ondernemersklimaat voor de agrarische sector, detailhandel, het MKB en de vrijetijdseconomie met een zo optimaal mogelijke dienstverlening blijft de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Wij willen voldoende mogelijkheden om in te spelen op actuele ontwikkelingen zonder daarbij de toekomstbestendigheid van de centra (Denekamp, Weerselo en Ootmarsum) in gevaar te brengen. Als gemeente hebben wij daarbij een faciliterende en stimulerende rol. Wij willen ieder jaar minimaal 50 bedrijfsbezoeken brengen: dit gebeurt door zowel het college, als door de portefeuillehouder, als door de bedrijfsconsulent, dan wel een combinatie daarvan. We informeren onze ondernemers over voor hen relevante ontwikkelingen, bijeenkomsten, etc. Ook gaan we in overleg met ondernemers bekijken hoe we onze prachtige Dinkellandse bedrijven beter onder de aandacht kunnen brengen bij de Twentse onderwijsinstellingen. De rol van de gemeente Dinkelland zal met name bestaan uit faciliteren en stimuleren. Daarnaast zien wij het als onze taak om te verwijzen naar subsidiemogelijkheden en formele belemmeringen te verminderen.

Wij willen ondernemers verbinden met relevante organisaties en projecten, zoals beschikbaar via de Agenda voor Twente. Verder wil de gemeente inzetten op partnerships met ondernemers en vertegenwoordigingen van ondernemers.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting In het derde kwartaal van 2021 is gebleken dat het overgrote deel van onze lokale ondernemers, ondanks de zware coronaperiode, zich goed staande hebben gehouden, al dan niet met behulp van diverse financiële (rijks)regelingen. Hierdoor was het niet noodzakelijk een lokaal economisch herstelplan op te stellen. We bewaken in 2022 de ontwikkelingen en anticiperen daar waar nodig. Verder zijn er geen trends en ontwikkelingen die bijsturing van de actielijn '' Sterker Ondernemersklimaat' op lokaal niveau noodzakelijk maken. De basisinspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen in 2022 op hoofdlijnen de geprogrammeerde koers.

Benutten mogelijkheden Twente Board (voorheen Agenda voor Twente) Wat gaan we daarvoor doen? Bedrijven verbinden aan de Agenda voor Twente. Wat leveren we op?  De meerjarenprogrammering continueren en onder de aandacht blijven brengen van ondernemers. Centrumagenda Denekamp Wat gaan we daarvoor doen? Samen met ondernemers de kern ontwikkelen.

57

Wat leveren we op?  Samen met de ondernemers onderzoeken we de ontwikkelingsmogelijkheden van het centrum van Denekamp. In 2022 verwachten we voldoende inzicht te hebben in de ontwikkelkansen en dit ter besluitvorming aan de Raad te kunnen voorleggen. Doorontwikkeling bedrijvenloket Wat gaan we daarvoor doen? Doorontwikkeling bedrijvenloket. De bedrijfsconsulent is de sparringpartner voor de ondernemers. Wat leveren we op?  Periodiek uitbrengen van nieuwsbrieven voor ondernemers  Bedrijfsbezoeken door het college en de portefeuillehouder  Organiseren van de Dag van de Ondernemer in november  Ondernemers adviseren over de mogelijkheden van Twente Board Verbinden van Ondernemers, Overheid en Onderwijs Wat gaan we daarvoor doen? We gaan ondernemers, overheid en onderwijs aan elkaar verbinden. Wat leveren we op:  Studenten uit het hoger- en middelbaar onderzoeksopdrachten bij ondernemers.  Deelname aan AgroHub  Actieve inbreng aan Twente Board

beroepsonderwijs

zijn

betrokken

bij

Innovatievere agrarische sector Wat willen we bereiken? Ondersteuning van het ondernemerschap in de agrarische sector Waar stonden we aan het begin van de coalitieperiode? (IST) We hebben op dit moment geen goede nulmeting die inzicht geeft in de effecten van de ondersteuning van de sector. We gaan het geplande belevingsonderzoek, om de wijze waarop de sector de ondersteuning van de gemeente ervaart, niet uitvoeren. We gebruiken het participatieproces dat wordt doorlopen voor het opstellen van de Omgevingsvisie (hoofditem Buitengebied), als input voor traceren van de transitieopgaven in het landelijk gebied van Dinkelland. Waar gaan we naar toe? (SOLL) We voorzien reeds nu een verbreding van de actielijn “Innovatievere agrarische sector”, naar een aantal breder georiënteerde verduurzamingsopgaven van het landelijk gebied:  Landbouw en voedsel  Klimaat en energie  Natuur en biodiversiteit  Klimaatverandering

Ondernemers moeten kunnen ondernemen en dat geldt ook voor de agrarische sector. Er moet ruimte geboden blijven worden. De marktomstandigheden in de agrarische sector veranderen constant. De veranderende regelgeving en de noodzaak tot investeren in onder meer dierenwelzijn en milieumaatregelen leidt bij veel bedrijven tot ruimtelijke en zelfs ook financiële problemen.

58

Ook de klimaatverandering vraagt, met name op de hoger gelegen zandgronden waar Dinkelland ligt, een grote inspanning van de agrarische sector. Deze verandering leidt samen met onder meer de gebruiksnormen voor dierlijke mest tot verschralende landbouwgronden. Het gevolg hiervan is lagere opbrengsten en het ontstaan van schade aan natuur en problemen met grond- en oppervlaktewater. Vernieuwende initiatieven bieden nieuwe kansen voor economie en werkgelegenheid en een goede basis voor een circulaire economie in Dinkelland.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting We gaan in 2022 de samenwerkingen en verbindingen met de stakeholders en partners continueren. Hiermee geven we ook uitvoering aan de Omgevingsvisie. We nodigen in 2022 experts uit vanuit verschillende vakgebieden. Doel is om ze te laten meedenken over de opgaven (w.o. stikstof, biodiversiteit, energie en klimaat) in het landelijk gebied. We schalen dit mogelijk op naar NoordoostTwente. De basisinspanningen die we verrichten zijn op hoofdlijnen actueel en dragen bij aan de doelen. We volgen in 2022 op hoofdlijnen de geprogrammeerde koers.

Agro en food sector stimuleren Wat gaan we daarvoor doen? Agro en food sector stimuleren om innovatief te ondernemen (bv. energie en VAB’s). Wat leveren we op?  Het is een doorlopend proces en onderdeel van de werkzaamheden van de agrarisch consulent.  We participeren actief in de gebiedsgerichte aanpak Noordoost-Twente (GGA-NOT). We hanteren de Omgevingsvisie van Dinkelland als kader voor mogelijke ontwikkelingen. Faciliteren LEADER-NOT 2021-2027 Wat gaan we daarvoor doen? Het stimuleren van maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid van het landelijk gebied. Wat leveren we op?  We faciliteren projecten uit de samenleving. Mineral Valley Twente Wat gaan we daarvoor doen? Participeren in de netwerkorganisatie Mineral Valley Twente (MVT). Wat leveren we op?  We nemen deel aan de proeftuinen van MVT  We spelen een actieve rol bij de organisatie en communicatie van MVT Natura 2000: Realisatiefase Wat gaan we daarvoor doen? De provincie Overijssel heeft de gemeente Dinkelland verzocht de Realisatiefase te gaan trekken. De provincie Overijssel blijft opdrachtgever. Omdat wij de belangen van onze inwoners maximaal willen behartigen in deze fase, gaan wij borgen dat onze invloed van voldoende impact is om hier invulling aan te geven. Samen met de provincie wordt hiervoor een aanpak ontwikkelt. Wat leveren we op?  De uitvoering van de N2000 maatregelen

59

Sterke bedrijvigheid - financieel Financiële kaders Ambitie Sterke bedrijvigheid Sterke bedrijvigheid

Bedragen × € 1.000

Actielijnen

Oorspronkelijk begroot

Restant september 2021

Wij gaan met Nordhorn een project aan waarbij het kanaal Nordhorn Almelo de verbindende factor is

150

48

Versterken toeristische voorzieningen door o.a. behouden kwaliteiten (coulissen)landschap en natuur (de N2000gebieden)

280

154

Onderzoeken mogelijkheden stagemakelaar-hub

20

11

Agro en food sector stimuleren om innovatief te stimuleren (bv. energie en VAB’s)

15

15

Toekomstgerichte erven (buitengebied)

35

10

Flankerende inzet Natura 2000 AVAV (Volterbroek)

103

0

Werkbudget Sterker ondernemersklimaat

60

52

LEADER periode 2021-2027

170

170

Totaal Sterke bedrijvigheid

833

460

60

Ambitie Inclusieve samenleving Inleiding Ambitie Inclusieve Samenleving

Een samenleving waarin iedereen mee doet, dat noemen we een inclusieve samenleving. Samen met inwoners, verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties willen we hier invulling aan geven. Wij willen bereiken dat zoveel mogelijk mensen meedoen. Om een inclusieve samenleving te bereiken, is het belangrijk dat we op elkaar letten en voor elkaar zorgen. De periode 2019-2022 staat in het teken van de transformatie om de toenemende druk op het Sociaal Domein te verlichten. We willen onze samenleving, onze kernen en onze inwoners in hun kracht te zetten met als doel een positievere gezondheid. Tegelijkertijd willen we de ondersteuning en zorg kwalitatief goed, betaalbaar en bereikbaar houden. Om dit te realiseren werken we de komende periode aan de volgende zaken. Wat gaan we hiervoor als gemeente doen?

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Onze Insteek is de gedachte dat inwoners een goed gevoel van welbevinden hebben. Los van de maatschappelijke waarde die dat heeft, is het zo dat inwoners die zich goed voelen, minder snel een hulpvraag hebben en ondersteuning nodig hebben. Daarom is de onderliggende gedachte dat we als gemeente inzetten op positieve gezondheid.

61

Positieve Gezondheid[1] is de uitwerking in zes dimensies van de bredere kijk op gezondheid. Met die bredere benadering draag je bij aan het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Dit is te vertalen naar de leefomgeving van inwoners en het faciliteren van positieve gezondheid. Dit doen we door passende algemene voorzieningen en ondersteuning te bieden, een goede leefomgeving in te richten en het leggen van verbindingen in de samenleving. Als gemeente zien wij ook vooral hier onze rol. Onderstaande figuur laat dat mooi zien.

De insteek van positieve gezondheid[2] sluit naadloos aan bij de zaken die we als gemeente nastreven namelijk:  mensen veel meer in contact te brengen met hun kracht in plaats van ze aan te spreken op hun zwakte,  persoonsgerichte zorg te bieden en echt aan te sluiten op persoonlijke behoeften,  de regie bij de mensen zelf te laten en ze te helpen hun eigen beslissingen te nemen. Daarnaast is het van belang de ondersteuning en zorg bereikbaar en betaalbaar te houden. We willen kwalitatieve goede ondersteuning en zorg bieden, vanuit de gedachte één gezin, één plan, één regisseur voor die inwoners die het nodig hebben. Wat gaan we hiervoor als gemeente doen? In het plaatje hieronder is te zien hoe de ondersteuning en zorg rondom een inwoner, is opgebouwd uit een aantal lagen. Per laag wordt er gewerkt aan versterken van de positieve gezondheid van onze inwoners en het bereikbaar en betaalbaar houden van de ondersteuning en zorg.

62

Om de gestelde ambitie te bereiken is het ook essentieel om meer inzicht en overzicht te krijgen in de interventies en de resultaten en effecten hiervan. Op dit moment zijn een behoorlijk aantal interventies gestart. We kunnen aangeven wat we doen, echter de effecten van de interventies zijn nog niet altijd inzichtelijk. Besturing van het sociaal domein vraagt hier wel om. Het vraagt continu om te analyseren of we de juiste dingen doen. Leveren de interventies de gewenste resultaten op, vragen veranderingen in het sociaal domein om het bijsturen, versnellen of stoppen van bepaalde interventies? Hiervoor starten we het project Grip op sociaal domein. Een ander belangrijk onderdeel is het actief sturen op houding en gedrag. De veranderopgave bestaat voornamelijk uit een veranderende houding en gedrag bij de professional (inclusief gemeente), de inwoner, de mantelzorger en de vrijwilliger. Dit vereist vanuit de onze kant uitleg en coaching op houding en gedrag en heldere communicatie met alle partijen over wat we van elkaar kunnen verwachten. Daarom starten we met werkateliers waarin professionals, inwoners en ambtenaren gezamenlijk na denken over de uitdagingen die er liggen. In de ateliers worden manieren bedacht om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Daarbij wordt ook kritisch gekeken naar hoe zaken nu gaan, hoe we bij kunnen sturen en hoe een ieder daar aan kan bijdragen.

Meetbaarheid Indicatoren Deze P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. Voor de actielijnen gaan we kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren meten. We sluiten hierbij zo veel als mogelijk aan bij reeds bestaande onderzoeken zoals de volwassen en ouderenmonitor van de GGD. We gaan daar waar mogelijk uit van een nulmeting (2018/2019). Voor de kwalitatieve indicatoren is bij start van de raadsperiode 2018-2022 een belevingsonderzoek uitgevoerd en indien nodig wordt deze aan het eind van de periode herhaald. Tevens is in 2020 het Coalitieakkoord tussentijds geevalueerd, waarbij de Raad en de samenleving waren betrokken. Dit heeft ook input opgeleverd. De indicatoren komen bij elke ambitie en actielijn terug en zijn niet bedoeld om op afgerekend te worden. Zij geven een indicatie of wij de juiste dingen doen zodat wij tijdig kunnen bijsturen.

63

Wannee r actuele gegeve ns beschik baar

Meetmo ment IST

Ambitie: Inclusieve samenleving

Indicator

Bron

Freque ntie meten

Wij zetten ons in voor het bieden van mogelijkheden om onze inwoners meer deel te laten nemen aan de maatschappij

Kwalitatief (belevingsond erzoek)

Newcom Rapport Zorgbeleving in Dinkelland

begin en einde raadspe riode

20222023

Novemb er 2018

begin en einde raadspe riode

20222023

Novemb er 2018

IST

SO LL 202 2

Actielijn: Langer gezond Nog meer inwoners werken aan hun gezondheid* en kijken (samen) om naar anderen en zijn in staat hen te activeren deel te nemen aan de samenleving.

Kwalitatief (belevingsond erzoek)

Newcom

Percentage inwoners die goede gezondheid ervaren

Volwassenenen ouderenmonitor

begin en einde raadspe riode

2021

2016

89 %

92 %

Percentage inwoners die voldoende bewegen

Volwassenenen ouderenmonitor

begin en einde raadspe riode

2021

2016

62 %

66 %

Percentage kinderen van ouders met een lage opleiding zijn lid van een

64

sportvereniging Percentage kinderen die zijn meestal weerbaar zijn Percentage van kinderen onder de 18 jaar die de laatste vier weken alcohol hebben gedronken Actielijn: Versterken sociale basis De nietprofessionele algemene voorzieningen zoals vrijwilligersorg anisaties en inwonersinitiati even zijn beter toegerust om inwoners te ondersteunen bij het bereiken van een positieve gezondheid.

Kwalitatief (belevingsond erzoek)

Newcom

begin en einde raadspe riode

20222023

Novemb er 2018

Newcom

begin en einde raadspe riode

20222023

Novemb er 2018

Actielijn: Meer zorg nabij Professionals zijn beter toegerust, dichterbij en werken beter samen om inwoners te ondersteunen bij het bereiken van een positieve gezondheid.

Kwalitatief (belevingsond erzoek)

65

Het

Het cijfer voor cliënttevredenh eid Jeugd is toegenomen

I&O Research Factsheet cliëntervaringso nderzoek Jeugd

2018

7,7

Het cijfer cliënttevredenh eid Wmo is toegenomen

I&O Research Factsheet cliëntervaringso nderzoek Wmo

2018

?

2018

59 % jeu gd 78 % W mo

2018

24 %

Het percentage bekendheid van cliëntondersteu ning is toegenomen

I&O Research

Het percentage aantal afgegeven maatwerkvoorz ieningen ten opzichte van het aantal inwoners is verminderd Het percentage indicaties afgegeven door een huisarts in relatie tot het totaal aantal jeugdindicaties is verminderd Actielijn: Meer inwoners kunnen meedoen Meer inwoners ervaren een positievere gezondheid door de inzet van een maatwerkvoor ziening.

Kwalitatief (belevingsond erzoek)

Newcom

begin en einde raadspe riode

20222023

Novemb er 2018

66

De gekozen aanpak binnen het uitvoeringsplan sociaal domein, waarbij concrete oplossingen moeten leiden tot een vermindering van de kosten is verbonden aan een aantal uitgangspunten zoals genoemd in de begroting 2019. Deze uitgangspunten zijn een gelijkblijvend cliëntenbestand, gelijkblijvende problematiek, gelijkblijvend beleid en de "kostprijs" 2019. Veranderingen hierbinnen hebben invloed op het te bereiken resultaat. Voor meerdere thema's binnen de interventieaanpak is samenwerking en draagvlak nodig met en van externe partijen. Zonder medewerking hebben niet alle interventies evenveel kans van slagen.

Langer gezond Wat willen we bereiken Doel: Nog meer inwoners werken aan hun gezondheid* en kijken (samen) om naar anderen en zijn in staat hen te activeren deel te nemen aan de samenleving. *Gezondheid is veel meer dan niet ziek zijn. Gezondheid gaat over sociaal, mentaal en fysiek welbevinden en de mogelijkheid hier zoveel mogelijk eigen regie op te voeren. De factoren die gezondheid kunnen beïnvloeden, willen we zoveel mogelijk voorkomen, beperken of bevorderen. Dit doen we onder andere door sport, bewegen, preventie en cultuur als middel te gebruiken om het welzijn en de zelfredzaamheid van de inwoners te bevorderen. En door met inwoners in gesprek te gaan over het organiseren van activiteiten en het creëren van ontmoetingsplekken om samen te komen voor een praatje, voor vrijwilligerswerk of voor sportieve, culturele of andere activiteiten. Wat willen we bereiken?  Meer of gelijk aantal inwoners ervaren een goede gezondheid  Meer of gelijk aantal inwoners bewegen voldoende  Meer kinderen van ouders met een lage opleiding zijn lid van een sportvereniging  Meer kinderen zijn meestal weerbaar  Minder jongeren onder de achttien hebben alcohol gedronken de laatste vier weken (NB. De staat van de bevolking in Dinkelland en Tubbergen is nu al nagenoeg optimaal wanneer dat wordt vergeleken met andere Twentse gemeenten. Het gaat nu vooral om het behouden van de goede staat).

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting Trends en ontwikkelingen Corona heeft impact op de samenleving, maar hoe groot en welke impact het heeft voor onze inwoners op de (middel)lange termijn, is op dit moment nog niet duidelijk en bovendien ook niet te overzien. Uit de eerste cijfers, o.a. de gezondheidsmonitor Jeugd, blijkt dat de geestelijke gezondheid stijgt, zoals eenzaamheid en depressies. Ook het alcoholgebruik onder jongeren is gestegen. Dit vraagt om preventie, sterke basisvoorzieningen met ontmoetingsplekken en vroegsignalering, zodat wanneer het leven weer enigszins teruggaat naar het ‘oude’, inwoners laagdrempelig ondersteuning vinden waar nodig zodat zij weer kunnen participeren. Binnen actielijn 'Langer gezond' wordt, binnen de mogelijkheden die corona toelaat, volop ingezet op preventie. In 2021 is juist extra ingezet op preventie door o.a. het preventieakkoord. Ook is gestart met het project alcohol en drugs. Corona zorgt wel voor vertraging, een andere manier van werken of nog niet kunnen starten van projecten. Bij actielijn 'Langer Gezond' stagneert de doorontwikkeling samenwerking met het onderwijs. Dit omdat het onderwijs zich richt op de hoofdtaken van het onderwijs.

67

Dit zijn wel inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmomaatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden. Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaat. Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. De trends en ontwikkelingen vragen op dit moment (nog) niet om bijsturing van de actielijn 'Langer Gezond'. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke, financiële en politieke impact. Dit heeft geleid tot een bijsturing bij actielijn 1 betreffende het project Inclusie. We steken communicatief in op wat we al hebben. Inclusie is opgenomen in de communicatiekalender en daarmee wordt bij alle thema's en onderwerpen waarover we communiceren de link gelegd met inclusie waar dit van toepassing is.

Actualisatie Cultuurbeleid Dinkelland Wat gaan we daarvoor doen? Opstellen van een cultuurakkoord waarbij cultuur als middel voor het beïnvloeden van de (positieve) gezondheid een onderdeel is. Na vaststelling van het cultuurakkoord maken we samen met inwoners en betrokken partijen keuzes over de wijze waarop subsidies voor cultuur worden toegekend. Geschikt instrument kansrijke start Wat gaan we daarvoor doen? We onderzoeken in hoeverre "Kansrijke Start" ( in de eerste 1.000 dagen van een kind) een instrument voor onze gemeente is. Wat leveren we op?  De vorming van een lokale coalitie Kansrijke Start is gestart. De eerste stap is een verkenning bij de partners naar hun bevindingen, wat gaat goed en wat kan beter. Deze opbrengst bepaalt de vervolgstappen in het project. Inclusie en diversiteit (inclusief Toegankelijkheid en bruikbaarheid van het maatschappelijke vastgoed) Wat gaan we daarvoor doen? Een bijdrage leveren aan het worden van een inclusievere gemeente waarin niemand belemmeringen ervaart om mee te doen in het sociaal, maatschappelijke en economische leven. Wat leveren we op?  We steken vooral communicatief in op wat we al hebben. Inclusie is opgenomen in de communicatiekalender en daarmee wordt bij alle thema's en onderwerpen waarover we communiceren de link gelegd met inclusie waar dit van toepassing is.

Positioneren en concretiseren positieve gezondheid Wat gaan we daarvoor doen? Positieve gezondheid is de rode draad in het uitvoeringsplan sociaal domein. Wij willen het uitvoeringsplan door ontwikkelen door het concretiseren van het begrip positieve gezondheid. Zowel intern als extern moet duidelijk worden wat positieve gezondheid is en welke bijdrage men daaraan kan leveren.

68

Wat leveren we op:  Positieve gezondheid is opgenomen in alle gestarte projecten en wordt opgenomen in nog eventueel te starten projecten  Positieve gezondheid wordt opgenomen in de communicatie kalender  Er wordt een monitoringssysteem ontwikkeld Preventie voor alcohol en drugs Wat gaan we daarvoor doen? Komen tot- en opstellen van een 10-jaren beleidsvisie ten aanzien van preventie en handhaving op de thema’s alcohol en drugs. Wat leveren we op?  We stellen een integrale aanpak vast in afstemming met het handhavingsbeleid. Dit doen wij door middel van het evaluatierapport uit 2021. Dit geeft inzichten in waar we nu staan en welke trends en ontwikkelen we zien. Samen met inwoners en partners starten we een participatief proces om te komen tot een integraal alcoholmatiging- en drugsbeleid. Hoe het participatieproces vorm krijgt is afhankelijk van wel of geen deelname aan het IJslandsmodel. Preventieakkoord Wat gaan we daarvoor doen? Het creëren van een door de samenleving gedragen lokaal preventieakkoord waarbij de focus komt te liggen op het voorkomen dan wel verminderen van: 1. Overgewicht 2. (Problematisch) alcohol- en of drugsgebruik 3.

Roken Wat leveren we op?  Uitvoering wordt gegeven door de 9 partners, ondersteunt door de gemeente  We geven uitvoering aan jongeren op gezond gewicht (JOGG) dat mogelijk onderdeel wordt van het preventieakkoord  De samenwerkingspartners bij het sport en preventieakkoord zoeken elkaar op om de relaties tussen beide akkoorden weer te geven en elkaar te versterken Samenwerking onderwijs Wat gaan we daarvoor doen? Betere samenwerking met het onderwijs en verbeteren doorgaande ontwikkellijn. Wat leveren we op?  De verdere uitwerking van de ambitie samenwerking met het onderwijs zal zich richten op de verdere invulling van het Nationaal Programma Onderwijs. Samen met het onderwijs komen we tot een programma waarvoor we de middelen vanuit het Rijk willen gaan inzetten. Dit doen we vanuit een constructief overleg met het onderwijs. Sport als middel Wat gaan we daarvoor doen? Sport moet als middel dienen om maatschappelijke doelen te bereiken - vitale sportverenigingen. Op te leveren:  Middels de inzet van het geformeerde kernteam uitvoering geven aan het lokaal sportakkoord. Het kernteam bestaat uit een afvaardiging van, onder andere, binnensport, buitensport en onderwijs. Sport als doel en sport als middel is hierbij een onderdeel.

69

Versterken sociale basis Wat willen we bereiken? Doel: De niet-professionele algemene voorzieningen zoals vrijwilligersorganisaties en inwonersinitiatieven zijn beter toegerust om inwoners te ondersteunen bij het bereiken van een positieve gezondheid. De gemeente ondersteunt en faciliteert, daar waar 'reuring' is, om (inwoners)initiatieven te vergroten, verstevigen en waar nodig aan te jagen. Hierdoor kunnen inwoners zonder indicatie gebruik maken van algemene voorzieningen die nabij in de kern georganiseerd zijn. Hierbij wordt samengewerkt met de te ontwikkelen één toegang voor het sociaal domein. Wat willen we bereiken? We hebben het aantal inwoners met een hulp- of ondersteuningsvraag in beeld welke worden verwezen naar een vrijwillige algemene voorziening in plaats van en professionele algemene voorziening, dan wel maatwerkvoorzieningen

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting Trends en ontwikkelingen Corona heeft impact op de samenleving, maar hoe groot en welke impact het heeft voor onze inwoners op de (middel)lange termijn, is op dit moment nog niet duidelijk en bovendien ook niet te overzien. Uit de eerste cijfers, o.a. de gezondheidsmonitor Jeugd, blijkt dat de geestelijke gezondheid stijgt, zoals eenzaamheid en depressies. Dit vraagt om preventie, sterke basisvoorzieningen met ontmoetingsplekken en vroegsignalering, zodat wanneer het leven weer enigszins teruggaat naar het ‘oude’, inwoners laagdrempelig ondersteuning vinden waar nodig zodat zij weer kunnen participeren. Binnen actielijn 'Versterken sociale basis' wordt, binnen de mogelijkheden die corona toelaat, ingezet op het versterken van de sociale basis (algemene voorzieningen). Corona zorgt wel voor vertraging of een andere manier van werken die minder effectief is. Dit geldt o.a. voor het project algemene voorzieningen en dagbesteding per kern. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmomaatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden. Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaat.

Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Deze trends en ontwikkelingen vragen op dit moment niet om bijsturing van de actielijn 'Versterken sociale basis'. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke, financiële en politieke impact. Dit heeft bij actielijn 2 niet geleidt tot bijsturing.

70

Samenvoeging van ambities De volgende projecten zijn samengevoegd en als gevolg daarvan niet meer apart opgenomen in de ambities  Dagbesteding per kern (samengevoegd met Algemene voorzieningen)  Sociale hypotheek (samengevoegd met stimuleringsfonds/ leefbaarheidsfonds)

Algemene voorzieningen Wat gaan we daarvoor doen? De mogelijkheden onderzoeken naar meer algemene voorzieningen die maken dat inwoners minder gebruik hoeven te maken van maatwerkvoorzieningen. Wat leveren we op?  We zetten ons samen met de kernen in voor de doorontwikkeling van algemene voorzieningen. Leefbaarheidsfonds (inclusief sociale hypotheek) Wat gaan we daarvoor doen? Niet professionele algemene voorzieningen stimuleren een bijdrage te leveren aan het bereiken van sociaal maatschappelijk effecten. Wat leveren we op?  De verkenning over de mogelijkheden voor één fonds wordt verder uitgewerkt, waarin het stimuleringsfonds en de sociale hypotheek worden ondergebracht in een leefbaarheidsfonds. Ondersteuning van vrijwilligers en verenigingen Wat gaan we daarvoor doen? Een vrijwilligers en verenigingsondersteuning die aansluit bij de behoefte van de verenigingen en inwonersinitiatieven. Wat leveren we op?  Ophalen van de behoefte via MijnDinkelland2030!, het sport- en cultuurakkoord  Een evaluatie van de effecten van de inzet van de sportconsulent  Een notitie over wat is de behoefte aan vrijwilligers en verenigingsondersteuning en op welke wijze kunnen we dit organiseren.  Implementatie van de vrijwilligers en verenigingsondersteuning (afhankelijk van de uitkomsten uit de notitie).

Zorg meer nabij Wat willen we bereiken Doel: Professionals zijn beter toegerust, dichterbij en werken beter samen om inwoners te ondersteunen bij het bereiken van een positieve gezondheid. We zorgen voor één heldere toegang. Door het samenbrengen van de (welzijn)partners op één plek wordt het voor de inwoner duidelijk waar zij terecht kan met een hulpvraag. Door het verbeteren van de samenwerking met mede-verwijzers naar de zorg wordt de inwoner sneller van de juiste zorg voorzien. Daarnaast hanteren we een gezamenlijke visie en werkwijze gebaseerd op de brede uitvraag naar alle aspecten van positieve gezondheid en de aanpak van een social worker zoals beschreven in het plan van aanpak één toegang. Zo zorgen we voor één gezin, één plan, één regisseur.

71

Wat willen we bereiken?  De cliënttevredenheid Jeugd is toegenomen (CEO)  De cliënttevredenheid Wmo is toegenomen (CEO)  De bekendheid van cliëntondersteuning is toegenomen (CEO)  Het percentage aantal afgegeven maatwerkvoorzieningen ten opzichte van het aantal inwoners is verminderd (wordt reeds gemonitord)  Het % indicaties afgegeven door een huisarts i.r.t. het totaal aantal jeugdindicaties is lager dan 2019  Het aantal verwijzingen door huisartsen naar JGGZ is afgenomen ten opzichte van 2019

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting Trends en ontwikkelingen Corona heeft impact op de samenleving, maar hoe groot en welke impact het heeft voor onze inwoners op de (middel)lange termijn, is op dit moment nog niet duidelijk en bovendien ook niet te overzien. Thema’s als eenzaamheid, financiële problemen (van o.a. ondernemers) en overbelasting van gezinssituaties zorgen naar verwachting voor een toename van hulpvragen. Wat betreft huiselijk geweld en kindermishandeling zien we tot nu toe nog niet direct een stijging. Wel blijkt uit het GGD onderzoek naar de effecten van corona op de jeugd dat jongeren niet meer ingrijpende zaken meemaken, maar er wel meer last van hebben. Binnen actielijn 'Zorg meer nabij' zijn meerdere projecten zoals één toegang, armoedepreventie, integrale schuldenaanpak, kindermishandeling en huiselijk geweld, vroegsignalering personen verward gedrag, gericht op het voorkomen en vroeg signaleren van mentale en financiële gezondheidsklachten. Corona zorgt wel voor vertraging of een andere manier van werken die minder effectief is. Dit geldt o.a. voor het project pedagogische gezinsbegeleiding JGZ en één toegang. Dit zijn inspanningen waarmee we een financieel effect beogen op de Jeugd en Wmomaatwerkvoorzieningen. Door vertraging van deze inspanningen zal dit effect mogelijk later behaald worden.

Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaan. Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Deze trends en ontwikkelingen vragen op dit moment niet om bijsturing van de actielijn 'Zorg meer nabij'. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke, financiële en politieke impact. Dit heeft geleid tot een bijsturing op actielijn 3 'Zorg meer nabij', betreffende project huiselijk geweld en kindermishandeling. De klemtoon van het lokale project ligt op hoe medewerkers van Noaberkracht een bijdrage kunnen leveren aan het voorkomen, stoppen en terugdringen van geweld. Regionaal zijn we betrokken bij het regionale plan door deelname aan de werkgroepen.

72

Van ambitie naar regulier De volgende projecten zijn ingebed in het reguliere werk en als gevolg daarvan niet meer opgenomen in de ambities  Pilot Praktijkondersteuner huisartsen jeugd (GGZ)  Integrale schuldenaanpak  Algemene wasvoorziening

Aanpak tegen huiselijk geweld en kindermishandeling Wat gaan we daarvoor doen? We stimuleren en professionaliseren de vroegtijdige aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in samenwerking met ketenpartners. Wat leveren we op?  Interne bewustwording ten aanzien van het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling is vergroot, waarbij medewerkers weten bij wie ze bij 'niet pluis' vermoedens moeten melden  Op regionaal niveau zijn we, met ketenpartners, actief betrokken in de werkgroepen bij het plan 'Geweld hoort nergens thuis' met als doel bewustwording en adequate handeling bij vermoedens van huiselijk geweld en kindermishandeling bij gemeentes, partners en inwoners. Armoedepreventie Wat gaan we daarvoor doen? We investeren in preventie en vroegsignalering van armoede en de bestrijding daarvan en kijken daarbij naar specifieke doelgroepen als gezinnen met kinderen, inburgeraars en statushouders, zelfstandig ondernemers en de inzet van de ervencoach voor agrariërs. We ontwikkelen een integraal armoedebeleid. Wat leveren we op?  Afronding van het lopende proces om te komen tot een vastgesteld integraal beleidsplan armoede. Dorpsondersteuner per kern (pilot) Wat gaan we daarvoor doen? Met de pilot dorpsondersteuner Saasveld verkennen we de meerwaarde van deze rol en of iedere kern behoefte heeft aan een dorpsondersteuner.

Wat leveren we op?  Een verdiepende evaluatie van de effecten van de dorpsondersteuner Eén toegang sociaal domein Wat gaan we daarvoor doen? De samenhang en samenwerking tussen professionele algemene voorzieningen maatwerkvoorzieningen wordt geïntensiveerd door de realisatie van één toegang (Schakel).

en

Wat leveren we op?  Doorontwikkeling van één toegang (Schakel) waaronder:  Monitoring op en zo nodig bijstellen van de inzet van sociaal werk (waaronder sociaal werk mantelzorg), de producten en pilots in één toegang in relatie tot de behoefte van de inwoner  Tevredenheid van de inwoners over één toegang  Bevorderen van de samenwerking enerzijds tussen frontoffice en backoffice één toegang en anderzijds tussen één toegang en aanpalende partners zoals de bibliotheek, politie, JGZ etc.

73

Integratieproces statushouders Veranderopgave Inburgering naar aanleiding van de nieuwe wet die ingaat per 01-01-2022 (inclusief noaberoffensief) Wat gaan we daarvoor doen? De nieuwe wet inburgering brengt veel veranderingen en nieuwe taken met zich mee. Gevolg van de nieuwe wet is dat meer taken onder regie van de gemeente komen te vallen. Dit geeft de mogelijkheid om een meer integrale aanpak te ontwikkelen. Wat leveren we op?  we leveren einde eerste kwartaal een consequentie overzicht inclusief financiële paragraaf op van de nieuwe wet inburgering  integraal beleidsplan na de invoering en afhankelijk van de wet en de landelijk politieke besluitvorming Pedagogische Gezinsbegeleiding JGZ Wat gaan we daarvoor doen? Uitvoering geven aan het product Pedagogische Gezinsbegeleiding (PGJ) Omgangsregeling (BOR). Op basis van evaluaties worden de effecten gemonitord.

en

Begeleide

Wat leveren we op?  Kwalitatieve evaluatie van de effecten van de inzet van PGJ en BOR Vroeg signalering personen met verward gedrag Wat gaan we daarvoor doen? Implementatie van het plan van aanpak Wijk-GGD ten behoeve van vroeg signalering van personen met verward gedrag. Wat leveren we op?  De pilot Wijk GGD wordt voortgezet tot einde 2022  Op basis van de evaluatie eind 2022 komt een voorstel voor eventuele borging van de Wijk GGD Zelfvoorzienend systeem vervoer MaaS Wat gaan we daarvoor doen? We werken aan een zelfvoorzienend systeem voor het plannen, boeken, betalen en het reizen van onze cliënten en uiteindelijk voor al onze inwoners (MaaS project). Wat leveren we op?  Het vervoersaanbod is ontsloten via één loket, telefonisch of digitaal met een app. In 2022 zetten we in op: o het toevoegen van meer mobiliteitsdiensten waaronder deelmobiliteit. o meer gebruik van de app door de Wmo doelgroep en de reguliere reiziger. o het blijven monitoren en bijsturen daar waar nodig.

Meer inwoners kunnen meedoen Wat willen we bereiken Doel: Meer inwoners ervaren een positievere gezondheid door de inzet van een maatwerkvoorziening. Meer inwoners kunnen actief deelnemen aan de samenleving. Zij participeren zoals ze graag zouden willen en kunnen. Als inwoners willen, worden zij ondersteund bij het binden van een voor hen zinvolle daginvulling. Mensen die willen, maar die (tijdelijk) niet mee kunnen doen in de samenleving, die dat door middel van een maatwerkoplossing wel kunnen.

74

Wat willen we bereiken? Er is voor elke inwoner een passende voorziening en/of regeling beschikbaar, waardoor zij zo optimaal mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving. Het % Dinkellandse inwoners (18+) welke een (zeer) goede gezondheid ervaren blijft gelijk of neemt toe.

Inspanningen die bijdragen aan het doel Toelichting Trends en ontwikkelingen Steeds meer inwoners maken gebruik van een maatwerkvoorziening of regeling. Hierdoor lopen zorgkosten verder op, terwijl er niet meer middelen beschikbaar zijn. We willen dat de juiste zorg, op de juiste plek komt. Het is belangrijk dat we hier aandacht voor houden en kritisch naar kijken. De impact van corona op de inzet van maatwerkvoorzieningen is erg moeilijk in te schatten. Landelijk wordt een toename van vraag naar maatwerkvoorzieningen verwacht en daarmee samenhangend verder oplopende wachtlijsten. De mogelijkheid voor maatwerk zal altijd bestaan, de uitdaging ligt echter hoe het preventieve aanbod kan worden versterkt de stijgende vraag naar maatwerkvoorzieningen te voorkomen. Waarbij inwoners het (tijdelijk) niet kunnen, zal altijd de mogelijkheid bestaan van maatwerk. Tot slot worden we geconfronteerd met een krapte op de arbeidsmarkt waardoor een tekort aan kwalitatieve projectleiders kan ontstaan. Dit maakt mogelijke herprioritering van projecten (op alle actielijnen) noodzakelijk. Conclusie Vanwege corona en de krapte op de arbeidsmarkt is de noodzaak tot strategische prioritering versterkt. Hierdoor zijn alle werkzaamheden binnen het sociaal domein heroverwogen op maatschappelijke, financiële en politieke impact. Dit heeft geleidt tot een bijsturing op actielijn 4.

Er is gekozen om het project interne verwijzingen uit te stellen. De analyse vindt vierde kwartaal 2021/ eerste kwartaal 2022 plaats. Tevens geldt voor het project zorglandschap 2.0 en pilot wijkverpleging verbinding sociaal domein dat geen lokale projectleider is aangesteld, maar meer een beroep wordt gedaan op de regio. Van ambitie naar regulier De volgende projecten zijn ingebed in het reguliere werk en als gevolg daarvan niet meer opgenomen in de ambities  Bewaken en signaleren van ontwikkelingen binnen de integrale samenwerkingsagenda  Aanpak voortijdig school verlatende jongeren (Twentse Belofte)  Maatregelen leerlingenvervoer

Coördinator externe verwijzingen Wat gaan we daarvoor doen? Door het aanstellen van een coördinator externe verwijzingen beter passende maatwerkvoorzieningen voor onze inwoners.  Afstemming over de best passende maatwerkvoorziening geïndiceerd via externe verwijzers.  Toetsing van indicaties voor complexere en/of duurdere maatwerkvoorziening. Op te leveren / volgende stap:  Monitoring van de effecten van de inzet van de coördinator  Evaluatie van de inzet van de coördinator

75

Decentralisatie beschermd wonen per 2022 Wat gaan we daarvoor doen? In 2022 is bekend welke vormen van beschermd wonen we kunnen realiseren, zodat inwoners zo dichtbij mogelijk passende ondersteuning kunnen ontvangen. Wat leveren we op?  Uitwerken van de aanpak in regionaal verband en vertaling naar de lokale situatie. Project interne verwijzingen Wat gaan we daarvoor doen? Betere passende maatwerkvoorzieningen voor onze inwoners. Wat leveren we op?  Analyse van het proces interne verwijzingen Transformatie uitvoering Participatiewet Wat gaan we daarvoor doen? Transformatie arbeidsmarktparticipatie.

Wat leveren we op? Het opleveren van een advies voor de doorontwikkeling binnen de Participatiewet, met daarbinnen:  Heldere visie op wat we willen bereiken op het gebied van participatie  Een advies over de toekomstige uitvoering van de sociale werkvoorziening en de verbinding daarin met de Participatiewet  Een advies over de positie hiervan binnen de gemeente en de taken die hierbij horen  Een advies over de dienstverlening, de samenwerking daarin binnen Noaberkracht en een eventuele samenwerking daarin met andere gemeenten en wat dit betekent voor de voortzetting van het contract met Oldenzaal  Een beschrijving van de verschillende uitvoeringscenario's, de consequenties hiervan en een advies voor een toekomstig uitvoeringsmodel Zorglandschap 2.0 (inclusief monitoring zorgtoeleiding Twents ondersteuningsmodel) Wat gaan we daarvoor doen? Wij hanteren het Twents model. Dit betekent dat voor een inwoner met een ondersteuningsbehoefte, eerst wordt gekeken wat diegene zelf, of met behulp van de omgeving, kan. Wat leveren we op?  Monitoring en evaluatie van de uitvoering van het Twents Ondersteuningsmodel

76

Inclusieve samenleving - financieel Financiële kaders Ambitie Inclusieve samenleving Stand van zaken budget uitvoeringsplan sociaal domein Inclusieve samenleving

Bedragen × € 1.000

Actielijnen

Oorspronkelijk begroot

Restant september 2021

We actualiseren de gemeentelijke cultuurvisie

46

46

Uitvoeringsplan sociaal domein

653

442

Pilot Praktijkondersteuner huisartsen

320

189

Pilot Wijk GGD

178

96

1.196

772

Totaal Inclusieve samenleving

Zoals benoemd in het financieel hoofdstuk is een aanvullend incidenteel bedrag benodigd van €120.000 om de maatregelen en projecten uit het uitvoeringsplan Sociaal Domein ook in het jaar 2022 te kunnen uitvoeren. Dekking van dit aanvullende bedrag kan worden gevonden in de extra middelen voor jeugdzorg die we in het jaar 2021 hebben ontvangen en hebben verantwoord in het 2e programmajournaal 2021. Bij de resultaatbestemming als onderdeel van de jaarverantwoording 2021 komen we hier op terug. (Financiële) Stand van zaken uitvoeringsplan sociaal domein Het uitvoeringsplan sociaal domein bevat de aanpak om te interveniëren op het gebied van het sociaal domein. Daarmee wordt een nieuwe fase in de transitie en transformatie van het sociaal domein gemarkeerd. Dit is nodig om ook op korte en (middel)lange termijn een betaalbaar en bereikbaar stelsel van zorg, hulp en ondersteuning te kunnen waarborgen voor de inwoners van de gemeente Dinkelland. In de begroting 2019 zijn incidentele middelen beschikbaar gesteld om uitvoering te kunnen geven aan dit plan, daarnaast zijn meerjarige besparingsopgave ingeboekt die dit uitvoeringsplan in totaliteit moet opleveren. Inmiddels zijn verschillende inspanningen uit het uitvoeringsplan opgestart en zijn ook de eerste (maatschappelijke en financiële) effecten bekend.

Waar middels deze inspanningen een besparing is gerealiseerd binnen het sociaal domein, zijn deze bespaarde bedragen in mindering gebracht op de taakstelling. Dit geeft voor de gemeente Dinkelland tot op heden het volgende beeld:

77

(bedragen x €1.000)

2019

2020

2021

2022

Beoogde besparing begroting 2019

126

412

557

582

Behaalde besparing 2019 (PJ2)

-126

-126

-126

-126

Resterende beoogde besparing 2020

0

286

431

456

Behaalde besparing 2020 (PJ1)

0

-175

-100

-100

Resterende beoogde besparing 2020

0

111

331

356

Jaarstukken 2020 (weerstandsvermogen SD)

0

-111

0

0

Resterende beoogde besparing 2021

0

0

331

356

Behaalde besparing 2021 (PJ1)

0

0

-275

-175

Behaalde besparing 2021 (PJ2)

0

0

-21

0

Resterende beoogde besparing 2021

0

0

35

181

Behaalde besparing 2022 (begroting)

0

0

0

-43

Resterende beoogde besparing 2021/2022 e.v.

0

0

35

138

78

Participatieprocessen Inleiding Bij participatie gaat het om een manier van (samen)werken. Gemeente en betrokken inwoners en/of organisaties geven samen vorm aan (delen van) plannen of beleid. Zowel de inwoners als de gemeente kunnen hiervoor het initiatief nemen. Deze manier van samenwerking is een middel om draagvlak in de samenleving te vergroten en kwaliteit van onze plannen voor leefbare kernen te verbeteren. Doordat dit een middel is en niet een doel op zich is de opbouw van dit onderdeel anders dan bij de ambities met actielijnen en inspanningen. In het coalitieprogramma 2018-2022 is samenwerken en besturen met de samenleving als uitgangspunt benoemd. Inwoners weten als geen ander welke kansen of problemen er spelen in hun kern en wat er nodig is om hun kern leefbaar te houden. Er is niet één partij die gaat over leefbaarheid. Het gaat ons allemaal aan. Samen houden we de gemeente leefbaar. Onze inwoners, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties en kernraden krijgen veel voor elkaar. Er is oog voor wat er moet gebeuren, de wil om aan te pakken is groot en is gericht op oplossingen. Deze betrokken houding maakt dat initiatieven van groot tot klein vorm krijgen. Als inwoners zelf verantwoordelijkheid nemen en zelf eigenaar zijn van plannen, dan zal dat positief bijdragen aan de duurzaamheid van plannen en projecten.

Bovendien is de kans op draagvlak en herkenning groter. Initiatieven van inwoners geven wij nog meer ruimte om te ontwikkelen. Wij ondersteunen en stimuleren, met aandacht voor de menselijke maat (denken vanuit de leefwereld) en met een open blik. We sluiten aan bij wat er in elke kern gebeurt en de inwoner heeft de hoofdrol. We werken dus samen met de samenleving aan de leefbaarheid in onze kernen en bepalen samen met de inwoners aan de voorkant bewust de rolverdeling. Welke rollen zijn er? Wij gebruiken de participatieladder (zoals in de onderstaande afbeelding) om de rolverdeling met de samenleving aan de voorkant scherper te krijgen. Dit geldt niet alleen bij initiatieven uit de samenleving, maar bij alle veranderingen binnen gemeentelijk beleid of besluitvorming moeten we ons afvragen of dit ook de inwoners raakt. Daarbij maken we telkens aan de voorkant de bewuste afweging welke trede van de ladder we gaan toepassen.

79

Wat willen we bereiken Het basisprincipe van participatieprocessen is: samenwerken en het ontwikkelen van partnerschap tussen de inwoners en de gemeente. Dit vraagt om een verbeterd samenspel en van alle partijen een andere manier van werken. Van onze eigen ambtelijke organisatie vraagt dit een bewustwordingsproces en een aanpassing op onze manier van werken. Wij willen daarin het volgende bereiken:  Bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging voor de mate van participatie plaats;  Bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de bestendigheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief;  Op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Toelichting: deze thema’s hebben extra stimulans nodig, omdat het op deze thema’s moeilijker blijkt om initiatieven op te ontwikkelen. Op de andere beleidsthema’s, zoals voorzieningen, zijn we hierin al meer vertrouwd;  Wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving: uitnodigend, praktisch, betrokken, betrouwbaar en professioneel. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan, en  Onze medewerkers zijn goed toegerust zodat zij met plezier en de juiste vaardigheden met de samenleving samenwerken.

80

Meetbaarheid Indicatoren Deze P&C-cyclus gaan we meer monitoren op output en outcome. De mate van participatie en de beleving daarvan bij onze inwoners, wordt bij ieder belevingsonderzoek meegenomen. Deze kwalitatieve indicatoren zijn niet bedoeld om op afgerekend te worden. Zij geven een indicatie of wij de juiste dingen doen zodat wij tijdig kunnen bijsturen. Verder is in 2020 het coalitieakkoord tussentijds geëvalueerd, waarbij tevens de raad en de samenleving zijn betrokken.

Bron

Frequent ie meten

Wanneer actuele gegeven s beschikb aar

Kwalitatief (belevingsonder zoek)

Newco m

begin en einde raadsperi ode

2020

Evaluatie met alle inwoners per kern (lerend evalueren)

Gemee nte

Participatieproc essen

Indicator

Beter samenspel tussen gemeente en samenleving

Meetmo ment IST

IST 201 8

SO LL 202 2

Bij alle veranderingen en/of initiatieven waarbij wij keuzemogelijkheden hebben, vindt een bewuste afweging voor de mate van participatie plaats. Percentage collegebesluiten en projectplannen waarin rolbepaling (en motivering waarom gekozen is voor de rolbepaling) terugkomt. Aantal initiatieven* waarbij bewust gekozen is voor rol van de gemeente (conform participatieladder ).

Gemee nte

Jaarlijks

Einde jaar

sep-18

0%

100 %

Gemee nte

Jaarlijks

Einde jaar

dec-19

0

5

81

*ieder jaar beoordelen we willekeurig vijf initiatieven. Daarbij kijken we terug welke rol is gekozen, of dat een bewuste keuze was en of dat de juiste is geweest Bij elk initiatief of project wordt een dialoog gevoerd over de meerwaarde en de duurzaamheid. Als gemeente spiegelen, stellen wij vragen ter overweging bij elk initiatief. Aantal initiatieven dat besproken en afgewogen is in het waardeteam

Gemee nte

Jaarlijks

Einde jaar

sep-18

0%

100 %

Op thema’s als duurzaamheid en gezondheid stimuleren wij initiatieven vanuit de samenleving. Geen indicatoren Wij zijn een daadkrachtige partner voor de lokale samenleving: uitnodigend, praktisch, betrokken, betrouwbaar en professioneel. De samenleving weet wat ze van de gemeente kan verwachten en de gemeente voldoet hieraan. Kwalitatief (belevingsonder zoek)

Newco m

begin en einde raadsperi ode

Evaluatie met alle inwoners per kern (lerend evalueren)

Gemee nte

nog te bepalen

2019

Onze medewerkers zijn goed toegerust zodat zij met plezier en de juiste vaardigheden met de samenleving samenwerken Intern belevingsonderz oek (ook naar de werking van de participatieladder )

Gemee nte

begin en einde raadsperi ode

2019

82

Hoe gaan we dat bereiken De ontwikkelingen in en met samenleving leiden tot een andere vorm van organisatie, een andere werkwijze, andere vormen van samenwerking en financiering. Als gemeentelijke organisatie moeten we hier mee aan de slag. Het is nodig om samenlevingsgericht werken binnen de gehele organisatie te professionaliseren. Daarbij focussen we ons in 2022 op de volgende onderdelen: instrumenten (inzet van instrumenten en middelen ter versterking van het samenlevingsgericht werken), bestuursstijl (doorleven bestuursstijl en rolbepaling) en medewerkers (versterken competenties samenlevingsgericht werken).

Wat gaan we daarvoor doen Om de manier van werken te bestendigen in de gehele organisatie gaan wij in 2022 inzetten op: 1. 'Instrumentenkoffer' o Ontwikkeling van een instrumentenkoffer 1.0: we ontwikkelen instrumenten die we kunnen gebruiken bij participatieprocessen. De koffer wordt in ieder geval aangevuld met:  Handwijzer samenlevingsgericht werken met praktische tips en voorbeelden om een bewuste afweging te maken bij alle beleidsvormingen en initiatieven uit de samenleving. o Instrument waardebepaling doorontwikkelen en toepassen. o (Menselijke) toolkit waar de buur(t)mannen en -vrouwen en andere medewerkers uit kunnen putten om de kernen zo goed mogelijk te kunnen ondersteunen, op basis van de behoefte (bijvoorbeeld de inzet van adviseurs). 2. Bestuursstijl o Het invullen en doorleven van de uitgangspunten ten aanzien van de bestuursstijl, participatie en rolbepaling op basis van o.a. de uitkomsten van de interactieve sessie en inspiratiebijeenkomsten, vooruitlopend op de komst van de participatieverordening. o Betrekken gemeenteraad en rolbepaling: de gemeenteraad is betrokken bij participatieprocessen en bepaalt hun rol hierin. 3. Medewerkers o Doorontwikkeling samenlevingsgerichte competenties:  De vakspecialisten zijn zich bewust van de stakeholders en communiceren proactief passend bij de behoefte van de stakeholders.