Document · PDF

Bijlage 1 - Programmabegroting 2024 - versie Raad 101023

Gemeenteraad 7 november 2023, gemeente Dijk en WaardBij agendapunt: Programmabegroting 2024 en 1e begrotingswijziging26.424 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3):  zorg dragen voor effectieve, kostenbewuste en rechtmatige hulp en ondersteuning; en  vergroting van de regie op het zorglandschap en ketenpartners. Met het oog op onze onderwijshuisvesting streven we naar: 1. Hoogwaardige en toekomstbestendige onderwijsgebouwen. 2. Behoud en promotie van de sterke (regionale) positie van het mbo-onderwijs in Dijk en Waard.

Waar zetten we in 2024 op in? 1. Integraal Beleidskader Sociaal Domein: a. Een goede aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt (triple helix model) in het kader van route 1 van het integraal beleidskader Sociaal Domein. In het middelbaar beroepsonderwijs worden leerlingen voorbereid op het uitoefenen van beroepen waar veel vraag naar is op de arbeidsmarkt. Ook zetten we hierbij in op volwassenenonderwijs. b. Bieden van gelijke kansen op een goede start voor alle leeftijdsgroepen door onder andere de inzet van de middelen uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO), het Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) en het Preventieakkoord. Ook vindt in dat kader waar nodig een effectieve doorontwikkeling van de lopende aanpak plaats (zoals bijvoorbeeld Het Veerkrachtpact) zodat op termijn minder extra ondersteuning nodig is. Het onderwijs is hier medeverantwoordelijk voor. c. Organisatie van ambitietafels waar met betrokken organisaties plannen ontwikkeld worden voor het voorkomen van uitval en vroegtijdig schoolverlaten.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Onderwijshuisvesting: a Actualisatie van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor het onderwijs, waarmee kan worden ingezet op het behoud en verdere ontwikkeling van hoogwaardige en toekomstbestendige onderwijsgebouwen. b. Een succesvolle samenwerking tussen gemeente, onderwijs en bedrijfsleven in het gezamenlijk organiseren van het jaarlijkse beroepenevent als onderdeel van 'Dijk en Waard on stage'. Door in te zetten op het versterken van deze samenwerking kan leerlingen een betere arbeidspositie worden gegeven. c. Daarbij betrekken we ook de leerlingen. Zo werken we aan een generatie die duurzaamheid vanzelfsprekend vindt.

Waar leiden we ons succes uit af? (Meetlat) 1. De ontwikkeling van het aantal voortijdig schoolverlaters. 2. Het aantal schoolgebouwen dat wordt aangepast, gerenoveerd of nieuw gebouwd op basis van het IHP. 3. De mentale gezondheid van jongeren gebaseerd op de tweejaarlijkse meting van de GGD.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Absoluut verzuim

Aantal verzuimen per 1.000 leerlingen

0,1

Relatief verzuim

Aantal verzuimen per 1.000 leerlingen

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

% vsv-ers als deelnemer aan het VO en MBO onderwijs

VO : 0,32% MBO: 5,50%

Waarde

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen binnen dit programma.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Wat mag het kosten? Taakveld

Rekening 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Raming 2025

Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2026 2027

LASTEN Onderwijshuisvesting

-11.988

-7.310

-7.051

-7.031

-7.649

-7.520

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

-3.806

-2.640

-3.136

-3.104

-3.069

TOTAAL LASTEN

-15.794

-9.950

-10.187

-10.135

-10.717

-10.588

Onderwijshuisvesting

1.132

761

772

Onderwijsbeleid en leerlingzaken

1.859

362

TOTAAL BATEN

2.991

1.122

1.134

Saldo van baten en lasten

-12.804

-8.828

-9.053

-9.000

-9.583

-9.454

Toevoeging aan reserves

-794

-333

-264

-272

Onttrekking aan reserves

907

1.043

804

Saldo mutatie reserves

113

710

540

532

-12.691

-8.118

-8.513

-8.468

-9.051

-8.922

BATEN

Saldo programma

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte Sport, cultuur en recreatie zijn een belangrijke bouwstenen voor een sterke sociale basis. Het aanbod in Dijk en Waard zorgt voor plezier bij inwoners en draagt bij aan de mentale en lichamelijke gezondheid, welzijn, zelfredzaamheid, participatie, integratie, sociale cohesie, leefbaarheid en het voorkomen van eenzaamheid, Sport en cultuur hebben een directe relatie met Programma 4 Onderwijs en Programma 6 Sociaal domein. Samen vormen zij het sociaal domein. Onze strategische partners zijn cruciaal om onze doelstellingen op onder andere het gebied van kunst en cultuur te realiseren. Ook de openbare ruimte speelt een belangrijke rol in bewegen en gezondheid. Een openbare ruimte met een goede staat van het onderhoud nodigt uit om naar buiten te gaan, te ontmoeten, te bewegen en plezier te maken. In Dijk en Waard creëren we samen een vitale samenleving, waarin cohesie, vertrouwen en communicatie centraal staan. Waarin inwoners elkaar helpen, steunen en motiveren om het beste uit hun leven te halen. Waarin iedereen meedoet naar eigen kunnen en uitgenodigd wordt om samen actief te zijn. De inzet voor de sociale basis heeft als doel dat alle inwoners van Dijk en Waard zoveel als mogelijk voor zichzelf en voor elkaar zorgen en dat zij onderdeel zijn van een sociaal netwerk.

Hiervoor is een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning nodig, liefst in de eigen buurt of wijk en goed bereikbaar voor onze inwoners. Dat kunnen wij niet zonder de inzet van het verenigingsleven, bewonersinitiatieven, vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties. Het aanbod van voorzieningen bestaat ook uit aantrekkelijk groen, goed ingerichte recreatiegebieden en ons cultureel erfgoed. Deze zijn goed onderhouden met oog voor biodiversiteit, uitnodigend en toegankelijk om te verblijven, te bewegen en te ontspannen. De voorzieningen groeien mee met de ontwikkeling van de gemeente.

Trends & Ontwikkelingen Vitaliteit en gezondheid Er is een toenemende vraag naar een gezonde levensstijl. De waarde van sport en cultuur voor de gezondheid, het welbevinden, de vitaliteit en de sociale contacten is een gegeven. Verenigingsleven Verenigingen zijn belangrijk voor de sociale cohesie. Zij hebben het in toenemende mate financieel moeilijk. Ook de ontwikkeling dat vrijwilligers zich minder aan een vereniging binden blijft zich doorzetten. Samenwerking is nodig om de sociale infrastructuur te verstevigen. We zien een trend van sporten in verenigingsverband naar ongeorganiseerde sport en bewegen in de buitenruimte. Inwoners sporten vaker individueel of in zelf gevormde groepen en op niettraditionele locaties. Ook het gebruik van de mogelijkheden in recreatiegebieden en (open) sportparken neemt toe. Openbare ruimte Een goed ingerichte buitenruimte nodigt uit tot bewegen en ontmoeten. Een schone, leefbare en veilige buitenruimte is daarom van belang voor onze samenleving. Dijk en Waard is een groeiende gemeente. Dit betekent dat ook de voorzieningen in de buitenruimte mee zullen moeten groeien om in het bovenstaande te kunnen blijven voorzien. Klimaatadaptatie, biodiversiteit en de Kaderrichtlijn Water (KRW) vragen op dat vlak om een actieve inzet.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Waar staan we voor? Maatschappelijk effect Programma 5 bestaat uit 3 op zichzelf staande thema's, die in groter verband direct met elkaar verbonden zijn. Thema Sport en Kunst en Cultuur In Dijk en Waard doet iedereen mee. Iedere inwoner krijgt de kans om zich te ontwikkelen op een manier die voor hem of haar zinvol is. Daarom zetten we in op een groene, gezonde en veilige leefomgeving met voldoende voorzieningen voor jong en oud. Sport, kunst en cultuur dragen bij aan een stevige sociale basis. Thema Recreatie en Erfgoed Het Geestmerambacht, de Groene Loper en het Park van Luna zijn voor inwoners van Dijk en Waard en Alkmaar belangrijke natuur- en recreatiegebieden. Samen met onze parken geven we onze inwoners dicht bij huis ruimte, rust en recreatiemogelijkheden. Deze gebieden zijn daarnaast óók belangrijk voor het behoud van biodiversiteit en als leefgebied van plant, dier en mens. Naast recreatiegebieden biedt ook ons erfgoed mogelijkheden om als inwoner van te genieten en te beleven. Dan hebben we het over diverse musea, monumenten, kerken, historische gebouwen en onze landschappen. Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving Een goed ingerichte openbare ruimte is van groot belang. Niet alleen voor onze inwoners en ondernemers, maar ook voor bezoekers, toeristen en werknemers. Een goede inrichting draagt bij aan het gevoel van leefbaarheid en veiligheid.

Een groene omgeving is goed voor de mens. Het is belangrijk dat de openbare ruimte toegankelijk is voor iedereen, ongeacht leeftijd of lichamelijke beperkingen. We hechten waarde aan een leefbare, schone en groene omgeving. Dit ook in het belang van dieren, planten en bomen.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Gelukkig hebben we veel natuur in Dijk en Waard, maar het openbaar groen staat door verstedelijking onder druk. De biodiversiteit neemt al jaren sterk af in Nederland. In Dijk en Waard willen we de biodiversiteit zoveel mogelijk behouden en stimuleren door op een goede manier met onze groene ruimte om te gaan. We hebben steeds vaker te maken met perioden van droogte, maar ook van overvloedige neerslag. Daarmee moeten we rekening houden bij de inrichting van onze gemeente. Een andere opgave waar we in Nederland voor staan is de uitvoering van de Kaderrichtlijn Water (KRW), een Europese richtlijn over de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater. Het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) voert de regie op deze opgave. Wij werken samen met het HHNK om voor onder andere het Oosterdelgebied de doelstelling 'helder water' te realiseren voor 2027.

Welke doelstellingen dragen daar aan bij? Thema Sport en Kunst en Cultuur 1. Een voorzieningenniveau dat passend is bij de ontwikkelingen van de gemeente. 2. Verenigingen worden waar nodig ondersteund. Thema Recreatie en Erfgoed 1. Voldoende mogelijkheden om in Dijk en Waard te recreëren met een daarbij behorende toereikende infrastructuur. 2. Behoud en versterking van ons culturele erfgoed. Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving 1. De inrichting en het beheer van de openbare ruimte draagt bij aan het woongenot van inwoners. 2. Meldingen over de openbare ruimte worden naar tevredenheid van de indiener opgepakt. Als snelle beantwoording niet mogelijk is, houden we met de indiener contact over de voortgang. 3. Vergroting van de biodiversiteit in Dijk en Waard. 4. We voldoen aan de Kaderrichtlijn Water 5. Dijk en Waard is een klimaatadaptieve gemeente. Waar zetten we in 2024 op in? Thema Sport en Kunst en Cultuur 1. Een passend voorzieningenniveau: a. Vorming en implementatie van een toekomstbestendig sportbedrijf Dijk en Waard. b. Uitvoeringsprogramma Cultuur is in 2024 gereed en geoperationaliseerd in samenwerking met het veld. c. De kwaliteit van strategische partners op het gebied van kunst en cultuur is gewaarborgd met de certificering vanuit de branche. d. Dienstverlening bibliotheken gelijkwaardig maken. e. Uitvoering geactualiseerd Sportakkoord 2.0. f.

Meer open sportparken. g. Toekomstbestendig maken van zaalsportaccommodaties. 2.

Ondersteuning van verenigingen, waar nodig: a. Uitvoering geharmoniseerd subsidiebeleid. b. Samenwerking tussen verenigingen en de gemeente verder verstevigen.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Thema Recreatie en Erfgoed 1. Voldoende recreatiemogelijkheden en bijpassende infrastructuur: a. Verdere uitvoering geven aan de Toekomstvisie Museum BroekerVeiling. b. Verder uitvoering geven aan het programma 'Langedijk ontwikkelt met water' en dit verbreden tot 'Dijk en Waard ontwikkelt met water'. c. Verder uitvoering geven aan het programma 'Kanaalpark Dijk en Waard'. d. Verder uitvoering geven aan de Visie 2030 Geestmerambacht. e. Opstellen plan van uitvoer voor bewegwijzering Dijk en Waard. 2.

Behoud en versterking cultureel erfgoed: a. Opstellen van een erfgoedbeleid voor Dijk en Waard.

Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving 1. Bijdrage openbare ruimte aan woongenot: a. Behoud van de huidige schooltuinen bij voldoende animo van scholen. b. Een maaibeleid dat waar waar mogelijk ecologisch is, zodat we kleurigere en gevarieerdere bermen krijgen. c. Voldoende (be)leefbaar, verkoelend en ecologisch waardevol groen als afwegingskader bij ruimtelijke ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld in het beleid Klimaatadaptatie is opgenomen. 2.

Meldingen openbare ruimte: a. Meldingen over de openbare ruimte worden naar tevredenheid opgepakt, bijvoorbeeld door snelle en adequate afhandeling via de Fixi-app.

Vergroting van de biodiversiteit in Dijk en Waard: a. Opstellen Uitvoeringsplan biodiversiteit. b. Vervolg project omvorming van de openbare ruimte (van 'grijs' naar 'groen'). c. Met de uitvoering van het Programma Dijk en Waard ontwikkelt met water wordt met de ontwikkeling van de recreatieve structuur de biodiversiteit in en langs het water vergroot.

Voldoen aan de Kaderrichtlijn Water: a. Met partijen werken we verder aan een toekomstbestendig Oosterdelgebied. Dit doen we door de cultuurhistorische waarden herkenbaar te houden, voor inwoners en bezoekers beleefbaar te laten zijn en de natuurlijke waarden te ontwikkelen. Het Oosterdel is vanuit de KRW aangewezen met een helderwaterdoelstelling voor 2027.

Dijk en Waard is een klimaatadaptieve gemeente: a. Uitvoeren van het programma Klimaatadaptatie b. Herstellen van verdwenen, beschadigde of bedreigde boomstructuren zoals de Stationsweg in Heerhugowaard. Met het aanvullen en herstellen van de boomstructuren wordt gericht gewerkt aan biodiversiteit, klimaatadaptatie en de identiteit van de gemeente. c. Vervolg stimulering inwoners voor het 'onttegelen' van particuliere ruimten.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Waar leiden we ons succes uit af? (Meetlat) Thema Sport en Kunst en Cultuur 1. Het aantal sporters / niet-sporters. 2. Het aantal sporters in verenigingsverband. 3. Gebruik van Jeugdfonds en Meedoenpas (zie programma 6 Sociaal domein). 4. Het aantal leden (0 tot 18 jaar) van de bibliotheek. Thema Recreatie en Erfgoed 1. Aantal bezoekers van musea. 2. Aantal bezoekers van de open monumentendag. 3. De (groei en) staat van onderhoud van vaarroutes, fiets- en wandelpaden. 4. De beleving van fietsers. 5. Aantal bezoekers Geestmerambacht en Park van Luna. Thema Leefbare, schone, groene en waterrijke omgeving 1. Het aantal klachten naar aanleiding van een melding openbare ruimte. 2. Het aantal waargenomen planten en dieren van de Nederlandse rode lijst via de Nationale Databank Flora en Fauna. 3. Aantal m2 ecologisch beheerd groen (bosplantsoen, bloemrijk grasland en ecologisch beheerde wateren en oevers). 4. Het aantal bomen en het aantal boomsoorten. 5. De jaarlijkse objectieve beleidsschouw van de openbare ruimte. 6. Het aantal deelnemers aan stimuleringsacties ten behoeve van de 'onttegeling' van de particuliere ruimte.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Beleidsindicatoren Indicator Niet-sporters

Verbonden partijen Verbonden partij Recreatieschap Geestmerambacht

Eenheid

Waarde

Aantal niet-sporters als % van alle inwoners

45,2%

Vestigingsplaats

Openbaar belang

Haarlem

Als gemeenschappelijk openbaar lichaam invulling te geven aan: 

het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie;



het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu;



het tot stand brengen en onderhouden van een landschap, dat is afgestemd op het hiervoor geformuleerde. Het gebied is aangegeven in de regeling.

Heerhugowaard Sport NV

Heerhugowaard

Het beheren en exploiteren van (binnen)sportaccommodaties, voorts al hetgeen met één en ander verband houdt, alles in de ruimste zin van het woord.

Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA)

Alkmaar

Doelstellingen van het Regionaal Archief Alkmaar zijn: 

het laten uitvoeren van de wettelijk verplichte taak tot beheer van het gemeentearchief.



het verwerven van nieuwe archieven, audiovisuele documenten en andere historische collecties;



het veilig beheren en toegankelijk maken van de collectie;



het publiek in staat stellen om de collectie te raadplegen.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Wat mag het kosten? Taakveld

Rekening 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Raming 2025

Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2026 2027

LASTEN Sportbeleid en activering

-156

-224

-220

-200

Sportaccommodaties

-8.378

-8.150

-8.333

-8.218

-8.212

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

-3.679

-3.706

-4.000

-3.949

-3.845

-3.691

-423

-449

-532

Cultureel erfgoed

-1.046

-799

-730

-724

-725

Media

-2.607

-2.689

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

-7.919

-8.761

-9.212

-11.650

-9.915

-10.055

TOTAAL LASTEN

-24.209

-24.779

-25.717

-27.969

-26.124

-26.105

3.664

2.914

2.901

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

514

422

421

Cultureel erfgoed

Media

259

271

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

349

197

4.824

3.810

3.636

-19.385

-20.969

-22.081

-24.333

-22.487

-22.469

Musea

BATEN Sportbeleid en activering Sportaccommodaties

TOTAAL BATEN Saldo van baten en lasten

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Toevoeging aan reserves

-37

Onttrekking aan reserves

758

516

725

2.823

723

Saldo mutatie reserves

721

479

688

2.786

686

-18.665

-20.489

-21.393

-21.547

-21.801

-21.783

Saldo programma

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Programma 6 Sociaal domein Dijk en Waard wil een gemeente zijn waar het prettig wonen is en waar iedereen meedoet naar vermogen. Een gemeente waar wij onderling verbonden zijn door onze betrokkenheid bij elkaar, onder andere door een vitaal verenigingsleven en gemeenschapsvorming. Een krachtige samenleving met gedeelde waarden. Waar we open staan voor iedereen, dwars door generaties heen en met waardering en respect voor diversiteit en inclusiviteit. De gemeente zorgt voor een goede sociale basis met een veilige, groene en gezonde leefomgeving en voorzieningen die hieraan bijdragen. We willen dat inwoners zich gezien, gehoord, vrij en veilig voelen in een stabiele omgeving en dat zij mogelijkheden zien voor de toekomst. Bestaanszekerheid is belangrijk en daarom hebben wij aandacht voor de kwetsbare inwoners. Lukt het even niet? Dan zijn Dijk en Waarders er voor elkaar voor wanneer dat nodig is, met een duwtje in de rug of door de ander aan de hand te nemen. Dijk en Waard ziet de transformatie van het sociaal domein als één van haar belangrijkste opgaven voor de komende periode. De grote financiële tekorten en krapte op de arbeidsmarkt in combinatie met een toenemende (complexe) zorgvraag en de demografische ontwikkelingen maken het tot een forse meerjarige prioritaire opgave. Deze opgave pakken we zowel lokaal als regionaal op.

De implementatie van de Visie Sociaal Domein Dijk en Waard vergt veel van de organisatie en samenwerkingspartners. Het is een langdurig proces dat in realistische en haalbare stappen wordt uitgevoerd. Dit vraagt van de organisatie om weloverwogen keuzes te maken in wat we wel of niet oppakken. Daarbij hebben we continu oog voor de doorontwikkeling van de organisatie aan de hand van de implementatie van het Integraal Beleidskader sociaal domein (IBK). Ook regionaal zijn we in gesprek met elkaar om tot een passende governancestructuur te komen voor de onderwerpen waarin we gezamenlijk optrekken binnen het sociaal domein (jeugd, Wmo en onderwijs). Dijk en Waard schroomt hierin niet om ook een actieve rol te vervullen, passend bij de schaalsprong van onze gemeente. Zowel lokaal, regionaal en landelijk participeren wij zichtbaar in ontwikkelingen. In lijn met het IBK kiezen wij ervoor om integraliteit en preventie goed te borgen. Daarbij ligt de focus op een sterke sociale basis, passende ondersteuning dichtbij de inwoners en kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning. Het IBK, dat zich ook uitstrekt over Programma 4 Onderwijs en Programma 5 Sport, cultuur, recreatie en openbare ruimte, vormt de kapstok voor de verdere uitwerking van het beleid sociaal domein. Het schetst voor de periode 2023-2027 wat we willen bereiken en waar we de focus op leggen.

Trends & Ontwikkelingen Kansenongelijkheid We zien helaas nog tegenstellingen en kansenongelijkheid tussen inwoners. Tussen theoretisch en praktisch opgeleiden, inwoners met en zonder een migratieachtergrond en tussen werkenden en werkzoekenden. De komende jaren verdubbelt in Dijk en Waard door de sterke vergrijzing het aantal ouderen. Hierdoor zal ook het aantal mantelzorgers en de druk op de mantelzorger toenemen. Inwoners maken zich zorgen over stijgende kosten van het levensonderhoud, zoals voor gezondheidszorg, energie en wonen. Het aantal kwetsbare inwoners dat het (nog) niet op eigen kracht redt dreigt toe te nemen.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Kosten jeugdhulp en Wmo De druk op de jeugdhulp blijft onverminderd hoog en bij de Wmo is sprake van een stijging als gevolg van vergrijzing. Dit is te zien in het feitelijk gebruik van voorzieningen, maar valt qua voorspelling meerjarig nog onvoldoende scherp te maken. Daarbij leiden de huidige ontwikkelingen tot een groter verschil tussen wat we aan rijksmiddelen ontvangen en wat we aan jeugdhulp en Wmo uitgeven. We zetten in op scherpere en kwalitatief betere prognosesturing. Tegelijkertijd is zichtbaar dat de huidige arbeidsmarkt de vraag naar kwalitatief zorgpersoneel niet aan kan. Dit perspectief vraagt om een andere manier van werken door middel van creatieve oplossingen buiten de gebaande paden. Complexe sociaal maatschappelijke vraagstukken De complexiteit van sociaal maatschappelijke vraagstukken neemt toe. De groeiende individualisering, polarisatie en segregatie in de samenleving maken dat de sociale cohesie in wijken en de veiligheidsbeleving van inwoners onder druk staan. Er is sprake van een toenemend aantal kwetsbare groepen met problemen op meerdere leefgebieden. Steeds meer personen en gezinnen leven met schulden of zelfs in armoede. Dit heeft een effect op hun bestaanszekerheid en raakt hun gezondheid en vitaliteit. Bij steeds meer gezinnen wordt duidelijk dat er sprake is van multiproblematiek.

Het aantal mensen met psychosociale problemen is groter dan ooit. De vraag naar zorg, hulp en ondersteuning voor jeugdigen, volwassenen en ouderen neemt toe. Tegelijkertijd hebben we te maken met marktwerking in de zorg en met druk op zorgaanbieders en voorzieningen. Daarbij komt ook nog de toenemende vergrijzing en is er druk op mantelzorg en het aantal vrijwilligers. Inwoners worden geacht langer zelfstandig thuis te wonen, terwijl de zorg onbetaalbaar dreigt te worden en er grote druk is op de woningmarkt. Er ligt daarom een grote opgave op het gebied van wonen en zorg, die is vastgelegd in de Woonzorgvisie. Ook het toekomstbeeld voor jongeren is complex en onzeker, door onder meer de woningcrisis, studieleningen en aansluiting op de arbeidsmarkt. Er is landelijk een nijpend tekort aan opvangcapaciteit voor asielzoekers doordat het aantal instromers stijgt, terwijl de uitstroom uit de asielzoekerscentra stagneert. De Spreidingswet kan invloed hebben op onze lokale opgave. Het aantal vluchtelingen en asielzoekers is de afgelopen jaren door onder andere de oorlogen in Afghanistan en Oekraïne gestegen. Het vraagt veel van de gemeente om passende opvang en huisvesting te organiseren. Mede hierdoor ontstaat er een (hogere) druk op de ondersteuning, zorg, onderwijs, kinderopvang, inburgering en woningmarkt.

De complexiteit van de opgaven van het sociaal domein uit zich ook in nieuwe wetgeving waaraan uitvoering gegeven moet worden. In dat kader is wederom sprake van uitstel rond de invoering van Beschermd Wonen en de Wet Aanpak Meervoudige problematiek Sociaal domein (WAMS). We blijven nauw samenwerken in de regio en nemen waar mogelijk de voorbereiding op nieuwe wetgeving mee in onze doorontwikkeling.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Waar staan we voor? Maatschappelijk effect In Dijk en Waard doet iedereen mee. Iedere inwoner krijgt de kans om zich te ontwikkelen op een manier die voor hem of haar zinvol is. Daarom zetten we in op een gezonde en veilige leefomgeving met voldoende voorzieningen voor jong en oud. Inwoners dragen naar eigen kunnen bij aan de maatschappij en zijn er voor elkaar. Dijk en Waard is een vitale samenleving, waarin de inwoners zo lang mogelijk op eigen kracht en met behulp van hun netwerk problemen oplossen. De gemeente Dijk en Waard werkt aan de missie '...Een sterke, gezonde en vitale samenleving waarmee we de zorg op termijn effectief en betaalbaar houden voor iedereen...'. Met deze missie in ogenschouw zetten we onze middelen daar in waar dit het meest nodig is. Deze vertaling maken we in de drie routes van het Integraal Beleidskader sociaal domein. Welke doelstellingen dragen daar aan bij? Met het Integraal Beleidskader sociaal domein dragen we bij aan: 1. Een sterke sociale basis (route1):  versterking van de eigen kracht van inwoners en hun sociale netwerk; en  versterking van de samenkracht van organisaties en gemeenschappen. 2.

Passende ondersteuning dichtbij de inwoners (route 2):  vroegtijdige signalering en preventieve oplossingen van vragen door het lokale team en partners samen met inwoners; en  integrale benadering en oplossingen op maat van hulpvragen door het lokale team en partners samen met inwoners. 3. Kwalitatieve en beheersbare hulp en ondersteuning (route 3):  zorg dragen voor effectieve, kostenbewuste en rechtmatige hulp en ondersteuning; en  vergroting van de regie op het zorglandschap en ketenpartners.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Waar zetten we in 2024 op in? 1. Uitvoering plan van aanpak akkoorden IZA/GALA/SPUK (Integraal ZorgAkkoord, Gezond en Actief Leven Akkoord en Specifieke Uitkering), waarbij wordt ingezet op de thema's preventie (onder andere alcohol en drugs), inclusie, dorps- en wijkgericht werken, eenzaamheid en mentale gezondheid. 2. Oplevering plan van aanpak voor een duurzaam buurt- en dorpshuizenbeleid. 3. Uitvoering en evaluatie van het Armoedebeleid. 4. Verdere uitwerking Integraal Beleidskader sociaal domein 2023-2027 (IBK), waaronder de integratie van de bestaande programma’s ‘Inwoner als Eigenaar’ en ‘Kostenbeheersing’. 5. Oplevering bestuursrapportage Integraal Beleidskader sociaal domein, parallel gekoppeld aan de P&C-cyclus. 6. Voldoen aan verhoogde taakstelling voor huisvesting statushouders. 7. Implementatie van de Route regionale jeugdhulp 2026, inclusief de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. 8. Herijking passende governancestructuur regio voor de regionale inkoop voor het sociaal domein. 9. Implementatie Woonzorgvisie Dijk en Waard en Uitvoeringsprogramma's Wonen en Zorg. 10. Terugdringing wachtlijsten WMO en Jeugd. Waar leiden we ons succes uit af? (Meetlat) 1. Het doorzetten van de trend van de daling van (gesloten) verblijf van jongeren naar ambulant. 2. Rapportage Armoedebeleid. 3.

We onderzoeken welke indicatoren we kunnen gebruiken om de effectiviteit van de uitvoering van het integraal beleidskader meetbaar te kunnen maken.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Waarde

Banen

Aantal banen per 1.000 inwoners (15 - 64 jaar)

629,4 (2022)

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12 t/m 21 jarigen

1 % (2022)

Kinderen in een uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

4 % (2022)

Netto arbeidsparticipatie

Participatie als % van de werkende beroepsbevolking t.o.v. de totale beroepsbevolking

73,9 % (2022)

Werkeloze jongeren

% 16 t/m 22 jarigen

2 % (2022)

Personen met een bijstandsuitkering

Aantal per 10.000 inwoners

219,4 (2022)

Lopende re-integratievoorzieningen

Aantal per 10.000 inwoners (15 - 64 jaar)

106 (2022)

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

14,2 % (2022)

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

1,5 % (2022)

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

0,3 % (2022)

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal personen per 10.000 inwoners

450 (2022)

Daling eenzaamheid onder jongeren 16 - 25 jaar

van 59% in 2022 naar max. 45% in 2040

Daling eenzaamheid onder ouderen 65+

van 44,8% in 2022 naar max. 35% in 2040

Minder mensen van 65+ vallen

van 31,4% in 2022 naar max. 23% in 2040

Daling overmatig/zwaar alcoholgebruik 18 jaar en ouder

van 21,8 % in 2022 naar max. 10,9% in 2040

Daling alcoholgebruik jongeren

van 32% in 2022 naar 0% in 2040

Verbonden partijen Verbonden partij Zaffier

Vestigingsplaats

Openbaar belang

Alkmaar

Het uitvoeren van de Participatiewet en daaraan verwante regelingen en de Wet Sociale Werkvoorziening.

GGD Hollands Noorden

Alkmaar

Zie programma 7

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Wat mag het kosten? Taakveld

Rekening 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Raming 2025

Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2026 2027

LASTEN Samenkracht en burgerparticipatie

-12.105

-17.878

-9.078

-9.220

-9.101

-9.100

Samenkracht en burgerparticipatie

-10

Wijkteams

-4.095

-8.438

-3.151

-2.852

-2.753

Inkomensregelingen

-28.612

-23.641

-26.487

-25.695

-25.670

Begeleide participatie

-5.090

-5.237

-5.667

-5.637

-5.610

Arbeidsparticipatie

-3.719

-3.956

-3.890

-3.706

Maatwerkvoorziening (WMO)

-2.719

-4.346

-3.927

-3.928

Maatwerkdienstverlening 18+

-14.034

-1.435

-2.181

-1.855

-1.853

Huishoudelijke hulp (WMO)

-5.029

-5.278

-5.667

-5.645

-5.633

Begeleiding (WMO)

-6.299

-6.607

-7.042

-7.018

-7.004

Dagbesteding (WMO)

-1.541

-1.590

-33.493

-2.008

-488

1.922

2.784

Jeugdhulp begeleiding

-3.346

-3.695

-3.635

Jeugdhulp behandeling

-15.617

-17.679

-17.323

Jeugdhulp dagbesteding

-2.421

-2.675

-2.631

Pleegzorg

-1.001

-2.081

-2.058

Gezinsgericht

-1.692

-1.908

-1.869

Jeugdhulp met verblijf overig

-5.842

-6.590

-6.457

Maatwerkdienstverlening 18-

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf

-689

-1.165

-1.149

Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf

-1.314

-1.482

-1.453

Gesloten plaatsing

-1.033

-1.084

Geëscaleerde zorg 18+

-1.886

-207

-24

Geëscaleerde zorg 18-

-3.800

-818

-414

Jeugdbescherming

-2.045

-2.146

Jeugdreclassering

-137

-144

TOTAAL LASTEN

-109.553

-115.974

-109.442

-106.368

-105.215

-104.461

Samenkracht en burgerparticipatie

8.277

9.419

Wijkteams

3.031

5.079

151

Inkomensregelingen

18.575

18.257

20.779

Begeleide participatie

Arbeidsparticipatie

195

Maatwerkvoorziening (WMO)

Maatwerkdienstverlening 18+

433

Huishoudelijke hulp (WMO)

448

1.302

1.273

Maatwerkdienstverlening 18-

Geëscaleerde zorg 18+

132

Geëscaleerde zorg 18-

30.688

33.226

21.490

22.344

22.315

BATEN

TOTAAL BATEN

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Saldo van baten en lasten

-78.866

-82.748

-87.952

-84.878

-82.871

-82.146

Toevoeging aan reserves

-1.019

-1

Onttrekking aan reserves

1.956

1.091

2.451

1.214

414

114

Saldo mutatie reserves

937

1.089

2.449

1.212

412

112

-77.928

-81.659

-85.503

-83.666

-82.459

-82.034

Saldo programma

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Programma 7 Volksgezondheid en milieu Het programma Volksgezondheid en Milieu bevat van origine de taken die de gemeente uitvoert op basis van diverse wetten zoals Wet milieubeheer, Wet geluidhinder, Wet bodembescherming en de daaruit voortvloeiende besluiten. De ambities in dit programma hebben te maken met klimaatverandering en circulaire economie. Klimaatverandering is één van de grootste uitdagingen voor de komende jaren, willen we in de toekomst droge voeten houden. De klimaatambities van het Rijk gebruiken we als ondergrens. We willen de verzilting van de bodem tegengaan en hittestress het hoofd bieden. De voormalige gemeenten Heerhugowaard en Langedijk hebben in het verleden al sterk ingezet op lokale duurzame energiebesparing en –opwekking. Dit willen wij versterken en uitbreiden. We stimuleren isolatie en verduurzaming van woningen, bedrijfspanden en gebouwen van maatschappelijke instellingen, zoals onderwijsgebouwen. We willen dat de maatregelen in het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) haalbaar zijn. Vanuit het Rijk (via het rijksbrede programma ‘Nederland Circulair in 2050’) en de provincie is er al beleid op het gebied van circulaire economie vastgesteld. Dit biedt handvatten voor Dijk en Waard om haar eigen beleid te maken.

Trends & Ontwikkelingen Klimaatdoelstellingen De ambities van het Klimaatakkoord zijn leidend. De Nederlandse overheid wil in 2030 55% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. In 2050 moet dat 95% minder zijn. Dit is nodig om de temperatuur op aarde niet verder te laten stijgen dan anderhalve graad. Bij deze temperatuurstijging lijken de gevolgen van klimaatverandering nog beheersbaar. Om de doelstelling te halen heeft de overheid samen met bedrijven en organisaties maatregelen afgesproken. Deze staan in het nationale Klimaatakkoord. Afhankelijkheid landelijke regelgeving Als gemeente zijn we afhankelijk van besluiten die op landelijk en provinciaal niveau genomen worden. Bijvoorbeeld op het gebied van de nieuwe Warmtewet of aanvullende eisen voor nieuwbouw. Deze besluiten hebben invloed op de uitvoering op gemeentelijk niveau.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Waar staan we voor? Maatschappelijk effect Dijk en Waard draagt bij aan de landelijk afgesproken klimaatdoelstellingen. Inwoners, ondernemers en organisaties doen mee om energie te besparen en schakelen om naar duurzame systemen. Zo worden we een CO2-neutrale, klimaatrobuuste en circulaire gemeente. Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. Dijk en Waard is een CO2-neutrale gemeente. 2. Dijk en Waard is klimaatrobuust. 3. In Dijk en Waard is het afvalhergebruikpercentage gelijk aan de landelijke richtlijn. 4. Dijk en Waard is circulair in 2050. Waar zetten we in 2024 op in? 1. Dijk en Waard is CO2-neutraal: a. Uitvoering van de acties in het Uitvoeringsprogramma CO2-neutraal: In dit programma staat beschreven hoe de gemeente inwoners, bedrijven en instellingen helpt om energie (en dus CO2-uitstoot) te besparen en over te schakelen op duurzame energie. Ook is in dit programma opgenomen hoe de gemeente inzet op duurzame mobiliteit, hernieuwbare opwek van energie en het toekomstige energiesysteem. Daarnaast staat in dit programma hoe de gemeentelijke organisatie zelf het goede voorbeeld geeft. 2.

Dijk en Waard is klimaatrobuust: a. Uitvoering Klimaatadaptatiestrategie en uitvoeringsagenda regio Alkmaar. b. Werk met werk maken: project- en gebiedsontwikkelingen en openbare ruimte worden klimaatbestendig ontworpen en ingericht.

Afvalhergebruikpercentage Dijk en Waard is minimaal gelijk aan de landelijke richtlijn: a. Uitvoering grondstoffenbeleidsplan voor Dijk en Waard.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Dijk en Waard is circulair in 2050: a. Aanbieding van de hoofdkaders (visie en strategie) aan de raad, gevolgd door een nadere uitwerking in beleidsregels. Een basisinventarisatie en beleidsproces zijn halverwege 2023 opgestart. De verwachte doorlooptijd bedraagt ongeveer een jaar. b. Facilitering activiteiten en evenementen rond circulaire economie (CE). Met de regio Noord-Holland Noord wordt samengewerkt, waar het gaat om betrekken van ondernemers en uitdragen van boodschappen en organiseren van evenementen rond CE. Er worden keuzes gemaakt om de capaciteit met optimaal effect in te kunnen zetten.

Waar leiden we ons succes uit af? (Meetlat) 1. Het aantal/percentage woningeigenaren dat meedoet aan energiebesparende projecten. 2. Het afvalscheidingspercentage/afvalhergebruikpercentage. 3. Hoeveelheid hernieuwbare energie (klimaatmonitor). 4. Omvang huishoudelijk restafval. 5. Het aantal mensen dat gebruik maakt van de diverse subsidieregelingen op het gebied van klimaat en energiebesparing. 6. Het aantal woningen dat is geïsoleerd met behulp van financiële ondersteuning van de gemeente.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Waarde

Omvang huishoudelijk restafval

Aantal kg restafval per inwoner

175

Hernieuwbare elektriciteit

25,9

Verbonden partijen Verbonden partij Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI)

Vestigingsplaats

Openbaar belang

Alkmaar

Het behartigen van het belang van de verwerking van de door de deelnemende gemeenten in gevolge de wet Milieubeheer verkregen afvalstoffen.

Alkmaar

De Coöperatie heeft als doel te voorzien in bepaalde stoffelijke behoeften van haar leden, krachtens met hen gesloten Leden Inbreng Overeenkomsten, in het bedrijf dat voor hun behoeve uitoefent of doet uitoefenen, met betrekking tot de doelen zoals opgenomen in artikel 2.1 van de oprichtingsakte van de coöperatie.

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)

Hoorn

Middels de wettelijke taken die door de OD worden uitgevoerd worden de VTH taken op milieu gebied uitgevoerd. Voor de nabije toekomst voorziet de OD dat er een fors aantal medewerkers als gevolg van het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd zal uitstromen. Er zal een extra financiële impuls noodzakelijk zijn teneinde deze uitstroom op te vangen middels een trainee programma.

GGD Hollands Noorden

Alkmaar

Het gezamenlijk behartigen van belangen die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de gezondheid van de bevolking in het samenwerkingsverband

Coöperatie Coöperatief Stimuleringsfonds Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar U.A.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Wat mag het kosten? Taakveld

Rekening 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Raming 2025

Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2026 2027

LASTEN Volksgezondheid

-4.481

-4.454

-4.780

-4.781

Riolering

-9.617

-10.737

-10.883

Afval

-8.918

-8.775

-8.751

-8.766

-8.701

-8.916

Milieubeheer

-2.018

-3.709

-2.929

-2.922

-526

-442

-528

-529

-530

-528

-25.560

-28.118

-27.870

-27.887

-27.817

-28.030

Riolering

11.369

12.445

13.160

Afval

11.336

11.160

11.303

11.319

11.254

11.469

Milieubeheer

160

857

Begraafplaatsen en crematoria

401

390

442

422

TOTAAL BATEN

23.269

24.852

24.910

24.906

24.841

25.056

Saldo van baten en lasten

-2.290

-3.266

-2.960

-2.981

-2.976

-2.974

Toevoeging aan reserves

-558

-51

Onttrekking aan reserves

297

326

Saldo mutatie reserves

-261

275

-25

Begraafplaatsen en crematoria TOTAAL LASTEN BATEN Volksgezondheid

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Saldo programma

-2.551

-2.990

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

-2.685

-3.006

-3.000

-2.999

Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Dijk en Waard heeft de ambitie om voor iedereen een betaalbare woning in een groene omgeving te bieden. Deze ambitie zien we in samenhang met andere opgaven, zoals de energietransitie, klimaatadaptatie, de sterke vergrijzing en voorzieningen die horen bij een groeiend aantal inwoners. De Strategische Omgevingsvisie Dijk en Waard, die in 2024 aan de raad wordt aangeboden, dient als basis voor ruimtelijke ontwikkelingen in Dijk en Waard. Deze visie geeft richting aan de toekomst van de gemeente door het formuleren van strategische doelen en het maken van keuzes voor onze fysieke leefomgeving. Die leefomgeving omvat bijvoorbeeld groen, gebouwen, infrastructuur, water of landschap. Maar ook lucht, bodem, geluid of duurzaamheid zijn daar onderdeel van.

Trends & Ontwikkelingen Tekort aan betaalbare woningen In de sociale huur lopen de wachttijden al jaren op. Ook is er een tekort aan betaalbare koopwoningen. De bouw van nieuwe woningen moet zorgen voor een evenwichtiger woningvoorraad die beter aansluit op de woningbehoefte. Er is sprake van omstandigheden zoals sterk stijgende bouwkosten, stijgende rentepercentages voor hypotheken en netcongestie, die de realisatie van nieuwe woningen bemoeilijken. Woondeal In de regio Alkmaar wordt een fors aandeel in de nationale woningbouwopgave gerealiseerd. In de Woondeal NHN 2.0 (ondertekend in maart 2023) is opgenomen dat in Noord-Holland Noord tot 2030 40.000 woningen worden gerealiseerd. Ongeveer de helft hiervan is gepland in de Regio Alkmaar. In de Woondeal is tevens aangegeven dat de verstedelijking met woningbouw en bedrijvenlocaties valt of staat met het oplossen van kritische succesfactoren waarbij investeren in het mobiliteitssysteem een belangrijke voorwaarde is. Voor de bereikbaarheid van de woningen en bedrijven en voor een transitie naar duurzame mobiliteit zijn maatregelen en projecten nodig voor de Ring Alkmaar, de Zaancorridor en voor duurzame mobiliteit (fietsen en openbaar vervoer). Het totale mobiliteitspakket voor Noord-Holland Noord is eerder in het Addendum bij de Woondeal geraamd op € 367 miljoen.

De regio Alkmaar beoogt het volgende resultaat: Omdat de belangrijkste mobiliteitsknelpunten voor Noord-Holland Noord in de regio Alkmaar liggen, is besloten tot het opstellen van een Ruimtelijke Investeringsagenda Mobiliteit regio Alkmaar voor de jaren 2025-2035. We werken toe naar afspraken tussen Rijk, provincie en de regio over de bekostiging van in ieder geval een aantal concrete maatregelen en/of projecten. Deze investeringsagenda biedt perspectief op de realisatie van mobiliteitsmaatregelen en projecten gekoppeld aan de verstedelijkingsopgaven, die bijdragen aan belangrijke doelen van bereikbaarheid, woningbouw, economie en duurzaamheid. Het uiteindelijke doel is om de investeringsagenda met financiële afspraken over de projecten te agenderen voor het bestuurlijk overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT) in november 2024. De benodigde bijdragen, al of niet in de vorm van co-financiering, worden bij overeenstemming met de belangrijkste stakeholders (provincie en Rijk) betrokken bij het opstellen van de meerjarenraming bij de begroting 2025.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Omgevingswet (OW) De invoering van de Omgevingswet is bepaald op 1 januari 2024. Het Programma Invoering Omgevingswet loopt in principe door tot 2029. Een aantal processen en producten moet voor de invoeringsdatum gereed zijn. Op hoofdlijnen zijn de werkprocessen al klaar. De nieuwe instrumenten en het gedachtegoed van de Omgevingswet zullen, in navolging van het programmaplan en de uitgewerkte projectplannen, in 2024 en daaropvolgende jaren verder worden gerealiseerd en ingebed. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) De invoeringsdatum van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is gekoppeld aan de Omgevingswet. Deze wet zal stapsgewijs ingaan vanaf 1 januari 2024. Het doel van de wet is om de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. De eerste 2 jaar zal deze wet alleen voor eenvoudige bouwwerken gelden, zoals eengezinswoningen en kleine bedrijfspanden. Hierdoor kunnen bouwbedrijven, kwaliteitsborgers en de gemeente ervaring opdoen met het nieuwe toezicht in de bouw. Vanaf 2025 volgen naar verwachting de complexere bouwwerken. Dit is afhankelijk van een landelijke evaluatie. Ontwikkelperspectief NHN Vanuit de provincie komt de wens om voor Noord-Holland Noord een ontwikkelperspectief te maken met een uitvoeringsagenda en een regionale investeringsagenda. Dit om goed aan te kunnen sluiten bij de NOVEX-gebieden.

Waar staan we voor? Maatschappelijk effect In Dijk en Waard wonen en werken inwoners met plezier in een passende woning en koesteren zij de verscheidenheid en hun leefomgeving.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Welke doelstellingen dragen daar aan bij? 1. Facilitering van de realisatie van 10.000 woningen in 10 jaar in Dijk en Waard. Waar zetten we in 2024 op in? 1. Realisatie 10.000 woningen in 10 jaar: a. Uitvoering geven aan de Woonvisie en de Woonzorgvisie voor Dijk en Waard. We streven naar een gemiddelde van 30% sociale huurwoningen op gebiedsniveau. b. Ondersteuning met effectieve mogelijkheden voor starters en andere doelgroepen, die moeilijk aan een eigen huis kunnen komen, zodat zij de woningmarkt kunnen betreden. Hiervoor hanteren wij de zelfbewoningsplicht bij nieuwbouw en de overwinstregeling. c. Onderzoek naar mogelijkheden tot realisatie van vormen van geclusterd wonen voor ouderen in nieuwbouw en in bestaande wijken. De volgende projecten dragen hieraan bij en worden gerealiseerd:  De Vork: 40 zorgstudio’s voor Dagelijks Leven  Rembrandt Erf: 44 plaatsen intramuraal verblijf PG, verdeeld over 4 kleinschalige wooneenheden voor De Pieter Raatstichting  Horizon Zorgcentrum, Broek op Langedijk, uitbreiding bestaande locatie met 16 wooneenheden Waar leiden we ons succes uit af? (Meetlat) 1. Het aandeel sociale huurwoningen in opgeleverde woningbouwprojecten en in nieuwe woningbouwplannen (waar de gemeente haar planologische medewerking aan heeft verleend). 2. Het aantal nieuw gebouwde woningen.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Beleidsindicatoren Indicator

Eenheid

Waarde

Gemiddelde WOZ-waarde

In € x 1.000

€ 367 (01/01/2022)

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 woningen

20,2 (2022)

Demografische druk

34,5

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden

In €

Niet beschikbaar, bron heeft gemeentelijke fusie nog niet verwerkt

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden

In €

Niet beschikbaar, bron heeft gemeentelijke fusie nog niet verwerkt

Verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen binnen dit programma.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Wat mag het kosten? Taakveld

Rekening 2022

Begroting Begroting 2023 2024

Raming 2025

Bedragen x € 1.000 Raming Raming 2026 2027

LASTEN Ruimte en leefomgeving

-5.083

-4.061

-3.563

-3.511

-3.512

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

-26.927

-24.094

-27.585

-9.847

-10.638

Wonen en bouwen

-5.591

-5.348

-4.702

-4.718

-4.732

-4.747

TOTAAL LASTEN

-37.601

-33.504

-35.850

-18.075

-18.882

-18.897

760

Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

32.119

23.903

27.310

9.572

10.363

Wonen en bouwen

3.926

3.257

2.596

TOTAAL BATEN

36.805

27.200

29.956

12.218

13.009

Saldo van baten en lasten

-796

-6.304

-5.894

-5.857

-5.873

-5.888

Toevoeging aan reserves

-1.360

Onttrekking aan reserves

2.044

783

186

100

Saldo mutatie reserves

684

783

186

100

Saldo programma

-112

-5.521

-5.708

-5.788

BATEN Ruimte en leefomgeving

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Paragrafen

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Lokale heffingen Inleiding Deze paragraaf geeft inzicht in de belastingen (volgens artikel 220 tot en met 228 van de Gemeentewet) en heffingen (volgens artikel 228a en 229 van de Gemeentewet) in gemeente Dijk en Waard. Bij lokale heffingen onderscheiden we belastingen en heffingen:  Belastingen zijn verplichte bijdragen aan de gemeente waar geen directe tegenprestatie tegenover staat. Voor gemeente Dijk en Waard betreft dit de Onroerende Zaak Belasting (OZB), toeristenbelasting, forensenbelasting en parkeerbelasting.  Heffingen vraagt de gemeente als ze een van haar bezittingen ter beschikking stelt of als ze een dienst verleent aan een individu of onderneming. Ook leges vallen onder de heffingen. Dit zijn vergoedingen voor kosten die de gemeente maakt voor administratieve handelingen, zoals het geven van informatie en het verstrekken van vergunningen. Gemeente Dijk en Waard kent de volgende heffingen: Rioolheffing, afvalstoffenheffing, lijkbezorgingsrechten, campergelden, liggeld vaartuigengelden, sluisgelden en leges. Geraamde inkomsten Bedragen x € 1.000 Totale opbrengsten belastingen en heffingen

Belastingen OZB woningen (eigenaren) OZB niet-woningen (eigenaren) OZB niet-woningen (gebruikers) Parkeerbelasting Toeristenbelasting Forensenbelasting Totaal belastingen

10.006 5.447 3.610 254 100 28 19.445

10.125 5.688 3.793 254 80 29

10.052

10.109 12.836 442 30 55 8 15 4.341 27.835

Overige heffingen Afvalstoffenheffing Rioolheffing Lijkbezorgingsrechten Marktgelden Liggeld Vaartuigen Sluisgeld Campergelden Leges Totaal overige heffingen

2023

12.115 390 42 52 7 14 3.619 26.291

2024

19.969

Beleid ten aanzien van lokale heffingen Indexering vindt plaats op basis van de consumentenprijsindex (CPI) van juni. De CPI van juni 2023 bedraagt 5,7%. Uitzondering hierop is de indexering van de legesverordening. Op de leges uit de legesverordening vindt indexering plaats op basis van de verwachte ontwikkeling van de loonkosten en overhead. Voor 2024 is op basis daarvan een indexering berekend van 4,12%. Dit is exclusief de verhoging in verband met een mogelijke CAO-stijging.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Er vindt geen indexering plaats over toeristenbelasting, parkeerbelasting, sluisgeld, rioolheffing en afvalstoffenheffing.

Overzicht op hoofdlijnen Belastingen OZB De belangrijkste eigen inkomstenbron van de gemeente wordt gevormd door de onroerende zaakbelastingen (OZB). De OZB worden geheven op onroerende zaken die binnen de gemeente zijn gelegen. Het gaat om een gebruikersbelasting en eigenarenbelasting op niet-woningen (dit zijn vooral kantoren en bedrijfspanden) en een eigenarenbelasting op woningen. Uitgangspunt is dat de OZB-opbrengsten jaarlijks worden verhoogd met de inflatie (indexatie) en geschatte groei. De opbrengsten minus geschatte groei worden vervolgens omgeslagen naar de totale waarde (exclusief areaaluitbreiding) van het onroerend goed in de gemeente (herwaardering). Er wordt, net als in 2022, voorgesteld om voorlopig het tarief voor gebruikers niet te indexeren. Dit aangezien de gebruikers van voormalig Langedijk bij de harmonisatie een forse tariefsverhoging hebben gehad. De berekening van de tarieven (percentages) voor 2024 volgt zodra de heffingsgrondslag definitief berekend is. De definitieve groei op basis van de areaaluitbreiding wordt pas medio oktober 2023 bekend. Parkeerbelasting Parkeerbelasting wordt geheven op het betaald parkeerterrein Coolplein en in de parkeergarage Stadsplein (beide maximaal dagtarief € 2). Deze tarieven werden in de gemeente Heerhugowaard geheven op basis van de Parkeergeldverordening.

Vanaf 2022 worden de tarieven (van € 0) van parkeervergunningen ook geheven op basis van de parkeergeld verordening, maar de parkeerontheffingen op basis van de Legesverordening. Naast de parkeerinkomsten uit het parkeerterrein Coolplein en de Stadspleingarage worden de kosten voor parkeren tot nu toe structureel gedekt uit de algemene middelen. De gemeenteraad wordt momenteel meegenomen in de totstandkoming van het nieuwe Integraal Parkeerbeleid. Besluitvorming over aanpassing in de tarieven op de uitgifte van parkeerdocumenten zal in 2024 uitgewerkt worden en op zijn vroegst op 1 januari 2025 ingevoerd worden. Toeristenbelasting Voor overnachtingen in hotels, pensions of andere vakantieonderkomens binnen de gemeente Dijk en Waard wordt van niet-ingezetenen toeristenbelasting geheven. De belasting wordt geheven van degene die de gelegenheid tot overnachting biedt (de hotelier, pensionhouder, e.d.). Deze laatste mag de belasting doorberekenen aan degene die overnacht. Deze belasting wordt geheven over het aantal overnachtingen en bij seizoenplaatsen over het aantal plaatsen per maand. Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven over degene die voor zichzelf of voor zijn gezin meer dan 90 dagen per jaar een gemeubileerde woning beschikbaar houdt zonder in de gemeente een hoofdverblijf te hebben.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Heffingen Afvalstoffenheffing Het tarief voor de afvalstoffenheffing kent twee heffingscategorieën. Een tarief voor éénpersoonsen een tarief voor meerpersoonshuishoudens. De afvalstoffenheffing wordt geheven voor het inzamelen en verwerken van het huisvuil volgens de Wet Milieubeheer. Het tarief van de afvalstoffenheffing wordt beïnvloed door meerdere factoren. Het gaat hierbij op hoofdlijnen om de inzet van personeel en materieel, verwerkingstarieven van afvalstromen en de toerekening van overhead en compensabele BTW. Daarnaast speelt de omvang van het aantal huishoudens waarover de totale kosten worden verdeeld mee. Voor de toerekening van de kosten zijn de huishoudens verdeeld in twee heffingscategorieën; eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. Bij de berekening van het tarief wordt uitgegaan van vaste kosten en variabele kosten. Het vaste deel, wordt over het totaal aantal objecten (huishoudens) gelijk verdeeld, ongeacht de heffingscategorieën. Het variabele deel, wordt op basis van een verdeelsleutel toegerekend aan de twee heffingscategorieën. Afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn. In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, waarbij het uitgangspunt 100% kostendekkendheid is. Bedragen x € 1.000 Taakveld 7.3 Afval Netto kosten Kosten Inkomsten, excl.

heffingen Totaal netto kosten

9.083 1.194 7.889

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten

1.235 985 2.220

Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

10.109 10.109 100 %

Rioolheffing Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het beheer van het afval- en regenwater en het verwerken van overtollig grondwater. De heffing hiervoor mag maximaal kostendekkend zijn en alleen die kosten bevatten die in de wet genoemd zijn. De rioolheffing wordt geheven bij de gebruiker van een eigendom van waaruit afvalwater direct of indirect op de gemeentelijke riolering wordt afgevoerd.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen met betrekking tot de kostendekkendheid van de rioolheffing: Bedragen x € 1.000 Taakveld 7.2 Riolering Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

10.882 323 10.559

815 1.462 2.277 12.836 12.836 100%

Lijkbezorgingsrechten Het uitgangspunt voor de tarieven van de lijkbezorgingsrechten is volledige kostendekking op alle tarieven die betrekking hebben op:  de uitgifte van graven (inclusief grafonderhoud);  het begraven; en  de algemene kosten voor het in stand houden van de gemeentelijke begraafplaatsen. De aanvrager betaalt lijkbezorgingsrechten om alle kosten te dekken die hij direct veroorzaakt. De gemeente betaalt de kosten die betrekking hebben op het deel van de begraafplaats dat nog niet in gebruik is. De kostendekkendheid van de lijkbezorgingsrechten 2024 is als volgt berekend: Bedragen x € 1.000 Taakveld 7.5 Begraafplaatsen Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten

528 0 528

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten

178 0 178

Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

442 63%

706

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Marktgelden De marktgelden zijn van kracht voor de maandagmarkt op het Raadhuisplein en de jaarmarkt (Centrumwaard - Middenweg). Voor het innemen van een standplaats op één van deze markten worden onder de naam 'marktgelden' tarieven in rekening gebracht (rechten geheven). De tarieven worden jaarlijks verhoogd met de CPI van juni (5,7%). Deze verhoging zorgt er nog niet voor dat de tarieven kostendekkend zijn. Het behouden van de maatschappelijke en sociale functie van de markt is de reden om geen 100% kostendekkende tarieven te hebben. De weekmarkt bij winkelcentrum Broekerveiling is een verzelfstandigde markt en ondergebracht in een stichting. Bij deze stichting liggen de lasten en daar vallen ook de baten. De gemeente heft hier geen marktgelden. De stichting betaalt voor het gebruik van de openbare ruimte een jaarlijkse vergoeding. Bedragen x € 1.000 Taakveld 3.3 Marktgelden Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

27 27

5 3 8 35 30 86%

Liggeld vaartuigen Bij de begrotingsbehandeling van de Belastingverordening 2023 is aan de raad toegezegd de kostendekkendheid voor liggelden in haven Broekhorn vanaf 2024 100% kostendekkend te maken. Om die reden wordt de kostendekkendheid voor recreatiehaven Broekhorn en de haven in Broek op Langedijk apart weergegeven. Recreatiehaven Broekhorn Heerhugowaard De Stichting Recreatiehaven Broekhorn beheert en exploiteert namens de gemeente de Recreatiehaven Broekhorn en de hierbij liggende camperplaatsen (zie onder kopje Campergelden). De kosten voor de stichting worden gedekt door de tarieven. De tarieven zijn geïndexeerd conform de uitgangspunten.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Bedragen x € 1.000 Taakveld 2.3 Liggeld Vaartuigen Broekhorn Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten

38 0 38

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten

0 11 11

Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

49 49 100%

Haven Broek op Langedijk De gemeente is verantwoordelijk voor de haven en de sluis in Broek op Langedijk. De haven heeft zones waar passanten kunnen aanleggen. Het tarief is per strekkende meter. In de winterperiode kunnen de plekken gebruikt worden voor winteropslag. De tarieven zijn geïndexeerd conform de uitgangspunten en er wordt een minimumtarief ingevoerd voor passanten. In onderstaande tabel is de kostendekkendheid voor de haven in Broek op Langedijk opgenomen. Bedragen x € 1.000 Taakveld 2.3 Liggeld Vaartuigen BOL Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten

48 0 48

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten

0 8 8

Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

56 5 10%

De haven van Broek op Langedijk is niet kostendekkend. Na het realiseren van het project Havenplein wordt gekeken naar een geleidelijke verhoging van de tarieven om deze haven in de toekomst (meer) kostendekkend te krijgen.

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Campergelden Bij de begrotingsbehandeling van de belastingverordening 2023 is aan de raad toegezegd de kostendekkendheid voor Campergelden vanaf 2024 100% kostendekkend te maken. Campergelden wordt alleen geheven in Recreatiehaven Broekhorn en dit wordt uitgevoerd door de Stichting Recreatiehaven (net zoals de liggelden vaartuigen Broekhorn). De kosten voor de stichting worden gedekt door de tarieven. Bedragen x € 1.000 Taakveld 2.3 Campergelden Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten

13 0 13

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten

0 2 15

Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

15 15 100%

Sluisgelden De sluis is de enige vaarverbinding tussen het binnen- en buitenwater in Langedijk. Vaartuigen die de sluis passeren moeten sluisgeld betalen. De opbrengsten zijn een bijdrage in de kosten, ze zijn niet kostendekkend. Bedragen x € 1.000 Taakveld 2.3 Sluisgeld Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten

108 0 108

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten

0 16 16

Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

125 8 6%

Programmabegroting 2024 Gemeente Dijk en Waard

Leges Leges zijn betalingen aan de gemeente waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van die gemeente tegenover staat. De leges mogen per titel maximaal kostendekkend zijn. Over de leges heeft een indexatie plaatsgevonden van 4,12%, behalve voor van overheidswege gemaximeerde tarieven. Dit is gebaseerd op de ontwikkeling van de overhead en loonkosten. De mogelijke caoontwikkeling voor 2024 is hierin niet meegenomen. Hieronder vindt u een overzicht met betrekking tot de kostendekkendheid van de leges in 2024. Hoofdstuk 1 = Algemene dienstverlening, bijvoorbeeld uitgifte van rijbewijzen, uittreksels, en inkomsten voor de ondergrondse infrastructuur en gehandicaptenkaarten. Hoofdstuk 2 = Fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning, vijvoorbeeld het verlenen van vergunning voor het bouwen van woningen. Hoofdstuk 3 = Europese dienstenrichtlijn, onderdeel hiervan is bijvoorbeeld vergunningen in het kader van horeca en evenementen. Bedragen x € 1.000 Taakveld diverse Leges

Hoofdstuk 1

Hoofdstuk 2

Netto kosten Kosten Inkomsten, excl. heffingen Totaal netto kosten

1.501

1.288

1.501

1.288

772

1.265

772

1.265

2.273 1.739 77%

2.554 2.551 100%

55 51 94%

Toe te rekenen kosten Overhead, incl. toegerekende rente BTW Totaal toe te rekenen kosten Totaal kosten Begrote opbrengsten Dekkingspercentage

Hoofdstuk 3

Bij de behandeling van de belastingverordeningen 2023 is aan de raad toegezegd de kostendekkendheid voor enkele onderdelen van de legesverordening te verhogen naar 99% tot 100% vanaf 2024. In onderstaande tabel is hier rekening mee gehouden. Bij de behandeling van de legesverordening 2024 in december van dit jaar zal ingegaan worden op de kostendekkendheid per paragraaf. Na het beëindigen van het boekjaar 2024 zal er via de jaarrekening 2024 de werkelijke kostendekkendheid worden weergegeven. Hoofdstuk 1 Deze paragraaf komt uit op 77% kostendekkendheid. Volledige kostendekkendheid is niet mogelijk aangezien veel tarieven van overheidswege gemaximeerd zijn. Hoofdstuk 2 Deze paragraaf is nagenoeg kostendekkend. Hoofdstuk 3 Europese dienstenrichtlijn Het percentage kostendekkendheid van hoofdstuk 3 van de legesverordening is 94%. Een kostendekkendheid van 100% is niet haalbaar omdat bijvoorbeeld vergunningen voor horeca en kleinere evenementen zoals kermissen c.a. een lokaal cultureel karakter hebben en anders een belemmering vormen en te duur worden voor organisatoren.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=DijkenWaard&id=a17a90b8-8e2e-45ab-8dfd-f97f13483436