Bijlage 1 bij collegebericht - Voortvarend Verder - Eindrapport Kwartiermakers Spinner en Langkous - september 2023

Een kool/knol met bladeren als wilde haren. De

van de beelden en het toevoegen van een witte

basis is nu nog een zwart-wit tekening. In een

(uitgeknipte) rand.

later stadium verdient het de voorkeur om een

25

1

afmijnlokaal

entree receptie/museumwinkel museumcafe toiletten

5 rijk der duizend eilanden expositie: groei expositie: door de mensen...

speeltuin

2

historisch schuiten

4

boetjes

toiletten

smederij rokerij

3

lighallen

rondvaart zelf varen

diereneiland

boomgaard

6

8 2

TERRAS

rondvaart

4 historische schuiten

3

koopmansboetje

restaurant

akkers

5

afmijnlokaal

6

kano/sup-verhuur

7

watereiland vanaf 2024

bijenkast

7

watereiland

restaurant

8

zelf varen

1 rijk der duizend eilanden

museumcafe

entree

Informatiepanelen

dan verder het buitengebied op en de lighallen

Dezelfde lijn als die voor de borden van de be-

in en door naar het afmijnlokaal. Het Waterei-

wegwijzering zetten we door voor de informa-

land en het Diereneiland zijn wel al ingetekend

tieborden. We gebruiken hiervoor een stramien

op deze plattegrond maar omdat er nog steeds

waarbij de ondergrond steeds bestaat uit een

aanpassingen gedaan worden aan het terrein

foto met daarover heen een semi-transparant

zal de plattegrond ook geregeld moeten worden

kader met tekst. De exacte typografie hiervan

geüpdatet.

volgt zodra de content hiervoor bepaald is.

Plattegrond Een nieuwe plattegrond die als basis dient voor een nieuwe bezoekers-leaflet. Deze loopt nu mee in de nieuwe huisstijl qua kleur, beeld en typografie. Bovendien is de kijkrichting nu logischer, je begint in het entreegebouw en loopt

26

museumcafe

en krijgt een modern ‘barista-caféachtige-feel’.

MuseumcafE (Koppies toid)

Het ontwikkelde logo ligt in lijn met de alge-

Het restaurant in het entreegebouw wordt aan-

mene huisstijl qua kleur en typografie. Voor

gepast. D.m.v. een vouwwand kan de ruimte

de look & feel van het museumcafé gebruiken

verkleind worden. Hierdoor ontstaat er een

we de tekeningen uit de RijksCollectie van het

intiemere voorruimte en een verhuurbare ach-

Rijksmuseum.

terruimte. De voorruimte wordt omgebouwd tot ‘Museumcafé’ met de naam ‘Koppies Toid’

Evenement en expo-beelden

Om een herkenbare stijl te geven aan de evenementen en expo-uitingen (posters, banners, advertenties) leggen we bepaalde herkenbare ontwerp-elementen vast. Hierbij ontwikkelen we geen totaal nieuwe stijl maar hebben we de bestaande uitingen geanalyseerd en borduren daarop voort bij toekomstige uitingen.

Evenementbeelden Kleuren worden gekozen uit het huisstijlkleuren palet. Er wordt gebruik gemaakt van grafische illustraties die meer als patroon gebruikt worden dan als key-image. Er wordt gebruik gemaakt van de lettertypes die zijn vastgelegd in dit brandbook.

Expobeelden Kleurkeuze is vrij maar het verdient de voorkeur om te streven naar een kleurkeuze die aansluit op de huisstijlkleuren. Lettertype is ook vrij maar aansluiten bij het ‘rough’ karakter van de huisstijl lettertypes is een vereiste. We kiezen bij expobeelden van Museum BroekerVeiling steeds voor een centraal geplaatst fotografische key-image. Een collage-achtige samenstelling hiervan heeft grote voorkeur. Net als bij de evenementbeelden kan er gebruik worden gemaakt van grafische illustraties die meer als patroon of ‘strooigoed’ worden gebruikt.

27

de collectie Herkomst en eigendom collectie

den hoeveel objecten toegevoegd zijn aan de

vervaardiging, afmetingen, verwervingsgege-

collectie. Deze gegevens geven dan ook een

vens. Ook de naam van degene die het object

De basis van de collectie wordt gevormd sinds

verouderd en incompleet beeld van de omvang

heeft ingevoerd, wordt hier vermeld. Voor de

1973/74 door tuinbouwgereedschappen, vei-

van de collectie. Tijdens de jaarlijkse object-

terminologie wordt gebruikt gemaakt van een

lingmateriaal en objecten die te maken hebben

controle wordt een nieuwe schatting gemaakt

Thesaurus, op basis van Adlib en de oude re-

met de vaart (o.a. schuiten) en de scheepsbouw.

en toegevoegd aan het beleid. De collectie is

gistratiekaarten. Museum BroekerVeiling heeft

Het topstuk van de collectie is het authentieke

onderverdeeld in drie categorieën die bestaan

de basisregistratie op orde op enkele gegevens

veilinggebouw, een Rijksmonument. De mu-

uit een A, B en C categorie (gebaseerd op cate-

na. Momenteel wordt ook de fotocollectie

seumcollectie is sinds 1 januari 2003 eigen-

gorisering van MusiP3). Meer informatie over

geïnventariseerd, beschreven en geregistreerd.

dom van Stichting de Geestman. Stichting de

de collectie en het collectiebeleid is beschreven

Het is van belang dat de collectie beschikbaar

Geestman biedt de collectie bestaanszekerheid.

in het document collectiebeleid 2020 – 2025,

wordt gesteld voor onderzoek. Hiervoor zou de

Het beheer van de collectie berust bij Museum

opgenomen in de bijlage VI.

collectie digitaal beschikbaar gemaakt moeten

BroekerVeiling. Het eigendom van het belangrijkste collectiestuk, het veilinggebouw, behoort collectie zijn er objecten die de status hebben van ‘langdurige bruikleen’ en toebehoren aan

Een gedeelte van de collectie is in 2009 op-

derden. Deze langdurige bruiklenen dienen

geborgen in het nieuwe depot. Dit depot is

Actiepunten collectiebeleid

ook naar de best mogelijke situatie te worden

geklimatiseerd. Hiermee is voor een groot

In het collectieplan 2020 wordt stilgestaan bij

geconserveerd voor de toekomst.

gedeelte van de opgeslagen collectie een

een aantal actiepunten voortkomend uit zorgen

passende omgeving gecreëerd om de objecten

die geïdentificeerd zijn rondom het collectie-

zo goed mogelijk te kunnen behouden voor de

beheer. Conclusie is dat de situatie waarin de

toekomst. Ieder object in de collectie van het

objecten zich bevinden voldoende, maar niet

Aard en omvang van de collectie

3

gebruikt binnen het museum in exposities en

Collectiebeheer, onderzoek en actiepunten

bij de gemeente Langedijk. Naast de vaste

28

worden. Momenteel wordt de collectie alleen als educatiemateriaal.

museum heeft een uniek inventarisnummer.

ideaal is. Daarnaast blijkt dat er weinig tot

De collectie van Museum BroekerVeiling

Dit nummer is onlosmakelijk verbonden met

geen procedures zijn met betrekking tot het

bestaat uit circa 1800 objecten. Dit is exclusief

het object en vormt de sleutel tot de identifica-

verantwoord beheren en conserveren van de

de fotocollectie en de archieven. Tot de col-

tie van het voorwerp. Het inventarisnummer

collectie van het Museum BroekerVeiling. Uit

lectie behoren voornamelijk gereedschappen

wordt op een reversibele manier aangebracht

het collectiebeleid zijn de volgende actiepunten

ten behoeve van de tuinbouw (336), vaartuig

op het object middels de lak-inkt-lak-methode

naar voren gekomen:

gerelateerde objecten (300), scheepsbouw gere-

op een onopvallende plaats of met een zuurvrij

lateerde objecten (500), gereedschappen voor de

label. Elk object wordt ingevoerd in het regis-

→ In het depot moeten sommige objecten een

visserij (96), objecten voor de zuurkoolfabricage

tratiesysteem Adlib. Hierin staan gegevens

andere plek krijgen om de grootste risico-

(141), overige gereedschappen (70), veilingma-

als: het inventarisnummer, de standplaats

factoren te beperken.

terialen (80), huishoudelijke objecten (50) en

in het depot of de tentoonstellingsruimte, de

textiel (230). Al deze objecten zijn gedocumen-

toestand, een korte beschrijving, trefwoorden

→C  hv-plan ontwikkelen zodat medewerkers

teerd in Adlib. De bovenstaande inventarisatie

voor het object, de materiaalsoort en eventuele

van museum BroekerVeiling tijdens en na

is gemaakt in 2007. Hierna is niet bijgehou-

voorstelling (afbeelding), gegevens omtrent de

een calamiteit weten welke procedures

ICN, Handreiking voor het schrijven van een collectieplan. (Amsterdam 2008), 18-19.

gevolgd moeten worden. Zodat de kans op verdere schade verminderd kan worden.

→E  en procedure ontwikkelen zodat in het museum gemonitord wordt naar onder andere insecten, schimmel, verontreiniging, etc.

→P  rocedure ontwikkelen voor het schoonmaken van de tentoonstellingszalen, depot en collectie.

→A  fdekken van lichtgevoelige objecten in het depot en de textielexpositie in de lighallen.

→P  rocedure omgang met collectie ontwikkelen en implementeren bij de medewerkers.

→T  ot slot is het van belang dat een expert de huidige situatie beoordeelt en op basis van dit advies het collectieplan voor de komende periode (na 2025, te starten in 2024) wordt geactualiseerd.

29

museale formule & vlekkenplan Museale Formule

oorspronkelijke bewoners, zijn er interessan-

we toch roofbouw? We zijn op zoek naar het

De museale formule bepaalt de ‘flow’ in het mu-

te parallellen te trekken tussen toen en nu.

systemische aspect en willen in Museum

seum en wordt gevormd door de centrale the-

Thema’s als bodemdaling, waterhuishouding,

BroekerVeiling laten zien hoe lastig het is om

ma’s – de pijlers – uit de brandstory. Wanneer

inspelen op veranderende omstandigheden; het

grip te krijgen op het grote geheel, waarbij voor

we de brandstory analyseren kunnen we een

zijn oude thema’s maar ook thema’s van nu.

de bezoeker duidelijk wordt dat geen handeling

vijftal pijlers aanwijzen en per stuk uitdiepen.

zonder gevolgen blijft.

Deze moeten op een logische manier terugko-

We grijpen in het museum terug op het ont-

men in het museum en vormen de verhaallijn

staan van het gebied zodat we daarna op

Groente verhandelen

door het museum.

andere plekken in het museum de toekomst

Wanneer de groente – dankzij, maar vaak ook

beet kunnen pakken. We starten dus met het

met strijd tegen de elementen – is geoogst, is

Een belangrijk uitganspunt is dat de museale

vertellen van het verhaal van hoe een gebied

het tijd om het te verhandelen. Dat gebeurt na-

formule is ontwikkeld met in het achterhoofd

waar een veenpakket van 3 meter lag, kon

tuurlijk bij de veiling. Maar om bij de veiling te

de benoemde doelgroepen. Hierbij willen we

veranderen in een gebied dat nu ruim onder de

komen, moet er worden gevaren. De schuiten,

met klem benoemen dat het belangrijk is dat

zeespiegel ligt. Een verhaal over strijd tegen en

het kloeten, het kool stapelen en uiteindelijk

voor zowel de individuele bezoeker, als voor

met het water, stormen, wegspoelen van land

bij de veiling aankomen; het biedt een reser-

groepen (die een rondleiding krijgen door het

en het heroveren van het land op het water. We

voir aan verhalen die verteld moeten worden.

museum en niet alles kunnen bezoeken) helder

laten zien hoe de groente-eilanden ontstonden

Waar we ook bij willen stilstaan is dat de

moet zijn waar het museum over gaat. De es-

en hoe dit gebied zich ontwikkelde tot de kool-

BroekerVeiling veel meer was dan een veiling

sentie van het museum moet bij een bezoek bij

schuur van Europa (en dat dat eigenlijk nog

op het water. Het was een plek waar mensen

iedereen blijven hangen (zie ook take out).

maar relatief kortgeleden was). We staan stil bij

samenkwamen, met elkaar concurreerden,

het ontstaan van het Rijk der Duizend Eilan-

maar vooral ook met elkaar samenwerkten. Het

Speciale aandacht hebben we voor kinderen,

den, omdat het de reden is dat de Langedijker

verhaal over de coöperaties – niet alleen die

voor wie een apart kinderspoor door het muse-

Groentecentrale en tevens Museum Broeker-

van de tuinders, maar ook die van de handela-

um wordt ontwikkeld. Dat gaat verder dan een

Veiling op deze plek staat.

ren – komt hier aan bod. Ook de persoonlijke

speurtocht. Iedere expositie wordt relevant en

4

30

verhalen – het lief en leed dat hier werd ge-

aantrekkelijk gemaakt voor kinderen (zonder

Groente verbouwen

ons van de volwassen doelgroep te verwijde-

Er werd (en wordt) hier heel veel groente ver-

ren).

bouwd. Maar hoe deden ze dat (en hoe doen ze

Groente bereiden en eten

dat)? Wat was hun geheim? Waarom werkte

De explosieve groei van groenteteelt was het

Het Rijk der Duizend Eilanden

het juist hier zo goed? Wat kunnen we leren

antwoord op de grote landbouwcrisis, de trek

De grootste verandering die het museum

van de oorspronkelijke tuinders. Wat bete-

naar de stad en de behoefte aan tuinbouw-

inhoudelijk zal doormaken, is dat we het niet

kende voor hen het leven met de seizoenen en

producten4 rond 1875. Het zorgde ook voor de

meer alleen hebben over (het ontstaan) van de

wat betekent het voor het nu? Worstelen we

ontwikkeling van nieuwe recepten, nieuwe

veiling, maar ook over (het ontstaan) van het

met dezelfde vragen, of is het anno 2023 echt

wijzen van bereiden, bewaren en opslaan

gebied. Behalve dat de ontstaansgeschiede-

heel anders? Helpt de hedendaagse techniek

van groenten. Anno 2023 zijn groenten (nog

nis op zich interessant is en veel vertelt over

om de opbrengst structureel en met respect

steeds) hot. Op de hekgolf van de trends rond

de volhardendheid en innovativiteit van de

voor mens en milieu te vergroten? Of plegen

duurzaamheid en gezondheid wordt groente

O.a. p. 169 Droge Voeten op Vrije Grond – Henk Komen

deeld – komt in deze museumpijler aan bod.

omarmd en herontdekt. Want groenten zijn voedzaam, gezond en lekker. En we ontdekken steeds meer over groenten: over de heilzame werking, de vitaminen, de antioxidanten etc. In het museum besteden we aandacht aan deze thematiek, en we gaan ook proeven. Daarom wordt onder andere de horeca meer ingericht op het produceren en eten van groeten. Maar ook het (Reizend) Proeflab is natuurlijk ingericht op het experimenteren en proeven van groenten. Behouden van het gebied De laatste pijler van het museum gaat over ‘het mensen in de actiestand’ zetten om het gebied te behouden. We willen geen moralistisch museum zijn, dat je vertelt wat je wel en wat je niet moet doen. Wel willen we de bezoeker verliefd maken op het gebied, meenemen in de rijke historie en via de tijdelijke thema’s – te ervaren in de tijdelijke exposities en programmering –

– o.a. horeca, vergaderruimtes, garderobe, kan-

Entree

wijzer maken over hun toekomst en de impact

toren – een eigen plek. In dit hoofdstuk worden

Tot juli 2023 was de naam van het museum

die ze daar zelf op kunnen maken. We zijn

vervolgens de ingrepen die op de verschillende

niet zichtbaar op het museum. Voor bezoekers

hierbij niet activistisch maar activerend.

plekken worden doorgevoerd beschreven en

die Museum BroekerVeiling nog niet kenden,

visuals getoond van het beoogde eindresultaat.

was het niet meteen helder dat dit gebouw

Doorsnijdend thema: de mensen

het museum betrof. In de zomer van 2023 is

Het thema dat de vijf museumpijlers doorklieft

Over de tentoonstellingen

daarom gevelbelettering aan twee zijden van

is het thema mensen. Zonder de veilingmees-

In het rapport van Berenschot is voorzien dat er

het entreegebouw van Museum BroekerVeiling

ters, de schippers, de tuinders, de handelaren

één nieuwe permanente tentoonstelling in het

aangebracht. In het verlengde van deze ge-

en vele, vele anderen waren er geen groente-

museum zou moeten komen. De praktijk leert

velbelettering stellen we voor om de entree te

eilanden of een veiling. Het is daarom dat we

dat het voor de bezoeker meer ‘oplevert’ als de

voorzien van meer zichtbare belettering zodat

op veel verschillende plekken in het museum

permanente tentoonstelling in delen wordt

de bezoeker de entree beter weet te vinden.

expliciet stilstaan bij de beroepen, de ambach-

opgeknipt. Waarom? Het terrein van Museum

Tenslotte is het van de buitenkant van het

ten, de verhoudingen tussen mensen en de

BroekerVeiling is groot. De afstand die de be-

museum niet duidelijk wat het actuele aanbod

persoonlijkheden die schuilgaan achter de be-

zoeker moet overbruggen om bij het ‘heilige der

qua programma of tijdelijke tentoonstelling is.

roepen. Op diverse plekken in het museum en

heiligen’, de veiling, aan te komen is groot. Om

We stellen daarom voor om een informatiebord

het buitenterrein laten we dit onderdeel van het

de spanningsboog van de bezoeker ook daad-

te plaatsten, waarbij in een oogopslag de pro-

materiële en immateriële erfgoed neerslaan.

werkelijk gespannen te kunnen houden, willen

grammering van het museum wordt getoond.

we op de reis die de bezoeker aflegt, meerdere

Vlekkenplan

momenten aanbrengen waar hij/zij iets leert,

Balie & informatie

doet, ondergaat. De permanente tentoonstelling

De balie is op dit moment midden in de ruimte

wordt daarom opgeknipt in 9 delen die zowel

geplaceerd met het gezicht naar de entree toe.

Over het vlekkenplan

in het entreegebouw als in de lighallen, het

Dat zorgt ervoor dat er een zichtlijn ontstaat

Het vlekkenplan is de fysieke blauwdruk van

afmijnlokaal en op het buitenterrein worden

richting het buitenterrein en mensen geneigd

het museum. Wat komt waar? De museale

gepresenteerd.

zijn om in één keer door te lopen naar de bui-

formule wordt geplot in de ruimte. Daarnaast

tenruimte en daarna naar de lighallen…zonder

krijgen in het vlekkenplan de andere functies

de tentoonstellingen te bezoeken. Door de balie

31

zicht én zorgt voor een logische routing naar de tentoonstellingszalen op de begane grond. Deze wijziging is in de winter 2023/2024 voorzien. Voor de realisatie hiervan worden meerdere partijen aangeschreven. Permanente tentoonstelling beneden rechts: introductie op het museum Zoals eerder aangegeven in de museale formule zijn ‘de mensen’ het doorsnijdende element in het museum. Zonder mensen geen eilanden, zonder eilanden geen groente, zonder groente geen veiling en museum. Daarom willen we voor de bezoekers de eerste zaal een kennismaking laten zijn met de mensen en hun beroepen via portretten (fotografie en videografie). Hierbij is het belangrijk dat het niet alleen gaat over de ‘knoestige’ mannen, maar ook over hun (klein) kinderen en andere voor het gebied relevante personen. De portretten van deze mensen moeop een andere manier te positioneren wordt de

de vrijwilligers of een extern bureau worden

ten voor een breed publiek aantrekkelijk zijn

zichtlijn verlegd en valt het oog op de tentoon-

ondergebracht.

(ook voor kinderen) en juist niet alleen over het

stellingen. Hierdoor ontstaat de neiging – zeker

verleden gaan, maar ook over het heden en de

wanneer er extra uitleg wordt gegeven en de

Jassen, tassen, plassen

toekomst. De verhalen zijn gekoppeld aan de

tentoonstelling uitnodigend oogt – om de ten-

Er komen kluisjes waar mensen hun waarde-

thematiek van het museum. De verhalen zijn

toonstelling wel te bezoeken. Bij de balie wordt

volle spullen kunnen achterlaten. Tevens wordt

uitnodigend om het museum verder te gaan on-

aan de bezoeker de vernieuwde handout uitge-

de garderobe uitgebreid. De collectie West-Frie-

derzoeken. De verhalen vertellen gezamenlijk

reikt. Hierop staat wat waar in het museum is

se klederdracht wordt in een vitrine in contact

het verhaal van het Rijk der Duizend Eilanden,

te vinden, zodat de bezoeker begrijpt waar hij/

gebracht met de garderobe. Hier krijgt deze

over de samenhang tussen de mensen, het sa-

zij is en ‘landt’. Aan de zijkant van de balie is

collectie een logische plek. De toiletvoorzienin-

menspel tussen natuur en mens, de dilemma’s

een scherm geplaceerd, waarop beelden en pro-

gen voorzien in de groei van het aantal bezoe-

over werk en inkomsten versus opbrengst etc.

grammering gedraaid worden. Deze wijziging

kers en blijven zoals ze zijn. De wijzigingen met

Voor de realisatie van deze expositie worden

is in de winter 2023/2024 voorzien en wordt

betrekking tot deze sectie zijn ook voorzien in

meerdere partijen aangeschreven. De openings-

uitgevoerd door firma De Geus. De audiotour -

de periode winter 2023/2024.Voor de realisatie

datum is voorzien in juni 2024.

die ook hier wordt uitgedeeld – is ook toe aan

hiervan worden meerdere partijen aangeschre-

een update. Zowel inhoudelijk als systeemtech-

ven.

nisch moet de audiotour kloppend gemaakt

32

Permanente tentoonstelling beneden links: ontstaan van het gebied

worden (juiste nummer bij juiste object). In het

Museumshop

Waar vroeger het museum ging over het

museum zijn er drie verschillende manieren

De museumshop is nu gesitueerd op een plek

ervaren en beleven van de werk- en leefom-

van informeren (in diverse talen): in de boot, in

die in theorie goed zou kunnen werken; exit

standigheden van tuinders en handelaren van

de veiling en in het museum. Het aflopen van

throught the giftshop. Maar in de praktijk staan

de unieke groenteveiling en haar achterland,

het contract met de huidige leverancier van

de hekjes in de entreehal open waardoor de be-

willen we nu meer nadruk leggen op het ont-

de audiotour (2025) is een logisch moment om

zoekers aan de andere kant van de balie langs

staan van het gebied. Dat doen we onder meer

de systeemkant op te pakken. De inhoudelijke

lopen en de shop missen. We creëren niet één

met deze tentoonstelling. De bezoeker wordt in

kant verdient al eerder aandacht. Hier moet een

grote shop, maar realiseren enkele ‘eilanden’

een onderdompelende film van 5 - 7 minuten

apart project voor worden gemaakt en onder

tussen de tentoonstellingen en de overgang

(geprojecteerd op de muren van de zaal) in een

leiding van het hoofd publiek en presentatie bij

naar buiten. De shop komt hiermee meer in het

razend tempo meegenomen van 2000 jaar ge-

leden tot het moment dat het Rijk der Duizend Eilanden op z’n hoogtepunt was. We starten in de periode toen dit gebied bedekt was met een veenpakket van 3 meter hoog. We kijken mee hoe het veen werd ontgonnen en er meer welvaart kwam. We zien de bodem zakken, het water stijgen. Via stormen zoals onder andere de St. Helenavloed en de Allerheiligenvloed zien we hoe het landschap verandert. We gaan via de inpoldering, via de grote voedselcrisis in 1875 naar de uiteindelijke vorm van het Rijk der Duizend Eilanden, waar de BroekerVeiling een belangrijke rol speelde. Het stuk waar de vaarpolder de rijpolder wordt, laten we niet zien. Die vraag hoe dat gebeurt, behandelen we op een andere plek in het museum, namelijk bij de permanente tentoonstelling ‘De Veildag’ in de lighallen. Voor de realisatie van deze expositie worden meerdere partijen aangeschreven. De openingsdatum is voorzien in juni 2024. slecht is voor de gezondheid of er een monocul-

een tuindersdiploma te verdienen. Het Reizend

Permanente tentoonstelling boven links: Groei

tuur ontstaat waardoor je kwetsbaar bent voor

Proeflab is een exponent van Proeflab en gaat

Via de trap in de tentoonstellingszaal (rechts

prijsschommelingen of een nieuwe schimmel.

door heel Noord-Holland heen. In plaats van

beneden), wordt de bezoeker naar boven

Waar liggen de grenzen aan groei? In deze

dat de scholieren naar Museum BroekerVeiling

geloodst. Hier komt de bezoeker terecht in de

tentoonstelling verbinden we het verleden

toekomen, komt Museum BroekerVeiling naar

wondere wereld van de groei. Want, het blijft

nadrukkelijk aan het heden en de toekomst.

de scholen. Hiermee wordt de impact en de

fascinerend hoe uit een zaadje een plant, een

Het is geen wonder dat deze tentoonstelling

zichtbaarheid van Museum BroekerVeiling ver-

bloem, een vrucht en/of groente ontstaat. We

naast het Proeflab zit waar de jeugd experimen-

der vergroot in de hele provincie. De medewer-

besteden visueel aandacht aan het groeipro-

teert met groente en proeven! Voor de realisatie

kers van het museum zullen deze ingrepen met

ces, maar we focussen op optimalisatie en de

van deze expositie worden meerdere partijen

betrekking tot het Proeflab voor hun rekening

systemische kant van groei. Hoe kan er uit

aangeschreven. De openingsdatum is voorzien

nemen in 2024 en 2025.

hetzelfde stukje land meer opbrengst worden

in juni 2026.

gerealiseerd? Groei van groei! We leren over de

Museumcafé Koppies Toid

methoden, technieken en het experimenteren

Permanente tentoonstelling boven rechts:

Het museumrestaurant in het entreegebouw

van de tuinders van vroeger. We zien hoe zij

Proeflab (en Proeflab op reis)

beneden voelt groot en een beetje ongezellig

leefden met de seizoenen en hun grond op de

Proeflab is reeds gerealiseerd boven in het

aan. We brengen extra kwaliteit aan in deze

vierkante millimeter écht kenden. We leven

entreegebouw, maar wordt continu geoptima-

ruimte op twee manieren. Allereerst brengen

met hen mee in hun gevecht tegen/met de ele-

liseerd op basis van de opgedane ervaringen.

we een flexibele wand aan in de ruimte, waar-

menten, de insecten, de vogels…En we verbazen

Voor 2024 staat op het programma om de ver-

door er een kleinere, knussere setting ontstaat.

ons over de vernuftigheid, innovatieve ver-

lichting onder de loep te nemen en het Proeflab

Daarbij is de tweede ruimte die ontstaat ook

mogen, maar ook de ongezonde keuzes die ze

te verbinden aan het buitenterrein. We willen

apart te verhuren en draagt bij aan het ver-

maakten; bijvoorbeeld de gifspuit die ze rijkelijk

de scholieren – nadat ze binnen cerebraal bezig

dienvermogen van het museum. Ten tweede

hanteerden. We laten de bezoeker de parallel-

zijn geweest – buiten met hun handen aan de

realiseren we een andere inrichting (meubilair,

len tussen vroeger en nu ervaren. Want hoewel

slag laten gaan. Hoeveel kids van 12 hebben

verlichting en wandbedekking), om een café-

er veel is veranderd, blijft ook veel hetzelfde:

tegenwoordig een schoffel aangeraakt, een kool

gevoel te laten ontstaan. Tot slot noemen we

hoe kweek je zoveel mogelijk mooie, gezonde

geoogst, een tomaat gedieft? Het is tijd om de

het ook geen museumrestaurant meer, maar

groente(n), zonder dat je de grond uitput, het

opgedane kennis in de praktijk te brengen en

museumcafé. De naam van het museumcafé

33

wordt Koppies Toid (tijd voor een kopje koffie op z’n Noord-Hollands). Deze wijziging is in de winter 2023/2024 voorzien. Voor de realisatie hiervan worden meerdere partijen aangeschreven. Wij adviseren ook om in het volgende zomerseizoen (2024) het terras aan de voorzijde van het museum verder te gaan benutten. Dit komt ten goede aan het verdienvermogen en de

mogelijkheid om meerdere groepen tegelijk te

overige voorziene wijzigingen het jaar erna uit

ontvangen. Breg+Breg en de gemeente Dijk en

te voeren.

Waard (als eigenaar van het pand) staan samen met Museum BroekerVeiling (als opdrachtge-

De lighallen – Permanente expositie: De Vei-

ver) aan de lat om met een nader te selecteren

lingdag

aannemer deze ingreep uit te voeren.

De huidige locatie van de tijdelijke tentoonstellingen - o.a. PRUT – zal (om en nabij) de locatie

Gesignaleerd risico

worden waar dit gedeelte van de permanente

Complicerende factor met betrekking tot de

expositie komt. Omdat de lighal klimatologisch

timing van de ingreep (winter 2023/2024) is dat

– op z’n zachtst gezegd – een uitdaging vormt

De lighallen – horeca

de lighallen van Museum BroekerVeiling een

voor museale tentoonstellingen, wordt er een

Een van de grootste ingrepen voor Museum

Rijksmonumentale status hebben. Om een aan-

box in box tentoonstellingsruimte vervaardigd.

BroekerVeiling betreft de horeca in de lighallen.

passing in het monument te verwezenlijken is

In deze tentoonstellingsbox van ongeveer 10

Op dit moment is de horeca ernstig verouderd

het noodzakelijk om een positief advies van de

x 6 meter wordt ‘de weg van de groenten’ naar

en de stroom bezoekers kan nog net, met moei-

Erfgoedcommissie (Noord-Holland) te hebben,

de veiling tot het veilen zelf (dat gebeurt in het

te bediend worden. Om de gewenste stoom

opdat de noodzakelijke omgevingsvergunning

afmijnlokaal) gepresenteerd.

van 75.000 bezoekers aan te kunnen, wordt

afgegeven kan worden. Daartoe moet er een

in de winter van 2023/2024 de nodige extra

vooroverleg worden geëntameerd door het

keukenapparatuur ingebouwd, de toiletvoor-

museum, waarbij de juiste documentatie over

‘Veildag’ in het entreegebouw, wordt gedeel-

zieningen aangepast en zal de opslag verder

de lighallen op voorhand moet worden over-

telijk overgenomen. De bezoeker kruipt in de

worden vergroot. Daarbij zal het zitgedeelte

legd. Dit traject zal door Breg + Breg worden

huid van de tuinder en weet aan het einde van

voor de gasten verplaatst en vergroot worden.

opgepakt. De kwartiermaker signaleert met

het bezoek van deze deeltentoonstelling hoe

In plaats van aan de zijkant van de lighal wordt

betrekking tot dit vergunningstraject een risico

belangrijk het was om groenten vers te houden,

het restaurantgedeelte naar het midden van de

op uitloop, vertraging en (financiële) schade

goed te presenteren, veilig naar de veiling te

vloer gebracht (de huidige twee ‘vijvers’ worden

voor het museum.

komen en het juiste nummertje voor de veiling

zichtbaarheid van het museum.

te trekken. Ook wordt in deze tentoonstelling

in de vloer opgenomen). Hierdoor zullen de gasten de lighal meer in kunnen inkijken. De

In de kernteamvergadering en stuurgroep-

ingegaan op het hoe en wanneer de ruilverka-

indrukwekkende zichtlijn van het monumenta-

vergadering hebben de kwartiermakers erop

veling een einde maakte aan de vaarpolder. In

le pand wordt hierbij beter benut. Daar waar het

gewezen dat de doorlooptijden voor dit soort

deze box moet het mogelijk zijn om museale

huidige zitgedeelte is, wordt het water terug-

vergunningstrajecten stevig kunnen zijn. Dat

objecten uit het depot tentoon te stellen om zo

gebracht. Kort en goed draait de opstelling van

in combinatie met het feit dat Museum Broe-

het gepresenteerde verhaal kracht bij te zetten.

de horeca een kwartslag en wordt de capaciteit

kerVeiling de lighallen alleen kan aanpakken

Voor de realisatie van deze expositie worden

vergoot naar ruim 300 zitplaatsen . De horeca

in het laagseizoen (december – maart) vormt

meerdere partijen aangeschreven. De openings-

is met een aparte ingang, los van het museale

een risico. Wanneer de omgevingsvergunning

datum is voorzien in april 2026.

gedeelte, toegankelijk. Hierdoor is ook tijdens

niet op tijd wordt verleend, levert dat direct een

de reguliere openingstijden van het museum

jaar vertraging op voor Museum BroekerVei-

De lighallen – overige ingrepen

verhuur mogelijk. Om de horeca (en dus ook

ling. Los van de vertraging komt ze dan ernstig

De lighal is door de jaren heen verbouwd. Be-

zaalhuur) jaarrond mogelijk te maken, wordt er

in problemen om de steeds groter wordende

paalde ingrepen die zijn gedaan om het publiek

een glazen wand overdwars geplaatst, waar-

stroom van bezoekers op een juiste manier te

zich veilig door de lighallen te laten verplaat-

door er een afscheiding met de lighallen ont-

bedienen. Het is dus zaak voor zowel het mu-

sen, doen afbreuk aan het originele karakter

staat. Hierdoor is de ruimte naar verwachting

seum als de gemeente om het vergunningsaan-

van de lighallen en zorgen voor visuele onrust.

beter te verwarmen (door middel van vloerver-

vraagproces goed in kaart te brengen en daar

De houten leuningen zijn daar een voorbeeld

warming). Binnen dit afgescheiden gedeelte

waar mogelijk de noodzakelijke vergaderingen

van. Daar waar financieel mogelijk stellen we

bestaat de mogelijkheid om de ruimte onder te

en bijeenkomsten optimaal op elkaar aan te

voor om de materialen die niet origineel zijn

verdelen in twee ruimtes. Hierdoor kan ook een

laten sluiten. Haast is geboden. Een ‘fall-back’

(ten opzichte van de tijd toen de BroekerVeiling

kleiner gedeelte worden verwarmd als er een

optie kan zijn om alleen de noodzakelijke

nog in gebruik was als veiling), te vervangen

kleinere groep is. Tevens bestaat hierdoor de

horecavoorzieningen een update te geven en de

door afwijkende materialen. We stellen staal en

6

5

34

6

De inhoud van de huidige tentoonstelling

De zichtlijn zal ook worden versterkt omdat de verlichting (nu TL verlichting) aangepast zal worden In het Louterrapport een voorstel gedaan om een drijvend terras te realiseren voor extra horecacapaciteit. Met de voorziene uitbreiding van de horecacapaciteit is het drijvend terras niet noodzake-

lijk. Daarnaast is de verwachting – uitgesproken door de gemeente – dat voor het drijvend terras geen vergunning wordt verleend. Daarom is deze optie niet verder uitgewerkt.

glas voor. Dit zijn contrastrijke materialen die

Audio zou een oplossing kunnen betekenen om

samen en gaat daarna weer zijn eigen weg.

de bestaande architectuur versterken. Deze in-

dit gedeelte van de lighallen extra beleving toe

Aan dit ‘hart’ van Museum BroekerVeiling

greep is een (very) ‘nice to have’ ingreep, maar

te voegen, maar is gezien de andere voorgeno-

willen we conceptueel niets nieuws toevoegen.

is logistiek en financieel ingrijpend. Er zal voor

men wijzigingen en ingrepen en in relatie tot

Alles is er al. Wat we wel willen doen is de

deze ingreep een offerte opgevraagd moeten

het gestelde budget een nice to have. In 2026,

beleving indringender maken door verbeterde

worden om te bezien of het binnen het budget

wanneer de meeste wijzigingen en ingrepen

audiovisuele middelen (licht en geluid) toe te

valt. Deze offerte zal opgevraagd worden, nadat

zijn doorgevoerd, moet naar het budget worden

voegen en het verhaal dat de veilingmeesters

de ingreep met betrekking tot de horeca is

gekeken. Wanneer er nog budget beschikbaar

vertellen in lijn te brengen met de brandstory.

afgerond.

is, kan worden bezien of deze extra vorm van

De wijzigingen met betrekking tot de audio-

beleving wordt toegevoegd. Voor de realisatie

visuele middelen worden in de winter van

Tevens leent een gedeelte van het dak van de

van deze mogelijke expositie worden meerdere

2023/2024 doorgevoerd door de Bleeker Group.

lighallen zich ervoor om (uit het zicht) zonne-

partijen aangeschreven.

Met betrekking tot het verhaal van de veiling-

panelen toe te voegen. Een gewenste ingreep in

meesters betekent het dat enkele inhoudelijke

relatie tot de positionering van Museum Broe-

De lighallen – Historische Schuiten

elementen aan het verhaal worden toegevoegd

kerVeiling en natuurlijk ook de verdere elektri-

Op dit moment ligt er een flink aantal van de

(o.a. geschiedenis van het gebied, tijdelijke

ficatie van de vloot en de verwachtte toename

historische schuiten in het achterste gedeelte

tentoonstellingen) en de vorm van de vertelling

van stroom (in relatie tot de nieuwe tentoon-

van de lighallen. Op de houten leuningen is

wordt aangescherpt. Doel is dat iedere bezoe-

stellingen en horeca). Belangrijk is om bij het

bij een aantal van deze historische schuiten

ker een op hoofdlijnen vergelijkbare ervaring

realiseren van de zonnepanelen rekening te

een bordje met informatie over de schuiten

krijgt. Dat betekent dat 80% van het verhaal dat

houden met eisen die hierbij aan Rijksmonu-

geplaatst. Allereerst is deze informatie vrij

de veilingmeester vertelt voor iedereen gelijk

menten worden gesteld (los van het feit dat er

beschrijvend en ‘droog’ van aard. Ten tweede is

moet zijn. Voor de overige 20% mag het eigen

zoals te doen gebruikelijk rekening gehouden

niet bij alle schuiten deze informatie aanwezig

stijl, anekdotes etc. van de veilingmeester in

moet worden met o.a. de draagkracht van het

en ten derde is het zo dat enkele schuiten in

kwestie zijn. Ook moet het verhaal dat verteld

dak en de brandveiligheidseisen).

de loop der tijd zijn verplaatst en de verkeerde

wordt bij de veiling beter worden afgestemd

informatie bij de verkeerde schuit staat. We

met het verhaal dat de schippers en de gidsen

De lighallen – hoge gedeelte 3D-visualisatie

willen hier verandering in aanbrengen. We

vertellen. Nu kan het zo zijn dat je als bezoeker

Misschien biedt de plek waar de rondvaart-

stellen voor om dit getrapt aan te pakken. Aller-

drie keer op een dag hetzelfde stuk informatie

boten Museum BroekerVeiling binnenkomen

eerst moet de juiste informatie van alle schui-

tot je krijgt. Om tot een eenduidig verhaal te ko-

wel het mooiste zicht op de hoge houten con-

ten verzameld worden. De collectiemedewerker

men voor veilingmeesters, schippers en gidsen,

structie van de lighallen. Er is links en rechts

heeft aangegeven hier – in samenwerking met

met de brandstory als toetssteen, wordt 1 okto-

ruimte, er is hoogte en….Er is een bakstenen

Paul Schulte – mee aan de slag te kunnen. Ten

ber 2023 een eerste vergadering gepland met de

muur. Deze muur vraagt om een ingreep. Het

tweede willen we de informatie op een dusda-

museumcommissie, directeur van het museum

schilderen in een meer neutrale kleur is de

nige manier presenteren dat het meer raakt. De

en de medewerker presentatie en publiek (zie

goedkoopste en snelste actie, die wanneer

persoonlijke verhalen, belangrijke gebeurtenis-

hoofdstuk 8a (personeel – organisatie). Advies

andere zaken niet mogelijk zijn al eind 2023

sen, hachelijke situaties en spannende avon-

is om de medewerkers van het museum, de

opgepakt kan worden. Een andere optie – nice

turen van degenen van wie de schuiten waren

veilingmeesters, schippers en gidsen (en optio-

to have – die verkend is, is het toevoegen van

of ermee in aanraking kwamen, zullen hierbij

neel de museumcommissie) een gezamenlijke

aanvullende zintuiglijke beleving op deze plek.

leidend zijn. Deze wijziging is in de winter 2026

cursusdag storytelling te laten volgen. Dit zorgt

Er is gekeken naar het toevoegen van audio

voorzien. Voor de realisatie van deze expositie

voor de versterking van de onderlinge band,

en/of het toevoegen van projectie (door middel

worden meerdere partijen aangeschreven.

maar ook gezamenlijke kennis van hoe een

van (short-throw) beamers). Het visuele aspect

verhaal te vertellen.

is prijzig en onzeker qua blijvende functionali-

Afmijnlokaal 3D-visualisatie

teit. Dit heeft te maken met de klimatologische

Het Afmijnlokaal is het ‘heilige der heiligen’

Varen en verhuur

aspecten van de lighal. De apparatuur is simpel

van Museum BroekerVeiling. Hier wordt ge-

Het varen is onlosmakelijk verbonden met Mu-

gezegd – ook wanneer goed in een afgesloten

veild. Hier gaan de groenten over van tuinder

seum BroekerVeiling en het Rijk der Duizend

box - gevoelig voor de hoge luchtvochtigheid

naar handelaar. Hier wordt de ruil gemaakt

Eilanden. Alles gaat over (het) water. Het is

en temperatuurschommelingen in de lighallen.

tussen product en geld. Hier komt alles kort

logisch dat het maken van een rondvaart of het

35

36

37

38

39

40

41

zelf huren van een bootje hoort tot een van de

brandstory en de brandidentity vormen daarbij

Het Veldersboetje

vaste onderdelen van een bezoek aan

ook het uitgangspunt.

Het Veldersboetje behoudt zijn functie, maar

Museum BroekerVeiling. Hierop is de afgelopen

wordt ook een plek waar toelichting kan wor-

tijd geïnvesteerd door een overdekte geëlek-

Buitenterrein

den gegeven, programma (uitleg/workshops/

trificeerde rondvaartboot toe te voegen aan

Het eigen buitenterrein is een parel van -en

rondleidingen/evenementen) start en tuindi-

de vloot. Met deze investering worden twee

uitgangbord voor het museum. Er gebeurt nu

ploma’s voor kinderen worden uitgereikt. Het

vliegen in een klap geslagen: omwonenden

al een hoop en het draagt enorm bij aan de be-

structurele programma is voorzien in 2024 of

hebben minder stank- en geluidsoverlast en

leving van het verhaal van het museum. Maar

2025. Om het programma kwalitatief goed en

bezoekers kunnen ook wanneer het regent

er kan meer samenhang in activiteiten wor-

structureel van aard te laten zijn, is het nood-

én in de winter genieten van een rondvaart.

den aangebracht en de bestaande (en nieuwe)

zakelijk om de vrijwilligers en de afdeling

Dat levert het museum op allerlei mogelijke

activiteiten moeten beter in lijn met de brand-

educatie goed op orde te hebben. De hoeveel-

manieren meer waarde op. Tevens is de afge-

story worden gebracht. Op die manier vinden

heid werk om een educatief programma op te

lopen periode geïnvesteerd in meer elektrische

de bezoekers – ondersteund door de nieuwe

tuigen en in te bedden in de organisatie moet

fluisterbootjes. Hier is veel vraag naar – zeker

bewegwijzering en signing – beter hun weg

niet onderschat worden. Het afbreukrisico voor

in de zomerperiode – en zal behalve meer be-

naar alle tentoonstellingen en activiteiten die

personeel, vrijwilligers en bezoekers is hoog

zoekers voor het museum, ook meer inkomsten

het museum aanbiedt. Hieronder bespreken we

wanneer dit niet goed wordt voorbereid.

betekenen. In de zomer, wanneer er meer vraag

per onderdeel de voorgestelde wijzigingen.

is naar verhuur van de bootjes, sups en kano’s

De Akker

(te reserveren via www.zelfvaren.nl) – ontstaat

Uitzicht

Op de Akker ervaar je de theorie van het en-

er een te grote druk bij de balie om dit ook af te

Broek op Langedijk heeft een historisch

treegebouw in de praktijk. De relatie tussen

handelen. Ambitie is om door te groeien naar

karakter en Museum BroekerVeiling is daar

binnen en buiten wordt duidelijk. De klassen

een aantal van 25 schuitjes, 15 kano’s en 10 sups

een exponent van. Wanneer de bezoeker op

van Proeflab en de individuele bezoekers in het

(met allerlei leuke acties en evenementen),

het buitenterrein staat, is het afhankelijk van

weekeinde kunnen op basis van hun inspan-

waarbij we graag ook een 2e plek creëren in de

welke kant hij/zij opkijkt, maar zeer de vraag

ningen – zaaien, oogsten, snoeien, spitten,

gemeente om deze schuitjes te verhuren (het

of dat historische, natuurlijke karakter wordt

ploegen etc. (afhankelijk per seizoen) – een

liefst buiten de sluis). Om de baliemedewerkers

herkend. Om de passende beleving van het

tuindersdiploma halen. Om extra uitleg te

te ontlasten, wordt er vanaf zomer 2023 in de

museum verder te vergroten willen we de rand

geven over hoe de grond werkt en hoe je grond

weekenden en de vakanties een buitenbalie

van het winkelcentrum verder ‘verbergen’.

gezond houdt, wordt bij de Akker het Wormen-

ingericht op de plek waar nu de palingrokerij

Hiertoe stellen we voor om een bomenrij te

hotel ‘Aardig’ / ‘De Grondleggers’ gerealiseerd.

staat. Hier worden de boekingen afgehandeld

plaatsen. Deze ingreep moet met de eigenaar

Hier ervaren kinderen en volwassenen hoe de

en kunnen ook picknickmanden en drankjes

van het winkelcentrum worden overlegd. Deze

aarde door onze vrienden de wormen luchtig

worden meegegeven. Goed om te vermelden is

actie ligt bij de directeur van het museum en is

en goed wordt gehouden. Tenslotte voegen

dat Stichting Veldzorg vanaf voorjaar 2023 een

voor 2024 voorzien.

we bij de Akker een groentestal toe, waarmee de oogst zichtbaar wordt gemaakt. Dit is geen

zestal museale akkers heeft ingericht, waarop ‘volle grond’ producten (kool, aardappelen en

Ambachten

concurrent van de veiling, maar een verwijzing

uien) worden geteeld. Dit leidt tot een verrijking

Op dit moment zijn er nu en dan losse work-

naar de veiling. Belangrijk bij de realisatie van

van de vaarroute.

shops of activiteiten bij de boetjes. Maar van

de groentestal is dat het voor de medewerkers

een structureel karakter is nog geen sprake.

geen extra inspanning moet kosten (geld weg-

Museum BroekerVeiling Digitaal

We willen de boetjes clusteren en bestempelen

halen etc.).

De Kwartiermakers hebben zich in eerste

tot ambachtenzone. Idee is dan om daar, net

instantie gericht op de brandstory en de

zoals bijvoorbeeld bij het Openluchtmuseum en

De Smederij

brandidentity. Daarna hebben zij zich primair

Archeon, in één zone workshops te geven. Zo is

De smederij voelt qua inhoudelijkheid verder

gericht op de fysieke museale beleving en het

het voor het publiek helder wat waar gebeurt.

weg van het kernverhaal van Museum Broe-

terrein. Belangrijk is om te vermelden dat ook

Om dit extra duidelijk te maken worden bij de

kerVeiling, maar biedt wel een leuke beleving

de digitale omgeving naar het volgende niveau

afzonderlijke boetjes informatieborden ge-

en is interactief wanneer er een workshop

moet worden gebracht. Daartoe wordt in de

plaatst met tekst en uitleg.

wordt gehouden. Het is zonde om de smederij

winter van 2023/2024 de website aangepakt. De

42

weg te halen, maar er wordt geen verdere actie

op ondernomen. Wel wordt er een vernieuwd

fraaie bankjes worden neergezet, zodat ouders

Het realiseren van de spellen staat op de plan-

tekstbord geplaatst.

die even niet willen meespelen, ook een pretti-

ning voor 2025. De buitendouches worden in

ge tijd kunnen hebben.

2024 gerealiseerd.

De Palingrokerij wordt op de huidige plek ver-

Bijen

De Boomgaard

vangen door een buitenbalie die kan fungeren

Op het Watereiland willen we in de praktijk

We behouden de gezellige, romantische sfeer

als bar, loket, DJ-booth of informatieplek.

laten zien waar groei begint en wat daarvoor

van de Boomgaard. Hier hoeven voor nu geen

De Palingrokerij wordt verplaatst naar de

nodig is. Daartoe wordt een grote bijenkast ge-

ingrepen gedaan te worden.

‘ambachtenzone’, omdat deze het zicht blok-

plaatst. De aanwezigheid van een bijenkast op

keert naar de boomgaard en beter past in de

een speelplek voor kinderen vormt geen pro-

Boventerras

ambachtenzone. De Palingrokerij gaat de rokerij

bleem omdat de aanvliegroute van de bijen over

Op het boventerras kan – wanneer er subsidie

heten. Immers, ook andere producten – juist

water is. Om de bijen dichtbij te kunnen laten

wordt verkregen voor de restauratie ervan en

ook groenten – kunnen worden gerookt.

foerageren, zorgen we voor een grote variëteit

een vitrine – de gerestaureerde ijsboeier wor-

aan wilde bloemen op het eiland; een lust voor

den geplaatst. De ijsboeier vertelt het verhaal

het oog en lekkere snack voor de bijen.

over de gemeenschap, legt de link met het va-

De Palingrokerij

Diereneiland wordt Watereiland

ren en het vervoer en het belang van de veiling.

De dieren staan nu op 2 eilanden: een klein en een groot eiland. Het grote eiland ligt voor pas-

Kleine eiland wordt Diereneiland

Maar… de relatie met ijs (met name in de zomer)

santen en bezoekers in het zicht en biedt meer

Op het verre eiland komen de dieren te staan.

is een gekke. Een nader uit te werken gedachte

mogelijkheden dan dat er tot op heden worden

De varkens kunnen hier niet staan, omdat zij

kan zijn om de ijsboeier te presenteren met

benut. Wanneer hier meer plezier wordt beleefd

het eiland met hun wroeten en graven binnen

een ijskar ‘De IJsboeier’ erbij. Hier wordt een

en de activiteiten meer in lijn zijn met wat het

de kortste keren hebben omgetoverd tot een

‘U-bochtlink’ gemaakt naar ijs, waarbij men-

museum is, wordt het eiland ook een marke-

moddereiland.

sen zelf de link naar klimaatverandering en milde winters mogen maken. Het is onduidelijk

tingmiddel. De eerste stap om van Diereneiland tot watereiland te komen, is het verplaatsen

Spelactiviteiten

wanneer er een mogelijke toekenning voor

van de dieren naar het kleine (verre eiland)

Er is buiten ook in een aantal extra spelacti-

de subsidie plaats zal vinden. Derhalve is nog

en het fysiek omdopen van het diereneiland

viteiten voorzien die een relatie hebben met

geen datum opgenomen voor realisatie.

tot watereiland (signing). Op het Watereiland

Museum BroekerVeiling. Uitgangspunt hierbij

komen beleving en educatie centraal te staan.

is dat de spellen stand alone gedaan moe-

Buitengebied

Doordat de beide eilanden aan de doorgaande

ten kunnen worden en geen personele inzet

Het museum houdt niet op bij het eigen bui-

vaarroute liggen vertonen de oevers ernstige

vragen. We voegen de volgende elementen toe

tenterrein. Immers, het museum komt voort en

afslag. In het najaar worden daarom beide

die in overleg met het museum op de meest

is daardoor onlosmakelijk verbonden met het

eilanden door de gemeente Dijk en Waard

geschikte locatie worden geplaatst:

gebied. Dit willen we de komende jaren meer

beschoeid.

→K  loetbaan: doel is om hier te ervaren hoe

manifest maken. Met tentoonstellingen, met programma en in het gebied zelf. Alles wat je

Watertafels

lastig het is om goed te kloeten. Daartoe

in het museum gezien en geleerd hebt, ervaar

Op het Watereiland willen we laten zien hoe

maken we een ijzeren rail met akkerschuit

en beleef je in het gebied en vice versa. Gebied

wonen/werken/bouwen met water werkt.

en kloetparcours.

en museum moeten elkaar versterken in de

Daartoe realiseren we twee soorten waterta-

beleving. De focus van de kwartiermakers lag

fels. In eerste instantie realiseren we een of

→T  rekvlot: doel is om kolen te stapelen en

twee educatieve watertafel(s) (in relatie tot

van het ene eiland naar het andere eiland

ting op het eigen buitenterrein. De bestedingen

de tijdelijke tentoonstelling NAT, voorzien

over te brengen.

van het door de gemeente beschikbare budget

in 2024/2025). Wanneer financieel mogelijk realiseren we in 2026/2027 ook een waterspeel-

→B  uitendouches: het ‘faciliteren’ van in het

de afgelopen periode qua ingrepen en inrich-

worden ook voor het museum en het eigen buitenterrein aangewend. Dat laat onverlet dat het

tuin voor de kleinsten. Om ervoor te zorgen dat

water vallen en vies worden, vraagt ook om

museum inspanning wil plegen om de volgen-

ouders hun kinderen met een schuin oog in de

het faciliteren van schoon worden en af-

de onderdelen mogelijk te maken.

gaten kunnen houden, creëren we zitgelegen-

spoelen. Het realiseren van een of meerdere

heid. Passende picknicktafels en andersoortige

buitendouches is noodzakelijk.

43

Buitengebied 1: Wandel/fietsroute/audiowan-

toevoegen van extra beleving. Ten derde willen

verlengde, waarbij behoud en het beleefbaar

deling

we bij iedere individuele vaartocht een vaarkit

maken van het gebied hand in hand gaan.

In het direct omliggende gebied is een aantal

meegeven, gekoppeld aan de tijdelijke tentoon-

betekenisvolle plekken voor Museum Broe-

stellingen van Museum BroekerVeiling. Bij de

kerVeiling aan te wijzen. We bedoelen hier-

tijdelijke tentoonstelling NAT betekent dit een

mee onder andere het betaalkantoor (waar de

Waterkoffer met doe & experimenteer dingen.

Droom voor de toekomst: internationaal festival Het International Garden Festival in Amiens

tuinders uit werden betaald), de brug waar de Veiling ooit is ontstaan en de enige overgeble-

Toevoegen stops op de bredere vaarroute &

houdt ons een spannend toekomstbeeld voor.

ven werf. Ook is er onderzoek gedaan naar de

Ontsluiten gebied

Ooit, in de tijd van de Romeinen, was dit gebied

Westdijk 30 t/m 34 (zie bijlage VII). We willen

De gemeente Dijk en Waard is een waterrijke

– net als het Rijk der Duizend Eilanden hier -

graag informatieborden plaatsen (in lijn met de

gemeente. Veel bezoekers aan en inwoners van

een plek waar groente werd verbouwd. Op tal-

informatieborden bij Museum BroekerVeiling)

de gemeente weten nog niet hoe leuk het varen

loze eilandjes in de Seine ontvouwde zich een

met QR-code erop die verwijst naar de website

kan zijn en hoe dichtbij het ‘groen en blauw’

labyrintisch patroon van groente. De eilandjes

of een audioverhaal. Dit project kan worden

van de gemeente Dijk en Waard eigenlijk is. Het

zijn er (gedeeltelijk) nog steeds. Anno nu is het

opgepakt door de collectiemedewerker in

stationsgebied tot aan Museum BroekerVeiling

gebied het domein van beeldend kunstenaars,

samenspraak met de museumcommissie en de

is hemelsbreed niet meer dan een (of twee)

die op het snijvlak van natuur, cultuur en we-

gemeente Dijk en Waard in 2025.

flinke steenworp(en) afstand.

tenschap prachtige belevingskunst maken op de vele eilandjes.

Buitengebied 2: Vaartocht met extra beleving

Museum BroekerVeiling wil bijdragen aan het verder ontsluiten van het gebied door mee te

Spinner & Langkous ziet het voor zich dat er

Binnen het Oosterdelgebied (individueel varen

helpen het de bezoeker makkelijker te maken

vanaf 2028 in het Rijk der Duizend Eilanden

/ met de Rondvaartboot)

om het ‘groen en blauw’ te vinden. Uiteraard

een Internationale Biënnale ‘Rijp & Groen’ wordt

Op dit moment betekent varen door het gebied

doen we dat door de marketing en communi-

georganiseerd. Grote namen en opkomend

genieten van het buiten zijn en het zien van de

catie van Museum BroekerVeiling te richten op

talent krijgen een eiland ter beschikking om

eilanden. Daarbij is het goed om te vermelden

de bezoekers/inwoners van de gemeente Dijk

binnen een overkoepelend thema landschaps-

dat dit voor de fluisterbootjes (tenzij zij een

en Waard, maar ook door mee te helpen om

kunst te maken waar het publiek langs kan

ontheffing hebben) een vaartocht door een

het gebied fysiek makkelijker te ontsluiten en

varen en op enkele eilanden van nog dichterbij

ander gedeelte van het gebied betreft dan voor

aantrekkelijker te maken.

kan bekijken. Een eerste verkenning voor de

de rondvaartboot. Voor beide routes/gebieden willen we meer context en beleving toevoegen.

mogelijkheden van zo’n festival – waarbij het Concreet bedoelen we dat Museum Broeker-

idee zou zijn dat het tot een traditie voor de

Veiling actief aan tafel zit om te helpen een

gemeente Dijk en Waard kan uitgroeien – kan

Allereerst willen we, om het specifieke karak-

voetveer te realiseren om de oversteek van de

in 2024 worden gepland. Een inspiratiereis met

ter en de structuur van het Rijk der Duizend

Krul naar het Eersterlingenpad makkelijker

afgevaardigden van relevante partijen naar

Eilanden meer binnen te laten komen, een

te maken. Ook doet Museum BroekerVeiling

Amiens is hierbij een logische eerste stap.

fotoboek/fotomateriaal meegeven. Wanneer

actief mee aan het meer beleefbaar maken van

je in de (rondvaar)boot op ooghoogte zit en

de sluis en het gebied rondom de sluis (denk

het gebied niet van boven ziet, ervaar je de

hierbij aan lichte horeca en verhuurpunt van

structuur van het gebied minder goed. Door

fluisterbootjes).

‘materiaal van boven’ mee te geven begrijpt de bezoeker beter waar hij/zij is. Ten tweede is het

44

Tenslotte neemt Museum BroekerVeiling

nu nog niet mogelijk om tijdens de individuele

actief deel aan het convenant ‘Toekomstig

vaartocht aan land te gaan bij één of meer-

Oosterdel’, waarin een belangrijke component

dere eilanden. Bij de rondvaartboot is het bij

is opgenomen over het ontsluiten en beleef-

één eiland wellicht wel mogelijk. Hier zouden

baar maken van het Oosterdelgebied. De visies

we graag verandering in aanbrengen. Het feit

van de gemeente Dijk en Waard, het Hoog-

dat Museum BroekerVeiling één eiland pacht

heemraadschap NoorderKwartier en Museum

betekent wellicht extra mogelijkheden voor het

BroekerVeiling liggen in grote lijnen in elkaars

45

PROGRAMmERING Inleiding

um BroekerVeiling de organisatie van acti-

Museum BroekerVeiling doet er goed aan om

viteiten en evenementen uit, om de kleine

naast (tijdelijke) tentoonstellingen ook een

organisatie niet te veel te belasten.

doorlopend programma te ontwikkelen dat

→P  latform: Museum BroekerVeiling is een

→B  udget: is er voldoende budget voor dit beoogde programmaonderdeel om het

kwalitatief goed genoeg te realiseren (en er

bijdraagt aan het realiseren van haar doelstel-

platform en biedt ruimte aan evenementen

lingen. Met programma bedoelen we activi-

en activiteiten die passend zijn om bij Mu-

→O  rganisatie: kan de organisatie het aan? Is

teiten en evenementen; van een lezing tot een

seum BroekerVeiling georganiseerd te wor-

het evenement makkelijk te organiseren en

museumnacht, van een streekmarkt tot een rondleiding, van een buurtdag tot Broekervaart.

den (denk hierbij aan lezingen en theater).

→H  erhaalbaarheid: daar waar kan wordt er

marketing voor te doen)?

legt het niet te veel druk op de organisatie?

→T  iming: past het beoogde programma-

Heel veel dingen zijn leuk om te organiseren,

ingezet op activiteiten en evenementen die

onderdeel goed in de mix van programma

maar wat is passend en wat draagt het meest

het jaar erop wederom kunnen plaatsheb-

door het jaar heen (doe je niet te veel in een

bij aan de doelstellingen? Daartoe heeft Muse-

ben. Dat is efficiënt voor de organisatie en

specifieke periode in het jaar, waarbij de

um BroekerVeiling een strategie, toetsingscrite-

goed voor de herkenbaarheid van het mu-

aandacht moet uitgaan juist naar de schou-

ria, een programmagrid en een programma-

seum. Uiteraard moeten de onderliggende

matrix opgesteld. De onderdelen worden hier-

concepten sterk en relevant blijven.

longlist aan mogelijke activiteiten en evenementen opgesteld die op het programmagrid wordt geplot en in de programmamatrix wordt geplaatst. De uitkomst is een samenhangend

Toetsingscriteria → Inhoud: versterkt het beoogde program-

programma, bijdragend aan de doelstellingen

ma-onderdeel het profiel van Museum Broe-

van het museum.

kerVeiling (check op brandstory) en is het een toevoeging op de bestaande program-

Strategie

mering (doe je niet te vaak hetzelfde).

de doelstellingen.

→A  anhaken: daar waar kan haakt Museum BroekerVeiling aan op bestaande formats die breder bekend zijn (Open Monumenten Dagen, Dag van de Architectuur, Museumnacht etc.).

→U  itbesteden: daar waar kan besteed Muse-

bijvoorbeeld een foodtruckfestival)?

→D  uurzaamheid: heeft het evenement een duurzaam karakter? Duurzaam in de zin van ‘groen’ en is het meerjarig herhaalbaar?

Programmagrid Wanneer een programmaonderdeel door deze

ma-onderdeel sterk bij aan een of meerdere

eerste checklist heen komt is er dus een uit-

doelstellingen van het museum:

eindelijke positieve balans op het gebied van

• Lokale verankering

kosten/baten (impact). Het programmaonder-

• Katalysator herontwikkelingsplannen

deel wordt vervolgens geplot in het program-

seum BroekerVeiling organiseert zelf een bijdragen aan het profiel en het behalen van

er veel andere organisaties die het ook doen,

→D  oelstellingen: draagt het beoogde program-

→F  ocus op kwaliteit i.p.v. kwantiteit: Mubeperkt aantal eigen evenementen die sterk

derseizoenen)?

→O  nderscheidend: in hoeverre is het een onderscheidend programmaonderdeel (zijn

onder verder uiteengezet. Tenslotte is er een

46

richt je je niet te vaak op dezelfde doelgroep?



gemeente Dijk en Waard

magrid. Dit is een matrix waarbij op de X-as de

• Educatieve doelstelling

pijlers van het museum staan (om de inhoud te

• Bezoekersaantallen

borgen) en op de Y-as de verschillende doel-

• Economisch rendement

groepen (voor wie doen we het) zijn weergege-

• Zichtbaarheid en bekendheid

ven. Tenslotte is er een tweede matrix waarin

→D  oelgroepen: op wie richt zich dit beoogde programma-onderdeel? Is het een toevoeging op de bestaande programmering en

de component tijd is toegevoegd. Dat levert het plaatje hiernaast op.

vermelden dat in 2024 Museum BroekerVeiling 5 jaar bestaat. In dit speciale jubileum-

programmagrid

jaar wordt een aantal activiteiten opgetuigd (in

Rijk der 1.000 Eilanden

Groente Verbouwen

Groente Verhandelen

Groente Maken/Eten

Gebied Behouden

Bewoners lokaal (inhoudelijk)

een ‘feestweek’) die in een reguliere jaarprogrammering niet zal terugkomen. Enkele reeds geselecteerde belangrijkste

Bewoners lokaal (beleving)

programmaonderdelen zijn de volgende:

Bezoekers regionaal (inhoudelijk)

• De Streekmarkt

Bezoekers regionaal (beleving)

• Het pakhuis van Sinterklaas

Educatie

• De Modderdagen

Groepen Nationaal

• Doen als Toen

Groepen Internationaal

• N  achtprogrammering (lichtjes/verhalen/

Zakelijke markt

bezoek/theater/bios)

Vrienden & Vrijwilligers

• Dag van de Tuinder • Varen tussen de tulpeneilanden • Kool tot Cool race • Oogstfeest + Halloween • Kids Only • W  K Kloeten (en wanneer mogelijk suppen

programmamatrix jan

feb

mrt

met het Zuiderzeemuseum) apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

• Open Monumenten Dagen • Wereld Waterdag

Evenement A

• Picknickvierdaagse

Evenement b

• Museumweek

Evenement c

• Open dag voor de buurt/vrijwilligers

Evenement d Evenement e Evenement f

Tot Slot

Evenement g

Wanneer mogelijk wordt ten behoeve van de

Evenement h

versteviging van de schouderseizoenen een

Evenement i

aantal programmaonderdelen toegevoegd.

Evenement J

Los van deze evenementen wordt door Museum BroekerVeiling een aantal vaste arrangementen samengesteld. Denk hierbij aan verjaardagspartijtjes voor kinderen, feesten, bedrijfsevenementen etc. Horeca en bezoek

Programmamatrix

De programmaonderdelen

Wanneer het duidelijk is hoe welk programma-

In de bijlage VIII is de longlist aan ideeën terug

deel uit van deze arrangementen. Deze arran-

onderdeel samenhangt met welke programma-

te vinden. Hieruit is een voorlopige selectie

gementen zijn belangrijk, maar worden niet als

pijler en voor wie het programma bedoeld is,

gemaakt van programmaonderdelen. Ieder

onderdeel gezien van de programmering.

kan het programmaonderdeel worden wegge-

evenement of activiteit wordt geëvalueerd en

zet in de tijd. Dit is de zogeheten programma-

een keer per kwartaal worden de gerealiseerde

matrix en levert het bovenstaande plaatje op.

evenementen en activiteiten op basis van de

aan (en/of activiteiten in) het museum maken

evaluatie in de longlist bijgewerkt (ook nieuwe ideeën worden toegevoegd). Belangrijk is om te

47

Koppeling programmering met de gemeente Dijk en Waard Het is belangrijk om samen op te trekken met de gemeente Dijk en Waard met betrekking tot de organisatie en marketing van de programmering van Museum BroekerVeiling. Juist omdat het museum het DNA van de gemeente ‘ademt’, is qua programmering Museum BroekerVeiling een verlengstuk als het gaat om citymarketing en gebiedspromotie. Wanneer mogelijk kan een van de programmaonderdelen van de programmering van Museum BroekerVeiling, mits ondersteund met voldoende middelen, uitgroeien tot iconisch bovenregionaal evenement. Let wel: tradities ontstaan niet van de ene op de andere dag. Hier zijn doorzettingsvermogen, een lange adem en continuïteit in financiering voor nodig.

48

49

De organisatie Inleiding

→D  e collectie op een goede manier en volgens

de kwartiermakers voorgestelde nieuwe func-

Museum BroekerVeiling maakt de komende

de normen van de Museumvereniging te

ties wordt overgenomen, zullen deze functies

jaren flinke stappen. Zowel met betrekking tot

onderhouden, uit te breiden en daar waar

verder moeten worden uitgeschreven en in het