Programmabegroting 2027 - Ter bespreking auditcommissie en informatieve raad
Tekst van het document
De gemeenteraad zal in 2025 opnieuw het controleprotocol inclusief de gewijzigde goedkeuringstoleranties moeten vaststellen. De afgelopen jaren hielden wij al rekening met 2%. Deze wetswijziging heeft dus niet direct effect, er is alleen geen ruimte meer voor het vaststellen van een hoger percentage. Voorstel is de verantwoordingsgrens op 2% van de totale lasten (exclusief toevoegingen aan de reserves) vast te stellen. Voorstel is de rapportagegrens op € 100.000 vast te stellen. Paragrafen: Bedrijfsvoering | Pagina 156 Openbaarheid Inleiding Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. De Woo vervangt de Wet openbaarheid van bestuur. Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan in de begroting aandacht besteed aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van de wet. In de jaarstukken moeten we verslag doen van de uitvoering van de wet, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In deze paragraaf geven wij aan wat wij in 2027 gaan oppakken om uitvoering te geven aan de Woo. Daarbij richten wij ons op de drie pijlers van de Woo: • Actieve openbaarmaking • Passieve openbaarmaking • Verbetering van de informatiehuishouding Actieve openbaarmaking De Woo noemt elf informatiecategorieën die wij in de periode mei 2022 tot mei 2027 gefaseerd actief openbaar moeten maken.
Het overgangsrecht van de Woo regelt dat de start van de actieve openbaarmaking per informatiecategorie (of verzameling informatiecategorieën) wordt geregeld middels een Koninklijk Besluit. Daarbij is in mei 2024 de planning vanuit de VNG opgeleverd (zie onderstaande plaatje). Dit programma heeft een solide basis gelegd: • tranche 1 (organisatie- en bereikbaarheidsgegevens) is volledig afgerond en voldoet aan de wettelijke verplichting die per 1 november 2024 is ingegaan; • een anonimiseringstool is geïmplementeerd.In 2027 richten wij ons op de voorbereiding van en implementatie van de tranches 2 en 3. Paragrafen: Openbaarheid Pagina 157 De definitieve data voor inwerkingtreding van deze tranches zijn overigens nog niet (bij Koninklijk Besluit) gepubliceerd door vertraging bij de Generieke Woo-voorziening (GWV). Verder werken wij in 2027 aan (innovatie) verbeteringen van de aan de Woo gerelateerde processen. Dit doen wij via een beter afgestemd, samenhangend programma met betrekking tot IHOO, Datagedreven, Innovatie & Digitalisering. Dit omdat de ontstane vertraging in het programma IHOO vooral zit tussen de genoemde programma’s en de organisatie daarvan: de gemeenschappelijke randvoorwaarden veroorzaken overlap en afhankelijkheden. Passieve openbaarmaking Naast het actief openbaar maken, kan eenieder vragen om bepaalde informatie (op verzoek) openbaar te maken.
Ook bij deze verzoeken tot openbaarmaking o.g.v. de Woo geldt het belang van openbaarheid altijd. Uitsluitend in uitzonderingsgevallen kan een bijzonder belang vóór openbaarmaking gaan. Concreet betekent dit dat een Woo-verzoek (of onderdelen daarvan) alleen kan (of kunnen) worden geweigerd wanneer een beschermd belang in het geding is. Wij voldoen momenteel grotendeels aan de wettelijk gestelde eisen voor de uitvoering van het proces passieve openbaarmaking in het kader van de Woo. De afhandelingstermijnen staan echter wel onder druk. Wij optimaliseren in 2027 dit proces om de uitvoeringskracht te vergroten, teneinde de grote hoeveelheid (en soms) omvangrijke verzoeken vanuit Woo adequaat af te handelen. Verbetering van de informatiehuishouding Informatiehuishouding is het geheel aan regels, structuren, processen en voorzieningen gericht op het gebruik en het beheer van informatie. Denk aan het creëren, opslaan, ordenen, bewaren, ontsluiten, verstrekken en vernietigen van informatie. In het kader van transparantie en gericht informatie verstrekken is het belangrijk dat de gemeentelijke informatiehuishouding op orde is. Hiervoor is het programma Informatie Huishouding Op Orde (IHOO) samen met de andere Duo partners in het leven geroepen.
Binnen dit programma wordt de komende tijd gewerkt aan een informatiebeheerplan, informatiebeleid (gedragsregeling digitale werkafspraken) een digitale kanaalstrategie, beleid omtrent archivering email-chat app berichtenverkeer, de implementatie van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) etc Paragrafen: Openbaarheid Pagina 158 Lokale heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen bevat alle onderwerpen die volgens artikel 10 van het BBV in deze paragraaf aan de orde moeten komen, te weten: • | De inkomsten; • | Het beleid ten aanzien van lokale heffingen; • | Een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen; • | Een aanduiding van de lokale lastendruk; • | Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid. De geraamde opbrengsten Onderstaand een overzicht over de periode 2025 t/m 2030 met de ontvangen en begrote belastingopbrengsten.
Opbrengsten | Rekening | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2025 Onroerende zaakbelastingen - woningen (eigenaren) | 5.068 | 5.200 | 5.660 | 5.860 | 6.060 | 6.260 - niet- | 2.640 | 2.500 | 2.555 | 2.555 | 2.555 | 2.555 woningen (eigenaren) - niet- | 2.285 | 2.200 | 2.245 | 2.245 | 2.245 | 2.245 woningen (gebruikers) Precariobelasting | 76 | 50 | 55 | 55 | 55 | 55 Toeristenbelasting | 680 | 840 | 855 | 855 | 855 | 855 Kostendekkende tarieven Parkeerbelasting | 1.358 | 1.639 | 1.467 | 1.949 | 1.598 | 1.948 Afvalstoffenheffing | 6.392 | 6.296 | 6.698 | 6.883 | 7.068 | 7.258 Rioolheffing | 4.163 | 4.357 | 4.635 | 4.830 | 5.120 | 5.415 Marktgelden | 38 | 54 | 54 | 54 | 54 | 54 Lijkbezorgingsrechten | 118 | 157 | 157 | 157 | 157 | 157 Burgerzaken | 946 | 967 | 967 | 967 | 967 | 967 Bouwleges | 5.143 | 952 | 952 | 952 | 952 | 952 Overige leges | 87 | 40 | 15 | 15 | 15 | 15 Totaal | 28.994 | 25.253 | 26.316 | 27.378 | 27.702 | 28.737 Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 159 Het beleid ten aanzien van lokale heffingen Alleen belastingen mogen bestemd worden voor zaken die de gemeente zelf bepaalt. Belastingen in Diemen zijn de OZB, de precario-, parkeer- en toeristenbelasting. De onroerende zaak belasting (OZB) is het belangrijkste gemeentelijke belastinginstrument. Rechten (voorheen bekend onder de term retributies) mogen alleen ten goede komen aan de kosten die er voor gemaakt worden.
Dit zijn de zogenaamde geoormerkte heffingen. De geoormerkte heffingen die in Diemen geheven worden zijn de afvalstoffenheffing en rioolheffing. Daarnaast geldt dat de andere belastingen maximaal 100% kostendekkend mogen zijn, zoals de leges uit (waaronder de omgevingsvergunning), de marktgeldverordening en parkeergelden. In 2016 is de 'Nota Lokale Heffingen 2016' vastgesteld. In deze nota is aangegeven hoe sturing van de raad mogelijk is. Belangrijke vragen bij de sturing van de lokale lastendruk zijn: 1. Welke belastingen wil en kan een gemeente opleggen? 2. Wat is de grondslag van de belasting? 3. Welke kosten worden naar een tarief doorgerekend? Na vaststelling van de begroting 2026 en de belastingverordeningen 2026 actualiseren wij de nota lokale heffingen en bieden deze ter vaststelling aan de raad aan. Onderdeel van de actualisatie zijn de verbeterpunten zoals gerapporteerd in het onderzoek naar de kostendekkendheid van de tarieven en leges. Ontwikkeling WOZ-waarden De WOZ-waarden worden ieder jaar opnieuw vastgesteld. De peildatum ligt één jaar voor het belastingjaar. De Waarderingskamer houdt toezicht op de tijdige en correcte uitvoering van de Wet WOZ en geeft zijn goedkeuring alvorens de vastgestelde waarden mogen worden beschikt. Deze WOZ-beschikking sturen we toe op een gecombineerde aanslagbiljet gemeentelijke heffingen.
Sinds 2013 zijn deze werkzaamheden uitbesteed aan Gemeentebelastingen Amstelland. Voor de voorlopige prognose voor 2027 sluiten we aan bij de algemene cijfers zoals opgenomen in de Meicirculaire 2026 voor het Gemeentefonds. Uit deze landelijke cijfers blijkt dat de marktontwikkeling tussen 1 januari 2025 en 1 januari 2026 wordt geschat voor woningen op 6,5% en niet-woningen 2,75%. Deze percentages passen we aan zodra de uitkomst van alle eigen taxaties bekend zijn en daartoe aanleiding geven. Zoals gebruikelijk wordt bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2027 in december 2026 het OZB-tarief vastgelegd. Geschatte WOZ-waarde (belastingcapaciteit) | 2026 | 2027 Woningen | 8.189.820.000 | 8.939.420.000 Niet-woningen | 1.025.662.000 | 1.053.870.000 In bovenstaande tabel is bij de WOZ-waarde voor 2027 rekening gehouden met de verwachte areaaluitbreiding van 2026 (400 woningen per jaar). Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 160 Onroerend zaakbelasting Er zijn drie soorten onroerend zaakbelasting (OZB) die geheven worden: 1. OZB voor eigenaren van woningen; 2. OZB voor eigenaren van niet-woningen; 3. OZB voor gebruikers van niet-woningen. Het is wettelijk niet mogelijk om verschillende tarieven te hanteren bij woningen voor bijvoorbeeld vrijstaande huizen en appartementen of koop- en huurhuizen.
Ook is het niet toegestaan om bij de categorie niet-woningen onderscheid te maken in tarieven voor bijvoorbeeld courante objecten (winkels, kantoren, en dergelijke) en incourante objecten (scholen, sportcomplexen en dergelijke). Het OZB-tarief is een percentage van de waarde van het onroerend goed, het object. Bij de bepaling van het OZB-tarief stuurt de gemeente op resultaat, met andere woorden op de totale belastinginkomsten. Voor het bepalen van het belastingtarief zijn er twee belangrijke variabelen, namelijk: de geraamde opbrengst en de waarde van al het onroerend goed in de gemeente. Verder wordt bij de berekening van het tarief rekening gehouden met verminderingen vanwege bijvoorbeeld: leegstand bij niet-woningen, bezwaar- en beroep, vrijstellingen, kwijtschelding et cetera. Het OZB-tarief voor woningen is met 5,0% verhoogd. Reden hiervoor is dat er de afgelopen jaren een stevige inflatie heeft plaatsgevonden. De inflatie is niet meegenomen in de indexering van het OZB-tarief. In 2025 zijn we gestart met een inhaalslag door de reguliere indexering te verhogen tot 5%. Ook voor 2027 stellen wij voor deze inhaalslag door te zetten. Dit doen we alleen voor het OZB-tarief voor woningen. Het OZB-tarief voor woningen behoort nog steeds binnen de top 20 van laagste tarieven van alle gemeenten.
OZB-tarieven als percentage van de WOZ-waarde | 2026 | 2027 Woningen - eigenaar | 0,0637% | 0,0630% Niet-woningen - eigenaar | 0,2755% | 0,2737% Niet-woningen - gebruiker | 0,2618% | 0,2601% Bij de berekening van deze indicatieve OZB-tarieven is rekening gehouden met: • | een verhoging van 5,0% van de totale opbrengst; • | een waardestijging van 6,5% bij de woningen; • | een waardestijging van 2,75% bij de niet-woningen; • | en de areaaluitbreiding zoals opgenomen in de Kadernota 2027. Precariobelasting De gemeente heft precariobelasting voor het hebben van voorwerpen op, onder of boven de voor de publieke dienst bestemde gemeentegrond. De laatste jaren ontvangen we ook belasting als gevolg van het gebruik van gemeentegrond voor de opslag van bouwmaterialen bij grotere bouwactiviteiten. Voorstel is het tarief precariobelasting in 2026 met 2,1% te verhogen. Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 161 Toeristenbelasting De gedachte achter de toeristenbelasting is dat een gemeente kosten maakt voor voorzieningen die ook door niet-inwoners worden gebruikt, maar waarvoor geen vergoeding uit het Gemeentefonds wordt verkregen. Hoewel de naam anders doet vermoeden, kan dus ook 'niet toeristisch' verblijf belast worden. De opbrengst van de toeristenbelasting vloeit naar de algemene middelen van de gemeente.
De toeristenbelasting wordt geheven op personen die niet staan ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand (GBA). De toeristenbelasting wordt veelal verhaald op die instanties die gelegenheid bieden tot verblijf met overnachting, zoals hoteliers, pensionhouders, Bed & Breakfast accommodaties en dergelijke. De verblijfbieder kan de toeristenbelasting doorberekenen aan degene die bij deze instanties overnachten. Momenteel is er één hotel in Diemen. Dit hotel (hostel) is in 2018 open gegaan en heeft een capaciteit van ruim 770 bedden. In de begroting 2027 is het tarief met 2,1% geïndexeerd conform de uitgangspunten in de Kadernota 2027. Paragrafen: Lokale heffingen Pagina 162 Parkeerbelasting Bij het vaststellen van de parkeernota is uitgegaan van een 100% dekkende parkeerexploitatie. De geheven tarieven worden gebruikt ter dekking van de kosten en handhaving die gemaakt worden voor het product parkeren. Er volgt een onderzoek naar het fiscaliseren van parkeren. In afwachting van dat onderzoek komen wij met een voorstel voor de toekomstige parkeertarieven. Vooralsnog houden we een indexering van 2,1% aan. Aangezien de parkeervergunningen twee jaar geldig zijn wordt jaarlijks de opbrengst verrekend met de 'Egalisatiereserve parkeren'.
Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Uitvoering parkeerbeheer | -457 Parkeervergunningen | 710 door derden | en naheffingsaanslagen Elektra | -30 Belparkeren | 531 Directe uren | -685 Parkeerautomaten | 99 Overhead | -480 Bijdrage uitvoering parkeerbeheer | 263 Onderhoud | -51 Overige | 38 Rente en afschrijving | -23 Overige kosten | -148 Totaal toegerekende kosten | -1.874 Totaal opbrengsten | 1.640 Onttrekking uit egalisatievoorziening | -234 Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 163 Rechten Onder een recht (of voorheen een retributie) wordt verstaan: een gedwongen betaling aan de (lokale) overheid ter zake van een concrete, door de (lokale) overheid als zodanig, individueel bewezen dienst. Op dit punt verschilt zij van een belasting, waar geen rechtstreekse concrete tegenprestatie tegenover staat. Wanneer er twijfel is of het om een belasting dan wel om een retributie gaat, kiest de rechtspraak meestal voor de kwalificatie als belasting, omdat dit meer rechten verleent aan de burger. In Diemen worden de volgende rechten geheven: • Afvalstoffenheffing; • Rioolheffing; • Leges; • Marktgelden; • Lijkbezorgingsrechten. Bij de ramingen voor de heffingen met een directe tegenprestatie streven we zoveel mogelijk kostendekkendheid na. In 2024 heeft een onderzoek naar de kostendekkendheid van onze leges plaatsgevonden. Uit het onderzoek bleek dat wij conform de wetgeving handelen.
Het verbeterpunt is de transparantie van de toe te rekenen kosten. Dit is verwerkt bij de overzichten over de kostendekkendheid. Bij alle rechten passen we in ieder geval de prijsindexering van 2,1% toe. Afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing brengen we in rekening voor het ophalen en verwerken van huishoudelijk afval. Voorstel is de tarieven voor 2027 conform de vastgestelde indexering met 2,1% te verhogen. Tariefsdifferentiatie Bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2026 is besloten tot een wijziging in de tariefsdifferentiatie tussen éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens. De verhouding tussen het aantal éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens is ongeveer 35% ten opzichte van 65%. De verhouding van de éenpersoons- en meerpersoonstarieven is nu 100:130. In geld is dat een verschil van € 125. Aanpassing van deze verhouding heeft géén effect op de totaalopbrengst van de afstoffenheffing, alleen op de lastendruk van de éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens. Studentenwoningen De studentenwoningen aan de Dalsteindreef en de studentenflats aan de Rode Kruislaan nemen we niet mee bij de berekening van het tarief. De eigenaar van deze complexen zorgt zelf voor de verwijdering van de afvalstoffen. Meerlanden Het overgrote deel van de inkomsten vanuit de afvalstoffenheffing gaat naar de Meerlanden voor de inzameling van het huishoudelijke afval.
Ondanks betere afvalscheiding door de inwoners zijn de ophaal- en verwerkingskosten de afgelopen jaren steeds verder toegenomen. Paragrafen: Lokale heffingen Pagina 164 CO2-belasting De Meerlanden, het regionale afval- en energiebedrijf, krijgt te maken met de landelijke stijging van de CO2-heffing en afvalstoffenbelasting voor afvalverbrandingsinstallaties (avi's). Volgens de meest recente plannen uit het Belastingplan 2027 stijgen de kosten voor het verbranden van restafval de komende jaren stapsgewijs. Omdat afvalverwerkers deze extra belastingdruk grotendeels doorberekenen aan gemeenten en bedrijven, heeft dit directe gevolgen voor de afvalstoffenheffing van burgers in de regio. Gevolgen van de CO2-heffing op een rij: • Stapsgewijze stijging tarieven: Het kabinet heeft de geplande tariefverhoging iets uitgesmeerd. De CO2-heffing voor afvalverbranders stijgt vanaf 2027 van € 126 per ton CO2 naar het maximale tarief van € 304 per ton CO2 in 2035. • Afbouw vrijstellingen (dispensatierechten): Afvalverbranders verliezen de komende jaren hun gratis emissierechten. De correctiefactor voor deze vrijstellingen loopt tussen nu en 2035 volledig terug naar nul, waardoor de effectieve kosten per ton verbrand restafval fors toenemen. • Afvalstoffenbelasting: Naast de CO2-prijs stijgt ook de reguliere afvalstoffenbelasting.
Vanaf 2028 is deze vastgesteld op € 64 per ton afval, om vanaf 2030 structureel uit te komen op € 81 per ton afval. De strategie van Meerlanden Om de impact van de CO2-belasting te verkleinen en de kosten voor aangesloten gemeenten beheersbaar te houden, zet Meerlanden sterk in op verduurzaming: • CO2-neutrale bedrijfsvoering: Meerlanden heeft de afgelopen jaren haar eigen uitstoot met meer dan 50% gereduceerd. Het bedrijf gebruikt de CO2-Prestatieladder om de interne processen en de keten verder te verduurzamen. • Groene Energiefabriek: In de Groene Energiefabriek van Meerlanden wordt gft-afval omgezet in groengas, warmte en compost. Vrijkomende CO2 uit dit vergistingsproces wordt nuttig hergebruikt in de lokale glastuinbouw in plaats van uitgestoten in de atmosfeer. • Scheiden aan de bron: Hoe minder restafval er in de verbrandingsoven belandt, hoe minder CO2-belasting er betaald hoeft te worden. Meerlanden stimuleert daarom intensieve afvalscheiding bij huishoudens en bedrijven Paragrafen: Lokale heffingen Pagina 165 Onderstaande tabel en grafiek geven u inzicht in de kosten die meegenomen worden bij de bepaling van het tarief.
Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Aanneemsom Meerlanden | -5.053 Afvalstoffenheffing | 6.564 (ophalen en verwerken) BTW-verrekening | -1.076 Overige bijdrage | 134 Directe uren | -227 Overhead | -210 Afdracht afvalopbrengsten | -18 Heffing en invordering | -225 Rente en afschrijving | -44 Mutatie Reserve | 155 Totaal toegerekende kosten | -6.853 Totaal opbrengsten | 6.853 Onttrekking uit egalisatievoorziening | - Kostendekkenheid Bij de afvalstoffenheffing geldt voor de toegerekende kosten een dekkingspercentage van 100%. De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. Onderstaand een overzicht van de kosten die wettelijk nog mogen worden toegerekend (Rapportage kostendekkendheid 2024). Niet meegenomen kosten volgens Nota Lokale Heffingen 2016 / Onderzoek kostendekkendheid Kosten kwijtschelding | -300 Hogere toerekening kosten straatvegen (30%) | -92 Hogere toerekening kosten voertuigen straatreiniging (max 30%) | -150 Mogelijk extra toe te rekenen kosten | -541 Deze kosten meenemen in de berekening leidt tot een tariefsverhoging van grofweg | € 39 Extra kosten toerekenen naar het tarief leidt tot een hoger tarief. Daartegenover staat dat de toerekening van extra kosten een positief effect heeft op het begrotingssaldo.
Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 166 Rioolheffing Onder de naam rioolheffing heffen we een recht voor het lozen van afvalwater op de gemeentelijke riolering, het afvoeren van hemelwater, de rioleringszorg en het grondwaterbeheer. Als er minder dan 500 m3 huishoudelijk (afval)water per jaar op de riolering wordt geloosd, is er sprake van een rioolrecht kleinverbruik. Als er meer dan 500 m3 geloosd wordt, is er sprake van rioolheffing grootverbruik. De gemeentelijke rioolheffing grootverbruik is gebaseerd op het door Waternet geschatte waterverbruik of de opname van de meterstanden. Klimaatadaptie Diemen heeft veel aandacht voor klimaatadaptatie en wij willen voorop lopen bij het inzetten van maatregelen. De ambitieuzere normen voor het voorkomen van wateroverlast en droogteschade vraagt een grotere inspanning dan we in het verleden. Om ervoor te zorgen dat we ook in de toekomst voldoen aan onze zorgplicht zijn in het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 de ambities vastgelegd. Om ervoor te zorgen dat we deze ook kunnen bekostigen, bevat het Programma Klimaatadaptatie een kostendekkingsplan. Dit kostendekkingsplan betreft de kosten die de gemeente maakt voor het verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater en vormt daarmee de onderbouwing voor de gemeentelijke rioolheffing.
Het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 gaat uit van een extra jaarlijkse stijging van het tarief rioolbelasting van € 5,- in de jaren 2025, 2027 en 2028. Deze stijging komt op de jaarlijkse stijging als gevolg van inflatie. In 2027 bedraagt de inflatieindexering 2,1%. Paragrafen: Lokale heffingen Pagina 167 Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Afschrijving | -1.625 Rioolheffing | 4.320 Rente | -843 Rioolheffing - bedrijven | 200 Onderhoud riolering | -207 Rioolheffing - meerverbruik woningen | 115 BTW-verrekening | -466 Directe uren | -670 Inhuur | -15 Overhead | -469 Heffing en invordering | -135 Electra/water | -69 Overige kosten | -340 Totaal toegerekende kosten | -4.838 Totaal opbrengsten | 4.520 Onttrekking uit egalisatievoorziening | -318 Kostendekkenheid Bij de rioolbelasting geldt voor de toegerekende kosten een dekkingspercentage van 100%. De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. Onderstaand een overzicht van de kosten die wettelijk nog mogen worden toegerekend (Rapportage kostendekkendheid 2024).
Niet meegenomen kosten volgens Nota Lokale Heffingen 2016 / Onderzoek kostendekkendheid Hogere toerekening kosten straatvegen (30%) | -92 Hogere toerekening kosten voertuigen straatreiniging (max 30%) | -150 Momenteel toegerekend voor straatvegen (vast bedrag) | 159 Mogelijk extra toe te rekenen kosten | -82 Extra kosten toerekenen naar het tarief leidt tot een hoger tarief. Daartegenover staat dat de toerekening van extra kosten een positief effect heeft op het begrotingssaldo. Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 168 Marktgelden We brengen marktgeld in rekening voor het innemen van een standplaats op de weekmarkt. De losse standplaatsen rekent de marktmeester af en de vaste standplaatshouders krijgen per half jaar een aanslag marktgeld. Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Inhuur marktmeester | -30 Staangelden | 54 Advertentiekosten | -11 Opbrengst werken voor derden | 3 Directe uren | -27 Overhead | -19 Electra | -2 Onderhoud | -1 Totaal toegerekende kosten | -90 Totaal opbrengsten | 57 Bijdrage uit algemene middelen | -33 Kostendekkenheid De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. Bij de bepaling van de hoogte van de marktgelden kijken we naar de tarieven in omliggende gemeenten om ons zo niet “uit de markt” te prijzen. Er is geen dekkingspercentage voor het tarief vastgelegd.
Jaarlijks wordt in de begroting bepaald hoeveel budget we vanuit de algemene middelen beschikbaar stellen. Voor de komende jaren is dit € 32.500. De Rapportage kostendekkendheid 2024 geeft aan dat de btw mag worden toegerekend (€ 9.500). Gezien het feit dat we al algemene middelen beschikbaar stellen levert de toerekening van btw financieel niets op. Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 169 Lijkbezorgingsrechten Lijkbezorgingsrechten is een brede term voor grafrechten, begraafrechten en crematoriumrechten. Deze rechten worden in rekening gebracht voor het verlenen of verlengen van een uitsluitend recht op een graf, het verstrooien van as, het bijzetten van een urn en het huren van de aula/koffiekamer. Diemen is sinds 2009 eigenaar van begraafplaats Rustoord en zorgt voor de exploitatie van de begraafplaats. De administratie en het begraaf technisch beheer is ondergebracht bij De Nieuwe Ooster. Destijds is besloten dat we jaarlijks € 50.000 beschikbaar stellen vanuit de algemene middelen voor de exploitatie. Omdat de egalisatiereserve leeg is worden er in 2027 meer algemene middelen toegerekend, totaal € 73.100.
Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Overige diensten derden | -62 Vergoeding onderhoud | 176 Onderhoud | -91 Pachten | 38 Directe uren | -58 Huuropbrengsten | 13 Overhead | -41 Leges | 2 Rente en afschrijving | -36 Overige kosten | -15 Totaal toegerekende kosten | -303 Totaal opbrengsten | 230 Bijdrage uit algemene middelen | -73 Kostendekkenheid De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. Voor de hoogte van de tarieven sluiten we grotendeels aan bij de tarieven van De Nieuwe Ooster. Er is geen dekkingspercentage voor het tarief vastgelegd. De Rapportage kostendekkendheid 2024 geeft aan dat de btw mag worden toegerekend (€ 36.500). Gezien het feit dat we al algemene middelen beschikbaar stellen levert de toerekening van btw financieel niets op. Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 170 Leges Bijna 70% van de kosten die gemaakt worden voor de legesverordening (burgerzaken, omgevingsvergunningen en APV) zijn personeelskosten. Vooral bij de leges voor burgerzaken zijn wettelijke tarieven vastgesteld (rijbewijzen, paspoorten). Deze tarieven zijn niet toereikend om de kosten te dekken. Het zou ook 'ongewenste' tariefverhogingen met zich meebrengen om de legesverordening wel kostendekkend te maken. Bovendien zouden de tarieven ten opzichte van de omringende gemeenten fors gaan afwijken.
Conform bestaand beleid dekken we de meerkosten uit de algemene middelen. Onderstaand een overzicht van de opbouw van de kosten en opbrengsten die betrekking hebben op de legesverordening. In 2024 hebben we de kostendekkendheid van de gehele legesverordening onderzocht. De resultaten van dit onderzoek verwerken we bij het actualiseren van de Nota Lokale Heffingen. Leges Burgerzaken: Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Directe uren | -758 Leges | 960 Overhead | -419 Opbrengst overige diensten | 7 Afdracht aan het Rijk | -447 Rente en afschrijving | -9 Materialen | -34 Inhuur diensten derden | -15 Overige kosten | -8 Totaal toegerekende kosten | -1.690Totaal opbrengsten | 967 Bijdrage uit algemene middelen | -723 Kostendekkenheid De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. De hoogte van de leges van burgerzaken zijn grotendeels wettelijk vastgesteld. De niet wettelijk vastgestelde tarieven zijn met 2,1% geindexeerd. De toerekening van uren is gebaseerd op de aantallen uit te geven paspoorten, identiteiskaarten, rijbewijzen en andere diensten die burgerzaken levert. De urentoerekening is gebaseerd op de aantallen vermenigvuldigd met een normtijd. De normtijden Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 171 zijn gebaseerd op landelijk onderzoek.Vervolgens zijn de begrote uurtarieven en overhead toegerekend.
Leges omgevingsvergunningen: Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Directe uren | -766 Leges | 952 Overhead | -437 Inhuur diensten derden | -214 Bijdrage aan | -315 gemeenschappelijke regeling | Verrekening met de reserve | 455 Totaal toegerekende kosten | -1.732Totaal opbrengsten | 1.407 Bijdrage uit algemene middelen | -325 Kostendekkenheid De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. Eigen onderzoek naar de hoogte van de leges van omgevingsvergunningen heeft uitgewezen dat Diemen voor de reguliere kleine omgevingsvergunningen (uitbouw en dergelijke) landelijk gezien qua legesheffing tot het gemiddelde behoort. Voor vergunningen van grote bouwprojecten zijn we landelijk gezien wat duurder. Dit heeft echter ook gevolgen voor de gewenste woningbouwplannen. Door de hogere tarieven zijn de ontwikkelaars terughoudender om in Diemen aan de slag te gaan. Momenteel lopen de tarieven gelijkmatig op naarmate de bouwkosten hoger worden. Voorstel is om in de legesverordening 2027 een degressief tarief op te nemen. We zijn voor het ramen van de leges voor grote bouwvergunningen afhankelijk van de aanvragen van de bouwontwikkelaars. Wij hebben daar weining tot geen invloed op. Dit maakt het ramen van deze opbrengsten lastig terwijl de bijbehorende inkomsten aanzienlijk zijn.
Dat is de reden waarom we jaarlijks de kosten en opbrengsten van de omgevingsvergunningen salderen en verrekenen met de Egalisatiereserve Omgevingsvergunningen. In de Nota lokale heffingen 2016 is vastgelegd dat we jaarlijks € 325.000 vanuit de algemene middelen toerekenen aan de omgevingsvergunningen. Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 172 Overige leges: Soort kosten | 2027 | Soort opbrengsten | 2027 Directe uren | -396 Leges | 50 Overhead | -284 Inhuur diensten derden | -65 Totaal toegerekende kosten | -745 Totaal opbrengsten | 50 Bijdrage uit algemene middelen | -695 Kostendekkenheid De huidige toerekening van kosten is gebaseerd op de uitgangspunten zoals vastgelegd in de Nota lokale heffingen 2016. Ook de overige leges zijn met 2,1% geïndexeerd. De belangrijkste legesinkomsten zijn horeca-/terrasvergunningen, evenementvergunningen en vergunningen als gevolg van de Huisvestingswet. De inkomsten uit deze vergunningen staat in geen verhouding met de tijd die hierin wordt gestoken. Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 173 Aanduiding van de lokale lastendruk In de onderstaande overzichten hebben we weergegeven wat de woonlasten zullen zijn voor de verschillende groepen van inwoners van de gemeente Diemen. Voor alle tarieven 2027 geldt dat dit voorlopige tarieven zijn.
Bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2027 in december 2026, bieden we de definitieve tarieven ter vaststelling aan de raad aan. Rekenvoorbeelden ontwikkeling woonlasten voor huishoudens Wijziging WOZ-waarde | Gemiddelde WOZ- | Geprognosticeerde | Geschatte waarde woning | Stijging/daling | WOZ-waarde woning 2026 | WOZ-waarde | 2027 2027 Gemiddelde WOZ- | 480.000 | 6,5% | 510.000 waarde woning Overzicht gemeentelijke lasten voor een gezin met twee kinderen en een eigen woning c.q. appartement met een gemiddelde WOZ-waarde van € 510.000. Gezinnen met 2 kinderen (eigen woning) | 2026 | 2027 | Verschil | Percentage OZB | 305,90 | 321,10 | 15,20 | 5,0% Afvalstoffenheffing | 499,53 | 510,00 | 10,47 | 2,1% Rioolrechten (<500 m3) | 251,50 | 261,80 | 10,30 | 4,1% Totaal | 1.056,93 | 1.092,90 | 35,97 Overzicht gemeentelijke lasten voor een alleenstaande met een eigen woning c.q. appartement met een gemiddelde WOZ-waarde van € 510.000.
Alleenstaande (eigen woning) | 2026 | 2027 | Verschil | Percentage OZB | 305,90 | 321,10 | 15,20 | 5,0% Afvalstoffenheffing | 377,74 | 385,65 | 7,91 | 2,1% Rioolrechten (<500 m3) | 251,50 | 261,80 | 10,30 | 4,1% Totaal | 935,14 | 968,55 | 33,41 Overzicht gemeentelijke lasten voor een gezin in een huurwoning (tarief): Gezin in een huurwoning | 2026 | 2027 | Verschil | Percentage Afvalstoffenheffing | 499,53 | 510,00 | 10,47 | 2,1% Totaal | 499,53 | 510,00 | 10,47 Overzicht gemeentelijke lasten voor een alleenstaande in een huurwoning (tarief). Alleenstaande in een huurwoning | 2026 | 2027 | Verschil | Percentage Afvalstoffenheffing | 377,74 | 385,65 | 7,91 | 2,1% Totaal | 377,74 | 385,65 | 7,91 Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 174 Verloop lokale lastendruk 2024 - 2027 De afgelopen jaren is de lokale lastendruk gestaag toegenomen. Onderstaande grafiek geeft inzicht in het verloop van de belangrijkste tarieven in de afgelopen vier jaar.
€ 389,95€ 389,95 € 483,80€ 483,80 € 499,53€ 499,53 € 510,00€ 510,00 € 309,25€ 309,25 € 383,70€ 383,70 € 377,74€ 377,74 € 385,65€ 385,65 € 267,10€ 267,10 € 291,45€ 291,45 € 305,90€ 305,90 € 321,10€ 321,10 € 222,35€ 222,35 € 246,32€ 246,32 € 251,50€ 251,50 € 261,80€ 261,80 Afvalstoffenheffing - meerpersoons huishouden Afvalstoffenheffing - alleenstaande OZB Rioolrechten (<500 m³) 2024 2025 2026 2027 200 250 300 350 400 450 500 550 Paragrafen: Lokale heffingen Pagina 175 De plaats van Diemen op de ranglijst van het Coelo Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) onderzoekt jaarlijks de woonlasten voor huishoudens in alle gemeenten en houdt deze gegevens bij in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten vallen de onroerende zaakbelastingen, de afvalstoffen- en de rioolheffing. In het overzicht worden de tarieven voor de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de onroerende zaakbelastingen op basis van een woning met een gemiddelde WOZ-waarde opgesteld en vergeleken met de andere gemeenten. Gemeenten met de laagste woonlasten staan bovenaan en de duurste gemeenten staan onderaan de lijst. Er is hierbij onderscheid te maken in huiseigenaren en huurders.
Eigenaren: Gemeente | Eén persoons-MeerpersoonshuishoudensRangnummer huishoudens Amstelveen | 981 | 1.043 | 132 Amsterdam | 946 | 1.063 | 156 Hilversum | 922 | 1.123 | 213 Diemen | 1.040 | 1.142 | 229 Uithoorn | 1.126 | 1.157 | 239 Ouder-Amstel | 1.190 | 1.207 | 265 Laren | 1.575 | 1.872 | 340 Huurders Gemeente | Eén persoons-MeerpersoonshuishoudensRangnummer huishoudens Amstelveen | 287 | 349 | 44 Uithoorn | 338 | 369 | 54 Ouder-Amstel | 379 | 397 | 75 Amsterdam | 352 | 469 | 137 Diemen | 392 | 494 | 160 Hilversum | 306 | 507 | 176 Laren | 516 | 813 | 336 Kwijtschelding Als de inkomsten van een belastingplichtige zo laag zijn dat het niet mogelijk is (ook niet na het treffen van een betalingsregeling) de aanslag te betalen, is het onder voorwaarden mogelijk om kwijtschelding te verlenen. Kwijtschelding kan alleen worden aangevraagd voor de afvalstoffenheffing. Binnen Diemen zijn de beleidsregels rondom kwijtschelding onderdeel van het armoedebeleid. Kwijtscheldingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Afvalstoffenheffing | 300 | 300 | 300 | 300 Totaal | 300 | 300 | 300 | 300 Het wettelijk kader voor het verlenen van kwijtschelding is te vinden in de artikelen 255 en 255a van de Gemeentewet, artikel 26 van de Invorderingswet en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. De beleidsvrijheid van de gemeenten is bij het verlenen van kwijtschelding beperkt.
Paragrafen: Lokale heffingen | Pagina 176 Onderhoud kapitaalgoederen Riolering en Stedelijk water Beleidsplan (Programma Klimaatadaptatie 2024-2028) In 2024 is het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 aangenomen door de gemeenteraad. Regulier onderhoud Op het moment van aanbieden van deze begroting inspecteren we de onderheide betonriolen. Aangetroffen schades repareren we bij voorkeur van binnenuit. Voor cyclisch onderhoud aan de rioolgemalen is een operationeel plan beschikbaar. Momenteel is geen sprake van achterstallig onderhoud. Wel zien wij dat veel pompen in de rioolgemalen aan het eind van hun technische levensduur komen. Hiervoor zullen we in 2027 een plan opzetten om deze grootschalig te vervangen. Projecten/groot onderhoud Er is een sterke relatie tussen renovatie van de riolering en herbestratingwerkzaamheden. De verzakte riolering brengen we op het oorspronkelijke niveau terug, voordat we de ophoging en herbestrating uitvoeren. Daarbij voeren we verbeteringen aan het rioolstelsel uit. Het integraal uitvoeren van deze maatregelen is efficiënter dan apart uitvoeren.
De volgende projecten starten in 2027: Project | Lengte riolering | Uitvoering Buitenlust | 2.431 meter | 2027 Stammerdijk/Muiderstraatweg | 262 meter | 2027 Polderland | 5.309 meter | 2027 Investeringen/voorziening De rioleringsinvesteringen voor de reconstructieprojecten zijn geraamd in het kostendekkingsplan van het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028. De kapitaalslasten betalen we vanuit de egalisatievoorziening "Rioleringszorg". De hoogte van de rioolheffing is mede hierop afgestemd. De voorziening ontwikkelt zich binnen marges als voorzien in het programma. Kwaliteit en onderhoudsniveau De afvoerzekerheid verzekeren we jaarlijks tijdens de ronde van wijkgericht werken door met klein materieel de riolen te reinigen en de afvoer te controleren. De werking van de rioolgemalen wordt op afstand automatisch gemonitord en gealarmeerd met telemetrie. De monitoring van grondwaterstanden en neerslag is ook geautomatiseerd. Tijdens de reconstructieprojecten verbeteren we de capaciteit van de hemelwaterriolering. De gedragingen van het gemengd systeem in Diemen Centrum bij extreme neerslag zijn berekend middels een hydraulisch model. De kwaliteit van de rioolstelsels is goed en neemt (met iedere reconstructie) toe. In 2027 ronden we de reconstructie van Vlindertuin en Scheepskwartier af. Dat zorgt voor een verdere capaciteitsverbetering van het rioolstelsel.
(Beleids)ontwikkelingen We voeren het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 uit. Door het grote verloop binnen team infra is het niet gelukt om de Beleidsvisie Openbare Ruimte in 2026 af te ronden. Hier gaan we in 2027 mee door. Hierin nemen we de inpassing van klimaatadaptieve maatregelen integraal op, zoals waterberging voor het tegengaan van wateroverlast. Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen | Pagina 177 Verbrede zorgtaak De verbreding van de rioleringszorgtaak bestaat uit inspanningsverplichtingen ten aanzien van hemelwater en grondwater. De grondwaterniveaus in Diemen monitoren we met een geautomatiseerd portaal. Als we structurele grondwateroverlast doelmatig kunnen bestrijden in openbaar gebied, dan treffen we daarvoor maatregelen. Het voorkomen van wateroverlast als gevolg van extreme neerslag (klimaatadaptatie) valt onder de hemelwaterzorgplicht. Het Programma Klimaatadaptatie beschrijft normen en maatregelen voor Diemen. De voornaamste maatregelen integreren we in de herinrichtingsprojecten van het PGO en in nieuwbouwprojecten. Ze zijn daardoor nagenoeg budgetneutraal. In 2021 zijn gezamenlijk met het gemeentelijk samenwerkingsverband BOWA/Isariz risicodialogen gehouden over Versnelling Klimaatadaptatie. De risicodialogen resulteerden in een regionaal uitvoeringsprogramma.
Het Rijk heeft vanaf 2021 jaarlijks per werkregio subsidiegeld beschikbaar gesteld voor de uitvoering van maatregelen in het het kader van klimaatadaptatie. Gemeente Diemen heeft in 2023 subsidie toegekend gekregen voor het verlagen van het waterpeil in de Oosterringvaart. Dit project werken we momenteel nader uit. Voor de verlaging staan we in nauw contact met het waterschap Amstel, Gooi en Vecht. De uitvoering start naar verwachting in 2027. Wegen Beleid Het Beleidsplan Wegen is de basis voor het beleid Wegen. De kwaliteit van de openbare buitenruimte houden we op peil met klein en groot onderhoud. Dit plannen we met behulp van weginspecties, voorspellingen over de zetting van de bodem, schouwen en meldingen. Dit hebben we vastgelegd in het rapport Openbare Ruimte in Beeld. Groot onderhoud De planning voor het groot onderhoud aan de wegen is leidend voor de planning van de projecten in het rapport Openbare Ruimte in Beeld. Dit doen we integraal. We nemen ook mee in het groot onderhoud: groen, riolering, verlichting, waterlopen en speelterreinen. Het groot onderhoud gaan we dekken met investeringen. Deze zijn aangevraagd in het meerjareninvesteringsplan.
Voor 2027 staat de voorbereiding van de volgende projecten op de planning: Project Status Akkerland Te starten Polderland Te starten Hoofdassen Loopt Flats Rode Kruislaan / Wandellandschap Loopt In 2027 zijn de volgende projecten in uitvoering: Project Status Buitenlust Te starten Scheepskwartier en Vlindertuin Loopt Wandellandschap Oosterringdijk (+Parkgebied) / Flats Tobias Asserlaan Loopt Oud Diemen Loopt Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 178 De lopende projecten groot onderhoud betalen we nog vanuit de voorzieningen. Dit zijn de projecten: Projecten Scheepskwartier en Vlindertuin Wandellandschap Oosterringdijk (+Parkgebied) / Flats Tobias Asserlaan Oud Diemen Verloop voorziening groot onderhoud verhardingen Verloop voorziening groot onderhoud verhardingen25 Jaar 1-jan Bestedingen Toevoegingen 31-dec 2027 886 -2.709 1.824 - Regulier onderhoud In 2027 voeren we ook kleinschalig onderhoud aan de wegen uit. Dit doen we met de eigen dienst en met hulp van derden. Hiervoor zijn er intern Dienstverleningsovereenkomsten en Raamovereenkomsten opgesteld.
Het onderhoud bestaat met name uit: • Oneffenheden in de bestrating door wortelgroei van de bomen verhelpen; • Herbestrating van kleine oppervlakken naar aanleiding van de (veiligheid)inspectie van het wegareaal; • Gebreken herstellen die we constateren tijdens het schouwen van wijken, in het kader van het wijkgericht werken; • Reparaties uitvoeren naar aanleiding van klachten of meldingen van bewoners. Kwaliteitsniveau De kwaliteit van de wegen voldoet over het algemeen aan de doelen in het rapport Openbare Ruimte in Beeld. Op enkele individuele locaties is sprake van achterstallig onderhoud. Deze locaties worden met voorrang opgepakt. 25 op basis van het programma groot onderhoud openbare ruimte vanaf 2028 via investeringen Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 179 Kunstwerken (viaducten, bruggen en dergelijke) Beleid Het beheer- en onderhoudsplan Civieltechnische Kunstwerken is de basis voor het beleidsveld Kunstwerken. Dit beleidsdocument geeft de kaders en uitgangspunten voor het onderhoud van kunstwerken. In het beleidsplan is de keuze gemaakt voor 'functioneel onderhoud' (functioneel en veilig). Daarnaast is er een uitvoeringsprogramma 2026-2031 voor de planning van het onderhoud. We zijn bezig met het actualiseren van het huidige beheer- en onderhoudsplan.
Hierbij kijken we vooral naar actuele onderwerpen zoals duurzaamheid, materiaaltoepassingen en onderhoudsstrategieën. Het uitvoeringsprogramma herzien we momenteel ook op basis van inspecties. We verwerken de nieuwe planning in het programma onderhoud openbare buitenruimte. Groot Onderhoud Op basis van het uitvoeringsprogramma 2026-2031 verrichten we groot onderhoud aan diverse kunstwerken. Voor 2027 betekent dit: • Vervangen van enkele dekplanken van steigers; • Vervangen van enkele dekken en leuningen van (houten) bruggen; • Vervangen en/of deelvervangen van enkele houten bruggen; • Vervangen van slijtlagen op de brugdekken. Verloop voorziening Kunstwerken Verloop voorziening kunstwerken26 Jaar 1-jan Bestedingen Toevoegingen 31-dec 2027 94 -213 120 - Het onderhoud aan de civieltechnische kunstwerken betalen we vanuit een voorziening. Het vervangen van een kunstwerk betalen we met een investering. Deze kosten zijn terug te vinden in het meerjaren-investeringsplan. Regulier onderhoud Naast groot onderhoud, voeren we ook regulier onderhoud uit aan diverse kunstwerken. Dit bestaat uit het herstellen van kleine gebreken, schades, conservering en reiniging van objecten. Voor het uitvoeren van deze werken is een raamovereenkomst gesloten met een looptijd van 01-01-2025 tot 31-12-2028.
Kwaliteitsniveau De kwaliteit van de kunstwerken voldoet aan de doelen in het beheer- en onderhoudsplan Civieltechnische kunstwerken. Inspecties worden elke twee jaar uitgevoerd. Op enkele individuele locaties is sprake van achterstallig onderhoud. Deze locaties worden met voorrang opgepakt. (Beleids)Ontwikkelingen In het nieuwe beheer- en onderhoudsplan komen de onderwerpen duurzaamheid, materiaaltoepassingen en onderhoudsstrategieën aan bod. Bij duurzaamheid kijken we onder andere naar milieuvriendelijk materiaalgebruik bij damwanden. Ook wijden we een hoofdstuk aan de meest voorkomende materialen en hoe we die het beste vervangen/ 26 op basis van het programma groot onderhoud openbare ruimte vanaf 2028 via investeringen Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 180 onderhouden. Hierbij wordt ook aansluiting gezocht bij de update van (delen van) het kwaliteitshandboek en de onderliggende materialen handboeken. Als gevolg van uitbreiding van het areaal moet aandacht besteed worden aan het updaten van de diverse beleids-, beheer-, onderhouds- en uitvoeringsplannen. Openbare Verlichting Beleid Het beleidsplan Openbare Verlichting is de basis voor het beleidsveld Openbare Verlichting. In het beleidsplan is opgenomen hoe we de doelstelling (energiebesparing) uit het energieakkoord 2040 kunnen realiseren voor de openbare verlichting.
Met name het toepassen van LED-verlichting en het 'slimmer' maken van verlichting door te dimmen, zorgen voor de benodigde energiebesparing. De kwaliteit die we nastreven, is vastgelegd in het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte. We zijn bezig met het actualiseren van het huidige beleidsplan Openbare Verlichting naar een programma onderhoud openbare buitenruimte. Hierbij zijn leefbaarheid en duurzaamheid de speerpunten. De actualisatie hiervan loopt nog door in 2027. Projecten en Groot Onderhoud Het merendeel van de vervanging van openbare verlichting en omvorming naar LED- verlichting is opgenomen in het rapport Openbare Ruimte in Beeld. Het resterende deel van de huidige conservatieve lampen wordt in de periode tot 2030 geheel vervangen door LED- lampen. Dit is beschreven in het Plan van Aanpak Openbare verlichting 2025-2030 - 100% LED in 2030.Het groot onderhoud is aanbesteed in een Raamovereenkomst Onderhoud en Beheer Openbare Verlichting. Het bestaat uit de volgende werkzaamheden: • Het ophalen (vanwege de zetting) en verplaatsen van de lichtmasten tijdens herinrichtingen; • Vervangen van lichtmasten en armaturen op basis van leeftijd; • Omvorming conventionele verlichting naar LED-verlichting.
Verloop voorziening Openbare Verlichting Verloop voorziening groot openbare verlichting27 Jaar 1-jan Bestedingen Toevoegingen 31-dec 2027 108 -327 220 - Regulier onderhoud Met het regulier onderhoud waarborgen we de werking van de openbare verlichting (bijdragen aan sociale- en verkeersveiligheid). Het regulier onderhoud is aanbesteed in een Raamovereenkomst Onderhoud en Beheer Openbare Verlichting. Deze raamovereenkomst loopt af in 2027. Op dit moment zijn we met de partner-gemeenten bezig met de voorbereiding van de nieuwe aanbesteding voor deze raamovereenkomst. Deze zal geheel aanbesteed zijn voor het verlopen van de huidige overeenkomst. Het bestaat uit de volgende werkzaamheden: • Vervanging van de lampen; • Reparaties/vervanging van lichtmasten of armaturen; • Verhelpen schade door aanrijdingen of vandalisme; • Gebreken herstellen die we constateren tijdens het schouwen van wijken, in het kader van het wijkgericht werken; • Reparaties uitvoeren naar aanleiding van klachten of meldingen van bewoners. 27 op basis van het programma groot onderhoud openbare ruimte vanaf 2028 via investeringen Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 181 Kwaliteitsniveau De kwaliteit van de openbare verlichting voldoet aan de doelen in het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte. Er is geen achterstallig onderhoud.
(Beleids)Ontwikkelingen Het nieuwe programma onderhoud openbare buitenruimte richt zich op duurzaamheid (behalen van energiedoelstellingen), update regelgeving, onderzoeken van onderwerpen zoals Internet of Things (armaturen uitgevoerd met sensoren, software en ander technologieën) en verschillende scenario's van dimmen/schakelen. Hierin wordt ook aansluiting gezocht bij de update van (delen van) het kwaliteitshandboek en de onderliggende materialen handboeken. Als gevolg van de verandering in het areaal (naar 100% LED) moet aandacht besteed worden aan het updaten van de diverse beleids-, beheer-, onderhouds-, en uitvoeringsplannen. Groen Klein onderhoud In 2017 heeft het college besloten om het regulier onderhoud van openbaar groen te gunnen aan werkvoorzieningbedrijf Pantar. Eind 2025 heeft Pantar aangegeven alleen Diemen Noord voor ons te kunnen onderhouden. In 2026 hadden we voor Diemen Zuid en Diemen Centrum het onderhoud voor één jaar uitbesteed bij marktpartijen. Vanaf 2027 hebben we het groenonderhoud, inclusief inboet en hagen knippen, meerjarig uitbesteed. Het bestek onkruidbeheersing op verharding hebben we in 2025 voor 4 jaar aanbesteed. De bestekken grasmaaien A/B kwaliteit, ecologisch grasmaaien en boomonderhoud hebben we verlengd tot 2028. Ook een deel van het onderhoud op Rustoord besteden we aan bij een aannemer.
Kwaliteitsniveau Het Groenplan geeft kaders voor het groenonderhoud. De kwaliteit die we nastreven is in mei 2025 vastgelegd door de gemeenteraad. Dit vertalen we door in het onderhoudsbestek. Bij winkellocaties, bruggen, entrees en het centrumgebied voegen we accenten toe in de vorm van bloembakken en hanging baskets. Door toepassingen van vaste planten brengen we ook fleurige en kleurige accenten aan in beplantingsvakken langs doorgaande routes en in woonwijken. In alle nieuwe groenontwerpen houden we rekening met vergroenen, het opvangen van regenwater in openbaar groen, ontstenen en het beïnvloeden van hittestress met groen en bomen. Ook kijken wij naar de mogelijkheid van het aanplanten van toekomstbomen die, ondanks bodemdaling, toch minimaal 60 tot 100 jaar oud kunnen worden. Dierenwelzijn Sinds 2017 is er budget beschikbaar om de ambities in de nota Dierenwelzijn te kunnen uitvoeren. De Dierenambulance Amsterdam krijgt een vaste bijdrage en als tegenprestatie verzorgen zij de afhandeling van dieren in nood in de gemeente. Daarnaast voeren wij maatregelen uit, zoals ophangen van nestkasten en het geven van voorlichting. Ook dierenopvang de Toevlucht krijgt een jaarlijkse bijdrage voor hun activiteiten. In 2026 is de actie-agenda dierenwelzijn vastgesteld.
Daarin staat waar we ons voor inzetten, welke Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 182 thema's prioriteit hebben, en welke extra financiële middelen er eventueel nodig zijn om die acties uit te voeren. Plaagdierbestrijding Informatie over plaagdierbestrijding richting bewoners en bedrijven is sinds 2018 uitbesteed aan het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD). Het KAD rapporteert binnengekomen meldingen aan de gemeente en adviseert bewoners en gemeente. We merken dat er de laatste jaren steeds meer overlast is en alleen doorverwijzen naar het KAD niet meer volstaat. We hebben daarom per 1 januari 2025 een medewerker plaagdierbeheersing in dienst bij Team Wijkbeheer. Dat dienstverband willen we in 2027 voortzetten. Groot onderhoud Plantsoenrenovaties voeren we over het algemeen gelijktijdig uit met renovaties van wegen of buurten. De herinrichting van de plantsoenen voeren we ook in 2027 integraal uit binnen de geplande projecten groot onderhoud (zie paragraaf Wegen). Lopende projecten betalen we nog vanuit de voorziening groen. Voor nieuwe projecten vragen we voortaan een losse investering aan. Verloop voorziening Groen Verloop voorziening groen28 Jaar 1-jan Bestedingen Toevoegingen 31-dec 2027 8 -614 606 - Beheer-/beleidsplannen De raad heeft in 2011 het 'Groenplan Diemen' vastgesteld.
Daarin zijn visie, beleid, structuur en beheer van het openbaar groen beschreven, inclusief een uitvoeringsprogramma. In 2018 is de update van het groenplan afgerond en goedgekeurd door de raad. Inmiddels is er weer een update nodig. In 2024 zijn we begonnen met een update van de beleids- en beheerplannen. We verwachten dat dit in 2027 is afgerond. Onderhoud sportvelden Klein onderhoud Zie programma Vrije tijd (voorheen programma Welzijn, sport en cultuur). Bespeelbaarheid en onderhoudsniveau Zie programma Vrije tijd. Beheerplan We hebben beheervoorschriften opgesteld voor alle onderhoudsaspecten. Deze zijn in 2015 geactualiseerd in het kader van renovatie/herinrichting voetbal- en korfbalvelden. Het onderhoudsniveau hiervan is naar behoren. We hebben gezien de aanleg van de nieuwe sportvelden in de gaten gehouden of dit beheerplan actualisatie nodig heeft. In 2027 gaan we onderzoek doen naar de onderhoudstaat van de korfbalvelden en bepalen of we met klein onderhoud de levensduur van het veld kunnen verlengen of dat we groot onderhoud moeten uitvoeren. Ook onkruidbestrijding vraagt om een andere aanpak. Onderzoek hierover loopt. Materiaal sportpark Bij de renovatie van het sportpark zijn er nieuwe veldtypes aangelegd die voorheen nog niet in Diemen aanwezig waren.
Dit heeft als gevolg dat er nieuwe onderhoudswerkzaamheden 28 op basis van het programma groot onderhoud openbare ruimte vanaf 2028 via investeringen Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 183 komen op het sportpark. Hierdoor moeten we machines aanschaffen die er nog niet zijn. Zo moeten we de trekker vervangen voor een kleiner model, zodat we alle plekken kunnen bereiken. Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 184 Speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken Beleidsplan Spelen, bewegen en ontmoeten Het beleidsplan Spelen, bewegen, ontmoeten en verblijven in de openbare ruimte is sinds 2019 actief. Naast het beleidsplan is er een uitvoeringsprogramma opgesteld voor de periode 2020-2024. In 2024 zijn we begonnen met een update van de beleids- en beheerplannen. We verwachten dat dit in 2027 is afgerond. Kwaliteit en onderhoudsniveau Met het huidige onderhoudsniveau streven we een veilige, schone en functionele speelomgeving na. Door bewoners nadrukkelijk te betrekken bij groot onderhoud en ruimte te geven aan initiatief, kijken we zowel naar de fysieke als de sociale component van speelplaatsen. Hiermee vergroten we de onderlinge betrokkenheid en het gevoel van eigenaarschap van de buurt. Klein onderhoud Kleine reparaties van speeltoestellen vallen onder klein onderhoud. Dit betalen we uit het exploitatiebudget en voeren we uit met eigen personeel of met hulp van derden.
Hetzelfde geldt voor de vervanging van kleinere speeltoestellen. Mede dankzij het regulier onderhoud is er geen achterstallig onderhoud. Groot onderhoud Vervanging van grotere toestellen en herinrichtingen van speel-, beweeg- en ontmoetingsplekken (oftewel groot onderhoud) betalen we bij de lopende projecten voor groot onderhoud nog vanuit de voorziening speelterreinen. Voor nieuwe projecten vragen we voortaan een losse investering aan. Tot die tijd gebruiken we de voorziening speelterreinen voor vier categorieën werkzaamheden: 1. Groot onderhoud. Herinrichting buurt waarbij we de speelplekken per reconstructie/ buurt oppakken. 2. Tussentijds groot onderhoud. Hierbij vervangen we toestellen na ongeveer 12 jaar. 3. Incidentele acties. 4. Ruimte voor initiatief van bewoners (dit is niet gekoppeld aan specifieke projecten). Bij de volgende projecten staat de uitvoering of voorbereiding in 2027 gepland. In de laatste kolom is aangegeven in welke categorie van de voorziening het project valt. Dit geeft aan wat de aanleiding is om een speel-, beweeg- of ontmoetingsplek opnieuw in te richten. Project Planning Categorie* Biesbosch parkgebied rondom trapveld Voorbereiding/uitvoering 2027 2. Tussentijds groot onderhoud29 Biesbosch parkgebied tennisveld Voorbereiding/uitvoering 2027 2. Tussentijds groot onderhoud. Buitenlust Uitvoering 2027/2028 1.
Groot onderhoud Verloop voorziening speelterreinen30 Jaar 1-jan Bestedingen Toevoegingen 31-dec 2027 55 -153 98 - 29 afhankelijk van ontwikkelingen inbreiding 30 op basis van het programma groot onderhoud openbare ruimte vanaf 2028 via investeringen Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 185 Onderhoud waterpartijen Onderhoud Het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht is verantwoordelijk voor het onderhouden van de zogeheten stedelijke waterpartijen. De onderhoudswerkzaamheden van het waterschap betreffen het op diepte houden van de waterpartijen en het verwijderen van beplantingen die de doorstroming belemmeren. Alle overige onderhoudswerkzaamheden, zoals bescherming van oevers, ontvangstplicht van vrijkomende baggerspecie, overdimensionering van waterpartijen, waterbeleving en waterpartijen die niet stedelijk zijn, voert de gemeente Diemen zelf en op eigen kosten uit. In de afgelopen jaren zijn de oevers van Diemen waar dit mogelijk was veranderd. Deze oevers hebben we veranderd van strakke vaste oevers met weinig natuurwaarde, naar oevers en waterpartijen die deel uitmaken van de groenstructuur met een groene uitstraling. Deze oevers vergroten de biodiversiteit en de beleving van groen en water. Vanaf 2025 is er vanuit het waterschap subsidie beschikbaar voor verwijdering van beschoeiing en omvorming naar natuurvriendelijke oevers.
Door nieuwe ontwikkelingen in de buitenruimte is er een klein aantal plekken die we nu ook kunnen omvormen. Deze plekken pakken we op als er werkzaamheden uitvoeren conform het PGO. Kwaliteit en onderhoudsniveau De voorziening groot onderhoud waterpartijen gebruiken we voor het duurzaam en zonder toekomstige vernieuwingsinvesteringen uitvoeren van het groot onderhoud aan oevers. Het jaarlijks onderhoud, zoals gefaseerd maaien en kleine reparaties, betalen we uit de exploitatiebegroting. Het beheer voeren we uit volgens het Meerjarenwerkplan oevers. In 2027 gaan we dit werkplan updaten. Daarin zijn zowel beheer als vernieuwing beschreven. De kwaliteit van het onderhoud is naar behoren en er is geen achterstallig onderhoud geconstateerd. Het groot onderhoud aan de waterpartijen maakt deel uit van het PGO. Verloop voorziening waterpartijen Verloop voorziening waterpartijen31 Jaar 1-jan Bestedingen Toevoegingen 31-dec 2027 183 -212 30 - 31 op basis van het programma groot onderhoud openbare ruimte vanaf 2028 via investeringen Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 186 Gebouwen Diemen Kwaliteit De gemeentelijke gebouwen onderhouden we vanuit een jaarlijks onderhoudsbudget. Daarnaast hebben onderdelen van een gebouw een bepaalde levenscyclus. Na een bepaalde levenscyclus moet het vervangen worden om schade of uitval te voorkomen.
De beheerplannen voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen zijn financieel vertaald en in het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) verwerkt. Het meerjaren onderhoudsplan (MJOP 2024-2033) is in 2024 geactualiseerd en vastgesteld in de gemeenteraad. De ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid zijn hierin meegenomen. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. De gebouwen zijn door het uitvoeren van preventief onderhoud en het eigen beheer kwalitatief op orde. Beheer en onderhoud Over het algemeen voert de gemeente zelf het totaalonderhoud uit van de gemeentelijke gebouwen. Diverse gebouwen worden door gebruikers gehuurd. Voor deze gebouwen ligt de verantwoordelijkheid van het dagelijks beheer en een groot deel van het binnen onderhoud bij de huurder. De verantwoordelijkheid van het onderhoud aan de buitenzijde van de gebouwen en een deel van het onderhoud van de werktuigbouwkundige installaties ligt bij de gemeente in de functie van verhuurder. Dit beleid is opgenomen in de huurcontracten. We maken een duidelijk onderscheid in verantwoordelijkheden tussen huurder/gebruiker/ beheerder en de gemeente. De betreffende huurders ontvangen van de gemeente jaarlijks een vergoeding voor de exploitatie van het gebouw.
Groot onderhoud Naast de normale onderhoudswerkzaamheden (regulier en incidenteel onderhoud, contractwerkzaamheden, schilderwerken en dergelijke) zijn de nog niet uitgevoerde werkzaamheden reëel uitgezet in het meerjaren onderhoudsplan 2024 - 2033. De verbouwing van het gemeentehuis, die in 2025 is gestart start heeft een grote impact op het team. Zowel bouwkundig, installatietechnisch als verhuisactiviteiten vergen heel veel tijd van team Gebouwen en Facilitaire Zaken. Hierdoor worden enkele werken die in 2026 gepland stonden doorgeschoven naar 2027. Hieronder deze werken en de werken die op het MJOP 2024-2033 gepland staan voor 2027: Locatie Omschrijving Gymzaal Schoolstraat 32 Vervangen LBK en ketels Begraafplaats Rustoord 32 Aanpassen E-installatie en LED verlichting gebouwen Begraafplaats Rustoord 32 Gevel isoleren Gymzaal Diemen Noord 32 Aanbrengen gevel/vloer isolatie Huisje 'Gedenk te Sterven' 32 Opvijzelen Gymzaal Schoolstraat 32 Vervangen luchtbehandelingskast en ketel voor duurzame oplossing Voedselbank Plaatsen zonnepanelen Voedselbank Vervangen verlichting in LED Voedselbank Isoleren De Omval Vervangen warmteopwekking oude gedeelte Pr. Marijkeschool Vervangen kunststof kozijnen inclusief glas Duurzaamheid Bij het groot onderhoud aan gemeentelijke gebouwen is nadrukkelijk aandacht voor duurzame oplossingen.
Veelal wordt er door een (beperkte) extra investering de gewenste 32 Gelande werken in 2026 die zijn doorgeschoven naar 2027 Paragrafen: Onderhoud kapitaalgoederen Pagina 187 bijdrage aan reductie van energiekosten en CO2-uitstoot geleverd. De komende jaren staan diverse werken in het teken van duurzaamheid, waarbij we ook investeren in energieopbrengst en -reductie. Het doel blijft om bij vernieuwing, vervanging of noodzakelijke cyclische afschrijving innovatieve duurzame oplossingen te onderzoeken en toe te passen. We bekijken nadrukkelijk waar we duurzaamheid kunnen toepassen en waar we ambities versneld kunnen doorvoeren. Bij het realiseren van het nieuwe meerjaren onderhoudsplan is duurzaamheid nog sterker geïntegreerd. Daarbij hebben we de duurzaamheidsdoelen vanuit de Duurzaamheidsagenda 2020 – 2025 geïntegreerd, waaronder de doelstelling 2030 klimaatneutrale gemeentelijke organisatie en circulair inkopen en opdrachtgeverschap. Hierin wordt ook rekening gehouden met de Warmtetransitie. In 2025 is de koelmachine op het dak van het gemeentehuis vervangen door een warmtepomp. Het is nu al zichtbaar wat een enorme energetische slag hierin is geslagen. De verbouwing is in 2026 uitgevoerd met een enorm hoog duurzaamheids- en circulariteitsgehalte. Zowel in het ontwerp als in de uitvoering zijn er mooie resultaten geboekt op het gebied van duurzaamheid en circulariteit.