CConstaterende datDiemen
Koppel je AI →
Document · PDF

Programmabegroting 2027 - Ter bespreking auditcommissie en informatieve raad

Informatieve raadsvergadering 29 oktober 2026, gemeente DiemenBij agendapunt: Begroting 2027 - 20:1070.741 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 5 van 9

geluid: inhuur/externe ondersteuning geluidbeleid en advisering € 40.000 5 jaarlijks: actualisatie geluidniveaukaart en actieplan geluid (milieubudget) n.v.t. TOTAAL € 31.000 € 40.000 € 0 3.c) Schone Mobiliteit plaatsing laadpalen (vraaggestuurd) € 5.000 TOTAAL € 5.000 € 0 € 0 4) SAMENWERKING INTERN DUO+ adviseur MVI (niet uit duurzaamheidsbudget) n.v.t. TOTAAL € 0 € 0 € 0 5) SAMENWERKING EXTERN subsidie Daarom Duurzaam Diemen € 55.000 energiecoaches € 55.000 powersavergame € 5.000 overige subsidies voor ondermeer Duurzaamheidspacten (reservering per jaar) € 25.000 versterking samenwerking met de samenleving nieuwe coalitieperiode € 50.000 TOTAAL € 140.000 € 0 € 50.000 TOTAAL € 719.000 € 260.000 € 225.000 € 1.171.744 aanvullende budgetvraag Paragrafen: Duurzaamheid Pagina 132 Risico's en weerstandsvermogen Toelichting Sinds 1 januari 2004 verplicht het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) provincies en gemeenten tot het maken van een paragraaf weerstandsvermogen in de programma- begroting en de jaarrekening. Deze paragraaf moet ten minste bevatten: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • het beleid omtrent de weerstandscapaciteit en de risico’s; • een inventarisatie van de risico’s. Conform het BBV, artikel 11 lid 2, moeten wij vanaf 1 januari 2016 ook de volgende zes kengetallen verplicht opnemen in paragraaf weerstandsvermogen van de programmabegroting: 1.

netto schuldquote; 2. netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen; 3. solvabiliteitsratio; 4. grondexploitatie; 5. structurele exploitatieruimte; 6. belastingcapaciteit. In het kader van financieel toezicht zijn nog geen landelijke normen beschikbaar. Dit is de aanleiding waarom de toezichthouder vooralsnog geen gebruik maakt van deze normen om te bepalen hoe wij presteren op de betreffende onderdelen. Mocht er alsnog een landelijke normering komen, dan zal de toezichthouder zich daarbij aansluiten. Beleid omtrent weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen geeft aan in hoeverre de gemeente financiële tegenvallers kan opvangen zonder dat het bestaande beleid moet worden gewijzigd. Het geeft inzicht in de robuustheid van de financiële positie van de gemeente. Bij het weerstandsvermogen wordt onderscheid gemaakt in structureel en incidenteel weerstandsvermogen. Inschatting risico's Voor een goede bedrijfsvoering moeten we weten welke risico's (en kansen) wij hebben en hoe wij deze risico’s kunnen beheersen. Ter bepaling van het benodigde weerstandsvermogen hebben we inzicht in het risicoprofiel nodig. We hebben de risico's geïnventariseerd en onderzocht welke beheersmaatregelen zijn genomen of alsnog genomen moeten worden. Ook bij de inventarisatie van de risico's maken we onderscheid in structurele en incidentele risico's.

Daarbij wordt aangegeven wat het (maximaal) verwachte risicobedrag is en maakt het team een inschatting over de kans van voordoen. We houden daarbij onderstaande inschattingspercentages aan. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 133 Score | Risicokans | Gemiddelde risicokans 1. Laag | 0% - 20% | 10% 2. Matig | 20% - 40% | 30% 3. Gemiddeld | 40% - 60% | 50% 4. Hoog | 60% - 80% | 70% 5. Zeer hoog | 80% - 100% | 90% Omdat de kans dat een risico zich daadwerkelijk voordoet slechts globaal is aan te geven, rekenen we met een variatiebreedte van 20%. Het verwachte (maximale) risicobedrag en de kans op voordoen leiden tot een gewogen risicobedrag. Weerstandscapaciteit Om het weerstandsvermogen te bepalen wordt het totaal van de gewogen risicobedragen afgezet tegen de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden van de gemeente om niet begrote kosten te dekken. Ook hier weer maken we onderscheid in structurele en incidentele weerstandscapaciteit. • | Incidentele weerstandscapaciteit • | Structurele weerstandscapaciteit Weerstandsratio Het totaal aan gewogen risico's wordt afgezet tegen de weerstandscapaciteit. Dit leidt tot de bepaling van een weerstandsratio. Met behulp van de hierna volgende tabel beoordelen we de ratio van de gemeente Diemen. Deze normtabel is ontwikkeld door het Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR).

Weerstandsratio | Ratio weerstandsvermogen | Betekenis A | > 2.0 | Uitstekend B | 1,4 < x <2,0 | Ruim voldoende C | 1,0 < x < 1,4 | Voldoende D | 0,8 < x < 1,0 | Matig E | 0,6 < x < 0,8 | Onvoldoende F | < 0,6 | Ruim onvoldoende Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen | Pagina 134 Resultaten risico analyse De risico's zijn te onderscheiden in structurele en incidentele risico's. Voor structurele risico’s moeten we dekking vinden in een permanente oplossing in de vorm van een voorziening, verzekering of een afdoende beheersmaatregel. Daarnaast zijn er nog risico's binnen de begroting die niet te kwantificeren zijn. Deze risico's zijn apart inzichtelijk gemaakt. De risico’s beschrijven we kort. Daarbij geven we aan of het een nieuw of een bestaand risico betreft. In de hierna volgende tabel zijn alle geïnventariseerde risico’s in beeld gebracht. Volgnr. | Risico-omschrijving | Verwacht | Kans | Status (maximaal) | op risicobedrag | voordoen Incidentele risico's 1. | Harmoniehof | 670.000 | Gemiddeld | Bestaand 2. | Holland Park | 540.000 | Gemiddeld | Bestaand 3. | Plantage de Sniep | 500.000 | Matig | Bestaand 4. | Buitenlust | 140.000 | Matig | Bestaand Subtotaal incidentele risico's | 1.850.000 Structurele risico's Uren- en overheadtoerekening naar projecten | 1.800.000 | Laag | Bestaand 5. | en investeringen 6.

| Energieprijzen | 1.000.000 | Hoog | Bestaand Bundeling Uitkeringen inkomensvoorziening | 700.000 | Laag | Bestaand 7. | Gemeenten BUIG Hervormingsagenda Jeugd en wet "Verbetering | 500.000 | Gemiddeld | Nieuw 8. | beschikbaarheid jeugdzorg" 9. | Regionale aanpak economische dakloosheid | 355.000 | Hoog | Nieuw 10. | Aanbesteding - Hulp bij het huishouden | 350.000 | Gemiddeld | Nieuw 11. | Veiligheidssituatie De Omval | 125.000 | Zeer hoog | Nieuw 12. | Beheer Diemerbos | 110.000 | Hoog | Bestaand 13. | Armoede en schulden | 100.000 | Gemiddeld | Nieuw Subtotaal Structurele risico's | 5.040.000 Totaal | 6.890.000 14. | Rente | - | Bestaand 15. | Fiscale wijzigingen | - | Bestaand 16. | Uitvoering Sociaal Medische Indicatie (SMI) | - | Bestaand 17. | Aanbesteding doelgroepenvervoer | - | Nieuw 18. | Uitvoering taaleis binnen de Participatiewet | - | Nieuw 15. | Kosten Jeugdzorg | - | Bestaand Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen | Pagina 135 Incidentele risico's 1. Harmoniehof Risicobedrag: € 670.000 Nadere omschrijving risico: Op 14 november 2024 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Harmoniehof vastgesteld. Bij de meest recente actualisatie van de grondexploitatie Harmoniehof (zie daarvoor het MPG bij deze Jaarrekening 2025), is een zo goed als mogelijke inschatting gemaakt van het resultaat en de doorlooptijd van het project.

In de geactualiseerde grondexploitatie is tevens ook een kansen- en risicoanalyse toegevoegd. Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van projectspecifieke onzekerheden en nader te onderzoeken of af te spreken onderdelen een rol. De kansen- en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die mogelijk kunnen optreden. Hierbij is het streven om eventuele risico's met een negatieve financiële impact proberen te voorkomen en of te beheersen. In het MPG is een overzicht en toelichting van alle kansen, risico’s en beheermaatregelen opgenomen, die zich kunnen voordoen bij de grondexploitatie Harmoniehof. Beheersmaatregelen: Er wordt nadrukkelijk op kosten gestuurd en kansen die zich kunnen voordoen in het project worden nader onderzocht en voorbereid. Tegenvallers zijn, bij langer lopende projecten, echter nooit helemaal te vermijden. Voor de risico's en kansen kan de geheime bijlage van het MPG worden geraadpleegd. 2. Holland Park Risicobedrag: € 540.000 Nadere omschrijving risico: • Holland Park faciliterend Het berekend risicobedrag is geschat op € 90.000. Het gaat om het saldo van de gemaakte plankosten en de overige voorbereidingskosten die in het kader van de faciliterende planvoorbereiding Holland Park Oost, Campus Diemen Zuid 3e fase en Holland Park Zuid zijn gemaakt en nog moeten worden verhaald op huidige en toekomstige ontwikkelende partijen.

• Grondexploitatie Holland Park West De grondexploitatie Holland Park West is 31 mei 2018 vastgesteld en bij de actualisatie van de grondexploitatie (zie daarvoor het MPG bij de Jaarrekening 2025), hebben we een zo goed als mogelijke inschatting gemaakt van het resultaat en de doorlooptijd van het project. In de geheime bijlage van de geactualiseerde grondexploitatie vindt u ook een kansen- en risicoanalyse toegevoegd met een overzicht en toelichting van alle kansen, risico’s en beheermaatregelen opgenomen, die zich kunnen voordoen in Holland Park West. Het berekend risicobedrag is geschat op € 450.000. Beheersmaatregelen: Door externe partijen te faciliteren en de verbindende schakel te zijn, stimuleren we het particulier initiatief in de gebiedsontwikkeling. We hebben inmiddels meerdere overeenkomsten gesloten met meerdere projectontwikkelaars die een groot gedeelte van het gebied herontwikkelen. Deze overeenkomsten regelen een exploitatiebijdrage (kostenverhaal), waarmee de te maken gemeentelijke voorbereidingskosten en incidentele investeringskosten zijn betrokken. Een groot deel van de bijdragen hebben we inmiddels in rekening gebracht. In de komende jaren moeten we het overige deel ontvangen.

Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 136 Toekomstige ontwikkelende partijen van nog te ontwikkelen locaties in Holland Park Zuid zullen op vergelijkbare wijze moeten bijdragen in de gemeentelijke kosten. 3. Plantage de Sniep Risicobedrag: € 500.000 Nadere omschrijving risico: Bij de recente actualisatie van de grondexploitatie Plantage de Sniep (zie daarvoor het MPG bij deze jaarrekening 2025), is een inschatting gemaakt van het resultaat en de doorlooptijd van het project. In de geactualiseerde grondexploitatie hebben we een kansen- en risicoanalyse toegevoegd. Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van projectspecifieke onzekerheden en nader te onderzoeken of af te spreken onderdelen een rol. De kansen- en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die op kunnen treden. Hierbij proberen we eventuele risico’s met een negatieve financiële impact te voorkomen en/of te beheersen. In het MPG is een overzicht en toelichting van alle kansen, risico’s en beheersmaatregelen, die zich kunnen voordoen in Plantage de Sniep. De kansen en risico's zijn voornamelijk toegespitst op het sluitstuk van de wijk, het Rietschuurkwartier. Beheersmaatregelen: We sturen op kosten en kansen die zich kunnen voordoen in het project. Tegenvallers zijn, bij langer lopende projecten, nooit helemaal te vermijden. Voor de risico’s, zie de geheime bijlage in het MPG. 4.

Buitenlust Risicobedrag: € 140.000 Nadere omschrijving risico: Bij de meest recente actualisatie van de grondexploitatie Sociale woningbouw Buitenlust (zie daarvoor het MPG bij deze Jaarrekening 2025), is een zo goed als mogelijke inschatting gemaakt van het resultaat en de doorlooptijd van het project. In de geactualiseerde grondexploitatie is tevens ook een kansen- en risicoanalyse toegevoegd. Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van projectspecifieke onzekerheden en nader te onderzoeken of af te spreken onderdelen een rol. De kansen- en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die mogelijk kunnen optreden. Hierbij is het streven om eventuele risico's met een negatieve financiële impact proberen te voorkomen en of te beheersen. In het MPG is een overzicht en toelichting van alle kansen, risico’s en beheermaatregelen opgenomen, die zich kunnen voordoen bij de grondexploitatie Sociale woningbouw Buitenlust. Beheersmaatregelen: Er wordt nadrukkelijk op kosten gestuurd en kansen die zich kunnen voordoen in het project worden nader onderzocht en voorbereid. Tegenvallers zijn, bij langer lopende projecten, echter nooit helemaal te vermijden. Voor de risico's en kansen kan de geheime bijlage van het MPG worden geraadpleegd. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 137 Structurele risico's 5.

Uren- en overheadtoerekening naar projecten en investeringen Risicobedrag: € 1.800.000 Nadere omschrijving risico: In de begroting en de jaarrekening worden de ambtelijke uren en de overheadkosten toegerekend naar de producten waarvoor ze werken. Zo ook naar de werkzaamheden voor grondexploitaties en grote investeringen. Met name de toerekening naar investeringen is nieuw. De kosten als gevolg van deze toerekening worden meegenomen bij de ramingen van de grondexploitaties en de investeringsbudgetten. Wanneer er geen grondexploitaties meer zouden zijn en alle grote investeringen zijn gerealiseerd, zou de behoefte verdwijnen aan deze capaciteitsvraag, terwijl de desbetreffende medewerkers nog steeds in dienst zijn. Dit brengt een theoretisch risico met zich mee. Beheersmaatregelen: Dit risico doet zich al langere tijd voor en is nog nooit in de praktijk voorgekomen. Wel zien we kleine schommelingen in de vraag naar capaciteit voor grondexploitaties en investeringen. Dit is de reden waarom we dit risico als "Laag" inschatten. Enerzijds is voorzien dat de groei en investeringsprojecten nog voor langere tijd aanhouden, anderzijds zullen er zich komende jaren ook herstructurering- en transformatie-opgaven aandienen, welke een projectmatige aanpak vragen. Verwachting is dat als het risico zich voordoet, de financiële consequenties gering zijn.

Gekwalificeerd personeel zal waarschijnlijk bij een gebrek aan uitdagende projecten uit eigen beweging elders aan de slag gaan. Desalniettemin hebben wij oog voor dit risico en zullen we vroegtijdig anticiperen. 6. Energieprijzen Risicobedrag: € 800.000 Nadere omschrijving risico: De oorlog in Iran heeft in 2026 geleid tot flinke onrust en stijgende tarieven op de wereldwijde energiemarkt, met directe gevolgen voor de Europese consument. Sinds het uitbreken van het conflict begin maart 2026 reageren de gas- en olieprijzen hypergevoelig op de situatie in het Midden-Oosten. Verwachting is dat de energieprijzen kunnen verdubbelen. De extra kosten zijn momenteel ingeschat op ongeveer € 0,8 miljoen per jaar. De energieprijs blijft sterk afhankelijk van buitenlandse ontwikkelingen. Beheersmaatregelen: Belangrijkste maatregel is dat we onze gebouwen zo duurzaam mogelijk maken, hierdoor bepreken we in ieder geval het verbruik. In onze aanbesteding is vastgelegd dat we de energieprijzen per kwartaal vastleggen. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 138 7. Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG) Risicobedrag: € 700.000 Nadere omschrijving risico: Via het budget voor BUIG (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten) ontvangen gemeenten een rijksbijdrage voor de financiering van bijstandsuitkeringen op grond van de Participatiewet.

Het macrobudget wordt jaarlijks vastgesteld door het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en in september van het betreffende uitvoeringsjaar via een verdeelmodel aan gemeenten toegekend. Gemeenten dragen het financiële risico wanneer de toegekende middelen onvoldoende zijn om de uitkeringslasten te dekken. Eventuele overschotten mogen door gemeenten worden behouden. Indien sprake is van een tekort op het budget voor BUIG kan onder voorwaarden een beroep worden gedaan op de vangnetregeling Participatiewet. Hiervoor dient een aanvraag te worden ingediend bij de Toetsingscommissie Vangnet Participatiewet. Voor het uitvoeringsjaar 2026 geldt voor de reguliere vangnetuitkering een eigen risicodrempel van 7,5%. Dit betekent dat een tekort tot deze grens voor rekening van de gemeente komt. Tekorten boven deze drempel kunnen, onder voorwaarden, gedeeltelijk worden gecompenseerd via de vangnetregeling. Het risico voor de gemeente bestaat uit een stijging van het aantal bijstandsontvangers of hogere gemiddelde uitkeringslasten, terwijl de hoogte van het toegekende budget voor BUIG pas gedurende het uitvoeringsjaar definitief wordt vastgesteld. Hierdoor blijft sprake van onzekerheid over de mate waarin de rijksbijdrage toereikend is om de daadwerkelijke uitkeringslasten te dekken.

Beheersmaatregelen: De gemeente kan, bij een omvangrijk tekort, onder voorwaarden in aanmerking komen voor een aanvullend budget, de zogenaamde "vangnetuitkering". 8. Hervormingsagenda Jeugd en de nieuwe wet 'Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg (NIEUW) Risicobedrag: € 500.000 Nadere omschrijving risico: De nieuwe wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van hoogspecialistische jeugdzorg. De raad heeft in dat kader in 2025 ingestemd met het Hoofdlijnenbesluit Aanvullende Jeugdhulp regio Amsterdam-Amstelland. In het hoofdlijnenbesluit wordt uitgegaan van lumpsumfinanciering en meerjarige afspraken. Er zijn enkele risico's: • De bedoeling van de inkoop is om alle vormen van aanvullende jeugdhulp in te kopen, waar dat voorheen ook nog via andere inkoopconstructies verliep (individuele betalingsovereenkomsten (IBO), enkelvoudige jeugdhulp). Er blijft een uitzondering gelden voor bijzonder duur maatwerk. • Een deel van het financiële risico verschuift van gemeenten naar aanbieders. Als budgetten te krap worden vastgesteld, kunnen aanbieders terughoudender worden in het accepteren van complexe casussen waardoor beschikbaarheid en betaalbaarheid van zorg nog meer een risico vormt. • Er is een risico op uitvoeringsproblemen bij de overgang met mogelijk financieel effect, als er onduidelijkheid is voor verwijzers, administratieve problemen, of op personele kwesties.

Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 139 • De wet verplicht gemeenten regionaal samen te werken en afspraken te maken over bestuurlijke aansturing, besluitvorming en financiën. Hiervoor wordt een gemeenschappelijke regeling ingericht. Het risico bestaat dat er eenmalig (oprichtingskosten) en ook structureel (organisatie en extra beleidscapaciteit) kosten worden gemaakt Beheersmaatregelen: • Bij de inkoop wordt uitgegaan van reële budgetvaststelling, gebaseerd op rapportages uit het verleden, daadwerkelijk gebruik en dialoogsessies met het veld; • Gedurende het jaar zullen er meerdere herijkingsmomenten plaatsvinden om vinger aan de pols te houden en bij te sturen waar nodig; • Er worden aparte afspraken gemaakt voor uitzonderlijk dure casuïstiek; • De investeringen die door de DUO gemeenten zijn gedaan qua contractmanagement worden gehandhaafd. • Er wordt gebiedsgericht samengewerkt door aanbieders en het lokale veld om integraal te beoordelen of en in hoeverre andere vormen van begeleiding of hulp voorliggend is. 9.

Regionale aanpak economische dakloosheid (NIEUW) Risicobedrag: € 355.000 Nadere omschrijving risico: Eerder dit jaar is een bedrag tussen de € 75.000 en € 150.000 voor de regionale (Amstelland) aanpak van economische dakloosheid in de Kadernota genoemd als incidentele uitgave in 2027 door het (mogelijk) wegvallen van de middelen vanuit Amsterdam als centrumgemeente. In het coalitieakkoord van Amsterdam zijn diverse bezuinigingen opgenomen, waaronder op het gebied van MO&BW (Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen). De jaarlijkse bijdrage aan de regionale aanpak voor economische dakloosheid vanuit Amsterdam ter hoogte van € 1.000.000 is daardoor onzeker geworden. Mogelijk wordt in 2027 nog € 750.000 bijgedragen, maar dit bedrag is nog niet bevestigd. Naast de eventuele bijdrage vanuit Amsterdam zijn er voor 2027 nog resterende middelen van eerdere jaren beschikbaar (uit een eerdere, eenmalige subsidie van het Rijk). De financiële consequentie voor 2027 komt daardoor voor Diemen uit op € 155.000. Voor 2028 en verder valt de bijdrage vanuit Amsterdam mogelijk geheel weg. Ook resteren er dan geen middelen uit eerdere jaren. Als de financiering voor de regionale aanpak voor economische dakloosheid geheel wegvalt, ontstaat een risico voor Diemen van € 356.000 per jaar.

Dit bedrag valt voor Diemen relatief hoog uit doordat vanuit Diemen ook relatief veel huishoudens op grond van deze regeling opgevangen worden. Omdat Diemen geen uitkering ontvangt voor taken op het gebied van maatschappelijke opvang, is er geen dekking voor deze kosten. Beheersmaatregelen: Vanuit de regio wordt druk gezet op Amsterdam om blijvend bij te dragen aan de regionale aanpak van economische dakloosheid van de Amstelland gemeenten. De Amstelland gemeenten vullen met deze aanpak immers in zekere zin een taak van Amsterdam - als centrumgemeente voor maatschappelijke opvang - in. De kosten kunnen worden teruggebracht door minder huishoudens op te vangen. Zeker de overloop van huishoudens naar hotelopvang doordat de reguliere opvanglocaties vol zitten, brengt hoge kosten met zich mee. Voor de aanpak zal meer gekeken moeten worden naar betaalbare opvangplekken (zoals tijdelijke woonruimte in gebouwen die gesloopt gaan worden) om minder afhankelijk te zijn van dure hotelopvang. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 140 Daarnaast is door de inwerkingtreding van de Wet versterking regie volkshuisvesting een wettelijke urgentiecategorie voor dakloze gezinnen met minderjarige kinderen ontstaan. Een deel van de doelgroep van de regionale aanpak zal op grond daarvan woonurgentie krijgen. Anderzijds hebben huishoudens met woonurgentie niet meteen een woning.

De wachttijd voor woonurgenten zal naar verwachting verder oplopen. Opvangplekken voor dakloze gezinnen zijn daarom blijvend nodig om ervoor te zorgen dat gezinnen niet op straat belanden. Er is reeds een start gemaakt met de voorbereiding van benodigde wijzigingen in de aanpak. In 2027 kunnen deze wijzigingen verder uitgewerkt en geïmplementeerd worden, zodat de kosten van de regeling omlaag kunnen en daarmee de financiële consequenties voor 2028 beperkt kunnen worden. 10. Aanbesteding - Hulp bij het huishouden (NIEUW) Risicobedrag € 350.000 Nadere omschrijving risico: Het huidige kabinet is voornemens huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo met ingang van 1 januari 2029 te laten vervallen. Voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin voorzien. Voor Diemen is hiervoor een bedrag van € 0,35 miljoen. aangekondigd. Er kunnen zich twee scenario's met financiële risico's voordoen: 1. Risico als het kabinet het voornemen niet doorvoert: • De uitgaven aan huishoudelijke hulp zijn de afgelopen jaren gestegen. Met de kostprijsverhoging, door vergrijzing en het langer zelfstandig thuis wonen zal deze trend doorgaan. Onbekend is of en in welke mate landelijk budget meegroeit met deze ontwikkeling. 2. Risico als het kabinet het voornemen wel doorvoert: • Omdat de definitie van de doelgroep nog onduidelijk is, zijn ook de financiële gevolgen onzeker.

• Een risico bestaat dat vraag naar duurdere zorg toeneemt, waar gemeenten ook verplicht zijn hierin te voorzien. • Relatief hogere uitvoeringslasten door mogelijke inkomens- en vermogensbeoordelingen. • Grotere druk op mantelzorgers en het lokaal team. • Er is nog geen duidelijkheid of we volledig gecompenseerd worden voor de extra uitvoerings- en overgangskosten. Beheersmaatregelen: In beide scenario’s worden de omvang van de doelgroep en de uitvoerbaarheid in beeld gebracht. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 141 11. Veiligheidssituatie De Omval Risicobedrag: € 100.000 - € 125.000 Nadere omschrijving risico: Sinds medio 2025 is sprake van een structureel verhoogd aantal incidenten in en rondom De Omval, waaronder jongerenoverlast, overlast door terugkerende bezoekers, dak- en thuisloze personen en verwarde personen. Omdat de dagelijkse bezetting grotendeels bestaat uit vrijwilligers, wordt momenteel professionele beveiliging ingezet om de veiligheid van bezoekers, vrijwilligers en medewerkers te waarborgen. De huidige kosten voor deze beveiligingsinzet bedragen € 100.000 - € 125.000 per jaar. Hoewel wordt gewerkt aan alternatieve oplossingen en preventieve maatregelen, is op dit moment nog onzeker in hoeverre deze voldoende effect hebben om de beveiligingsinzet af te bouwen.

Indien geen structurele oplossing wordt gevonden, bestaat het risico dat deze kosten ook de komende jaren noodzakelijk blijven en verder kunnen oplopen. Beheersmaatregelen: We zetten in op een gezamenlijke aanpak met De Omval, OBA, politie, OOV, boa’s, straatcoaches en jongerenwerk om overlast te voorkomen en de veiligheid te vergroten. Daarnaast onderzoeken we aanvullende organisatorische en technische maatregelen om de veiligheidsproblematiek te verminderen en de noodzaak voor beveiliging waar mogelijk te beperken. 12. Beheer Diemerbos Risicobedrag: € 110.000 Nadere omschrijving risico: Het college heeft een brief van de directie van Staatsbosbeheer ontvangen waarin zij aangeeft dat zij vanaf 2026 te maken heeft met een tekort van € 780.000 per jaar voor het beheer van het Diemerbos. De afgelopen jaren hebben er al diverse gesprekken en onderzoeken plaatsgevonden over de problemen rondom de beheerfinanciering van onder andere het Diemerbos. Deze hebben helaas nog niet geleid tot een structurele oplossing. Wel is voor de jaren 2026 en 2027 met de partners gemeente Amsterdam en provincie Noord-Holland voor een tijdelijke overbrugging gezorgd op minimaal beheerniveau. De als garantstelling structureel in de begroting opgenomen € 63.000 is toereikend voor deze tijdelijke overbrugging.

In deze jaren wordt hard gewerkt aan een structurele oplossing voor het beheer van het Diemerbos vanaf 2028. Afhankelijk van welke partijen meefinancieren en hoeveel partijen bijdragen, kan de bijdrage van Diemen oplopen tot een veelvoud van wat we nu begroot hebben. Beheersmaatregelen: In eerste instantie inzet op (bestuurlijk) overleg om zoveel mogelijk partijen mee te laten financieren. 13. Armoede en schulden (NIEUW) Risicobedrag € 100.000 Nadere omschrijving risico: Binnen het sociaal domein blijft de inzet van Diemen gericht op het voorkomen en beperken van armoede en problematische schulden. Ondersteuning richt zich op het stabiliseren van de financiële situatie en het voorkomen van escalatie van schulden. Gemeenten zijn vanuit de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verplicht tijdig passende ondersteuning te bieden Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 142 problematische schulden zoveel mogelijk te voorkomen. Er zijn enkele risico's die momenteel aan de orde zijn: • Landelijk zijn in 2026 incidenteel middelen beschikbaar gesteld (voor Diemen circa € 22.992). Deze middelen zijn tijdelijk en bieden geen structurele dekking. • Er sprake van een stijging van het aantal ondernemers dat ondersteuning nodig heeft bij schulden.

Dit leidt tot oplopende kosten en onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de uitgaven • Onzekerheid over de omvang en ontwikkeling van toekomstige hulpvragen met mogelijk als gevolg een toename van ondersteuningsbehoefte door stijgende kosten van levensonderhoud. Beheersmaatregelen: • We zetten nog meer in op vroegsignalering en preventie door informatievoorziening en educatie. • Omdat schulden vaak samenhangen andere problemen rondom zorg, werk, opvoeding of wonen zetten we in op integrale ondersteuning. Hiervoor wordt specifiek een aanpak voor jongeren. • Het actief monitoren op instroom maar ook op resultaat en terugval. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 143 Nog niet te kwantificeren risico's 14. Rente Nadere omschrijving risico: In 2022 is de rente gaan stijgen. Waar voorheen de lage (zelfs negatieve) rentestand interessant was om kortlopend geld te lenen is de rente de afgelopen jaren gestegen tot bijna 4%. Dit geldt vooral voor de rente van langlopende leningen. Effect daarvan is dat niet alleen onze werkelijk te betalen rente voor leningen oploopt maar ook onze interne verrekenrente. Deze interen rente gebruiken we bij het doorrekenen van de grondexploitaties. De kans op minder winst / verlieslatende exploitaties is daardoor groter. Beheersmaatregelen: We kunnen niet sturen op het rentepercentage. Dat is het gevolg van wereldwijde ontwikkelingen.

De Nederlandse Bank stuurt de rente-ontwikkeling voor Nederland aan. Bij de financiering van de gemeente zijn er beheersmaatregelen om het risico te verspreiden. Er zijn verplichte maatregelen die zorgen dat de effecten van de rente geleidelijk in de begroting terecht komen. Dit wordt geregeld via de zogenoemde 'risiconorm'. De provincie heeft hierin een toezichthoudende taak. De maatregel komt erop neer dat in een bepaald jaar niet meer dan een genormeerd bedrag mag worden geherfinancierd. Daarnaast is sturing op rente mogelijk door te sturen op investeringen. Simpel gezegd hoeven we minder te financieren wanneer we minder investeren. Oftewel door investeringen uit te stellen zijn de rentekosten te beïnvloeden. In de praktijk werkt dit complexer omdat de vraag naar voorzieningen veelal voortkomt uit de groei van de gemeente. Evident is dat het sowieso duurder wordt om de toekomstige investeringen te financieren. 15. Fiscale wijzigingen Nadere omschrijving risico: Op 1 januari 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen van kracht geworden. Als gevolg hiervan zijn gemeenten vennootschapsbelastingplichtig indien en voor zover een onderneming wordt gedreven. Met name 'winstgevende' grondexploitaties vormen hierbij een financieel risico.

De gemeente Diemen heeft al haar activiteiten voor de vennootschapsbelasting beoordeeld op basis van de relevante ondernemerscriteria. Op basis van deze beoordeling heeft de gemeente Diemen het standpunt ingenomen dat er geen sprake is van vennootschapsbelastingplichtige activiteiten. De Belastingdienst heeft inmiddels een standpunt ingenomen en aangegeven waar het vermoeden bestaat van belastingplichtige activiteiten. Dit zijn de volgende activiteiten: • het ophalen van bedrijfsafval; • de verkoop van reststoffen voortkomend uit de activiteit inzameling van huishoudelijk afval (hierover loopt overleg met de Nederlandse Vereniging van Reinigingsdiensten). De impact van de tussenkomst van een tussenschakel, zoals bijvoorbeeld Rova, is eveneens onderwerp van gesprek; • het geven van gelegenheid van reclame-uitingen voortvloeiend uit privaatrechtelijke (concessie) overeenkomsten; • de uitgifte van leningen. Onze (externe) fiscale adviseur heeft voor Diemen onderzocht of bovenstaande activiteiten leiden tot een belastingplicht. Het blijkt dat met name de concessieovereenkomsten voor de uiting van reclame voor Diemen relevant is. Ondanks dat wij het op voorhand niet eens zijn Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 144 met de aanslagoplegging doen we vanaf 2016 wel aangifte.

Dit om naheffingsrente (8%) uit te sluiten.De gemeente volgt de landelijke ontwikkeling nauwkeurig om te kunnen anticiperen op eventuele relevante ontwikkelingen. In de meerjarenprognose grondexploitaties wordt jaarlijks de vpb-positie van de grondexploitaties vastgelegd. • Vernieuwen convenant Horizontaal Toezicht Diemen heeft in 2026 met de Belastingdienst het convenant 'Horizontaal toezicht' verlengd. Dit houdt in dat de processen waar belastingafdracht een rol speelt goed zijn geborgd in de organisatie. Oftewel we moeten fiscaal in control zijn. In afstemming met Duo+ en de Belastingdienst stellen we jaarlijks een monitoringsrapportage op waarin we afspraken over mogelijke verbeterpunten en nieuwe ontwikkelingen vastleggen. De belangrijkste processen zijn de afdracht van btw, loonbelasting en vennootschapsbelasting. 16. Uitvoering Sociaal Medische Indicatie (SMI) Nadere omschrijving risico: De afgelopen jaren is zichtbaar geworden dat het gebruik van de regeling Sociaal Medische Indicatie (SMI) toeneemt. Daarnaast is de uitvoering van de regeling in 2025 overgegaan van de gemeente Amsterdam naar de gemeente Diemen. Deze overgang vraagt om een nieuwe inrichting van de uitvoering en actualisatie van de beleidsregels.

Tegelijkertijd nemen de kosten van de regeling toe als gevolg van stijgende tarieven voor kinderopvang en een zwaardere inzet van voorzieningen, zoals meer dagdelen opvang en langere plaatsingsduren. Beheersmaatregelen: Om beter te kunnen sturen op de uitvoering, de inhoudelijke afwegingen en de kosten van de regeling worden de beleidsregels voor de SMI herzien. De gemeente werkt hierbij samen met Kindermediair, specialist op het gebied van kinderopvangregelingen. Kindermediair ondersteunt zowel de uitvoering van de huidige regeling als de herinrichting van de uitvoering en de actualisatie van de beleidsregels. Daarnaast worden het gebruik van de regeling en de kostenontwikkeling periodiek gemonitord, zodat waar nodig tijdig kan worden bijgestuurd. 17. Aanbesteding doelgroepenvervoer (NIEUW) Nadere omschrijving risico: In augustus 2027 start het nieuwe contract voor het doelgroepenvervoer (leerlingenvervoer en Wmo vervoer). Als gevolg van stijgende brandstofprijzen, loonkosten en een toename van gebruikers wordt hier ook een stijging van kosten verwacht. We trachten de verwachte kostenverhoging zoveel mogelijk binnen de bestaande budgetten op te vangen. De definitieve financiële gevolgen zijn bekend na afronding van de aanbesteding.

Beheersmaatregelen: Om de financiële risico’s te beheersen, wordt ingezet op het benutten van schaalvoordelen en een aanbesteding die goed aansluit op de marktomstandigheden. Door de vervoersopdracht te combineren, wordt de uitvoering efficiënter georganiseerd en wordt de verwachte kostenstijging zoveel mogelijk beperkt. Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 145 18. Uitvoering taaleis binnen de Participatiewet (NIEUW) Nadere omschrijving risico: In 2027 wordt de taaleis (art. 18b Pw) ingrijpend aangepast. Uit een recente evaluatie blijkt dat veel gemeenten de taaleis niet effectief vinden en dat sprake is van hoge uitvoeringslasten en beperkte ruimte voor maatwerk. Daarom wordt er vanuit het Rijk een verbeterplan opgesteld. De uitvoering van de taaleis is niet vrijblijvend. Als gemeenten weigeren de taaleis uit te voeren, zal het Rijk ingrijpen. Dit kan leiden tot een aanwijzing en uiteindelijk tot een korting op het budget voor BUIG. Er komen geen extra middelen voor taalonderwijs; gemeenten moeten dit binnen bestaande budgetten organiseren. Voor de aanpassingen is een wetswijziging nodig, die naar verwachting in de tweede helft van 2027 wordt ingediend. Beheersmaatregelen: We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten en zullen waar mogelijk bestaand aanbod en bestaande budgetten benutten om aan de taaleis te voldoen.

Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 146 Berekening weerstandscapaciteit Onderstaand de berekening van de structurele en incidentele weerstandscapaciteit. De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit lichten we onder de tabel afzonderlijk toe. Weerstandscapaciteit | 1 januari 2027 Incidentele weerstandscapaciteit Algemene reserve | 35.368 Reserve Grondzaken | 17.568 Totaal incidentele weerstandscapaciteit | 52.936 Structurele weerstandscapaciteit Onbenutte belastingcapaciteit | 6.525 Stelpost onvoorzien | 60 Totaal structurele weerstandscapaciteit | 6.585 Totaal beschikbare weerstandscapaciteit | 59.521 Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de ruimte die nog mogelijk is voor een tariefsverhoging OZB voordat een gemeente toe kan treden als artikel 12-gemeente, mocht de gemeente de eigen financiële huishouding niet meer rondkrijgen en een beroep moeten doen op extra gelden. Een gemeente wordt dan als het ware onder curatele gesteld. Op basis van het landelijke gemiddelde OZB-percentage van de WOZ-waarde is het percentage van de WOZ- waarde voor toelating tot artikel 12 van de Financiële verhoudingswet voor het jaar 2027 vastgesteld op 0,1595%.

Onbenutte belastingcapaciteit | WOZ-waarde | Tarief begroot | Tarief | Verschil | Onbenut Begroot 2027 | 2027 Diemen | Artikel 12 | tarieven Woningen - eigenaren | 8.939.420.000 | 0,0630% | 0,1595% | 0,0965% | 8.630.395 Niet-woningen - eigenaar | 1.053.870.000 | 0,2737% | 0,1595% | -0,1142% | -1.203.805 Niet-woningen - gebruiker | 895.790.000 | 0,2601% | 0,1595% | -0,1006% | -901.170 Totaal onbenutte belastingcapaciteit | 6.525.420 Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen | Pagina 147 Weerstandsratio Bij de weerstandsratio zetten we de geïnventariseerde risico's af tegen de aanwezige weerstandscapaciteit. In onderstaande tabel de berekening van de gewogen risicobedragen. Risicoprofiel begroting 2027 Volgnr. | Risico-omschrijving | Verwacht | Kans- | Gewogen (maximaal) | percentage | risico- risicobedrag | bedrag Incidentele risico's 1. | Harmoniehof | 670.000 | 50% | 335.000 2. | Holland Park | 540.000 | 50% | 270.000 3. | Plantage de Sniep | 500.000 | 30% | 150.000 4. | Buitenlust | 140.000 | 30% | 42.000 Totaal risicoprofiel Incidenteel | 1.850.000 | 797.000 Structurele risico's 5. | Uren- en overheadtoerekening naar projecten | 1.800.000 | 10% | 180.000 en investeringen 6. | Energieprijzen | 800.000 | 70% | 560.000 7. | Bundeling Uitkeringen inkomensvoorziening | 700.000 | 10% | 70.000 Gemeenten BUIG 8.

| Hervormingsagenda Jeugd en wet "Verbetering | 500.000 | 50% | 250.000 beschikbaarheid jeugdzorg" 9. | Regionale aanpak economische dakloosheid | 355.000 | 70% | 248.500 10. | Aanbesteding - Hulp bij het huishouden | 350.000 | 50% | 175.000 11. | Veiligheidssituatie De Omval | 125.000 | 90% | 112.500 12. | Beheer Diemerbos | 110.000 | 70% | 77.000 13. | Armoede en schulden | 100.000 | 50% | 50.000 Totaal risicoprofiel Structureel | 4.840.000 | 1.723.000 Berekening weerstandsratio De weerstandsratio wordt berekend voor de incidentele en structurele risico's. Aan de hand van de eerder genoemde gewogen risicobedragen en weerstandscapaciteit bepalen we hoe Diemen ervoor staat. Incidentele | Beschikbare weerstandscapaciteit | € 52.936 | = | 66,4 weerstandsratio = | Gewogen risicobedrag | € 797 Structurele | Beschikbare weerstandscapaciteit | € 6.585 | = | 3,8 weerstandsratio = | Gewogen risicobedrag | € 1.723 Conclusie • | De incidentele weerstandsratio blijft 'Uitstekend'. De incidentele weerstandsratio wordt voornamelijk beïnvloed door grondexploitaties. De snelle ontwikkelingen en de grote geldstromen die binnen de grondexploitaties omgaan, vormen een groot deel uit van de incidentele risico's. Om deze risico's op te vangen is een aparte reserve en voorziening Grondzaken ingesteld. • | De structurele weerstandsratio blijft 'Uitstekend'. De structurele weerstandsratio is verbeterd.

Desondanks is de verslechterende economische situatie in de wereld maar zeker ook in Nederland een aandachtspunt. Er moet veel geïnvesteerd worden in woningbouw en we willen graag de veiligheid en ons sociale karakter behouden. Het Rijk stelt slechts beperkt middelen beschikbaar voor de taken en uitdagingen die op de gemeenten afkomen. Dat houdt in dat we een veilig begrotingsbeleid Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen | Pagina 148 aanhouden. Dit houdt in dat we onze inkomsten en uitgaven zo plannen dat we onverwachte economische tegenvallers kunnen opvangen zonder direct te bezuinigen op vitale publieke voorzieningen. Kengetallen Kengetallen | Norm | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 <100%: 1. Netto Schuldquote | groen | 25% | 66% | 75% | 75% | 120% | 118% >130%: rood 2. Netto Schuldquote | <70%: groen gecorrigeerd voor alle | >100%: rood | 26% | 66% | 75% | 75% | 120% | 118% verstrekte leningen 3. Solvabiliteitsratio | >50%: groen | 42% | 38% | 38% | 35% | 36% | 37% < 30% rood 4. Grondexploitatie | Nvt | -11% | -11% | -11% | -14% | -14% | -14% 5. | >0,6%: Structurele exploitatieruimte groen | 4,9% | 0,36% | -1,1% | 1,0% | 0,6% | 0,2% < 0%:rood Landelijk 6. Belastingcapaciteit | gemiddelde | 106% | 102% | 102% | 102% | 102% | 102% 100% 1 + 2.

Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De nettoschuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De nettoschuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Nu kan er in een gemeente sprake zijn van het doorlenen, door weer aan andere partijen een lening te verstrekken, zoals aan sportclubs, culturele organisaties, etc. Om vervolgens inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen moet de schuldquote zowel inclusief als exclusief doorgeleende gelden worden weergegeven. Op deze manier ontstaan twee indicatoren. Deze indicatoren brengen in beeld in hoeverre de netto schulden zich verhouden tot de totale baten (inkomsten) van de gemeente. Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering de gemeente heeft aangetrokken om de activiteiten (investeringen) te financieren. Dit inzicht is uiteraard voor Diemen zelf van belang, maar het is ook verplicht deze kengetallen in begroting en rekening op te nemen. Samen met de andere vier financiële kengetallen geven ze een beeld van de financiële situatie van de gemeente. De netto schuldquote wordt volgens een vaste formule berekend: De netto schuldquote = (A+B+C-D-E-F-G) / H x 100% • | A Vaste schulden (cf. art. 46 BBV) • | B Netto vlottende schuld (cf. art.

48 BBV) • | C Overlopende passiva (cf. art. 49 BBV) • | D Financiële activa (cf. art. 36 lid d, e en f) • | E Uitzettingen < 1 jaar (cf. art. 39 BBV) • | F Liquide middelen (cf art. 40 BBV) • | G Overlopende activa (cf. art. 40a BBV) • | H Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus exclusief mutaties reserves)) Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen | Pagina 149 De wijze waarop de netto schuldquote gecorrigeerd voor de doorgeleende gelden wordt berekend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien verstande dat bij de financiële activa ook alle verstrekte leningen worden opgenomen. In de tabel is een verslechtering van de netto schuldquote te zien. Oorzaak hiervan is dat we geld moeten lenen voor nieuwe investeringen. Vanuit de grondexploitaties zijn er de komende jaren geen grote opbrengsten te verwachten die we voor de financiering in kunnen zetten. 3. Solvabiliteitsratio De solvabiliteit geeft een beeld van de mate waarin een gemeente zijn bezittingen financiert met eigen of vreemd vermogen. Voor het vergelijk met andere gemeenten heeft deze maatstaf beperkingen. Het kan zijn dat een gemeente activa huurt, terwijl een andere gemeente activa in eigen bezit heeft. Daardoor verschillen de balansen van gemeenten aanzienlijk, terwijl de risico’s van beide instellingen elkaar weinig ontlopen. 4.

Grondexploitatie De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploitaties een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale (geraamde) baten van de gemeente. Het is belangrijk om te kunnen beoordelen of er een reële verwachting is of de grondexploitaties kunnen bijdragen aan de verlaging van de schuld. Staat de grond tegen een te hoge waarde op de balans en moet die worden afgewaardeerd dan leidt dit tot een lager eigen vermogen (en dus ook tot een lagere solvabiliteitsratio). De negatieve waarde is het gevolg van de gunstige aanbesteding van Holland Park West. 5. Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het van belang te kijken naar de structurele baten en lasten. Dit kengetal geeft aan welke ruimte de gemeente heeft om eigen lasten te dragen. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. 6. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in Diemen zich verhoudt ten opzichte het landelijke gemiddelde. Op basis van de gemiddelde WOZ-waarden worden de lokale lasten (OZB, afvalstoffenheffing en rioolrecht) vergeleken met het landelijke gemiddelde.

Paragrafen: Risico's en weerstandsvermogen Pagina 150 Bedrijfsvoering Organisatieontwikkeling Onze organisatie is volop in ontwikkeling. Diemen groeit, de maatschappelijke opgaven worden groter en complexer en ook intern verandert er veel. Dat vraagt om een organisatie die duidelijk richting geeft, goed samenwerkt en tegelijk vasthoudt aan wat Diemen sterk maakt: betrokkenheid, korte lijnen, vakmanschap en echte aandacht voor inwoners, bestuur en collega’s. Het verbouwde gemeentehuis geeft ons prachtige werkplekken waar we elkaar ontmoeten en goed samenwerken. Vanuit die basis werken we verder aan een organisatie die past bij Diemen: een zelfstandige gemeente, financieel gezond en steeds in de nabijheid van onze inwoners. Toekomstvast organiseren Daarom gaan we samen met teamleiders en medewerkers kijken hoe we ons werk ook in de toekomst goed organiseren. In het fysieke domein betekent dit dat we onderzoeken hoe teams die veel met elkaar samenwerken elkaar nog beter kunnen versterken op grote thema's als de energie- en warmtetransitie, maatschappelijk vastgoed en bouwprojecten of veiligheid. In het sociaal domein sluiten we aan bij ontwikkelingen zoals Stevige lokale teams. Daarbij gaat het niet alleen over structuren en processen, maar vooral over de vraag hoe we onze maatschappelijke opgaven zo goed mogelijk kunnen uitvoeren. We doen dat stap voor stap.

Niet door te veranderen om het veranderen, maar door te bouwen aan een organisatie die klaar is voor de toekomst én die behoudt wat Diemen bijzonder maakt. Inclusief werkgeverschap In 2027 richten we ons binnen het thema diversiteit, inclusie en antidiscriminatie nadrukkelijk op de eigen organisatie. Diemen is een veelzijdig dorp, met inwoners met uiteenlopende achtergronden, nationaliteiten en levenservaringen. Die diversiteit zien we nog niet vanzelfsprekend terug in onze medewerkers. Daarom werken we conform ons beleidskader Herijking Diemen Divers en Inclusief 2024 en het gezamenlijk vastgestelde arbeidsmarktbeleid met de DUO-organisaties, verder aan inclusief werkgeverschap en een organisatie waarin medewerkers zich veilig, gezien en gewaardeerd voelen. Ons doel is daarbij niet cijfermatig. Het gaat vooral om bewustwording, voorbeeldgedrag en het op gang brengen van een blijvende beweging in de organisatie. Dat betekent dat we soms iemand aanstellen die, gegeven de functievereisten, niet aan alles kan voldoen vanwege bijvoorbeeld een beperking. Dit betekent soms aangepast werk en vraagt om een flexibele houding van teamleiders en teamgenoten. We willen inclusieve uitgangspunten beter verankeren in onze manier van werken, werven, selecteren, leidinggeven en samenwerken.

De directie is verantwoordelijk voor deze ontwikkeling; de uitvoering ligt grotendeels bij de beleidsmedewerker diversiteit en inclusie en P&O. Zo versterken we onze voorbeeldrol als gemeentelijke organisatie en kunnen we de Diemense samenleving beter dienen. Paragrafen: Bedrijfsvoering Pagina 151 Samenwerking Duo+ In 2027 staat de Evaluatie van de GR Duo+ op de agenda. Dit is een gezamenlijke aanpak van drie gemeenten en Duo+. Daarnaast gaat Duo+ zelf aan de slag met de doorontwikkeling van de organisatie om te kunnen blijven voldoen aan de eisen van de drie gemeenten als opdrachtgever en om een toekomstbestendige en wendbare organisatie te zijn. Het doorontwikkelplan ziet op drie prioriteiten: strategische personeelsplanning en duurzame inzetbaarheid, innovatie en digitalisering en organisatie-inrichting, met name op het gebied van heldere verantwoordelijkheden en effectieve besluitvorming. Hier is in 2026 al een begin mee gemaakt. Diemen stuurt aan op optimalisatie en verbetering van werkprocessen, aanscherping van de overlegstructuur en het versterken van opdrachtgeverschap-opdrachtnemerschap. Inkoop en Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven Inkopen (MVOI) Binnen Duo+ is er één inkoopcoördinator actief voor alle vier de organisaties waarbij er tevens ondersteuning is vanuit met Stichting RIJK.

De inkoopcoördinator zorgt er voor de inkoopvragen worden opgepakt door snel praktisch advies. Daarnaast wordt gedurende het jaar de aanbestedingskalender gemonitord op de voortgang van inkooptrajecten en geactualiseerd met nieuwe aanbestedingen. Door advisering, ondersteuning en coördinatie van inkooptrajecten draagt de functie bij rechtmatige en doelmatige uitvoering van de gemeentelijke inkoop- en aanbestedingen. Dit gebeurt ook in nauwe samenwerking met Stichting RIJK. Ook verbeteren we de organisatie-inrichting van inkoop en contractmanagement (inclusief contractregistratie). Voor Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) worden in 2027 verdere stappen gezet in het structureel verankeren van MVOI binnen de inkoopprocessen. Door MVOI integraal op te nemen in de inkoopkalender worden inkopende teams tijdig ondersteunt, zodat zij vanaf de start van een aanbesteding kunnen sturen op het realiseren van gemeentelijke ambities op het gebied van duurzaamheid, circulariteit en sociale meerwaarde. Daarmee wordt er gewerkt aan de MVOI-ambities vanuit de in 2026 opgestelde MVOI-actieplannen 2026-2030. Dit ondersteuningsaanbod wordt verder uitgebreid in 2027. Daarnaast wordt onderzocht hoe het inzicht verder vergroot kan worden in de toepassing en effecten van MVOI door o.a. monitoring verder in te richten.

Verbijzonderde interne controle (VIC) Het eerste en tweede kwartaal van 2027 ligt de focus op het uitvoeren van de interne controlewerkzaamheden, ook ten behoeve van de jaarrekeningcontrole 2026. Na de jaarrekeningcontrole 2026 in het tweede kwartaal van 2027 ligt de focus op het actualiseren van de interne controleplannen 2027 voor Duo+ en de DUO-gemeenten en waar gedurende het jaar invulling aan wordt gegeven. Daarbij wordt ook gekeken naar aandachtspunten vanuit (1) de bevindingen uit de interne controles van 2026 en (2) opmerkingen vanuit de accountant bij de jaarrekeningcontrole 2026. De VIC voert voor alle DUO-gemeenten en Duo+ nog grotendeels de interne controlewerkzaamheden uit. In deze gevallen functioneert de VIC als tweedelijns controle, terwijl de voorkeur uitgaat naar een derdelijns controle. Door de interne controle binnen de lijn te beleggen, verschuift de rol van de VIC naar de gewenste derde lijn. Dit betekent dat de proceseigenaren, samen met de teams en afdelingen, zelf verantwoordelijk worden voor de uitvoering van de interne controles. Het VIC-team controleert vervolgens of deze interne controles correct worden uitgevoerd. Hiermee wordt de interne beheersing verder versterkt.

Voor de processen die nog niet binnen de lijn vallen, zullen de DUO-gemeenten Paragrafen: Bedrijfsvoering Pagina 152 afspraken moeten maken om dit gezamenlijk vorm te geven en in 2027 te realiseren. Om de interne controle goed in de lijn te beleggen zal er vanuit het VIC team ondersteuning worden geboden om dit te borgen. Eind 2027 zullen meer interne controles in de lijn worden uitgevoerd die kwalitatief goed van aard zijn en tijdig kunnen worden aangeleverd aan zowel de interne organisatie, als de VIC en de accountant. Informatisering & Automatisering Beoogd wordt om in 2027 de samenvoeging van het de Servicedesk en I&A te voltooien, om vanaf daar een meer integrale dienstverlening aan te kunnen bieden. De gezamenlijke teams zetten daarbij in op: • Overzichtelijke Service Niveau Overeenkomsten met alle partners • Snellere afhandeling van meldingen • Voorspelbare bereikbaarheid van ondersteuning tijdens het dienstverleningsvenster Het nieuwe team I&A na de samenvoeging richt zich, in overleg met de partners, op: • Verdere doorontwikkeling m.b.t.

de veiligheid en betrouwbaarheid van onze technische infrastructuur • Technische projectleiding bij organisatieprojecten • Hoogwaardig functioneel beheer van het applicatielandschap • Een holistische aanpak van service aan de partnerorganisaties • Ondersteuning in kennis en advies bij informatiekundige onderwerpen De voorziene grote projecten zijn de ondersteuning bij veiligheid en weerbaarheidsprojecten (NIS2) van de partnerorganisaties en de doorontwikkeling Duo+. Informatieveiligheid De nieuwe Nederlandse Cyberbeveiligingswet, die de Europese NIS2-richtlijn implementeert, treedt definitief in werking op 15 augustus 2026 zonder overgangsperiode. De verantwoording gaat in per 2027. In 2026 is daarom gestart met de start van een Information Security Management System (ISMS), waarmee risicobeoordelingen, risicoregister, beheersmaatregelen en voortgangsbewaking structureel worden vastgelegd en geborgd. Met de integrale aanpak van informatieveiligheid kunnen uitdagingen meer structureel benaderd worden. Aansturing vindt plaats via de Plan-Do-Check-Act (PDCA)-cyclus en een jaarplan. Hiermee wordt niet alleen invulling gegeven aan de wettelijke plicht tot procesmatige en aantoonbare verbetering van informatieveiligheid, volgens de eisen uit BIO2, AVG maar ook aan toekomstige toezichtkaders zoals vastgesteld in de Cybersecuritywet (NIS2‑implementatie).

In 2027 zal hier nadere invulling aan worden gegeven. Informatieveiligheid is een randvoorwaarde voor betrouwbare gemeentelijke dienstverlening. Gemeentelijke processen, dienstverlening en samenwerkingsverbanden zijn sterk afhankelijk van digitale systemen. Inwoners, ondernemers en partners moeten erop kunnen vertrouwen dat de gemeente zorgvuldig omgaat met gegevens en dat de dienstverlening ook bij digitale verstoringen zoveel mogelijk doorgaat. Door toenemende cyberdreigingen is informatieveiligheid niet alleen een technisch onderwerp, maar ook een bestuurlijke en organisatorische opgave binnen de bedrijfsvoering. Ontwikkelingen richting 2027 Het strategisch informatieveiligheidsbeleid van Diemen is in mei 2025 geactualiseerd vastgesteld. De komende jaren wordt het landelijke normenkader doorontwikkeld van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) naar BIO2, in aansluiting op de Europese NIS2-richtlijn en de Nederlandse Cyberbeveiligingswet. Gemeenten vallen onder deze wet als essentiële entiteit. Daarmee krijgen zij te maken met verplichtingen rond Paragrafen: Bedrijfsvoering Pagina 153 risicobeheersing, registratie, incidentmelding, ketenverantwoordelijkheid en aantoonbare sturing op digitale weerbaarheid. Voor Diemen betekent dit dat informatieveiligheid structureel onderdeel moet zijn van sturing, besluitvorming en verantwoording.

De gemeente moet doorlopend inzicht hebben in digitale risico’s, genomen maatregelen en de werking daarvan. Het bestaande proces voor de verantwoording van ENSIA wordt naar verwachting uitgebreid. De nadruk verschuift naar risicogestuurd werken, aantoonbaar in control zijn en continu verbeteren. Dat vraagt om een goed werkend Information Security Management System (ISMS), heldere rollen en verantwoordelijkheden, periodieke rapportages, bestuurlijke aandacht en oefening met digitale crisissituaties. Het college heeft hierin een expliciete bestuurlijke verantwoordelijkheid. Het college stelt de kaders vast, ziet toe op de beheersing van digitale risico’s, keurt passende maatregelen goed en zorgt dat informatieveiligheid wordt meegewogen bij prioriteiten, middelen en continuïteit van de dienstverlening. Ook wanneer taken zijn belegd bij de ambtelijke organisatie, leveranciers of samenwerkingspartners, blijft het college bestuurlijk verantwoordelijk voor de borging van digitale weerbaarheid. Inzet in 2027 In 2027 richt de inzet zich op het verder borgen van de Cyberbeveiligingswet en BIO2 in de gemeentelijke organisatie. We versterken risicomanagement, onderhouden het ISMS, actualiseren kritieke processen en continuïteitsmaatregelen, verbeteren incidentrespons en crisisvoorbereiding en vergroten het bewustzijn bij bestuur, management en medewerkers.

Daarbij gaat het naast techniek ook om menselijk handelen, procesinrichting en samenwerking. Voor de raad is vooral van belang dat informatieveiligheid een structurele bedrijfsvoeringsopgave is. Het gaat niet om een eenmalige investering, maar om blijvende aandacht, capaciteit en middelen om de gemeentelijke dienstverlening veilig, betrouwbaar en weerbaar te houden. De raad wordt hierover geïnformeerd via de reguliere planning- en controlcyclus en, waar nodig, bij relevante ontwikkelingen of incidenten. Overhead Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor welke kosten tot de overhead gerekend moeten worden. Onderstaand een overzicht van de bedrijfsvoeringskosten (overhead) in de begroting 2027.

Soort kosten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Bijdrage Duo+ (gemeenschappelijke regeling) | -8.880 | -8.845 | -8.945 | -9.045 Bijdrage Inkoopbureau Stichting Rijk | -175 | -175 | -175 | -175 Directie en bestuursadvisering/-ondersteuning | -1.134 | -1.104 | -1.104 | -1.104 Leidinggeven | -2.206 | -2.176 | -2.141 | -2.111 Ondernemingsraad | -74 | -74 | -74 | -74 Communicatie | -825 | -785 | -785 | -785 Financiën | -50 | -50 | -50 | -50 Juridische zaken | -603 | -603 | -603 | -603 Personeel & Organisatie | -168 | -168 | -168 | -168 Informatisering & Automatisering | -25 | -25 | -25 | -25 Interne dienstverlening | -52 | -52 | -52 | -52 Facilitair | -898 | -898 | -896 | -894 Paragrafen: Bedrijfsvoering | Pagina 154 Soort kosten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vervoermiddelen | -216 | -216 | -200 | -200 Huisvesting | -1.772 | -1.805 | -1.732 | -1.746 Overige kosten bedrijfsvoering | 83 | 33 | 12 | -13 Verrekening overhead met grondexploitaties en tarieven | -814 | -814 | -816 | -816 Totaal overhead | -17.808 | -17.756 | -17.753 | -17.860 Voor Diemen bestaan de bedrijfsvoeringskosten (overhead) voor het grootste deel uit de bijdrage aan Duo+. Duo+ voert immers bijna al onze bedrijfsvoeringstaken uit. Als indicator zetten we de totale overheadkosten als verhoudingspercentage af tegen de totale salariskosten van de vakafdelingen. Zie hieronder de salariskosten per vakafdeling.

Team | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Team Administratie Sociaal Domein | -1.001 | -1.001 | -1.001 | -1.001 Team Sociaal Team Diemen | -1.173 | -1.173 | -1.173 | -1.173 Team Burgerzaken en Klant Contact Centrum | -2.028 | -2.028 | -2.028 | -2.028 Team Gebouwen en Facilitaire zaken | -1.018 | -1.018 | -1.018 | -1.018 Team Handhaving | -1.442 | -1.442 | -1.442 | -1.442 Team Infra | -1.882 | -1.882 | -1.882 | -1.882 Team Projecten | -1.085 | -1.085 | -1.085 | -1.085 Team Ruimtelijk Beleid | -2.450 | -2.450 | -2.450 | -2.450 Team Samenleving beleid | -2.184 | -2.184 | -2.184 | -2.184 Team Sportbedrijf | -1.197 | -1.197 | -1.197 | -1.197 Team Sociale Zaken | -2.033 | -2.033 | -2.033 | -2.033 Team Openbare Orde en Veiligheid en Vergunningen | -2.333 | -2.239 | -2.239 | -2.239 Team Wijkbeheer | -1.998 | -1.998 | -1.998 | -1.998 Team Wet Maatschappelijke Ondersteuning | -1.828 | -1.828 | -1.828 | -1.828 Team Communicatie | -1.072 | -1.072 | -1.072 | -1.072 Totaal salariskosten vakafdelingen | -24.724 | -24.630 | -24.630 | -24.630 In de begroting rekenen we salariskosten naar producten (beleidstaken) toe. Wanneer deze producten onderdeel zijn van een kostendekkend tarief, een grondexploitatie of een investering dan rekenen we ook bedrijfsvoeringskosten (overhead) toe.

Verhoging van het overheadpercentage levert voordeel op voor het begrotingssaldo en nadeel voor de hoogte van tarieven en de resultaten van grondexploitaties. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Overhead uitgedrukt in percentage van | 72% | 72% | 72% | 73% salariskosten vakafdelingen In 2024 hebben we op basis van gewijzigde financiële perspectief de toerekening van overhead verhoogd naar 80%. Inmiddels blijkt de werkelijke overhead de laatste jaren lager (in 2024 77% en in 2025 69%). Dit heeft ertoe geleid dat we in 2027 het overheadpercentage hebben aangepast naar 70%. Dit heeft een voordelig effect op de kostendekkendheid van tarieven en de resultaten van grondexploitaties. Voor het meerjarenperspectief heeft dit een negatief effect van € 285.000.

Paragrafen: Bedrijfsvoering | Pagina 155 Indicatoren Indicatie van het behaalde | Nul meting | Rekening | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 resultaat door te kijken naar | 2025 Arbeidsverzuim | 4% | 8,7% | 7,5% | 6,0% | 5,0% | 5,0% | 5,0% Personeelsverloop | 7% | 9% | 15% | 15% | 15% | 15% | 15% Aantal vacatures | 15 | 61 | 35 | 35 | 35 | 35 | 35 % facturen betaald binnen 30 dagen | 65% | 83% | 95% | 95% | 95% | 95% | 95% Aantal fte formatie per 1.000 inwoners (verplicht) | 7,0 | 8,4 | 8,6 | 8,5 | 8,6 | 8,6 | 8,7 Aantal fte bezetting per 1.000 inwoners (verplicht) | 6,7 | 7,8 | 7,5 | 8,0 | 8,1 | 8,2 | 8,3 Rechtmatigheidsverantwoording Goedkeuringstolerantie en rapportagegrens In de financiële verordening is vastgelegd dat de raad in de kadernota de goedkeuringstolerantie en rapportagegrens voor rechtmatigheid vastlegt. In de jaarstukken vindt op basis van deze tolerantie en rapportagegrens de verantwoording plaats. Het wetgevingstraject rondom de rechtmatigheidsverantwoording is voor gemeenten afgerond op 21 maart 2025. Naar aanleiding van de afgeronde wijzigingen in het BBV wijzigt vanaf boekjaar 2025 het maximum van de door de raad vastgestelde verantwoordingen naar 2% (was 3%). De omvangsbasis van de verantwoordingsgrens wijzigt naar de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://diemen.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/315797db-1af7-42fc-8fe2-ca0c1830564e?agendaItemId=ed8514d1-9a34-467c-95b1-2c0d24141cc3