Notulen raad 13 november 2025

17

De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Maar toch, al die druppels worden toch één grote pan met water. Dus kijk, het gaat nu over de OZB maar dan hebben we het over het afval, dan komen er ook weer belastingen die verhoogd worden van het Rijk. Dus je kunt het niet elke keer blijven doen en ik draag mijn steentje bij om hier aandacht te vragen voor die grote schouders die misschien het meeste geld hebben maar je kunt niet elke keer dat op die schouders blijven leggen. Mevrouw MUIJS: Voorzitter, ik hoor de heer Dijksman zeggen dat het belangrijk is om na te denken en keuzes te maken en dan vind ik het wel heel jammer om te constateren dat de VVD die zegt we zijn een financieel verantwoordelijke partij, we willen graag dat de begroting sluit eigenlijk zegt van nou we willen wel minder geld binnenhalen maar zelfs niet komt met keuzes om dat geld dan ook daadwerkelijk te kunnen dekken. Dus dat vind ik heel jammer. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Ik wil zeggen, het is toch een soort sneak preview maar we hebben ons programma en binnenkort zal het duidelijk worden waar wij die keuzes in maken en ik heb een paar weken geleden wat voorbeelden genoemd en ik heb geen behoefte om die voorbeelden nu nog een keer te noemen. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter.

Meneer Dijksman u zegt we kunnen niet eeuwig die sterkste schouders blijven belasten maar die sterkste schouders worden ook steeds groter. Volgens mij worden de sterkste schouders steeds groter en worden de mensen die het moeilijk hebben er niet beter op en krijgen die het alleen maar moeilijker. Dus we kunnen dat geld echt het beste weghalen bij de mensen met de sterkste schouders die steeds sterker worden. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. We hebben veel punten natuurlijk al wel besproken maar ik wil het toch nog wel even hebben over de armoedebestrijding. We hebben inmiddels een ruimhartig pakket aan regelingen, dat heb ik net ook gezegd. Ik heb ook al gezegd dat de armoede gelukkig afneemt. Wat ons betreft hoeft de gemeente dus niet meer aan armoedebestrijding te doen en hoeft daar ook niet uit de algemene middelen, dus meer geld naar armoedebestrijding behalve dan bijvoorbeeld schuldhulpverlening of meer richting werk mensen begeleiden. Wat ons betreft is het ook belangrijk dat als je steeds meer geld geeft aan mensen met een laag inkomen, dat de armoedeval ook groter wordt. Juist de mensen in de middengroepen, die betalen ook al die belastingen, die hebben ook schouders die dat moeten betalen maar die zien wel dat het dus naar mensen met een laag inkomen toegaat. En dat verschil wordt te groot. Daar maken wij ons zorgen over.

We hadden nog wel een vraag aan de wethouder over armoedebeleid want er is een toezegging, er zou in het kader van de herijking van het armoedebeleid nog gekeken worden naar de impact van ons armoedebeleid op de armoedeval en wat is hier de status van en is er al een tipje van de sluier opgelicht? Dus dat is een vraag die wij stellen aan de wethouder. We hebben het in de informatieve raad ook een tijd gehad over de ondersteuning aan asielzoekers richting werk. In de begroting zien we vooral inzet op de voorbereiding van het asielzoekerscentrum en wat de VVD betreft moet er ook aandacht zijn op het begeleiden van deze mensen naar werk. Omdat asielzoekers pas in 2027 in Diemen worden opgevangen waarschijnlijk, want dan gaan we natuurlijk in december over de vergunningsaanvraag met elkaar over in gesprek, hebben wij gedacht en we hadden dus eigenlijk wel een amendement in voorbereiding om statushouders te begeleiden. Dat zijn exasielzoekers die vroeger asielzoekers waren en nu in Nederland kunnen blijven en inwoners zijn van Diemen. Vaak wel problemen hebben en dat zie je over het algemeen in ieder geval bij statushouders dat ze in de eerste jaren echt wel moeite hebben om aan het werk te raken. Dus wij hadden gedacht, misschien is het wel fijn om daar wat extra ondersteuning aan te gaan bieden.

En daar hadden we ook technische vragen over gesteld maar daar hebben we geen antwoord op dit moment voor gekregen omdat die cijfers nog niet bekend 18

zijn. We zijn wel verbaasd over de reactie van het college dat dit geen technische vragen zouden zijn. Dus we horen wel graag van de wethouder waarom het opvragen van cijfers geen technische vragen zou zijn. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. Ik denk dat ik de heer Dijksman gerust kan stellen want op het moment dat een statushouder in Diemen woont, dan is hij gewoon een inwoner van Diemen. Als hij geen inkomsten heeft uit werk, wat natuurlijk niet voor iedereen geldt maar stel dat het zo is, dan heeft hij recht op bijstand. En gelukkig hebben wij in Diemen, begeleiden we mensen uit de bijstand naar werk, dus ook de statushouders. Dus ik ben het helemaal met u eens dat het ontzettend goed is voor iedereen in de bijstand die er ook maar enigszins toe in staat is om aan het werk te gaan. Maar dat doen we dus al voor iedereen, dus ook voor statushouders. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Dat weet ik ook dat dat zo is. Dus goed om dat uitgelegd te krijgen. Het is wel zo dat statushouders vaak wat meer last hebben, zowel diploma's die niet geldig zijn, taalachterstanden. Daar wordt ook op ingezet, dat weten wij ook en daarom hadden we ook vragen gesteld hoeveel zijn er, wat zijn de problemen of misschien zijn er geen problemen. We hebben ook de wethouder gehoord vorige keer die aangaf dat de groep mensen die nu nog een uitkering hebben een moeilijke groep is om uit de uitkering te raken.

Dus wij dachten misschien kunnen we daar wat meer gaan inzetten. Dus het budget wat we nu inzetten voor de armoedebestrijding bijvoorbeeld zouden we bijvoorbeeld een deel daarvan kunnen inzetten voor meerdere integratieadviseurs voor statushouders en dan heb je een soort groep van mensen die deze groep extra helpt misschien, die dat nodig heeft en het zou misschien ook een goede basis kunnen zijn voor als op het moment dat er asielzoekers zijn in Diemen, bijvoorbeeld volgend jaar, dat we dan meteen ook aan de slag kunnen gaan met deze groep. Dus dat was eigenlijk een beetje het idee van ons amendement dat we wilden indienen maar goed, dat gaan we nu niet doen maar dat kunnen we de volgende keer wel gaan doen als we dan de schriftelijke vragen hebben gesteld en daar antwoord op hebben gekregen maar goed, dat is dan nu te vroeg voor. Want misschien is het ook helemaal geen probleem maar het zou misschien een heel groot probleem kunnen zijn en dan willen we daar graag constructief over meedenken. De heer PRINS: Voorzitter. Als het dan misschien helemaal geen probleem is, wilt u dan uw bespiegelingen hierover wat korter maken en meer op feiten laten baseren want het is gewoon onzin wat u staat te verkopen.

U begint uw betoog met werk moet lonen en dan komt u hierbij terecht en dan denk ik van als je een beetje kennis van zaken hebt, dan weet je dat op dit moment de statushouders als ze, laat ik zeggen die hebben de grootste kans om op de arbeidsmarkt aan het werk te gaan omdat die arbeidsmarkt zo krap is, dat er heel veel op geïnvesteerd wordt om die mensen aan het werk te laten gaan voor zover ze dat nog niet zijn. En er zijn ook heel veel statushouders die nog nooit bij de sociale dienst zijn geweest omdat ze al vanuit hun vorige positie werk hebben gevonden. Dus de tijd en de energie die u hierin steekt zou ik willen zeggen van doe dat in zinniger zaken op een onderwerp. De heer DIJKSMAN: Voorzitter. Ik denk dat het een hele zinnige zaak is om mensen die nu een grote afstand tot de arbeidsmarkt hebben naar werk te begeleiden. En dat vinden wij een serieus punt waar we dus wel vaak aandacht voor blijven vragen en daar kan de Ouderenpartij Diemen andere ideeën over hebben maar dat zijn wel onze ideeën. De heer PRINS: Voorzitter, ideeën moet je ook kunnen koppelen aan verstand van zaken en als een VVD-raadslid zo weinig kennis heeft van de arbeidsmarkt en wat daar speelt, dan komt hij alleen maar met deze onzinverhalen. De heer DIJKSMAN: Ik weet niet waar u dat op baseert dat ik weinig kennis van zaken heb over arbeidsbeleid.

Het is gewoon een feit en het blijft ook uit onderzoek. U kunt het gewoon 19

googelen dat statushouders, dat het zeven jaar duurt om een inkomen te hebben uit werk. Dus u kunt dan zeggen nee, dat is niet zo maar dat is wel zo. Dat zijn gewoon cijfers. Als u dat googelt, vindt u gewoon die cijfers. Dus ik weet ook niet waarom u dan zegt een VVDraadslid heeft daar geen verstand van en kent die cijfers niet. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Die cijfers die u noemt kloppen ongetwijfeld maar dat is omdat asielzoekers op het moment dat ze asielzoekers waren per se nooit mochten werken in het verleden. Ondertussen is dat een beetje veranderd en met een beetje moeite mogen asielzoekers die nu in Nederland komen en die een redelijke kans maken op een status nu wel aan het werk. Maar als je mensen eerst drie jaar in onzekerheid laat of ze in Nederland mogen blijven en al die tijd dwingt om niks te mogen doen, dan is het niet zo gek dat ze na die drie jaar ook niet direct heel geschikt zijn om aan het werk te gaan in Nederland. Want je hebt ze continu tegengehouden en continu in onzekerheid gelaten en dan hebben ze eindelijk die status en dan moeten ze opeens op dag twee gaan werken. Zo werkt dat dus niet want dan hebben die mensen alleen maar een groter trauma en een grotere onzekerheid en kost het dus meer tijd om die mensen aan het werk te krijgen. De heer DIJKSMAN: Ja, dat is precies ons punt.

Ik denk dat het dus goed is om die extra begeleiding dan ook te bieden om ze zo snel mogelijk aan het werk te helpen. En dat is korter dan zeven jaar want zeven jaar is toch iets van een kwart van iemands arbeidzame leven en als we dat kunnen inkorten met twee of drie jaar, dan zou dat wel heel fijn zijn. En het heeft heel lang geduurd want dat klopt, dat asielzoekers niet mochten werken. Dat klopt en gelukkig zijn die meningen daarover veranderd. Laten we daar ook met elkaar dan ook dat gaan doen zodat als er asielzoekers in Diemen zijn, dat ze dan ook begeleid worden, het liefst zo snel mogelijk naar werk. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Dat laatste heeft de wethouder toegezegd. Dat was hij uiteraard al van plan maar dat heeft hij toegezegd van dat gaan we ook zeker doen. De statushouders die er zijn, zoals de heer Prins ook aangeeft, worden al begeleid naar werk want als zij in de bijstand zitten, dan vallen zij onder de re-integratie van bijstand naar werk voor waar dat mogelijk is. En waar dat lastiger is, dan is dat dus inderdaad een langer traject maar zij vallen gewoon onder die re-integratietrajecten die de gemeente standaard aanbiedt op maat gemaakt. De heer DIJKSMAN: Voorzitter. Volgens mij zijn we het daar ook allemaal mee eens.

We bespreken vandaag nog niet de belastingverordening maar we hebben de stukken stiekem al wel kunnen inzien en ik zeg stiekem voor de grap want het staat gewoon online. En daarin valt ons iets op. Er wordt een wijziging voorgesteld ten opzichte van de begroting voor volgend jaar. In deze verordening komt er namelijk een grotere tariefdifferentiatie tussen eenpersoonshuishoudens en meerpersoonshuishoudens. D66 heeft er net ook al iets over gezegd. Daar pleiten we samen D66 al enkele jaren voor. We kijken uit naar die bespreking van het stuk en we hopen dat deze richting behouden blijft. Wij vinden het in ieder geval een goede ontwikkeling want eenpersoonshuishoudens produceren over het algemeen minder afval maar betalen tot nu toe relatief veel. Deze aanpassing doet recht aan het principe dat de vervuiler betaalt en het zorgt ervoor dat de lasten voor alleenstaanden eerlijker worden verdeeld. Een mooie stap dus die we van harte ondersteunen. De heer SIKKING: Dank u voorzitter. Ik hoor dit weer en ik heb het ook van D66 zonet gehoord. En ik wil u toch even herinneren dat op 3.11.2022 heeft u met ons en Onafhankelijk Diemen een motie ingediend en die is toen verworpen. En nu komt u weer van het is weer nieuw. En hierna, zelfs op 18.07.2024 hebben we dit ook weer ingediend en toen is die motie aangehouden.

Dus laten we daar later over praten, want hij is aangehouden en dan kunnen we vanavond een beetje sneller er doorheen.

20

De heer DIJKSMAN: Ja, laten we het daar over hebben als we de belastingverordening gaan vaststellen. Ik wilde nog wat zeggen over de motie van PVDA, GroenLinks, D66 hou ‘t leuk met je peuk. De VVD pleit al jaren voor meer handhaving op het schoonhouden van onze straten en wijken. Peuken op straat zijn zeker een van de dagelijkse ergernissen maar het probleem is natuurlijk breder. Verkeerd aangeboden vuilnis, plastic zakjes, blikjes, rommel die er gewoon niet hoort. We vinden de motie sympathiek maar het is wel erg beperkt van opzet. Dus we denken als de motie wordt uitgebreid naar alle vormen van zwerfvuil en het meer inzetten van handhaving, dan zouden we graag voorstemmen maar in de huidige vorm vinden we haar weinig ambitieus. Mevrouw VAN ’T RIET: Voorzitter. Deze motie gaat vooral over de bewustwording dat die peuken gooien mensen op straat zonder er echt over na te denken. Men ziet het volgens mij ook min of meer als geaccepteerd dat een peuk gewoon op straat gegooid kan worden. Van alle andere zwerfafval weten mensen als ze het op straat gooien heel goed dat dat helemaal niet de bedoeling is. En als GroenLinks Partij van de Arbeid en ik denk ook D66 waren we niet echt van plan achter iedere persoon die op straat loopt een handhaver aan te sturen. Dus ik denk dat we de motie laten zoals het is. De heer DIJKSMAN: Ja, dat is natuurlijk jullie goed recht.

Ik denk dat iedereen heel goed weet dat als je iets in je handen hebt, dat je dat niet op straat gooit. Je ziet heel veel dat op straat gegooid wordt en ik moet zeggen GroenLinks en PvdA zie ik ook heel vaak op straat schoonmaken. Dat vinden we echt heel erg bewonderingswaardig. Daar heb ik ook een paar weken geleden iets over geschreven in het DiemerNieuws maar wij denken van je kan mensen informeren dat het niet mag maar wij denken dat het nu wel al een stapje verder is. Dat handhaving echt het moment is wat nu gebeuren zou moeten. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. De VVD is uiteraard van harte welkom om met ons mee te gaan afval prikken. Het is niet puur en alleen iets voor partijleden. Het mag ook voor andere geïnteresseerden, voor introducees. Dus ik zou zeggen pak de prikstok op en loop met ons mee. De heer DIJKSMAN: Zeker maar wij hebben ook een prikstok thuis en ik maak ook regelmatig schoon. Dus wij zetten dat niet altijd op Instagram. Wij doen het ook en ik zie ook veel andere bewoners, buren dat ook doen maar ik wilde een compliment geven aan GroenLinks en PvdA, want dat zie ik dan op jullie Instagram-account maar we kunnen misschien samen met elkaar lopen. Dat is natuurlijk ook hartstikke leuk. Er was nog één motie van de Ouderenpartij Diemen en GroenLinks. Ik heb het dan niet over die D66 indient, die wij samen ondertekenen.

Dat gaat over het onderzoek betere informatie omwonenden bij aanvragen omgevingsvergunning. Wij wachten nog op de reactie van het college maar in principe staan wij daar positief tegenover. Het eerder informeren van omwonenden kan veel onduidelijkheid en vertraging voorkomen. Dat hoeft niet per se meer geld te kosten. Het vraagt vooral om een andere manier van werken. Beter plannen en beter of eerder communiceren. En zolang deze motie niet leidt tot extra bureaucratie of nieuwe communicatie-platforms of nieuwe communicatieadviseurs steunen wij dit idee maar we willen graag eerst nog wel een reactie van het college over deze motie. De heer GEERTS: Dank u voorzitter. De begroting 2026 van Diemen is een balans tussen kracht en de kwetsbaarheid. Ik ga eerst de sterke punten doornemen. Diemen beschikt over een gezonde financiële basis met een goed weerstandsvermogen en positief structureel saldo en stevige reserves. Waar veel gemeenten gedwongen worden om bezuinigingen toe te passen, kan Diemen haar beleidsdoelen grotendeels voortzetten. Dit bevestigt de degelijkheid van het financiële beleid van de afgelopen jaren en geeft ruimte om ook in 2026 te blijven investeren in mooie maatschappelijke prioriteiten. Er zijn ook zwakke punten. Ondanks de sterke financiële positie zijn er kwetsbaarheden.

De gemeente heeft te maken met een hoog ziekteverzuim, veel externe inhuur en een relatief 21

groot personeelsverloop. Dit zet druk op de continuïteit van dienstverlening en maakt Diemen afhankelijk van tijdelijke krachten en externe kennis. Tegelijkertijd blijkt de tevredenheid onder de medewerkers hoog wat een positief signaal is maar structurele personeelsproblemen kan wel wat aandacht vragen. Daarnaast brengen economische factoren een risico met zich mee. Een mogelijke stijging van de rente kan grote langdurige projecten duurder maken. Er zijn ook kansen. De begroting 2026 biedt de ruimte om te investeren in maatschappelijk betrokkenheid en innovatie. Diemen laat zien dat we een sociale en inclusieve gemeente zijn met initiatieven zoals een noodhulploket en de opvang voor diverse doelgroepen, waaronder vluchtelingen en kwetsbare inwoners. De brede steun rond het AZC onderstreept de maatschappelijke veerkracht van onze gemeente. Verder wordt in 2026 gebouwd aan woningen in onder andere Plantage De Sniep, Holland Park West, Buitenlust en de plannen voor de Harmonielaan waarbij in deze projecten een groot aantal sociale en middenhuurwoningen zitten. Daarnaast liggen kansen in de uitvoering van de motie Femicidepreventie en de ontwikkeling van de notitie Dierenwelzijn waarmee Diemen zich onderscheidt als vooruitstrevende gemeente.

De uitbreiding van de stadspas tot en met 17 jaar bevordert gelijke kansen voor jongeren en stimuleert hun deelname aan sport, cultuur en onderwijs. En tenslotte vormt de oprichting van de stevige lokale teams een belangrijke stap in de versterking van de laagdrempelige ondersteuning aan inwoners. Er zijn ook een aantal bedreigingen. De hervorming in de jeugdzorg kan leiden tot hogere gemeentelijke kosten. De stevige lokale teams kunnen hopelijk helpen om de kosten ermee te drukken. En daarbovenop dreigt een korting van 10% op de spuk-regelingen wat druk kan hebben op de nodige projecten. De laatste septembercirculaire laat zien dat onze financiële positie goed kan blijven maar alertheid blijft noodzakelijk. De conclusie. De begroting 2026 laat een stabiel en betrouwbaar financieel beeld zien maar vraagt om voortdurende alertheid. Diemen moet haar sterke financiële positie benutten om interne kwetsbaarheden aan te pakken en voorbereid te zijn op landelijke economische veranderingen. Kortom, deze begroting is niet alleen een bevestiging van financiële kracht maar ook een uitnodiging om te blijven investeren in de weerbaarheid van zowel de gemeentelijke organisatie als de Diemense samenleving. De heer SIKKING: Dank u voorzitter.

Voorzitter, Onafhankelijk Diemen heeft tegen de vorige begroting gestemd en Onafhankelijk Diemen heeft toen verklaard waarom wij tegenstemden en we willen niet in herhaling vervallen. Er is nog wel iets wat ik kwijt zou willen. Dit is niet onze begroting maar de begroting van het coalitieakkoord en dat coalitieakkoord heet Diemen met elkaar en voor elkaar. Dit akkoord is de basis, bindend en de leidraad voor deze begroting. Men kan zich star aan het coalitieakkoord houden en niet buigen voor andere inbreng want als coalitiepartijen heb je de meerderheid. En de meerderheid is zelfs zo groot dat men een coalitiepartner eruit kan kieperen want men houdt nog steeds de meerderheid. Een onwrikbaar coalitieakkoord. Ja, maar wel een opportunistisch gedragen. Onafhankelijk Diemen zal deze uitspraak opportunistisch gedragen nader toelichten met een voorbeeld als dat van u mag, voorzitter. Op het terrein van Vattenfall plannen we een datacentrum. De initiatiefnemers kwamen in de raad uitleg geven. Onafhankelijk Diemen, voorstander van dit plan, heeft beargumenteerd waarom een datacentrum daar goed inpasbaar is. Tot slot werd dit ontwerp beslecht door de opmerking dat er in het coalitieakkoord staat geen datacenter. Ik wil een citaat van pagina 18 uit het coalitieakkoord even voorlezen van Diemen met elkaar en voor elkaar.

Citaat: “We kijken kritisch naar de ontwikkelingen van nieuwe datacenters op Diemens grondgebied, met name vanwege het grote energieverbruik. Aan nieuwe initiatieven wordt niet meegewerkt. Het geplande datacenter aan de Treubweg is al vergund. We spreken ons uit tegen een tweede datacenter in Diemen.” Einde citaat. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. Een oprechte vraag aan de heer Sikking. Vindt de heer Sikking het nou een probleem dat de coalitiepartijen zich zo consequent aan het coalitieakkoord 22

houden? En is dat het probleem of is het probleem dat we daar soms ook weer van afwijken want ik ben het even kwijt. De heer SIKKING: Een hele mooie vraag en daar ga ik u dus antwoord op geven want ik ga gewoon verder met mijn betoog want daar staat het in. Alle tegenargumenten werden weerlegd. Tennet gaf zelfs aan dat het grote energieverbruik geen probleem was. Helaas, de datacenterdelegatie vertrok met een negatief resultaat. Onafhankelijk Diemen voelde toen de onwil en hoogmoed van de coalitiepartijen om niet open te staan voor argumenten. Nu lezen we opportunistisch gedrag. Er mag wel een datacentrum komen want de restwarmte is nodig. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Zou het zo kunnen zijn dat Onafhankelijk Diemen opportunistisch gedrag verward met voortschrijdend inzicht? De heer SIKKING: Nee. Ik denk van niet, voorzitter. Wanneer gaan we hierover praten in de raad want deze 180 graden draai mag toch wel hier zo aan bod komen? Dank u, voorzitter. Dit was het einde van het voorbeeld over het opportunistisch gedrag. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Ik wil hier ook graag op reageren. U zegt dat de coalitie niet open stond voor argumenten. Wij stonden zeker wel open voor argumenten, maar wij hadden zelf argumenten daartegen. En blijkbaar hebben onze argumenten ertoe geleid dat Vattenfall en de mede-initiatiefnemers van dat datacenter betere plannen hebben voorgelegd.

De heer SIKKING: Ik hoor geen vraag, voorzitter. Alleen een mening. Ik ga dan even verder. Onafhankelijk Diemen wil nog even opsommen waarom wij nu weer tegen deze begroting zijn want wij missen aandacht of budgetten over onderwerpen als openbare en toegankelijke toiletten, inpassing van een hospice, bloemen bij waardering. Het college heeft nu wel een heel mooi plantsoen aangelegd voor 800 jaar bloemen. Tenminste, een heel mooi plantsoen met een gigantisch mooi ding. Leemtes in dierenwelzijn. Geen invulling op de petitie over wateroverlast, woningen 50% toewijzen aan Diemense woningzoekenden. Deeltijdparkeeroplossingen, aanpassingen verordeningen op het industrieterrein. Stadspas loskoppelen van armoedebeleid en hangplekken jeugd. Punt. De heer POELWIJK: Voorzitter. Volgens mij twee weken terug hebben we juist van het college de informatie gekregen, onder andere op aandringen van D66, dat wij nu veel meer woningen in onze sociale huursector met voorrang gaan toewijzen aan woningzoekenden uit Diemen, richting die 50%. Dus daar hebben we juist wel degelijk resultaten op geboekt en daar zijn wij heel blij mee en trots op. De heer SIKKING: Dat klopt, maar wij zien nog geen budgetten hiervoor in deze begroting. De heer POELWIJK: Maar voorzitter, dat zijn toewijzingsregels in een portaal dat wij al lang hebben. Daar is helemaal geen extra budget voor nodig.

Dus u zoekt naar iets wat er niet hoeft te zijn en het resultaat dat wordt geboekt. Dus nou, wij kunnen elkaar feliciteren volgens mij. De heer SIKKING: Ik heb het alleen even benoemd, voorzitter. Dit zijn genoeg argumenten om aan te geven waarom we tegen. De heer POELWIJK: Ik hoef niet een ellenlange discussie met de heer Sikking maar ik heb het alleen even benoemd. Maar u heeft dus iets benoemd wat niet klopt of wat in ieder geval al geregeld is, onder andere door het toedoen van D66. Nou, dat is fijn.

23

De heer SIKKING: Voorzitter. Dit zijn genoeg argumenten om aan te geven waarom we tegen deze begroting zijn. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Meneer Sikking. Ik hoor een heleboel argumenten waarom u tegen de begroting bent, net als bij de VVD wat dat betreft. Waar zijn uw amendementen om de begroting te verbeteren zodat u in kan stemmen met de begroting? Die heb ik even gemist. Bent u die vergeten in te dienen? De heer SIKKING: Nee hoor. Wij hadden moties op stapel staan maar we hebben technische vragen gesteld en we wachten daarop de antwoorden en de technische vragen zijn nu eigenlijk pas in iBabs gepubliceerd en we hebben nog geen antwoord. Dus u kunt echt wel moties en amendementen van ons verwachten maar op dit moment is dat nog te vroeg. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. We gaan vandaag de begroting vaststellen. Althans, we gaan daarover stemmen vandaag. Ik denk dat we hem gaan vaststellen. Ik ga in ieder geval voorstemmen. U weet precies wat u mist in de begroting. U heeft een heel mooi rijtje gegeven. U had voor elk onderwerp een amendement kunnen indienen om daar een bepaald bedrag voor beschikbaar te stellen maar u doet er nul. Dus u wilt helemaal niet dat het uw begroting wordt? De heer SIKKING: Nou, u zegt nu dingen waar ik het niet mee eens ben. We hebben dingen aangekaart en het zou beleid gaan worden en daar zien we nog helemaal niets van terug.

Over toiletten, het zou beleid worden. Over dierenwelzijn maar houdt er rekening mee dat we hier over deze begroting heel erg ontevreden zijn en daar een duidelijke mening over hebben. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. Volgens mij zit de heer Sikking lang genoeg in deze raad om te weten dat je niet in een begroting al het beleid wat je aan het schrijven bent wat je al hebt nog een keer herhaalt want op dat moment zou de begroting. Nou, het is nu al een flinke stapel papier maar dan zouden we echt tot het plafond zitten. Dus het feit dat iets niet in de begroting staat betekent niet dat de gemeente Diemen daar geen beleid op heeft. Betekent niet dat de gemeente Diemen dat niet aan het doen is. Wat er in de begroting staat is waar heeft de gemeente Diemen geld voor nodig en vooral natuurlijk waar heeft de gemeente Diemen extra of juist minder geld voor nodig. Maar dit weet de heer Sikking allemaal al. Dus ik vraag me heel erg af waarom dan toch elke keer dit verhaal over dit staat er niet in. Nee, maar daar heeft u bijvoorbeeld al een toezegging voor. Dan hoeft het er ook niet nog een keer in te staan. De heer SIKKING: Dank u voorzitter. We hebben misschien op een aantal dingen toezeggingen maar niet op alles en we willen ook niet beslist alles toezeggingen of moties of wat dan ook voor geregeld hebben.

Het is gewoon niet onze begroting en ik hoop dat na de verkiezingen, dat we daar wat meer duidelijkheid over kunnen geven wat wij wel verwachten van een begroting. Ja, dan komt de derde vraag van u maar daar ga ik toch echt mee stoppen. De VOORZITTER: Volgens mij kunt u gewoon nog een interruptie plegen. Daar gaat de heer Sikking niet over? Mevrouw MUIJS: Dank u voorzitter. Ik ben heel benieuwd. De heer Sikking zegt het is niet onze begroting en hopelijk krijgen we later duidelijkheid over wat dan wel onze begroting is. Maar we zijn nu aan het debatteren over de begroting. Dus ik zou zo graag nu duidelijkheid willen over wat uw begroting dan wel is. Ook met de financiële gevolgen erbij in plaats van alleen maar een paar losse kreten.

24

De heer SIKKING: Ik zal dan één voorbeeld geven. Toiletten. Openbare toegankelijke toiletten. Daar hebben we vaker over gesproken. Er komt niets van terecht. Er komt een app en die is 250 euro. Kunnen we dat niet uitgeven? Ik snap het niet meer. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Volgens mij gaat het om de toiletten, iets om de app. De toiletten, er wordt hard aan gewerkt. U zei net we missen het beleid voor de openbare toiletten. We hebben dit jaar afgesproken dat we geen beleid zouden gaan ontwikkelen maar dat we het zouden gaan uitvoeren. Ik weet niet wat er beter is maar ik zou zeggen zorg dat die toiletten er komen. Daar is het college superhard mee bezig. Daar hebben ze in de technische vragen super veel gedetailleerde antwoorden op gegeven. Dus er wordt aan gewerkt. Er wordt geld ingestopt. Er wordt tijd ingestopt. Wat mist u? En kom met een amendement om dat te verbeteren zodat het daadwerkelijk beter wordt. Alleen maar hier een soort van zielig gaan zitten het is er niet is echt een beetje jammer. Kom met een amendement of motie en zorg dat de begroting er beter van wordt. Mevrouw VAN MARION: Dank u voorzitter. Onafhankelijk Diemen heeft in januari 2025 inderdaad gevraagd om een beleid voor meer openbare en toegankelijke toiletten. De coalitie was het daar niet mee eens omdat dat te veel papierwerk zou zijn. Dat kan volgens ons makkelijk op 1 A4.

Als we een beleid hadden gehad daarop, dan zouden we ook meer tot concrete maatregelen zijn gekomen. Waar u het nu over heeft, dat zijn gesprekken die gevoerd zijn maar dat is niet meetbaar voor ons als raad. Er zijn toezeggingen gedaan. We gaan nog meer gesprekken voeren. We gaan met ervaringsdeskundigen werken. Er wordt 0 cent aan uitgegeven, dus ik weet niet. Misschien kunt u nog verklaren waar de kosten dan in zitten. Wij hebben aangegeven om met stickers te gaan werken. Toilet gastvrijheid stickers. Ik zie er nog geen een in heel Diemen. We hebben gevraagd om de bewegwijzeringsbordjes. Ook niet. De hoge nood app hebben we ook aangekaart. Dat is te commercieel. Die konden we niet afnemen. Wat is er dan concreet gedaan voor onze inwoners? Inwoners die om de 5 minuten een toilet nodig hebben, die hebben niks aan het voeren van gesprekken. Die willen concreet iets hebben. Die willen een bewegwijzering. We hebben nu een tekort aan openbare toiletten en wij pleiten ervoor om in elke kern graag één openbare en het liefst toegankelijk toilet te realiseren. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Waar is dan uw motie of amendement om dat voor elkaar te krijgen? Het is er gewoon niet. Naast dat, een deel van die dingen die u benoemt, die toiletten, u heeft een heel lijstje gehad met welke toiletten er zijn. Gesprekken kosten ook geld overigens.

Mensen moeten betaald worden maar er wordt gewoon hard gewerkt om meer toiletten openbaar te krijgen van de toiletten die er zijn. Ik weet niet, u verwacht misschien dat er iedere dag ergens een toilet op een hoek van de straat gezet wordt maar volgens mij is dat niet per se de meest praktische manier. Mevrouw VAN MARION: Voorzitter, wij zien inderdaad dat het stap voor stap gaat en dat is goed. Misschien zijn we in Diemen er nog niet klaar voor maar wij noemen onszelf een gastvrije gemeente, maar we hebben een tekort aan die openbare toiletten. We hebben een 3,5 gescoord en dat is een dikke onvoldoende. Mevrouw VAN ’T RIET: Dat was in 2024. Naar aanleiding daarvan zijn al die acties ondernomen, maar waar is dus uw motie of amendement om met de begroting van 2026 die verbetering te maken? Mevrouw VAN MARION: Wij hadden een motie in willen dienen en daarvoor heb ik nog meer technische vragen gesteld, maar we hebben geen antwoord erop gekregen. Ik heb daar verschillende keren om gevraagd en die beantwoording had ik nodig gehad om nu vanavond onze motie in te dienen. En daarin had ik willen vragen om in ieder geval volgend jaar te beginnen met minstens één nieuw openbaar toilet. Slechts één. En als we het dan stap voor stap gaan doen, 2027 een tweede maar dat zou ook kunnen betekenen dat dat 25

cijfer straks, want Wereld Toilet Dag komt er weer aan, dat dat cijfer omhoog kan. Wij hebben een tekort aan openbare toiletten en dat had ik graag in de begroting op willen laten nemen. De VOORZITTER: Ik wil even recht zetten, want het college heeft wel gereageerd dat ze bereid is om aan tafel met u te gaan. U heeft een hoeveelheid gedetailleerde vragen gesteld waarvan het college ook zegt dat het niet noodzakelijk is om een motie in te dienen. En we hebben het aanbod gedaan om ook aan tafel met ons te gaan. Dus zeker goed om dat wel even helder te krijgen, want wij willen u natuurlijk gewoon voorzien van informatie die noodzakelijk is ook voor deze begrotingsbehandeling maar de vragen die zijn ingediend, zijn niet allemaal nodig voor deze begrotingsbehandeling en voor het indienen van een motie. En we hebben een aanbod gedaan om met u aan tafel te gaan. Dus voor het brede beeld is dat goed om dat wel even te zeggen. Mevrouw VAN MARION: Dank u voorzitter. Wij zullen zeker gebruikmaken daarvan en wij zullen dan overwegen om met een motie te komen of met een initiatiefvoorstel maar wij vinden de beantwoording van die vragen echt heel belangrijk om een beter oordeel te kunnen vellen. Dus ik wil daar wel heel graag antwoord op en dan hadden we zeker vandaag gekomen met een motie.

Dus ik hoop dat iedereen dat inziet dat wij een tekort hebben aan openbare toiletten en als onze motie of straks een initiatiefvoorstel niet wordt aangenomen, dan hopen we in ieder geval dat er straks in een nieuw coalitieakkoord wel voortvarend mee aan de slag wordt gegaan want we hebben echt een tekort voor de mensen die nu om de vijf minuten naar het toilet moeten. We hebben echt een tekort. De VOORZITTER: En ik wil er toch ook even op wijzen dat wij natuurlijk ook gewoon een procedure hebben van technische vragen, tafeltjesavond. En dat u ook moet begrijpen dat als u voor de besluitvormende raad weer heel veel gedetailleerde vragen stelt, het vaak onmogelijk is om dat op korte termijn te beantwoorden want we hebben gewoon daar een procedure voor afgesproken. Dus ik vind het niet fair dat u dat steeds centraal stelt in uw betoog want daar hebben we ook gewoon afspraken over en u moet ook de ruimte geven aan de ambtelijke organisatie en het college om daarop te reageren. En daarnaast kunnen we van mening verschillen over wat nodig is en wat niet nodig is voor het indienen van een motie. Want de vragen die u heeft ingediend zijn wel zeer gedetailleerd en naar de mening van het college niet allemaal nodig om ook een politiek statement, een motie in te dienen in deze begrotingsbehandeling. Dus dat wil ik toch even gezegd hebben.

Mevrouw VAN MARION: Voorzitter, wij hadden zeg maar de vorige keer, hadden wij ook meer vragen willen stellen maar ik mocht toen niet in de tweede ronde. Er werd verwezen om meer technische vragen te stellen. Dus daarvoor is er gekozen om ze nog een week daarna in te sturen. De VOORZITTER: De voorzitter heeft daar geconcludeerd dat er geen tijd voor een tweede termijn was maar dat heeft niets te maken met alle technische vragen die daarvoor konden worden ingediend en ook een tafeltjesavond die wij beschikbaar hebben. Ik geef nogmaals mee. Het college geeft straks ook nog een reactie. Dus u hoeft niet nu ook allemaal eindoordelen te vellen over de moties. Als er nog extra dingen zijn. De heer SIKKING: Dan wacht ik even totdat het college zijn reactie heeft gegeven. De VOORZITTER: Dat vind ik heel chique. De heer ADVOKAAT: Dank u voorzitter. Buiten de positieve punten die al reeds genoemd zijn door de verschillende fracties, missen wij in de ogen van Ons Diemen daadkracht in deze begroting op enkele punten. Bijvoorbeeld energiearmoede. Zo staat er in het coalitieakkoord “Met daadkrachtige maatregelen pakken wij energiearmoede aan en zorgen 26

we dat niemand achterblijft”. Die maatregelen zijn een energieadvies door vrijwilligers, energiecoaches en misschien nieuwe gordijnen. Dat komt niet sterk over, want deze maatregelen zullen de inwoners bijna niet merken in hun portemonnee. Ook een samenhangend beleid of geld vrijmaken voor participatie in regulier wijk- en buurtoverleg met inwoners missen wij. Dat zou veel efficiënter zijn dan een losstaand overleg per thema, bijvoorbeeld energietransitie. Het zal veel meer aan informatie kunnen opleveren voor beleid. Onze gemeente heeft nog steeds geen participatieverordening. Meer dan 100 gemeenten al wel. Mevrouw MUIJS: Voorzitter, ik vind dat de Advokaat toch tekortdoet aan wat het college allemaal niet heeft bereikt. Als je kijkt naar energiearmoede, de hoeveelheid informatie die wij daarover hebben gehad, het aantal maatregelen wat daar allemaal wel niet op wordt genomen, nog boven op het gewone armoedebeleid. Energiearmoede ga je natuurlijk ook tegen door überhaupt armoede tegen te gaan. Dus, en ook op het gebied van participatie, als je kijkt hoeveel Diemen daar doet, denk ik echt dat de heer Advokaat een te negatief beeld schetst. De heer ADVOKAAT: Dat is uw mening maar ik hoor geen concrete maatregelen tegen bestrijding van energiearmoede.

Kunt u er een noemen? Mevrouw MUIJS: Zeker, bijvoorbeeld met corporaties versneld F en G labelwoningen aanpakken en verduurzamen zodat die energiezuiniger worden, waardoor inwoners minder hoeven te betalen aan de energierekening. De heer ADVOKAAT: Is dat beleid van de gemeente? De heer PRINS: Ja. Ik wou net zeggen voorzitter, het is geen gemeentelijke verdienste, dat is gewoon vanuit het Rijk opgelegd. De heer ADVOKAAT: Dank u wel, meneer Prins. Er is een groot tekort en veel vraag naar middenhuurwoningen vanaf sociaal 900 euro tot 1200 euro per maand maar in de begroting wordt alleen gesproken over sociale woningen. Ook bij de behandeling van de woonprestatieafspraken speelt middenhuur geen rol. Er is geheel geen ambitie in meer middenhuurwoningen te bouwen, ondanks de grotere vraag. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. De prestatieafspraken, dat zijn afspraken met de woningcorporaties en de woningcorporaties gaan over sociale huurwoningen, dus is het logisch dat de prestatieafspraken ook over sociale huurwoningen gaan. De heer ADVOKAAT: Nee, dan bent u verkeerd geïnformeerd. Een woningcorporatie gaat over de gereguleerde markt en daar zitten ook middenhuurwoningen bij. Ook bij de woonvisie en de kwartaalnota vragen wij net als nu weer aandacht voor deze groep ondergewaardeerde woningzoekenden.

De afgelopen jaren zijn er meerdere moties voor meer betaalbare woningen door Ons Diemen ingediend en aangenomen. Ook al staat het in het coalitieakkoord zonder enig resultaat. We steunen dan ook de voorliggende motie van D66 voor meer middenhuurwoningen maar de uitvoering zal wel weer geblokkeerd worden. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. In het coalitieakkoord staat inderdaad ook een ambitie voor middeldure huurwoningen en er zijn ook heel veel plannen voor middeldure huurwoningen. Het kost gewoon wel even tijd om die plannen uit te voeren en uitgevoerd te krijgen. Er komen op korte termijn middeldure huurwoningen in Hof van Saan. Er komen daarna een klein aantal in de Harmoniehof en er staat een heleboel gepland voor Holland Park Zuid en Holland Park West ook nog een heel aantal. Die zitten allemaal in de planning, maar we bouwen niet woningen in een dag. Dus daar gaat even wat tijd overheen.

27

De heer ADVOKAAT: Leuk dat u een ambitie hebt voor 20% maar de woondeal gaat nog altijd uit van 30% en dat is toch wel een beetje de ambitie die je als gemeente mag hebben om dit probleem op te lossen. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Volgens mij hebben wij als gemeente die ambitie ook glashelder. Wij hebben een woonvisie waarin is vastgelegd dat we minimaal 30% sociale huur bouwen en minimaal 25% middeldure huur en dat we twee derde betaalbaar bouwen in projecten die nog niet definitief zijn zoals die twee derde die u net vroeg. De heer ADVOKAAT: Alle plannen zijn definitief, mevrouw Kuilman. We hebben geprobeerd tijdens onze coalitie-overleggen die open te breken maar daar was u allemaal tegen. Dus om meer sociale middeldure huurwoningen te bouwen. Ook blijkt uit de informatieve raad dat het college een begrotingstekort heeft van enkele miljoenen. Waarschijnlijk heeft het college al jaren te weinig geld opzijgezet voor herinrichting van wijken. Met een financieel trucje worden de tekorten doorgeschoven naar 2030 en zijn daarom niet zichtbaar. En dat met een waarschuwing in de begroting en ook van de accountant voor de grote gevolgen van deze truc. Problemen moet je oplossen en niet doorschuiven naar volgende generaties, is onze mening, of een toekomstig college.

Mevrouw MUIJS: Voorzitter, ik maak toch wel bezwaar tegen het woord truc voor een manier van begroten die gewoon volgens het BBV heel normaal is. Waar ook de accountant van zegt van ja, dit is gewoon een normale manier om investeringen in de openbare ruimte te begroten. De heer Advokaat heeft gelijk dat we hierdoor op de korte termijn even geld vrijspelen, maar op de lange termijn ook weer gewoon hoge kosten hebben want het ophogen van wijken in Diemen kost nu eenmaal veel geld. Dat klopt, maar om het een truc te noemen, dat vind ik echt te ver gaan. De heer ADVOKAAT: Dat is uw mening maar het is wel een manier om. Wethouder Klaasse legde uit dat een donatie van 3 miljoen nodig is om het huidige voorzieningenniveau in stand te houden. Dus hij komt 3 miljoen te kort. Of zegt u nou in ene die 3 miljoen, die hadden we inderdaad wel opzij moeten leggen of niet soms? Mevrouw MUIJS: Voorzitter, wij hebben de afgelopen jaren ontzettend veel gespaard als gemeente Diemen. Het klopt dat inderdaad het Rijk te weinig financiële middelen geeft aan gemeenten voor een normaal onderhoud van de openbare ruimte. Dus ja, het klopt dat we wat geld te kort komen daarvoor. Met deze manier van begroten hoeven we dat niet nu acuut op te lossen, maar kunnen we dat over een paar jaar oplossen. Dus dat is niet het doorschuiven van het probleem want we maken het probleem niet groter.

Het blijft precies even groot. Het is alleen maar ietsjes verder in de toekomst dat we daar tegenaan lopen, waarmee we het Rijk de kans geven om deze grove fout recht te zetten. De heer ADVOKAAT: Dank u voorzitter. U bevestigt gewoon dat het een trucje is. De begrotingstekorten van nu verlegt u naar de toekomst toe. Dat is het trucje en in mijn vak heet dat windowdressing. Mevrouw MUIJS: Dank u voorzitter. Op een moment dat het Rijk inderdaad gemeenten niet meer financieel gaat compenseren. Heel veel gemeenten hebben deze stap al lang geleden gemaakt. U doet alsof het een soort van uniek idee is wat we hier doen, maar dit is iets wat in gemeenteland heel gebruikelijk is. We zouden kunnen kiezen of nu besparen of we kunnen met deze zeer gebruikelijke methode zeggen, nou, we kunnen het nog een paar jaar uitzingen. Op het moment dat het Rijk niet bijtrekt moeten we alsnog besparen. Dat klopt. Op het moment dat het Rijk wel bijtrekt hoeven we dat niet te doen. Er is niks windowdressing aan. Het is gewoon degelijk financieel beleid om ervoor te zorgen dat je niet nu dingen hoeft weg te bezuinigen waarvan je over een aantal jaar misschien denkt, oh, hadden we dat maar nooit gedaan. 28

De heer ADVOKAAT: Voorzitter. Eén opmerking. Het woord degelijk wordt genoemd. We hadden een degelijke begroting. Door de voorganger was er een solide goed fundament neergelegd op financieel gebied en dat wordt nu onderuit geschoffeld en dat is niet degelijk. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Ik denk dat we nog steeds een degelijke begroting hebben. De heer Advokaat zei net ook dat we een tekort hebben van 3 miljoen maar we doteren elk jaar iets van 3 miljoen of meerdere miljoenen voor de herinrichting van de openbare ruimte. Dus dat is echt helemaal niks nieuws. Dat doen we echt al heel veel jaren en dat doen we komend jaar dus ook. Dus dat is geen tekort. Dat is standaardpraktijk. De heer ADVOKAAT: Dank u voorzitter. In de informatieve raad zei meneer Klaasse als Ons Diemen een andere keuze wil, dan moeten ze tegelijk 5 miljoen vinden om de hogere dotaties te financieren. Praten we dan over een tekort of niet? Mevrouw VAN ’T RIET: Nee, ik denk het niet. De heer ADVOKAAT: Dus meneer Klaasse spreekt niet de waarheid. Mevrouw VAN ’T RIET: U interpreteert het anders dan ik. Waar is het amendement van Ons Diemen om dit dus blijkbaar recht te zetten zoals Ons Diemen wil? De heer ADVOKAAT: We hebben meerdere vergaderingen hierover gehad. Daar lag ook een concept amendement. Er was geen brede steun voor.

Het heeft geen zin om iets in te dienen wat toch geen steun krijgt van deze raad. De VOORZITTER: Ik stel voor voordat we naar de reactie van het college gaan om vijf minuten te schorsen. Ik schors de vergadering. De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Wethouder KLAASSE: Dank u voorzitter. Om gelijk even met het laatste te beginnen. De methode van afschrijven in plaats van doteren aan voorzieningen. Daarmee voert het college het raadsbesluit uit van 26 mei wat overigens unaniem is aangenomen. Het zou heel gek zijn als we dat niet zouden doen. Volgens mij heeft mevrouw Muijs al perfect aangegeven wat alle overwegingen zijn om dat te doen. Het lijkt me heel verstandig financieel beleid om niet nu al vijf miljoen extra te gaan bezuinigen maar af te wachten wat er in de komende jaren gebeurt. Wij kunnen hiermee tijd kopen en op het moment dat het over een jaar of tien nodig blijkt te zijn, kunnen we dan alsnog langzaam gaan bezuinigen. Maar uiteraard hopen we dat de overheid een been bijtrekt en het is zeker geen truc. Het is een methode die in heel veel gemeenten wordt toegepast en een aantal gemeenten heeft hier al eerder naar moeten grijpen om ruimte te krijgen in hun begroting om jeugdzorguitgaven op te vangen en de gemeente Diemen pakt nu pas deze ruimte.

Dus op zich denk ik dat dat ook wel aangeeft dat wij wat dat betreft financieel gezond zijn en dat blijkt mede ook uit de algemene reserve. Ook al komt dat door incidentele bijdragen van het Rijk, zien we dat de algemene reserve met ongeveer vijftien miljoen is toegenomen in de laatste jaren. Dus dat betekent dat we ook in incidenteel weerstandsvermogen gewoon er heel goed voor staan. De VVD wil graag dat Diemen financieel gezond blijft. Dat is een van de thema's. Dat geldt ook voor dit college en daarbij geldt dus ook dat je kijkt naar een prijsontwikkeling want allerlei prijzen worden duurder. Dus wij kijken ook naar die inflatiecorrectie en daarom hebben we een verhoging van de OZB-aanslag want ik moet mevrouw Van ‘t Riet helemaal gelijk geven. Heel vaak is er een beetje een spraakverwarring met het OZB-tarief maar mevrouw Van ‘t Riet heeft helemaal gelijk dat het OZB-tarief echt omlaag is gegaan en dat is echt werkelijk geen mening. Dat is gewoon puur een feit. Het OZB-tarief is van 0,0670 naar 29

0,0637 gegaan. Als we die vervelende komma's weghalen, dan vraag ik me af of meneer Dijksman echt denkt dat 637 een groter getal is dan 670. Volgens mij is 670 een groter getal. Dat lijkt me geen mening maar dat lijkt me een feit. En die inflatiecorrectie, die achten wij dus nodig. Meneer Prins becijferde al dat het ongeveer drie ton zou zijn op de begroting. Het is zelfs slechts anderhalve ton. En nou ja, ik begrijp dat de VVD allerlei onduidelijke besparingen op het armoedebeleid daarvoor zou willen doen. Wij kiezen ervoor om dat armoedebeleid op een goede manier voort te zetten en gewoon verstandig financieel beleid te voeren zodat wij ook op langere termijn gezond blijven. Mevrouw Muijs had nog een opmerking gemaakt over de septembercirculaire. Ik moet inderdaad toegeven dat daar een verschrijving stond. Er staat twee keer een tekort van 2 miljoen en 1 miljoen in 2028 en 2029. Dat is natuurlijk geen tekort. Er staat ook geen minnetje voor. Dus dat is een kopieerfoutje. Dat zijn gewoon overschotten. Dus dat passen we aan. Wethouder EVERHARDT: Dank u voorzitter. Wij blijven investeren in mooie maatschappelijke activiteiten en we blijven ook investeren in de weerbaarheid van onze gemeenschap. Dat doen we door om te kijken naar de mensen die dat het meest nodig hebben, onze kwetsbare inwoners en we zorgen ervoor dat iedereen volwaardig kan meedoen.

Ik hoor van uw raad, voorzitter, dit herkennen we ook uit de woorden die zojuist zijn uitgesproken door uw raad. We doen dat onder andere door nu flink vaart te maken met het uitvoeringsplan van het herijkte armoedebeleid. Een aantal zaken daarvan zijn daar heel erg van belang. Bijvoorbeeld het vereenvoudigen van de aanvraag van de regelingen. Er werd net al gerefereerd aan de deelname aan sport en cultuur, wat vereenvoudigd is. Dat is een mooi voorbeeld. Maar ook het verbeteren van de toegang naar de regelingen die we hebben en u weet, voorzitter, wij hebben zojuist de sociale kaart gelanceerd en we zijn nog steeds volop bezig met het inloopspreekuur en dat loopt ook heel goed en dat gaan we ook zeker voortzetten want we willen juist dat onze inwoners beter en effectiever gebruikmaken van alle mooie regelingen die we hebben. En ik voel voorzitter ook steun vanuit de raad voor het noodhulpbureau. Ook dat is een van de onderdelen van het uitvoeringsprogramma van het armoedebeleid en de uitbreiding van de stadspas voor 15 tot 17-jarigen. En helaas is het nodig, de aandacht voor femicide. Wij zullen dat onverminderd voortzetten en daar ook aandacht voor blijven vragen, ook in regionale setting. En natuurlijk tenslotte de aandacht voor betaalbare woningen.

En ook dat zullen wij met vliegende vaart, vooral in Holland Park wordt er nog veel gebouwd en dat zullen we ook steviger blijven doen want we vinden het superbelangrijk dat onze inwoners, ook de inwoners met een wat mindere beurs kunnen starten op de woningmarkt. Dan kom ik nu toe voorzitter aan het beantwoorden van een tweetal vragen die ik heb gehoord. Allereerst de vraag van de VVD, die betreft de armoedeval en de vraag was, als ik het goed heb gehoord, wat is de impact van het armoedebeleid op de armoedeval? Zoals u weet, staat in de lijst met toezeggingen, toezegging nummer 80, waarin wij hebben toegezegd dat wij in het kader van het armoedebeleid een onderzoek willen gaan uitvoeren naar draagkracht. En daarbij willen we kijken hoe andere gemeenten dit gaan aanpakken en dan gaat het met name over het werken met besteedbaar inkomen. Dus wat hou je uiteindelijk over onder de streep aan besteedbaar inkomen? Dat onderzoek gaan we doen en we hebben ook in die toezegging aangegeven dat wij gaan kijken wat dat betekent voor onze Diemense regelingen en dat we daarover terugkoppeling gaan geven aan de raad bij de jaarstukken van 2026. Dat was de eerste vraag en de tweede vraag betreft de vraag van Onafhankelijk Diemen over de openbare toiletten.

En ja, voorzitter, u heeft zelf al duidelijk aangegeven wat voor antwoorden we hebben gegeven op de vele vragen die zijn gesteld hierover. Ik breng even in herinnering, het gaat over 34 vragen in totaal en ik ga het niet herhalen wat u al heeft aangegeven, voorzitter, maar ik zou heel graag de fractie willen voorleggen dat ik het van belang vind dat wij om tafel gaan om te kijken van wat zit er nou precies achter die behoefte van uw vragen en hoe kunnen wij daar wellicht ook op een andere manier invulling aan geven. En ik denk dat wij een heel mooi voorstel hebben gedaan door de fractie uit te 30

nodigen om met de behandelend ambtenaar en met mijzelf om tafel te gaan zitten om te kijken van hoe kunnen we hier de fractie het meest en het beste mee bedienen. Mevrouw VAN MARION: Dank u voorzitter. Het gaat niet om de inhoudelijke behoefte van onze fractie, het gaat om de inhoudelijke behoefte van de inwoners, bezoekers van Diemen die om de vijf minuten een toilet nodig hebben. Daar pleiten wij voor. Die kunnen nu niet terecht in Diemen. Daar gaat het om. Wethouder EVERHARDT: Dank u voorzitter. Ik hoor uw vraag en ik begrijp de behoefte die u zojuist schetst en om die reden denk ik ook dat het zo belangrijk is dat wij gewoon dat gesprek met elkaar voeren en dat wij kijken van, want u geeft steeds aan we hebben een tekort aan openbare toiletten, dan wil ik ook graag van u horen waar u dat op baseert. En wij kunnen dan kijken, we hebben al een heleboel zeg maar concrete aanwijzingen gegeven. We hebben een overzicht gegeven van de openbare toiletten die er zijn. We hebben op dit moment geen concrete signalen dat er veel klachten zijn over een gebrek aan openbare toiletten maar dat gesprek moeten wij gewoon in alle openheid met elkaar gaan voeren. Dus nogmaals mijn verzoek, voorzitter, dat ik met de fractie om tafel ga om dit eens goed te bespreken en te verdiepen. Mevrouw VAN MARION: Dank u voorzitter.

U heeft het over de 34 technische vragen maar daar is nul antwoord op gekomen nog. Ik heb wel eerdere technische vragen gesteld, die waren wat beknopter. Maar de vervolg technische vragen, die kwamen daar weer uit naar voren en als onze partij een motie in wil dienen, heb ik die vragen toch echt nodig. Ik heb ze als raadslid nodig. Dus ik vind dat ik ze terecht heb gesteld en ik hoop dat u zich daarin kunt vinden. De VOORZITTER: Ik ga hier niet, volgens mij gaan we heen en weer. Ik heb net al uitgebreid aangegeven hoe we daar als college op hebben gereageerd en ook gewoon hoe we daarmee om willen gaan. Want we willen het gewoon ook serieus nemen maar het kan niet zo zijn dat wij op korte termijn 34 aanvullende technische vragen beantwoorden. U stelt dat u ze allemaal nodig heeft, de beantwoording om een motie te kunnen indienen. Daar kan je ook van mening over verschillen maar volgens mij ligt er nu een aanbod vanuit het college. Dus ik hoop dat u daarop in kan gaan en ik wil het daar nu even bij laten want anders gaan we de hele avond daarover spreken. Mevrouw VAN MARION: Voorzitter. Ik hoop dat dat niet ter vervanging is van de beantwoording van de technische vragen. De VOORZITTER: Ik stel voor dat dat gewoon onderdeel is van het gesprek en dat is dan verder aan u hoe u daarmee omgaat maar ik stel voor dat dat onderdeel van het gesprek is.

Mevrouw VAN MARION: Ja, maar ik wil ze toch graag zwart op wit. De VOORZITTER: Ik zeg dat is onderdeel van het gesprek. Als u daarin volhoudt, dan moeten we kijken hoe we daarmee omgaan. Wethouder VAN DEN BERG: Dank u voorzitter. Ik zal ingaan op een motie en op een aantal punten ingebracht door de fracties. Allereerst maar de motie over de sigarettenfilters. Helaas vinden we in Diemen natuurlijk ook heel veel sigarettenfilters. Ook als ik zelf vuil ga prikken, dan is dat eigenlijk hetgeen waar de meeste in kwantiteit van in je vuilniszak belanden. En in Nederland zelf lopen de schattingen uiteen van 0,2 miljard tot 7,1 miljard. Dus het is wel degelijk een heel groot probleem en het zit hem vooral gedragsmatig ook in het niet bij nadenken van het weggooien van een hele grote leeftijdscategorie inwoners. En dat is toch anders maar ik vind het net zo goed een probleem, zeg ik tegen de heer Prins, met de haarnetjes wat toch een veel beperktere groep is die daar gebruik van maakt bij de 31

deelscooters. Maar ook alle andere zwerfafval wat wij in onze gemeente vinden en daar gebruiken wij natuurlijk ook de bijdrage die wij krijgen voor om daar in dingen te ondernemen zal op termijn natuurlijk uit het straatbeeld moeten verdwijnen. Dat lijkt mij vanzelfsprekend maar het grote punt hierbij, en daarom ben ik ook wel blij met deze motie, is dat er zoveel schade voor milieu en dier en water is dat wij als college er graag mee aan de slag gaan. Leuk om te vermelden is dat er blijkbaar in Den Haag, denk ik, naar AT5 wordt gekeken want naar aanleiding van, nogmaals, ik denk het item bij AT5, want ik denk niet dat ze de bestuurlijke informatie van de gemeente Diemen er elke week op naslaan, welke moties er ingediend zijn, hebben wij een telefoontje gekregen van het ministerie dat mocht uw raad akkoord gaan met deze motie dat zij, en ik parafraseer dat natuurlijk, want in Den Haag hebben ze een ander jargon dan wij in Diemen, maar dan staan ze te popelen om ons te ondersteunen bij deze campagne. Dat wil ik u nog meegeven, voorzitter. Dan ga ik naar de VVD met betrekking tot de statushouders waarbij ik eventjes recht moet zetten richting de heer Dijksman dat het voelt inderdaad bij de vragen alsof het technische vragen zijn die slechts om een getal vragen maar uw vragen zijn dusdanig gelaagd dat wij hebben gemeend dat wij meer tijd nodig hebben om die goed te beantwoorden.

Want het bijhouden van of iemand een statushouder is geweest, zonder dat dat bijdraagt aan daadwerkelijk de informatie die wij vergaren, dat is maar de vraag of wij dat mogen. Sterker nog, ik zou er niet voor pleiten om informatie van inwoners te verzamelen die niet bijdraagt aan de dienstverlening die wij hebben met die bewoners. Statushouder is iets wat wij bijhouden op het moment dat iemand inburgeringsplichtig is, want daarvoor staan wij als gemeente aan de lat, en het is iets wat wij bijhouden als iemand een bijstandsuitkering krijgt omdat iemand dan onder de Participatiewet valt. Maar zo gauw iemand ingeburgerd is, zo gauw iemand aan die verplichting heeft voldaan, zo gauw iemand het Nederlanderschap heeft ontvangen, genaturaliseerd is, of op een andere manier niet meer bij de gemeente bekend is, dan is die persoon ingezetene van deze gemeente en dan houden wij niet bij of die een status had, heeft of heeft gehad. Dus dat bemoeilijkt het al. Daarnaast is het ook maar de vraag of wij bijhouden wie er allemaal werkt in de gemeente. Wij houden bij wie er in ons bijstandsuitkeringssysteem zit en daarin is ook de ondersteuningsbehoefte vanuit onze organisatie op, zeg maar, ingesteld.

Dus eigenlijk zou, denk ik, mijn vraag aan de heer Dijksman zijn, heeft hij signalen dat de gemeente in de dienstverlening ergens in vastloopt richting de statushouders want dan hoor ik dat natuurlijk hartstikke graag. Want u mag van mij verwachten, u mag van dit college verwachten, u mag van onze dienstverlening verwachten, dat als wij vastlopen wij als eerste bij uw raad komen om een extra budget aan te vragen. Dus de vraag aan het college, heeft u extra budget nodig om extra dingen te kunnen doen is zou ik willen zeggen, niet de vraag die u zou moeten hoeven te stellen als u begrijpt wat ik bedoel, voorzitter. Dus vandaar, en dus wij gaan ook die vragen dus ook gelaagd schriftelijk beantwoorden. Maar vanuit ons op dit moment zien wij niet de noodzaak tot een budgetverhoging, tot een aanvraag richting uw raad met betrekking tot specifiek deze doelgroep en deze ondersteuning maar mochten er signalen zijn, van uw raad, vanuit de statushouders, VluchtelingenWerk of een ander, dan zullen wij natuurlijk altijd daarnaar kijken en richting een kwartaalbrief of een ander P&C-stuk daar een budgetverhoging voor doen, voorzitter. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Fijn dat we in ieder geval nog antwoord gaan krijgen en het was ook wel de bedoeling om die antwoorden eventueel te gebruiken voor het amendement.

Dus we willen graag een vraag, dat is ook de reden waarom we die vragen ook stellen want we kunnen wel aannames maken, maar we hebben liever daar de cijfers voor maar als we die dan krijgen, fijn. Bedankt. Wethouder VAN DEN BERG: Voorzitter. Ik snap het dan toch niet helemaal want ik zie niet zo goed in. Volgens mij zou uw vraag van uw raad op elk onderwerp moeten zijn hoe loopt het en niet zozeer hoeveel zijn het? En eigenlijk zou u niet moeten vragen hoe het loopt want u mag van een volwassen college verwachten dat zij aangeeft als iets niet loopt en als zij daar meer ondersteuning op nodig hebben, of dat nou financieel is of op personeel. Dus 32

in dat opzicht zou, ik begrijp dat u op zoek bent naar loopt het goed? Tenminste, dat probeer ik er dan uit te destilleren. En dan vraag ik aan de heer Dijksman, heeft u signalen dat dat niet zo is? En als dat zo is, dan horen we dat natuurlijk graag maar als u die signalen niet heeft, dan vraag ik me af waarom u spijkers op laag water aan het zoeken bent op basis van een getal, van een kwetsbare doelgroep die wij op een goede manier proberen te ondersteunen met hulp van VluchtelingenWerk, die wij ook laatst nog op het Diemerplein een plek hebben kunnen geven, die wij ondersteunen bij naar werk toegaan maar die ook, als zij geen uitkering krijgen vanuit de gemeente maar zonder met één inkomen in het gezin bijvoorbeeld, niet op ons netvlies zitten, daar dus ook niks van weten. Dus ik ben even aan het zoeken wat nou de insteek is en de inhoud is van de VVD, voorzitter. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Dit was natuurlijk naar aanleiding van het asielzoekerscentrum dat er waarschijnlijk gaat komen want ik ben eigenlijk verbaasd om eerlijk te zijn, want elke groep heeft zijn specifieke problemen zou je kunnen zeggen. De statushouders hebben specifieke problemen ten opzichte van andere Diemenaren. Dus het lijkt mij bijna logisch dat als je als gemeente bepaalde groepen wilt ondersteunen, dat je dan ook kijkt naar de achtergrond van die mensen.