Notulen raad 13 november 2025

CONCEPTNOTULEN van de openbare en besluitvormende raad van de gemeente Diemen, gehouden op 13 november 2025 in het gemeentehuis in Diemen, aanvang 20.00 uur. Aanwezig: (*fractievoorzitters) Voorzitter

E. Boog

GroenLinks

E. Bouwhuis, T.A.C. de Bruijn, N. van Engelen, H. van ’t Riet*, Y. Yildiz-Kaya W. Advokaat, J. de Jong*, N.C.F. Moors H.J. Berkhout, S.E. Muijs, R. Poelwijk*, O.U. Ramautarsing H. Dijksman, J.A. Jägers, V.A. Voermans* W.K. van Es, F.W. Geerts, S. Kuilman* E.S. den Heijer, P.A. Prins* A.R. van Marion, J.G.M. Sikking*

Ons Diemen D66 VVD PvdA Ouderenpartij Diemen Onafhankelijk Diemen College

M.A. van den Berg, M. Everhardt, J.D.W. Klaasse, J. Prins alsmede G.T. Wildeman (gemeentesecretaris)

Notulist Griffier

J.B. Kammeraad W. van Zanen

1.A

Opening en mededelingen van de voorzitter

De VOORZITTER: Beste mensen, ik open deze vergadering, gemeenteraadsvergadering gemeente Diemen, 13 november 2025. Van harte welkom allen en ook degenen die thuis meekijken met de stream, die het gelukkig vanavond doet. Ik heb de mededeling dat de heer De Bruijn later zal komen. 1.B

Vaststelling agenda

De VOORZITTER: Zijn daar nog opmerkingen over? Dat is niet het geval. 1.C

Vragen van het publiek aan de raad

De VOORZITTER: Er zijn geen vragen van het publiek aan de raad ingediend. 1.D

Ingekomen stukken

De heer JÄGERS: Dank u voorzitter. De fractie van de VVD zou graag geïnformeerd willen blijven over de afhandeling van de brief met bijlage van de heer of mevrouw Jody Krol, het gaat over de jacht. De VOORZITTER: Geïnformeerd blijven is dat u een afschrift van de brief wilt ontvangen. Mag ik het zo interpreteren? Dat gebeurt. 1.E

Mededelingen van het college

De VOORZITTER: Zijn er mededelingen? 1.F

Mededelingen uit de regio

1

De VOORZITTER: Dan gaan we naar mededelingen uit de regio. Niet vanuit de raadskant, maar vanuit de collegekant? 1.G

Vragen van de raad aan het college

De VOORZITTER: Ook daar zijn geen vragen aangemeld vanuit de raad. 1.H

Vaststellen notulen 16 oktober 2025

De VOORZITTER: Dat is vastgesteld. 1.I

Bestuurlijke termijnagenda

De VOORZITTER: Er zijn geen opmerkingen. 1.J

Overzichten openstaande moties en toezeggingen

De VOORZITTER: ook niet. 2.

Begroting 2026

De VOORZITTER: Dan gaan we meteen naar agendapunt 2. Het belangrijkste onderwerp van vanavond. De begroting 2026. Misschien even voor de kijkers die misschien uit het verleden nog gewend zijn dat bij de begroting algemene beschouwingen plaatsvinden. Sinds vorig jaar heeft de raad besloten het accent wat meer te leggen op de kadernota, de kaders voor de begroting en wat minder op de begroting zelf. Daarmee hebben we geen algemene beschouwingen maar uiteraard kunnen alle fracties in de eerste termijn kenbaar maken hoe ze staan tegenover deze begroting. Maar er is geen spreektijdregeling en er is ook geen vaste volgorde van sprekers. Dus ik ga ook pragmatisch even kijken naar een aantal moties die waarschijnlijk worden ingediend. Dan ga ik naar de indieners als eerste van die moties. Dan begin ik allereerst met de fractie van GroenLinks. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Menselijk, eerlijk en duurzaam. Dat zijn de waarden van GroenLinks en deze zien we terug in het vele werk dat door dit college is verzet en in de plannen voor het komend jaar. Net als altijd wil ik ook bij deze laatste begrotingsbehandeling van deze raadsperiode. Het is gewoon mijn eerste termijn, toch? De heer PRINS: Voorzitter. Even van de orde. Vorig jaar heb ik dat ook gevraagd.

Is het misschien handig om eerst de moties te laten zien zodat ze daarna onderdeel kunnen uitmaken van het debat? De VOORZITTER: Als u goed had gehoord geef ik allereerst in de eerste ronde, in de eerste termijn, alle indieners van de moties, die fracties, het woord. Dus dat zijn de eerste drie fracties. Dus dan komen die moties vanzelf aan bod maar het wordt gewoon onderdeel van het betoog van mevrouw Van t Riet, ga ik vanuit. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Menselijk, eerlijk en duurzaam. Dat zijn de waarden van GroenLinks en deze zien we terug in het vele werk dat door dit college is verzet en in de plannen voor het komend jaar. Net als altijd wil ik ook bij de laatste begrotingsbehandeling van deze raadsperiode enkele punten uitlichten in het sociaal domein, het fysieke domein en afsluiten met de financiën. Eerst het sociale domein waar ik het zal hebben over jeugdzorg, inclusie en ontheemden. Jeugdzorg. Sinds 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor de jeugdzorg. In de aanloop naar die overdracht heeft de ambtelijke organisatie onder leiding van destijds onze wethouder Ruud Grondel deze nieuwe verantwoordelijkheid tijdig en professioneel 2

voorbereid. De uitvoering is dan ook vanaf het begin op een goede manier vormgegeven. En hoewel het ons vanuit het Rijk met een gelijktijdige bezuiniging nooit makkelijk is gemaakt, is GroenLinks er trots op dat we in Diemen altijd oog zijn blijven houden voor de kinderen en jongeren waar het om gaat en geld nooit het belangrijkste hebben gemaakt. Omdat de kosten in het hele land voor jeugdzorg zijn blijven stijgen, evenals het aantal jeugdigen dat er gebruik van maakt, wordt er nu. De heer DIJKSMAN: Voorzitter, ik heb een vraag aan GroenLinks. Geld is natuurlijk nooit het belangrijkste maar de jeugdzorg kost natuurlijk heel veel geld. Wat vindt GroenLinks daarvan? Het kan niet eeuwig de beste zorg blijven leveren aan kinderen. Hoe graag we dat ook zouden willen. De kosten zijn gewoon te hoog. Mijn vraag is eigenlijk, hoe denkt u daarover om toch te besparen op de kosten van de jeugdzorg? Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Ik kwam net bij de hervormingsagenda jeugd, waar we nu natuurlijk mee bezig zijn. Dus daar gaat mijn betoog verder over maar het belangrijkste punt was, we hebben de jeugdzorg overgeheveld gekregen naar de gemeenten en bij die overheveling heeft het Rijk destijds gezegd van we gaan er ook gelijk 15% op korten. Dus u mag hetzelfde doen wat daarvoor door het Rijk en de provincie werd gedaan.

En nu mag u als gemeente hetzelfde bieden maar dan voor minder geld. Nou ja, dat is in de praktijk ook gewoon onmogelijk gebleken. Dus dat was mijn vorige punt eigenlijk uit mijn betoog. En inderdaad, de kosten blijven stijgen en daarom hebben we nu de hervormingsagenda jeugd en daar wilde ik in mijn betoog net mee verder gaan. Dus daar zal een antwoord komen. Omdat de kosten in het hele land zijn blijven stijgen, evenals het aantal jeugdigen dat gebruik maakt van de jeugdzorg wordt er nu met de hervormingsagenda jeugd weer een grote verandering in gang gezet om de jeugdzorg op een wat andere manier vorm te geven. Door regionale samenwerking, een doorontwikkeling naar sterke lokale teams en gebiedsknooppunten van waaruit deze zorg zal worden gecoördineerd verwachten we dat de zorg van goede kwaliteit en binnen het budget zal blijven met oog voor de kinderen en jongeren waar het om gaat en zorgverlening in de buurt. Inclusie. GroenLinks is bijzonder trots op de start van de lokale inclusieagenda afgelopen oktober. De eerste stappen zijn gezet om voor mensen met een beperking meedoen beter mogelijk te maken en te achterhalen waar en wanneer jongeren discriminatie ervaren en wat we daaraan kunnen doen. Mooi om te zien dat het begin is gemaakt en dat er mooie plannen liggen om hier in 2026 actief mee verder te gaan.

Ook vermeldenswaardig is de vervolgstap die de gemeente gaat zetten om haar dienstverlening nog verder te verbeteren voor alle inwoners van Diemen door in 2026 ook gebruik te gaan maken van de discriminatietoets publieke dienstverlening. Dit is een hulpmiddel waarmee de organisatie stap voor stap kan onderzoeken waar en hoe discriminatie, ongelijke behandeling of uitsluiting een risico zijn. Het laat ook zien wat er gedaan kan worden om dat te voorkomen. Ontheemden. Een jaar geleden bij de vorige begrotingsbehandeling heeft GroenLinks samen met PvdA, D66 en Ons Diemen de motie Diemen is voor opvang ingediend. Wij zijn nu een jaar verder en we zijn er trots op dat het is gelukt een locatie te vinden waar het mogelijk gaat zijn om asielzoekers op te vangen. Daarmee kunnen we voldoen aan de spreidingswet, bijdragen aan een eerlijke verdeling van asielzoekers over Nederland en opvang bieden op een voor Diemen passende schaal en voor de asielzoekers menselijke en vriendelijke manier. GroenLinks is zich ervan bewust dat er bij omwonenden veel zorgen leven over het AZC. We vinden het dan ook belangrijk en positief dat de gemeente met omwonenden en organisaties in gesprek is en blijft en uiteraard zullen we dit ook als raad in december nog uitgebreid behandelen. Ook met insprekers die daaraan bij willen dragen.

Dan ga ik verder met het fysieke domein waar ik wat wil zeggen over de openbare ruimte, wonen en de energietransitie. De openbare ruimte. Diemen heeft een mooie openbare ruimte en besteedt hier al jaren veel aandacht aan. En niet alleen aan het mooi maken en houden maar ook aan het betrekken van inwoners hierbij. Dit geldt bijvoorbeeld bij het opnieuw inrichten van wijken waar bewoners mogen meedenken over de keuzes die worden gemaakt. Het gaat ook om het vragen naar de wensen van kinderen bij het maken van 3

nieuwe speelplaatsen. Daarnaast helpt de gemeente mensen om zelf, alleen of samen met buren, plantsoenen en andere stukjes van Diemen te onderhouden. Ook met de nieuwe manier van financieren van de inrichting van onze openbare ruimte zal deze betrokkenheid van inwoners blijven bestaan. De gemeente faciliteert ook dat mensen door zwerfafval op te ruimen kunnen bijdragen aan een mooi en schoon Diemen. Wat veel mensen hierbij een doorn in het oog is, is dat er veel sigarettenpeuken op straat worden achtergelaten. Om daarover meer bewustzijn te creëren en straten en plantsoenen schoner te houden dienen wij vandaag samen met Partij van de Arbeid en D66 een motie in om een campagne te starten om rokers te stimuleren hun peuken op een goede manier weg te gooien. Naast het ondertekenen van de campagne No Plastic Filter, die pleit voor een verbod op plastic in de sigarettenfilters. Wonen. We steunen de onverminderde inzet van het college voor meer betaalbare woningen voor inwoners met een laag of middeninkomen. In Holland Park West worden volgend jaar de eerste sociale huurwoningen in deze wijk opgeleverd. Daar en in onder andere Hof van Saan, Buitenlust en Holland Park Zuid komen er tot 2030 nog honderden sociale en middeldure huurwoningen bij. Dan de energietransitie. De energietransitie is ook zo'n opgave die al jaren gaande is en ook nog jaren zal vergen.

GroenLinks vindt dat Diemen hier echt goed werk van maakt. Veel aandacht voor het opwekken van hernieuwbare energie in de gemeente. Stimuleren van zonnepanelen op grote daken. Meedoen aan zonnepanelen langs snelwegen met Rijkwaterstaat. Helderheid over mogelijke locaties voor windmolens en bij gemeentelijke gebouwen isolatie en waar dat kan zonnepanelen. Ook is en wordt er veel tijd en moeite gestopt in het stimuleren en faciliteren van het aanschaffen van isolatie en zonnepanelen door woningeigenaren. De laatste jaren worden de plannen om wijken van het gas af te halen ook steeds concreter. Over de financiën kan ik het kort houden. Financieel staan we er voor de komende jaren goed voor door voorzichtig en verstandig beleid in het verleden en in deze coalitieperiode. Met de voorbeelden die ik heb gegeven wil ik illustreren dat we de afgelopen jaren veel hebben bereikt. De raad maar vooral ook het college en de organisatie hebben ongelooflijk veel werk verzet in deze raadsperiode en de meeste onderwerpen zullen ook de komende jaren nog veel inzet en besluitvorming vragen. Ook na de volgende gemeenteraadsverkiezingen zal GroenLinks samen met de Partij van de Arbeid zich hard blijven maken voor onze waarden. Een menselijk, eerlijk en duurzaam Diemen. Een gemeente die kansen biedt aan iedereen, waar iedereen zichzelf mag zijn en waar we duurzaam samenleven.

De motie Hou ‘t leuk met je peuk luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Sigarettenpeuken in aantal een grote vorm van zwerfafval zijn; • Sigarettenfilters meestal plastic bevatten; • De filters ook giftige stoffen bevatten; • Die stoffen en microplastics in het milieu belanden, met negatieve effecten voor mensen, dieren en planten; • Niet iedereen weet dat achterlaten van sigarettenpeuken op straat of in de natuur schadelijk is voor het milieu; • Er communicatiemiddelen zijn ontwikkeld in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat; • Er ook een wereldwijde campagne (No Plastic Filter) is opgezet om plastic sigarettenfilters te verbieden. We vinden dat: • Zonder peuken op straat de openbare ruimte er beter uitziet; 4

• •

De kwaliteit van water en bodem beschermd moet worden; De campagne No Plastic Filter belangrijk is om op te roepen tot een verbod op plastic sigarettenfilters in Nederland en in de rest van de wereld.

We vragen het college om: • De campagne No Plastic Filter te ondertekenen; • Daarnaast uiterlijk in 2026 in Diemen te starten met een campagne om inwoners voor te lichten over de negatieve effecten van op straat gooien van peuken; • Rokers te stimuleren peuken op de juiste wijze weg te gooien: eerst goed uitmaken en dan in de afvalbak. Nicole van Engelen GroenLinks

Sofie Kuilman PvdA

Rick Poelwijk D66

De VOORZITTER: Dus is de motie Hou ‘t leuk met je peuk officieel ingediend en maakt onderdeel uit van de beraadslaging. De heer PRINS: Dank u voorzitter. Vanavond stemmen we in met de begroting voor 2026. Wat ons betreft is het een solide basis voor het komende jaar. Er liggen daarnaast moties voor die aandacht verdienen. En ik zal eerst onze eigen motie Betere informatie voor omwonenden bij omgevingsvergunningen toelichten. Deze motie komt niet uit de lucht vallen. Al bij de aanloop naar de Omgevingswet hebben wij gewaarschuwd dat deze wet de bescherming van omwonenden zou uithollen en initiatiefnemers alle ruimte zou geven. Twee jaar later blijkt dat helaas de waarheid. Bij de aanvragen voor Weesperstraat 110 en 124 zijn omwonenden niet geïnformeerd door de initiatiefnemers. Zij moesten zelf actief op zoek naar informatie en zijn pas na eigen inspanning in gesprek gekomen met de gemeente. Van volwaardige participatie was geen sprake. Ondanks een tijdrovende en kostbare bezwaarprocedure bleef de vergunning ongewijzigd en kreeg de ontwikkelaar vrij spel. Vandaar dat wij een week geleden een conceptmotie hebben rondgestuurd waar tot onze vreugde de fracties van Onafhankelijk Diemen en PvdA GroenLinks positief op reageerden waarvoor dank. Na enig gesleutel aan de tekst ligt er nu een definitieve motie van de drie fracties.

Dat gaf kennelijk de nodige druk want de schriftelijke reactie van de wethouder dat de gemeente al voldoende doet en dat de motie overbodig is en dat de gemeente wat geleerd zou hebben van de aanvraag Weesperstraat 110 heeft ons niet overtuigd. Wat de gemeente heeft geleerd, scheef hij niet. Ook de omwonenden van Weesperstraat 124 geven aan dat er niets is veranderd ten opzichte van Weesperstraat 110. Als de evaluatiecommissie Omgevingswet stelt dat gemeenten nauwelijks gebruikmaken van de participatie-instrumenten, dan kan Diemen zich daar niet aan onttrekken. Dan kan de wethouder niet doen alsof Diemen het probleem al heeft opgelost. De klachten zijn dan ook niet minder geworden. Wij vinden dat een onderzoek naar betere participatie nog steeds noodzakelijk is. Wellicht kunnen we door samenwerking met andere gemeenten tot betere inzichten komen. Dit is wat betreft de toelichting op onze motie. Voorzitter, ik ben de tweede spreker, maar ik kan al reageren op de motie Hou ‘t leuk met je peuk. Ik kan dat nog niet doen over de motie Been bijtrekken in de middenhuur. Dus ik hoop dat u mij zo meteen nog een herkansing geeft in eerste termijn om daarop te reageren. De motie Hou ‘t leuk met je peuk roept op tot ondertekening van een wereldwijd verbod op plastic in sigarettenfilters en het starten van een voorlichtingscampagne.

Hoewel de motie een symbolisch karakter heeft steunen we haar. Wij willen natuurlijk allemaal schone straten en stoepen. We hebben immers vaker gewezen op de gevaren van microplastics en onderschrijven de strijd tegen de plasticsoep. De vraag aan de indieners is wel waarom zoveel aandacht voor peuken. Gaat de volgende motie van de coalitiepartijen over uitgespuugde kauwgom of weggegooide haarnetjes van deelscooters? Toch plaatsen we een belangrijke kanttekening. Zonder handhaving blijft het bij goede bedoelingen. In Singapore is de openbare ruimte schoon omdat het weggooien van een peuk simpelweg 5

wordt beboet. Ook hier is het verboden om afval op straat te dumpen. Dat geldt dus ook voor peuken. Toch zien we regelmatig dat parkeerplaatsen bij sportscholen of snackbars veranderen in asbakken omdat automobilisten hun asbakken daar legen. Wij vinden dat eigenaren of beheerders van publiektrekkende voorzieningen zoals horeca en sportcentra verantwoordelijk moeten worden gehouden voor het afval rondom hun pand. Opruimen dus. En als dat niet gebeurt, beboeten. Wij verzoeken het college dit aspect expliciet mee te nemen bij de uitwerking van de motie. De motie Onderzoek betere informatie omwonenden bij aanvragen omgevingsvergunningen luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • De Eerste Kamer erg ontevreden is over de voortgang van de Omgevingswet; • De Evaluatiecommissie Omgevingswet vindt dat gemeenten weinig gebruikmaken van de mogelijkheden van de wet. Daardoor is er weinig ervaring met het betrekken van inwoners; • In het DiemerNieuws aanvragen voor omgevingsvergunningen maar heel kort en zonder uitleg worden gepubliceerd; • Bij recente aanvragen voor nieuwe bedrijfsgebouwen aan de Weesperstraat omwonenden niet of nauwelijks zijn geïnformeerd. Daardoor konden zij niet goed participeren; • Het college in de begroting 2026 ca.

155.000 euro extra vraagt om de expertise en capaciteit voor een juiste toepassing en naleving van de wet te vergroten. We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Aanvragers van een vergunning zijn nu niet verplicht om omwonenden en andere belanghebbenden goed te informeren. Daardoor kunnen deze niet goed meedoen of hun mening geven; • Soms starten mensen bezwaarprocedures die misschien voorkomen hadden kunnen worden als zij eerder en beter waren geïnformeerd. We vinden dat: • De gemeente een wettelijke taak heeft om vergunningen snel en correct te behandelen; • Het belangrijk is dat de gemeente aanvragers actief wijst op hun plicht om omwonenden te informeren en te betrekken, bijvoorbeeld via een omgevingstafel; • Goede participatie omwonenden helpt mee te laten denken en zorgt ervoor dat de gemeente hun inbreng kan meenemen bij het verlenen van een vergunning. Verzoekt het college: • Onderzoek te doen naar hoe de gemeente aanvragers actief kan stimuleren om omwonenden en andere belanghebbenden te betrekken bij hun plannen; • Onderzoek te doen naar de mogelijkheden om omwonenden beter te informeren over hun rechten en de plicht van initiatiefnemers tot het organiseren van participatie bij hun plannen; • Hierover uiterlijk 28 februari 2026 aan de raad te rapporteren. Ouderenpartij Diemen Peter Prins

GroenLinks Hilda van ’t Riet

Partij van de Arbeid Sophie Kuilman

Onafhankelijk Diemen Jan Sikking

6

Mevrouw MUIJS: Dank u voorzitter. Voor ons ligt de begroting van 2026, de allerlaatste begroting van deze raadsperiode. En vanwege die speciale gelegenheid wil ik ook even terugkijken op de afgelopen jaren voordat ik inga op deze begroting want er is veel bereikt. Er zijn heel veel woningen bijgebouwd, waaronder veel sociale en middeldure huur. Er is meer ruimte voor lokale voorrang voor inwoners uit Diemen. En er is meer ruimte gekomen om betaalbare koop in Diemen te bouwen. We zien ook meer kansengelijkheid in Diemen. De aanvraag voor het Jeugdfonds Sport en Cultuur, waarmee kinderen in armoede kunnen sporten, is sterk versimpeld en we hebben aandacht gevraagd voor seksuele gezondheid door het verstrekken van gratis condooms. We zien ook dat we bijdragen als Diemen aan minder klimaatverandering. De voorbereidingen voor een warmtenet zijn in een gevorderd stadium en de besluitvorming over energieopwekking in Diemen, vooral met zonnepanelen en mogelijk ook windenergie, is afgerond. En tot slot is er geïnvesteerd in de lokale kracht. We hebben een prachtige nieuwe Omval, prachtige nieuwe sporthallen en we hebben ons succesvol voorbereid op Diemen 800, waar met een klein steuntje in de rug van de gemeente ontzettend veel inwoners een bijdrage gaan leveren aan een prachtig feest. Kortom, Diemen heeft laten zien, het kan wel.

Maar met deze begroting kijken we ook vooruit want in het komende jaar staan we niet stil. We zijn er immers nog niet. Diemen kan nog beter en daar blijven we aan werken. Bij het lezen van deze begroting kwamen er twee termen bij mij op. Allereerst een robuust Diemen en ten tweede een Diemen met een warm hart. Om eerst in te gaan op dat robuuste Diemen. Diemen is een soort van klein dorpje wat inmiddels omringd wordt bijna door Amsterdam en zelfstandig blijven kan alleen als we stevig en robuust zijn met een goed bestuur, inhoudelijk sterke ambtenaren en stabiele financiën want alleen als wij onze eigen broek op kunnen houden, kunnen we ook zelfstandig blijven. Gelukkig zijn al die elementen ook aanwezig in Diemen. De financiën zijn de afgelopen jaren goed beheerd. Dat zie je ook weer aan de uitkomsten van de septembercirculaire. Ook in 2025 houden we waarschijnlijk weer geld over en er is ook weer een overschot in 2028 en 2029. Hoewel er nog een kleine verschrijving stond in de tabel uit de Informatie van het college maar het is alsnog positief. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Als er geld overblijft, dan vraag ik me af waarom D66 het zo belangrijk vindt om de OZB voor de tweede jaar in rij te verhogen. Dus ik vroeg me af, heeft u daar een antwoord op? Mevrouw MUIJS: Zeker voorzitter, dat was mijn volgende punt.

Want we weten ook dat het Rijk van plan is om Diemen over de komende jaren ruim 3 miljoen minder toe te kennen, jaarlijks. En om dat te voorkomen, tenminste om te voorkomen dat we tegen die tijd geen geld meer hebben om goede besluiten te nemen of goed om te gaan met Diemen zijn er een aantal volstandige besluiten genomen. Er is de afgelopen jaren gespaard. We springen voorzichtig om met nieuwe besluiten en dus nieuwe kosten. En we zorgen ook, en dat is zeker waar, voor voldoende inkomsten door optimaal gebruik te maken van natuurlijk de landelijke subsidies maar ook door onze inkomsten uit de OZB te stabiliseren en stapsgewijs weer terug te brengen naar het niveau van 2020. En wij steunen deze aanpak omdat we hiermee onze financiën robuust en daarmee onze gemeente zelfstandig kunnen houden en het eerlijke verhaal is dat we inderdaad daarom de afgelopen twee jaar de OZB met een heel klein beetje hebben verhoogd ten opzichte van de inflatie om ervoor te zorgen dat we Diemen zo mooi en zelfstandig kunnen houden. En D66 onderzoekt samen met de VVD en met behulp van ambtelijke bijstand of de verdeling van de afvalstoffenheffing over één- en meerpersoonshuishoudens, of die wel eerlijk is. En daar komen we bij de behandeling van de nota naar lokale heffingen afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek en natuurlijk het voorstel van het college graag op terug.

De heer SIKKING: Voorzitter. Ik hoor iets, een heel oud punt over die OZB en afvalstoffenheffingen en zo over verdelen, over minder huishoudens of aantal personen. Maar wij hebben dit toch al twee, drie jaar geleden aangekaart en waarom gaat u dan niet met ons verder en wel met de VVD? Is dat iets nieuws ofzo wat u uitvindt? Dus het gaat 7

erom dat huishoudens, éénpersoonshuishoudens in verhouding minder zouden kunnen betalen dan meerpersoonshuishoudens. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. Volgens mij is dit zeker niks nieuws en hebben wij en de VVD hier vorig jaar een aantal debatten over gevoerd en vervolgens ook vorig jaar in de vergadering afgesproken om hier samen naar te kijken. En we staan natuurlijk altijd open voor input van meer partijen, maar dat was niet iets geheims dat we dat samen aan het doen waren. Dan door want we hebben niet alleen een robuust Diemen nodig maar ook een Diemen met een warm hart en ook daar zien we heel veel aanwijzingen voor in deze begroting. We zien een college dat doorgaat met het tegengaan van woningnood want natuurlijk op dit moment de woningnood is zo schrijnend. Er zijn zoveel gevallen van mensen waarvan je echt denkt jeetje hoe verschrikkelijk is dit. Dus dat wij blijven aansturen op snelle woningbouw, vooral in Holland Park, dat is niet alleen fijn maar ook echt uitermate noodzakelijk. En tegelijkertijd hebben we ook een warm hart voor onze meest kwetsbare inwoners. We zetten met deze begroting extra in op het tegengaan van femicide met meer opvang voor vrouwen en mannen en kinderen voor wie het thuis niet veilig is en we houden scherp in de gaten of dat nog wel genoeg is en bespreken dat ook regionaal.

Diemen heeft ook een ruimhartig armoedebeleid en dit beleid wordt ook continu verbeterd. Ik noemde net al de verbeterde toegang tot het Jeugdfonds Sport en Cultuur met de stadspas maar in het komende jaar wordt ook geïnvesteerd in een noodhulpbureau waardoor het nog beter wordt. We zien ook de zorgvuldige omgang met jeugdzorg. Via de gebiedsknooppunten wordt het zicht op jongeren die op de wachtlijsten staan verbeterd. En natuurlijk de meest kwetsbare mensen, de vluchtelingen. Met de komst van een AZC bieden we opvang aan gevluchte mensen en kinderen en als ik denk aan hoe wanhopig ouders moeten zijn geweest om hun kind alleen te laten vluchten ben ik blij dat we voor hen een veilige opvang kunnen bieden in Diemen en ook wij nemen de zorgen van inwoners zeer serieus en blijven graag met hen in gesprek. Voorzitter, in Diemen zijn we zowel robuust als warm en hier laten we zien, het kan wel. Er zijn inderdaad een aantal moties ingediend. Allereerst dienen wij samen met een aantal andere partijen de motie in Hou ‘t leuk met je peuk. We vinden het belangrijk om die mede in te dienen omdat we zien dat niet alleen de effecten van peuken op straat heel schadelijk zijn maar ook omdat we zien dat veel mensen niet doorhebben hoe schadelijk dat is.

En juist dat is denk ik het verschil met ander afval van wie iedereen wel weet je moet niet zomaar een haarnetje op straat gooien, is een peuk op straat gooien voor veel mensen normaal. En ja, ook niet echt iets waar ze over nadenken. Dus we denken dat juist daarom aandacht voor deze vorm van vervuiling goed is. Daarnaast hebben we natuurlijk kennisgenomen van de motie over het onderzoek naar betere informatie voor de omwonenden bij aanvraag van een omgevingsvergunning. De VOORZITTER: Mag ik een ordevoorstel doen want ik vind het toch wel netjes bij de moties dat ook straks het college eerst nog reageert voordat iedereen weer een oordeel gaat vellen over die moties. Ik kan me voorstellen als u daar vragen over heeft of bepaalde dingen wil meegeven maar ik zou wel de raad willen vragen om niet meteen daar een definitief oordeel over te vellen en eerst even het college aan het woord te laten maar gaat u verder. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. Wij hebben nog geen definitief oordeel. Dus wij vinden het wel goed om te benadrukken dat wij niet denken dat het college iets geks of iets verkeerds heeft gedaan in de verlening van de vergunning van de Weesperstraat. We hebben nou eenmaal te maken met een Omgevingswet en die moet ook gevolgd worden.

We vinden het op zich wel een goed idee om te kijken van hoe kan je als gemeente naast de verantwoordelijkheid die de indiener heeft, kan je daar iets in verbeteren. We zijn heel benieuwd hoe het college daarnaar kijkt. Wij zien ook in de motie een deadline staan van 28 februari en we hebben

8

wel nog de vraag aan de indieners van waarom die harde deadline en de vraag aan het college is die deadline ook haalbaar. Dan voorzitter. Dan hebben we zelf ook nog een motie maar ik zou u graag willen vragen om hiervoor mijn collega Poelwijk het woord te geven omdat hij daar veel meer vanaf weet dan ik. De heer POELWIJK: Dank u voorzitter. De motie Been bijtrekken in de middenhuur. Want op 5 november heeft het Rijk de definitieve regeling voor de realisatiestimulans vastgesteld en die realisatiestimulans zegt dat gemeenten 7.000 euro per start bouw van een betaalbare woning kunnen verwachten in de periode 2025 tot 2030. Daarover deze motie want wij vinden het belangrijk dat we dit geld terug investeren in het bijbouwen van betaalbare woningen. Daarom deze gedachte van ons. In de eerste plaats oormerk dit geld voor betaalbare woningbouw. Breng dit onder in een voorziening of een reservering of oormerk dat anders in. En in de tweede plaats vinden wij het belangrijk om dat geld in eerste instantie in te zetten om waar mogelijk in bouwplannen het aandeel middensegment op te hogen tot hetzelfde aandeel als sociale woningbouw. En om in de tweede plaats in de breedte te kijken waar wij betaalbare woningbouw in Diemen kunnen extra toevoegen ten opzichte van al bestaande bouwplannen. Dus wij zeggen investeer het in eerste instantie in de middenhuur.

Daarmee kan je zowel doorstroming bevorderen als dus ook extra sociale huurwoningen vrij krijgen en zorg in ieder geval dat dit geld vanuit de realisatiestimulans weer ten goede komt aan extra betaalbare woningbouw. De motie luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Er een enorm woningtekort is, waardoor veel mensen niet terecht kunnen in een woning die past bij hun woonbehoefte; • Het Rijk op 5 november de Realisatiestimulans heeft vastgesteld; • De Realisatiestimulans vanaf 2026 € 7000 aan gemeenten uitkeert voor elke betaalbare woning waarvan de bouw start tussen 1 januari 2025 en 31 december 2029. We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Dat er de komende jaren in Diemen wordt gestart met de bouw van honderden betaalbare woningen; • Gemeente Diemen vanuit de Realisatiestimulans daarom een bedrag van enkele miljoenen kan verwachten; • Dit bedrag bestemd is om woningbouw te bevorderen, maar niet geoormerkt is; • Het toevoegen van middeldure huur doorstroming op de woningmarkt bevordert, en daarmee langere verhuisketens op gang kan brengen. We vinden dat: • Er deze afgelopen jaren al veel middeldure huur is opgeleverd in Diemen, maar dat deze woningbouwcategorie een extra impuls verdient. We verzoeken het college: 1.

De uitkering uit de Realisatiestimulans in een voorziening of een reserve onder te brengen of anderszins te oormerken; 2. Deze voorziening in te zetten om waar mogelijk, in overleg met woningbouwontwikkelaars: 1. Het aandeel middeldure huur in nieuwbouwprojecten gelijk te trekken met het aandeel sociale huur; 2. Het aandeel betaalbare woningen in den brede te vergroten. 9

D66 Rick Poelwijk

VVD Veerle Voermans

Onafhankelijk Diemen Jan Sikking

Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Poelwijk want uit het Wonen in de MRA-regio onderzoek blijkt dat in Diemen 48% van de inkomens in aanmerking komt voor sociale huur en wij hebben hier 29% sociale huur. Dat is zowel van de corporaties als van particulieren bij elkaar opgeteld. Hoe moet ik dan voor me zien dat het bouwen van middenhuur gaat zorgen voor doorstroming terwijl we ook weten dat er dus veel meer duur scheef gehuurd wordt. Dus veel meer mensen met een laag inkomen in een dure woning dan andersom. De heer POELWIJK: Voorzitter. Ik heb natuurlijk ook de gegevens van de Wimra erbij gepakt en daarin blijkt inderdaad ook dat 17% van onze huishoudens in Diemen meer verdient dan voor de sociale huursector. Dus als wij juist dat middensegment bijbouwen. Dan zorgen we voor die doorstroming dat zowel die mensen die dan kunnen doorstromen uit de sociale huursector in een passende huurwoning terechtkomen en dat we dat aandeel in het sociale segment vrij spelen. Dus in dat opzicht is het wat ons betreft een mes dat aan twee kanten snijdt. Bovendien zeggen wij. Kijk in eerste instantie of je het aandeel middeldure huur gelijk kan trekken met het aandeel sociale huur en kijk vervolgens in den brede of je zowel middeldure huur als sociale huur kan toevoegen. Dus volgens ons is dit een heel gebalanceerde motie.

Zeggen we vooral laat dat geld terugvloeien in betaalbare woningbouw maar zet net even dat stapje extra. Trek dat been bij in het middensegment. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Waar ik het volledig mee eens ben is dat we dat geld moeten oormerken voor betaalbare huur. Al dat geld wat we kunnen krijgen en wat we in kunnen zetten om nog meer betaalbare woningen te creëren. Daar staan wij natuurlijk vierkant achter en toch kan ik het niet rijmen als 48% van onze inwoners een inkomen heeft waarmee je in de sociale huur terecht kan, dat D66 dan meer middenhuur wil gaan bouwen. Ik zou zeggen. Zet dat geld in om nog meer sociale huur te bouwen en waar het kan ook nog meer middenhuur maar niet primair focussen met dat extra geld op die middenhuur. De heer POELWIJK: Voorzitter, wij zeggen. Zet een stapje extra op middenhuur en zorg daarna ook dat je kijkt waar kunnen we in den brede zowel middensegment als sociaal extra toevoegen. We zien nu dat ons woningbouwprogramma een verhouding 30-25 als inzet heeft. Wij zeggen. Kijk waar je dat gelijk kan trekken en vervolgens in den brede maar wat mevrouw Kuilman zegt. Als je sociale huur toevoegt is dat dus een verhuisketen van 1. Eén sociale huurwoning. Daar kan 1 extra huishouden van een sociale huur in komen, kan daarin gehuisvest worden.

Als je kijkt naar het middensegment kan je dus die doorstroming op gang brengen en een veel langere verhuisketen op gang brengen. Dat is onze insteek. En wij zien ook er is de afgelopen jaren al veel sociale huur toegevoegd. In ieder geval meer dan middensegment en ook daar is juist een gigantische doelgroep waar wij dat stapje extra voor willen zetten. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Dat punt over de verhuisketen waar de heer Poelwijk het over heeft. Daar ben ik het pertinent niet mee eens want als wij sociale huur bouwen, bijvoorbeeld voor senioren, en we zorgen voor goede doorstroomregelingen Van groot naar beter. Een senior verlaat een sociale gezinswoning. Dat is één verhuizing. Dan kunnen misschien wel 2 mensen uit een sociale kleinere woning gaan samenwonen. Komen er weer huizen leeg voor starters. Komen er misschien wel weer studentenwoningen leeg van studenten die naar zo'n sociale starterswoning gaan. Dus dat de verhuisketen bij de bouw van sociale huur maar betekent dat er één iemand verhuist, dat is pertinent onjuist.

10

De heer POELWIJK: Voorzitter. Daar moet ik mevrouw Kuilman gelijk geven. Dat ik me iets zorgvuldiger kan uitdrukken maar mijn mening is wel dat als je daar in middenhuur investeert, dat die verhuisketen altijd eentje langer is in ieder geval en daar zien wij de mogelijkheden om die realisatiestimulans hiervoor in te zetten. De heer PRINS: Dank u voorzitter. Even in aanvulling op mevrouw Kuilman. De heer Poelwijk zegt onze insteek is meer middenhuurwoningen leidt tot meer verhuizingen, ook vanuit de sociale huursector naar de middenhuursector. De heer Poelwijk predikt daar een liberaal geloof wat nergens op gebaseerd is. Mijn vraag is dus kunt u dat onderbouwen dat dat ook werkelijk gebeurt want waarom zouden mensen vrijwillig uit een goedkopere sociale huurwoning verhuizen naar een middenhuurwoning als dat niet in hun eigen belang is? De heer POELWIJK: Voorzitter. Omdat daar wel de grote kans in zit dat dat een woning is die meer past bij de samenstelling van het huishouden en de levensfase van de persoon die die verhuisbeweging maakt. Nu snap ik goed dat mensen in een sociale huurwoning blijven want inderdaad dat middensegment is er juist veel te weinig. Wij zeggen investeer in dat middensegment zodat die mensen die stap kunnen maken vanuit dat sociale segment. Dat is er nu te weinig. Daar willen wij dat been bij trekken in het middensegment.

De heer ADVOKAAT: Dank u voorzitter. Ik wil toch even meneer Poelwijk ondersteunen in zijn betoog. Ik ben het helemaal met hem eens. Mevrouw Kuilman doet net alsof er bezuinigd wordt op het bouwen van sociale woningen. Het tegendeel is waar. Er worden veel te veel sociale woningen momenteel bijgebouwd. In Buitenlust, in Harmonielaan, 30% in Holland Park. Sociale woningen worden er genoeg gebouwd. Het gaat niet ten koste van. Voor de middenhuur is echt grote behoefte want de huidige middenhuur in Diemen begint momenteel boven de 1200 euro en dat is veel te hoog voor iemand die begint met een baan. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Ik hoor de heer Advokaat zeggen. Ik hoor hem mij woorden in de mond leggen dat er wordt bezuinigd op sociale huur. Dat heb ik niet gezegd. Ik ben heel erg blij dat wij in deze gemeente 30% sociale huur bouwen wat mij betreft. Als we geld vanuit het Rijk krijgen wat we kunnen besteden aan betaalbare woningbouw moeten we dat gebruiken en voor sociale huur en voor middelduur huur. Maar mijn punt is dat er een hele grote inkomensgroep is die recht heeft op een sociale huurwoning qua inkomen en dat dat een grotere groep is dan wat wij nu kunnen bouwen. Dus daarom mijn pleidooi om dat geld ook in te zetten voor meer sociale huur. Dat er wordt bezuinigd op sociale huur heb ik nooit gezegd. De heer ADVOKAAT: Er wordt momenteel vol ingezet op sociale huur.

Ik noemde u twee voorbeelden die al in gang gezet zijn. Die Wimra onderzoeken zijn steekproeven, zijn enquêtes. Je kan daar geen harde cijfers van maken. U probeert dat wel zo te interpreteren maar u moet daar toch een beetje voorzichtig zijn. Niemand, ik heb het aan meerdere deskundigen gevraagd. Niemand kan zeggen hoeveel inwoners op zoek zijn in Diemen naar een sociale woning. Niemand kan een exact aantal geven. Daarnaast hebben de woningbouwcorporaties aangegeven dat de behoefte aan middenhuurwoningen twee keer zo hoog is als sociale woningen. Dat geeft al aan. Dat was in het AM-overleg. Meneer Berghout kan dat bevestigen denk ik. Er is echt grote behoefte aan. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Een hele korte toelichting. Het Wimra onderzoek bestaat uit twee onderdelen. Enerzijds is dat een kwalitatief onderzoek. Dat zijn inderdaad die enquêtes. Die worden steekproefsgewijs naar mensen in de regio gestuurd. Daarnaast worden er factsheets gemaakt op basis van CBS-cijfers. Dat zijn cijfers over de woningvoorraad, over inkomens. Dat zijn keiharde feitelijke cijfers. Daar baseerde ik me net op.

11

De heer BOUWHUIS: Dank u voorzitter. Ik richt me even tot de heer Poelwijk. Ik raak wel even in verwarring van de inbreng van Ons Diemen. Niet dat ik het daarmee eens ben maar ik hoor toch hele andere verhalen uit deze gemeente. Dat mensen jarenlang moeten wachten op sociale huurwoningen. Hoe kunnen we nou zeggen dat er veel te veel van gebouwd wordt. Dat is één maar de vraag die ik wil stellen aan de heer Poelwijk is naar aanleiding van de motie. U heeft het over meer verhuisbewegingen. De essentie is dat we huizen bouwen voor mensen die een woning zoeken en dan maakt het niet uit of je bij je ouders thuis woont of een huis hebt wat je kan achterlaten. Bent u met mij eens dat het er niet toe doet om te kijken naar het aantal verhuisbewegingen maar puur hoeveel mensen kunnen we van die wachtlijsten afhalen. Dat dat de essentie zou moeten zijn. De heer POELWIJK: Dat ben ik totaal niet met u eens. Juist met die verhuisketens kan je er ook voor zorgen dat meer mensen in een woning terecht komen die past bij de samenstelling van hun huishouden en hun levensfase. Dus ook in dat opzicht is die doorstroming heel erg belangrijk. En uiteindelijk is het ook dat ergens in die verhuisketen prima iemand een woning kan betrekken die geen zelfstandige woning achterlaat. Die dus een starter is op de woningmarkt. Dus ik ben het niet eens met de stelling die u hier neerlegt.

De heer BOUWHUIS: Voorzitter. Ik denk dat wij er toch iets anders in staan. Ik bedoel we horen heel veel verhalen van jongeren die op zichzelf willen gaan wonen. Die niet eens in staat zijn om op dit moment een gezin te stichten omdat ze simpelweg niet kunnen samenwonen als ze dat op een moment in hun leven zouden willen. Volgens mij begint het ergens. De behoefte bestaat al veel eerder. Dat je ook genoegen kan nemen met een kleine woning. Dus ik zie echt het punt niet van die extra verhuisketen die u op gang brengt. Volgens mij is het echt niet anders. Wat ik net zei. Er is simpelweg een tekort aan huizen. Die moeten we bijbouwen en vooral betaalbare woningen. De heer POELWIJK: Voorzitter. Wij willen ook graag betaalbare woningen bijbouwen voor al die doelgroepen die de heer Bouwhuis aanhaalt. Wij zeggen zet een extra stapje in het middensegment met dit geld van de realisatieimpuls. En verder vinden wij het wel degelijk heel belangrijk dat mensen in een woning terecht komen die past bij de huishoudsamenstelling en hun levensfase. En als je daar beweging in krijgt en zorgt dat daar meer mensen kunnen toebewegen naar een woning die bij hen past. Dan willen wij dat heel graag aanmoedigen. De heer SIKKING: Dank u voorzitter. Ik wil nog even naar de Partij van de Arbeid. U heeft het nog niet gehad. De VOORZITTER: Volgens mij is de inbreng van D66 gaande.

Nu gaan we interruptie op de interruptie van de interruptie doen. De heer SIKKING: Meer een aanvulling voorzitter. Niet echt een interruptie. De VOORZITTER: Dan is het via een aanvulling toch een interruptie. De heer POELWIJK: Ik was op zich klaar met mijn betoog. De heer SIKKING: Ik wilde vragen hoe het met scheefwonen zit want er wordt nog steeds extra belast. Die mensen zullen op een gegeven moment toch wel moeten gaan verhuizen naar een middeldure huurwoning. Hoe denkt u daarover als Partij van de Arbeid? Mevrouw KUILMAN: Mijn punt was juist dat er vooral duur scheef gehuurd wordt. Dus mensen met een laag inkomen in een te dure woning. En als mensen een te hoog inkomen hebben in een sociale huurwoning, dan lijkt het me goed als die een inkomensafhankelijke 12

huurverhoging krijgen en op die manier gestimuleerd worden om te gaan verhuizen. Dus daar kunnen we elkaar helemaal vinden. De VOORZITTER: Er werd nog een toelichting gevraagd aan de indieners van de motie over die datum die in de motie werd genoemd. Dus ik geef u nog even de gelegenheid om daarop te reageren voordat we doorgaan. De heer PRINS: Voorzitter, ik zou nog even willen interrumperen in de richting van de heer Poelwijk. De VOORZITTER: Maar die was net al klaar werd gezegd. Toen ging ik door naar de heer Sikking. De heer PRINS: Ik was nog niet klaar met hem. De VOORZITTER: Jawel, maar dan had u eerder moeten reageren. Nee, meneer Poelwijk zei ik ben klaar. Toen had ik de heer Sikking nog even een reactie willen geven op de PvdA. De heer PRINS: Voorzitter, nu eventjes. Dat zei u pas nadat de heer Sikking had gesproken. De VOORZITTER: Nee, kijkt u maar terug. Dat zei u ervoor. De heer PRINS: Ik mag toch ook nog reageren. Toch nog even de aanname in de motie, namelijk dat het toevoegen van middeldure huurwoningen meer doorstroming op de woningmarkt zal opleveren. Behalve dat heb ik de heer Poelwijk, die doorstroming is helemaal vastgelopen.

Ik wil de heer Poelwijk vragen op welke andere manieren hij die doorstroming nog verder kan bevorderen want bijvoorbeeld de subsidiemaatregel Van groot naar beter heeft in Diemen maar nog niet eens vijf subsidies en verhuizingen opgeleverd. Dus op alle kanten is die doorstroming heel beperkt. De heer POELWIJK: Voorzitter. Dat vinden wij ook een groot gemis en daarom hebben wij ook eerder een motie ingediend om binnen de sociale huursector ook die doorstroming op de gang te brengen en aan het college te vragen ga in gesprek met de corporaties en kijk of je daar een doorstroom offensief op gang kan krijgen, samen met bijvoorbeeld een wooncoach, een verhuisvergoeding. Dus nee, dit moeten we absoluut breed aanvliegen. Zowel in het bijbouwen van wat ons betreft zowel sociaal, maar een stapje extra in het middensegment en ook doorstroming binnen de sociale sector. Dus dit moet je op heel veel verschillende manieren bekijken. En dat doen wij heel graag. De VOORZITTER: Meneer Prins, dan heeft u nu even het woord om te reageren op de vraag van D66 over de datum van 28 februari in de motie. De heer PRINS: Ja, dat is nogal vroeg, voorzitter, voordat het college gereageerd heeft. Natuurlijk, wij hebben die datum genoemd. We hadden ook 13 februari kunnen noemen. Ik vind dat het college een prima tijd krijgt als het in drie maanden een onderzoek kan afleveren.

Ik vind ook dat een onderzoek wat door de huidige raad gevraagd wordt, het zou wel chique zijn om dat af te rapporteren aan de nog steeds huidige raad voor de verkiezingen. Maar die datum is natuurlijk helemaal niet in beton gegoten. In alle gevallen zal die Omgevingswet uitgevoerd moeten worden door dit college, door een volgend college, enzovoort. Dus die datum zou er best uit kunnen als dat de fractie van D66 over de streep zou kunnen trekken om het te steunen maar dat wil ik dan nog wel even straks in een schorsing met de mede-indieners bespreken. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. De VVD kiest voor een Diemen dat financieel gezond blijft, waar lasten niet onnodig stijgen en waar werken loont en waar veiligheid en 13

leefbaarheid voorop staan. Als de Diemense VVD de begroting mag opstellen, dan is er meer aandacht voor de middengroepen en meer aandacht voor woningen voor de middengroepen. We hebben net een hele discussie gehad hierover. In deze begroting worden andere keuzes gemaakt. Over verschillende activiteiten en programma's hebben we twee weken geleden ook vragen gesteld. Voor mij is het altijd een beetje onduidelijk wanneer ik wat wanneer mag zeggen. Dus misschien leer ik dat ooit nog wel een keertje. Er zijn een aantal redenen waarom we niet kunnen instemmen met de begroting. We zien ook dit jaar weer een verhoging van de OZB. De kosten voor met name de middengroepen worden elk jaar hoger. Wat de VVD betreft moet het college proberen om de kosten binnen de perken te houden en de belastingen niet weer extra te verhogen. Ook bij de kadernota hebben wij dit uitgesproken en zijn toen met een tegenvoorstel gekomen. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. Ik wil toch net als bij de informatieve raad hierover benadrukken dat het OZB-tarief feitelijk wordt verlaagd. Uiteindelijk zullen mensen iets meer OZB-belasting betalen maar dat is echt omdat woningen zoveel duurder geworden zijn en niet omdat het OZB-tarief omhooggaat. De heer DIJKSMAN: Voorzitter. Dat is dan inderdaad de mening van GroenLinks en die kunnen dat ook staven met enkele grafieken. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter.

Dat is echt geen mening. Dat is een feit. In de tabel met het tarief van de OZB-belasting is letterlijk het bedrag in 2026 wat je betaalt per 100.000 euro woning lager dan het voor dit jaar was. De heer DIJKSMAN: Het staat gewoon in de begroting dat de OZB met 5% stijgt. Ik kan daar niet echt iets anders op zeggen, dus ik wil er eigenlijk gewoon doorgaan daarmee. We hebben daar een heel intensieve discussie over gehad een paar weken geleden. Wij hebben daar een andere mening over. De kosten worden al hoger. Er is ook een voorbeeld genoemd over één woning met een bepaalde prijs. Er zijn ook andere woningen die duurder zijn. We zien toch echt wel dat de stijging dan meer richting de 12% gaat dan richting de 5%. Dus ja, we kunnen daar nog een keer een hele discussie over hebben maar volgens mij is het duidelijk dat wij voor een verlaging van de OZB zijn en andere partijen hier voor een verhoging. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. Het Rijk kort ons ook op de hoeveelheid geld die wij krijgen uit het gemeentefonds omdat de woningen in Diemen duurder worden. Dus we krijgen ook minder geld van het Rijk omdat wij eigenlijk meer OZB zouden kunnen heffen. Dus het geld moet wel ergens vandaan komen. En waar zou de VVD dat geld dan vandaan willen laten komen? Wat wilt u wegbezuinigen om de OZB te verlagen? De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. We hebben een heel mooi programma gemaakt.

Binnenkort komt dat programma eruit en dan zie je ook welke keuzes wij gemaakt hebben. Een paar weken geleden heb ik daar ook wat voorbeelden gegeven. Je hoeft ook niet per se te bezuinigen op bepaalde onderwerpen. Je kan ook bijvoorbeeld dat je gewoon gaat herijken of op een heel andere manier middelen gaan verdelen. Ik heb als voorbeeld bijvoorbeeld herijking en armoedebeleid. Je hoeft niet meteen op te bezuinigen maar je kunt wel andere keuzes maken. Bijvoorbeeld op dit moment maakt dit college een keuze om extra geld aan armoedebestrijding te geven uit de algemene middelen. Mevrouw MUIJS: Voorzitter, herijken is een ander woord voor bezuinigen want op het moment dat je zegt we halen minder geld binnen, dan moet je ook minder geld uitgeven en dat betekent dat je aan het bezuinigen bent. Ik snap dat u zegt, we willen dus minder geld uitgeven aan armoede. Dat is een heldere keuze maar u zegt ook, lees ons programma meer. Maar we hebben vandaag de discussie over de begroting. Dus ik zou u dan ook willen uitnodigen om vandaag te vertellen wat uw plannen dan zijn en niet pas als u uw 14

verkiezingsprogramma presenteert want dan is de begroting al in kannen en kruiken en dan gaat het pas over de begroting van 2027 waar u dan weer invloed op heeft. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Ik wil toch graag doorgaan. Ik heb een paar weken geleden wat voorbeelden gegeven. Ik ga dat niet allemaal opnieuw herhalen. Voor ons is het in ieder geval belangrijk dat de OZB niet verhoogd wordt. Ja, ik kan dat nog een keer zeggen. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Dus als ik het goed begrijp wil de VVD liever de OZB niet verhogen en het gat wat we dan hebben, wil de VVD dus opvullen door te bezuinigen op armoedebeleid. Sla ik hem zo goed plat? De heer DIJKSMAN: Nou, dat is heel plat gezegd, inderdaad. We hebben het trouwens niet over want er is altijd inflatie. Dus we zeggen niet dat er geen OZB-verhoging moet komen. Het gaat om een normaal tarief, dat je rekening houdt met de inflatiecorrectie. Dus op nul zou betekenen dat je inderdaad minder geld krijgt zoals D66 ook aangeeft. Dat zeggen wij niet, maar een extra verhoging vinden wij niet nodig. Ik denk dat er dan ook andere keuzes gemaakt kunnen worden zoals herijking van het armoedebeleid. En mensen zeggen bezuinigingen. Nou, misschien kunnen we het daar inderdaad ook over hebben, over bezuinigingen. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter, mag ik dan concluderen dat.

De PvdA is altijd van de sterkste schouders de zwaarste lasten en solidariteit en als ik de VVD hier zo hoor praten, dan concludeer ik dus dat mensen die het al goed hebben het nog beter moeten krijgen en mensen die in een kwetsbare positie zitten, die zakken maar verder in de stront. De heer DIJKSMAN: Ik denk dat het armoedebeleid in Diemen echt barmhartig is. Dat zijn een beetje Amsterdamse termen. Dus we geven een goede bijdrage aan armoedebestrijding. Dus ik denk dat daar niks mis mee is maar zoals het voorbeeld nu in deze begroting staat, dat we extra willen uitgeven uit de algemene middelen voor armoedebestrijding en wij denken dat dat niet nodig is. Mevrouw MUIJS: Voorzitter. De VVD zegt, we hebben al een goed armoedebeleid en we hebben zeker een goed armoedebeleid in Diemen maar in deze begroting staat het voorbeeld dat we extra willen investeren in een noodhulpbureau. Er zijn een aantal fracties, waaronder D66 die daar in het verleden aandacht voor hebben gevraagd. Juist omdat je met beleid en regels niet altijd elke nood kunt afdekken en mensen soms echt enorm in de knel komen omdat ze gewoon nu naar de tandarts moeten en geen tijd meer hebben om een formulier in te vullen of een aanvraag te doen bij de gemeente en dat is bijvoorbeeld waar we dat extra geld nu voor inzetten.

Vindt u dan ook laat die mensen in nood dan maar zitten want de OZB mag niet stijgen? De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Ik vind het noodhulpbureau een mooi voorbeeld want daar gaat het ook om om te kijken of er ook middelen zijn uit fondsen bijvoorbeeld. Dus dan hoef je niet als gemeente geld te geven maar dan zorg je ervoor dat je stimuleert dat andere mensen, fondsen, particuliere fondsen een extra bijdrage geven aan die armoedebestrijding. Ik denk dat het echt een heel goede ontwikkeling is. Dan hoef je dus niet eigen geld van de gemeente in te zetten maar dan zet je dus geld in van fondsen die dat heel graag willen doen. Dat kost natuurlijk wat geld, dat is dan een investering maar dat is een investering waar wij dus heel hopelijk, want dat is natuurlijk nog wel even de vraag maar daar hopen wij dan dat er dan extra middelen voor terugkomen. Dus dat zien wij dan als een als we dan het armoedebeleid zouden gaan herijken zou dat wel een goed idee zijn om het noodhulpbureau te blijven ontwikkelen want daar gaan we natuurlijk nog mee beginnen maar dat lijkt ons in ieder geval wel een goed idee om daarmee aan de slag te gaan.

15

Mevrouw MUIJS: Voorzitter, dan ben ik toch nog steeds wel heel erg benieuwd welk armoedebeleid de VVD dan wel graag weg zou willen bezuinigen. De heer DIJKSMAN: Nou, ik zou het eigenlijk graag willen hebben over wat we graag willen houden want wat we zien is dat armoede daalt. We zien het ook uit cijfers. De armoede daalt, mensen in Nederland worden minder arm. Wat je wel ziet is dat de armoede steeds bij een kleine groep zwaarder is. Dus wij zien eigenlijk dat armoedebestrijding, op dit moment wordt het ook ingezet als armoederegelingen. We geven mensen geld die het slecht hebben. Dat is natuurlijk altijd heel positief. Dat vind ik ook echt. Niemand kan er tegen zijn en wij ook niet maar het gaat er eigenlijk om dat je mensen duurzaam uit die armoede wil halen. Vooral met schulden bijvoorbeeld. Dus wij zouden ons richten meer op schuldhulpverlening bijvoorbeeld. En, dat hebben we natuurlijk ook een paar weken geleden gezegd, op werk. Werk is toch de beste route om uit de armoede te komen. Dus wat ons betreft zou dat, als we dan het gaan herijken, zou dat voor ons onze focus zijn. Mevrouw MUIJS: Voorzitter, nog een allerlaatste poging. Ik hoor de VVD een heleboel goede dingen zeggen over wat we allemaal wel moeten doen en daar geloven wij ook in.

Maar ik hoor u nog steeds niet zeggen van als u wil bezuinigen op armoedebeleid, wat we dan niet meer gaan doen? Gaan we bijvoorbeeld niet meer kinderen in armoede laten sporten? Dat is bijvoorbeeld zo'n armoederegeling die we nu hebben. Of gaan we mensen die drie jaar lang echt in de serieuze armoede zitten niet meer dat extraatje geven waardoor ze een keer een wasmachine kunnen laten repareren? Dat zijn allemaal voorbeelden die we nu bieden in Diemen. Welke van die voorbeelden zou u zeggen doe dat dan maar niet meer want dan kunnen we wel nog schuldhulpverlening en begeleiding naar werk doen? De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Ik ga hier niet allemaal voorbeelden geven wat we niet gaan doen. Het gaat erom dat we regelingen hebben waar we mensen eigenlijk geld geven, financiële zekerheid bieden. Dat is natuurlijk hartstikke fijn maar je gaat mensen daar niet duurzaam mee uit de armoede halen. Dus wat ons betreft zou dat de focus moeten zijn. En natuurlijk blijven al die armoederegelingen maar het zou misschien een tandje minder kunnen. Ik heb nu niet paraat welke regelingen dat specifiek zouden zijn maar wij denken in ieder geval wel dat daar besparingen in te realiseren zijn. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Ik hoor de VVD zeggen dat ze geen voorbeelden hebben van wat ze niet gaan doen.

En dan heb ik eigenlijk een wat bredere vraag daarover want de VVD begon haar betoog met we gaan niet instemmen met de begroting. En dat vind ik ergens heel erg jammer want er volgt in het betoog uiteraard een soort van onderbouwing. Volgens mij is het grootste struikelblok die OZB. Maar ik zie geen enkele motie van de VVD, geen enkel amendement van de VVD, geen enkel initiatiefvoorstel, geen enkele moeite om te proberen deze begroting beter te maken op zo'n manier dat de VVD ermee kan instemmen. Dus de VVD wil geen dingen noemen die ze niet gaat doen. Zou de VVD dan dingen kunnen noemen die ze wel gaat doen? En anders kunnen toelichten waarom die voorstellen er niet zijn zodat er wellicht een begroting zou kunnen liggen waar de VVD zich ook in kan vinden? Of is het gewoon de afspraak dat de VVD in de oppositie overal tegen de P&C-documenten stemt? De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Ik vind gewoon niet dat we hier nu met allemaal concrete voorbeelden hoeven te komen. We hebben natuurlijk ook wel amendementen ingediend bij de kadernota. Mevrouw VAN ’T RIET: U stemt niet in met de begroting, zegt u. Maar u komt met geen enkel voorstel of duidelijk statement wat zou maken dat u wel kan instemmen met de begroting. Dus ik bedoel is er ooit een begroting waar u mee in zou kunnen stemmen?

16

De heer DIJKSMAN: Voorzitter. We hebben ooit wel een keer ingestemd met de kaderbegroting. Ik dacht vorig jaar en toen ging het over de OZB. Die zou dan verhoogd worden met 2% met de inflatiecorrectie. Toen waren we enigszins of eigenlijk best wel heel erg negatief verbaasd toen het opeens 5% hoger werd. Dus we zouden kunnen instemmen als de OZB niet enkele jaren flink gaat stijgen. Mevrouw VAN ’T RIET: Dank u voorzitter. De begroting gaat over het komende jaar. Ik zie geen amendement om de begroting niet te verhogen. Dus ik zou zeggen stem gewoon lekker in met die begroting. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Die woorden van mevrouw Van ’t Riet. Daar kan ik me natuurlijk alleen maar bij aansluiten. Ik wil de VVD ook nog een suggestie geven. Als het echt alleen op die OZB zit kunt u natuurlijk ook gewoon instemmen met de begroting met daarbij een stemverklaring. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Volgens mij is het echt duidelijk dat wij dat echt een groot probleem vinden dat de OZB verhoogd wordt. De heer PRINS: Voorzitter. De VVD heeft volgens mij zolang ik raadslid ben, altijd gepleit tegen verhogingen onroerend zaakbelasting, toen nog onroerend goedbelasting. Als ik nu even kijk. Als ik me goed heb laten informeren haalt de gemeente 6 miljoen euro binnen van woningeigenaren OZB. 1% daarvan is 60.000 euro. 5% extra verhoging is 300.000 euro.

Op een totale begroting van 120, 130 miljoen geloof ik. De heer Dijksman lokt hier weer een hele discussie uit, omdat hij dat vorige keer zelf heeft genoemd, armoedebestrijding, bijstandsuitgaven en nog wat andere, fraudebestrijding haalde hij erbij. Als de berekeningen van de wethouder kloppen dat die verhoging per woningeigenaar een tientje is of 15 euro per jaar, heeft de heer Dijksman ooit klagende woningbezitters gehad die hebben gezegd van dit moet je echt naar voren brengen want dit is het punt waar het in Diemen om draait want ik kan me het bijna niet voorstellen dat er mensen zijn die op die manier een politieke partij als de VVD proberen te voeden met een standpunt over de OZB-verhoging. De heer DIJKSMAN: Dank u voorzitter. Ja, natuurlijk hebben we dat gehoord. Dat horen we heel vaak. Dus dat antwoord hoort u dat? Ja, dat horen wij dat de OZB niet een tientje is maar echt een flink bedrag hoger. De heer PRINS: Zegt u dan niet van dat kun je best betalen en wij doen daar als gemeente, ook als VVD vinden we dat we daar heel veel goede dingen voor doen in deze gemeente. En dat is met andere woorden het woord solidariteit. Dat de mensen die het wat beter hebben, die een woning hebben, meebetalen aan voorzieningen waar we allemaal van kunnen profiteren. De heer DIJKSMAN: Voorzitter.

Ik denk dat je niet altijd de zwaarste lasten elke keer meer kunt laten betalen en dat zie je wel gebeuren. Dan kun je nadenken van moet je wel alles willen en moet je ook niet keuzes maken? Dat gaat bijvoorbeeld ook over de jeugdzorg, over de WMO, daar hebben we het nu heel weinig over gehad. We hebben het over armoedebestrijding. Je kunt er niet elke keer meer geld bijplussen. Je moet ook eens een keer nadenken over waar je op gaat bezuinigen. Dus ja, je kunt wel zeggen de zwaarste lasten kunnen alles betalen maar er komt een moment dat de zwaarste lasten dat niet meer kunnen betalen of niet meer willen betalen. De heer PRINS: Dank u voorzitter. Dan nog even als reactie daarop van vindt u dan die drie ton extra OZB die binnenkomt of die u niet wilt binnenhalen, vindt u dat dan in verhouding staan tot de kosten van jeugdzorg, WMO en participatie die volgens mij nu al ergens in de 30 miljoen bedragen? Dat is toch een druppel op een gloeiende plaat.