2025-791 Programmabegroting 2026 MJB 2027-2029
Tekst van het document
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 25
Knelpunten bestaand beleid In onderstaand overzicht zijn de knelpunten bestaand beleid opgenomen die onderdeel uitmaakten van de Perspectiefnota 2026-2029. De bedragen vanuit de perspectiefnota zijn verder geconcretiseerd en uitgewerkt in deze begroting. (bedragen x €1.000) (-/- = nadeel) Nr.
Omschrijving 1 Nota Kapitaal Goederen PvA verbeterslag beleidscyclus en datagedreven werken 2 Ow 3 Klimaatadaptatie en uitvoering adviezen klimaatraad 4 Kosten gebiedsmanagement Keizerslanden Kosten (apparaat-lasten) programmamanager 5 Keizerslanden 6 Kosten gebiedsmanagement Centrum & Schil 7
Kosten (apparaat-lasten) programmamanager Centrum & Schil
8 Human capital agenda 9 Deventer Studentenstad 10 Toekomstbestendige bedrijventerreinen 11 Nieuw bedrijventerrein 45 ha 12 Deventer Economic Board (DEB) 13 Uitvoeringsplan fiets parkeren 14 Ondersteuning lokale energie-initiatieven 15 Subsidie Schone Lucht Akkoord 16 Voortzetting individuele inkomenstoeslag 17 Konnected 18 Asielopvang en inburgering 19 Tekort Jeugdhulp 20 Continuering meester gezelfonds 21 Raadsadviseur 22 Reiskostenregeling
Programma
2026
2027
2028
2029
Leefomgeving
-525
-1.050
-1.575
-2.100
-200 -300 -140
-300 -40
-300 -40
-300 -40
-145 -265
-145 -265
-145 -
-145 -
-158 -150 -150 -70 -240 -659 -150 -50 -270 -500 -9.000 -131 -617
-158 -150 -150 -33 -70
-158 -150 -150 -49
-158 -150 -150 -65
-707 -150
-707
-707
-9.000 -300 -131 -1.000
-9.000 -300 -131 -1.000
Ruimtelijke Ontwikkeling Leefomgeving Herstructurering en Vastgoed Herstructurering en Vastgoed Herstructurering en Vastgoed Herstructurering en Vastgoed Economie en Internationaal beleid Economie en Internationaal beleid Economie en Internationaal beleid Economie en Internationaal beleid Economie en Internationaal beleid Leefomgeving Energietransitie Milieu en Klimaat Inkomensvoorziening en Arbeidsmarkt Inkomensvoorziening en Arbeidsmarkt Meedoen Jeugd en Onderwijs Bedrijfsvoering Burger en Bestuur Bedrijfsvoering
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 26
-9.000 -300 -131 -917
(bedragen x €1.000) (-/- = nadeel) Nr.
Omschrijving
23 Sporthal Bathmen 24 Onderzoek onderbouwing vergroting sluis 25 Toezicht & handhaving terrassen (inc middelen lopen af) 26 Evenementen 27 Invoering kostprijsdekkende huur 28 Opstellen omgevingsvisie 29 Tussentijds advies MER t.b.v. Omgevingsvisie 30 Visbystraat-Zweedsestraat 31 Deventer een veilige Haven 32 Bodem 33 Theatherschip De Werf 34 Deventer Schouwburg hoge energielasten 35 Athenaeum Bibliotheek, archeologie en Deventer Verhaal 36 Ateliers 37 Onderzoek museumfunctie - Nieuwe Markt 38 Horecaleges 39 Toezicht en handhaving en OV functieherwaarding 40
Programma
2026
2027
2028
2029
Meedoen Economie en Internationaal beleid Economie en Internationaal beleid Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur Ruimtelijke Ontwikkeling Ruimtelijke Ontwikkeling Leefomgeving Meedoen Milieu en Klimaat Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur Kunst en Cultuur Openbare orde en Veiligheid Openbare orde en Veiligheid
-242 -200 -30 -150 -40
-132
-129
-128
-
-
-
-65 -
Aanbesteding en licenties applicatie verkeersregelinstallatie Leefomgeving implementatie
Totaal knelpunten bestaand beleid
-112 -35 -190 -50 -30
-
-65 -
-35 -190 -
-35 -105 -
-105 -
-52 -114
-52 -114
-52 -114
-52 -114
Zie knelpunten na Perspectiefnota 20262029 -14.965
-14.089
-14.205
-14.710
De grootste afwijkingen ten opzichte van de bedragen in de perspectiefnota zitten in nr. 22 Reiskostenregeling, 30 Visbystraat-Zweedsestraat, 32 Bodem en 35 Athenaeum Bibliotheek. De onderwerpen waar in de perspectiefnota nog een PM stond en waarvoor in de begroting geen extra budget benodigd is, staan in het overzicht opgenomen met een -. De toelichting per onderwerp is opgenomen bij het desbetreffende programma onder de kop Exploitatie.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 27
Nieuw beleid In onderstaand overzicht zijn de nieuw beleid onderwerpen opgenomen die onderdeel uitmaakten van de Perspectiefnota 2026-2029. De bedragen vanuit de perspectiefnota zijn verder geconcretiseerd en uitgewerkt in deze begroting. (bedragen x €1.000) (-/- = nadeel) Programma
2026
2027
2028
2029
1 Buurtaanpak verzwaren van het stroomnet LS/MS
Energietransitie
-560
-560
-560
-560
2 Impuls voorbereiding 3de hoogspanningsstation
Energietransitie
-140
-140
3 Teugseweg
Leefomgeving
-145
-145
4 Model school Plus Kindcentrum Lettele
Jeugd en en onderwijs
-25
-25
-25
5 Deelname City Deal circulaire gebiedsontwikkeling
Ruimtelijke ontwikkeling
-
-
-
-
Extra impuls aanjagen initiatieven klimaatadaptatie 6 en groen
Leefomgeving
-100
-100
-100
-100
7 Uitbreiding capaciteit handhavingsjurist
Openbare orde en veiligheid
-122
-122
-122
-122
8 Programma weerbaarheid en veerkracht
Openbare orde en veiligheid
-122
-122
Jeugd en onderwijs
-116
-116
Openbare orde en veiligheid
-107
-107
-107
-107
11 Pilots met AI
Bedrijfsvoering
-50
-50
12 Fietspad Oostermaatsdijk
Leefomgeving
-65
-65
-65
-1.407
-1.124
-1.124
Nr. Omschrijving
Uitvoering afhankelijkheidsrelaties en 9 grensoverschrijdend gedrag Procesregisseur multiproblematiek zorg en 10 veiligheidscasussen
Totaal
-1.317
De grootste afwijking ten opzichte van de bedragen in de perspectiefnota zit in nr. 3 Teugseweg. De afwijking is dat het project een jaar later klaar is dan meegenomen was in de perspectiefnota. Het onderwerp waar in de perspectiefnota nog een PM stond (nr. 5) is in de begroting niet omgezet in een extra benodigd budget. De toelichting per onderwerp is opgenomen bij het desbetreffende programma onder de kop Exploitatie.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 28
Begrotingsoptimalisaties Bij de perspectiefnota hebben we onderzocht waar we meer uit onze begroting kunnen halen. Dit kunnen besparingen zijn, maar ook voordelen of een betere toerekening van kosten. Ook zijn er wat financieel technische voorstellen, waarbij we eenmalige kosten dekken met eenmalige middelen, zodat we structureel iets meer ruimte hebben om beter invulling te geven aan onze opgaven. Hieronder staan de begrotingsoptimalisaties die in de begroting verwerkt zijn, opgenomen: (bedragen x €1.000) (-/- = nadeel) Nr. Omschrijving
Programma
2026
2027
2028
2029
1 Klantgerichtheid en frontline sturing
Burger en Bestuur
60
60
60
2 Veiligheidsregio bijdrage FLO
Openbare orde en Veiligheid
706
538
688
688
3 Optimalisaties Kostenverhaal
Ruimtelijke Ontwikkeling
100
150
200
200
4 Optimalisatie inzet van middelen
Ruimtelijke Ontwikkeling
170
170
170
170
5 Optimalisatie kosten toewijzing leges
Ruimtelijke Ontwikkeling
150
300
300
300
6 WMO Maatwerkvoorzieningen
Meedoen
400
1.000
1.000
1.000
7 Jeugd: Aandacht voor derde verwijzers
Jeugd en Onderwijs
617
1.233
1.850
1.850
8 Jeugd: inzet van zorg
Jeugd en Onderwijs
417
833
1.250
1.250
3.666
1.707
1.831
733
413
363
6.699
6.354
7.349
6.191
Incidentele uitgaven dekken vanuit reserve ipv structurele middelen Dekking CDOKE-middelen i.p.v. algemene 10 middelen 9
Totaal
Algemene dekkingsmiddelen Energietransitie
De grootste afwijking ten opzichte van de bedragen in de perspectiefnota zit in 9 Incidentele uitgaven dekken vanuit reserve i.p.v. structurele middelen. In de jaren 2026 tot en met 2028 kunnen meer incidentele uitgaven worden gedekt vanuit de algemene reserve, in 2029 is het minder dan opgenomen in de perspectiefnota. De toelichting per onderwerp is opgenomen bij het desbetreffende programma onder de kop Exploitatie.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 29
Moties Perspectiefnota 2026-2029 Bij de behandeling van de Perspectiefnota 2026-2029 heeft de raad diverse moties aangenomen. Drie moties doen een beroep op de algemene middelen. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. (bedragen x €1.000) (-/- = nadeel) Nr.
Omschrijving
7.1 Bestaanszekerheid 8.2 Gezond en actief leven 11.1 Cultuureducatie met kwaliteit Totaal
Programma
2026
2027
2028
2029
Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Meedoen Kunst en cultuur
0 -170 -12
-270 0 -12
0 0 -12
0 0 -12
-182
-282
-12
-12
Toelichting moties met financiële consequenties 7.1 Bestaanszekerheid De verhoging van de inkomensgrens van de IIT is voor mensen met een langdurig laag inkomen (bijstand). Na drie jaar is er geen reserveringsruimte meer en komen ze in aanmerking voor een financiële ondersteuning in de vorm van een Individuele Inkomenstoeslag. De inkomensgrens is 100% van de voor belanghebbende geldende bijstandsnorm. 8.2 Gezond en actief leven De specifieke uitkering Gezond en Actief Leven Akkoord had in 2026 en 2027 een aflopend karakter op de onderwerpen aanpak overgewicht en obesitas, mantelzorg, mentale gezondheid en kansrijke start. Daarom heeft de raad bij de behandeling van de perspectiefnota opgeroepen om voor de begroting de aflopende onderdelen van GALA te evalueren en een gemotiveerd voorstel te doen voor voortzetting met bijbehorende financiering. Dit is opgenomen in de raadsmededeling 2025-744 welke in oktober 2025 aan uw raad is aangeboden. Hierin komt het er in het kort op neer dat we naast de later beschikbare middelen van het Rijk van €248.000 aanvullend €170.000 hebben opgenomen in de begroting, namelijk: Het verschil tussen het benodigde bedrag en het extra bedrag dat we ontvangen in 2026: €285.000 - €248.000 = €37.000. Het bedrag als gevolg van de 10% korting op SPUK GALA: €133.000.
11.1 Cultuureducatie met kwaliteit Bij de behandeling van de Perspectiefnota 2025 is de motie Cultuureducatie met Kwaliteit aangenomen. De kosten voor uitvoering van de motie zijn geraamd op €12.000 per jaar voor 4 jaar.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 30
Risico's In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicomanagement zijn de actuele risico's opgenomen die van invloed zijn op ons weerstandsvermogen. Daarnaast zijn er ook een aantal algemene risicogebieden benoemd. Hieronder benoemen we de actuele risico's en kansen die het beeld van deze begroting beïnvloeden: Verkeersveiligheid en doorstroming verkeer N348-A1 De Provincie Gelderland heeft samen met de gemeente Deventer en de gemeente Lochem onderzocht op welke manier de verkeerveiligheid en de doorstroming van het verkeer op de N348-A1 verbeterd kan worden. De kosten worden tussen de provincie en de gemeente verdeeld conform de potentheorie. Wat voor de gemeente Deventer neerkomt op een bijdrage van naar waarschijnlijkheid rond de €4 miljoen. Dit bedrag is gebaseerd op een eerste grove raming met de nodige risico opslagen. Afhankelijk van de exacte scope van de reconstructie/ontsluiting is er binnen de grondexploitatie al een bedrag beschikbaar van circa €0,7 mln. tot €1,6 mln. Op basis van de huidige inzichten is een aanvullend budget nodig van €3,3 mln. tot €2,4 mln. (inclusief de risico opslagen). SIA We hebben richting de toekomst veel ambities voor de uitbreiding van de fysieke leefomgeving. We sparen voor onze strategische investeringen. Op dit moment vooral vertaald in het sparen voor cofinanciering. Het sparen staat onder druk.
We hebben hiervoor geen ruimte in onze exploitatiebegroting en ook onze algemene reserve inzet staat onder druk. Ambities staan onder druk en we moeten er alert op zijn om dit in “de tijd” goed te managen. Blijvend stijgende kosten jeugdzorg Gemeente Deventer heeft ook te maken met stijgende kosten jeugdzorg. Daar waar we al €9 miljoen aan extra kosten in het 1e deel van 2025 structureel hebben toegevoegd aan onze begroting, zien we dat kosten nog harder stijgen dan waar we rekening mee hielden bij de Perspectiefnota 2026-2029. Dit is een landelijke tendens. Deze stijging hebben we in structureel voor €3 miljoen in deze begroting verwerkt ervan uitgaande dat de ingezette begrotingsoptimalisaties ook van invloed zijn op deze stijging. Ontwikkelingen gemeentefonds Ten opzichte van de voorjaarsnota van 2025 neemt het gemeentefonds af op basis van de Septembercirculaire 2025. €78 miljoen in 2026 oplopend tot een tekort van €310 miljoen in 2030. Op basis van een grove inschatting loopt dat op van €0,5 miljoen tot €1,5 miljoen. We werken dit nader uit bij de 2e tussentijdse rapportage 2025.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 31
Financiële soliditeit Financiële soliditeit (financieel solide huishouding) is een onderdeel van een structureel sluitende (meerjaren)begroting. Hierbij wordt ook gekeken of er voldoende buffers beschikbaar zijn om op korte termijn risico’s en nadelen te kunnen dekken. Om vast te stellen dat wij voldoende in staat zijn om risico's op te vangen, maken wij een inschatting van het benodigde weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de gezondheid van de financiële positie van de gemeente op langere termijn. Weerstandsratio Wanneer wij de benodigde weerstandscapaciteit afzetten tegen de beschikbare weerstandscapaciteit resulteert dit in een weerstandsratio. Ratio weerstandsvermogen = Beschikbare weerstandscapaciteit: Benodigde weerstandscapaciteit In de begroting 2026 is de ratio weerstandsvermogen (€47.100.000/€12.400.000) = 3,8. De gemeente beschikt over voldoende weerstandsvermogen als de uitkomst van deze ratio minimaal 1,5 is. Dit is conform de Risicomanagement notitie risiconorm en weerstandsvermogen 2025 die in oktober 2025 ter vaststelling voorligt in de raad. Zie voor verdere toelichting paragraaf Weerstandsvermogen en risicomanagement. Algemene reserve In de nota Risicomanagement 2025 is voorgesteld om de generieke en specifieke weerstandsreserve samen te voegen tot de algemene reserve.
De algemene reserve kent geen bestedingsdoel, maar is onderdeel van het weerstandsvermogen en draagt daarbij aan de weerbaarheid van de gemeentelijke financiën. De reserve is naast het opvangen van risico’s ook door de raad (vrij) besteedbaar voor het initiëren van nieuw beleid, voeding voor nieuwe bestemmingsreserves, et cetera. In het verleden zijn verschillende besluiten genomen voor het incidenteel en structureel doen van toevoegingen en onttrekkingen. Deze zijn in de begroting opgenomen, en veranderen niet door dit besluit. Onderstaande tabel toont het verloop van de algemene reserve: (bedragen x €1.000) [-/- = Nadeel] 2026
2027
2028
2029
Saldo 1-1 Mutatie
46.772 -3.333
43.440 2.810
46.250 1.791
48.041 2.754
Saldo 31-12
43.440
46.250
48.041
50.795
Stelposten In de begroting zijn stelposten opgenomen die dienen voor de opvang van eenmalige en structurele nadelen.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 32
Stelpost autonome ontwikkelingen Voor het opvangen van autonome ontwikkelingen, anders dan nadelen in het accres Algemene uitkering, is jaarlijks een structurele stelpost beschikbaar. De bestendige gedragsregel is dat elk jaar wordt bekeken of de eerste jaarschijf van de stelpost eenmalig of structureel moet worden ingezet ter dekking van de autonome nadelen. (bedragen x €1.000) [-/- = Nadeel] Stelpost autonome ontwikkeling (stand Perspectiefnota 2026-2029)
2026 540
2027 2.000
2028 1.470
2029 1.970
Aanwending begroting 2026
-540
-40
0
0
0
1.960
1.470
1.970
Saldo
Stelpost accres AU De stelpost accres is in het verleden ingesteld om schommelingen in het accres van het Gemeentefonds op te vangen. Het volume accres wordt vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Hiermee zijn de schommelingen in het gemeentefonds als gevolg van een verandering van het volume minder groot dan voorheen. Daarom stellen we voor om deze stelpost toe te voegen aan de stelpost autonome ontwikkelingen. (bedragen x €1.000) [-/- = Nadeel] 2026 0
2027 3.300
2028 400
2029 174
Aanwending begroting 2026
0
0
-400
0
Saldo
0
3.300
0
174
Stelpost accres AU (stand Perspectiefnota 2026-2029)
Stelpost nieuw beleid Naast bovenstaande stelposten hebben we een stelpost nieuw beleid. Hiervan stellen we ook voor om deze stelpost toe te voegen aan de stelpost autonome ontwikkelingen. (bedragen x €1.000) [-/- = Nadeel] Stelpost nieuw beleid (stand Perspectiefnota 2026-2029) Aanwending begroting 2026 Saldo
2026 86
2027 34
2028 352
2029 352
-86
0
-39
0
0
34
313
352
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 33
Toevoegen stelposten accres AU en stelpost nieuw beleid aan stelpost autonome ontwikkelingen Na toevoeging van de saldi van de stelposten accres AU en stelpost nieuw beleid aan de stelpost autonome ontwikkelingen is onderstaand de stand van de stelpost autonome ontwikkelingen in beeld gebracht: (bedragen x €1.000) [-/- = Nadeel] 2026 0
2027 1.960
Toevoeging saldo stelpost accres AU
0
Toevoeging saldo stelpost nieuw beleid
0
Saldo
0
Stelpost autonome ontwikkeling (stand Begroting 2026
2028 1.470
2029 1.970
3.300
0
174
34
313
352
5.294
1.783
2.496
Saldo lasten en baten per programma In dit overzicht zijn de saldo's per programma samengevat. (bedragen x €1.000) Saldo per programma Burger en bestuur Openbare orde en veiligheid Leefomgeving Milieu en klimaat Ruimtelijke ontwikkeling Herstructurering en vastgoed Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Meedoen Jeugd en onderwijs Economie en Internationaal beleid Kunst en cultuur Energietransitie Bedrijfsvoering Algemene dekkingsmiddelen Totaal
2026 -9.830 -13.700 -33.207 -3.966 -2.192 42 -42.174 -90.851 -71.045 -3.647 -19.194 -2.253 -39.889 332.444 0
2027 -9.576 -13.668 -33.173 -3.646 -956 188 -41.626 -87.499 -70.837 -2.936 -18.571 -2.215 -39.060 323.574 0
In bijlage 3 Staat van baten en lasten is een uitgebreid overzicht van de baten en lasten per programma opgenomen.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 34
2028 -9.221 -13.476 -33.961 -3.054 -906 455 -40.821 -88.001 -68.828 -2.733 -18.506 -2.230 -38.954 320.237 0
2029 -9.454 -13.475 -34.496 -3.054 -904 455 -40.773 -88.856 -68.844 -2.728 -18.514 -2.230 -38.940 321.812 0
Programma's De programmabegroting 2026 bestaat uit 14 programma's. Binnen elk programma is opgenomen een omschrijving, de actuele beleidscontext en de doelen en prestaties die verbonden zijn aan het programma. Aan de prestaties zijn budgetten gekoppeld. Het betreft de kosten voor de bestaande prestaties. Aan de prestaties waaraan geen specifiek budget gekoppeld is, is het veld budget leeg. Verder is binnen elk programma een overzicht van de exploitatie opgenomen met een toelichting op de verschillen tussen de begroting 2026 en begroting 2025 en de verdeling naar de taakvelden. Daarnaast zijn (waar van toepassing) de relevante beleidsindicatoren, beleidsinformatie en verbonden partijen opgenomen.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 35
Burger en bestuur Omschrijving In dit programma gaat het om de relatie tussen gemeente en inwoner en de manier waarop Deventer bestuurd wordt. Het gemeentebestuur wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De raad vormt de vertegenwoordiging van de inwoners van Deventer. De raad bestaat uit 39 raadsleden en geeft richting aan het beleid en controleert de uitvoering daarvan. Het dagelijks bestuur van de gemeente is belegd bij het college van B&W. Binnen de door de raad gestelde kaders geeft het college uitvoering aan het beleid. De gemeente heeft vele taken. De rol die ze aanneemt loopt uiteen van reguleren (vergunningen verlenen en handhaven), uitvoeren, regisseren in netwerkverbanden, stimuleren of faciliteren, tot loslaten wanneer particuliere initiatieven de overheid niet nodig hebben. Gezamenlijk zorgen we voor de beste oplossingen en keuzes voor onze inwoners en betrekken onze inwoners beter en op nieuwe, innovatieve manieren. We willen de samenwerking tussen partijen bevorderen om onze inwoners het allerbeste te kunnen bieden. Dat vraagt naast inzet ook draagvlak bij en betrokkenheid van inwoners. We zetten in op een zorgvuldige dialoog en participatie met de samenleving over zowel de korte als de lange termijn.
Daarbij willen we alle belanghebbenden tijdig betrekken en in de gelegenheid stellen om mee te praten, hun belang te duiden en deze belangen ook mee laten wegen in de besluitvorming. Onze dienstverlening sluit aan op de vraag van inwoners en ondernemers. Producten en diensten zijn toegankelijk, met transparante procedures, korte doorlooptijden en heldere antwoorden door kundige en vriendelijke medewerkers. We bieden hulp als er meer ondersteuning nodig is. We werken aan passende regels: we kijken welke regels belemmerend werken, onnodige regelgeving wordt losgelaten. Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar, maar sommige vragen lenen zich niet voor digitale afhandeling. Bovendien heeft een deel van onze inwoners moeite met digitale dienstverlening. Daarom zijn alle contactkanalen (balie, telefoon, email, social media, whatsapp en internet) van groot belang, houden we deze kanalen maximaal open en kiest de inwoner en ondernemer zélf zijn contactkanaal: de omnichannel strategie. Dit is niet alleen klantvriendelijk, het is tevens (kosten)efficiënt, omdat het herstelkosten in de vorm van informatieloops, onnodig herhaalcontact, klachten en bezwaar helpt voorkomen.
We willen Deventer zodanig positioneren in (boven)lokale samenwerkingen dat dit ten goede komt aan de ambities en opgaven waar Deventer voor staat én Deventer (nog) beter positioneren op nationale en internationale schaal. De gemeente Deventer staat altijd in verbinding met haar omgeving. Steeds meer zaken spelen op bovenlokaal of regionaal schaalniveau. We kunnen onze ambities en doelstellingen niet alleen verwezenlijken. Wij hebben de kennis, expertise, massa en bestuurskracht van andere gemeenten en overheden hard nodig. Ook nationale en Europese subsidieprogramma’s vragen vaak om regionale of stedelijke samenwerking. Goede contacten met regionale, provinciale, landelijke en soms zelfs Europese overheden en instanties zijn daarom cruciaal. Afhankelijk van het vraagstuk wisselt het schaalniveau waarop we samenwerken.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 36
Actuele beleidscontext Participatie We willen de kennis en ervaring van inwoners en ondernemers goed benutten. In het eerste jaar van deze bestuursperiode hebben we de participatieverordening en het participatiebeleid vastgesteld. Deze stukken geven richting aan de doelstellingen en de vorm van participatie die wordt toegepast. Bij elk project of beleidsvoornemen wordt aangegeven welke trede op de ‘participatieladder’ aan de orde is en waarom. In Deventer zijn al veel participatie-instrumenten beschikbaar zoals het forum, het correctief lokaal referendum, het digipanel en het uitdaagrecht. De komende jaren actualiseren we deze, maken ze toegankelijker, benutten ze actiever en voegen we nieuwe instrumenten toe. Het budget voor Participatie in het programma Burger en Bestuur bestaat grotendeels uit incidentele middelen. Deze middelen lopen in 2026 af. Omdat bij het opstellen van de Perspectiefnota het participatiebeleid nog niet was geëvalueerd, is ervoor gekozen geen extra (structurele) middelen aan te vragen. Inmiddels is de tussenevaluatie van het participatiebeleid aangeboden aan de Raad en blijkt dat extra (structurele) middelen ook na 2026 nodig zijn om het huidige beleid voor te zetten en verder te ontwikkelen. In de Perspectiefnota 2027-2030 zal hiervoor een voorstel worden opgenomen.
Wet open overheid In 2022 is de Wet open overheid van kracht geworden, deze wordt in enkele jaren stapsgewijs ingevoerd. In 2023 hebben we een plan opgesteld om te komen tot een goed uitvoerbare werkwijze voor de Woo-verzoeken; deze hebben we de afgelopen twee jaar gestroomlijnd en verbeterd. De komende jaren richten we ons op het actief openbaar maken van informatie. Daarbij betrekken we wetgeving die inhoudelijk raakt aan de Woo, zoals de nieuwe Archiefwet. Publieke Dienstverlening De mogelijkheden voor digitale dienstverlening nemen toe en worden steeds persoonlijker. We onderzoeken mogelijkheden om de regie op eigen gegevens door inwoners mogelijk te maken. En we werken met MijnDeventer toe naar één digitale ingang voor de inwoners, zodat inwoners niet met verschillende digitale loketten te maken hebben. Daarnaast voldoen we continu aan de digitale toegankelijkheid. Overheidsbrede Dienstverlening met 1 overheidsloket voor inwoners komt dichterbij. Deventer doet mee met een praktijkinitiatief van Binnenlandse Zaken en VNG met 27 andere gemeenten. Het doel is dat de inwoner altijd aan het juiste adres is. En dat iedere ingang uiteindelijk leidt naar (overheidsbrede) hulp als dat nodig is. De vraag van de inwoners wordt opgelost doordat gemeenten samenwerken met Uitvoeringsorganisaties als Belastingdienst, CAK, CJIB, DUO, IND, SVB, Toeslagen en UWV.
Meerjarig perspectief legesinkomsten Vanaf 2024 zijn de eerste reisdocumenten met een geldigheidsduur van 10 jaar verlopen. Op dat moment is de paspoortenpiek gestart. Tot en met 2028 verwachten we een stijging in het aantal aanvragen voor paspoorten en rijbewijzen. Om de paspoortenpiek het hoofd te bieden zijn er in 2023 extra mensen aangenomen en opgeleid. In totaal gaat het om 3,5 FTE. De loonkosten hiervoor kunnen worden gedekt uit de extra legesinkomsten als gevolg van de paspoortenpiek. Ook de extra loonkosten als gevolg van een FUWA-traject bij Burgerzaken, kunnen hieruit worden gedekt. Vanaf 2029 eindigt echter de piek en verwachten we een daling van de legesinkomsten, zoals blijkt uit onderstaande tabel, gebaseerd op de landelijke trend.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 37
Bij gelijkblijvende personele uitgaven zouden we daardoor vanaf 2029 uitkomen op een tekort dat in 2030 oploopt tot maximaal €377.000. Vanaf 2031 gaan de aantallen weer stijgen en daalt het tekort weer. Dit betekent dat we in de meerjarige strategische personeelsplanning rekening moeten houden met een flexibel personeelsbestand waarmee we de fluctuaties kunnen opvangen. Regionale Samenwerking Deventer werkt nauw samen met andere overheden (gemeenten, provincies, waterschappen, rijk), zowel op lokaal als op (inter)nationaal niveau. Binnen de Regio Stedendriehoek geven we uitvoering aan de Regionale Agenda 2022 - 2030 en het daaruit volgende Uitvoeringsprogramma 2023 - 2030. In 2024 is de propositie Regio Deal (5e tranche) gehonoreerd; het Rijk heeft de Regio Stedendriehoek €20 miljoen toegekend. Daarnaast heeft het rijk de provincies opdracht gegeven om op een groot aantal taakvelden, samen met de gemeenten, waterschappen en bijvoorbeeld woningcorporaties, met integrale plannen te komen. We versterken daarom de samenwerking met de provincie(s). Via de G40 en VNG proberen wij, zowel ambtelijk als bestuurlijk, invloed uit te oefenen op landelijke programma’s en onze bestaande netwerken op regionaal, provinciaal en landelijk niveau te versterken en waar mogelijk uit te breiden. Het succesvol aanvragen van subsidies is daarvan een essentieel onderdeel.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 38
Doelen & prestaties Programma
Taakveld
Burger en bestuur
0.1 Bestuur; 0.2 Burgerzaken; 3.1 Economische ontwikkeling; 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; 6.5 Arbeidsparticipatie; 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO); 8.3 Wonen en bouwen; 0.10 Mutaties reserves. Opgave
Doelstelling: We werken aan partnerschappen en subsidieverwerving
1
2
3
4
We willen Deventer zodanig positioneren in (boven) regionale samenwerkingen dat dit ten goede komt aan de ambities en opgaven waar Deventer voor staat én Deventer (nog) beter te positioneren op nationale en internationale schaal. Gelijktijdig met het versterken van deze samenwerkingen zetten we in om succesvolle aanvragen te doen voor subsidies.
✔
✔
✔
✔
Prestatie Relatie provincies en (kennis)organisaties We investeren in onze relatie met de provincies Overijssel en Gelderland. We vergroten en delen onze kennis via VNG en G40 (inclusief Platform 31) en gebruiken deze platformen voor lobby en beleidsbeïnvloeding.
Budget €730.000
Prestatie Uitvoeren lobbydossiers We zetten gestructureerd in op minimaal vier lobbydossiers met een eenduidige lobbyboodschap om zo onze lobbykracht te versterken.
Budget
Prestatie We versterken onze subsidieverwervingskracht We vergroten de kansen op succesvolle aanvragen en toekenningen door de bewustwording van subsidiekansen in de organisatie te versterken, de subsidieverantwoording goed te organiseren en ruimte te bieden voor het inhuren van expertise.
Budget
Prestatie Strategische Agenda regio Stedendriehoek In regioverband geven wij invulling aan de Regionale Agenda 2022-2030 van de Regio Stedendriehoek, inclusief Uitvoeringsagenda 2023-2030, en de Regio Deal.
€334.000
Budget €1.037.000 Opgave
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 39
Doelstelling: We streven naar een (meer) participerende samenleving
1
Participatie en een modern samenspel tussen overheid en samenleving versterken ons gemeentebestuur en creëren maatschappelijke meerwaarde. We willen de kennis en ervaring van inwoners en ondernemers goed benutten.
✔
Prestatie Monitoren en verder professionaliseren In 2026 definiëren we meetbare prestatie-indicatoren, om het participatiebeleid en de uitvoering nog beter te kunnen monitoren. Daarnaast evalueren we in 2026 met inwoners en raad het Participatiebeleid. De vervolgacties uit de tussenevaluatie Participatiebeleid 2025 (zoals een eenduidige werkwijze) voeren we ondertussen verder uit.
2
3
4
Budget
Prestatie Inwoner beter leren kennen In 2026 ontwikkelen we betrokkenheids- en leefstijlprofielen, zodat we onze mix van participatie instrumenten nog gerichter kunnen gaan inzetten.
Budget Binnen budget Participatie (€175.000)
Prestatie Implementeren Wet open overheid De Wet open overheid (Woo) is in 2022 in werking getreden. Naast het stroomlijnen van Woo-verzoeken, het aanstellen van een Woo-contactpersoon, verplicht de wet de overheid om bepaalde informatie actief openbaar te maken. In totaal gaat het om 15 informatiecategorieën, zoals adviezen, beschikkingen en onderzoeksrapporten. In totaal krijgt de overheid 4 tot 8 jaar de tijd voor de actieve openbaarmaking en het verbeteren van de informatiehuishouding. In 2026 zullen interne werkprocessen vastgelegd worden om de wet uit te voeren en wordt er verder gewerkt aan ambitie voor en een visie op transparantie, waarbij vindbaarheid en toegankelijkheid centraal staan.
Budget Binnen Woo budget (€326.000)
Prestatie UItvoeren Actieplan Jongerenparticipatie We zijn gestart met de uitvoering in 2025. In 2026 is de kinderburgemeester gestart en worden rondleidingen door het Stadhuis gegeven aan basisschoolleerlingen. Ook gaan we in 2026 verder met de andere onderdelen uit het actieplan.
Budget Binnen budget Participatie (€175.000)
Prestatie Ontwikkelen Participatie-atlas In 2025 hebben we een online kaart ontwikkeld met het overzicht van bewonersinitiatieven en participatietrajecten, wat zowel voor inwoners als voor ambtenaren overzicht en inzicht gaat bieden. In 2026 vullen we de online kaart stap voor stap met relevante beschikbare data (zoals bewonersinitiatieven en Open Stad projecten) en maken afspraken over actualisatie, beheer en onderhoud.
Budget Binnen budget Participatie (€175.000)
Opgave
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 40
Doelstelling: We leveren gastvrije dienstverlening die voldoet aan de landelijke BurgerServiceCode
1
Onze dienstverlening sluit aan op de vraag van inwoners en ondernemers. Producten en diensten zijn toegankelijk, met transparante procedures, korte doorlooptijden en heldere antwoorden door kundige en vriendelijke medewerkers. We hanteren hiervoor de kwaliteitsnormen uit de landelijke BurgerServiceCode.
✔
Prestatie Uitvoeren paspoortenpiek In 2024 is de eerste paspoortenpiek gestart. Gedurende 5 jaar zal het aantal aanvragen voor reisdocumenten aanzienlijk hoger zijn. Dit is een gevolg van de langere geldigheidsduur (van 5 naar 10 jaar) van paspoorten en ID-kaarten die in 2014 is ingevoerd. De piek is op zijn hoogste punt in 2027 en neemt dan geleidelijk af. Vanaf 2029 wordt een daling in het aantal aanvragen verwacht. Het team Publiekscontacten is verantwoordelijk voor de uitvoering van het aanvraagproces, zodanig dat onze dienstverlening kwalitatief en kwantitatief op orde is.
2
Budget €220.000
Prestatie Voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening Jaarlijks leveren we de voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening, waarin een kwantitatieve en kwalitatieve beschrijving van de geleverde dienstverlening, aan de hand van de landelijke Burgerservicecode. Uit het klanttevredenheidsonderzoek (laatste 2025) volgen verbeteracties.
Budget
Prestatie Implementatie Podium D Het gemeentebrede zaak- en archiefsysteem e-Suite vervangen we voor een set van componenten. Deze hebben we in Dimpact-verband met meerdere gemeenten en op basis van de common ground-techniek ontwikkeld. Implementatie start in het Q4-2025 en loopt door in 2026. Het gemeentebrede zaak- en archiefsysteem e-Suite moet uiterlijk 1 juli 2027 vervangen zijn.
Budget
Prestatie Effectmeting DeventerWijzer DeventerWijzer is een online platform dat inwoners informatie over wonen, welzijn, zorg en geldzaken biedt. In 2025 wordt DeventerWijzer doorontwikkeld, zodat inwoners informatie nog sneller en makkelijker kunnen vinden en deze informatie beter beheerd kan worden. In 2026 voeren we in samenwerking met Kennis en Verkenning een effectmeting van de vernieuwde DeventerWijzer.
Budget
Prestatie Regie op contact-intensieve inwoners Binnen de gemeente komen medewerkers soms voor uitdagingen te staan in het contact met inwoners. Om deze situaties zorgvuldig en eenduidig te benaderen, is interne afstemming essentieel. Heldere afspraken, een consistente gedragslijn en consistente communicatie – zowel intern als richting de inwoner – dragen bij aan een respectvolle en werkbare relatie. Dit
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 41
€131.000
Budget
3
4
vraagt om een duidelijke aanpak en gedragslijn die zowel de inwoner als de organisatie houvast biedt. In 2026 worden deze aanpak en gedragslijn vastgesteld.
Prestatie Pro-actieve Dienstverlening Van de overheid wordt verwacht dat ze haar inwoners en ondernemers op allerlei manieren pro-actieve dienstverlening biedt en niet lastigvalt met onnodige vragen, procedures en formulieren. De afgelopen jaren hebben we eerste stappen gezet. Daarnaast zijn er ontwikkelingen vanuit het rijk. Zo wordt bijvoorbeeld de Participatiewet aangepast om pro-actief te kunnen handelen. In 2026 voeren we een verkenning uit om te komen tot een gemeente brede aanpak.
Budget
Prestatie Overheidsbrede Dienstverlening In 2026 breiden we de teams die meedoen uit en betrekken we onze externe partners bij het overheidsbrede denken en handelen. Daarnaast zetten we samen met onze partners communicatie in met als doel dat meer inwoners gebruik gaan maken van overheidsbrede dienstverlening.
Budget
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 42
Exploitatie (bedragen x €1.000)
Lasten
2025 13.695
2026 12.651
2027 12.464
2028 12.151
2029 11.639
Baten
2.526
2.739
2.894
2.730
2.185
-11.169
-9.912
-9.569
-9.421
-9.454
Storting in reserves
200
0
6
0
0
Putting uit reserves
1.573
82
0
200
0
Saldo reserves (taakveld Mutaties reserves)
1.374
82
-6
200
0
Saldo inclusief reserves
-9.795
-9.830
-9.576
-9.221
-9.454
Saldo exclusief reserves
Toelichting verschil saldo inclusief reserves begroting 2026 ten opzichte van begroting 2025 De wijziging van het saldo inclusief reserves met €34.000 ten opzichte van 2025 is als volgt te verklaren: Perspectiefnota 2026-2029 Omschrijving
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025
Raadsadviseur
€131.000
Legesinkomsten paspoortpiek
-€60.000
Toelichting In 2023 is voor twee jaar budget beschikbaar gesteld voor een tijdelijke financiering van een junior raadsadviseur. In november 2025 lopen de tijdelijke middelen af. Inmiddels blijkt dat de capaciteit van de junior raadsadviseur toegevoegde waarde heeft en ook moeilijk meer kan worden gemist. In de perspectiefnota is een voorstel van de werkgeverscommissie opgenomen om vanaf 2026 structureel een extra raadsadviseur schaal 12 in de formatie op te nemen (€131.000) De verwachte legesinkomsten reisdocumenten zijn in de jaren 2026-2028 tijdelijk hoger dan de extra kosten die we maken voor het verwerken van de paspoortpiek.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 43
Indexatie Omschrijving
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025
Toelichting
Loonbijstelling
€45.000
Prijsbijstelling
€142.000
Door de indexering van de lonen met 0,84% stijgen de budgetten voor apparaatslasten binnen dit programma. Door de indexering van de prijzen met 4% stijgen de budgetten voor goederen, diensten en subsidies binnen dit programma.
Overige afwijkingen Omschrijving Reallocatie Deventer Wijzer
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025 €131.000
Reallocatie loonsom publiekscontacten naar management en ondersteuning Basisregistratie Personen Eenmalige budgetten vervallen
-€78.000
Eenmalige budgetten 2026
€353.000
- €17.000 -€612.000
Toelichting DeventerWijzer is de sociale kaart van Deventer, waar inwoners informatie kunnen vinden over wonen, welzijn en zorg. De gemeente Deventer is opdrachtgever en subsidieverstrekker voor Bibliotheek Deventer, die als opdrachtnemer de software inkoopt en DeventerWijzer onderhoudt. Het opdrachtgeverschap en het structurele budget ad €131.000 wordt overgedragen van Programma 8 Meedoen aan het Programma 1 (Publieke Dienstverlening). De reden hiervoor is dat DeventerWijzer meer vanuit de klantreis moet worden ingericht dan vanuit de inhoud. Daarom is het logischer om de aansturing vanuit Programma 1 (Publieke Dienstverlening) te organiseren, waar expertise over de klantreis aanwezig is. Besparingen op loonsom receptie en backoffice publiekscontacten ingezet voor hogere kosten management en ondersteuning. Zie ook programma Bedrijfsvoering. Verlaging bijdrage Basisregistratie Personen conform meicirculaire 2025 Ministerie BZK. Eenmalige budgetten in 2025 die in 2026 zijn vervallen: Storting in reserve voor verkiezingen (€200.000), 80 jaar bevrijding (-€40.000), onderzoek slavernijverleden (-€75.000), eenmalige bijdrage regio Stedendriehoek (-€89.000), Raadsfunctie (-€98.000), aflopend tijdelijk budget participatie (-€110.000) Eenmalig budget Raadsverkiezingen (€303.000), uitbreiding data-analist (€53.000), overig (-3)
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 44
Taakvelden (bedragen x €1.000)
Burger en Bestuur
2025
2026
2027
2028
2029
Bestuur
-7.800
-7.301
-7.202
-7.136
-7.136
OZB-woningen
-25
0
0
0
0
Belastingen Overig
-7
-7
-7
-7
-7
-3.215
-2.480
-2.237
-2.154
-2.187
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-32
-32
-32
-32
-32
Economische ontwikkeling
-15
-16
-16
-16
-16
Wonen en Bouwen
-18
-19
-19
-19
-19
Arbeidspar.toeleiding naar werk
-16
-16
-16
-16
-16
Samenkracht en burgerparticipatie
-35
-36
-36
-36
-36
Begraafplaatsen
-6
-6
-6
-6
-6
-11.169
-9.912
-9.569
-9.421
-9.454
2026
2027
2028
2029
Uitgaven t.l.v. voorzieningen
363
363
363
363
Inkomsten t.g.v. voorzieningen
421
423
423
424
Saldo
58
60
60
61
Burgerzaken
Saldo exclusief reserves
Voorzieningen (bedragen x €1.000)
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 45
Gerelateerde informatie Documenten Documentnaam Voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening 2024 Klanttevredenheidsonderzoek 2025 Participatiebeleid gemeente Deventer Tussenevaluatie Participatiebeleid gemeente Deventer 2025 Strategische Agenda Regio Stedendriehoek 2022-2030 Uitvoeringsagenda Regio Stedendriehoek 2023-2030 Voortgangsrapportage Regio Deal maart 2023 Prioritaire lobbydossiers november 2023
Bestandsgrootte 5,8 Mb
8,3 Mb 1,5 Mb 0,1 Mb 18,2 Mb
Openen Voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening 2024 Klanttevredenheidsonderzoek 2025 Participatiebeleid Tussenevaluatie Participatiebeleid - mei 2025 Strategische Agenda Regio Stedendriehoek Uitvoeringsagenda Voortgangsrapportage Regio Deal
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 46
Openbare orde en veiligheid Omschrijving In het programma Veiligheid werken interne afdelingen en externe partners samen aan het versterken van de veiligheid, leefbaarheid en weerbaarheid van inwoners, ondernemers en bezoekers in de gemeente Deventer. Dit doen we door in te zetten op een breed en complex scala aan thema’s binnen het veiligheidsdomein. Breed omdat veiligheid vele thema’s omvat; van personen met onbegrepen gedrag tot de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Ook het voorkomen van radicalisering en extremisme, aanpak van veelplegers, extreme woonoverlast, voetbalveiligheid, aanpak van drugsoverlast en bevorderen van digitale veiligheid behoren tot dit programma. Complex, omdat alleen door goede afstemming en gezamenlijke inzet we effectief op veiligheidsvraagstukken kunnen inspelen. Dit doen we door de noodzakelijke verbinding en samenwerking met een groot aantal partners binnen én buiten de veiligheidsketen. De complexiteit van dit werk zit in de noodzakelijke samenwerking met een groot aantal partners binnen én buiten de veiligheidsketen. Alleen door goede afstemming en gezamenlijke inzet kunnen we effectief inspelen op veiligheidsvraagstukken. Om onze doelen te bereiken richten we ons op drie kerntaken die ook in de Strategische Veiligheidsagenda staan beschreven, namelijk: 1.
Signaleren en adviseren op trends en ontwikkelingen die veiligheid en leefbaarheid negatief (kunnen) beïnvloeden 2. Regie voeren op de integrale aanpak (beleidsmatige regie) 3. Regie voeren op een adequate uitvoering (operationele regie) Hoewel de gemeente niet alles zelf in de hand heeft als het gaat om het veiligheidsgevoel van inwoners en ondernemers, zien we gelukkig dat steeds meer organisaties hun verantwoordelijkheid nemen en bijdragen aan een veilige leefomgeving. Toezicht en handhaving zijn belangrijke instrumenten om het veiligheidsbeleid in de praktijk te brengen. Waar mogelijk stemmen we de inzet van toezichthouders af met inwoners en organisaties, zodat deze aansluit bij de lokale behoefte. Daarnaast leveren we een actieve bijdrage aan Veiligheidsregio IJsselland. Dit doen we onder andere op het gebied van rampenbestrijding en crisisbeheersing. We voeren onze taken uit door bijvoorbeeld te begrenzen en reguleren, door middel van vergunningverlening en handhaving. Ook regisseren en faciliteren we, bijvoorbeeld door onze taken op het gebied van evenementen en betaald voetbalwedstrijden uit te voeren.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 47
Actuele beleidscontext Samen werken aan een veilig, rechtvaardig en weerbaar Deventer In de afgelopen jaren is er in Deventer veel werk verricht om de leefbaarheid en veiligheid te bevorderen en de samenwerking met onze interne- en externe partners, zoals de politie en het Openbaar Ministerie, naar een hoger niveau te brengen. Dat heeft onder ander geleid tot dalende criminaliteitscijfers en een toegenomen gevoel van veiligheid. Belangrijk is dat in Deventer het beleidsmatige fundament gekoppeld is aan de uitvoeringspraktijk en daarmee vanuit korte lijnen snel gereageerd op problematiek wordt gereageerd. Voor de periode 2024-2027 is een Strategische Veiligheidsagenda opgesteld met twee accenten. We creëren meer ruimte en positie voor de burgemeester als regisseur op het veiligheidsdomein en zetten in op drie strategische veiligheidsthema’s, namelijk: 1. Concrete maatregelen tegen de ondermijnende effecten van criminaliteit (Wet Bibob, integrale handhaving, bestuurlijke maatregelen). 2. Inzetten op de samenwerking en ontwikkeling van de domeinen jeugd, zorg en veiligheid, zodat inwoners veilig kunnen opgroeien, zich kunnen ontwikkelen en ontplooien. 3.
Vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid en veerkracht van de Deventer samenleving en de eigen organisatie, zodat men beter voorbereid is op crisissituaties als gevolg van bijvoorbeeld oorlog, cybercrime of klimaatverandering. Daarnaast houden we de resultaten op ons veiligheidsfundament op peil met de thema's openbare orde, crisisbeheersing en de overige wettelijke taken en bevoegdheden. Denk daarbij aan inzet bij rampen en crisis, het veilig verloop van evenementen en betogingen, digitale veiligheid en veilig uitgaan. Vanzelfsprekend doen we dit in nauwe samenwerking met partners binnen en buiten de gemeente, op lokaal en regionaal niveau. De focus blijft om in samenwerking met interne en externe partners vanuit een programmatische insteek de veiligheid, rechtvaardigheid en weerbaarheid in Deventer te versterken. Vergunningenverlening, toezicht en handhaving ondersteunen de uitvoering van het beleid. Hierbij zoeken we nog actiever de samenwerking op met andere (veiligheids- en zorg)partners en richten we ons steeds meer op preventie in plaats van repressie. Hierbij hebben we aandacht voor de rol die wij (kunnen) hebben: een signalerende, adviserende en/of interveniërende rol.
Doelen & prestaties Programma
Taakveld
Openbare orde en veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en brandweer; 1.2 Openbare orde en veiligheid; 0.10 Mutaties reserves. Opgave
Doelstelling: Behouden en verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid
1
2
Deventer is een gemeente die veilig is en voelt en dat willen we zo houden. Prestatie Versterken van bestuurlijke aanpak tegen drugscriminaliteit Budget We verminderen drugsoverlast op straat door middel van bestuurlijke maatregelen (APV, wet Damocles). Daarnaast stellen we €10.000 nieuw coffeeshopbeleid vast.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 48
3 ✔
4
Prestatie Versterken van het bewustzijn van de gevaren van digitale criminaliteit We vergroten het bewustzijn van inwoners op het gebied van digitale criminaliteit door middel van publiekscampagnes en voorlichting voor specifieke doelgroepen. Prestatie Deelnemen aan het Zorg- en Veiligheidshuis IJsselland We nemen deel aan het Zorg- en Veiligheidshuis IJsselland. Het Zorg- en Veiligheidshuis is een samenwerkingsverband op het snijvlak van de beleidsvelden veiligheid en zorg. Het Zorg- en Veiligheidshuis biedt expertise bij ernstige overlast, jeugdproblematiek, geweld in afhankelijkheidsrelaties, mensenhandel, radicalisering, veelplegers etc. Prestatie Zorgdragen voor een ongunstig klimaat voor ondermijnende activiteiten We beschermen de samenleving zo goed als mogelijk tegen de ondermijnende effecten van criminaliteit en maken de gemeente onaantrekkelijk voor de georganiseerde criminaliteit. Dit doen we met een aanpak gericht op de onderliggende, niet direct zichtbare vormen en structuren van ondermijnende criminaliteit. In samenwerking met onze overheidspartners, inwoners, bedrijven en instellingen maken we de samenleving weerbaarder tegen criminele invloeden die de democratische rechtsstaat en een veilig en gezond woon- en leefklimaat bedreigen.
Prestatie Verkrijgen en behouden van het keurmerk veilig ondernemen We verkrijgen en behouden voor ieder winkelgebied en alle bedrijventerreinen het keurmerk veilig ondernemen.
Budget €10.000
Budget €210.000
Budget €125.000
Budget €25.000 Opgave
Doelstelling: Voorkomen en verminderen van de onveiligheid in Deventer veroorzaakt door brand, ramp of crisis
1
2
✔
We voorkomen en verminderen de onveiligheid in Deventer veroorzaakt door brand, ramp of crisis. Prestatie Uitvoeren van de taken van de Veiligheidsregio IJsselland Uitvoeren van de taken van de Veiligheidsregio IJsselland.
Budget €8.930.000
Prestatie Voorbereiden en uitvoeren van gemeentelijke crisistaken We bereiden de gemeentelijke crisistaken voor en voeren deze uit.
Budget
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 49
3
€10.000
4
Prestatie Verhogen weerbaarheid We verhogen de weerbaarheid en veerkracht van onze inwoners, bedrijven en onze eigen organisatie in crisissituaties als gevolg van bijvoorbeeld oorlog, klimaatveranderingen of cybercrime.
Budget €116.000
Opgave Doelstelling: Zorgdragen voor de naleving van regels en voorschriften ten behoeve van de openbare orde
1
2
✔
We dragen zorg voor de naleving van regels en voorschriften ten behoeve van de openbare orde. Prestatie Uitvoeren toezicht en handhaving We houden toezicht en handhaven de regels in het publieke domein, door uitvoering van de activiteiten die zijn vastgelegd en geprioriteerd in het Uitvoeringsprogramma VTH.
Budget €1.600.000
Prestatie Uitvoeren vergunningverlening We verlenen vergunningen en adviseren over bijzondere wetten (horeca, evenementen, coffeeshops en seksinrichtingen) waardoor 100% van de vergunningplichtige bedrijven en organisaties voldoen aan alle wettelijke eisen.
Budget €1.600.000
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 50
3
4
Beleidsindicatoren Nummer Taakveld
Naam
Toelichting
6
Veiligheid
Verwijzingen Halt
Jaar
2026
2025
2024
2023
Waarde
10
6
6
8
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 jongeren
Naam
Toelichting
8
Veiligheid
Winkeldiefstallen
Jaar
2026
2025
2024
2023
Waarde
2,60
3,20
3,20
2,70
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 inwoners
Naam
Toelichting
9
Veiligheid
Geweldsmisdrijven
Jaar
2026
2025
2024
2023
Waarde
4,40
4,40
4,40
3,90
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 inwoners
Naam
Toelichting
10
Veiligheid
Diefstallen uit woning
Jaar
2026
2025
2024
2023
Waarde
1,20
1,10
1,10
1,80
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 inwoners
Naam
Toelichting
11
Veiligheid
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
Jaar
2026
2025
2024
2023
Waarde
6,20
6,30
6,30
5,90
Aantal per 1.000 inwoners
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 51
Bron Bureau Halt
Bron CBS
Bron CBS
Bron CBS
Bron CBS
Exploitatie (bedragen x €1.000)
Lasten
2025 15.263
2026 18.392
2027 14.967
2028 14.487
2029 14.485
Baten
1.477
1.211
1.211
998
998
-13.786
-17.181
-13.756
-13.488
-13.487
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Putting uit reserves
-50
3.481
87
12
12
Saldo reserves (taakveld Mutaties reserves)
-50
3.481
87
12
12
-13.836
-13.700
-13.668
-13.476
-13.475
Saldo exclusief reserves
Saldo inclusief reserves
Toelichting verschil saldo inclusief reserves begroting 2026 ten opzichte van begroting 2025 De wijziging van het saldo inclusief reserves met €136.000 ten opzichte van 2025 is als volgt te verklaren: Perspectiefnota 2026-2029 Omschrijving Veiligheidsregio bijdrage FLO - optimalisatie
Horecaleges
Toezicht en handhaving en OV functieherwaardering
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025 -€708.000
€52.000
€114.000
Toelichting In de huidige situatie wordt de FLO jaarlijks afgerekend met de Veiligheidsregio op basis van een structureel beschikbaar budget. Voorgesteld wordt om voor de toekomstige afrekeningen FLO een voorziening in te stellen en deze incidenteel te vullen obv een doorrekening FLO t/m einde looptijd. Een deel van de FLO, de maatwerkbijdrage is onderdeel van de deelnemersbijdrage, zijnde €213.000. Dit budget kan ook vrijvallen. De afrekening FLO kan dan vanuit de voorziening plaatsvinden waardoor het budget 2026 ad €708.000 vrij kan vallen. (2027 vrijval ad €537.580, 2028 e.v. €687.661). De afgelopen jaren zijn de inkomsten (baten) van horeca-leges structureel te hoog ingeschat, waardoor de begroting op dit punt niet reëel is. Er is een nieuwe prognose gemaakt, waardoor een heroverweging van de baten van horeca-leges noodzakelijk is. Bij de perspectiefnota stond deze post als PM opgenomen. In 2025 is een functieherwaarderingstraject uitgevoerd voor functies binnen de teams ondernemen en vergunningen en toezicht & handhaving. Deze herwaardering is uitgevoerd, omdat de inschaling niet meer passend was bij de werkzaamheden. Deze werkzaamheden zijn bij beide teams
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 52
Omschrijving
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025
Uitbreiding capaciteit handhavingsjurist
€122.000
Programma weerbaarheid en veerkracht
€125.000
Procesregisseur multiproblematiek zorg en veiligheidscasussen
€107.000
Indexatie Omschrijving
Toelichting complexer geworden, waardoor ook de inschaling passend gemaakt moest worden. De functieherwaardering kost €114.000 per jaar. We krijgen steeds meer verantwoordelijkheden op het gebied van openbare orde en veiligheid. Er is een toename te zien in bestuursrechtelijke interventies (drugsfeiten en strafbare gedragingen openbare orde en veiligheid), maar de zaken zijn ook complexer geworden. Dit leidt, bij het oppakken van alle door de politie voor bestuurlijke handhaving aangedragen zaken, tot een tekort aan handhavingsjuristen. Structureel wordt 1 FTE handhavingsjurist begroot. Het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid is een meerjarige opgave, een die bij het opstellen van de strategische veiligheidsagenda nog niet was voorzien. Dit vraagt om extra capaciteit en middelen voor de jaren 2026 en 2027, waarvoor €125.000 is begroot. We gebruiken de (landelijke erkende) methodiek Aanpak Voorkomen Escalatie (AVE) om snel te kunnen schakelen tussen organisaties op het snijvlak van zorg en veiligheid bij complexe zorg- en veiligheidscasussen. Door toename van multi-problematiek en stagnerende samenwerking is er behoefte aan een extra procesregisseur. Dit vraagt om structurele capaciteit van 1 fte waarvoor jaarlijks €107.000 nodig is.
Loonindex
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025 €36.000
Prijsindex
€26.000
Loon- en prijsindex verbonden partijen
€375.000
Toelichting Door de indexering van de lonen met 0,84% stijgen de budgetten voor apparaatslasten binnen dit programma. Door de indexering van de prijzen met 4% stijgen de budgetten voor goederen, diensten en subsidies binnen dit programma. Van de verbonden partijen ontvangen we jaarlijks een begroting waarin zij de loon- en prijsstijging vertaald hebben op basis van de binnen de verbonden partij vastgestelde index. Voor de verbonden partij binnen dit programma leidt dit tot de volgende stijging van bijdrage aan: Veiligheidsregio IJsselland
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 53
Overige afwijkingen Omschrijving Veilige Steden
Verschil begroting 2026 t.ov. begroting 2025 €30.000
Overig
-€330.000
Toelichting Programma Veilige Steden heeft als doel de sociale veiligheid van vrouwen en meisjes in de publieke ruimtes te vergroten. Bijdrage Meicirculaire 2025. Verschil 2026 t.o.v. 2025 betreft voor €330.000 eenmalige budgetten in 2025 betreffende inzet casemanager horeca, budget wedstrijden GoAhaedEagles, budget vuurwerkshow en lager budget functioneel leeftijdontslag.
Taakvelden (bedragen x €1.000)
Openbare Orde en Veiligheid
2025
2026
2027
2028
2029
Openbare orde en Veiligheid
-4.772
-5.122
-5.092
-4.826
-4.826
Crisisbeheersing en Brandweer
-9.014
-12.060
-8.663
-8.662
-8.661
Saldo exclusief reserves
-13.786
-17.181
-13.756
-13.488
-13.487
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 54
Gerelateerde informatie Documenten Documentnaam Aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag Sekswerkbeleid Deventer Beleidsregel toepassing wet Bibob gemeente Deventer Regelgeving evenementen Uitvoeringsprogramma VTH 2024 Huisvestingsverordening Deventer Strategische Veiligheidsagenda en Voortgangsrapportage Preventie en handhavingsplan Alcoholwet gemeente Deventer Beleidsregel artikel 13b Opiumwet gemeente Deventer
Bestandsgrootte
0,2 Mb 1,0 Mb 1,0 Mb 0,1 Mb
Openen Geweld in afhankelijkheidsrelaties en seksueel grensoverschrijdend gedrag 2024 Sekswerkbeleid Deventer 2024 Beleidsregel toepassing wet Bibob gemeente Deventer Evenementenbeleid Deventer VTH-Uitvoeringsprogramma VTH 2024 gemeente Deventer Huisvestingsverordening 2022 Strategische Veilligheidsagenda en voortgangsrapportage 2024 gemeente Deventer Preventie en handhavingsplan Alcoholwet gemeente Deventer 2024-2027 Beleidsregel artikel 13b Opiumwet gemeente Deventer
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 55
Leefomgeving Omschrijving Dit programma gaat over het inrichten, onderhouden en verbeteren van de openbare ruimte. Ook horen hier maatregelen bij die zorgen voor betere bereikbaarheid, verkeersdoorstroming en parkeermogelijkheden. De belangrijkste taken zijn: Beheer en onderhoud van straten, pleinen en groen naast alle andere assets in de openbare ruimte Veiligheidsonderhoud Dagelijks en regulier onderhoud Groot onderhoud en vervanging van onderdelen Herinrichting van gebieden Beheer van de haven en parkeerlocaties Wij coördineren deze taken en zorgen dat ze goed worden uitgevoerd. Tegelijkertijd veranderen we als gemeente: we willen inwoners meer ruimte geven voor eigen initiatief en zelfbeheer. Daarnaast bevat dit programma ook wettelijke taken die met de openbare ruimte te maken hebben. Denk aan: Ligplaatsen in havens Inritten en rioolaansluitingen Verkeersbesluiten en parkeervergunningen Kabels, leidingen en begraafplaatsen Visie op de Leefomgeving We zorgen niet alleen voor een duurzame leefomgeving, maar geven ook aandacht aan de maatschappelijke waarde van de openbare ruimte. In onze Visie Leefomgeving staan vier belangrijke pijlers: 1. Schoon, heel en veilig – een nette en veilige omgeving 2. Bewuste inrichting – met aandacht voor gebruik en uitstraling 3. Maximaal rendement – slim gebruik van middelen en ruimte 4.
Ruimte voor initiatief – inwoners krijgen de kans om mee te denken en te doen Nieuwe aanpak Omdat er de afgelopen jaren weinig geld beschikbaar was, kiezen we nu voor een andere manier van werken. We combineren kleine projecten en regulier onderhoud in één proces. Door per wijk te kijken wat nodig is, kunnen we middelen beter inzetten en op elkaar afstemmen. Met extra geld dat beschikbaar komt, kunnen we onderdelen van de openbare ruimte vervangen die aan het einde van hun levensduur zijn. Dit wordt zichtbaar in onze meerjarenplanning (MJOP-MIND).
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 56
De actualiteit De openbare ruimte wordt steeds intensiever gebruikt. Dit vraagt om extra inzet van de gemeente om overzicht en controle te houden. Nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en veranderende inzichten maken het nodig om hier op een zorgvuldige manier mee om te gaan. Denk bijvoorbeeld aan: Klimaatverandering De overgang naar duurzame energie Initiatieven van bewoners om mee te doen Meer aandacht voor gezondheid en beweging Een samenleving waarin iedereen mee kan doen Nieuwe manieren van vervoer Daarnaast zien we dat wonen, werken en vrije tijd steeds meer met elkaar verweven raken in het dagelijks leven. Gemeentelijke regie en aanpak Daarom is het belangrijk dat de gemeente de regie houdt over de openbare ruimte — ook onder de grond. Die regie bestaat uit twee delen: Ontwikkelend: actief inspelen op veranderingen en kansen Faciliterend: ruimte geven aan initiatieven van inwoners en organisaties De openbare ruimte speelt een centrale rol bij veel uitdagingen waar de gemeente de komende jaren mee te maken krijgt. Het is een belangrijke basis voor een leefbare, duurzame en toekomstgerichte omgeving.
Begroting 2026 - MJB 2027-2029 | gemeente Deventer | 57
Actuele beleidscontext Het Programma Leefomgeving werkt aan het behalen van de doelen uit de programmabegroting. Dit gebeurt volgens de richtlijnen uit de Visie Leefomgeving (2014) en het Uitvoeringsprogramma (2016). Het belangrijkste doel van deze visie is dat iedereen in Deventer woont in een schone, veilige en goed onderhouden omgeving. De gemeente wil zoveel mogelijk resultaat halen uit de investeringen. Er is ook ruimte voor ideeën van buitenaf, zodat de woonomgeving voor iedereen prettig blijft. Om de Visie Leefomgeving beter aan te laten sluiten bij nieuwe ontwikkelingen, zoals de overgang naar duurzame energie, het aanpassen aan klimaatveranderingen en het verduurzamen van de stad wordt deze geactualiseerd. Dit helpt om het idee van ‘Ontwikkelend beheren’ beter uit te leggen. Daarbij worden hele buurten verbeterd door acties vanuit het programma. In de komende jaren vraagt dit extra aandacht voor onderwerpen zoals vergrijzing, gezondheid, inclusie en ruimte voor bewonersinitiatieven. Binnen de nieuwe Omgevingswet wordt gekeken hoe deze thema’s passen binnen de beschikbare middelen en regels. Het wordt steeds moeilijker om alle taken van het Programma Leefomgeving goed uit te voeren. Daarom is in 2023 een nota kapitaalgoederen (NKG) gemaakt.
Hierin staat hoeveel geld nodig is om bijvoorbeeld straten, pleinen, groen en speelplekken te onderhouden en te vervangen als ze versleten zijn. In 2023 en 2024 is hier al deels geld voor vrijgemaakt. Bij het bespreken van de perspectiefnota voor 2026-2029 is opnieuw gezegd dat er meer geld nodig is. Als de meerjarenbegroting voor 2026-2029 wordt vastgesteld, kan het programma worden uitgebreid. Daarbij wordt goed gekeken naar wettelijke verplichtingen en wat de samenleving belangrijk vindt. 1. Ontwikkelingen en trends voor de komende jaren Inleiding Welke ontwikkelingen hebben we de afgelopen jaren gezien, en wat kunnen we in de komende jaren verwachten? De trends en ontwikkelingen die we nu zien, zijn een combinatie van dingen die al gebeuren, die blijven doorgaan, en nieuwe veranderingen die waarschijnlijk snel komen. Hieronder staat een overzicht van verschillende onderwerpen die invloed hebben op hoe we onze leefomgeving inrichten, beheren en onderhouden. Deze ontwikkelingen bepalen hoe we werken en welke middelen we nodig hebben in de komende jaren. De ontwikkelingen en trends Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met problemen zoals wateroverlast, droogte en hittestress. Om deze negatieve gevolgen te beperken, is een speciaal programma gestart: het klimaatadaptatieprogramma.