2024-362 Jaarverslaglegging 2023 incl. bijlagen 1 2 3
Tekst van het document
Er is gestart met de evaluatie van de beleidsregel Wet Bibob met als doel om te komen tot een verdere verbetering en intensivering van het gebruik van de Wet Bibob. Verder is er een doorstart gemaakt met het project veilig buitengebied, waarbij er een nieuwe werkgroep is samengesteld die zich anders dan voorheen alleen op het buitengebied van de gemeente Deventer richt. Het RIEC heeft een weerbaarheidsscan uitgevoerd, waarin aanbevelingen zijn gedaan voor het verbeteren van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Een aantal aanbevelingen zijn meteen opgepakt. Er is een start gemaakt met een plan van aanpak om de overige aanbevelingen daar waar mogelijk door te voeren. Een extern bureau heeft een gebiedsanalyse uitgevoerd van de bedrijventerreinen Bergweide 3 en 4, met als doel om beter inzichtelijk te krijgen bij welke bedrijven en branches mogelijk sprake is van ondermijnende criminaliteit. Mede naar aanleiding van de analyse hebben er integrale controles op deze bedrijventerreinen plaatsgevonden. Zorg en Veiligheid In 2023 waren er in totaal 167 cases waarbij het Zorg- en Veiligheidshuis betrokken was, in vergelijking met 171 in 2022. De details en trends van deze cijfers worden nader toegelicht in de Voortgangsrapportage Veiligheid. Daarnaast zijn er 32 personen besproken in het kader van de Persoonsgerichte Aanpak (PGA) Voetbalveiligheid.
Het resultaat hiervan is dat zorg en veiligheid nu op persoonsniveau zijn geïntegreerd in de aanpak. In 2023 is ook gestart met het ontwikkelen van een nieuwe aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, die wordt gecombineerd met de uitwerking van het initiatiefvoorstel voor de preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Dit doen we in samenwerking met veel partijen zoals het onderwijs, de horeca, werkgevers, ervaringsdeskundigen, het sociaal domein, Rutgers, Centrum Seksueel Geweld, Veilig Thuis IJsselland en de Raad voor de Kinderbescherming. De verwachting is dat de aanpak van Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag en Geweld in Afhankelijkheidsrelaties in de eerste helft van 2024 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. In 2023 is de Regionale Agenda Zorg & Veiligheid verder uitgewerkt. In dit kader is er een subsidieaanvraag bij ZonMw ingediend voor versterking van de uitvoering en het lerend vermogen. Met deze subsidie streven we naar vooruitgang op drie actielijnen. Allereerst willen we de lokale op- en afschaling op basis van de Integrale Aanpak ter Voorkoming van Escalatie bij huishoudens met oplopende problematiek (AVE-methodiek) verder ontwikkelen, met een Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 32
prominente rol voor onze procesregisseurs. Daarnaast beogen we de samenwerking tussen de politie en zorgpartijen rondom zowel acute als niet-acute meldingen te intensiveren. Tot slot starten we met het onderzoek en realisatie van onvoorwaardelijke woonplekken in de regio IJsselland, in lijn met onze ambitie in de Strategische Veiligheidsagenda. Daarom is eind 2023 een verkenning gestart naar onvoorwaardelijke woonplekken in de gemeente Deventer, waarover de gemeenteraad in de eerste helft van 2024 wordt geïnformeerd. Op basis van de regionale evaluatie van de Wet verplichte ggz (Wvggz) en Wet zorg en dwang (Wzd) zijn in 2023 de aanbevelingen uitgevoerd en gedeeltelijk afgerond. Een eerste versie van een provinciale monitor door gemeenten, politie en zorginstellingen is afgerond. Ook is de hoorplicht aan de Nationale Hoorservice van Khonraad uitbesteed en wordt de samenwerking met Wzd-partners geïntensiveerd. Ook worden er afspraken gemaakt over het wederkerigheidsprincipe, om te waarborgen dat iemand na verplichte zorg aan de samenleving kan deelnemen. De evaluatie van het sekswerkbeleid is afgerond en het beleid is vernieuwd. Het vernieuwde sekswerkbeleid wordt begin 2024 aan de gemeenteraad voorgelegd. Drugs In 2023 zijn, in het kader van de bestuurlijke aanpak van drugscriminaliteit, in totaal 35 handhavingszaken gestart (tegenover 56 in 2021 en 41 in 2022).
Deze zaken hadden betrekking op 26 unieke adressen, waarbij 8 hennepkwekerijen (tegenover negen in 2021 en negen in 2022). Er zijn zes unieke adressen waarbij soft- en/of harddrugs in de woning zijn aangetroffen. Daarnaast is in twee woningen lachgas aangetroffen. Er zijn geen panden tijdelijk gesloten (tegenover 4 panden in 2021 en 0 panden in 2022). Voor het derde opeenvolgende jaar zijn dwangsommen opgelegd om herhaling van Opiumwetovertredingen te voorkomen. In totaal zijn 8 lasten onder dwangsom opgelegd (tegenover veertien in 2021 en dertig in 2022) en 7 waarschuwingen aan eigenaren/verhuurders. Growshops zijn (net als in 2021 en 2022) niet aangetroffen. Sinds 2022 is het (weer) mogelijk handhavend op te treden wanneer iemand drugs in zijn bezit heeft en redelijkerwijs kan worden aangenomen dat hij deze bij zich heeft met doel om deze te verhandelen. Er gaat weer een stevig signaal aan iedereen uit dat ook de drugshandel op straat niet wordt getolereerd. In 2023 zijn 4 lasten onder dwangsom voor drugshandel op straat opgelegd (tegenover 22 lasten in 2021 en 2 in 2022).
Toezicht en Handhaving Overlastlocaties Net als in de voorgaande jaren is er zwaarder ingezet op het tegengaan van (jeugd)overlast op specifieke locaties, onder meer door de inzet van het flexteam, het flexibel handhavingsinterventieteam dat toezicht houdt op overlastlocaties. Het ging hierbij met name om het Andriessenplein. De ingezette maatregelen, waaronder frequenter toezicht, versturen van waarschuwingsbrieven, huisbezoeken en inzet van een beveiliger voor de supermarkt hebben onder andere geleid tot het aanzienlijk verminderen van de overlast. In zijn algemeenheid wordt geconcludeerd dat de overlast minder groot was dan de voorgaande jaren. Extra inzet illegale kamerverhuur en onvergunde seksinrichtingen De overlast als gevolg van illegale kamerverhuur is de afgelopen jaren toegenomen. Dit hangt samen met de toename van het aantal arbeidsmigranten, die als goedkope arbeidskracht in Deventer en omstreken worden aangetrokken. Er zijn daarom extra (tijdelijke) middelen beschikbaar gesteld voor toezicht en Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 33
handhaving op illegale kamerverhuur. Een apart toezichtkoppel is hiermee met veel betrokkenheid aan de slag gegaan en kon sneller acteren op signalen en meldingen die binnenkwamen. Ook verkennen we de mogelijkheid of dit toezichtkoppel kan worden ingezet bij signalen van onvergund sekswerk om zodoende sneller te kunnen optreden tegen overlastsituaties en in het uiterste geval uitbuiting en mensenhandel. Handhavingszaken In 2023 zijn in totaal 340 handhavingszaken gestart (tegenover 131 in 2021 en 195 in 2022). Hiervan betrof het in 72 gevallen een verzoek om handhaving. In 2023 hebben we zodoende te maken gekregen met een behoorlijke groei aan handhavingszaken. Dit is onder andere te verklaren door handhavingszaken over het omgevingsrecht, meer controles rond kamerbewoning, extra horecacontroles en integrale controles op het gebied van ondermijnende criminaliteit. Meer duiding over deze groei aan handhavingszaken wordt, waar mogelijk opgenomen in het jaarverslag VTH 2023, dat uiterlijk op 1 april 2024 wordt vastgesteld. Tot slot Naast de ontwikkelthema’s hebben het afgelopen jaar samen met onze partners - net als in de jaren hiervoor - gewerkt aan ons veiligheidsfundament gewerkt, voor thema's als woninginbraken, sociale veiligheid, overlast in wijken, evenementen en veilig uitgaan. Hier blijven we op inzetten.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 34
Doelen en prestaties Behouden en verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid Omschrijving
Deventer is een gemeente die veilig is en voelt en dat willen we zo houden.
Toelichting Prestatie
We nemen deel aan het Zorg- en Veiligheidshuis IJsselland. Het Zorg- en Veiligheidshuis is een samenwerkingsverband op het snijvlak van de beleidsvelden veiligheid en zorg. Het Zorg- en Veiligheidshuis biedt expertise in ernstige overlast zaken, jeugdproblematiek, huiselijk geweld, etc.
Toelichting Begroot budget
€90.000
Gerealiseerd
€90.000
Prestatie
We verkrijgen en behouden voor ieder winkelgebied en alle bedrijventerreinen het keurmerk veilig ondernemen.
Toelichting Begroot budget
€25.000
Gerealiseerd
€25.000
Prestatie
We vergroten het bewustzijn van inwoners op het gebied van digitale criminaliteit door middel van publiekscampagnes en voorlichting voor specifieke doelgroepen
Toelichting Begroot budget
€10.000
Gerealiseerd
€10.000
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 35
Prestatie
We verminderen drugsoverlast op straat door middel van bestuurlijke maatregelen (APV, wet Damocles). Daarnaast stellen we nieuw coffeeshopbeleid vast.
Toelichting Begroot budget
€10.000
Gerealiseerd
€10.000
Prestatie
We vergroten de bewustwording en meldingsbereidheid van criminaliteit bij inwoners, ondernemers en instellingen door middel van voorlichting. We richten ons daarbij primair op branches waar faciliteerders van criminaliteit voorkomen. We hebben een actueel integraal beeld van criminele processen zodat we samen met andere overheidsorganisaties criminele kopstukken, faciliteerders, locaties, gelegenheden en vermogen in deze georganiseerde vorm van criminaliteit kunnen aanpakken. .
Toelichting Begroot budget
€100.000
Gerealiseerd
€100.000
Voorkomen en verminderen van de onveiligheid in Deventer veroorzaakt door brand, ramp of crisis Omschrijving
We voorkomen en verminderen de onveiligheid in Deventer veroorzaakt door brand, ramp of crisis.
Toelichting Prestatie
We bewaken en monitoren de prestaties van de Veiligheidsregio IJsselland.
Toelichting Begroot budget
€ 7.750.594
Gerealiseerd
€ 7.726.975
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 36
Prestatie
We bereiden de gemeentelijke crisistaken voor en voeren deze uit.
Toelichting Begroot budget
€10.000
Gerealiseerd
€10.000
Zorgdragen voor de naleving van regels en voorschriften ten behoeve van de openbare orde Omschrijving
We dragen zorg voor de naleving van regels en voorschriften ten behoeve van de openbare orde.
Toelichting Prestatie
We houden toezicht en handhaven de regels in het publieke domein, door uitvoering van de activiteiten die zijn vastgelegd en geprioriteerd in het Uitvoeringsprogramma VTH.
Toelichting Begroot budget
€ 1.210.000
Gerealiseerd
€ 1.458.000
Prestatie
We verlenen vergunningen en adviseren over bijzondere wetten (horeca, evenementen, coffeeshops en seksinrichtingen) waardoor 100% van de vergunningplichtige bedrijven en organisaties voldoen aan alle wettelijke eisen.
Toelichting Begroot budget
€ 1.060.000
Gerealiseerd
€ 1.060.000
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 37
Beleidsindicatoren Nummer Taakveld
Naam
Toelichting
6
Veiligheid
Verwijzingen Halt
Jaar
2023
2022
2021
2020
Waarde
8
11
8
12
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 jongeren
Naam
Toelichting
8
Veiligheid
Winkeldiefstallen
Jaar
2023
2022
2021
2020
Waarde
2,70
1,80
2,80
3,30
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 inwoners
Naam
Toelichting
9
Veiligheid
Geweldsmisdrijven
Jaar
2023
2022
2021
2020
Waarde
3,90
4,40
4,50
5,90
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 inwoners
Naam
Toelichting
10
Veiligheid
Diefstallen uit woning
Jaar
2023
2022
2021
2020
Waarde
1,80
1,80
1,30
2,70
Nummer Taakveld
Aantal per 1.000 inwoners
Naam
Toelichting
Vernielingen en misdrijven tegen openbare orde en gezag
11
Veiligheid
Jaar
2023
2022
2021
2020
Waarde
5,90
6,10
7,10
7,20
Aantal per 1.000 inwoners
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 38
Bron Bureau Halt
Bron CBS
Bron CBS
Bron CBS
Bron CBS
Exploitatie (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Lasten
12.498
13.688
13.913
224
Baten
900
1.063
1.701
639
-11.598
-12.626
-12.211
414
Stortingen in reserves
6
130
130
0
Puttingen uit reserves
15
525
422
-103
-11.590
-12.231
-11.920
311
Voor resultaatbestemming
Na resultaatbestemming
Budgetoverhevelingen (bedragen x €1.000) Onderwerp
Lasten
Baten
Saldo
Wet Goed verhuurderschap
100
0
-100
Totaal
100
0
-100
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 39
Saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling (bedragen x €1.000) Saldo Saldo na resultaatbestemming
311
Saldo budgetoverheveling
-100
Saldo na budgetoverheveling
211
Toelichting saldo na budgetoverheveling (voordeel €211.000)
Openbare orde en veiligheid (voordeel €100.000) Vanuit de december circulaire 2022 en de mei circulaire 2023 is €151.000 beschikbaar gesteld voor de Wet goed verhuurderschap. Hiervan wordt €100.000 middels een budgetoverheveling meegenomen naar 2024. De inkomsten met betrekking tot leges van horecavergunningen zijn €77.000 lager dan begroot, in 2024 zal gekeken worden naar het bijstellen van de begroting van de legesinkomsten om tot een realistische begroting te komen. Van de budgetten voor integrale veiligheid en calamiteiten resteert € 107.000. Eind 2023 is het strategische veiligheidsplan door de raad vastgesteld. In 2024 wordt dit plan zowel beleidsmatig als financieel verder geconcretiseerd. Crisisbeheersing en brandweer (voordeel €110.000) In verband met het vertrek van enkele brandweermedewerkers bij de Veiligheidsregio IJsselland is er een hogere afrekening Functioneel Leeftijdsontslag van €130.000. De kosten voor het beheer en onderhoud van de kazernes vielen €210.000 lager uit.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 40
Investeringen (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Uitgaven t.l.v. investeringen
0
1.278
1.210
-69
Inkomsten t.g.v. investeringen
0
0
0
0
Saldo
0
-1.278
-1.210
69
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 41
Dashboard Naam Dashboard Openbare orde en veiligheid Dashboard Veiligheid en bestuur Dashboard Leefomgeving Pdf Openbare orde en veiligheid (1.171 kb) Pdf Mobiliteit (2.014 kb)
Openen Openbare orde en veiligheid Veiligheid en bestuur Leefomgeving Pdf Openbare orde Pdf Mobiliteit
Gerelateerde informatie Documentnaam Aanpak huiselijk geweld Deventer visie 2016-2019 Beleidsregel toepassing wet Bibob Regelgeving evenementen Uitvoeringsprogramma VTH 2022 Huisvestingsverordening 2022 Meerjarenbeleidsplan veiligheid 2020-2023
Bestandsgrootte 0,6 Mb 0,2 Mb 1,0 Mb 1,0 Mb 0,1 Mb 0,5 Mb
Openen Aanpak huiselijk geweld Deventer visie 2016-2019 Beleidsregel wet Bibob Gemeente Deventer Evenementenbeleid VTH beleidsplan Huisvestingsverordening 2022 Meerjarenbeleidsplan
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 42
Leefomgeving Omschrijving Dit programma omvat het onderhoud en verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte en het uitvoeren van maatregelen voor een betere bereikbaarheid en verkeersmobiliteit, parkeren en de realisatie van nieuwe fysieke infrastructuur. De belangrijkste taken van dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het veiligheidsonderhoud, het dagelijks - en regulier onderhoud, het groot onderhoud, (her)inrichtingen in de openbare ruimte en het exploiteren van het haven- en parkeerbedrijf. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken. Tegelijkertijd transformeren wij naar een stimulerende, faciliterende en loslatende gemeente, die ruimte biedt aan burgerinitiatief en zelfbeheer. Naast de zorg voor een (duurzame) instandhouding van de leefomgeving zijn er in de loop der jaren een aantal belangrijke zaken/waarden toegevoegd aan de maatschappelijke betekenis van de openbare ruimte voor de gemeenschap. Deze staan uitgebreid beschreven in de vastgestelde Visie Leefomgeving en worden samengevat in de hieronder genoemde 4 pijlers. Daarnaast bestaat dit programma uit enkele publiekrechtelijke taken voor onderdelen die aan de openbare ruimte zijn gerelateerd. Dit zijn de ligplekken in de havens, inritten, rioolaansluitingen, verkeersbesluiten, kabels en leidingen en begraafplaatsen. De verhouding tussen overheid en de samenleving verandert.
Voor Deventer is de visie Leefomgeving het uitgangspunt. De visie gaat uit van 4 pijlers: 1. schoon, heel en veilig; 2. bewuste inrichting; 3. maximaal rendement; 4. ruimte voor initiatief. Door het teruglopende investeringsvermogen bij zowel gemeente als partners transformeert de instandhouding van de openbare ruimte naar een meer organische manier van buurtvernieuwing. Wij brengen kleinschalige ontwikkelingen en reguliere beheermaatregelen organisatorisch en financieel onder in één proces. De actualiteit Een duidelijke ontwikkeling die wordt waargenomen is dat de gebruiksdruk op de openbare ruimte nog steeds flink aan het toenemen is en dit vraagt extra inspanningen om hier goed grip op te houden. Steeds weer nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en inzichten vragen om een antwoord van de gemeente om hier allemaal op een verantwoorde manier een plek aan te geven. Men kan hierbij denken aan klimaatverandering, energietransitieopgave, participatieinitiatieven, fitheid/gezondheidsbehoeften, de inclusieve samenleving, nieuwe vormen van mobiliteit, maar vooral dat wonen, werken en recreëren allemaal veel meer geïntegreerd wordt in ons dagelijks levenspatroon.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 43
Kortom dit vraagt om een duidelijke regie in die openbare ruimte die een ontwikkelende en faciliterende grondhouding in het beheer van de openbare ruimte nodig heeft. Naast deze houding is het ook onvermijdelijk dat dit een grotere claim gaat leggen op de beschikbare middelen in de komende jaren.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 44
2023 in vogelvlucht Sinds 2023 maken we bij de MJOP-MIND planning wat duidelijker onderscheid tussen projecten die nog in de programmeerfase zitten en de projecten die al in de realisatiefase zitten. Er is op hoofdlijnen onderscheid te maken in de voortgang tussen deze twee fasen van de programmering van de projecten. De projecten die technisch gesignaleerd zijn om op te nemen in de programmering, maar nog niet gerealiseerd kunnen worden, omdat ze nog te veel vragen oproepen. Denk hierbij aan; is gehele context wel voldoende meegenomen of ontbreken er nog relevante zaken. Die kunnen betrekking hebben op techniek maar ook op wensen van bewoners, bedrijven of stakeholders in de omgeving van de projecten. Daarnaast is, als gevolg van onze doelstelling om de programmering nog beter af te stemmen op die van andere programma's, er steeds meer noodzaak om hier aan de voorkant meer tijd en aandacht aan de juiste specificaties te besteden. Bij deze projecten is voortgang gemaakt maar die is nog niet altijd zichtbaar op straat. Er is daarbij scherper in beeld is gebracht wat de precieze opgave in een gebied is voor de komende jaren. Daarom wordt hier vaak gekozen voor de zogenaamd buurtgerichte aanpak/agenda zodat er een duidelijke scope komt voor het grotere geheel.
Enkele voorbeelden daarvan zijn: Buurtaanpak Noorderenk, buurtaanpak Burgersdijk, verkenning IJsselfront, verkenning Emmastraat en omgeving en de brede aanpak leefomgeving Kloosterlanden in relatie tot Toekomstbesteding maken van bedrijventerreinen (TBBT). Bij deze projecten speelt een afstemming met andere programma's en diverse stakeholders zodat we kunnen komen tot een lange termijnperspectief voor een buurt of soms zelfs een wijk. Bij het opstellen van de zogenaamde buurtagenda's merken we dat er veel loskomt en dat de opgave veel completer en beter wordt dan in het verleden het geval was. De aanvullingen door bewoners, de eisen op het vlak van klimaatadaptatie, gezondheid, circulariteit en energie zorgen dus voor een sterkere programmering en de meerjarenplanning in de openbare ruimte. Daarnaast zijn er natuurlijk ook diverse projecten wel in de uitvoeringsfase gebracht en geheel of soms ten dele afgerond in het afgelopen jaar. Voor een uitputtende lijst wordt verwezen naar de diverse gemaakte kwartaalrapportages door het jaar heen en in het bijzonder die van het 4e kwartaal 2023. Enkele grotere projecten worden hier nog wel even aangestipt omdat deze een wat bredere maatschappelijke impact hebben op Deventer en de nabije omgeving.
Zo is de rotonde van het Noorderplein aangepakt om de verkeersveiligheid te verbeteren en daarbij gelijk de waterhuishouding en de asfaltconstructie op deze locatie te verbeteren. Tijdens de uitvoeringsfase heeft het verkeer hier wel enige mate van hinder van ondervonden maar over het algemeen is dit redelijk beheersbaar gebleven. Het resultaat is een sterk verbeterde (veilige) rotonde en er komen dan ook veel positieve reacties van bewoners en gebruikers op het eindresultaat buiten op straat. Een ander project met de nodige merkbare consequenties voor het verkeer binnen en rondom onze gemeente is de gezamenlijke aanpak (met de provincie Overijssel) van de N348. Het project dat onder regie en toezicht van de provincie is uitgevoerd is in principe klaar en inmiddels weer in gebruik genomen. De uitvoering en de planning is goed verlopen maar er loopt nu nog wel een discussie met de aannemer over de kwaliteit van het aangebrachte asfalt. Mogelijk dat hier nog op terug gekomen moet worden. Zoals gezegd, we trekken als gemeente hierin gezamenlijk op met de provincie waarbij het gemeentelijk deel in het totale bestek is opgenomen. De samenwerking is goed verlopen en het werk kon daardoor heel soepel achter elkaar uitgevoerd worden.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 45
Daarnaast zijn diverse minder grote projecten afgerond zoals de Tesselschadestraat, Hanzeweg (parallelweg), i-VRI's Twelloseweg, Tjoenermarke (80%), Vijfhoeksweg, Rivierenwijk etcetera. Tevens zijn er nog enkele projecten die nog in uitvoering en of in voorbereiding zijn en die in 2024 verder afgerond gaan worden. Zoals vorig jaar al was aangekondigd heeft het programma Leefomgeving de Nota Kapitaal Goederen (afgekort NKG) opgesteld en gepresenteerd aan college en raad. Deze is door het college vastgesteld als de methodiek die we moeten hanteren voor het behoud van de onderdelen (assets) van onze openbare ruimte. Er is daarbij echter wel een ernstig structureel financieel ‘tekort’ gesignaleerd van circa €10 miljoen per jaar. Deze financiële stap is/was voor het bestuur nog een beetje te groot om in een keer te nemen, gezien alle andere begrotingseisen en wensen. Daarom is in eerste instantie voor een voorzichtig ingroeimodel gekozen van €125.000 per jaar oplopend tot €500.000 in 2027. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota 2023 is door de Raad een eenmalige budget van €1,5 miljoen beschikbaar gesteld om de opgelopen achterstand in te lopen. Dit eenmalige budget zal worden ingezet bij situaties met wortelopdruk van de verharding door bomen in de straat en waar veiligheid een direct risico vormt.
Ondanks deze verkregen middelen kan geconcludeerd worden dat er de komende jaren nog aanvullende middelen nodig zijn om te kunnen zorgen voor behoud van onze kapitaalgoederen in de openbare ruimte. Er zullen daarom voorstellen komen bij de Voorjaarsnota 2024 om hier invulling aan te kunnen geven. Immers ook de generaties na de onze moeten ook veilig, vertrouwd en met veel plezier kunnen wonen in Deventer. Tenslotte is het mooi om te constateren dat in 2023 twee van de drie Lebuinuspleinen geheel afgerond zijn en dat Deventer er daarmee weer twee prachtige pleinen bij heeft gekregen. Aan de voorkant was er al veel draagvlak voor het ontwerp van de pleinen maar nu het Grote Kerkhof en de Stromarkt klaar zijn, worden de verwachtingen nog vrijwel dagelijks door bewoners en bezoekers bevestigd: een prachtig resultaat dus. Nu zijn we in de laatste fase van de pleinen terecht gekomen en is het voorlopig ontwerp (VO) voor de Nieuwe Markt inmiddels vastgesteld en werken we toe naar een definitief ontwerp (DO), een bestek en een uitvoeringsfase van dit plein. De verwachting is dat we medio 2024 zullen gaan starten. Voor Deventer blijft de visie Leefomgeving het uitgangspunt. De visie gaat nog steeds uit van 4 pijlers: 1. schoon, heel en veilig; 2. bewuste inrichting; 3. maximaal rendement; 4. ruimte voor initiatief.
De hierboven beschreven resultaten passen heel goed in de genoemde pijlers en de conclusie is dat we goed op koers liggen. De zorg bestaat uit de vraag of in de nabije toekomst op koers kunnen blijven om zo ook voor toekomstige generaties een fijn, woon- en leefklimaat te kunnen garanderen en om zo een aantrekkelijke en veilige stad te zijn en te blijven. Omdat de visie Leefomgeving inmiddels 10 jaar oud is gaan we deze in 2024 evalueren en overwegen of er een update of een vernieuwing van de visie nodig is.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 46
Doelen en prestaties Bereikbaarheid van Deventer Omschrijving
We zorgen voor een goede (duurzame) bereikbaarheid van Deventer
Toelichting
Zorgen dat Deventer zo goed als redelijkerwijs mogelijk is, fysiek bereikbaar is en blijft voor de diverse modaliteiten en verkeersgebruikers. Daarbij kijkend naar duurzaamheid, veiligheid gezondheid en efficiënt ruimtegebruik binnen onze gemeente en in aansluiting op de omgeving.
Prestatie
We onderzoeken de mogelijkheden naar het vergroten van parkeermogelijkheden rondom de binnenstad. Na onderzoek en positieve resultaten wordt overgegaan tot planvorming en realisatie.
Toelichting
In verband met de ontwikkelingen in de Binnenstad, Centrumschil en de Stadscampus is meer parkeercapaciteit nodig. De aanleg van parkeerplaatsen op deze locatie biedt meer ruimte aan bezoekers, bewoners en bedrijven aan een deel van de Binnenstad. In breder verband wordt gekeken wat de invloed is van al de ontwikkelingen in de Centrumschil/Stadscampus en binnenstad en daarbij is het ook belangrijk om te kijken wat er komt uit de Herijking Hoofdwegenstructuur (HWS) €400.000 (met bijbehorende kapitaallasten €21.000) Onderzoek, planologische procedure en planvorming; circa € 100.000,€0
Begroot budget Gerealiseerd
Waardering openbare ruimte; het schoon (mooi) heel en veilig houden van de fysieke leefomgeving Omschrijving
Toelichting
We voldoen aan de beeldmeetlatten zoals vastgelegd in de 'Uitvoeringsagenda bij de visie Leefomgeving' (monitoren d.m.v. de maandelijkse schouwresultaten). Inwoners waarderen de openbare ruimte in 2023 gemiddeld met een 6,7. (monitoren met 2-jaarlijks bewonersonderzoek). Het is van groot belang voor het functioneren van de gemeente Deventer als geheel dat de fysieke leefomgeving goed functioneert er mooi en aantrekkelijk uitziet en duurzaam in stand gehouden wordt. Het functioneren uit zich in de bovengrondse infrastructuur bij bereikbaarheid, ondergrondse infrastructuur voor waterhuishouding, sociale ontmoetingsplekken voor beleving, gezonde ruimtes om te sporten spelen en bewegen, ecologische dragers voor flora en fauna etc. Uiteraard dient deze openbare ruimte heel en veilig te zijn waardoor alle genoemde en bedoelde functionaliteiten door middel van het beheer/onderhoud en soms herinrichting in stand gehouden wordt. Die fysieke openbare leefomgeving/ruimte moet er ook mooi, goed en aantrekkelijk uitzien om er prettig te kunnen wonen, leven recreëren, ontmoeten, verblijven om zo mensen een fijn en prettig woon - en leefklimaat te kunnen blijven bieden.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 47
Prestatie
Er zijn contracten en overeenkomsten met onze verbonden partijen en met marktpartijen om het dagelijks onderhoud aan de openbare ruimte te realiseren.
Toelichting
Het regulier of dagelijks onderhoud is deels belegd bij de verbonden partijen als HGB (groen) en CB (reiniging). In de dienstverleningsovereenkomsten (DVO's) wordt dit jaarlijks vastgelegd. Daarnaast zijn er ook contracten, bestekken en overeenkomsten met reguliere marktpartijen en aannemers die bepaalde onderdelen van het dagelijks onderhoud verzorgen, zoals het KOH element-verharding, het asfaltbestek maar ook contracten met betrekking tot openbare verlichting en riolering e.d.
Begroot budget
€531.000
Gerealiseerd
€531.000
Prestatie
We combineren de opgave en de middelen voor groot onderhoud (MJOP), voor vervanging (MJOP) en voor de voor het optimaliseren van de verkeersinfrastructuur (MIND) in de hele openbare ruimte tot één integrale opgave. Daarbij streven we naar maximaal rendement en maximale meerwaarde. Een belangrijke werkwijze hierbij is de buurtgerichte aanpak waarbij geografisch en technisch de middelen worden gebundeld.
Toelichting
De uitvoering van een aantal projecten loopt over naar 2024. Dat betekent dat deelbudgetten overgeheveld worden van 2023 naar 2024. De besteding van de middelen MJOP-MIND blijft soms wat achter door vertraging in de uitvoeringsplanning van de diverse projecten. Er zijn verschillende factoren die daarbij een rol spelen. Vaak kan een project niet direct starten op 1 januari van het kalenderjaar waarin de middelen beschikbaar komen, een team moet samengesteld worden en capaciteit moet beschikbaar zijn. Door de grote werkdruk is dat niet altijd snel geregeld maar lukt het uiteindelijk vaak wel. Dan is er vaak sprake van voorbereiding- en inspraaktrajecten waarbij naast bewoners ook diverse stakeholders en andere partijen betrokken zijn zoals bijvoorbeeld de nutsbedrijven voor het verleggen van ondergrondse infrastructuur. In veel gevallen hebben we ook te maken met groenwerkzaamheden die gebonden zijn aan plantseizoenen en soms ook wettelijke beperkingen (broedseizoen e.d.). Tenslotte speelt nog dat de verkeersafwikkeling in de stad wel op orde moet blijven en dat dus niet alle werken gelijktijdig uitgevoegd kunnen worden. Kortom het is een flinke uitdaging voor projectleiders om binnen een kalenderjaar een project volledig voorbereid, besteksgereed, aanbesteed en uitgevoerd te hebben.
Dit is een algemene (niet uitputtende) verklaring voor de overheveling van middelen bij deze projecten waarbij opgemerkt dat het bij het ene project weer net iets anders ligt dan bij het andere project.
Begroot budget
€300.000
Gerealiseerd
€300.000
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 48
Bewuste inrichting afgestemd op de behoefte die past bij de situatie en de huidige tijd (anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen) Omschrijving Toelichting
Bij het (groot) onderhoud aan de openbare ruimte sturen we niet alleen op de technische toestand van de leefomgeving maar sturen we op een inrichting die past bij de functionele eisen die daar op dit moment aan gesteld worden. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte richten we ons op goede leefbaarheid duurzaamheid, beheerbaarheid, veiligheid, ecologie en beheersvriendelijkheid van de openbare ruimte. We gaan daarbij de komende jaren steeds verder kijken naar het realiseren doelstellingen vanuit andere domeinen zoals gezondheid, circulariteit, klimaatadaptatie, participatie en inclusiviteit.
Prestatie
We geven, conform het coalitieakkoord, uitvoering aan het in 2021 vastgestelde klimaatadaptatieprogramma.
Toelichting
Begroot budget
In 2021 is het klimaatadaptatieprogramma door ons college vastgesteld. Hierin zit een 35-tal maatregelen. We gaan door met het uitvoering geven aan deze maatregelen. De uitvoering van veel maatregelen loopt goed. Het blijkt weerbarstig om een technisch passende oplossing te vinden voor de problematiek van wateroverlast bij veel neerslag in Voorstad. In 2024 zetten we vol in op het vinden van de juiste maatregelen. p.m.
Gerealiseerd
€0
Prestatie
In 2023 wordt gestart met het vergroenen van de binnenstad. Dit betreft een nieuwe opgave voortvloeiend uit het coalitie akkoord.
Toelichting
Begroot budget
Dit betreft een nieuwe opgave voortvloeiend uit het coalitie akkoord. In het coalitieakkoord is €100.000,- beschikbaar gesteld om de binnenstad te vergroenen. Hier wordt in 2023 in samenspraak met SDBM uitvoering aan gegeven. Voordat er fysiek iets op straat gebeurt dient er wel eerst een plan gemaakt te worden waarin staat waar we wat gaan doen om hier inhoud aan te kunnen geven. De impact van de planvorming is toch wat groter gebleken dan van tevoren werd ingeschat en daarom schuift de planning door naar 2024. €100.000
Gerealiseerd
€36.000
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 49
Prestatie
We ronden in 2022 de nota kapitaalgoederen af en brengen deze in 2023 in voor besluitvorming.
Toelichting
Programma Leefomgeving beheert veel kapitaalgoederen. Denk aan wegen, groen, civiele kunstwerken, openbare verlichting e.d. De waarde van de openbare ruimte bedraagt circa € 1,6 miljard. Bij de afgelopen VJN is de NKG besproken en behandeld voor college en raad waarbij de methodiek door het bestuur is omarmd en erkend. Er is echter vanwege huidige financiële situatie in de gemeentebegroting gekozen voor een voorzichtig ingroeimodel van 125k per jaar erbij 4 jaar lang. Daarnaast is door een motie een eenmalige bijdrage van 1,5 miljoen voor het inlopen van een stuk achterstand, toebedeeld aan het programma. De 125k is direct toebedeeld aan het dekken van kapitaallasten bij product SWP (straten wegen en pleinen) omdat daar economisch en maatschappelijk het grootste afbreukrisico geldt. De 1,5 miljoen wordt ingezet bij alle locaties in Deventer waarbij veiligheidsrisico's spelen, door wortelopdruk van verharding. Het is mooi dat de maatschappelijke en wettelijke verplichting (BBV) onderkend worden en dat er al iets is gedaan om daarin financieel tegemoet te komen. We zijn er echter nog niet omdat voor met name de vervangingsinvesteringen structureel een fors bedrag (van circa 10 miljoen) nodig is en daarom zullen bij de komende VJN opnieuw voorstellen gedaan worden om de dekking op orde te krijgen.
Begroot budget
p.m.
Gerealiseerd
€0
We bieden ruimte voor initiatief in de leefomgeving om zo een plus toe te voegen aan de leefomgeving Omschrijving Toelichting
We doen een beroep op inwoners en bedrijfsleven om samen met ons te zorgen voor de kwaliteit van de leefomgeving. (tekst uit het coalitieakkoord) De inzet van bewoners en ondernemers kan verschillende vormen krijgen. We onderscheiden bewonersinitiatieven en zelfbeheer. De ruimte voor initiatief vertalen we naar het motto; 'wij de basis en u de plus".
Prestatie
in 2023 wordt een zogenaamde initiatieftafel ingericht om hiermee initiatieven in de openbare ruimte door de organisatie te geleiden
Toelichting
Begroot budget
Er zijn jaarlijks talloze initiatieven in de gemeente Deventer waarvan een aanzienlijk deel betrekking heeft op de openbare ruimte. Deels komen deze via het meldsysteem, KCC, Wij-Deventer wijkenbeheer en deels direct bij het programma of het bestuur binnen. Om er voor te zorgen dat deze verzoeken en initiatieven een kort en efficiënt traject binnen de organisatie doorlopen wordt nu een duidelijk podium/locatie gecreëerd binnen de organisatie. Dit gaat ervoor zorgen dat zowel de initiatiefnemers als de betrokken adviseurs en belanghebbenden weten waar alle initiatieven bij elkaar moeten komen. De opzet is vergelijkbaar met de carrousel waar al sinds geruime tijd alle ruimtelijke (bouw) initiatieven bij elkaar komen en beoordeeld worden. De tafel functioneert nu al enige tijd naar tevredenheid. €0
Gerealiseerd
€0
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 50
Sturen op beleving en gedrag Omschrijving Toelichting
Bij het werken in de leefomgeving krijgt beleving (en gedrag) in de openbare ruimte een zwaar accent naast het maken van economische en sociale verbindingen Bij de planning van het onderhoud laten we ons niet alleen leiden door de technische staat maar ook door de beleving en het gedrag van mensen. We houden ook rekening met de effecten van de het onderhoud op andere beleidsterreinen zoals de aantrekkelijkheid van de stad als woon- en vestigingsklimaat. Het incidenteel bieden van mogelijkheden voor werkgelegenheid en het opdoen van werkervaring.
Prestatie
We sturen op het verbeteren van de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte in de binnenstad
Toelichting
Begroot budget
Het motto voor de binnenstad luidt ; "van place to buy naar place to be" sfeer en beleving in de openbare ruimte van onze binnenstad is belangrijk en daarom gaan we op het gebied van verlichting (lichtleidraad), meubilair en (fiets)voorzieningen door met het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving momenteel zijn we dit aan het onderzoeken in het kader van de binnenstadsagenda. De planontwikkeling loopt nog steeds maar de planning schuift i.v.m. de hoge werkdruk wel deels door naar 2024. pm
Gerealiseerd
€0
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 51
Exploitatie (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Lasten
40.169
48.398
45.636
-2.763
Baten
15.414
16.217
18.892
2.674
Voor resultaatbestemming
-24.755
-32.181
-26.744
5.437
Stortingen in reserves
586
1.495
1.658
163
Puttingen uit reserves
928
5.495
3.303
-2.192
-24.413
-28.181
-25.099
3.082
Na resultaatbestemming
Budgetoverhevelingen (bedragen x €1.000) Onderwerp
Lasten
Baten
Saldo
Overheveling MJOP-projecten Straten wegen en pleinen
1.372
395
-977
Woonwagenstandplaatsen
52
52
0
Glasvezel buitengebied
46
46
0
Onkruidbestrijding op verhardingen / klimaatadaptatie straatreiniging
200
150
-50
Zwerfafvalprojecten
77
0
-77
Tegemoetkoming stijging energielasten 2023
208
0
-208
Herstel NEN-keuringen
87
0
-87
Signify
80
0
-80
NABO-overwegen
371
371
0
Viaduct Brinkgreverweg
0
190
190
Rotonde Hogehondstraat - Ceintuurbaan
20
20
0
Fietsparkeren projectplan
19
19
0
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 52
Uitvoeren verlichtingsplan
94
94
0
Projectplan Openbare ruimte
29
29
0
Meekoppel budget
595
295
-300
Onderzoek inpandig fietsgarage
100
0
-100
Opdrachtgeverschap buitenruimte
62
0
-62
Rotonde Noorderplein
39
0
-39
I-VRI Twelloseweg
11
0
-11
Rotonde RolandHolstlaan-Zwolseweg
89
0
-89
Holterweg-Storminkstraat
182
0
-182
MJOP-projecten Verkeerslogistiek; betreft groot onderhoud aan VRI-installaties
297
27
-270
Talud Amstellaan
250
0
-250
MJOP-projecten Civiel-technische kunstwerken
170
0
-170
Aanlegsteiger salonboten Wellekade
40
0
-40
MJOP-projecten Openbaar groen
333
0
-333
Snippergroen
32
0
-32
Project vergroening binnenstad
24
0
-24
MJOP-projecten Openbare speelgelegenheden
197
0
-197
Totaal
5.075
1.689
-3.387
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 53
Saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling (bedragen x €1.000) Saldo Saldo na resultaatbestemming
3.082
Saldo budgetoverheveling
-3.387
Saldo na budgetoverheveling
-305
Toelichting saldo na budgetoverheveling (nadeel €305.000) Voor 2023 is sprake van een overschot van €3,4 miljoen. Dit bedrag wordt middels een budgetoverheveling meegenomen naar 2024 ten behoeve van doorlopende/overlopende projecten van 2023 naar 2024. De tegemoetkoming voor gestegen energielasten wordt extra meegenomen in afwachting van de eindafrekening van de energieleverancier. De hoogte hiervan is niet te voorspellen door de administratieve achterstanden die zij heeft. Dit resulteert in een nadeel na budgetoverheveling van €305.000. Dit nadeel is te verklaren doordat de kostendekkendheid op de uit te voeren werkzaamheden voor de aanleg, verplaatsing en vervanging van kabels en leidingen verliesgevend is. Voor 2024 gaan we hier mee aan de slag.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 54
Voorzieningen (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Uitgaven t.l.v. voorzieningen
0
0
0
0
Inkomsten t.g.v. voorzieningen
0
0
245
245
Saldo
0
0
245
245
Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Investeringen (bedragen x €1.000) Uitgaven t.l.v. investeringen
0
18.494
5.336
-13.158
Inkomsten t.g.v. investeringen
0
1.068
1.142
74
Saldo
0
-17.426
-4.194
13.232
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 55
Dashboard Naam Dashboard Mobiliteit Dashboard Duurzame leefomgeving Dashboard Leefomgeving Pdf Mobiliteit (2.014 kb) Pdf Duurzame leefomgeving (1.401 kb)
Openen Mobiliteit Duurzame leefomgeving Leefomgeving Pdf Mobiliteit Pdf Duurzame leefomgeving
Gerelateerde informatie Documentnaam Rioleringsplan 2015-2020 en Addendum 2021 Visie Leefomgeving 2014 Uitvoeringsprogramma leefomgeving 2016 MeerJarenOnderhoudsProgramma Mind 2021-2024 Meerjaren Perspectief Parkeren 2023
Bestandsgrootte 4,3 Mb 0,5 Mb 7,8 Mb 2,4 Mb 36,1 Mb 0,5 Mb
Openen Rioleringsplan 2015-2020 Addendum Rioleringsplan 2021 Visie Leefomgeving 2014 Uitvoeringsprogramma leefomgeving 2016 MeerJarenOnderhoudsProgramma Mind 2021-2024 Meerjaren Perspectief Parkeren 2019
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 56
Milieu en duurzaamheid Omschrijving Het programma omvat twee onderdelen: • 4a. De zorg van de gemeente voor milieu en duurzaamheid; • 4b. De transitie naar een fossielvrije en klimaatneutrale energievoorziening. 4a. Milieu en duurzaamheid Het programma omvat de zorg van de gemeente voor milieu en duurzaamheid. Enerzijds betreft het het verminderen van de milieugevolgen, zoals geluidhinder, de luchtkwaliteit, geuroverlast, schade aan de natuur en bodemverontreiniging, van handelingen en activiteiten. Anderzijds houdt het programma zich ook bezig met het toekomstbestendig maken van de gemeente op het gebied van milieugevolgen. Bij het realiseren van de doelstellingen kiest de gemeente steeds bewust voor de juiste rol. Op gebieden waarvoor wettelijke kaders zijn, is dat een regulerende. Op andere beleidsterreinen is dat meer een proactieve rol. Met name op gebied van duurzaamheid is dat een faciliterende en loslatende. Het gevolg daarvan is dat prestaties slechts ten dele afdwingbaar zijn. Wel zoeken we op een aantal gebieden, bijvoorbeeld natuurinclusief bouwen juist wel weer naar mogelijkheden om prestaties meer af te dwingen. 4b. Energietransitie Het programma omvat de transitie naar een toekomstbestendige, fossielvrije en klimaatneutrale energievoorziening in Deventer.
Het gaat daarbij om een energiezuiniger gebouwde omgeving (woongebieden en bedrijventerreinen), een aardgasvrije warmtevoorziening waarbij zo veel mogelijk lokale duurzame warmtebronnen worden benut en (grootschalige) opwek van duurzame energie met zon, wind en alternatieve technieken. Randvoorwaardelijk voor de energietransitie is een toekomstbestendige energie-infrastructuur. Daarbij gaat het om voldoende netcapaciteit, een goede netinpassing, slim koppelen van vraag en aanbod van energie en energieopslag (waaronder waterstof). In het Klimaatakkoord (mei 2019) is een stevige regierol gelegd bij de gemeente om de landelijke doelstelling van 49% (in EU-verband wordt dit mogelijk verhoogd tot 55%) CO2-reductie in 2030 te realiseren. Het Energieplan Deventer (vastgesteld juli 2020), de Transitievisie Warmte (vastgesteld februari 2021) en de Regionale Energiestrategie (vastgesteld juli 2021) beschrijven de doelstellingen en de strategie voor de energietransitie in Deventer.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 57
2023 in vogelvlucht Dit programma omvat de zorg van de gemeente voor milieu en duurzaamheid. Enerzijds betreft het de milieugevolgen van handelingen en activiteiten, als geluidhinder, slechte luchtkwaliteit, geuroverlast, schade aan de natuur en bodemverontreiniging. Anderzijds gaat het over de rol van de gemeente in de mondiale en lokale klimaatproblematiek. Bij het realiseren van de doelstellingen kiest de gemeente steeds bewust voor de juiste rol. Op gebieden waarvoor wettelijke kaders zijn, is dat een regulerende. Met name op gebied van duurzaamheid is dat een faciliterende en loslatende.
Programma 4a Milieu en Duurzaamheid Het programma 4a Milieu en Duurzaamheid werkt aan het bereiken van een viertal overkoepelde doelstellingen. Allereerst staat het verminderen van de milieugevolgen in het kader van geluid, lucht, geur en bodemverontreiniging centraal. De tweede belangrijke doelstelling is het vergroten va het hergebruik van afval- en grondstoffen. Het gaat om het op- en ombouwen en het streven naar een circulaire economie, waarbij we aan willen sluiten bij de landelijke ambitie van 50% in het jaar 2030. Ook in Deventer geven we deels al handen en voeten aan circulariteit. Daarnaast zetten we in op lokale ecologische kennis via onze stadsecoloog en we werken aan een doorgaande verbetering van duurzaamheidseffecten en het verminderen van de milieugevolgen. Dit doen we in samenwerking met veel partijen, intern en extern. We werken nauw samen met onze verbonden partijen: de Omgevingsdienst IJsselland en Circulus. Daarnaast voeren we ook werkzaamheden uit in samenwerking met de Stichting Ulebelt, het Duurzaamheidscentrum, vrijwilligers en bedrijven. gebied van klimaat, afval- en grondstoffen en biodiversiteit. Financieel zijn belangrijke keuzes gemaakt en de Toekomstvisie voor de Ulebelt is in nauwe samenwerking tussen gemeente en de Ulebelt opgesteld door onderzoeksbureau SME.
Afval en Grondstoffen In 2023 heeft een onderzoek plaatsgevonden over de effectiviteit van het afvalbeleid in Deventer. Duidelijk werd dat de resultaten op het vlak van milieu en kosten aangeeft dat het afvalbeleid zeer effectief en efficiënt is. Als koploper in haar stedelijkheidsklasse haalt Deventer de landelijke doelstellingen van 100 kilo en 75% afvalscheiding, én lijkt ook de 65% daadwerkelijke recycling al te halen. Het verbeteren van de kwaliteit van de gescheiden grondstoffen heeft volop de aandacht gehad, waarbij met name is geprobeerd de kwaliteit van PMD ( Plastic, Metaal en Drankpakken) te verbeteren door inwoners te stimuleren geen restafval te deponeren in de PMD-container. In 2023 zijn we gestart met de proef (over een periode van 3 jaar) van het verhogen van het storten van gratis grofvuil van 100kg naar 300kg per huishouden. Dit heeft geresulteerd dat er in 2023 meer bezoekers de milieustraat/recycleplein hebben bezocht dan in 2022. In 2023 hadden we 176.000 bezoekers om 156.000 bezoekers in 2022. Circulariteit Circulaire principes worden steeds meer integraal onderdeel van het beleid- en besluitvormingsproces en de uitvoering van de gemeente. Het is een manier van denken over hoe we met grondstoffen, producten en afval omgaan. Binnen de gemeente gebeurt al veel. Vaak nog wel ad hoc en afhankelijk van de betreffende medewerker en zijn of haar expertise.
In 2023 hebben wij de taak op ons genomen om deze acties te versterken, door dit in samenwerking op te pakken en dit breder uit te zetten. We werken aan het opstellen van een visiedocument Circulariteit dat we in samenwerking met de verschillende vakafdelingen opstellen. Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 58
In de uitgifte van de Havendame (gronduitgifte - nieuw bouwproject in het Havenkwartier) is 50% biobased bouwen het uitgangspunt. Hier is een business case op doorgerekend en de haalbaarheid bepaald. Door Alba concepts is tijdens een goed bezochte bijeenkomst besproken wat de verschillende methodieken zijn waarmee bij ‘duurzaam bouwen’ gewerkt wordt. Er is in Stedendriehoek verband succesvol een keten opgezet voor de productie van biobased bouwmateriaal en onderzocht hoe deze materialen in Deventer kunnen worden toegepast. “Boeren voor Biobased bouwen is de start van dit project”. Zo worden - door middel van circulariteit- opgaven in het landelijk gebied verbonden met de woonopgave. Er is een start gemaakt met het maken van een verwachtingskaart teelt biobased bouwmaterialen. Samen met het Rondeel is de Nacht van Biobased Bouwen (7 feb 2024) opgezet. Zowel in de notitie eigen vastgoed, visie landelijk gebied als in de hoogbouwvisie is circulariteit opgenomen. Het ‘slopen en vervangen’ van fietsbruggen heeft plaatsgemaakt voor het herstellen en verbeteren van de bestaande bruggen. De voorbereidingen zijn getroffen om als gemeente te gaan werken met het platform DuSpot om zo meer en beter gebruik te maken van vrijkomende materialen in de openbare ruimte. Dit zal in 2024 van start gaan.
In de stad is Halte Z is begonnen met het realiseren van een ‘Precious Plastics’ werkplaats, scholen in Deventer en Apeldoorn hebben meegedaan aan de race Against Waste”. Ecologie De formatie is sinds juli 2023 uitgebreid en tijdelijke inhuur voor specifieke GIS pen bewerkingen. We adviseren bij projecten met betrekking tot de Wet natuurbescherming en de Habitat- en Vogelrichtlijn. Daarbij dient de ecoloog aan de ene kant de biodiversiteitsdoelstellingen te realiseren en anderzijds te voorkomen dat projecten vertraging ondervinden wegens de aanwezigheid van beschermde soorten. In 2023 waren dat tientallen grote en kleinere projecten waarvan genoemd worden: de Marke, Kop van Handelskade, Senzora, Flexwoningen, Lettele-Oost, Wittenstein, Van Heetenlocatie en de oude Karwijlocatie. Geadviseerd is verder voor projecten als Wonen-Ruimte-Stad, Omgevingsvisie, Visie Landelijk Gebied en zaken die in de Carrousel aan de orde komen. Over Omgevingsvergunningaanvragen waarbij ecologische aspecten een rol spelen wordt geadviseerd. Dit gaat voor een groot deel over kapvergunningen. Hiernaast zijn jaarlijks terugkerende aandachtspunten de locatiekeuze van festivals en evenementen. Om daar meer lijn in te krijgen wordt gewerkt aan locatieprofielen voor elementen waarin Ecologie een deel van het toetsingskader is.
Er wordt deelgenomen aan het Kwaliteitsteam Buitengebied om de ecologische aspecten van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving te borgen. Ook aan de Initiatieftafel wordt deelgenomen om bewoners te kunnen adviseren omtrent de ecologische inpassing en de natuurwetgeving. Verder is aan de orde de aanleg en/of het onderhoud van faunavoorzieningen, adviseren over Roeken, Steenmarters, Kauwen, wespen, vleermuizen, visstekken etc. Naar aanleiding van moties in de gemeenteraad is een aanzet gemaakt voor een meer ecologisch grasbeheer en het maken van een Biodiversiteitsplan. In 2023 is de Basiskaart Natuur Deventer tot stand gekomen. Dit is een kaart waarop alle beschermde natuurgebieden staan vermeld met daar overheen de bewerkte data van beleidsrelevante soorten. De data-bron hiervoor komt uit de Nederlandse Databank Flora en Fauna waarin alle bekende soortendata zijn ondergebracht. Deze data gedreven kaart dient als ecologische kaartlaag voor de Omgevingsvisie, de Visie Landelijk Gebied en de Groen-Blauwe structuur. Ten behoeve van het Biodiversiteitsplan zal er in 2024 een Ambitiekaart Ecologie uit die Basiskaart gehaald worden. Het Natuur Inclusief Bouwen (NIB) is een onderdeel dat uitgerold en verankerd is in de organisatie. Voor een hoop grote en kleine projecten is maatwerk geleverd om het NIB voor elkaar te krijgen.
De Tuinen van Zandweerd, Steenbrugge en het A1bedrijventerrein zijn daarbij de grotere projecten. Ook voor de tientallen kleinere bouwprojecten zijn NIB-maatregelen, in samenspraak met de Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 59
desbetreffende ontwikkelaar, opgesteld. In zeer specifieke gevallen zoals een klein Enexis-verdeelstation, zijn de mogelijkheden beperkt maar kan er toch nog wel iets aan NIB gedaan worden. De energietransitie brengt met zich mee dat, zonder beleid en afspraken, de Wet natuurbescherming op grote schaal overtreden zou worden. Door volgens bepaalde protocollen te werken kan dat voorkomen worden. In nauwe samenspraak met ons Team Energietransitie is dit alles verwerkt in het Soort Management Programma (SMP) dat met de Provincie en de Woningcorporaties is voorbereid. Inmiddels is zo’n SMP voor vier deelgebieden in Deventer-stad verleend en wordt er hard gewerkt om dat ook in de overige bebouwde kommen voor elkaar te krijgen. Het belangrijkste voordeel hiervan is dat beschermde soorten ontzien worden en dat particulieren in de meeste gevallen niet zelf een natuurtoets hoeven te organiseren. Basistaken Milieu in samenwerking met de Omgevingsdienst IJsselland De omgevingsdienst IJsselland (OD) bestaat inmiddels vijf jaar. De werkzaamheden van de OD stellen we jaarlijks vast via het VTHuitvoeringsprogvanramma 2023 van de gemeente Deventer, met daarin opgenomen de vergunningverlening en geprioriteerde toezicht- en handhavingstaken op het gebied van de fysieke leefomgeving. In 2023 en de jaren daarvoor is het toezicht op energie en duurzaamheid in projectvorm uitgevoerd.
Met ingang van 2024 neemt de OD dit op als structurele taak. De tijd van pionieren is voorbij, de slag moet worden gemaakt naar professionaliseren. Hiertoe is in voorgaande jaren het ‘Programma Samen toekomstbestendig’ ontwikkeld. De eisen die gesteld worden aan de omgevingsdienst worden echter steeds hoger. Dit mede ten gevolge van ontwikkelingen die invloed hebben op de organisatie en de werkzaamheden van de omgevingsdienst, zoals krapte op de arbeidsmarkt en de zorg van burgers over milieu- en gezondheidseffecten van bedrijven. Een andere belangrijke ontwikkeling/verandering is de invoering van de Omgevingswet. Door de komst van deze wet wordt er niet meer gesproken over milieu-inrichtingen, maar over milieubelastende activiteiten. Eén milieu-inrichting kan bestaan uit meerdere milieubelastende activiteiten. Ook landelijk nemen de eisen die worden gesteld om de omgevingsdiensten toe. Denk bijvoorbeeld aan de robuustheidseis als één van de aanbevelingen van de commissie Aartsen over de werking van het (milieu)VTH-stelsel in Nederland. Deze ontwikkelingen hebben ertoe geleid dat het ‘Programma Samen toekomstbestendig’ herijkt moet worden. De omgevingsdienst IJsselland heeft de opdracht gekregen om een toekomstvisie op te stellen. Samenhangend hiermee wordt ook een plan van aanpak opgesteld hoe de omgevingsdienst invulling gaat geven aan de eis van robuustheid.
In maart 2024 moeten de toekomstvisie en het plan van aanpak gereed zijn, waarna uitvoering ervan plaats gaat vinden aan de hand van een routekaart. Asfaltcentrale AsfaltNu Deventer De asfaltcentrale staat onder verscherpt toezicht sinds geconstateerde overschrijding van uitstootnormen in 2022. De omwonenden worden geïnformeerd met onder andere e-mailberichten, een bewonersbijeenkomst en gesprekken met een kleine groep geïnteresseerden. In 2023 is de uitstoot viermaal gecontroleerd door middel van metingen. Hieruit bleek in juni dat de norm voor PAK werd overschreden, waardoor een dwangsom is verbeurd. De asfaltcentrale heeft kort daarna in juli een actief koolfilter in gebruik genomen dat moet leiden tot minder uitstoot. Uit metingen van juli en september met het koolfilter in werking werd aan de normen voldaan. De asfaltcentrale is voornemens uiteindelijk een volledig nieuwe centrale bouwen met de best beschikbare technieken om de milieubelasting zoveel mogelijk te beperken. Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 60
Asbest Totaal is bij 200 panden het asbestdak verwijderd. Totaal is een oppervlakte van 13.756 m2 asbest van het dak verwijderd. • Stand van zaken peildatum 1 januari 2024 2142 panden hebben nog een asbest verdacht dak. Totaal is de oppervlakte 299.134 m2. Dit is als volgt verdeeld: • Buurtacties asbestschuurtje Zandweerd In 2 buurtacties (23 september en 14 oktober) zijn de 42 bewoners ontzorgt om zelf het asbestdak van het schuurtje te verwijderen. Ze zijn geholpen met een veiligheidspakket, inpakfolie, instructies, nieuwe dakplaten (tegen kostprijs via het Duurzaamheidsteam), ophalen van ingepakt asbest aan huis en een collectieve sloopmelding. Op verzoek van huurders heeft Rentree ook 5 asbestdaken op schuurtjes laten verwijderen. Dus totaal zijn 47 asbestdaken van schuurtjes verwijderd. Bewoners zijn positief en zien de buurtactie als stimulans om eindelijk deze klus op te pakken. Het duurzaamheidsteam in Zandweerd heeft ook succesvol bewoners gestimuleerd om mee te doen. • Geschakelde asbestleidaken Grutto De eigenaren van 15 woningen aan de Grutto, met geschakelde asbestleidaken, hebben gezamenlijk de asbestleien van het dak laten vervangen door nieuwe leien. De eigenaren zijn financieel ondersteund door de provincie en de gemeente.
• Leningen asbestsanering Een gemeentelijke verordening is in 2023 vastgesteld zodat leningen kunnen worden verstrekt aan eigenaren voor de asbestsanering van daken. Provincie en rijk financiering deze leningen. In 2023 is driemaal een lening versterkt. Verkabelen hoogspanningslijnen Op basis van een ministeriële regeling komt in Deventer ca. 8 km bovengrondse hoogspanningsleiding in aanmerking om onder de grond brengen. Het betreft de tracés in Diepenveen/bij de Platvoet en langs de N348 en Snipperling. Verschillende varianten voor het leggen van de kabels zijn in 2021 met haalbaarheidsstudies onderzocht. De raad heeft toen de voorkeur uitgesproken om, als de kabels onder de grond gaan, deze neer te leggen op de plek van de huidige bovengrondse kabels. Het verkabelproces gaat een volgende fase in. Netbeheerder Tennet maakt z.g. basisontwerpen in opdracht van de gemeente Deventer. Op uitwerking van de basisontwerpen start in januari 2024 en deze fase duurt totaal 2,5 jaar. In deze fase wordt uitgewerkt waar de ondergrondse kabels exact kunnen komen te liggen en welke technieken daarbij het best kunnen worden gebruikt. Bewoners worden nauw betrokken bij de voortgang van deze basisontwerpfase. Bewoners hebben het ondergronds brengen van de hoogspanningskabels op de politieke agenda gezet. De nu ingezette fase moet leiden tot een gedetailleerder inzicht in de kosten.
Zowel over het onderzoek als over de kosten worden raad en de omwonenden geïnformeerd. Tennet rekent vooralsnog met een maximale decentrale bijdrage van €1,3 miljoen per kilometer (prijspeil 2023). De duidelijkheid over de kosten en over de aanpak zijn noodzakelijk voor de gemeenteraad om tot een definitief besluit te kunnen nemen over de investering. Daarmee bepaalt de gemeenteraad ook of de volgende stap in het proces gezet kan
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 61
worden, namelijk het opstellen van definitieve ontwerpen en de realisatie. Op dat moment zal ook definitief besloten moeten worden of de kabels onder de grond gaan. De verwachting is dat dit besluit in 2026 kan worden genomen.
Natuur en milieueducatie en duurzaamheid algemeen • Ulebelt Een intensieve samenwerking met de Ulebelt dit jaar. Nauw overleg heeft plaatsgevonden met de interim-manager en het bestuur om te komen tot een gedragen uitvoeringsprogramma als vervolg op het visiedocument dat eerder is vastgesteld. • Duurzaamheidscentrum Het duurzaamheidscentrum is van grote toegevoegde waarde voor adviezen op het gebied van energiebesparing en veel duurzaamheidsaspecten. Uit de jaarlijkse monitor blijkt dat de werkzaamheden hoog gewaardeerd worden. • Adviesraad Natuur en Milieu De adviesraad is een officieel adviesorgaan van het college, de samenwerking in 2023 is geïntensiveerd, de adviesraad wordt in een steeds vroeger stadium en bij meer projecten betrokken.
Programma 4b Energietransitie Algemeen • Energievisie In 2023 is de energievisie geactualiseerd. De visie ligt voor besluitvorming in het eerste kwartaal van 2024 voor bij de raad. In de Deventer energievisie geven we richting aan het bereiken van de klimaatdoelstellingen voor 2030 met een doorkijk naar 2050. De landelijke doelen uit het klimaatakkoord zijn vertaald naar Deventer doelstellingen voor de totale opgave voor energietransitie. In het uitvoeringsprogramma is in beeld gebracht wat we als gemeente Deventer in 2024 en 2025 doen als concrete bijdrage om de doelstellingen te behalen. Na vaststelling van de energievisie door de raad informeert het college de raad jaarlijks over de voortgang en de verantwoording van de bereikte resultaten van het uitvoeringsprogramma. De energievisie en het uitvoeringsprogramma worden doorgerekend met als doel te onderzoeken of met de beschreven maatregelen de CO2-doelstellingen worden gehaald. • Burgerberaad Op 19 juli 2023 heeft de gemeenteraad het besluit genomen om een Burgerberaad te organiseren. Het thema is ‘klimaat’ geworden en daarom heet dit Burgerberaad ‘Klimaatraad’. Kwartaal 3 en 4 van 2023 stonden in het teken van de voorbereidingen. De eerste bijeenkomst heeft op 10 februari 2024 plaatsgevonden. Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 62
• Broeikasgasreductie De CO2-uitstoot in Deventer laat sinds 2013 een lichte daling zien en vanaf 2018 een sterkere daling. In 2022 was de totale uitstoot van CO2 423 kton. In 2021 was dit nog 657 kton. Er is dus sprake van een CO2-reductie van 35%. Cijfers van de overige broeikasgassen zoals methaan en fluorgassen voor 2022 zijn nog niet bekend. In 2021 was de uitstoot van deze gassen 105 kton CO2-equivalenten. De tussentijdse doelstelling is 32% broeikasreductie in 2025. • Communicatie In 2023 zijn de eerste stappen gezet voor een overkoepelend concept -Duurzaam Deventer- voor communicatie vanuit de programma’s Energietransitie, Milieu & Duurzaamheid en Leefomgeving/Klimaatadaptie. Het doel is om overzicht te bieden voor inwoners en bedrijven, herkenbaarder te zijn en meer focus aan te brengen in de communicatie. In het eerste kwartaal van 2024 wordt Duurzaam Deventer gelanceerd. Daarnaast heeft in 2023 de communicatie zich voornamelijk gericht op de windverkenning en de voorbereiding van de Klimaatraad (burgerberaad).
Gebouwde omgeving Wijkuitvoeringsplannen Er zijn twee wijkuitvoeringsplannen in uitvoering en er is één nieuw uitvoeringsplan in voorbereiding. In uitvoering: • Zandweerd De Proeftuin Zandweerd bestaat uit twee onderdelen. De aanleg van het Slim Warmtenet Zandweerd en de Wijkaanpak, gericht op isolatie en verduurzaming van woningen ‘achter de voordeur’ en het zorgen voor aansluitingen op het warmtenet. De aanleg van het warmtenet heeft vertraging opgelopen die onder andere zijn ontstaan door het terugtrekken van Ennatuurlijk eind 2022. De wijkaanpak ‘aansluitingen’ volgt de planning van het warmtenet, en loopt daarom ook vertraging op. De Wijkaanpak in samenwerking met het duurzaamheidsteam Zandweerd loopt wel door. Uit een tussentijdse evaluatie leerden we dat het duurzaamheidsteam beter en efficiënter in staat is om mensen te bereiken dan we als gemeente doen. Het team heeft in 2023 een wijkaanpak voor 2024 voorbereid die zij zelf gaan uitvoeren, door de gemeente gefinancierd. Deze aanpak gaat in 2024 van start. • Bathmen Het wijkuitvoeringsplan Bathmen bestaat uit twee onderdelen: een verkenning naar de productie van groen gas door lokale melkveehouders en een dorpsaanpak gericht op het verminderen van het aardgasgebruik ‘Battum Up’.