2024-362 Jaarverslaglegging 2023 incl. bijlagen 1 2 3
Tekst van het document
Jaarverslaglegging 2023 Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 1
Inhoudsopgave Algemeen........................................................................................................................................................................................................................................... 5 Voorwoord ............................................................................................................................................................................................................................ 5 Opbouw jaarverslaglegging .................................................................................................................................................................................................. 7 Samenvatting ..................................................................................................................................................................................................................................... 8 Terugblik ...............................................................................................................................................................................................................................
8 Programmarekening ........................................................................................................................................................................................................... 11 Resultaten 2023 ................................................................................................................................................................................................................. 13 Opvolging aanbevelingen ................................................................................................................................................................................................... 17 Programmaverantwoording ............................................................................................................................................................................................................. 20
Burger en bestuur .............................................................................................................................................................................................................. 21 Openbare orde en veiligheid .............................................................................................................................................................................................. 30 Leefomgeving ..................................................................................................................................................................................................................... 43 Milieu en duurzaamheid .................................................................................................................................................................................................... 57 Ruimtelijke ontwikkeling .................................................................................................................................................................................................... 85 Herstructurering en vastgoed ............................................................................................................................................................................................
98 Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt ............................................................................................................................................................................ 108 Meedoen .......................................................................................................................................................................................................................... 122 Jeugd en onderwijs ........................................................................................................................................................................................................... 142 Economie en internationaal beleid .................................................................................................................................................................................. 155 Kunst en cultuur ............................................................................................................................................................................................................... 180 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................................................................................................
195 Algemene dekkingsmiddelen ........................................................................................................................................................................................... 209 Financiën ....................................................................................................................................................................................................................................... 216 Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 2
Resultaat........................................................................................................................................................................................................................... 216
Exploitatieresultaat .......................................................................................................................................................................................................... 228 Resultaatbestemming ...................................................................................................................................................................................................... 234 Paragrafen ..................................................................................................................................................................................................................................... 235
Bedrijfsvoering ................................................................................................................................................................................................................. 235 Wet Openbaarheid ........................................................................................................................................................................................................... 257 Lokale heffingen ............................................................................................................................................................................................................... 262 Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................................................................................................................... 273 Weerstandsvermogen en risicomanagement .................................................................................................................................................................. 283 Financiering ......................................................................................................................................................................................................................
298 Verbonden partijen .......................................................................................................................................................................................................... 308 Grondbeleid...................................................................................................................................................................................................................... 364 Investeringen .................................................................................................................................................................................................................... 374 Jaarrekening .................................................................................................................................................................................................................................. 380 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................................................................................................................................ 380 Overzicht Baten en Lasten ...............................................................................................................................................................................................
393 Toelichting op baten en lasten ............................................................................................................................................................................ 396 Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen............................................................................................................................................................... 463 Rechtmatigheidsverantwoording ...................................................................................................................................................................................... 467
Balans ............................................................................................................................................................................................................................... 469 Toelichting op de balans...................................................................................................................................................................................... 472
Specificaties diverse balansposten...................................................................................................................................................................... 503 Ondertekening en vaststelling ....................................................................................................................................................................................................... 529 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ................................................................................................................................................................... 529 Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 3
Bijlagen .......................................................................................................................................................................................................................................... 530
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 4
Algemeen Voorwoord Deventer sluit 2023 financieel af met positief resultaat De gemeente Deventer sluit het financiële jaar 2023 af met een positief resultaat van €13,1 miljoen. Dat is nog geen 3 procent van het totale bedrag van €490 miljoen dat Deventer afgelopen jaar uitgaf aan gemeentelijke taken. Ook in deze ingewikkelde tijden zijn we er gelukkig weer in geslaagd het jaar positief af te sluiten. We blijven behoedzaam, want de komende jaren staan we voor grote opgaven en zijn er veel financiële onzekerheden. De aangekondigde kortingen op het gemeentefonds hebben een grote invloed op onze toekomstige inkomsten. We blijven bij het Rijk aandringen op noodzakelijke aanvullende financiering. 477 nieuwe woningen Het vinden van een goede woning was ook in 2023 voor veel inwoners een belangrijk onderwerp. Afgelopen jaar kwamen er 477 nieuwe woningen bij in Deventer, in stad en dorpen. Onder meer in het Havenkwartier, Steenbrugge, stadscampus de Kien, het Roto-terrein, het Ludgeruskwartier en in Lettele werden nieuwe huizen opgeleverd of plannen gemaakt voor nieuwe woonwijken. Deventer blijft doorbouwen, en streeft ernaar om in 2035 in totaal 11.000 nieuwe woningen erbij te hebben. Arbeidsmarkt Deventer wil haar arbeidsmarkt verjongen en versterken. We investeren met de Human Capital Agenda ‘Lekker bezig.. in Deventer’ in inwoners en ondernemers om de arbeidsmarkt te versterken.
Dit doen we door samen te werken met onderwijsinstellingen en ondernemers om de leer- en ontwikkelkansen voor jongeren, studenten, werkzoekenden, werkenden en ondernemers in Deventer te versterken. Zo hebben we het afgelopen jaar 792 leer- en ontwikkeltrajecten aangeboden aan inwoners en medewerkers van bedrijven in Deventer, 2.292 mensen die woonachtig of werkzaam zijn in Deventer bereikt en waarvan 1.592 in beweging zijn gekomen. Tot slot zijn 800 studenten en 15 ondernemers gefaciliteerd om hun arbeidsproductiviteit te verhogen door toepassingen van nieuwe vaardigheden en technologieën gericht op de maatschappelijke transities. Ook krijgt de ontwikkeling van nieuwe gemengde werkmilieus steeds meer vorm. Binnen stadscampus De Kien zijn ontwikkelingen op de Verzetslaan en Handelskade zichtbaar. Ook op het Gasfabriek-terrein zijn de eerste nieuwbouwontwikkelingen zichtbaar van de ontwikkeling naar een innovatiemilieu. Voorzieningen in dorpen en wijken Om te zorgen dat iedereen kan blijven deelnemen aan de samenleving, investeerde de gemeente het afgelopen jaar in voorzieningen in wijken en dorpen, en in de samenwerking tussen professionele organisaties, vrijwilligers en mantelzorgers. Het netwerk dat mensen in hun directe leefomgeving hebben, wordt immers steeds belangrijker, ook vanwege de dubbele vergrijzing en de krappe arbeidsmarkt in de zorg.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 5
Energietransitie De overstap van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen is in volle gang. Het afgelopen jaar werkten we in verschillende wijken aan verduurzaming van woningen en het tegengaan van energiearmoede. Er zijn meerdere besluiten genomen over de aanleg van het Slim Warmtenet Zandweerd. Dat betreft de start van de uitvoering, de oprichting van een warmtenetwerkbedrijf en het financiële kader. Participatiebeleid Om inwoners en andere partijen goed te betrekken bij besluiten die gevolgen voor hen hebben, stelde de gemeenteraad in 2023 het Participatiebeleid en de Participatieverordening vast. Ook werd de Initiatieftafel opgestart, die bewoners snel duidelijkheid biedt over initiatieven waar ze mee aan de slag willen. Ook werd in 2023 een begin gemaakt met het eerste Deventer Burgerberaad, de Klimaatraad. Marcel Elferink Wethouder Financiën
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 6
Opbouw jaarverslaglegging De gemeenteraad stelt jaarlijks de begroting vast. In de begroting worden de taken en activiteiten van de gemeente voor het begrotingsjaar gekoppeld aan de inkomsten en uitgaven. De raad bepaalt in de begroting of er geld wordt toegevoegd aan de reserves of dat er geld wordt onttrokken aan de reserves. Na afloop van het begrotingsjaar wordt in de jaarrekening en het jaarverslag door het college verantwoording afgelegd over het jaar. Wat hebben we bereikt en hoeveel geld hebben we daarvoor uitgegeven? De jaarrekening en het jaarverslag geven niet alleen een feitelijke weergave, maar zijn ook een analyse. Welke consequenties zien we naar aanleiding van het gevoerde beleid? De jaarrekening en het jaarverslag worden vastgesteld door de gemeenteraad. De jaarrekening bestaat uit: • de balans tussen bezittingen en schulden; • de rekening van baten en lasten. Dit is het resultaat. Het jaarverslag bestaat uit: • een analyse van het resultaat; • de programmaverantwoording; • de paragrafen. In deze presentatie zijn deze documenten samengevoegd in de Jaarverslaglegging 2023. Onder Financiën - Rekening treft u de specifieke onderdelen uit de jaarrekening aan (balans, toelichting hierop, enzovoorts).
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 7
Samenvatting Terugblik Inleiding In 2023 is verder uitvoering gegeven aan het bestuursakkoord 'Dichtbij, Betrokken & Bevlogen' waarmee we bouwen aan het prachtige sociale en fysieke bouwwerk dat onze stad Deventer is met haar evenzo prachtige en diverse dorpen. Daarbij hebben we verder gewerkt aan de volgende opgaven en ambities: 1. Samen maken we Deventer 2. Fijn wonen en leven 3. Iedereen doet ertoe 4. Een duurzame toekomst Samen maken we Deventer De ambitie om een open bestuurscultuur te hanteren geven we uitvoering bij de grote opgaven waarvoor we staan. We willen inwoners beter betrekken bij besluiten over de eigen leefomgeving of levenssfeer en hebben daarbij extra aandacht voor jongeren en groepen die minder makkelijk van zich laten horen. In 2023 heeft de gemeenteraad het Participatiebeleid en de Participatieverordening vastgesteld. Deze stukken geven richting aan de doelstellingen en de vorm van participatie die wordt toegepast bij een besluit. In 2023 is ook de zogenaamde Initiatieftafel opgestart om initiatieven die vanuit bewoners komen op een goede en effectieve manier door de organisatie te geleiden. Bewoners weten op deze manier snel waar ze aan toe zijn en kunnen aan de slag. Daarnaast is in 2023 gestart met de organisatie van een Burgerberaad met Klimaat als onderwerp.
In maart 2023 zijn de gecombineerde Provinciale Statenen Waterschapsverkiezingen georganiseerd en is het traject van stemlocaties, tellen en communicatie goed verlopen. Op basis van de uitgevoerde evaluatie van de Tweede Kamerverkiezingen in november 2023 en de motie van de raad over de verkiezingsborden wordt het draaiboek voor volgende verkiezingen aangescherpt. Fijn wonen en leven De ambitie 'arbeidsmarkt versterken en verjongen' is een veelomvattende en omvangrijke ambitie. Daar komt veel bij kijken en is een ambitie die stap voor stap gerealiseerd gaat worden. Het gaat immers niet alleen over woningbouw van naar schatting 11.000 woningen tot 2035 en alle ruimtelijke ontwikkelingen om dit mogelijk te maken. Het gaat ook om een economisch beleid waarin we inzetten op voldoende en aantrekkelijke werklocaties en uitbreiding van ondernemersdienstverlening, extra arbeidskrachten, een beleid om mobiliteit op de arbeidsmarkt te vergroten en om een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. In 2023 zijn er 477 woningen opgeleverd. Dat is meer dan het langjarig Deventer gemiddelde van 300 woningen. Een mooi aantal dat bijdraagt aan de woningbehoefte. Verder is er ook voor ongeveer 500 woningen een bestemmingsplan onherroepelijk geworden in 2023 waardoor de harde planvoorraad op 1900 woningen blijft staan.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 8
In de routekaart 'Wonen en ruimte stad Deventer' is de ambitie voor de woningbouw vastgelegd en zijn mogelijke woningbouwlocaties in beeld gebracht. Samen met ondernemers en onderwijsinstellingen wordt de Human Capital Agenda uitgevoerd om voor de Deventer tekortsectoren de arbeidsmarkt te versterken. Ook worden activiteiten uitgevoerd die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van Deventer voor jongeren. Om verdergaand te kunnen verstedelijken, moet de verkeersinfrastructuur in en om Deventer duurzaam mee-ontwikkelen. Daar worden onder andere de versnellingsgelden vanuit het Rijk voor ingezet. Afgelopen jaar is het plan van aanpak voor de herijking van de hoofdwegenstructuur vastgesteld. Deventer had afgelopen jaar te maken met een hoge waterstand van de IJssel, waardoor een deel van de Wellekade onder water kwam te staan. De waterstand werd nauwkeurig in de gaten gehouden en er zijn diverse maatregelen getroffen en een noodplan voorbereid. Deventer kreeg veel internationale media-aandacht voor het hoog water. Ook dankzij de maatregelen die zijn getroffen met het project Ruimte voor de rivier en adequaat optreden vanuit de gemeentelijke organisatie kon een hoogwatercrisis zoals in 1995 het geval was voorkomen worden. Verder is een plan van aanpak opgesteld om tot een Visie Landelijk Gebied te komen.
Eind 2023 heeft de raad ingestemd met het plan om het Burgerweeshuis en de Schouwburg samen onder één dak te brengen. Daarnaast is een start gemaakt met het opstellen van een Cultuurvisie. Iedereen doet ertoe We hebben het afgelopen jaar verder geïnvesteerd in de sociale infrastructuur van buurten en dorpen met het plan van aanpak toekomstbestendige wijken vanuit de gedachte dat iedereen moet kunnen deelnemen aan de samenleving. Een goede sociale basisinfrastructuur is van belang om de beweging te stimuleren van individuele naar algemene voorzieningen en positieve gezondheid te bevorderen. We zetten in op goede voorzieningen, preventie, het bemiddelen naar werk, de inburgering van nieuwkomers en voeren het nieuwe minimabeleid uit. Daarnaast is een belangrijke stap gezet om de integrale toegang te versterken om ervoor te zorgen inwoners die het nodig hebben te kunnen ondersteunen en activeren naar werk. We hebben ook een spoorboekje opgesteld om de woon- en zorgopgaven die zich de komende jaren voordoen het hoofd te bieden. Ook is uitvoering gegeven aan het plan van aanpak voor kwetsbare jongeren. Vanuit de wettelijke zorgplicht van de gemeente om te zorgen voor voldoende en adequate schoolgebouwen is in 2023 uitvoering gegeven aan het jaarlijkse programma en overzicht onderwijshuisvesting 2023.
De uitbreiding van het kindcentrum Rivierenwijk en de aanpassing van Slingerbos in verband van medegebruik door De Zonnewijzer zijn hiermee gerealiseerd. Ook zijn in 2023 de nieuwbouw van de Marke Zuid, de Sancta Maria-school en de nieuwbouw voor de VSO Deventer verder voorbereid. Er zijn toekomstscenario’s opgesteld voor de Zwaluwenburg die nader worden onderzocht. Daarnaast is samen met schoolbesturen en opvangpartners gewerkt aan een Integraal Huisvestingsplan (IHP) dat ter vaststelling is aangeboden aan de raad: Goed onderwijs vraagt om een goed schoolgebouw. Het is een plan voor de langere termijn waarin de school als ontmoetingsplek in de wijk, kwaliteit, gezonde en duurzame gebouwen en sterke samenwerking tussen gemeente en schoolbesturen centraal staat.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 9
Een duurzame toekomst Onze energievoorziening gaat rigoureus veranderen. We nemen geleidelijk afstand van fossiele brandstoffen en daar moeten nieuwe energiebronnen, zoals zon, wind, aardwarmte, warmte uit rioolwater en groen gas, voor in de plaats komen. Het verminderen van het gebruik van fossiele brandstoffen leidt tot minder CO2-uitstoot en dat is de belangrijkste maatregel om opwarming van de aarde tegen te gaan. Medio 2023 werd duidelijk dat de provincie Overijssel een sturende rol ging nemen ten aanzien van de opwek van zonne- en windenergie. Het provinciale beleid richt zich op beperking van het aantal zonneparken en het aanwijzen van gebieden voor clusters van windmolens. Op Deventer grondgebied betreft dat een zone aan weerszijden van de A1. De energietransitie leidt tot een snelle en grote stijging van het stroomgebruik, met name voor verwarming en mobiliteit. In de loop van 2023 werd duidelijk dat ons Nederlandse stroomnet hier absoluut niet op is berekend, met snel toenemende problemen van netcongestie tot gevolg. Het aansluiten van nieuwe gebouwen op het stroomnet en levering van door zon opgewekte stroom aan het net is niet vanzelfsprekend. Hoewel de netbeheerders, voornamelijk Tennet en Enexis, verantwoordelijk zijn voor verzwaren van het stroomnet, speelt ook de gemeente daarin een belangrijke rol.
In de laatste maanden van 2023 is voortvarend gestart met het organiseren en uitvoeren van alle gemeentelijke werkzaamheden op het gebied van netcongestie. De problemen met netcongestie hebben het belang en de urgentie van het nadenken over onze toekomstige energievoorziening vergroot. In 2023 is de nieuwe Deventer Energievisie en een bijbehorende Uitvoeringsagenda opgesteld. Daaruit blijkt dat de energietransitie alleen kan worden gerealiseerd in samenwerking met inwoners, bedrijven en instellingen. Zo is in verschillende wijken gewerkt aan verduurzaming van woningen en het tegengaan van energiearmoede. Daarbij is gebruik gemaakt van verschillende instrumenten zoals Deventer Helpt Isoleren, Kleintje Duurzaam, energiecoaches, collectieve inkoopacties en energietoeslag. Een groot warmteproject is het Slim Warmtenet Zandweerd. Voor bedrijven is er in samenwerking met het DEP onderzoek gedaan naar een toekomstbestendige energievoorziening op bedrijventerreinen. Met name energiehubs en het gebruik van waterstof kunnen dat mogelijk maken. In 2023 is verder geïnvesteerd in het Datagedreven Werken. Onze Digital Twin wordt meer en meer gebruikt bij complexe beleidsvraagstukken, zoals klimaatadaptatie, netcongestie en het gebruik van de ondergrond.
We hebben als gemeente in 2023 de nationale GIS Impact Award gewonnen voor onze prestatie op gebied van geografische informatie met de Digital Twin. We zijn eveneens gestart om ook een Digital Twin van de ondergrond te gaan maken om zo ook beter bodem- en watergestuurd te kunnen gaan werken.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 10
Programmarekening Hieronder worden de verschillen tussen de begroting 2023 na wijziging en de realisatie 2023 van het gemeentebrede resultaat in hoofdlijnen toegelicht. Dit betreft verschillen inclusief de puttingen/stortingen uit/in reserves en na budgetoverheveling. Een gedetailleerde toelichting treft u aan in de programmatoelichting in het jaarverslag. Programma Burger en bestuur Doordat de totale pensioenverplichting berekend met de actuele rentestand lager is dan het saldo in de voorziening wethouderspensioenen, kan €328.000 in deze voorziening vrijvallen. De kosten B&W voor representatie, wachtgelden en lidmaatschappen zijn €128.000 hoger dan gemeld in de derde kwartaalrapportage 2023. Programma Openbare orde en veiligheid Er is €107.000 minder besteed aan integrale veiligheid en calamiteiten. Daarnaast vielen de kosten voor het beheer en onderhoud van de brandweerkazernes €210.000 lager uit dan verwacht. In verband met het vertrek van enkele brandweermedewerkers bij de Veiligheidsregio IJsselland is er een hogere afrekening Functioneel Leeftijdsontslag van €130.000. De inkomsten met betrekking tot leges van horecavergunningen zijn €77.000 lager dan begroot. Programma Leefomgeving Voor het herstel van straatwerk na het leggen van kabels en leidingen is een nadeel van €571.000 opgetreden.
De bedragen die aan de netbeheerders worden doorberekend zijn niet voldoende voor dekking van de lasten. Door niet begrote subsidies (€400.000) hoeven eigen middelen niet ingezet te worden. De kosten als gevolg van extreem hoog water zoals eind 2023 zijn niet structureel begroot. Er is €80.000 besteed om de overstromingen tegen te gaan. Programma Milieu en duurzaamheid Een overschrijding op kosten beleid Ecologie (nadeel €55.000), een hogere bijdrage aan de programmabegroting van OD IJsselland (nadeel €90.000) en een aantal kleinere nadelige posten (nadeel €78.000) zorgen voor een totaal nadeel van €223.000. Programma Ruimtelijke ontwikkeling Het negatieve saldo wordt verklaard door dat we binnen het programma een toename zien aan kosten voortvloeiende uit Woo-verzoeken, ondersteunende, coördinerende en juridische werkzaamheden. De lasten hiervan zijn niet te verhalen op derden en zijn niet gedekt vanuit de gemeentelijke begroting (€150.000). Ook zit in het resultaat een positief saldo door meer bouwaanvragen dan begroot. Dit heeft geleid tot hogere inkomsten van bouwleges (€560.000). Programma Herstructurering en vastgoed De overschrijding wordt hoofdzakelijk verklaard door een lagere winstafdracht aan de algemene middelen voor de panden en gronden binnen taakveld 0.3 overige gebouwen en gronden.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 11
Programma Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Het voordeel schuldhulpverlening is €304.000 euro voordelig. Doordat het btw-mengpercentage voor re-integratie is aangepast, ontstaat er een voordeel van €351.000. Programma Meedoen Het programma heeft een voordelig resultaat van €13,0 miljoen. Dit bestaat uit een voordeel opvang Oekraïners (locaties en boot) van €8,4 miljoen en een voordeel Wmo €2,4 miljoen. Daarnaast zijn er voordelen op de toegang en eerstelijnsvoorzieningen van €431.000, budgetten voor transformatie en innovatie en algemene voorzieningen van €1,5 miljoen en volksgezondheid van €206.000. Programma Jeugd en onderwijs Het programma heeft een nadelig resultaat van €692.000. Dit betreft een aantal onderdelen. Een voordeel op onderwijshuisvesting €177.000 is vooral ontstaan omdat de huurinkomsten over 2022 in 2023 zijn verantwoord. Daarnaast is er een voordeel op onderwijsbeleid en leerlingenzaken van €220.000 en een nadeel op Jeugdhulp en Jeugdbescherming van €1.088.000. Programma Economie en internationaal beleid Geen noemenswaardige afwijkingen. Programma Kunst en cultuur Geen noemenswaardige afwijkingen. Programma Bedrijfsvoering Het nadeel op Personeel en Organisatie van €67.000 bestaat uit lagere loonkosten, nadelen op de werkkostenregeling, werving en selectie en bedrijfskundige zorg.
Een licht nadeel op loon- en inhuurkosten, externe onderzoeken onder meer voor fiscaliteit en interne controle en kosten betalingsverkeer en lagere inkomsten dwangbevelen zorgen bij Financiën voor een nadeel van €87.000. Bij Facilitaire zaken zorgen met name lagere loonkosten (€75.000), hogere energiekosten (€269.000) en de reparatie van de noodkoeling MER-ruimte (€44.000) per saldo voor een nadeel van €203.000. Omdat de kosten van de interne communicatie lager zijn ontstaat er een voordeel van €112.000. Het ICT-voordeel op bedrijfsvoering bedraagt €311.000 voordelig. Bij Juridische zaken en inkoop is er per saldo sprake van een voordeel van €115.000. Door lagere kosten op inkoopadvisering (€36.000), loonkosten (€41.000) en vergoeding commissies (€13.000), voordeel gegevensbescherming en privacy door later ingevulde vacatureruimte (€99.000) ontstaat er een voordeel. De kosten voor beroep en bezwaar vallen hoger uit (€74.000 nadeel). Op de dekking overhead zit een voordeel van €81.000. Programma Algemene dekkingsmiddelen Het voordeel wordt met name veroorzaakt door de vrijval van diverse stelposten (€681.000) en de post onvoorzien (€153.000) en hogere inkomsten OZB (€136.000). De nadelen een afrekening van de algemene uitkering van voorgaande jaren van €142.000 en de decembercirculaire (€762.000). Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 12
Resultaten 2023 Financieel resultaat Het rekeningsaldo bedraagt, na alle verrekeningen zoals budgetoverhevelingen, €13,1 miljoen voordelig. Het voordelig saldo wordt conform de bestendige gedragslijn gestort in de generieke weerstandsreserve. Zie hieronder een tabel met daaronder een toelichting op hoofdlijnen op dit exploitatieresultaat. (bedragen x €1.000) Begroting na wijziging 2023
Jaarrekening 2023
-50.183
18.913
50.727
39.079
-544
-402
0
57.590
Gerealiseerd totaal van lasten en baten (exclusief puttingen en stortingen) Mutaties via reserves: - Saldo van stortingen en onttrekkingen in/aan reserves - Toevoeging rente aan reserves Gerealiseerd resultaat Overige resultaatbestemming: - Reservering overlopende uitgaven en inkomsten
-44.524
Resultaat
0
13.066
Toelichting op resultaatverschillen 1. Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten Er is een verschil tussen het saldo van de begroting en rekening. Dit kunnen in de diverse programma’s zowel voordelige als nadelige verschillen zijn. Voor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de programmabladen. 2. Mutaties via reserves In de begroting 2023 werd ervan uitgegaan dat per saldo €50,7 miljoen in de reserves zou worden gestort. In de jaarrekening 2023 is dit per saldo een storting van €39,1 miljoen geworden. De verschillen worden toegelicht in het overzicht resultaatbestemming via reserves. 3. Rente over reserves Het rentebedrag dat aan de reserves is toegevoegd, is in vergelijking met de bijgestelde begroting 2023 verlaagd. Dit komt door de bijstelling van het renteomslagpercentage van 2,3% naar 1,7%.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 13
4. Over te hevelen budgetten Een overzicht van de overgehevelde budgetten vindt u als bijlage van het jaarverslag. Analyse rekeninguitkomst 2023 Het definitieve resultaat van de jaarrekening 2023 bedraagt €57,6 miljoen voordelig. Door het voordelige resultaat van €57,6 miljoen aan te passen met de over te hevelen budgetten van €44,5 miljoen ontstaat een voordelig nettoresultaat van €13,1 miljoen. Hieronder volgt in hoofdlijnen een nadere toelichting op de resultaatverschillen tussen begroting 2023 (na wijziging) en definitieve jaarrekening 2023: Uitkomst rekening 2023 (bedragen x €1.000) [ -/- = Nadeel] Omschrijving
Programma
Voormalige wethouders
Burger en bestuur
328
B&W respresentatie, wachtgelden en lidmaatschappen
Burger en bestuur
-128
Integrale veiligheid en calamiteiten
Openbare orde en veiligheid
107
Beheer en onderhoud brandweerkazernes
Openbare orde en veiligheid
210
Functioneel leeftijdsontslag brandweermedewerkers
Openbare orde en veiligheid
-130
Horecaleges
Openbare orde en veiligheid
-77
Hoog water
Leefomgeving
-80
Niet geraamde subsidieinkomsten provincie
Leefomgeving
400
Kabels en leidingen
Leefomgeving
-571
Beleid Ecologie
Milieu en duurzaamheid
-55
Omgevingsdienst IJsselland
Milieu en duurzaamheid
-90
Bouwleges
Ruimtelijke ontwikkeling
560
W00 verzoeken
Ruimtelijke ontwikkeling
-150
Lagere winstafdracht taakveld 0.3
Herstructuering en vastgoed
-151
Schuldhulpverlening
Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt
304
Teruggaaf btw mengpercentage re-integratie
Inkomensvoorzeining en arbeidsmarkt
351
Transformatie- en innovatie jeugd
Meedoen
240
Algemene voorzieningen Wmo
Meedoen
499
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 14
Bedrag
Transformatie en innovatie Wmo
Meedoen
802
Opvang Oekrainse vluchtelingen (boot en locaties)
Meedoen
8.403
Toegang en eerstlijnvoorzieningen
Meedoen
431
Maatwerkvoorzieningen Wmo
Meedoen
349
Wmo dienstverlening
Meedoen
2.081
Volksgezondheid
Meedoen
206
Onderwijshuisvesting - huurinkomsten
Jeugd en Onderwijs
177
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Jeugd en Onderwijs
220
Jeugdhulp en Jeugdbescherming
Jeugd en Onderwijs
-1.088
Ondersteuning organisatie (bedrijfsvoering overhead)
Bedrijfsvoering
374
Onvoorzien
Algemene dekkingsmiddelen
153
Diverse stelposten
Algemene dekkingsmiddelen
681
OZB
Algemene dekkingsmiddelen
136
Algemene uitkering afrekening voorgaande jaren
Algemene dekkingsmiddelen
-142
Algemene uitkering decembercirculaire (niet neutraal)
Algemene dekkingsmiddelen
-762
Diverse verschillen
Diverse programma's
-522 13.066
Totaal
Doorwerking uitkomsten jaarrekening 2023 Veel voor- en nadelen in de rekening 2023 hebben voor zover nu bekend geen doorwerking naar 2024 en verder. Voor wat betreft de voordelen op Wmo wordt bij de Voorjaarsnota 2024 inzichtelijk gemaakt wat de dubbele vergrijzing en de indexatie van de tarieven betekent voor de ontwikkeling van het budget. Resultaat grondexploitaties Het totaalbeeld van de grondexploitaties laat, op basis van contante waarde, een verslechtering van €2,9 miljoen. zien ten opzichte van de jaarrekening 2022. Het resultaat van de verlieslatende grondexploitaties verslechterd met €1,9 miljoen en het resultaat van de winstgevende grondexploitaties gaat met €1,0 miljoen achteruit. In 2023 zijn er geen grondexploitaties afgesloten. De grondexploitatie Van Hetenlocatie is in 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Onder de paragraaf Grondbeleid worden de resultaten van de grondexploitaties nader toegelicht.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 15
Weerstandsvermogen De risico’s zijn verlaagd ten opzichte van de laatste inventarisatie in de begroting 2024-2027. De specifieke weerstandsreserve wordt verlaagd met €168.000. Hiermee wordt het weerstandsvermogen op het gewenste niveau gebracht en voldoet daarmee aan de beleidsuitgangspunten van het risicomanagement in Deventer. Binnen de grondexploitaties zijn de risico's voor woningbouwlocaties gestegen en voor bedrijventerreinen gedaald. Bij het bedrijventerrein vormt mogelijke vertraging als gevolg van (te late) beschikbaarheid van de netwerken van Enexis het grootste risico. Reserves Per 1 januari 2023 bedroeg het saldo van de reserves €156,1 miljoen (exclusief rekeningresultaat). In de jaarrekening 2023 is dit gedaald naar €141,7 miljoen (exclusief rekeningresultaat).
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 16
Opvolging aanbevelingen Opvolging aanbevelingen Auditcommissie over Jaarverslaglegging 2022 In de raadstafel van 28 juni 2023 is de jaarverantwoording 2022 aan de orde geweest. In deze vergadering zijn ook de aanbevelingen (Vergadering IJsselzaal (livestream) 28-06-2023 Gemeente Deventer (raadsinformatie.nl)) van de Auditcommissie ten aanzien van de jaarverslaglegging besproken. Op 5 juli 2023 heeft de gemeenteraad de Jaarrekening en het Jaarverslag 2022 vastgesteld. De Auditcommissie oordeelt dat de jaarstukken, over het algemeen van ruim voldoende kwaliteit is om de raad zijn controlerende taak uit te laten voeren, de jaarstukken over het algemeen goed leesbaar en helder van structuur en opzet is, dat het goed is om te constateren dat er kwalitatieve stappen zijn gezet in de verantwoording en dat de accountant een goedkeurende accountantsverklaring voor de jaarrekening af zal geven. Daarmee voldoet de jaarrekening aan de normen en eisen die daarvoor door de raad zijn gesteld. De aanbevelingen zijn deels herhalend en gericht op het nog SMART-er en consistenter formuleren (Specifiek Meetbaar Acceptabel Realistisch en Tijdgebonden) van doelstellingen en prestaties.
Nieuwe aanbevelingen richten zich op het helder inzicht geven in effecten van beleid door in te gaan op trends en ontwikkelingen en hierbij ook een koppeling te maken met de output in relatie tot het verleden en/of vergelijkbare gemeenten. Ook op de toelichting op de monitor, waarbij in één opslag te zien is in hoeverre de doelstellingen en prestaties gerealiseerd of gewijzigd zijn, is ruimte voor verbetering. De reactie van het college treft u aan in de raadsmededeling 2023-597 (2023-597+Reactie+college+aanbevelingen+auditcommissie+jaarstukken+2022 (raadsinformatie.nl)).
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 17
Opvolging aanbevelingen uit accountantsverslag over Jaarverslaglegging 2022 Het accountantsverslag bij de jaarrekening 2022 (Gemeente+Deventer+Accountantsverslag+2022+(getekend) (raadsinformatie.nl)) geeft enkele bevindingen voor het boekjaar 2022. Deze bevindingen hebben een directe koppeling met de interim-controle 2022 die primair gericht is op het beoordelen van de administratieve organisatie en de interne beheersingsmaatregelen (key controls) in de voor de jaarrekening relevante bedrijfsprocessen en is er gerapporteerd over de interne beheersing die van belang is voor de betrouwbaarheid van de jaarrekening 2022. De accountant constateert dat de gemeente proactief en planmatig werkt vanuit een overkoepelende visie op planning en control en dat de interne beheersmaatregelen van voldoende niveau zijn, maar op onderdelen verder kunnen worden versterkt en efficiënter kunnen worden ingericht. De gemeente heeft deze aanbevelingen waar mogelijk ter hand genomen. De interim-controle 2023 heeft zich regulier met name gericht zich op het beoordelen van de opzet, bestaan en werking van de administratieve organisatie / interne beheersing (AO/IB) van de materiële financiële processen.
De voor de jaarrekeningcontrole qua omvang en/of risico’s meest relevante posten of processen zijn: • administratie & Verslaglegging (waaronder de memoriaalboekingen, tussentijdse informatievoorziening e.d.); • aanbestedingen, inkopen, investeringen en betalingsverkeer. • grondexploitatie. • sociaal domein en sociale uitkeringen. • subsidieverstrekkingen en subsidievaststellingen. • personeel en salarissen. • treasury. • opbrengstenstromen: algemene uitkering, subsidiebaten, parkeren, verhuur en belastingopbrengsten. • automatiseringsomgeving (general IT-controls en cybersecurity). Bij de interim-controle 2023 heeft de accountant deze relevante processen onderzocht en tevens de follow-up controle uitgevoerd op de adviezen vanuit het accountantsverslag 2022 respectievelijk de interim-controle 2022 (management letter 2022). Baker Tilly heeft geconstateerd dat het advies “stel een kadernota Misbruik en Oneigenlijk (M&O) op” is opgevolgd. De kadernota ‘Voorkomen en bestrijden misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) Deventer’ is in het vierde kwartaal 2023 vastgesteld door het college. Ook heeft Baker Tilly geconstateerd dat het overgrote deel van de adviezen naar aanleiding van de interim-controle 2022 is opgepakt en is opgenomen in verbetertrajecten die de nodige tijd en ambtelijke capaciteit vergen; het zijn veelal intensieve trajecten.
Naast deze lopende verbetertrajecten heeft de accountant ook geconstateerd dat er hard en voortvarend is gewerkt aan de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording door het college ingaande 2023.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 18
Voor de onderdelen die niet zijn opgepakt geldt dat de daarvoor eerst ondersteunende applicaties c.q. nieuwe applicaties geïmplementeerd moeten worden. De bevindingen zijn in detail besproken en toegelicht in de Auditcommissie, waaronder ook de wijze waarop verder gewerkt wordt aan oplossingen.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 19
Programmaverantwoording Legenda Prestatie is behaald Prestatie is voor meer dan 75% behaald Prestatie is voor minder dan 75% behaald Prestatie is niet te meten of onbekend Prestatie is niet behaald
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 20
Burger en bestuur Omschrijving In dit programma gaat het om de relatie van de gemeente met de inwoner en de manier waarop Deventer bestuurd wordt. Het gemeentebestuur wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De raad is de vertegenwoordiging van de inwoners van Deventer. Ze bestaat uit 39 raadsleden en geeft richting aan het beleid en controleert de uitvoering daarvan. Het dagelijks bestuur van de gemeente is belegd bij het college van B&W. Binnen de door de raad gestelde kaders geeft het college uitvoering aan het beleid. De gemeente heeft vele taken. De rol die ze aanneemt loopt uiteen van reguleren (vergunningen verlenen en handhaven), uitvoeren, regisseren in netwerkverbanden, stimuleren of faciliteren (subsidies) tot loslaten, wanneer particuliere initiatieven de overheid niet nodig hebben. We nodigen inwoners en organisaties actief uit om mee te denken en initiatief te nemen. Onze dienstverlening sluit aan op de vraag van inwoners en ondernemers. Producten en diensten zijn toegankelijk, met transparante procedures, korte doorlooptijden en heldere antwoorden door kundige en vriendelijke medewerkers. We bieden advies als er meer ondersteuning nodig is. We werken aan passende regels: we kijken welke regels belemmerend werken, onnodige regelgeving wordt losgelaten.
De komende jaren willen we voor inwoners en ondernemers de regie op de eigen gegevens verbeteren. Inwoners en ondernemers kiezen zelf het contactkanaal met de gemeente. Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar, maar sommige vragen lenen zich niet voor digitale afhandeling. Bovendien heeft een deel van onze inwoners moeite met digitale dienstverlening. Daarom zijn alle contactkanalen (balie, telefoon, e-mail, social media, Whatsapp en digitaal) van groot belang, houden we deze kanalen maximaal open en kiest de inwoner zélf zijn contactkanaal: de omnichannel strategie. Dit is niet alleen klantvriendelijk, het is ook (kosten)efficiënt, omdat het herstelkosten in de vorm van informatieloops, onnodig contact, klachten en bezwaar helpt voorkomen.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 21
2023 in vogelvlucht Publieke Dienstverlening In 2024 start de meerjarige piekperiode van de reisdocumenten, die door verlenging van de geldigheidsduur van het paspoort in 2014 is ontstaan. In 2023 hebben we ons voorbereid door het aantrekken van nieuw en extra personeel en door het implementeren van nieuwe software, waarmee onze dienstverlening nog soepeler verloopt. Verkiezingen In maart 2023 hebben we de gecombineerde Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen georganiseerd. Het traject van stemlocaties, tellen en communicatie is goed verlopen. Op basis van de uitgevoerde evaluatie van de Tweede Kamerverkiezingen in november 2023 en de motie van de raad over de verkiezingsborden wordt het draaiboek voor volgende verkiezingen aangescherpt. Burger- en overheidsparticipatie De ambitie om een open bestuurscultuur te hanteren geven we uitvoering bij de grote opgaven waarvoor we staan. We willen inwoners beter betrekken bij besluiten over de eigen leefomgeving of levenssfeer en hebben daarbij extra aandacht voor jongeren en groepen die minder makkelijk van zich laten horen. In 2023 heeft de gemeenteraad het Participatiebeleid en de Participatieverordening vastgesteld. Deze stukken geven richting aan de doelstellingen en de vorm van participatie die wordt toegepast bij een besluit.
In 2023 is tevens de zogenaamde Initiatieftafel opgestart om initiatieven die vanuit bewoners komen op een goede en effectieve manier door de organisatie te geleiden. Bewoners weten op deze manier snel waar ze aan toe zijn en kunnen aan de slag. Daarnaast is in 2023 gestart met de organisatie van een Burgerberaad met Klimaat als onderwerp. Regionale samenwerking Deventer werkt met Apeldoorn, Brummen, Epe, Heerde, Lochem, Voorst en Zutphen samen in de Regio Stedendriehoek. Samen met andere overheden, ondernemers en onderwijs is een agenda vastgesteld die leidt tot een regio waar het goed wonen, werken, leren en recreëren is en blijft. Waar de brede welvaart blijvend op een hoger niveau ligt. En waar gerichte aandacht is voor ruimtelijke kwaliteit, verduurzaming en digitalisering. In 2023 is gewerkt aan het opstellen van een Regio Deal-aanvraag, die eind oktober is ingediend. De aanvraag is begin februari 2024 toegekend; de Regio krijgt € 20 miljoen voor het uitvoeren van de aanvraag. In de Contourennotitie Nota Ruimte heeft het Rijk de Regio Stedendriehoek aangewezen als één van de regio’s waar een grote verstedelijkingsopgave ligt. De regio ziet deze opgave als onderdeel van de gehele ruimtelijke ontwikkeling van de regio (Regioarrangement).
De verstedelijkingsstrategie heeft primair betrekking op het ‘bundelingsgebied’ waarin de gemeenten Apeldoorn, Deventer, Voorst en Zutphen liggen. Op grond van de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen moeten gemeenschappelijke regelingen, waaronder de Regio Stedendriehoek, voor 1 juli 2024 hun regeling aanpassen en besluiten nemen over nieuwe mogelijkheden die de wet biedt. Dit proces is in 2023 gestart. Gemeenteraden en colleges zijn en worden in diverse stappen meegenomen in het proces van de wijziging.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 22
Doelen en prestaties We streven naar een (meer) participerende samenleving Omschrijving
Participatie en een modern samenspel tussen overheid en samenleving versterken ons gemeentebestuur en creëren maatschappelijke meerwaarde. We willen de kennis en ervaring van inwoners en ondernemers goed benutten.
Toelichting Prestatie
We stellen in 2023 het participatiebeleid en de participatieverordening vast. Deze stukken geven richting aan de doelstellingen en de vorm van participatie die wordt toegepast bij welk soort besluit.
Toelichting Begroot budget
uren binnen vaste formatie
Gerealiseerd
Prestatie
Veel instrumenten zijn beschikbaar zoals het forum, het correctief lokaal referendum, het digipanel, het ‘right to challenge’ (uitdaagrecht). We willen samen met de raad bezien hoe we deze en nieuwe instrumenten actiever kunnen benutten, toegankelijker kunnen maken of actualiseren.
Toelichting Begroot budget
€205.500 (inclusief €100.000 nieuw beleid)
Gerealiseerd
Prestatie
Door middel van een pilot willen we experimenteren en leren van participatie. We willen samen met de raad een dossier kiezen, waarbij we heel bewust een zorgvuldig proces en duidelijke rolverdeling bespreken.
Toelichting
De pilot is in 2023 nog niet uitgevoerd. Begin 2024 ontvangt de raad hiervoor een voorstel, in de loop van 2024 wordt de pilot uitgevoerd.
Begroot budget Gerealiseerd
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 23
We leveren gastvrije dienstverlening die voldoet aan de landelijke BurgerServiceCode Omschrijving
Onze dienstverlening sluit aan op de vraag van inwoners en ondernemers. Producten en diensten zijn toegankelijk, met transparante procedures, korte doorlooptijden en heldere antwoorden door kundige en vriendelijke medewerkers. We hanteren hiervoor de kwaliteitsnormen uit de landelijke BurgerServiceCode.
Toelichting Prestatie
We organiseren in maart 2023 de gecombineerde Provinciale Staten- en Waterschapsverkiezingen.
Toelichting Begroot budget
€124.000
Gerealiseerd
Prestatie
In 2024 start de paspoortenpiek, de 10-jarige cyclus waarin er gedurende enkele jaren veel meer reisdocumenten worden aangevraagd. In 2023 bereiden we ons daarop voor door te zorgen voor een team dat kwalitatief en kwantitatief op orde is.
Toelichting Begroot budget
€86.000
Gerealiseerd
Prestatie
Jaarlijks leveren we de voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening, waarin een kwantitatieve en kwalitatieve beschrijving van de geleverde dienstverlening, aan de hand van de landelijke Burgerservicecode.
Toelichting Begroot budget
€25.000
Gerealiseerd
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 24
We werken aan partnerschappen en subsidieverwerving Omschrijving
We willen Deventer zodanig positioneren in (boven) regionale samenwerkingen dat dit ten goede komt aan de ambities en opgaven waar Deventer voor staat én Deventer (nog) beter te positioneren op nationale en internationale schaal. Gelijktijdig met het versterken van deze samenwerkingen zetten we in om succesvolle aanvragen te doen voor subsidies.
Toelichting Prestatie
We geven uitvoering aan de Regionale Agenda 2.0 van de Regio Stedendriehoek, inclusief uitvoeringsprogramma en investeringsplatform.
Toelichting
In 2022 hebben we input gegeven voor de Regionale agenda. In 2023 geven we uitvoering aan de projecten en acties die voor Deventer gelden. Dit doen we samen met gemeenten, provincies en waterschappen, het bedrijfsleven en het onderwijs. €511.000
Begroot budget Gerealiseerd
Prestatie
We versterken onze relatie met de provincies Overijssel en Gelderland en vergroten en delen onze kennis via VNG en G40 (incl. Platform31) en gebruiken hun lobbykracht
Toelichting
De provincies krijgen een steeds belangrijkere rol in de uitvoering van landelijke opgaven. Het versterken van de relatie met de provincie, zowel op ambtelijk als op bestuurlijk niveau, is daarom essentieel. Door het netwerk binnen G40 en VNG te versterken en gebruik te maken van de kennis die daar aanwezig is, kunnen we invloed uitoefenen op landelijk beleid en snel inspelen op nieuwe ontwikkelingen. €57.000
Begroot budget Gerealiseerd
Prestatie
Door de bewustwording van subsidiekansen in de organisatie te vergroten, de subsidieverantwoording goed te organiseren en ruimte te bieden voor het inhuren van expertise, vergroten we de kansen op succesvolle aanvragen en toekenningen.
Toelichting Begroot budget
€184.000 (waarvan €100.000 nieuwe beleid)
Gerealiseerd
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 25
Prestatie
Door het opstellen van minimaal vier lobbydossiers voor onze belangrijkste opgaven, kunnen we gestructureerder lobbyen en is onze lobbyboodschap eenduidig. Het versterkt onze lobbykracht.
Toelichting Begroot budget
€113.000 (nieuw beleid)
Gerealiseerd
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 26
Exploitatie (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Lasten
9.152
10.730
10.861
130
Baten
1.289
1.487
1.982
495
Voor resultaatbestemming
-7.863
-9.243
-8.878
365
Stortingen in reserves
0
452
452
0
Puttingen uit reserves
60
420
338
-82
-7.803
-9.275
-8.992
283
Na resultaatbestemming
Budgetoverhevelingen (bedragen x €1.000) Onderwerp
Lasten
Baten
Saldo
Participatie
56
0
-56
Wet open overheid
62
0
-62
Lobby impuls
25
0
-25
AV middelen Raad
51
0
-51
Slavernijverleden
16
0
-16
SOR DOWR Belastingen
59
0
-59
Basis Registratie Personen
9
0
-9
Automatiseringsprojecten i-Burgerzaken en Publieke Dienstverlening (vervanging e-Suite)
271
167
-104
Totaal
549
167
-382
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 27
Saldo na resultaatbestemming en budgetoverheveling (bedragen x €1.000) Saldo Saldo na resultaatbestemming
283
Saldo budgetoverheveling
-382
Saldo na budgetoverheveling
-99
Toelichting saldo na budgetoverheveling (nadeel €99.000) • • • • • • • •
Vrijval voorziening wethouderspensioenen: omdat de totale pensioenverplichting, berekend met de actuele rentestand, lager is dan het saldo in de voorziening (voordeel €328.000). Kosten voor B&W representatie, wachtgelden en lidmaatschappen zijn hoger, als gemeld in derde kwartaalrapportage (nadeel €128.000). Accountantskosten zijn hoger door meerwerk controles (nadeel €60.000). Nadeel op exploitatie Kennis en Verkenning door hogere kosten inhuur en lagere omzet uit opdrachten derden (nadeel €63.000). Hogere automatiseringskosten burgerzaken en zaaksysteem. Kosten zijn deels voor gemeenten Olst Wijhe en Raalte. Hier tegenover staat doorberekening aan Olst Wijhe en Raalte, die zijn verantwoord op het programma Bedrijfsvoering (nadeel €97.000). Budgetoverhevelingen Basisregistratie Personen. Het budget hiervoor staat op stelposten op het programma Algemene dekkingsmiddelen. Besteding in 2024 op het programma Burger en bestuur (nadeel €9.000). Budgetoverheveling Samenhangende budget registratie, een meerjarig project (nadeel €59.000) Deel ontvangen baten Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) worden ingezet in 2024 (nadeel €11.000).
Voorzieningen (bedragen x €1.000) Primitieve begroting Begroting na wijziging
Rekening
Verschil
Uitgaven t.l.v. voorzieningen
325
325
647
322
Inkomsten t.g.v. voorzieningen
405
371
371
0
Saldo
80
46
-276
-322
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 28
Dashboard Naam Dashboard Bevolking
Openen Bevolking
Gerelateerde informatie Documentnaam Voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening 2022 Kader subsidieverwerving Regio Stedendriehoek Participatiebeleid 2023 Participatieverordening 2023
Openen Voortgangsrapportage 2022 Kader subsidieverwerving Participatiebeleid 2023 Participatieverordening 2023
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 29
Openbare orde en veiligheid Omschrijving De ambitie van het programma Veiligheid is om in samenwerking met interne en externe partners de veiligheid, rechtvaardigheid en weerbaarheid te versterken in Deventer. Het programma Veiligheid omvat een breed en complex terrein. Breed, omdat veiligheid vele geprioriteerde onderwerpen omvat, van huiselijk geweld en veelplegers, tot de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit, het voorkomen van polarisering, overlast op straat, het voorkomen en beperken van de risico's van drugsgebruik en digitale criminaliteit. Complex, omdat voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel is. Daarnaast kan zich de mogelijkheid voordoen dat er spanning bestaat tussen lokaal beleid en regionale dan wel landelijke prioriteiten. Er zijn grenzen ten aanzien van de mogelijkheden om het gevoel van veiligheid te beïnvloeden. Toch zien steeds meer mensen openbare orde en veiligheid als een taak waar iedereen een bijdrage aanlevert. Toezicht en handhaving ondersteunen de uitvoering van het beleid. Waar mogelijk vindt de inzet van toezicht plaats in overleg met bewoners en instellingen.
Daarnaast leveren we vanuit het programma een actieve bijdrage aan de veiligheidsregio IJsselland en daarmee aan een integrale hulpverlening bij rampenbestrijding en crisisbeheersing. De gemeentelijke rol bij de verschillende prestaties in het programma bestaat veelal uit reguleren (vergunningverlening en handhaving). Daarnaast is er sprake van regisseren en faciliteren (bijvoorbeeld evenementen) en verbinden in zowel beleidsterreinen als netwerkverbanden.
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 30
2023 in vogelvlucht 2023 was een jaar dat opnieuw uitdagingen voor het programma Veiligheid met zich meebracht. Twee jaar na de Russische agressie tegen Oekraïne is de oorlog nog steeds gaande. Een oorlog met ook impact in onze gemeente. Nog steeds worden in Deventer ongeveer 500 Oekraïners opgevangen. Naast de Oekraïense ontheemden werden in 2023 ook extra asielzoekers opgevangen om de druk op het aanmeldcentrum in Ter Apel en andere opvangcentra te verlichten. Hierin pakt Deventer zijn verantwoordelijkheid. De beschikbare opvanglocaties in het hele land liepen vol en er dreigde crisisnoodopvang. Hoewel de gemeente zich daarop heeft voorbereid, is het (nog) niet zover gekomen dat personen in sporthallen moesten worden opgevangen. In de loop van 2023 is de verantwoordelijkheid voor (nood)opvanglocaties overgedragen van programma Veiligheid naar programma Meedoen. Minder zichtbaar zijn de zorgen die Nederlanders en ook onze inwoners hebben als gevolg van de oorlog in Oekraïne en de vrees voor verdere escalatie. Uit onderzoek blijkt dat dit effect heeft op de gevoelens van (on)veiligheid in de eigen woon- en leefomgeving. Hoewel van een andere orde, er zijn enkele voorvallen geweest die onze inzet hebben gevraagd.
Zo zijn wij samen met de boa’s en de politie druk geweest om de jeugdoverlast op het Andriessenplein tegen te gaan en hebben we maatregelen moeten treffen om de veiligheid in Schalkhaar te verbeteren. Ook de natuur heeft zich doen gelden, waardoor maatregelen tegen het hoogwater in de IJssel noodzakelijk waren. Ook zijn er positieve ontwikkelingen te melden. De landelijke trend dat het supportersgeweld rond de voetbalstadions na de pandemie weer toeneemt is aan Deventer voorbijgegaan. Eén wedstrijd is tijdelijk gestaakt en alleen rond de thuiswedstrijd tegen FC Twente waren er spanningen tussen beide supportersgroepen. De goede samenwerking tussen Go Ahead Eagles, de politie en gemeente heeft daar zeker aan bijgedragen. Risico-supporters en andere personen die zich herhaaldelijk misdragen krijgen een last onder dwangsom opgelegd. Als één van de eerste gemeenten in Nederland hebben wij dit instrument succesvol ingezet om ernstige openbare ordeverstoringen tegen te gaan. Waar in andere gemeenten zich ongeregeldheden hebben voorgedaan rond de stemlocaties voor de Turkse verkiezingen, zijn de verkiezingen in Deventer naar ieders tevredenheid en zonder incidenten verlopen. Onder het motto ‘Werken aan een veilig, rechtvaardig en weerbaar Deventer' streven we in gezamenlijkheid met onze partners naar een doeltreffelijke aanpak van de veiligheidsproblematiek in Deventer.
In november werd de Strategische Veiligheidsagenda vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staan de doelen en ambities op het gebied van openbare orde en veiligheid voor de komende jaren genoemd. Voor een kort overzicht van de resultaten van het programma wordt hieronder aandacht besteed aan de thema’s ondermijnende criminaliteit, zorg en veiligheid, drugs en toezicht en handhaving. Ondermijnende criminaliteit Bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit is een onderscheid te maken tussen concrete casuïstiek (signalen van ondermijnende criminaliteit) en de aanpak in bredere zin, zoals het vergroten van de bewustwording en weerbaarheid en het toepassen van het bestuurlijk instrumentarium (de wettelijke mogelijkheden om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan).
Jaarverslaglegging 2023 | gemeente Deventer | 31
In het lokaal casusoverleg worden de signalen van ondermijnende criminaliteit besproken met onze overheidspartners. Naast signalen worden ook trends en ontwikkelingen rond de aanpak van ondermijnende criminaliteit met elkaar gedeeld. Niet alle signalen leiden tot (integrale) casuïstiek. In totaal zijn het afgelopen jaar 14 signalen en casussen in het ondermijningscentrum IJsselland besproken die betrekking hadden op de gemeente Deventer. Het gaat daarbij vooral om criminele activiteiten die te relateren zijn aan drugshandel, witwassen, arbeidsuitbuiting en de daarbij ontstane huisvestingproblematiek. Met onze partners zijn verschillende interventies uitgevoerd en krijgen we een steeds beter beeld van de aard en omvang van criminele netwerken, in het bijzonder die netwerken die zich bezighouden met de productie en handel in (designer)drugs. Ook het afgelopen jaar is stevig ingezet op de controles van kamerverhuurpanden. Gelet op de soms schrijnende situaties die worden aangetroffen blijft dit een actueel thema. Tot slot hebben we de eerste stappen gezet in een verbeterde opsporing van adresfraude door adresonderzoek en een pandgerichte aanpak met behulp van de Landelijke Stuurgroep Interventieteams (LSI). Voor de aanpak van ondermijnende criminaliteit in bredere zin is de Wet Bibob het belangrijkste wettelijke instrument om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan.