2022-11-09 Transcript Raadsvergadering Gemeenteraad Deventer

Een compliment voor het college dat er goed is geluisterd. Een begroting met een positief saldo. Een positief begrotingssaldo is geld van de samenleving. In die samenleving moeten we ook investeren. Inderdaad, die reserves die we hebben en dat vet op de botten, dat moet ten dienste komen aan de samenleving. We zouden GroenLinks dan ook niet zijn als we deze begroting nog evenwichtiger, duurzamer en eerlijker willen maken. Daar gaan onze voorstellen over. Ik behandel ze even kort. We hebben zorgen over de samenhang in het dossier verkeer en mobiliteit. Moties van vorig jaar over fietsparkeren en het mobiliteitsplan zijn niet uitgevoerd. Ondertussen worden er wel plannen gemaakt voor meer asfalt met een vierbaansweg dwars door Keizerslanden. De autoluwe Welle wordt steeds maar weer op de lange baan geschoven. Meer asfalt trekt meer verkeer aan. Dat willen wij in 2023 echt anders doen. Onze voorstellen gaan uiteraard ook over duurzaamheid en biodiversiteit. Ons klimaat gaat naar de knoppen en de natuur staat onder zware druk. Deventer moet een grotere verantwoordelijkheid nemen. Bijvoorbeeld door inwoners te ondersteunen bij het groener maken van hun eigen omgeving. Het groenbeleid uit 2007, vijftien jaar oud, is hopeloos verouderd en heeft een ecologische update nodig.

Als het gaat om energiezuinig en milieuvriendelijk bouwen, heeft de gemeente een duidelijke voorbeeldfunctie, helemaal als je nieuwe school gaat bouwen. Ook willen we frisse, gezonde lucht voor leerlingen in de klaslokalen van de huidige scholen. Daar willen we in investeren. Verder staat al jaren vast dat we hier in Deventer een volwaardig poppodium nodig hebben. Wij reserveren het geld daarvoor nu het kan. Wij houden vast aan de leidraad grote projecten voor zorgvuldige besluitvorming en vinden het een slecht plan om de nieuwe Viking, De Nieuwe Keizer samen te voegen met het Burgerweeshuis. Kom ik bij het sociale domein. Bij onze werkbezoeken ... Ik zie het, voorzitter. Ik heb nog een halve minuut. Bij onze werkbezoeken viel ons vaak op dat er slimme verbindingen kunnen worden gelegd tussen de verschillende domeinen. Sport en sociale ontmoetingen, zorg en sport, gezondheid en openbare ruimte, et cetera. Het vraagt een ruim denkkader vanuit college en ambtenaren en daarmee een cultuurverandering. Op kortere termijn is het noodzakelijk te kijken of we toe kunnen naar een systeem van meerjarige subsidies voor organisaties in het sociale domein. Daarvoor dienen we een motie in. Tot slot, onze voorstellen gaan over het geld van Deventer en het positieve saldo dat we willen investeren in de samenleving.

Hopelijk wordt deze begroting vandaag groener, eerlijker en duurzamer, zodat we aan het eind van deze dag met deze begroting met ons hart kunnen instemmen. Het instemmen met de begroting betekent niet dat we het met alle voorstellen eens zijn. Ik wil even een voorbeeld noemen waar we het absoluut niet mee eens zijn. Dat is het gratis parkeren op de Melksterweide. Het is een onzalig plan. De inwonersparticipatie is hier een wassen neus. Daar komen in 2023 ook zeker op terug. We wensen het college, in het bijzonder de nieuwe portefeuillehouder financiën per 1 januari, veel succes bij de uitvoering van het nieuwe beleid. Dank u wel. Binnen de tijd. De voorzitter: Dank u wel. Ongeveer binnen de tijd. Een halve minuut is al op gesnoept. Mijnheer Smeenk, u heeft nog 4,5 minuut. De heer Smeenk: Dat is niks nieuws onder de zon. Ik werd vaak al gekort op deze beschouwingen. Geachte voorzitter, voor ons ligt de eerste begroting in de nieuwe coalitieperiode. Dank daarvoor. Het is naar onze mening

16 een mooie, evenwichtige, sluitende meerjarenbegroting, waarin het fijn is dat ambities uit het bestuursakkoord zijn opgenomen. Er is veel aandacht voor wonen, leefbaarheid en voorzieningen in de buurt. Echter, een begroting is toch ook maar een momentopname. We leven momenteel in onzekere tijden, met daarbij onder andere een forse inflatie en hoge energieprijzen. De energieprijzen gaan momenteel door het dak. Voor velen wordt het lastig om de rekeningen te blijven betalen. Het is mooi dat het belang van ondersteuning in de begroting is opgenomen, ook voor de maatschappelijke instellingen, verenigingen en buurthuizen. Tevens wordt er een ondersteuningspakket voor ondernemers ingesteld, om ook hen verder te helpen. Het is verstandig dat het college ervoor gekozen heeft om spek op de ribben te behouden, door het maken van verschillende reserveringen in de begroting. Daarnaast zijn er forse ambities en gelijktijdig een gebrek aan capaciteit. Dit vraagt om slimme keuzes en prioritering. Onze oproep is om de raad hier actief bij te betrekken. Het sociaal domein staat komende jaren de grote druk. Dit vooral omdat vele taken en verantwoordelijkheden inmiddels door transitie voor de gemeente zijn. De meeste inwoners gaat het goed, maar te veel mensen kunnen niet of onvoldoende meedoen. Hier gaan en moeten we nog meer aan doen, want er is nog veel te bereiken.

Zoals bijvoorbeeld verdergaande preventieve aanpak jeugdzorg, hulp om ouderen langer zelfstandig te laten zijn, een nog betere samenwerking met de professionele organisaties en een wijkgerichte, laagdrempelige aanpak. De maatschappelijke discussie rondom de energietransitie blijft ons bezighouden. Om de samenleving te betrekken, komt er een voorstel voor het mogelijk opzetten van een burgerberaad. Dit is nieuw voor onze gemeente. Gemeentebelang zal bij het opzetten van dit burgerberaad haar input gaan geven. Een goed opgestelde vraag is immers essentieel voor een goed verloop van het burgerberaad. Wij zijn benieuwd naar het plan van aanpak en het daar bijbehorende raadsvoorstel, begin komend jaar. Komend jaar zal meer duidelijk gaan worden over de dossiers Burgerweeshuis en De Nieuwe Keizer. Kan het college, na de toezegging tijdens de beeldvormende vergadering over de begroting, ons nog verder een tipje van de sluier oplichten hoe het staat met deze dossiers en het komende traject? Wij blijven natuurlijk nieuwsgierig als raad. Bij de implementatie Omgevingswet is op 6 juli een amendement Omgevingsvisie als kader aangenomen. Als fractie gaven wij toen het voordeel van onze twijfel.

Gezien de uitwerking die nu met de begroting boven tafel is gekomen, met 209.000 euro kosten en extra druk op de organisatie, lijkt het ons wijs om dit te repareren en het amendement vooralsnog te gaan parkeren. We komen ook samen met het CDA en VVD met een amendement heroverweging Omgevingsvisie als kader. Gemeentebelang houdt oog voor dorpen en het platteland. De stapeling van een opgave vanuit het Rijk heeft een forse impact op onze gemeente en inwoners. In Overijssel staat Deventer bekend om haar innovatieve plattelandsbeleid, waarbij goed aansluiting wordt gezocht bij initiatieven vanuit de samenleving. De opgave in het buitengebied is enorm. Er wordt veel gevraagd van onze samenleving. Het is een enorme opgave om ruimte te houden voor een toekomstbestendige landbouw en daarmee ook voor het onderhoud van ons prachtige landschap, welke grotendeels door de boeren wordt gedaan. Het bieden van perspectief voor de landbouw is echter niet alleen een gemeentelijke opgave, ook de provincie staat daarvoor aan de lat. Een ambitieuze gemeente heeft ook de daarbij behorende financiële positie nodig. Gemeentebelang doet net als voorgaand jaar een oproep aan de Rijksoverheid om bij overdracht van taken ook het bijbehorende geld te gaan leveren. Nu Deventer er goed voorstaat willen en hoeven we nog niet te bezuinigen.

Gemeentebelang wil vooral de economie en de nieuwe open samenleving stimuleren. Gemeentebelang onderschrijft de forse ambities voor verregaande verstedelijking. Het ziet dat de resultaten vooral worden bereikt door samen te werken met ontwikkelaars en ondernemers. Laten we met zijn allen de goede keuzes maken, zodat Deventer zich verder kan doorontwikkelen. Dank u. Halve minuut? Heb ik die over? De voorzitter: Ja, ruim over. Heel goed. Fijn. De heer Smeenk: Anders komen we scheef uit met Deventer Belang. De voorzitter: Komt goed. Dank u wel. Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de algemene beschouwingen en gaan we over tot de behandeling van de amendementen en moties per programma. Daarbij beginnen we bij programma 3, Leefomgeving. Omdat op de programma’s 1 en 2 geen ... Wil je toch nog wel? Ja? Het is goed. Het

17 staat niet in mijn programma, maar als jullie de behoefte hebben, dan ... Heb ik niet gezien. Ga je gang. Dan eerst even een reactie van het college. Mevrouw Grijsen: Voorzitter, geachte leden van de raad, vandaag bespreken we met u een begroting waarin forse ambities zijn opgenomen. U heeft daar zelf ook al aan gereflecteerd. Ambities ter versterking van stad en dorpen, binnenstad, participatie van onze inwoners, woningbouw, infrastructuur, economie en vooral de samenleving. Naast de ambities opgenomen in deze begroting hebben we de afgelopen jaren een forse investeringsagenda vastgesteld. Nu we dichter bij de uitvoering van diverse projecten komen, krijgen we steeds frequenter signalen dat het realiseren van deze projecten kan leiden tot fors hogere kosten dan eerder voorzien. Informatie hierover zullen we met u delen, zodra we daarover beschikken. Inflatie, oorlog in de Oekraïne, gebrek aan personele activiteit en berichten over een afkoelende economie zorgen voor meer onzekerheid de komende jaren. In dat licht is het fijn dat de gemeente Deventer er financieel goed voorstaat. Dat we geld hebben kunnen reserveren, ook op wens van uw raad, om maatschappelijke instellingen en inwoners een handje te kunnen helpen wanneer de energiekosten onbetaalbaar blijken.

Het is ook fijn dat we kunnen beschikken over reserves waarmee we de onverwacht dure uitvallende projecten, die wel heel gewenst zijn, met uw raad kunnen prioriteren en wel kunnen realiseren. Discussies met uw raad over extra wensen zullen we vandaag voeren, met inachtneming van onze ambtelijke capaciteit en de gewenste reserves om de projecten waarover eerder is besloten wel uit te kunnen voeren. Dit is dan de negende en voor mij laatste begroting die ik met u mag bespreken als wethouder financiën. Ik wil u heel hartelijk danken voor de constructieve wijze waarin we in de afgelopen jaren met elkaar hebben samengewerkt en de goede keuzes die u als raad in al die jaren heeft gemaakt, waardoor we er nu voorstaan zoals we er voorstaan. De gemeente Deventer kan door haar gezonde financiële positie ook met vertrouwen de komende tijd tegemoet gaan. Dank ook aan de ambtelijke organisatie, die al die jaren hard gewerkt heeft om dit te bewerkstelligen. Die ons ook nu weer zo goed heeft gefaciliteerd. ‘Jean’, die nu echt zijn laatste begroting heeft gepresenteerd. Het college kijkt met u uit naar een mooie begrotingsbehandeling. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Grijsen. Dan gaan we ... Nog een reactie vanuit de zaal. De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Een korte vraag aan de wethouder.

Die zei, we gaan de voorstellen beoordelen met inachtneming van de financiële positie, maar ook de beschikbare ambtelijke capaciteit. Ik begreep, tijdens een actueel sessie van een paar weken geleden, dat we binnenkort als raad gaan spreken over alle voorstellen die op stapel staan. Dat we dan gaan prioritering, samen met het college. Ik kan me voorstellen dat de voorstellen die vandaag aangenomen worden gewoon op die lijst komen te staan. Dat de prioritering dan later plaatsvindt. Maar niet vooraf dat we nu wel gaan prioriteren op basis van de beschikbare ambtelijke capaciteit. Maar misschien heb ik het verkeerd begrepen. Mevrouw Grijsen: Voorzitter, uiteindelijk beslist de raad over de voorstellen die vandaag besproken worden. Ik heb zojuist geduid op de reactie vanuit het college. Het college heeft de raad inderdaad bijgepraat over de ambtelijke capaciteit en ook de knelpunten die we daarin zien. Heeft u ook aangegeven dat we binnenkort, voor eind van het jaar, zullen laten weten wat dat doet voor een mogelijke prioritering van projecten. Daarbij zou u zich voor kunnen stellen dat u vandaag bij sommige voorstellen ook een reactie gaat krijgen, dit vraagt in dit licht wel heel veel ambtelijke capaciteit gezien wat er nog aan zit te komen in uitvoering van projecten. Dit is hoe u dit kunt duiden.

De voorzitter: Betekent ook dat de voorstellen die vandaag worden aangenomen dan te prioriteren op dat moment worden meegenomen, lijkt me? Uitstekend.

18 Programma 3 Leefomgeving De voorzitter: Dan gaan we nu naar programma 3. Omdat voor de programma’s 1 en 2 geen moties of amendementen zijn ingediend. We beginnen met actualisatie groenbeleid. De heer Van der Meulen: Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heb ik een minuut? Ja. Gaat lukken hoor. We hebben een amendement ingediend over het groenbeleidsplan, dat volgens ons hard nodig geactualiseerd moet worden. Want als gemeente evalueren we en actualiseren we regelmatig ons eigen beleid. Zo hoort het ook. De inwoners moeten immers weten welk beleid de gemeente heeft om ook eigen initiatieven aan te toetsen, maar ook de uitvoering van de gemeente aan te toetsen. Het plan uit 2007 is voor het laatst in 2017 geactualiseerd, of geëvalueerd, sorry. Geëvalueerd. In 2018 is door de toenmalige coalitie afgesproken dat het geactualiseerd zou gaan worden. Behalve dat het plan verouderde data bevat, missen de nieuwste inzichten daarin ten aanzien van hittestress, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Zeker als de stad uitbreidt is dat van levensbelang. Vier weken geleden, in deze raad, is al besloten om het snippergroenbeleid uit 2017, of uit 2012, dat was nog jonger, dat dat over de datum was en dat dat geactualiseerd zou worden. Daar gaat de bel. Laten we vanavond de aandacht geven aan het groenbeleid, om dat te actualiseren.

De motie, of het amendement is mede ingediend door Bert Kleine Schaars van Deventer Belang, Oguzhan Akdemir van D66 en Kees de Kok van de SP. Ik hoorde net ook van Ahmet Kaya van DENK. De voorzitter: Uitstekend. Dank u wel. Reacties vanuit de raad? De heer Evers, gaat uw gang. De heer Evers: Dank u, voorzitter en mevrouw Zegel. Voordat je aan de gang bent, heb je al heel wat hobbels te nemen. Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Van der Meulen. Want het klopt dat dat groenbeleidsplan uit 2007 is. Maar volgens mij hebben we in 2017 ook nog gezegd dat het plan nog actueel genoeg is om nog tien jaar mee te kunnen. Daarnaast hebben we vorig jaar, op een aantal onderwerpen die u benoemt, een klimaatadaptatieplan opgesteld in 2021, waar ontzettend veel maatregelen en voorstellen zijn gedaan rondom klimaatadaptatie, hittestress en dat soort zaken. Die benoemt u ook. Het klopt misschien dat dat groenbeleidsplan al wat oud is. Bij actualisatie toch nog wel wat jaren mee kan. Maar we hebben ook andere plannen opgesteld. Heeft u dat meegenomen in uw overweging? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: U gaf inderdaad aan, in 2017 is dat geëvalueerd. Dat is alweer vijf jaar terug. In 2018, met de coalitie Met Lef & Liefde, is in het coalitieakkoord bepaald van, we gaan het actualiseren. U zat toen ook in de coalitie.

Ik neem aan dat u dat nog weet dat dat toen is afgesproken. Dat heeft het vorige college niet gedaan. Die is daar niet aan toegekomen. Vandaar staat het nu op de agenda. Het klimaatadaptatieplan is heel wat anders. Dat is een sectoraal onderdeel vanuit het totale groenbeleid. Groenbeleid gaat ook over biodiversiteit. Dat gaat over hittestress. Als u een blik in het document kijkt, ik heb de link bij het amendement gevoegd, dan ziet u een wethouder uit 2007, een hartstikke goede wethouder, GroenLinks, Gerrit Berkelder. Maar dat document is absoluut niet meer actueel. Dat kunt u met eigen ogen zien en lezen. Het klimaatadaptatieplan is slechts een onderdeel daarvan. De heer Evers: U stelt voor om die foto te veranderen? De heer Van der Meulen: Ik stel voor dat de foto van de heer Elferink erin komt en dat we een mooi, actueel plan krijgen, up-to-date. De heer Evers: We hebben een aantal onderwerpen die u benoemt. Duurzaam openbaar groen, hittestress, klimaatadaptatie, biodiversiteit. Kunnen we niet vaststellen dat hittestress en klimaatadaptatie in het

19 Klimaatadaptatieplan goed verwoord zijn en nog heel actueel zijn? Dat u dan misschien op die andere twee onderdelen een actualisatie verlangt? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Kijk, wat al voor een deel in een plan is vervat, dat kan in het groenbeleid worden meegenomen. Maar wij snappen dat misschien, dat we een Klimaatadaptatieplan hebben, maar de gemiddelde inwoner van Deventer gaan we niet verwijzen naar drie verschillende plannen. Die moeten gewoon een integraal plan hebben. De reden dat we dit vanavond, of vanavond, vanmiddag agenderen, is dat sommige mensen vragen aan ons van, waar staat jullie groenbeleid beschreven? Dan staat dat op de website. Dat is niet meer actueel. Dan kun je zeggen, dat hoofdstuk moet je dan weer een ander plannetje voor lezen. We willen gewoon een goed geheel, waar we mee uit de voeten kunnen voor de komende tien jaar. De voorzitter: Dan mevrouw Sipman. Mevrouw Sipman: Dank u wel, voorzitter. Van mij ook een vraag aan zowel de indiener als aan het college. Zoals bekend is de VVD absoluut voorstander van het actueel en up-to-date houden van beleid en dat het ook goed vindbaar moet kunnen zijn voor onze inwoners. Maar u koppelt daar een bedrag van 100.000 euro aan vast. Dat is best heel veel geld. Zeker als je weet dat we daar geen boom voor planten. Voor dat bedrag kun je er best heel veel planten.

Waarop is dit bedrag gebaseerd en is er ook echt inderdaad dit bedrag nodig om dat beleidsplan goed te kunnen actualiseren? De heer Van der Meulen: Dat is een goede vraag. Die 100.000 euro komt vaker terug in de begroting. Er zijn heel veel onderzoeksplannen die zijn gewaardeerd op 100.000 euro. Zit bijvoorbeeld een onderzoek bij, opdrachtgeverschap buitenruimte, dat is een soort regularisatierapport voor Het Groenbedrijf en Circulus Berkel, geloof ik. Maar dat is ook gebaseerd op een ton. We hebben het even ruim genomen. Maar u weet net als ik dat alles wat overblijft, als het 50.000 euro kost, dat vloeit terug naar de algemene middelen. Daar kunnen we dan weer bomen van planten. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer De Niet, ChristenUnie. De heer De Niet: Dank u wel. Ook dank op zich voor het indienen van dit amendement, waar wij sympathiek tegenover staan. Ik heb wel vooral een vraag eigenlijk aan de wethouder, ook hoe dat zich verhoudt met het ... Inderdaad, in de begroting zit al een actualisatie van eigenlijk dat opdrachtgeverschap richting Het Groenbedrijf, in hoeverre dat dan ook in een keer kan worden gedaan.

Zodat we daar in ieder geval, als we dit amendement aannemen, een soort synergie voor hebben om dat dan uiteindelijk niet alleen Het Groenbedrijf ons groenbeleid uitvoert, maar ook veel andere aannemers en aanbesteders die dit ook nog weleens niet helemaal doen op de manier waarop je dat misschien graag zou willen. De voorzitter: Uitstekend. Dat is een vraag voor het college. Dan geef ik nu wethouder Elferink het ... Kijk, sorry, de heer Varenbrink, gaat uw gang. De heer Varenbrink: Ook namens ons even alleen een korte vraag aan het college. Want we hebben natuurlijk al gehoord dat het ambtelijk apparaat behoorlijk onder druk staat. Is het ook uitvoerbaar op het moment dat we hier extra fte voor vrijmaken? De voorzitter: Vraag ook voor het college. Wethouder Elferink. De heer Elferink: Dank u, voorzitter. Even die laatste vraag, is het uitvoerbaar? U bent geïnformeerd als raad dat we knelpunten hebben, ambtelijk. Alles wat erbij komt, daar zullen we moeten kijken, wat gaan we dan niet doen?

20 Dat wil ik u meegeven. We begrijpen ook de behoefte aan een actueel groenbeleidsplan. Aandacht voor onderwerpen als klimaatadaptatie, hittestress, bevorderen van biodiversiteit et cetera. In 2017 heeft er een uitgebreide evaluatie plaatsgevonden. Destijds is ook gewoon vastgesteld dat het weer voor tien jaar mee kan. De actualiteitswaarde is op dat moment groot genoeg geacht om die conclusie te kunnen trekken. Daarnaast is er de vastgestelde visie leefomgeving, uitvoeringsprogramma visie leefomgeving 2016, werkwijze ecologie, klimaatadaptatieprogramma is net al langsgekomen. Uiteindelijk landen al die documenten in een Omgevingsvisie. Die gaan we binnen niet al te lange tijd ook weer vaststellen. We vinden het nu onwenselijk om op dit moment enkele plannen al te integreren en te herijken. Om deze redenen ontraadt het college dit amendement. Nog maar even de vraag van de ChristenUnie, groenbeleid, opdrachtgeverschap openbare ruimte. Wij stellen voor om dat in ieder geval los van elkaar te zien. Het beleid moet je separaat vast gaan stellen en herzien. De voorzitter: Reactie nog vanuit de indiener? De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ja. Ik vind het een beetje ongemakkelijk om nu te praten van, dat zal dan bij andere amendementen mogelijk ook aan de orde komen, van dat gebrek aan ambtelijke capaciteit.

Want we hebben net, naar aanleiding van mijn vraag aan de wethouder van, dat komt later, die prioriteringslijst. Het gaat er nu even om of hij erop komt en niet bij voorbaat afvalt. U zegt inderdaad van, 2017 hebben we die evaluatie uitgevoerd. Een jaar later, bij de coalitieonderhandelingen in 2018, is besloten door de toenmalige coalitie, waar ook Gemeentebelang onderdeel uitmaakte, van we gaan het groenbeleidsplan actualiseren. Dat is er de afgelopen periode niet van gekomen, maar dat is wel voortgekomen uit noodzaak. Ik zou zeggen van, dat punt hebben we al gehad, dat we de noodzaak daarvoor hebben vastgesteld. De Omgevingsvisie zie ik toch als iets anders dan een beleidsplan. Een visie is een toekomstbeeld. Waar wil je naartoe met je gemeente. We hebben al een Omgevingsvisie, waar ook een deel inzit over groen, maar dat is geen beleid. Beleid is echt inderdaad beleidsdoelen, strategische uitgangspunten. Een visie is echt totaal iets anders dan een beleidsplan. Ik zou zeggen van, het landt uiteindelijk allemaal in de Omgevingsvisie. Daar denk ik van, dat is niet correct. We hebben al een Omgevingsvisie. De voorzitter: Even kijken. De heer Muilerman heeft nog ... De heer Muilerman: Dank u wel, voorzitter. Misschien een vraag dan aan de heer Van der Meulen. Want u zegt, sectoraal is er al wel wat vernieuwd.

Maar dan blijven er niet heel veel puntjes over, volgens mij, die nog vernieuwd moeten worden, of niet te licht nemen. Maar als u dan de wethouder hoort, het komt dan op die hoop van, we gaan voor die prioritering van wat dan belangrijk is. Misschien is het dan een idee om nu al te zeggen, alleen bijvoorbeeld, we gaan het over biodiversiteit hebben, want dat kan vernieuwd worden, want daar zijn nieuwe inzichten. Is dat wat om bijvoorbeeld die druk op dat ambtelijk apparaat wat te verminderen? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Op het moment dat bij een actualisatie blijkt van, hier hebben we al beleid voor, dan ben je als beleidsmaker, als ambtenaar snel klaar. Inderdaad, dan neem je dat op in het integrale plan. Dan blijkt inderdaad voor biodiversiteit, daar ontbreekt veel. Dan gaat daar meer capaciteit en meer moeite inzitten. Wat je al hebt en wat nog actueel is, dat kun je natuurlijk een-op-een overnemen. Maar je moet het vooral bekijken vanuit het belang van de Deventenaar, die op zoek is van, waar staat het groenbeleid van de gemeente Deventer? Die heeft behoefte aan één plan en niet aan allerlei kleine plannetjes, die uiteindelijk misschien samen ook wel informatie opleveren. Eén integraal plan. De voorzitter: De heer Muilerman.

21 De heer Muilerman: Akkoord. Maar dan denk ik niet dat daar een ton voor nodig is en zouden we dat misschien beter kunnen besteden. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ik heb al gezegd dat ... Kijk, als er geen ... In de begroting staan heel veel tonnen genoemd. Daar stelt u die vraag ook niet bij. Alles wat niet wordt gebruikt, vloeit terug naar de algemene middelen. De voorzitter: Uitstekend. Is dit voorstel voldoende behandeld? Ja? Dan gaan wij naar de actualisatie verkeersonderzoek Hanzetracé. De heer Schuring. De heer Schuring: Voorzitter, een huishoudelijk voorstel. We hebben nu drie amendementen te bespreken die over verkeer gaan, zeg maar even simpel. De laatste daarvan is in mijn bescheiden interpretatie bij lezing van de stukken de meest vergaande. Is het handig en een optie om die derde over herijking hoofdweg eerst te behandelen? Dan zouden daarna de anderen kunnen volgen. Maar dat is ook een vraag aan de heer Van der Meulen of hij het daarmee eens is. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ik heb de volgorde even niet zo scherp, maar dat het als een blok, die drie, wordt behandeld, dat lijkt mij akkoord. Maar ik denk dat het wel goed is om te beginnen wel met de volgorde zoals hij er nu opstaat. Alleen dat u daar dan direct op inhaakt. De voorzitter: Zullen we ze alle drie tegelijk behandelen of wilt u toch ...

De heer Schuring: Mijn voorstel was juist om de volgorde aan te passen. Als uw wil vasthouden aan de voorliggende volgorde, laten we hier geen welles-nietes discussie van maken. Maar goed. De voorzitter: We houden gewoon de volgorde aan die in de stukken staat. De heer Van der Meulen. Zullen we ze wel in drieën behandelen, met zijn drieën tegelijk, die drie ... Ja? Oké. De her Van der Meulen: Inderdaad, om even de verwarring te beperken, om het wel als één blok te doen. Inderdaad van alle ... Het zijn drie voorstellen bij elkaar. Ik denk dat we daar wel uitkomen. Het Hanzetracé is toch wel een specifiek onderdeel van ... Die komt in deze begroting echt prominent naar voren, de verbreding van de Van Oldenielstraat. Is natuurlijk in deze raad al heel vaak over gesproken. Alleen nu, in deze begroting, zit de aanvraag voor de versnellingsgelden. Of die zit niet in de begroting, maar de uitkomst daarvan, waarin die verbreding wordt genoemd als noodzaak voor het ontsluiten van nieuwe woonwijken. Binnenkort weten we of die aanvraag naar Den Haag toe wordt gehonoreerd. Als dat allemaal goed gaat, dan hebben we binnenkort 15 miljoen binnen om de Van Oldenielstraat te verbreden. Dan zitten we vast aan een vierbaansweg, dwars door de stad, met ook nog eens twee fietstunnels, die in deze begroting staan. Wij vinden, meer asfalt trekt meer verkeer aan. Daarom betwijfelen we de noodzaak.

We zouden graag alternatieven onderzocht willen zien. We zijn ook wel teleurgesteld dat de motie uit 2019, om te kijken naar alternatieven voor de Van Oldenielstraat, toen kwam het voor het laatst aan de orde, eigenlijk niet goed is uitgevoerd. We zijn alleen geïnformeerd met een raadsmededeling. Vorig jaar in deze raad is een mobiliteitsplan aan de orde geweest. Daar hebben we vrij lang over gediscussieerd. Een amendement van Gemeentebelang en de VVD, die is eigenlijk ook niet uitgevoerd. Daarom staan we nu hier, want als de motie en het amendement goed waren uitgevoerd, dan ... Ik kan gewoon lang doorpraten, door alle foto’s die gemaakt worden. De voorzitter let niet meer op. Chaos. Maar ik rond toch af. Het is het voorstel om het onderzoek te actualiseren en alternatieven opnieuw te onderzoeken. Einde. De voorzitter: Ik had hem inderdaad te laat aangezet. Even kijken, reacties vanuit de raad? De heer Zuijdam.

22 De heer Zuijdam: De portefeuillehouder is de laatste keer bij het MPP er juist op teruggekomen dat hij nog met een actualisatie gaat komen van een integraal plan. Wat voegt dit dan uiteindelijk toch weer toe? U noemt het zelf al een bouwsteen voor dat plan, want je zou het daarvoor kunnen gebruiken. Dan ga ik er toch vanuit dat dit sowieso al gedaan wordt. Maar goed, daar zou ik zowel van u antwoord op willen hebben als van de wethouder. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Mijnheer Zuijdam, u bent heel erg blij met een toezegging van de wethouder tijdens het MPP, maar het was gewoon een niet uitgevoerd amendement van uw partij. We hadden dat mobiliteitsplan allang moeten hebben. Dat was mijn punt. Volgens mij zouden we hier als raad er ook wel moeten toezien op het goed en tijdig uitvoeren van amendementen. De voorzitter: De heer Zuijdam. De heer Zuijdam: Maar waarom zouden we het dan nu het hele Hanzetracé er juist uittrekken, uit dat integrale verhaal, terwijl ... Kijk, je zoekt ook gelijk naar alternatieven. Dan moet je juist een integraal plan hebben. Dan kunnen we beter daarop aansturen dan alleen maar deze bouwsteen eruit te trekken, denk ik. De heer Van der Meulen: Volgens mij heb ik het antwoord net al gegeven. In deze begroting staan miljoenen voor de verbreding van de Van Oldenielstraat en ook miljoenen voor twee fietstunnels.

Er is een aanvraag in Den Haag, die ligt er voor de verbreding, om een bijdrage te leveren voor versnelling woningbouwgelden inclusief verbreding. Dat is aan elkaar gekoppeld. Er is noodzaak om dit wel naar voren te halen. Het antwoord vindt u in de begroting. De voorzitter: Dan de heer Evers. De heer Evers: Dank u wel, voorzitter. We gaan het koppelen en misschien komt het antwoord van de heer Van der Meulen ook wel dadelijk als we de motie van D66 en mede-indieners bespreken. Maar volgens mij is hij ook hier wel op zijn plek. Hoe kijkt de heer Van der Meulen naar zijn voorstel in relatie tot dat andere voorstel? Zou het een onderdeel kunnen zijn van de motie waarin we de hoofdwegenstructuur opnieuw onderzoeken? Amendement. Heel goed. Dank je wel. De heer Van der Meulen: Dat zit er ook wel een deel in, in de toelichting althans. Want het amendement heet, visie herijking en inclusief een brede Mobiliteitsvisie. Ik vind het allemaal heel verwarrend werken, want we hadden hier moeten praten over een mobiliteitsplan. Vorig jaar een amendement voor aangenomen, 40.000 euro hebben we daarvoor uitgetrokken als raad. Is er niet. Nu gaan we zo meteen praten over het amendement van de heer Schuring over een visie en een herijking van een hoofdwegenstructuur. In de begroting zitten we ondertussen opgezadeld met een snelweg of een asfaltweg, investeren in asfalt, dwars door de wijk.

Ik vind het inderdaad een heel rommelig dossier. Maar om antwoord op uw vraag te geven, dat zou een onderdeel kunnen zijn. Alleen ik ben bang dat het een beetje ondersneeuwt. Want het amendement is vrij breed. Het gaat ook over de Welle en het gaat over de herijking en ook nog eens een brede visie. In mijn beleving is een visie echt iets anders dan een plan. Ik ben het spoor een beetje bijster. Vandaar een concreet amendement voor het Hanzetracé. De voorzitter: De heer Evers. De heer Evers: Ik ben met u dat spoor inderdaad een beetje bijster. Maar ziet u ook niet dat als we uw amendement aannemen en het andere amendement dat we het wel een erg ingewikkeld onderzoek ... Beiden wel erg ingewikkelde onderzoeken gaan worden? De voorzitter: De heer Van der Meulen.

23 De heer Van der Meulen: Dat zie ik niet. Ik zie dit als een onderdeel van, dit gaat om het tracé in het kader van de versnellingsgelden woningbouw. Herijking hoofdwegennet is veel breder. Dat gaat over heel Deventer. Dit is echt een afgebakend onderdeel. Natuurlijk kan het elkaar versterken, maar ik zie niet in dat het elkaar in de wielen rijdt. Heel toepasselijk bij dit onderwerp. De voorzitter: Dan de heer Hoogenberg. Gaat uw gang. De heer Hoogenberg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik wil niet in herhaling vallen. De heer Evers heeft eigenlijk een beetje het gras voor mijn voeten weggemaaid. Maar ik sluit me volledig aan bij zijn woorden. Juist omdat die hoofdwegenstructuur, die herijking zoveel breder is, lijkt het me goed om daarop in te zetten en anders blijven we, denk ik, een beetje hangen in, bij iedere individuele situatie zoeken naar nieuw beleid. Dat is ook niet wenselijk. De voorzitter: Helder. Dan gaan wij naar de heer De Niet nog. De heer De Niet: Dank je wel. Toch wel een klein beetje een pleidooi voor het amendement van de heer Van der Meulen. Want we weten nog niet welk detailniveau die hoofdwegenstructuurvisie zal hebben. Dit is wel een heel duidelijk, heel specifiek en ook weer een heel concreet knelpunt, wat inderdaad een heel groot gevolg heeft voor de mensen in deze wijk.

Het is wel van belang om, ook als het wel onder die visie valt, onder het amendement van de heer Schuring, om dan in ieder geval zeker te weten dat ook dit knelpunt met voldoend detail wordt uitgewerkt, zodat we goed inzicht hebben of dit inderdaad wel een goede investering is en of het niet beter op een andere manier kan worden opgelost. De voorzitter: Dank u wel. Dan anderen nog? Niet? Dan stel ik voor dat we naar de volgende motie gaan. We krijgen straks de reactie van het college op de drie voorstellen, of sorry, drie amendementen. Dan gaan we nu naar de autoluwe Welle. Nu hebben we afgesproken dat we ... We gaan niet nu alsnog de volgorde omkeren. U gaat gewoon verder de autoluwe Welle. De heer Van Straaten: Voorzitter, dank u wel. Als ik vrienden of gasten ontvang in Deventer, dan stellen zij mij altijd dezelfde vraag. Waarom rijden er zoveel auto’s en waarom rijden ze hard op een van de mooiste plekken van onze eeuwenoude Hanzestad? GroenLinks heeft het antwoord op deze vraag. Wij vragen onszelf ook al jaren af waarom dit zo is. Voor ons is de oplossing om de Welle af te waarderen. Af te waarderen en daarmee ook een impuls te geven aan de Welle. Dat doen wij met dit plan om te kijken hoe wij de Welle autoluw kunnen maken, in een toekomstgerichte visie, waardoor wij ook eventueel in de toekomst van een autoluwe Welle naar een autovrije Welle kunnen gaan. Dank u wel.

De voorzitter: Dank u wel. Dan reacties hierop? Mijnheer Zuijdam, gaat uw gang. De heer Zuijdam: Dank u, voorzitter. De reden dat daar zoveel auto’s rijden, is omdat wij eigenlijk maar een halve stad hebben en geen cirkel, waardoor we geen rondwegen kunnen maken. Op dit moment, als er al een verkeersopstopping of er is een marktje of wat dan ook of de brandweer heeft daar een paar slangen liggen en de Welle is afgesloten, staat de hele Singel vast, de halve binnenstad staat te dampen met auto’s. Wat is uw alternatief voor de auto’s die daar nu rijden? Er zitten twee woonwijken achter. We hebben de Zandweerd, we hebben Borgele. Wat is uw wens hoe mensen gaan rijden, bijvoorbeeld van Twello naar die twee wijken? Het liefst via Schalkhaar of ... De heer Van Straaten: Het alternatief van GroenLinks voor de auto is de fiets en het ov. De voorzitter: Wilt u via de voorzitter blijven spreken? Mijnheer Zuijdam.

24 De heer Zuijdam: Dan heb ik toch nog een vraagje, voorzitter. Er zijn ook mensen die beginnen om vijf uur ’s ochtends, gaan ze de deur uit, omdat ze om zes uur bij hun baas moeten zijn. De bussen beginnen pas om zessen te rijden. Hoe ga je dat bedenken? Hoe ga je denken over de mensen die invalide zijn, die de beperkingen hebben? We lezen nu dagelijks in de krant dat rolstoelers blijven staan bij de bushaltes. Ik vind het wel heel kort door de bocht. Maar dat is een opmerking. De voorzitter: De heer Van Straaten niet? Nee? Oké. Dan de heer Kaya. De heer Kaya: Voorzitter, een beetje aanvullend op de heer Zuijdam. Want als wij straks de autoluwe ... Uw wens is straks autoloze Welle te gaan organiseren. Is het dan niet verstandig om met een ander plan te komen, door het verkeer wat toch gaat komen, mensen rijden toch auto’s en vrachtwagens, om daar een alternatief plan voor te bedenken in plaats van desastreus te zeggen van, we stoppen nu met het vervoer vanuit de Welle? Laten we een ander plan gaan bedenken voor deze mensen. De voorzitter: De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ik zou het niet desastreus noemen. Daarnaast zou de Welle ook altijd natuurlijk nog bereikbaar moeten zijn voor vervoer voor de bevoorrading van ondernemers en voor hulpdiensten. Dat is vanzelfsprekend. Maar wij willen wel kijken naar alternatieven. Dat is deels ...

Kijk, je kan kijken op een andere manier dan mobiliteit. DENK kiest ervoor om het aantal automobilisten als een natuurwet te zien, alsof dat een statisch getal is wat niet naar beneden kan gaan. Wij hebben daar een andere visie op. Tegelijkertijd zien wij ook zeker oplossingen door te kijken hoe het verkeer dan op andere manieren door de stad kan worden geleid en alternatieven voor de auto. Die willen wij graag hierbij betrekken. De voorzitter: De heer Kaya. De heer Kaya: Voorzitter, DENK is realistisch. DENK kijkt naar zijn inwoners en die kijkt naar de structuur van, wat hebben de mensen nodig? Als dat bijvoorbeeld een derde brug is in Deventer, is misschien een alternatief om die Welle autoluw te maken of dan wel autoloos te maken. Maar dat is wel een oplossing. Dat hoor ik niet van GroenLinks. De voorzitter: Dan nog een reactie, de heer Van Straaten? De heer Van Straaten: Voor GroenLinks is een derde brug een brug te ver. Die zult u van ons inderdaad niet gaan horen. Daarnaast ben ik ook bang dat als zo’n derde brug er gaat komen, dat de Welle dan wordt opgewaardeerd naar een soort van provinciale weg, zodat we nog harder kunnen rijden en nog harder bij die brug kunnen komen. De voorzitter: De heer De Niet.

De heer De Niet: Ik wil in ieder geval de heer Van Straaten bedanken voor dit mooie amendement, wat zo uit ons verkiezingsprogramma ook had kunnen rollen, of rolt, zou ik bijna zeggen. Richting de heer Kaya, het is geen voorstel om hier die Welle al autoluw te maken of autovrij te maken. Het is een voorstel om in ieder geval met een plan te komen en te laten zien wat er mogelijk is. Volgen mij is dat heel belangrijk, juist ook voor onze inwoners, omdat die Welle nu best een lelijk stukje stad is, waar we inderdaad enorm veel aan kwaliteit kunnen winnen, waar al onze inwoners wat aan hebben. Ook met autoluw kan er nog heel wat verkeer langs, terwijl je wel de kwaliteit en ook de beleving van die Welle enorm kunt verbeteren. Ook meer een gelijkwaardige plaats voor fietsers en wandelaars en auto’s. Dat is het nu niet. Nu is het toch een behoorlijke racebaan. Ik ben het met u eens, we

25 hebben daar die integrale Mobiliteitsvisie voor nodig. Maar er moet zeker ook die autoluwe Welle in worden meegenomen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Dank u wel, voorzitter. Ik had even een opmerking, of eigenlijk twee. Er staat in de toelichting, vrijwel alle politieke partijen in Deventer zien de voordelen ervan, van autoluw. Wij niet. Dan had ik de andere opmerking, dat ik eigenlijk vind dat dit amendement 3.3 nog niet zou moeten worden ingediend. Eerst maar 3.2 doen. Hebben we die helemaal in beeld, dat we dan pas 3.3 zouden doen. Dat zou mijn opmerking zijn. De voorzitter: 3.2 is het Hanzetracé. De heer Van Straaten. De heer Van Straaten: Ik hoor geen vraag van de heer Van den Nieuwenhof. De voorzitter: Uitstekend. De heer Van Straaten: Ik hoor geen vragen. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dit is een motie, voorzitter, die wij bijzonder sympathiek vinden. Ik vind het heel knap en heel volhardend van de fractie van GroenLinks dat ze elk jaar met dezelfde motie komen. Wij hebben dit jaar gedaan over de hondenbelasting. Uiteindelijk lukt het. Alles heeft te maken met de volgordelijkheid der dingen. Op het moment dat een ander andere dingen, bijvoorbeeld de visie hoofdwegenstructuur en de actualisatie van het Hanzetracé ...

Op het moment dat die dingen af zijn, dan pas kun je naar een afwaardering van de Welle gaan. Dan pas kan uw voorstel ook meegenomen worden. Hij is nu helaas te vroeg. De voorzitter: Dank u wel, de heer Kleine ... De heer Van Straaten: Wat ik daarbij nog wel zou willen zeggen, is dat ik mij zorgen maak dat als wij dit onderdeel maken van die integrale Mobiliteitsvisie of het voorstel van de heer Schuring wordt aangenomen, dan ben ik bang dat de Welle daar een ondergesneeuwd onderdeel van wordt. Dat wij zo’n belangrijk stukje binnenstad met zoveel economische en culturele potentie laten ondersneeuwen in de asfaltlobby. De voorzitter: De heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Hij zit niet in de asfaltlobby, maar hij is heel actueel voor onze doorstroming van verkeer. Zolang dat nog zo is en de rest niet is opgelost, kun je hem niet afwaarderen. De voorzitter: Dank u wel. U wordt het daar niet over eens. Dan voldoende over dit amendement? Ja? Dan gaan we naar het amendement van de heer Schuring. Gaat uw gang. De heer Schuring: Dank u, voorzitter. Ik vermoed zomaar dat we een herhaling van een aantal discussies gaan krijgen met dit voorliggende amendement. Maar de reden waarom we met dit amendement zijn gekomen, is dat we zien in Deventer, we zien eigenlijk al jaren, dat we meerdere verkeersknelpunten hebben in onze gemeente die aandacht behoeven.

We zien er ook meerdere op ons afkomen. We gaan op meerdere locaties veel woningen bouwen, de Roto Smeets-locatie, de Schilwijken, in de dorpen. Er zijn meerdere plekken waar stevig gebouwd moet worden. Is ook nodig, omdat we die 11.000 woningen willen gaan bouwen. We hebben meerdere ambities. Dat gaat ook verkeerskundige effecten hebben. We hebben in het verleden eerder verkeersanalyses gedaan. Een hele analyse hoofdwegennet 2007. We hebben de hele bereikbaarheidsconclaaf 2010 gehad, waar het hele

26 dakpanprincipe ... Waarin de Welle samenhangt met het hele Hanzetracé. Het is de hoogste tijd dat we al die inzichten van destijds ... Om die opnieuw nog eens tegen het licht te houden. Wat is de kennis van nu, die we hebben? Wat zijn de perspectieven die we hebben op de mobiliteitsontwikkeling? Wat verwachten we aan ontwikkelingen in de mobiliteit? Wat zien we als consequenties van al die ruimtelijke ontwikkelingen? Wij vinden het van evident en noodzakelijk belang dat we een actualisatie van die oude studies gaan doen, integraal voor de hele hoofdwegenstructuur die we hebben in Deventer. Dat is meer dan dat Hanzetracé. Die is daar heel prominent onderdeel natuurlijk van. Die moet zeker in kaart komen. Maar we hebben ook de N348 en de heel routering daarvan, die ook weer samenhangt met de hele discussie over, wat doe je met de Van Oldenielstraat? Weer onderdeel van het Hanzetracé. We hebben de Siemelinksweg. We hebben de Welle. We hebben een heleboel tracés die we integraal toch eens tegen het licht moeten houden van, hoe laat je al die auto’s, maar ook die fietsers en die voetgangers, al die mobiliteiten die we hebben ...

Hoe gaan we die door dat stedelijk weefsel van Deventer laten loodsen, de komende jaren? Als we daar niet goed een perspectief op hebben, is het risico dat we op de verkeerde plekken woningen gaan bouwen en niet goed hebben vooruitgekeken wat daar de verkeerseffecten van zijn. Dat is de reden dat we dit amendement hebben ingediend. Het zat niet in de begroting. Hoewel de wethouder wel terecht heeft gezegd, gelukkig ook heeft gezegd, dat hiernaar wordt gekeken. Maar het zat niet in de begroting. Het zat namelijk in bijlage 10 van de begroting. Bijlage 10 is een overzicht van alles wat we niet gaan doen aan voornemens. Dit willen we wel gaan doen. Hij moet uit bijlage 10 alsnog in de begroting komen. De voorzitter: Dat is het dan, want u bent al ruim ... De heer Schuring: Ik rond af hoor. De voorzitter: Dan nu echt. De heer Schuring: Naast die hele grote verkenning, vinden we het ook belangrijk om naar een actuele knelpunten, die we weldegelijk nu hebben, te kijken. Wij denken onder andere aan de oversteekbaarheid van de Welle, op meerdere plekken, fietsroutering, meer groen mogelijkheden. We willen eigenlijk het college eerst oproepen om daar een plan van aanpak voor te maken. Het plan van aanpak, komend voorjaar, wanneer dat er zou zijn. Dan gaan we dat gewoon bespreken. De voorzitter: U rondt nu af, mijnheer Schuring, want u gaat gewoon weer verder.

Mevrouw Schmidt, u heeft het woord. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Ik heb even een verduidelijkende vraag aan mijnheer Schuring. Want wij vragen ons af, moet die hoofdwegenstructuur geen onderdeel zijn van de Mobiliteitsvisie? Want als we het over de hoofdwegenstructuur hebben, dan hebben we het vooral over asfalt. Terwijl de discussie veel breder zou moeten zijn dan alleen dat. We hebben benoemd ook het ov, maar ook het fietsbeleid, wat redelijk ondergesneeuwd is. Ik ben echt benieuwd hoe u dat ziet. Of u niet bang bent dat we dan, doordat we allerlei verschillende dingen doen en het niet kaderen, uiteindelijk niet tot een afgewogen besluit kunnen komen? De voorzitter: De heer Schuring. De heer Schuring: Dan zal ik een kort antwoord proberen te geven, voorzitter. Het is een heleboel woorden. Wat is precies een Mobiliteitsvisie? Wat is een mobiliteitsplan? Wat is de herijking van het hoofdwegennet? De herijking van de hoofdwegenstructuur heeft wat mij betreft heel erg betrekking op het stedelijk weefsel, de hoofdstructuur zoals we die kennen. Dat wordt belast door een aantal mobiliteitsontwikkelingen. Door bijvoorbeeld bouwontwikkelingen die we hebben. Technologische ontwikkelingen die we zien in de ... We zullen een mobiliteitsplan of een Mobiliteitsvisie, voor mij is dat een beetje hetzelfde, moet hebben om te kijken, wat kunnen we

27 verwachten? Wat gaat zich aandienen aan vraag en aanbod op dat stedelijk hoofdwegennet? Wat betekent dat voor de herijking van het hoofdwegennet? Is dat voldoende antwoord op uw vraag? De voorzitter: Mevrouw Schmidt. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Ik moet het antwoord van mijnheer Schuring nog even op me in laten werken, maar ik kom er later op terug. De voorzitter: Dan de heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Wederom een heel sympathiek voorstel. Maar deze vind ik ook echt sympathiek. Laten we even daarop in ... De voorzitter: Heeft Deventer Belang twee soorten sympathiek? De heer Kleine Schaars: Ja. Sommigen moet je ook gelijk een beetje met humor brengen. Maar u wilt heel veel en u vraagt zich ook wel heel veel af, want eigenlijk wilt u dit voor onze inwoners. Dat zegt u. Is het niet een heel mooi onderwerp voor een burgerberaad? De voorzitter: Mijnheer Schuring. De heer Schuring: Vind ik een hele sympathieke vraag. Echt een hele sympathieke vraag, in verschillende opzichten. Ik weet het nog niet. Ik vind het wel van belang, daarom staat het ook in het plan van aanpak wat we hebben genoemd, dat we willen het college eerst vragen om een plan van aanpak te maken, om ook de wijze van betrokkenheid van onze inwoners, de participatie hoe we dit gaan vormgeven, onderdeel te laten zijn van het plan van aanpak. De heer Kleine Schaars: Met heel veel woorden zegt u ja.

De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ik heb drie vragen aan de heer Schuring. Want u gaf net ook aan in uw antwoord van, volgens mij is een visie hetzelfde als een plan. Die deel ik niet. Een visie is echt iets anders dan een plan. Dat is ook gelijk mijn vraag van, we hebben vorig jaar een motie, of amendement aangenomen van de VVD en Gemeentebelang over een mobiliteitsplan. Dat had er al moeten zijn. 40.000 euro is daarvoor uitgetrokken. Ik ben wel heel benieuwd waar dat is. Maar daar kan de wethouder misschien antwoord op geven. Maar u zegt, het is uit bijlage 10 geplukt van niet gehonoreerd beleid. Maar daar staat geen bedrag bij. In uw amendement spreekt u over 2 ton. Dat was mijn eerste vraag. De andere vraag is inderdaad die volgordelijkheid van dingen. Volgens mij heb je eerst een visie en dan heb je het plan en dan ga je herijken. Wat u nu vraagt is een herijking van de visie, inclusief een brede visie op mobiliteit. Volgens mij wordt het een enorm groot document, waar dan ook nog een hoofdstukje Welle in zit en een hoofdstukje Hanzetracé. Ik ben heel erg benieuwd wat wij kunnen verwachten. De laatste vraag, dat was de relatie met het plan wonen en voorzieningen. Dat hebben we vorig jaar in deze raad behandeld. Dat is heel erg belangrijk voor die herijking van die wegenstructuur.

Van, waar gaan wij in Deventer uitbreiden? Als we in Diepenveen gaan uitbreiden, dan hebben we andere toegangswegen nodig dan in het Stadsland. Dat is ook nog een van de locaties aan de overkant van de IJssel. Daar zal een andere weg moeten liggen. Past dat dan allemaal in 2023? Wat krijgen we eigenlijk voor een plan, rekening houdend met de toekomstige woningbouwvisie, -plan? De voorzitter: Dan de heer Schuring.

28 De heer Schuring: U stelt een heleboel vragen. Laat ik er een paar proberen te beantwoorden. Dan geeft u maar aan waar ik niet op in ben gegaan. Allereerst, waar haalt u dat bedrag vandaan? In bijlage 10 staan geen bedragen. In bijlage toe, als u goed kijkt, staan er weldegelijk bedragen. Het is eerst herijking overwegende. Daarachter staat geen bedrag. Maar daaronder staan 2 bullets. Daar staan wel bedragen bij, die onderdeel zijn van die heel herijking overwegende. Er wordt nee geschud, maar ik zou toch even adviseren naar bijlage 10 goed te kijken. Ik heb overigens natuurlijk ook even ambtelijk contact gehad van, als je dit allemaal wil gaan doen, waar moet je aan ordegrootte wel aan denken wat voor bedragen je nodig hebt? Via ambtelijk contact zijn deze bedragen ook tot mij gekomen. Daarom heb ik ze zo ... Als er overblijft, kunnen we er altijd nog wat extra stukjes fietspad voor aanleggen wellicht, of bomen. Hoe verhoudt het zich tot ... Wat is het verschil tussen een mobiliteitsplan en Mobiliteitsvisie? Dat vind ik, eerlijk gezegd, een moeilijke vraag, want dat wordt heel veel taal, ben ik bang. Ik geef vooral een duiding met het amendement van waar het betrekking op moet hebben. U geeft zelf al aan, er zijn inderdaad een heleboel bouwprojecten. We hebben een aanvraag gedaan bij het ministerie, waarin we projecten hebben begroot. Van Oldenielstraat, fietstunnels.

Eigenlijk moet je daar een heel goed verhaal voor hebben. Wat nodig is, is dat het goede verhaal er komt. Op grond van een goede analyse wat we kunnen verwachten en wat we waar gaan bouwen. Dat moet niet drie jaar duren, want dan ben je al gestart met die bouwlocaties. Ik zou graag aan het college willen vragen, kom met een plan van aanpak. Laten we aan de hand van het plan van aanpak de vragen proberen te beantwoorden die u stelt. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Toch nog even een vraag over die volgordelijkheid. Dat zullen we dan zien in het plan van aanpak. Want volgens mij maakt het echt wezenlijk uit van dat je weet waar je gaat bouwen. Dat is van belang voor de toestroming. Maar ik begrijp uit uw woorden, de Van Oldenielstraat zit er dan wel in en ook de alternatieven voor de verbreding van de Van Oldenielstraat. Want dat is wel een heel concreet project wat in deze begroting staat van, we krijgen binnenkort misschien 15 miljoen voor de verbreding. Dan komt deze herijking te laat. Of kan dat nog worden meegenomen? De voorzitter: De heer Van der Meulen. Sorry, heer Schuring. De heer Schuring: Ik moet allereerst misschien even nog verduidelijken ... Een vraag, die heb ik zelf ook gesteld, ambtelijk.

Al die projecten die zijn genoemd in de aanvraag aan het departement bedragen voor de Van Oldenielstraat, dat zijn oude ramingen die opnieuw zijn opgehaald om een indicatie te geven wat je aan het Rijk ongeveer nodig hebt te verwachten. Maar eigenlijk moet dat nog heel grondig bekeken worden en moeten we het verhaal daaronder goed op orde hebben. Wat is echt de verkeerskundige opgave daar en welke projecten zijn daarvoor nodig? Het gaat er eerst om, om voldoende budget daarvoor beschikbaar te krijgen, zodat je het ook kan gaan oplossen. Nogmaals, je hebt het verhaal nodig om te kunnen bekijken van, wat is het probleem en wat zijn de oplossingen die zich daarvoor dan aandienen, op die plekken waar we het nu over hebben? De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Ik ben Van der Meulen. Heel kort. Een alternatief. Want dat geld, als dat zou komen, dan staat u ook open voor een alternatief voor de verbreding van de Van Oldenielstraat? Dat hoort ook in het onderzoek? De voorzitter: De heer Schuring. De heer Schuring: Ik denk dat de kennis die we gaan vragen daarbij behulpzaam kan zijn. Zeker. Er zijn misschien meerdere oplossingen mogelijk dan we tot dusverre bedacht hebben.

29 De voorzitter: De heer De Niet. De heer De Niet: Ik wilde ingaan op iets wat u net zei. U heeft onderbouwing nodig, zoals u het zonet formuleert, voor die voorstellen die er liggen. Ik zou in ieder geval ... Dat vind ik een beetje gevaarlijke formulering. Waar ik behoefte aan heb, want ik heb ook ... Wij hebben de begroting gelezen. Dat heb ik in mijn bijdrage, in mijn algemene beschouwing ook al gezegd. Ik heb me wel verbaasd over bepaalde grote infrastructurele projecten en de bedragen die daar aanhangen. Bijvoorbeeld ook de ontsluiting van de A1 wordt ergens genoemd. Daar moeten blijkbaar minder auto’s vanaf. Ik heb geen idee waarom. Ik heb behoefte, vanuit mijn positie, om daar een goede, feitelijke onderbouwing van te hebben. Dat vraagt om verkeersstudies en een visie inderdaad en trendanalyses. Waar gaan we bouwen? Wat gaan die mensen voor vervoer gebruiken? Daar zijn ook knoppen om aan te draaien. Als wij ergens iets bouwen en er gewoon geen parkeergarage bij geven, dan weet je, als je hier wil wonen kun je je auto nergens kwijt. Dan ga je er alleen wonen als je geen auto hebt. Dat zijn ook gewoon knoppen en keuzes die we kunnen maken. We kunnen ook investeren in openbaar vervoer. We kunnen investeren in fietspaden, om dat aantrekkelijker te maken. Het zijn allerlei keuzes die we kunnen maken, ook in dat mobiliteitsbeleid.

Dat is in ieder geval waar ik behoefte aan zou hebben om ook juist te kunnen beoordelen of die investeringen in infrastructuur inderdaad de juiste zijn. Wat mij betreft zou dat de bedoeling zijn van zo’n plan of visie, hoe je het ook wil noemen. De vraag dan is, deelt u dat met mij? De voorzitter: Het is een lange inleidende vraag. De heer Schuring: Het antwoord is ja. De voorzitter: Dat is fijn. Dat is een kort en krachtig antwoord. De heer Obdeijn. De heer Obdeijn: Dank u wel, voorzitter. Op zich een prima verhaal, denk ik, van mijnheer Schuring. Ik hoop dat inderdaad naar aanleiding van wat de wethouder toen straks heeft gezegd over de druk op het ambtelijk apparaat, dat het misschien mooi zou zijn om inderdaad toch de beide amendementen van GroenLinks hierbij in te voegen. Dat we straks gewoon een compleet verhaal daarover kunnen maken. Dat lijkt mij inderdaad het meest zinvolle. Als het toch inderdaad een probleem wordt om alle ambtenaren hiernaar te laten kijken. De voorzitter: De heer Donkers. De heer Donkers: Eerst toch een algemeen punt. Hij is al eerder gemaakt. Wij hebben ons jarenlang laten beperken door, er is geen geld. Nu wordt het, er is geen ambtelijke capaciteit. Wij, als raad, moeten wel een koers geven. Dan is het inderdaad later het moment om te bepalen welke plannen wij voor of tegen zijn. Dan inhoudelijk.

Er is inderdaad, zoals de heer Van der Meulen een aantal keer terecht zegt, een amendement aangenomen eerder, waarin wordt opgeroepen tot een visie. Hoe verhoudt het plan van de heer Schuring zich tot die visie? Misschien ook een vraag aan het college. De voorzitter: De heer Schuring. De heer Schuring: Op uw eerste punt, ik ben het helemaal met u eens. Dit is een dermate grote opgave. Hier moet de ambtelijke capaciteit beschikbaar worden gesteld. Dat is even een stelling die ik hier zomaar neerleg. Hoe verhoudt dit plan zich, dit voorstel zich tot de reeds eerder aangenomen motie, waar ook een bedrag voor is vrijgemaakt? Dat zit hierin. Ik beoog alsnog eigenlijk te realiseren, zou je kunnen zeggen, wat al eerder is aangenomen. Punt. De voorzitter: De heer Van der Meulen.

30 De heer Van der Meulen: Ik vind het toch een beetje verwarrend, want visie en plan worden door elkaar gebruikt. Volgens mij zijn het echt twee verschillende dingen. Vorig jaar is er gevraagd om een plan. Nu gaat het om een brede visie, inclusief een brede Mobiliteitsvisie. Maar goed, laat het maar. U zegt van, we kijken wel wat we krijgen. We wachten het plan van aanpak af. Maar dan toch nog even over het bedrag. Want u gaf aan, het staat in die bullets. Daar zie ik dan staan inderdaad, twee bullets. De N348 is 20.000. Dan 2 keer 75.000 voor de derde IJsselbrug. Zit die derde IJsselbrug ook in de herijking hoofdwegenstructuur? Want dat is wel van belang voor de steun aan dit amendement. Of dat dan ook wordt onderzocht, die derde IJsselbrug. De voorzitter: De heer Schuring. De heer Schuring: De realisatie zeker niet, zou ik zeggen. Maar ik denk dat als je goed wil gaan kijken naar, hoe kunnen we die verkeersopgave die zich aandient op Deventer, met alle plannen die we hebben, hoe zich dat gaat bewegen, dat je dan ook moet kijken, is de derde IJsselbrug een oplossing? Ik denk dat ik het antwoord zelf wel kan geven. Nee, dat is geen oplossing, maar je moet wel de durf hebben om ernaar te kijken. Je moet die vraag wel durven mogen stellen. De voorzitter: De heer Van der Meulen. De heer Van der Meulen: Dan de hoogte van het bedrag.

Daar staat dan wel 150.000 euro voor het onderzoek naar de derde IJsselbrug. Dat is eigenlijk het bedrag wat u heeft gebruikt voor de herijking hoofdwegenstructuur. Dan kan je daarbij optellen die 20, kom je op 170. Er mist dan nog 30. Maar laten we ... U heeft het afgerond naar boven, begrijp ik? Ja. De voorzitter: Goed. Zullen wij naar het college gaan? Wethouder Elferink, in reactie op de drie voorgestelde amendementen. De heer Elferink: Even het mysterie ... Dank u, voorzitter. Het mysterie om het bedrag, over het bedrag. Die 2 ton is een actuele inschatting die we nodig hebben om die volledige herijking uit te gaan voeren. Die voorportaalbedragen, want het is gewoon een voorportaallijstje waar u die andere bedragen uithaalt, hebben daar geen betrekking op. Maar geeft verwarring. Dat ben ik wel met u eens, daar zullen we in een volgende editie aandacht voor hebben. Want dat was ook verwarring bij de Van Oldenielstraat bijvoorbeeld, waar hele concrete bedragen staan genoemd, met een verdubbeling. Dat plan is er nog niet, om daar ook even op in te gaan. Deventer groeit, heeft ambitieuze plannen op het gebied van wonen en werken. GroenLinks duidt het als meer asfalt, meer verkeer. Volgens met college gaat het om meer mensen, meer verkeer.

Als je meer verkeer hebt, dan moet je goed gaan kijken van, wat ga je er dan mee doen? Hoe ga je dat stroomlijnen? Daar moet je goede inzichten voor ontwikkelen. In het bestuursakkoord hebben we ook al aangegeven dat actualisatie van de hoofdwegenstructuur gewoon van belang is om goed te kunnen kijken van, waar moet ik maatregelen treffen? Dat is even de duiding. Daar kunnen vraagstukken als een derde IJsselbrug, want dat is een oplossing ... Of je hem dan vervolgens kiest en het ook realiseerbaar is, SMART te maken is, dat is dan nog een vraag voor later. Maar ook de N348 speelt daar een rol in. Trouwens, als de derde IJsselbrug ooit wordt gerealiseerd, dan krijg je juist geen provinciale weg hier langs de Welle, mijnheer van GroenLinks, want dan kun je hem afwaarderen op dat moment wellicht. Maar dat zijn allemaal zaken die je nog moet onderzoeken. Er zijn ook zaken in de binnenstad die invloed hebben op de mobiliteit. Parkeren. Die Van Oldenielstraat is een knelpunt, al eerder geconstateerd. Dat loopt al vanaf 2007. Daar moet een keer duidelijkheid over komen. Maar dat vraagt om oplossingen. Maar hoe die oplossing er precies uit kan zien, dat is nog onderwerp van onderzoek. We kunnen begin 2023 een plan van aanpak voorleggen aan de raad. Dan kunnen we met u gaan kijken of dat overeenkomt met uw wensen. Ook daarin meenemen hoe we participatie een plek geven.

Kortom, het amendement over het herijken van die visie hoofdwegenstructuur kunnen we omarmen. Dan nog even kort ingaan op de andere amendementen. Te beginnen bij het Hanzetracé. Het is net al aangehaald. We moeten naar die hele brede ... Want alles heeft effect op elkaar. Je kunt niet alleen naar de

31 binnenstad kijken ten aanzien van mobiliteit. Je moet dat breder beschouwen, want alles heeft effect. Als je de Welle afwaardeert, loopt het waarschijnlijk bij de Van Oldenielstraat nog meer vast. Als je de N348 kunt opwaarderen, dan zal het misschien ook effect hebben op de Van Oldenielstraat en kun je daar een andere oplossing kiezen. Daar moeten we goed naar kijken. Maar we voegen ook woningen toe, dus ook andere verkeersstromen. Maar de mobiliteit verandert. Als ik tien jaar terug kijk, we hebben nu pas een regeling voor deelvoertuigen ingesteld. Dat gaat op termijn ook een andere mobiliteit geven. Goed, kortom, maar je moet niet ... Wat zei je? De deelvoertuigen zijn gevlogen. Er zijn meerdere aanbieders. Er was een aanbieder die ermee stopt. Maar we hebben een regeling in ieder geval. Dan is alles ook nog afhankelijk van de opgave die we binnenkort van het Rijk verwachten of gelden hebben om dingen uit te gaan voeren. Want je kunt natuurlijk van alles onderzoeken, maar dat zweeft ook nog boven de markt. Maar even over die Van Oldenielstraat specifiek. Wij vinden het verstandiger om te kijken om zaken eerst in die hoofdwegenstructuur te gaan behandelen en niet specifiek nog weer voor de Van Oldenielstraat, die oude onderzoeken op te waarderen. Want dat lijkt ons niet wenselijk. Goed, de Welle is eigenlijk hetzelfde verhaal. Is een knelpunt. Gaat uw gang.