2021-2578 Programmabegroting 2022 MJB 2023-2025 incl bijlagen
Tekst van het document
Deze aanvulling komt bovenop het nog beschikbare budget van €691.000 dat resteert uit het eerder beschikbaar gestelde budget van €1 miljoen. Bij deze begroting wordt aanvullend voorgesteld €1,3 miljoen te reserveren. De benodigde investering is echter veel hoger De eenmalige bedragen (€4 miljoen) blijven gereserveerd totdat de raad heeft besloten tot realisatie. Op dit moment bevindt het project zich in de initiatieffase, in deze fase worden conform de leidraad grote projecten meerdere scenario’s, ook in exploitatie, verkend. Herontwikkeling industriële gebieden - Haveneiland Deventer biedt kansen voor een uniek vestigingsklimaat, met de ligging aan de IJssel en de nabijheid van de binnenstad als aantrekkelijke en inspirerende werkomgeving. Het Havenkwartier en het Rotokwartier vormen de schakel tussen de binnenstad en groot Bergweide, hier bieden we ruimte voor meer Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 54
stedelijkheid en een brede mix van functies. Begin 2021 komt een nieuw beleidskader beschikbaar, te weten het ontwikkelbeeld voor Bergweide 3, Bergweide 4 en het Havenkwartier. Voor de ontwikkeling van de Roto Smeets locatie is een handelingsperspectief gemaakt. De verwachting is dat deze ontwikkeling anterieur kan plaatsvinden zonder aanvullende financiering vanuit de gemeente. In het document ‘Havenkwartier in de stadsassenzone’ zijn in 2013 ten behoeve van de Ontwikkelagenda Overijssel – Stedendriehoek – Deventer de kansen rond het Havenkwartier in beeld gebracht. Project 1 (Hanzeweg) en 2 (Mr. De Boerlaan) zijn nu in uitvoering. De woningbouw in het Havenkwartier is onrendabel en wordt gesteund met middelen vanuit het Rijk (1e tranche woningbouwimpuls). Het Haveneiland is de laatste in de rij. Bij de herijking Groot Bergweide is voorgesteld het haveneiland te ontwikkelen in co-creatie met ondernemers. Toch zal de ontwikkeling van het Haveneiland een onrendabele top kennen. Ongeacht de uitkomst van verdere samenwerking, zijn om de ontwikkeling van het gebied Haveneiland te versnellen investeringen nodig. Er zijn een paar rand voorwaardelijke investeringen in beeld: • Bodemsanering oude BP-locatie • Eventueel aanvullende ontsluiting naast de St. Olafstraat • Verbeteren/ versterken kadeconstructies. Voorlopig ramen we het benodigde bedrag op €7,0 miljoen.
Parkeeropgave Centrumschil (capaciteitsuitbreiding mits noodzakelijk) De eindoplossing voor het parkeren in de binnenstad was voorzien in een bebouwde voorziening in het Sluiskwartier. Door de nieuwe ontwikkelfasering van het Sluiskwartier, is de eindoplossing niet meer in beeld. Om toch in voldoende parkeren te voorzien, is het noodzakelijk dat de Brinkgarage permanent blijft staan en dat parkeren op de Melksterweide bij de Worp planologisch mogelijk is. Dit is gelukt. Op 2 januari 2019 is het Grote Kerkhof autovrij gemaakt. Op basis van de huidige verwachtingen is er voldoende alternatieve parkeerruimte in de binnenstad. Als er zich toch parkeerknelpunten voordoen, is in het bestuursakkoord opgenomen dat wordt gezocht naar mogelijkheden om het parkeren uit te breiden. De ontwikkelingen in de Centrumschil stagneren veelal bij onderhandelingen over de parkeeroplossing of de beoogde parkeerbijdrage (obv de nota parkeernormen). Beleidsmatig loopt al een project om te kijken of we als gemeente naar een nulnorm kunnen. Dit neemt niet weg dat voldoende parkeercapaciteit beschikbaar moet zijn. Specifiek ontwikkelt zich rondom de stadscampus een parkeerdiscussie. De (grote) investering voor een dergelijke voorziening in een bebouwde historische omgeving, kan niet (geheel) gefinancierd worden vanuit de parkeerexploitatie (besluitvorming MPP).
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 55
Gebiedsprogramma Keizerslanden - Oldenielstraat Als uitwerking van het ambitiedocument „Deventer: een bericht aan de Stad‟ (2010) is een bereikbaarheidsconclaaf georganiseerd waarin maatregelen voor negen samenhangende kwesties zijn geformuleerd. Afgelopen jaren zijn al diverse projecten uitgevoerd. Eén van de grootse resterende opgaven is de verkeerssituatie rondom de Oldenielstraat. De Oldenielstraat is nu al een verkeerskundig knelpunt. Deventer heeft de ambitie om alleen al in Keizerslanden vanaf 2021 ruim 1400 woningen toe te voegen (inclusief Steenbrugge). Dit verhoogt de druk op de Oldenielstraat nog meer. Daarnaast willen we het doorgaand verkeer over de Welle ontmoedigen; autoluwer maken. Zo willen we de binnenstad en de IJssel meer met elkaar te verbinden (Stad aan de IJssel). Dit verkeer zal via de stedelijke ring waarvan de Oldenielstraat onderdeel uitmaakt, geleid moeten gaan worden. Uit een verkeerstechnische studie is gebleken dat het vanuit de verkeerscapaciteit bezien noodzakelijk is de rijbaan tussen de kruisingen Hoge Hondstraat en Brinkgreverweg te verdubbelen. Dit heeft ingrijpende sociale en stedenbouwkundige consequenties. De kruisingen moeten worden vergroot, dat heeft ruimtelijke impact.Alle werkzaamheden zijn geraamd op een bedrag van €12 miljoen. Vanuit programma Leefomgeving is een investeringsbudget beschikbaar van €2,875 miljoen.
- Nieuwbouw sporthal Keizerslanden (2 extra zaaldelen) Voor zowel de vervangende nieuwbouw van het Etty Hillesum Lyceum (EHL) als voor sporthal Keizerslanden is een businesscase opgesteld. In het college van 6 juli 2021 zijn deze business cases behandeld. Voor de realisatie van de sporthal is €8,3 miljoen inclusief btw nodig. De afmetingen zijn afgestemd op nieuwe toekomstige regelgeving. De definitieve business cases leiden tot een herschikking in de begroting. Conform collegebesluit zijn deze verwerkt in de 2e kwartaalrapportage 2021. De herschikkingen passen binnen de reeds met de raad afgesproken financiële kaders. Voor de sporthal is door de raad namelijk €7 miljoen beschikbaar gesteld (exclusief BTW). Voor deze nieuwbouw bestaat echter de wens om 2 extra zaaldelen te realiseren. Dit bedrag wordt geraamd op €7,5 miljoen. Dit beleidskeuze deel maakt onderdeel uit van de voorportaallijst. Nadat de nieuwbouw een definitieve go kent, zal dit deel van de voorportaallijst vervallen, omdat de uitbreiding dan niet meer realiseerbaar is. Poort van Deventer Innovatie en toekomstbestendigheid zijn belangrijke onderdeel van het ondernemerschap dat we overal in het werklandschap tegen komen. Langs het eerste deel van het Hanzetracé (komende vanaf de A1) bevinden zich onze bedrijventerreinen.
Het totale gebied omvat eén van de grootste aaneengesloten bedrijventerreinen in Oost-Nederland. Hier is een mix van grootschalige en diverse functies aanwezig. Samen met het bedrijfsleven werken we aan bedrijventerreinen die klaar zijn voor de toekomst. We investeren in energietransitie, herontwikkeling van verouderde deelgebieden, energietransitie, de beroepshaven en duurzame mobiliteit/bereikbaarheid, zodat de bedrijventerreinen van nu hun waarde ook in de toekomst behouden. Door de dynamiek kunnen bedrijven elkaar versterken. In het uitvoeringsprogramma toekomstbestendige bedrijventerreinen is een budget beschikbaar van €2,0 miljoen. Hiervoor zijn de projecten geprogrammeerd. Op het S/park (oud AKZO terrein) willen we een campus ontwikkelen voor startups en bedrijven in de veeleisende en hoog reactieve chemie en technologie. De huidige gebiedsontwikkeling S/Park is niet geslaagd. Het aantal gecreëerde arbeidsplaatsen bleef ver achter op de voorspelling. De overeenkomst S/Park is inmiddels ontbonden. We zoeken wel naar mogelijkheden voor een doorstart. De voormalige gasfabriek is een centrum van innovatieve startups. Marktpartijen slaan hier de handen ineen. Voor het Hartenaasje sturen we op de ontwikkeling van een bijzondere ‘buitendijkse’ locatie met ondersteunende faciliteiten en diensten voor de oude terreinen van de gasfabriek en AKZO.
Genoemde gebieden moeten zich zo ontwikkelen dat deze qua functies iets zeggen over Deventer. We faciliteren de dynamiek van afzonderlijke bedrijven en nodigen hen uit om zich te profileren.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 56
De voormalige terreinen van de gasfabriek en AKZO zijn verbonden met de ‘Centrumschil’ via de Zutphenseweg/Mr. De Boerlaan en de Handelskade. De ontwikkelingen van de Centrumschil liggen geografisch rondom deze wegen. Langs deze as vestigen zich kennisintensieve bedrijven. Deze entree van de stad moet stedenbouwkundig zich ook meer ontwikkelen naar een zichtbare Kennisas. - Infrastructuur rondom poort van Deventer Om het gebied rondom McDonalds en Postillion en S-Park (Bergweide 5.2) te ontwikkelen, zijn infrastructurele maatregelen nodig. Om in de toekomst de economische ontwikkelingen in het gebied niet op slot te zetten, werkt het college een aantal maatregelen uit om de capaciteit en de flexibiliteit van het verkeerssysteem te vergroten. Op korte termijn zijn ook al maatregelen nodig. De huidige capaciteit zit aan zijn maximum, terwijl er wordt gekeken naar de realisatie van een carpoolplek nabij het motel als vervanging van de carpoolplek die is vervallen door de verbreiding van de A1. Dat zorgt voor meer verkeer. Eind 2021 komt een onderzoek beschikbaar waarin de noodzakelijke verkeerskundige maatregelen zijn opgenomen. De verwachte benodigde investeringen moeten nog worden bepaald. - Hoogwaardig Openbaar Vervoer Centraal hierbij staat de as (Zutphenseweg, Mr. H.F. de Boerlaan, Handelskade).
De gebiedsontwikkelingen in de Centrumschil zijn allemaal gerelateerd aan deze as. Vanwege de kennisintensieve bedrijven die aan deze as liggen, noemen we deze as ook wel de Kennis-as. Deze as had in het verleden een pure verkeersfunctie. Meer en meer zal de Kennis- as zich ontwikkelen naar een hoogwaardige openbaar vervoer functie. Hiervoor zijn investeringen nodig. Er worden twee grote investeringen voorzien: • Transferium €2,5 miljoen • Hoogwaardig openbaar vervoer verbinding €3,0 miljoen De kosten zijn sterk afhankelijk van de definitieve planvorming. Digitalisering en Smart city De digitalisering van de maatschappij gaat in rap tempo door. Digitalisering vormt een wezenlijke wijziging van hoe onze samenleving functioneert. Enerzijds worden onze inwoners steeds zelfstandiger en hebben de vrijheid en technologie om zich heen om te bepalen wat zij zelf willen. Dit heeft ook een keerzijde als poppen en smart tv's meeluisteren met wat wij zeggen. Robot toepassingen bij de zorg van mensen roept de vraag op of we recht hebben op menselijk contact. De virtuele en fysieke wereld raken volledig met elkaar verweven. Er is sprake van toenemende kruisbestuiving van data, netwerken en hardware. Als gemeentelijke overheid komt deze ontwikkeling hard op ons af. Het vergt inspanning van de gemeente Deventer om deze digitalisering in goede banen te leiden.
De technologische ontwikkeling biedt namelijk ook veel kansen voor onszelf. Daarnaast zijn er zorgen dat groepen inwoners met deze steeds sneller ontwikkelende maatschappij niet meer mee kunnen. Voor hen moet de gemeentelijke overheid de achtervang en steun zijn om hen te helpen. Wij willen hier nadrukkelijk aandacht voor hebben. Als gemeentelijke overheid zullen we dus mee moeten in de veranderende eisen die aan ons worden gesteld. Onze dienstverlening moet hierop worden aangepast en we zullen inwoners en bedrijven moeten faciliteren in hun ontwikkeling waar mogelijk. We streven naar een volledig digitale gemeentelijke dienstverlening. Belangrijk is wel dat inwoners zelf regie hebben over welke data over hen beschikbaar is. Hier investeren we verder in, zowel in het ruimtelijke, sociale domein als op het vlak van de dienstverlening.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 57
De technologische ontwikkeling biedt ook veel kansen voor onszelf. Met geavanceerde verlichting kunnen we de aantrekkelijkheid van de binnenstad vergroten. Data vanuit onze verkeerslichten staan direct en open ter beschikking. En onze verkeerslichten worden direct bijgestuurd op basis van data van verkeersstromen. Deventer heeft de ambitie deze nieuwe technieken ten volle te benutten. Het verzamelen van data moet wel veilig, doordacht en volgens de regels gebeuren. Het combineren van gegevens en de manier waarop informatie ons stuurt, verdienen onze permanente aandacht. Hiervoor is nieuwe expertise nodig. Door de ambitie vanuit de i-visie en door genoemde maatschappelijke ontwikkelingen rondom internet en data zullen op termijn forse investeringen nodig zijn op het gebied van de informatiehuishouding. Deze investeringen slaan terug op alles in de organisatie van de kwaliteit en kwantiteit van de ambtelijke capaciteit, de hardware en de software bij zowel bedrijfsvoering als bij de business (de primaire processen). Een paar belangrijke ontwikkelingen die op dit moment spelen zijn: • Toekomst Gericht Werken (TGW); • Datagestuurd Werken (DGW); • Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). De komende jaren verwachten we meer noodzakelijke investeringen. De primaire processen zullen veranderen.
Als we hierop niet inspelen, zullen we in de toekomst geconfronteerd worden met hoge desintegratiekosten om opgelopen achterstanden in te lopen. Een gefaseerde en goed geprogrammeerde aanpassing van onze processen heeft ook voordelen. Hierbij moeten we wel bereid zijn buiten bestaande kaders te denken. Een fundamenteel andere inrichting van processen kan leiden tot een efficiëntere en effectievere uitvoering. Hiermee wordt capaciteit vrijgespeeld. Deze capaciteit is hard nodig om de negatieve maatschappelijke consequenties van digitalisering op te vangen. Dit kan gebeuren door meer maatwerk (bij regelingen), meer dienstverlening en begeleiding (voor inwoners die moeite hebben met de digitalisering) en meer inzet bij complexere taken (integrale gebiedsontwikkeling). Op basis van de i-visie zijn per domein uitvoeringsplannen opgesteld. Deze plannen zijn vertaald in financiële consequenties. De autonome ontwikkelingen zijn opgenomen in de kaderbrief. Overige investeringen uit de uitvoeringsplannen worden opgenomen in deze voorjaarsnota. De totaal benodigde investeringen in de komende jaren worden geraamd op €750.000. Energietransitie De grootste opgave waar we als maatschappij voor staan, is de energietransitie en de warmtetransitie. Dit heeft ook grote financiële impact. Dit kan niet naar verwachting niet zonder rijksmiddelen. De gemeente zal zelf nauwelijks investeren.
Zo zal de opwekking van energie CO2 neutraal moeten plaatsvinden. Dit betekent ook dat we een andere infrastructuur nodig hebben om de opgewekte energie op het juiste moment op de juiste plek te krijgen. Ook het aardgasvrij maken van de bebouwde omgeving vraagt forse investeringen van bedrijven, particulieren en corporaties. Dit kan naar verwachting niet zonder rijksmiddelen. De gemeente zal zelf nauwelijks investeren in hardware voor de grootschalige energieopwekking (wind/zon) of de warmtetransitie. Dat is voor de warmtetransitie met name aan particuliere huisbezitters, beleggers en corporaties en eigenaren van warmtenetten. Energieleveranciers staan aan de lat voor verzwaring van het netwerk en commerciële partijen of energiecoöperaties investeren in de aanleg en exploitatie van windmolens en zonneparken. Uitzondering is de aanleg van het Slimme Warmtenet in Zandweerd. De raad heeft in oktober 2020 besloten tot een gemeentelijke investering in de aanleg. De gemeentelijke rol bij energietransitie en warmtetransitie is faciliteren, initiëren, aan te jagen of (ruimtelijke) kaders te geven, zodat de doelstellingen voor de warmtetransitie en grootschalige energieopwekking gerealiseerd kunnen worden. Hiervoor zijn heel veel exploitatiemiddelen voor nodig (capaciteit en geld), maar dus geen separate investeringsmiddelen.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 58
Programma Fiets Het college heeft het programma fiets vastgesteld voor de periode 2021-2025. De afgelopen jaren is veel energie gestoken in het op peil brengen van het fietsnetwerk omdat de fiets hét vervoermiddel is voor in en buiten de gemeente. Binnen de meerjarenprogrammaring van zowel wegonderhoud als investeringen op gebied van infrastructuur, heeft de fiets altijd een prominente plek. Vanzelfsprekend betekent het inpassen van fietsinfrastructuur in de bestaande, soms historische omgeving ook het doen van compromissen. Er ligt een grote opgave om de lijn van de afgelopen jaren voort te zetten en bij voorkeur zelfs een impuls te geven. De ambitie om in toekomst ‘dé slimme gemeente van Overijssel op gebied van positieve gezondheid en duurzame bereikbaarheid’ te worden vraagt om een schaalsprong in kwaliteit en investeringen. De focus ligt hierbij op de fiets in het economisch verkeer. Fietsen moet vanzelfsprekend worden naar werk, winkel en school. De kracht van het fietsbeleid ligt in de combinatie van maatregelen, op fysiek vlak én in gedrag, gebruikmakend van ontwikkelingen op gebied van intelligente verkeerssystemen en datagebruik. De fiets als hoofd-, voor- en natransport kan, al of niet in de vorm van deelmobiliteit, de logische stap worden naar een duurzaam bereikbare en gezonde Deventer samenleving. De totale ongedekte investering, bedraagt €75 miljoen.
De grootste projecten uit deze lijst zijn: • Fietspad spoorbrug IJssel €16,0 miljoen; • Fietsbrug IJssel F1 parallel langs A1 €20 miljoen; • Spoor- en wegkruising Siemelinksweg langs Schipbeek €10 miljoen. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Bij het behandelen van de Begroting 2020 heeft de raad de motie “Verduurzaming gemeentelijk vastgoed” aangenomen. Daarin is de opdracht aan het college meegegeven om een plan van aanpak verduurzaming kernbezit op te stellen, onder andere vanwege de voorbeeldfunctie die de gemeente heeft voor bedrijven en particulieren in de verduurzamingsopgave van vastgoed. Dit is inmiddels uitgewerkt in een routekaart, portefeuillestrategie en een investeringsprogramma voor de periode 2022-2030. Doelstelling volgens de klimaatwet en uitwerking in de sectorale routekaart gemeentelijk maatschappelijk vastgoed is om in 2050 nagenoeg energieneutraal te zijn. Daarvoor moet de CO2 uitstoot met 3,3% teruggedrongen worden. Om het totale gemeentelijke kernbezit (incl. onderwijshuisvesting en sportbedrijf) dat verwarmd wordt (ruim 120 panden) in 2050 energieneutraal te krijgen is een investering van ongeveer 45 miljoen netto nodig. Om op koers te liggen voor een energieneutraal vastgoed in 2050, is in de periode 2022-2030 een CO2 reductie van 33% nodig. Dat betekent een investering van bruto circa 21,2 miljoen.
Netto betekent dit een investering van circa €14,9 miljoen (jaarlijks €1,65 miljoen), omdat een deel van de maatregelen terugverdiend kan worden door een lagere energierekening (15%) en een deel gedekt kan worden uit de groot onderhoudsbudgetten (15%). Dat betekent dat 70% van de investeringen onrendabel zijn. De structurele kapitaallast loopt op van €120.000 in 2023 tot ruim €1,1 miljoen in 2031.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 59
Daarnaast is structureel €80.000 nodig voor energiemonitoring, coaching van energieverbruik door gebruikers, het inregelen van de installaties en projectleiding. In meerjarig perspectief ziet het investeringsprogramma en de dekkingsbehoefte er als volgt uit: Bedragen x €1.000
2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
- jaarlijks
1.650
1.650
1.650
1.650
1.650
1.650
1.650
1.650
1.650
- cumulatief
1.650
3.300
4.950
6.600
8.250
9.900
11.550
13.200
14.850
2031
Investering (eenmalig)
Exploitatie (structureel) 120
240
370
490
610
740
860
990
1.110
- Apparaatslasten
80
80
80
80
80
80
80
80
80
80
- Totaal
80
200
320
450
570
690
820
940
1.070
1.190
- Kapitaallasten
Bij het vaststellen van de routekaart is een budget van €160.000 vrijgegeven, dat was vrijgevallen uit het stadhuiskrediet. Inschatting nu is dat vanuit dat budget voor de jaarschijf 2022 voldoende middelen resteren voor energiemonitoring, coaching, inregelen van installaties en projectleiding. Verkabeling hoogspanningsnet Diepenveen De gemeenteraad heeft bij de begroting 2021 een motie aangenomen om onderzoek te doen door Tennet naar het ondergronds brengen van hoogspanningslijnen in Diepenveen. Inmiddels liggen de eerste resultaten van een haalbaarheidsonderzoek met een aantal tracés voor Diepenveen er. De gemeente zal mede moeten investeren. Enerzijds in de planvoorbereiding en uitwerking, anderzijds in de aanlegkosten. Dit in een verwachte kostenverhouding van 80% van de kosten voor Tennet, 10% voor de provincie Overijssel en 10% voor de gemeente Deventer. De verwachte investering voor Diepenveen bedraagt ca. €23 miljoen, gemeentelijke aandeel op basis van 10% is dan €2,3 miljoen. Het verwachte jaar van investering is 2024-2025. Vervanging dak de Scheg Het dak van de Scheg is aan vervanging toe. Het dak is bijna 30 jaar oud en inmiddels zodanig beschadigd dat deze vernieuwd moet worden. Ook voldoet het dak van het zwembad niet meer aan de huidige eisen van duurzaamheid, wat leidt tot fors warmteverlies.
Vervanging levert besparing aan energieverbruik op, zeker in combinatie met zonnepanelen. De kosten van deze investering worden de komende tijd duidelijk.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 60
IHP Onderwijsgebouwen Een nieuw integraal huisvestingsplan voor onderwijsgebouw is opgesteld en wordt de komende periode vastgesteld. Dit IHP geeft inzicht in de benodigde investeringen voor diverse onderwijsgebouwen tot 2029. Een voorlopig eerste inschatting is dat het gaat om een meerjarige investering van in totaal circa €26,1 miljoen tot 2030. In het IHP worden 4 categorieën onderscheiden. De voorlopige bedragen per categorie zijn opgenomen in onderstaande tabel. Omschrijving geraamde investering
jaar
investering
Aanvraag besluit voor 31 december 2021
2022
€253.000
2023-2024
€4.886.000
Vervangende nieuwbouw met reductie leegstand
2022-2025
€12.548.000
Theoretisch geplande renovaties / groot onderhoud
2023-2029
€8.450.000
Ruimtetekort of ontbreken van adequate huisvesting
Totaal
€26.137.000
Als deze investeringen zijn gerealiseerd worden de kapitaallasten in het jaar na de oplevering van de voorziening geactiveerd in de exploitatie en start de lineaire afschrijving. In de bestaande begroting is een bedrag beschikbaar voor dekking van kapitaalslasten. Door vrijvallende kapitaalslasten kan een steeds groter deel van de nieuwe kapitaalsasten worden gedekt. Echter, dit is niet voldoende om de totale kapitaalslast te dekken. Op termijn (2027-2035) is jaarlijks een bedrag nodig om de totale investeringsvraag af te dekken. Bij de autonome ontwikkelingen in deze begroting zijn bedragen opgenomen voor een aantal investeringen. Ook is er bij nieuw beleid geld vrijgemaakt voor de tijdelijke uitbreiding Kei13. Sporthal Bathmen Bij de begroting 2021 is besloten tot een investering in de nieuwbouw van de sporthal in Bathmen. Dit is vertaald in het opvoeren van kapitaallasten vanaf 2024 te dekken uit algemene middelen. Uit de nadere planuitwerking blijkt dat de 1-op-1 vervanging van de huidige sporthal in Bathmen niet toekomstbestendig is. De prijzen zijn sinds de eerste raming aanzienlijk gestegen. Daarnaast zijn voor nieuwbouw huidige normen van toepassing. De voorkeursvariant college inclusief de mogelijke integratie van de gymzaal, vraagt om een totale investering van €11,3 miljoen inclusief BTW. Aan dekking is totaal €8,1 miljoen beschikbaar inclusief BTW.
Hiermee resteert een nog te dekken investering van €3,2 miljoen inclusief btw. Dit komt overeen met €164.000 aan kapitaalslasten in het 1e jaar (lineair en gemiddelde afschrijving gebouw en installaties 25 jaar)= 2025. Bereikbaarheidsconclaaf Als uitwerking van het ambitiedocument „Deventer: een bericht aan de Stad‟ (2010) is een bereikbaarheidsconclaaf georganiseerd waarin maatregelen voor negen samenhangende kwesties zijn geformuleerd. Afgelopen jaren zijn al diverse projecten uitgevoerd. Op de lange termijn wordt nog een aanvullende investering voorzien, te weten de aanleg van een derde brug. Waterveiligheid en maatregelen IJssel (richting 2050) Nieuwe landelijke waterveiligheidsnormering zullen op lange termijn > 2050 gevolg hebben voor hoe rond de binnenstad de waterveiligheid kunnen garanderen. Tegelijkertijd spelen daar de nodige die van invloed kunnen zijn op lokale waterstanden en waterkeringen. Zoals ontwikkelingen met betrekking tot de binnenvaart. Ook hebben we aandacht voor klimaatadaptatie bij ruimtelijke ontwikkelingen. Op lange termijn zijn investeringen in waterveiligheid nodig.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 61
Vergroten capaciteit/ vervanging sluiscomplex Als gevolg van de ontwikkeling van de Haven, wordt duidelijker dat de functionele capaciteit van de sluis beperkt is. De maximale schepen op de Ijssel (CEMT klasse Va) zijn groter dan de afmetingen van de sluiskolk. Daarnaast komt over 10 tot 20 jaar het einde van de levensduur van het sluiscomplex in zicht. Gezien de ambities rond de haven, de ontwikkeling van de logistiek, de problematiek rondom waterveiligheid en klimaat- en duurzaamheidsopgave, moet het vergroten / vervangen van het sluiscomplex worden opgepakt. De benodigde middelen zijn zo groot, dat we tijdig moeten gaan reserveren. Daarnaast kunnen we deze investering nooit alleen doen. Er zijn in Nederland zeer weinig gemeenten die een volwaardig sluiscomplex in een primaire waterkering moeten onderhouden (en vervangen). Het rijk, provincie, regio en het bedrijfsleven zullen moeten bijspringen.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 62
Samenvatting Voorportaallijst (bedragen x €1.000)
Korte termijn
Wonen en voorzieningen
Middellange termijn
Lange termijn
pm
pm
7.000
3.000
Gebiedsprogramma Centrumschil inclusief de Kien -
Agenda Binnenstad
5.600
-
Culturele voorzieningen – Burgerweeshuis
-
Herontwikkeling industriële gebieden – Haveneiland
-
Parkeeropgave Centrumschil
nntb
-
De Kien
pm
nntb 7.000 pm
pm
Gebiedsprogramma Keizerslanden -
Oldenielstraat
-
Nieuwbouw sporthal Keizerslanden 2 extra zaaldelen
9.125 7.500
Poort van Deventer -
Infrastructuur rondom poort van Deventer
-
Hoogwaardig Openbaar Vervoer
nntb 2.500
Digitalisering en smart city
3.000
750
Energietransitie
0
0
0
Programma fiets
14.000
15.000
46.000
Verduurzaming gemeentelijke vastgoed
6.600
8.250
Verkabeling hoogspanningsnet Diepenveen Vervanging dak de Scheg
2.300 nntb
IHP Scholen en Gymzalen
9.239
Bereikbaarheidsconclaaf – 3e brug
pm
Waterveiligheid en maatregelen IJssel
pm
Vergroten capaciteit / vervanging sluiscomplex
pm
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 63
Dekking programmaplan Inleiding In de programma’s Burger en bestuur tot en met Bedrijfsvoering zijn de gemeentelijke activiteiten en middeleninzet samengevat. De kosten van deze programma’s moeten gedekt worden. Het dekking programmaplan bevat een overzicht van de beschikbare dekkingsmiddelen voor de begroting en geeft een totaaloverzicht van het resultaat van de begroting. Hieronder wordt het resultaat van de meerjarenbegroting weergegeven, zowel exclusief alsook inclusief verrekening van reserves. Daarnaast wordt een overzicht gegeven van de lasten en baten van de programma’s en van de beschikbare dekkingsmiddelen.
Resultaat meerjarenbegroting inclusief verrekening reserves In de onderstaande tabel worden de uitkomsten van de begroting gepresenteerd. In hoofdstuk Financiële uitkomsten begroting, treft u een nadere toelichting en specificatie aan. (bedragen x €1.000) Structureel begrotingssaldo 2022 2023 2024 2025 Saldo van baten en lasten -905 -5.784 -2.750 1.631 Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves 1.922 6.305 3.157 -1.631 Totaal resultaat meerjarenbegroting 1.017 521 407 0
Resultaat meerjarenbegroting exclusief verrekening reserves In onderstaande tabel is het totaal aan lasten en baten opgenomen. Het lastentotaal geeft een beeld van de gemeentelijke ‘omzet’. Deze bedraagt voor 2021 €349 miljoen. Het resultaat (onder in de tabel) geeft het overall-saldo van lasten en baten als de verrekening met reserves (puttingen en stortingen) buiten beschouwing wordt gelaten. Dat geeft een extra inzicht in de financiële positie van de gemeente. De regelgeving (BBV 2004) schrijft deze cijferopstelling dan ook voor. Het saldo per programma en de algemene dekkingsmiddelen zijn hierna verder gespecificeerd. (bedragen x €1.000) Resultaat begroting exclusief verrekening reserves 2022 2023 2024 2025 Totaal lasten programma's (exclusief Algemene dekkingsmiddelen) 364.985 354.737 355.754 346.379 Totaal baten programma (exclusief Algemene dekkingsmiddelen) 121.351 112.800 114.740 107.659 Totaal saldo programma (exclusief Algemene dekkingsmiddelen) -243.633 -241.937 -241.014 -238.719 Totaal saldo algemene dekkingsmiddelen 242.728 236.153 238.264 240.350 Resultaat begroting exclusief verrekening reserves -905 -5.784 -2.750 1.631
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 64
Verrekening met reserves In onderstaand overzicht zijn alle stortingen en puttingen in/uit reserves verzameld die ten laste resp. ten gunste worden gebracht van de exploitatie. Ook is opgenomen welke rente conform de vastgestelde regels wordt toegevoegd aan reserves. Voor detailinformatie per programma wordt verwezen naar bijlage Resultaatbestemming. Een en ander leidt per saldo tot het volgende effect van verrekening met reserves per jaar. (bedragen x €1.000) Reserves 2022 2023 2024 2025 Saldo stortingen (-) en puttingen (+) exclusief rentetoevoeging 2.256 6.648 3.620 -1.169 Toevoeging van rente aan reserves (-) 333 344 463 462 Saldo stortingen (-) en puttingen (+) inclusief rentetoevoeging 1.922 6.305 3.157 -1.632
Saldo lasten en baten per programma In dit overzicht zijn de saldo's per programma (exclusief reserve mutaties) samengevat. (bedragen x €1.000) Saldo per programma 2022 Burger en bestuur -7.297 Openbare orde en veiligheid -10.981 Leefomgeving -22.348 Milieu en duurzaamheid 2.502 Ruimtelijke ontwikkeling -2.729 Herstructurering en vastgoed 2.126 Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt -32.294 Meedoen -82.605 Jeugd en onderwijs -39.302 Economie en Internationaal beleid -2.282 Kunst en cultuur -14.438 Bedrijfsvoering -28.979 Totaal -243.633
2023 -6.885 -10.975 -22.236 -2.038 -2.284 1.263 -31.690 -83.258 -38.178 -2.280 -14.380 -28.995 -241.937
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 65
2024 -6.444 -10.490 -22.801 -2.014 -1.859 1.030 -31.210 -82.648 -40.090 -2.027 -14.156 -28.304 -241.014
2025 -6.381 -10.488 -22.070 -2.014 -1.792 1.245 -30.900 -82.779 -39.069 -2.026 -14.133 -28.312 -238.719
Algemene dekkingsmiddelen De belangrijkste dekkingsbron voor de gemeentelijke lasten zijn de zogenaamde algemene dekkingsmiddelen, waarvan de Algemene Uitkering (AU) en de Onroerende zaakbelasting (OZB) de belangrijkste zijn. De dekkingsmiddelen die direct verbonden zijn aan taakvelden, zoals de afvalstoffenheffing en het rioolrecht zijn als opbrengst ondergebracht in het betreffende programma. Naast deze algemene dekkingsmiddelen is er ook een aantal lasten en baten, dat daar (nog) buiten valt. Het betreft gereserveerde lasten en baten van algemeen karakter die nog nadere uitwerking behoeven alvorens te worden toebedeeld aan een programma. Ze worden per onderwerp kort toegelicht, en voor zover relevant daarna gespecificeerd.
(bedragen x €1.000) Algemene dekkingsmiddelen 2022 2023 2024 2025 Algemene uitkering 216.255 215.979 217.968 221.407 Lokale heffingen 29.459 30.459 31.514 32.579 Saldo financieringsfunctie 443 419 1.692 2.419 Dividend 1.194 1.194 1.194 1.194 Calculatieverschillen -31 -393 -671 -671 Overige algemene dekkingsmiddelen -641 -648 -648 -648 Uitvoeringskosten lokale heffingen -1.096 -1.096 -1.096 -1.096 Gereserveerde budgetten: Onvoorzien -240 -240 -240 -240 Stelposten Areaal infrastructuur -313 -513 -723 -933 Gebiedsexploitatie Bergweide/Kloosterlanden -300 0 0 0 Burgerweeshuis (exclusief nieuw beleid van €1,3 miljoen) -2.691 0 0 0 De nieuwe Keizer -120 -3.920 -200 -100 Wet Open Overheid -182 -206 -231 -258 Stelpost accres AU -1.650 -1.950 -2.250 -2.550 Stelpost autonome ontwikkelingen -1.350 -1.725 -2.105 -2.490 Stelpost algemene uitkering jeugd 9.576 7.947 7.461 6.847 Stelpost bodemsanering 439 439 439 439 Nieuw Beleid -5.694 -5.501 -6.180 -4.189 Stelpost prijzen en lonen 0 -3.787 -7.272 -10.998 Stelpost investeringen -119 -119 -119 -119 Technische stelposten -211 -186 -269 -243 Totaal 242.728 236.153 238.264 240.350
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 66
Algemene uitkering Gemeente Deventer ontvangt de algemene uitkering uit het gemeentefonds. Deze uitkering is voor een deel gekoppeld aan de uitgaven van het Rijk. De verdeling van het geld over de gemeenten vindt plaats op basis van verdeelmaatstaven. Lokale heffingen Hier wordt een beeld gegeven van de lokale heffingen waarbij er geen relatie ligt tussen de kosten en de opbrengsten. Dit impliceert tevens dat de heffingen op het gebied van parkeren (gedeeltelijk), afvalstoffen- en rioolopbrengsten geen algemeen dekkingsmiddel zijn, maar expliciet worden aangewend voor uitgaven op betreffende terreinen. In de paragraaf lokale lasten wordt aandacht besteed aan o.a. lokale lastendruk, kwijtscheldingsbeleid e.d. Saldo financieringsfunctie Het saldo van de financieringsfunctie is een begrip uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Dit begrip kan worden gedefinieerd als het saldo van: • de betaalde rente (last) over de aangegane langlopende leningen en over de aangetrokken middelen in rekening courant, en • de ontvangen rente (bate) over de uitzettingen. Onder uitzettingen kunnen worden verstaan deposito’s, verstrekte langlopende leningen en beleggingen. Dividend De opbrengst uit deelnemingen betreft o.a. de dividenduitkering van de Bank Nederlandse gemeenten.
Calculatieverschillen kostenplaatsen In een aantal kostenplaatsen wordt in de begroting een voorcalculatorisch tarief gehanteerd. De werkelijke kosten en opbrengsten kunnen hiervan afwijken. Dit komt tot uitdrukking in het calculatieverschil. Daarnaast bevat deze post nog budgetten die niet zijn toe te rekenen aan één product. Overige algemene dekkingsmiddelen De post ‘overige algemene dekkingsmiddelen’ bestaat met name uit de bespaarde rente op de reserves afkopen erfpacht en de vermogensreserve en kosten voormalig personeel. Uitvoeringskosten lokale heffingen Uitvoeringskosten lokale heffingen zijn de kosten voor het heffen en invorderen van de belastingen en heffingen. Dit zijn onder andere kosten van het gegevensbeheer, alle correspondentie en andere administratieve handelingen.
Gereserveerde budgetten: Onvoorzien Dit betreft de algemene raming voor onvoorzien. De bestedingen die ten laste van onvoorzien komen worden verantwoord op de programma’s waarop deze betrekking hebben. Dit betreft diverse lasten en baten die niet direct aan programma’s kunnen worden toegerekend. Stelposten Dit betreft diverse lasten en baten die niet direct aan programma’s worden toegerekend. Nieuw beleid Dit is het bedrag van de incidentele en structurele voorstellen nieuw beleid. Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 67
Vennootschapsbelasting Vanaf 1 januari 2016 geldt voor de gemeente Deventer de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsbedrijven (Wet Vpb). Op basis van de wetgeving zijn de verschillende activiteiten van gemeente Deventer onderzocht of er sprake is van het drijven van een onderneming. Op basis van het onderzoek is de gemeente Deventer van mening dat dit niet het geval is. Het pleitbaar standpunt is geformaliseerd met het indienen van een zogenaamde ‘nihil’ aangifte voor de jaren 2016, 2017, 2018 en 2019. Voor de begroting 2022 betekent dit dat er in beginsel geen financiële consequenties in de vorm van vennootschapsbelastingafdracht zijn opgenomen. De gemeente Deventer heeft met reclame exploitanten contracten afgesloten op basis waarvan de gemeente, delen van de publieke ruimte tegen vergoeding ter beschikking stelt aan de exploitant. De Belastingdienst is van mening dat de gemeente Deventer daarmee een onderneming drijft en heeft de gemeente over het jaar 2016 en 2017 een aanslag opgelegd. De gemeente Deventer is het niet eens met de aanslagen en is, net als diverse andere gemeenten, daartegen in bezwaar gegaan. Of het pleitbaar standpunt van de gemeente Deventer in dit juridisch traject overeind blijft, hangt af van de Belastingdienst in combinatie met de landelijke fiscaal juridische ontwikkeling.
Er zijn diverse gerechtelijke procedures gestart om de wet op dit gebied te verduidelijken. Dit vormt een onzekerheid voor de gemeente Deventer. (bedragen x €1.000) 2022 2023 2024 2025 Vennootschapsbelasting 0 0 0 0
Overhead In de BBV-regels is voorgeschreven wat onder de definitie overhead wordt verstaan. De definitie luidt: alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Door de definitie te gebruiken kan een eenduidig inzicht worden gegeven in de kosten die direct zijn toe te rekenen aan bepaalde taakvelden. Er moet in het programmaplan worden aangegeven welk bedrag dit in de gemeente betreft. (bedragen x €1.000) 2022 2023 2024 2025 Overhead 28.915 28.693 28.317 28.381
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 68
Programma's Burger en bestuur Omschrijving In dit programma gaat het om de relatie van de gemeente met de inwoner en de manier waarop Deventer bestuurd wordt. Het gemeentebestuur wordt gevormd door de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. De raad is de vertegenwoordiging van de inwoners van Deventer. Ze bestaat uit 37 raadsleden en geeft richting aan het beleid en controleert de uitvoering daarvan. Het dagelijks bestuur van de gemeente is belegd bij het college van B&W. Binnen de door de raad gestelde kaders geeft het college uitvoering aan het beleid. De gemeente heeft vele taken. De rol die ze aanneemt loopt uiteen van reguleren (vergunningen verlenen en handhaven), uitvoeren, regisseren in netwerkverbanden, stimuleren of faciliteren (subsidies) tot loslaten, wanneer particuliere initiatieven de overheid niet nodig hebben. We nodigen inwoners en organisaties actief uit om mee te denken en initiatief te nemen. Onze dienstverlening sluit aan op de vraag van inwoners en ondernemers. Producten en diensten zijn toegankelijk, met transparante procedures, korte doorlooptijden en heldere antwoorden door kundige en vriendelijke medewerkers. We bieden advies als er meer ondersteuning nodig is. We werken aan passende regels: we kijken welke regels belemmerend werken, onnodige regelgeving wordt losgelaten.
De komende jaren willen we voor inwoners en ondernemers de regie op de eigen gegevens verbeteren. Inwoners en ondernemers kiezen zelf het contactkanaal met de gemeente. Veel dienstverlening is digitaal beschikbaar, maar sommige vragen lenen zich niet voor digitale afhandeling. Bovendien heeft een deel van onze inwoners moeite met digitale dienstverlening. Daarom zijn alle contactkanalen (balie, telefoon, email, social media, whatsapp en digitaal) van groot belang, houden we deze kanalen maximaal open en kiest de inwoner zélf zijn contactkanaal: de omnichannel strategie. Dit is niet alleen klantvriendelijk, het is tevens (kosten)efficiënt, omdat het herstelkosten in de vorm van informatieloops, onnodig contact, klachten en bezwaar helpt voorkomen.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 69
Actuele beleidscontext In 2022 hopen we dat we terug zijn op het niveau van dienstverlening van vóór corona. De mogelijkheden voor digitale dienstverlening nemen toe en worden steeds persoonlijker. We onderzoeken mogelijkheden om de regie op eigen gegevens door inwoners mogelijk te maken. In 2022 werken we verder om aan de eisen vanuit het Besluit Digitale Toegankelijkheid te voldoen. Bij alle ontwikkelingen laten we ons inspireren door de Nationale Ombudsman, die heeft opgeroepen om de dienstverlening van de overheid eerlijk, begripvol en volgens de menselijke maat vorm te geven. Op 16 maart 2022 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. In het najaar van 2021 zijn we met de voorbereidingen gestart. Net als bij de Tweede Kamerverkiezingen houden we rekening met extra coronamaatregelen. Het college wil nieuwe vormen van participatie door inwoners en organisaties mogelijk maken. We stimuleren initiatieven in de wijk en laten jongeren meedenken en onderwerpen agenderen. We kijken daarbij ook naar de digitale vormen van participatie, wat in corona-tijd extra belangrijk is geworden. We werken nauw samen met collega-gemeenten en andere overheden, zowel op lokaal als op (inter)nationaal niveau. De Regio Deal is daarvan een belangrijk resultaat. De Regio Deal versterkt bestaande samenwerkingen en zorgt ook voor nieuwe coalities.
Daarmee versterken Rijk en Regio met elkaar de kracht van de regio en de samenleving als geheel. Het doel van de Regio Deal Cleantech Regio is het leggen van een structurele basis voor een langdurige aanpak om in de regio groene, duurzame en inclusieve economische groei te realiseren, waarbij de investeringen als gevolg van de Regio Deal werken als een hefboom voor toekomstige samenwerkingen. Om dit te bewerkstelligen zijn er in deze Regio Deal twee actielijnen geformuleerd die elkaar versterken: “Cleantech Werkt” aan “Groene Groei”.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 70
Doelen & prestaties Programma
Taakvelden
Burger en bestuur
0.1 Bestuur; 0.2 Burgerzaken; 3.1 Economische ontwikkeling; 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie; 6.5 Arbeidsparticipatie; 6.6 Maatwerkvoorziening (WMO); 8.3 Wonen en bouwen; 0.10 Mutaties reserves. Opgave
Doelstelling: We werken aan partnerschappen
1
2
Het college heeft in het bestuursakkoord "Met lef en liefde voor Deventer" de ambitie neergezet om Deventer nadrukkelijker te ✔ tonen aan de buitenwereld en aan samenwerkingsverbanden in de regio. Dat kunnen we niet alleen. Daarom werken we samen met en ondernemen we lobbyactiviteiten vanuit Deventer richting provinciale, regionale, landelijke en Europese overheden en instanties, alsook richting werkgevers en ondernemerskoepels.
✔
Prestatie
Cleantech-verband
3
4
5
4
5
Budget
We voeren projecten uit en ondernemen lobbyactiviteiten in Cleantech-verband
€690.000
Prestatie
Budget
Vergroten en delen kennis
€475.000
We vergroten en delen onze kennis met partners als VNG, G40 en Platform 31
Opgave Doelstelling: We streven naar een (meer) participerende samenleving We streven naar een (meer) participerende samenleving: We gaan uit van vertrouwen geven en krijgen. We zoeken samen naar de best mogelijke oplossingen met een intelligente mix van overheid, samenleving en markt. We zijn als overheid uitnodigend, stimulerend, faciliterend en geven ruimte aan initiatieven uit de samenleving. Zo streven we naar een groter draagvlak voor en hogere tevredenheid over de gemeente.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 71
1
2
3
✔
Prestatie
We ontwikkelen een strategie
Budget
We ontwikkelen een strategie om initiatieven te stimuleren in de wijken (extern) en daar als gemeente constructief mee om te gaan (intern)
€95.000
Prestatie
Budget
Stem jongeren
We zorgen ervoor dat jongeren hun stem kunnen laten horen in Deventer Opgave Doelstelling: Inwoners zijn tevreden
1
2
3
4
Inwoners zijn tevreden: We zijn bereikbaar, in de breedste zin van het woord. Telefonisch, fysiek, online: de inwoner kan bij ons terecht en kiest daarin zelf zijn contactkanaal: omnichannel. We bieden moderne dienstverlening: persoonlijk, snel, op maat, digitaal. Met minder en betere regels. De openingstijden zijn ruim; hiermee sluiten we aan op het ritme van de stad. De tevredenheid voor eerstelijns klantcontact bedraagt minimaal een 8,0. Prestatie
Gemeentebestuur
✔
Budget
De gemeenteraad en het college van B&W vormen het gemeentebestuur
€3.499.181
Prestatie
Budget
We werken datagedreven
We werken datagedreven
€516.000
Prestatie
Budget
Digitale toegankelijkheid van online dienstverlening
We passen onze online communicatie en dienstverlening aan de eisen vanuit het Besluit Digitale Toegankelijkheid aan
€40.000
Prestatie
Budget
Leveren producten en diensten
We leveren producten en diensten en beantwoorden vragen in het 1e lijns klantcontact
€2.969.500
Prestatie
Budget
Gemeenteraadsverkiezingen
We organiseren de gemeenteraadsverkiezingen die op 16 maart 2022 plaatsvinden
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 72
5
€188.520
Exploitatie (bedragen x €1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
8.198
8.471
7.890
7.449
7.386
Baten
1.281
1.174
1.005
1.005
1.005
Saldo exclusief reserves
-6.916
-7.297
-6.885
-6.444
-6.381
Storting in reserves
0
0
0
0
0
Putting uit reserves
427
0
0
0
0
Saldo reserves (taakveld Mutaties reserves)
427
0
0
0
0
-6.489
-7.297
-6.885
-6.444
-6.381
Saldo inclusief reserves
De stijging van het saldo inclusief reserves met €808.000 in 2022 ten opzichte van 2021 is als volgt te verklaren: • De inkomsten uit leges voor reisdocumenten en rijbewijzen zijn in 2022 €100.000 lager begroot in verband met verwachte afname van het aantal aanvragen volgens het landelijk rekenmodel van de Nederlandse Vereniging Voor Burgerzaken; • Hogere kosten voor automatisering, vooral vanwege vervanging en implementatie applicaties Burgerzaken (+€466.000); • Loon- en prijscompensatie (+€94.000); • In 2021 waren er in verband met de corona-pandemie eenmalig hogere kosten voor de verkiezingen (-€121.000); • Uitbreiding van de Raad met 2 leden doordat Deventer een 100.000+ plus gemeente is geworden (+€50.000); • In de Voorjaarsnota 2021 is eenmalig budget opgenomen voor onderzoek Deventer 2040, adreskwaliteit en het project Inwoner aan zet (€185.000); • Vanuit het budget generatiepact wordt €112.000 in 2022 ingezet voor tijdelijke capaciteit datagedreven werken.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 73
Taakvelden (bedragen x €1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
Arbeidspar.toeleiding naar werk
-14
-14
-14
-14
-14
Belastingen Overig
-5
-6
-6
-6
-6
Bestuur
-5.138
-5.207
-5.015
-4.979
-4.979
Burgerzaken
-1.673
-1.985
-1.764
-1.359
-1.296
Economische ontwikkeling
-13
-13
-13
-13
-13
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-27
-27
-27
-27
-27
Samenkracht en burgerparticipatie
-30
-30
-30
-30
-30
Wonen en Bouwen
-16
-16
-16
-16
-16
-6.916
-7.297
-6.885
-6.444
-6.381
2022
2023
2024
2025
Uitgaven t.l.v. voorzieningen
313
313
313
313
Inkomsten t.g.v. voorzieningen
391
393
395
395
Saldo
79
80
82
82
Saldo exclusief reserves
Voorzieningen (bedragen x €1.000)
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 74
Gerelateerde informatie Documenten Documentnaam Voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening 2017-2018 EU evaluatie en vooruitblik Kader subsidieverwerving Cleantech Regio
Bestandsgrootte 1,8 Mb 0,5 Mb 0,4 Mb 0,1 Mb
Openen Voortgangsrapportage Publieke Dienstverlening 2017-2018 + Raadsmededeling EU evaluatie en vooruitblik Kader subsidieverwerving Cleantech Regio
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 75
Openbare orde en veiligheid Omschrijving De ambitie van het programma Veiligheid is om in samenwerking met interne en externe partners de veiligheid, rechtvaardigheid en weerbaarheid te versterken in Deventer. Het programma Veiligheid omvat een breed en complex terrein. Breed omdat veiligheid vele geprioriteerde onderwerpen omvat, van huiselijk geweld en veelplegers, tot de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit, het voorkomen van polarisering, overlast op straat, het voorkomen en beperken van de risico's van drugsgebruik en digitale criminaliteit. Complex, omdat voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken de verbinding en samenwerking met en inzet van tal van partijen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel is. Daarnaast kan zich de mogelijkheid voordoen dat er spanning bestaat tussen lokaal beleid en regionale dan wel landelijke prioriteiten. Er zijn grenzen ten aanzien van de mogelijkheden om het gevoel van veiligheid te beïnvloeden. Toch zien steeds meer mensen openbare orde en veiligheid als een taak waar iedereen een bijdrage aanlevert. Toezicht en handhaving ondersteunen de uitvoering van het beleid. Waar mogelijk vindt de inzet van toezicht plaats in overleg met bewoners en instellingen.
Daarnaast leveren we vanuit het programma een actieve bijdrage aan de veiligheidsregio IJsselland en daarmee aan een integrale hulpverlening bij rampenbestrijding en crisisbeheersing. De gemeentelijke rol bij de verschillende prestaties in het programma bestaat veelal uit reguleren (vergunningverlening en handhaving). Daarnaast is er sprake van regisseren en faciliteren (bijvoorbeeld evenementen) en verbinden in zowel beleidsterreinen als netwerkverbanden.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 76
Actuele beleidscontext Samen werken aan Veiligheid, rechtvaardigheid en weerbaarheid in Deventer In de afgelopen jaren is er in Deventer een belangrijk fundament neergezet om de veiligheid in Deventer naar een hoger niveau te brengen. De afgelopen periode is er veel bereikt. De criminaliteit is gedaald en het gevoel van veiligheid is toegenomen. Ook de komende periode houden we aandacht voor (nieuwe) ontwikkelingen en zoeken daarin de samenwerking met inwoners, ondernemers en veiligheidspartners. Belangrijk is dat in Deventer het beleidsmatige fundament op een stevige wijze is gekoppeld aan de uitvoeringspraktijk en daarmee vanuit korte lijnen snel gereageerd kan worden op problematiek. Ook het komende jaar willen wij het ‘veiligheidsfundament’ in Deventer verder versterken door de maatregelen zoals opgenomen in het Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2020-2023 en de voortgangsrapportage veiligheid 2020 uit te voeren.
Vanuit het programma Veiligheid is het van belang dat de middelen zo efficiënt mogelijk worden ingezet en van daaruit gaan we extra aan de slag met de volgende ontwikkelthema's ter versterking van het fundament in Deventer: • Ervoor zorgen dat Deventer een ongunstig klimaat heeft voor ondermijnende activiteiten; • Het versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid; • Intensiveren van de aanpak van de brede drugsproblematiek; • Meer zicht op en het vergroten van bewustzijn over digitale criminaliteit. Vanzelfsprekend doen we dit in nauwe samenwerking met partners binnen en buiten de gemeente, op lokaal en regionaal niveau. De focus zal blijven om in samenwerking met interne en externe partners vanuit een programmatische insteek de veiligheid, rechtvaardigheid en weerbaarheid te versterken in Deventer. Aanvullend op de gestelde prioriteiten in de vorm van ontwikkelthema’s blijven werkzaamheden op de volgende veiligheidsthema’s voor de periode 20202023 bestaan: • High Impact Crimes (HIC) • Crisisbeheersing en brandweer • Voetbal en evenementen • Veilig uitgaan • Veilig ondernemen • Radicalisering • Sekswerk • Veiligheid en overlast in wijken • Woonoverlast • Kamerverhuur • Externe veiligheid Toezicht en handhaving ondersteunen de uitvoering van het beleid.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 77
Doelen & prestaties Programma
Taakvelden
Openbare orde en veiligheid
1.1 Crisisbeheersing en brandweer; 1.2 Openbare orde en veiligheid; 0.10 Mutaties reserves. Opgave
Doelstelling: Crisisbeheersing en brandweer
1
2
3
4
Voorkomen en verminderen van de onveiligheid in Deventer veroorzaakt door brand, ramp of crisis Prestatie
5 ✔
Wij nemen deel aan de Veiligheidsregio IJsselland
Budget
Bewaken en monitoren prestaties van de Veiligheidsregio IJsselland.
€7.250.000
Prestatie
Budget
Kadernota vastgoed
De nieuwe kadernota vastgoed is vastgesteld en het eigendom, beheer en onderhoud van het gemeentelijk vastgoed is overgegaan naar de vakgroep vastgoed. We maken nadere (financiële) afspraken over de implementatie van de kadernota vastgoed, samen met de andere betrokken programma's.
Prestatie
Gemeentelijke crisistaken
Budget €10.000
Voorbereiden en uitvoeren van de gemeentelijke crisistaken.
Opgave Doelstelling: Behouden en verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid
1
2
3
Behouden en verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid. Prestatie
Politie Keurmerk Veilig Wonen
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 78
5 ✔
Budget
Alle nieuw te bouwen woningen en ook de woonomgeving voldoen aan het Politie Keurmerk Veilig Wonen. Het aantal woningen onder keurmerk blijft minimaal gelijk. Het aantal woninginbraken daalt elk jaar met 5%.
4
€10.000
Prestatie
Toezicht en Handhaving
Budget
Het houden van toezicht en handhaving van de regels in het publieke domein, door uitvoering van de activiteiten die zijn vastgelegd en geprioriteerd in het Uitvoeringsprogramma VTH.
€1.050.000
Prestatie
Budget
Vergunningverlening en bijzondere wetten
Vergunningverlening en advisering bijzondere wetten (horeca, evenementen, coffeeshops en seksinrichtingen) waardoor 100% van de vergunningplichtige bedrijven en organisaties voldoen aan alle wettelijke eisen.
€865.000
Prestatie
Budget
Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO)
€10.000
Voor ieder winkelgebied en alle bedrijventerreinen verkrijgen en behouden wij het keurmerk veilig ondernemen.
Opgave Doelstelling: Ervoor zorgen dat Deventer een ongunstig klimaat heeft voor ondermijnende activiteiten
1
2
3
4
Ervoor zorgen dat Deventer een ongunstig klimaat heeft voor ondermijnende activiteiten. Prestatie
5 ✔
Intensiveren aanpak ondermijningscasuïstiek en regionale samenwerking
Budget
Intensiveren aanpak ondermijningscasuïstiek en regionale samenwerking
€100.000
Prestatie
Budget
Verbeteren informatiepositie
Het opbouwen en borgen van een goede lokale informatiepositie op zowel casus- als fenomeenniveau.
Prestatie
Vergroten maatschappelijke, ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid
Budget
Vergroten maatschappelijke, ambtelijke en bestuurlijke weerbaarheid Opgave Doelstelling: Versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid Versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid.
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 79
1
2
3
4
5 ✔
Prestatie
Sentimentenmonitor
Budget
We voeren de aanbevelingen op basis van de Sentimentenmonitor uit.
€10.000
Prestatie
Budget
Intensiveren aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Intensiveren aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
Programma Jeugd
Prestatie
Budget
Persoonsgebonden aanpak
€10.000
Opstellen procesbeschrijving voor alle doelgroepen waarvoor een persoonsgebonden aanpak nodig is (rode groep voetbal, jeugdgroepen, veelplegers, extreem woonoverlastplegers, personen in verwarring) inclusief een escalatiemodel en voeren deze uit in samenspraak met o.a. het veiligheidshuis.
Opgave Doelstelling: Drugs
1
Versterken bestuurlijke aanpak drugscriminaliteit Prestatie
2
3 ✔
Stevigere aanpak van drugscriminaliteit)
Budget
Stevigere aanpak van drugscriminaliteit)
€80.000
Prestatie
Budget
Tegengaan van drugsoverlast op straat
Tegengaan van drugsoverlast op straat
Prestatie
Verbeteren van veiligheid woonomgeving
Budget
Verbeteren van veiligheid woonomgeving
Prestatie
Onderzoeken actualisatie coffeeshopbeleid
Onderzoeken actualisatie coffeeshopbeleid
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 80
Budget
4
5 ✔
Prestatie
Inzetten op preventie, voorlichting en vroegsignalering
Budget
Inzetten op preventie, voorlichting en vroegsignalering Opgave Doelstelling: Digitale veiligheid
1
2
3
Het versterken van het bewustzijn van gevaren van digitale criminaliteit Prestatie
Meer zicht op digitale criminaliteit
Verkennen rol en bevoegdheden
Budget
Budget
Verkennen rol en bevoegdheden van de gemeente op het gebied van digitale criminaliteit
Prestatie
Vergroten van bewustzijn
Budget
Vergroten van bewustzijn inwoners op het gebied van digitale criminaliteit
€10.000
Prestatie
Budget
Zorg en veiligheidshuis
Optimaliseren effectiviteit van de ketensamenwerking tussen zorg, gemeenten en veiligheidspartners bij de persoonsgerichte aanpak van criminaliteit en overlast (Zorg en Veiligheidshuis)
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 81
5 ✔
Meer zicht op digitale criminaliteit
Prestatie
4
€36.000
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
Openbare Orde en Veiligheid
Nummer Taakveld
Naam
6
Veiligheid
Verwijzingen Halt
8
Aantal per 1.000 inwoners
Bureau Halt
8
Veiligheid
Winkeldiefstallen
2,60
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
9
Veiligheid
Geweldsmisdrijven
4,50
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
10
Veiligheid
Diefstallen uit woning
1,60
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
11
Veiligheid
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
7,10
Aantal per 1.000 inwoners
CBS
Waarde Toelichting
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 82
Bron
Exploitatie (bedragen x €1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
Lasten
11.602
11.758
11.723
11.238
11.235
Baten
774
777
748
748
748
-10.827
-10.981
-10.975
-10.490
-10.488
Storting in reserves
102
256
6
0
0
Putting uit reserves
307
2
14
14
14
Saldo reserves (taakveld Mutaties reserves)
205
-254
8
14
14
-10.622
-11.235
-10.967
-10.476
-10.474
Saldo exclusief reserves
Saldo inclusief reserves
De stijging van het saldo inclusief reserves met €0,6 miljoen in 2022 ten opzichte van 2021 is als volgt te verklaren: Openbare orde en veiligheid • Als gevolg van indexering van lonen en prijzen zijn de lasten in 2022 €43.000 hoger; • Conform voorjaarsnota 2021 is voor de uitvoering van Bibob €70.000 beschikbaar en €100.000 voor de kamerverhuurproblematiek; Voor handhaving bodycams is eenmalig in 2022 €50.000 beschikbaar en om intensieve toezicht en handhavingsacties in overlastgebieden te kunnen uitvoeren is er voor 2022 en 2023 €100.000 beschikbaar voor inzet duo-boa's; • Al meerdere jaren zijn er problemen op de Beestenmarkt. Hiervoor is conform voorjaarsnota 2021 €250.000 beschikbaar; • In 2021 zijn de inkomsten horeca vanwege corona verlaagd €80.000 en inkomsten evenementen zijn met €50.000 verlaagd. Crisisbeheersing en Brandweer • Reguliere indexatie van de bijdrage aan de Veiligheidsregio €110.000; • Er is in 2021 een voordelige afrekening 2020 van de Veiligheidsregio ontvangen van €258.000.
Taakvelden (bedragen x €1.000)
2021
2022
2023
2024
2025
Crisisbeheersing en Brandweer
-7.541
-7.760
-7.796
-7.689
-7.686
Openbare orde en Veiligheid
-3.286
-3.221
-3.180
-2.802
-2.802
Saldo exclusief reserves
-10.827
-10.981
-10.975
-10.490
-10.488
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 83
Investeringen (bedragen x €1.000)
2022
2023
2024
2025
Uitgaven t.l.v. investeringen
200
0
0
0
Inkomsten t.g.v. investeringen
0
0
0
0
-200
0
0
0
Saldo
Gerelateerde informatie Documenten Documentnaam Aanpak huiselijk geweld Deventer visie 2016-2019 Aanpak ondermijning en weerbaarheid Aanpak veelplegers Beleidsregel bijzondere situaties wet Bibob Regelgeving evenementen Uitvoeringsprogramma VTH 2021 Huisvestingsverordening 2019 Meerjarenveiligheidsbeleid 2020-2023
Bestandsgrootte 0,6 Mb 0,9 Mb 0,1 Mb 0,2 Mb 1,0 Mb 1,0 Mb 0,1 Mb 0,5 Mb
Openen Aanpak huiselijk geweld Deventer visie 2016-2019 Aanpak ondermijning en weerbaarheid Aanpak veelplegers Beleidsregel bijzondere situaties wet Bibob Evenementenbeleid Uitvoeringsprogramma VTH 2021 Huisvestingsverordening 2019 Meerjarenveiligheidsbeleid
Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 84
Leefomgeving Omschrijving Dit programma omvat het onderhoud en verbetering van het onderhoud van de openbare ruimte en het uitvoeren van maatregelen voor een betere bereikbaarheid en verkeersmobiliteit, parkeren en de realisatie van nieuwe fysieke infrastructuur. De belangrijkste taken van dit programma zijn het uitvoeren van beheertaken, het veiligheidsonderhoud, het dagelijks - en regulier onderhoud, het groot onderhoud, her- inrichtingen in de openbare ruimte en het exploiteren van het haven- en parkeerbedrijf. Wij regisseren de uitvoering van deze kerntaken. Tegelijkertijd transformeren wij naar een stimulerende, faciliterende en loslatende gemeente, die ruimte biedt aan burgerinitiatief en zelfbeheer. Naast de zorg voor een (duurzame) instandhouding van de leefomgeving zijn er in de loop der jaren een aantal belangrijke zaken/waarden toegevoegd aan de maatschappelijke betekenis van de openbare ruimte voor de gemeenschap. Deze staan uitgebreid beschreven in de vastgestelde Visie Leefomgeving en worden samengevat in de hieronder genoemde 4 pijlers. Daarnaast bestaat dit programma uit enkele publiekrechtelijke taken voor onderdelen die aan de openbare ruimte zijn gerelateerd. Dit zijn de ligplekken in de havens, inritten, rioolaansluitingen, verkeersbesluiten, kabels en leidingen en begraafplaatsen. De verhouding tussen overheid en de samenleving verandert.
Voor Deventer is de visie Leefomgeving het uitgangspunt. De visie gaat uit van 4 pijlers: 1. Schoon, heel en veilig 2. Bewuste inrichting 3. Maximaal rendement 4. Ruimte voor initiatief Door het teruglopende investeringsvermogen bij zowel gemeente als partners transformeert de instandhouding van de openbare ruimte naar een meer organische manier van buurtvernieuwing. Wij brengen kleinschalige ontwikkelingen en reguliere beheermaatregelen organisatorisch en financieel onder in één proces. De actualiteit Een duidelijke ontwikkeling die wordt waargenomen is dat de gebruiksdruk op de openbare ruimte nog steeds flink aan het toenemen is en dit vraagt extra inspanningen om hier goed grip op te houden. Steeds weer nieuwe maatschappelijke ontwikkelingen en inzichten vragen om een antwoord van de gemeente om hier allemaal op een verantwoorde manier een plek aan te geven. Je kan hierbij denken klimaatverandering, energietransitieopgave, participatieinitiatieven, fitheid/gezondheidsbehoeften, de inclusieve samenleving, nieuwe vormen van mobiliteit maar vooral dat wonen, werken en recreëren allemaal veel meer geïntegreerd wordt in ons dagelijks levenspatroon. Kortom dit vraagt om een duidelijke regie in die openbare ruimte die een ontwikkelende en faciliterende grondhouding in het beheer van de openbare ruimte nodig heeft.