2021-2578 Programmabegroting 2022 MJB 2023-2025 incl bijlagen

2023

2024

2025

Uitkomst na autonome ontwikkelingen

10.075

5.818

3.425

3.108

Stelpost autonome ontwikkelingen

-1.000

-1.000

-1.000

-1.000

Saldo

9.075

4.818

2.425

2.108

Structurele ruimte nieuw beleid

-2.108

-2.108

-2.108

-2.108

Saldo

6.968

2.710

317

0

Eenmalige ruimte nieuw beleid

-6.968

-2.710

-317

0

0

0

0

0

Saldo

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 28

Toelichting voorstellen nieuw beleid Het College doet onderstaande voorstellen voor invulling van nieuw beleid. Het betreffen voorstellen die vragen om structurele middelen en ook voorstellen die incidentele middelen vragen. Het College heeft de volgende afwegingsvolgorde gemaakt. 1. Moties vanuit de raad 2. Jeugdzorg en opgroeien in Deventer: De voorstellen hebben een relatie naar jeugdzorg of naar veilig en gezond opgroeien in Deventer 3. Ambities Coalitieakkoord met accent op Wonen en Voorzieningen, investeren in wijken en adequate ambtelijke organisatie om ambities waar te maken Bij de Voorjaarsnota 2021 zijn diverse moties aangenomen. Het College doet voorstellen voor de invulling per aangenomen motie. Ook komen hierbij eerdere moties en bestuurlijke toezeggingen aan de orde. Adequate samenwerking met partners in de jeugdzorg en dito budgetsturing hebben tot op heden tekorten in de jeugdzorg voorkomen. Vanuit programma Jeugd en Onderwijs is bij de tweede kwartaalrapportage 2021 reeds voorgesteld om, samen met zorgaanbieders van jeugdzorg, nader onderzoek te doen naar het verbeteren van de doelmatigheid, kwaliteit en duurzaamheid van deze zorg. De kosten hiervoor zijn reeds gedekt via eenmalige middelen jeugdhulp 2021 (€100.000). Verder willen we investeren in veilig en gezond opgroeien in Deventer.

We zoeken aansluiting bij het doel waarvoor de Rijksmiddelen beschikbaar zijn gesteld en de ambities die Deventer heeft op gebied van “verjongen en versterken arbeidsmarkt”, een sociaal sterke, veilige en uitdagende leefomgeving in wijken en dorpen en het mogelijk maken van veilig en gezond opgroeien voor onze bestaande jeugd in de (kwetsbare) wijken en buurten. Investeren hierin vormt een belangrijke basis om schooluitval te voorkomen, voorkomt afzakken naar het criminele circuit, bestrijdt de kansenongelijkheid, zorgt ervoor dat jongeren worden betrokken bij (maatschappelijke) activiteiten in hun wijk en hun talent te kunnen ontwikkelen voor de Deventer arbeidsmarkt en dat de relatief hoge jeugdwerkloosheid in Deventer afneemt. Daarbij geldt in onze kwetsbare wijken dat er vaak sprake van een opeenstapeling van multiproblematiek. Een combinatie en cumulatie van opgaven en problemen rond opgroeien en onderwijs, werk, armoede, inclusie, veiligheid, ondermijning, wonen en (psychische) gezondheid. Deze ambities vragen op een aantal terreinen om een impuls ten opzichte van het huidige beleid en dit wordt nader toegelicht in onderstaande voorstellen. We investeren in de realisatie van de doelstellingen uit het coalitieakkoord. We leggen daarbij het accent naar de Wonen en Voorzieningen opgave, waarvoor het College voor de zomer de routekaarten heeft vastgesteld.

De ambities hierbij zijn groot en kennen een sterke relatie naar jongeren/jeugd door de gedefinieerde ambitie als gemeente te verjongen en onze arbeidsmarkt te versterken. Deze ambitie vraagt in de uitwerking extra capaciteit op het gebied van management, beleid, projectvoorbereiding en uitvoering. Verder willen we investeren in geïntegreerd werken in wijken. Zowel in de goedgekeurde voorstellen Voorjaarsnota, in de niet-gehonoreerde voorstellen als in nieuwe voorstellen wordt voorgesteld geld vrij te maken om wijkgericht te investeren. Dit sluit direct aan of maakt ook onderdeel uit van het traject Wonen en Voorzieningen. Wijkgericht werken is een belangrijk thema en een goede methode om de veiligheid, duurzaamheid, sociale zorg en gezondheid op wijk – en buurtniveau in te kunnen vullen. Het biedt mogelijkheden om investeringen van de gemeente in de wijk te combineren en beter aan te laten sluiten bij wensen van bewoners. Het biedt ook mogelijkheden om aan te sluiten bij investeringen van bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, netwerkbeheerder, energie- en telecommaatschappijen, etc.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 29

Deze ambities en het op een kwalitatief goed niveau uitvoering geven aan het coalitieakkoord vragen een goed geëquipeerde ambtelijke organisatie. Hiervoor zijn ook een aantal voorstellen uitgewerkt.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 30

Toelichting moties Moties Voorjaarsnota 2021 Nr 1 2 3a 3b 4 5 6 7 8 9 10 3c 11 12 13

Motie Aanpak dak- en thuislozen zwerfjongeren Voortzetting preventiefonds sociaal domein Handhavingscapaciteit alcohol Handhavingscapaciteit algemeen Schutgelden afschaffen Onderzoek uitrol Geldfit ondersteuning Afschaffen hondenbelasting Kappen en herplanten bomen (motie 7 juli) 100.000 bomen Structureel Spelen, bewegen en bankjes Historische status Molukse graven Handhaving Bouw en woningtoezicht Witte rook over fabrieksschoorsteen Extra bijverdiensten bijstandsuitkering Output omgevingsdienst Incidenteel

Programma Jeugd en onderwijs Inkomensvoorziening, Jeugd en onderwijs, Meedoen Openbare orde en veiligheid Openbare orde en veiligheid Leefomgeving Inkomensondersteuning en arbeidsmarkt Algemene dekkingsmiddelen Leefomgeving Leefomgeving Leefomgeving Burger en bestuur Ruimtelijke ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Milieu en duurzaamheid

2022 0 0 60 80 0 46 300 200 0 686 50 200 200 15 0 0 465

2023 0 0 60 80 0 46 300 200 0 686 0 0 0 135 0 0 135

2024 0 0 60 80 0 46 300 200 0 686 0 0 0 0 0 0 0

2025 0 0 60 80 0 46 300 200 0 686 0 0 0 0 0 0 0

1. Zwerfjongeren De evaluatie van het schakelpunt en werkwijze jongeren 16 – 27 jaar is afgerond. De hierin gedane aanbevelingen voor het programma jeugd en onderwijs zullen worden opgepakt. Eind 2021 zal naar verwachting de regionale verkenning “(extra) maatregelen voorkomen dakloosheid jongvolwassenen” worden afgerond. Bij de duiding van de regionale verkenning zal het College besluiten over de (mogelijk) extra benodigde middelen ter voorkoming van dakloosheid onder jongvolwassenen. In de Voorjaarsnota 2022 zullen de eventuele extra benodigde middelen worden meegenomen. 2. Voortzetting preventiefonds Omdat het College ziet dat investeren in preventie helpt, besteedt het College de komende drie jaar de middelen die we niet hoeven uit te geven aan maatwerkvoorzieningen in het sociale domein aan investeren in voorzieningen in de sociale infrastructuur. Daartoe hebben we via een investeringsfonds preventie, jaarlijks €300.000 in 2022, 2023 en 2024 beschikbaar. Initiatieven die bijdragen aan een sterke basisvoorziening in de wijken en dorpen en ervoor zorgen dat inwoners geen of een kleiner beroep hoeven te doen op maatwerkvoorzieningen kunnen we hiermee ondersteunen. We gaan deze manier van werken de komende 3 jaar monitoren. Als het beoogde inverdieneffect niet gerealiseerd wordt dan stopt het investeren op preventiemaatregelen.

Als we door deze investering in preventie minder uitgaven doen in WMO maatwerk, dan wordt het vrijvallende budget gebruikt om structureel te investeren in preventie. We reserveren nu geen aanvullende middelen voor 2025.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 31

3. Toezicht en handhaving Deze motie wordt ingevuld via een eenmalige capaciteitsuitbreiding voor bouw en woningtoezicht in 2022 (€200.000) en een structurele uitbreiding van de handhavingscapaciteit op alcohol en drugs (€60.000) en juridische advisering (€80.000). 4. Sluis (schutgelden en overdracht aan RWS) College heeft de motie overwogen en besloten om te blijven schutten en daarbij ook te blijven heffen. De schutgelden hebben tot op heden geen reden gevormd voor schippers om onze haven niet aan te doen. Het begrote bedrag (€75.000 op jaarbasis) blijft dus geheven bij het schutten van de sluis zoals momenteel ook het geval is. 5. Geldfit De kosten van een 2e spreekuur Geldfit bedragen €45.600 op jaarbasis. Dit is een structureel bedrag. Dit vormt onderdeel van het nieuwe minimabeleid. 6. Hondenbelasting Afschaffen van de hondenbelasting betekent minder inkomsten van circa €300.000 per jaar. 7. Kappen en herplanten (motie 7 juli 2021) Deze opdracht is voor de begroting 2022 vertaald naar een actieve instandhouding van het bestaande bomenbestand. Voor een groot deel zijn daarvoor al middelen beschikbaar binnen de huidige begroting aanwezig maar voor de recente extra opgave als gevolg van klimaatverandering en droogte, zijn echter nog onvoldoende middelen beschikbaar.

Als gevolg van vaker optredende droogte en een geleidelijke daling van de grondwaterspiegel zijn in de afgelopen jaren al de nodige bomen doodgegaan (200) en gaan er zeker de komende jaren nog meer bomen sterven door deze ontwikkelingen. Om daarop te kunnen anticiperen dienen we de komende jaren dus vele bomen extra (bovenop de normale inboet) terug te planten in ons bomenbestand, om daarmee het areaal op peil te houden maar ook om andere klimaatontwikkelingen tegen te gaan. Het is onzeker om hoeveel bomen het gaat. Voor kappen is de gemiddelde prijs €500 per boom, herplanten kost €900 a €1.000 per boom. Uitgaande van 150 bomen kappen en herplanten wordt voorgesteld €200.000 per jaar op te nemen en de komende jaren te monitoren of dit bedrag toereikend is. 8. 100.000 plus bomenplan Deze motie vraagt nog veel uitwerking om goed aan te geven wat de haalbaarheid is van deze motie. Haalbaarheid ten aanzien van de gemeentelijke bevoegdheden en instrumentaria om dit doel te realiseren en de vertaling in geld. Daarom voor nu geen bedragen opgenomen. 9. Spelen, bewegen, bankjes Deze motie is in de begroting 2022 vertaald in een budget voor het gevraagde onderzoek: eenmalig €50.000. De verwachting is dat de uitkomsten van dit onderzoek zal gaan leiden tot extra kosten ten aanzien van spelen, bewegen en bankjes. 10.

Molukse graven Het college gaat zo spoedig mogelijk bestuurlijk in gesprek met vertegenwoordigers van de Molukse gemeenschap, in casu de Molukse Raad en de Stichting Masohi, over het beeld dat nu in grote lijnen is ontstaan na ambtelijke verkennende gesprekken. Er vindt een financiële reservering plaats van €200.000.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 32

11. Witte rook fabrieksschoorsteen De raad heeft door middel van deze motie maximaal €150.000 beschikbaar gesteld om behoud van de schoorsteen van de voormalige Coberco fabriek aan de Harderwijkerstraat 6 mogelijk te maken. Dit bedrag wordt ingezet voor het maken van een projectplan (€15.000), cofinanciering van subsidieaanvragen voor de restauratie (€95.000) en als eerste bijdrage aan de onderhoudskosten (€40.000). In 2021-2022 zal vooral worden gewerkt aan het projectplan en de subsidieaanvragen. De restauratie zal naar verwachting in 2023 plaatsvinden. Het onderhoud volgt in de jaren daarna en wordt naar verwachting ondergebracht bij een externe beherende partij. Op basis van de bijdrage uit de gemeenteraad wordt externe financiering geworven zodat de Cobercoschoorsteen kan worden behouden. Het einddoel is daarmee behoud van de schoorsteen. 12. Inkomstenvrijstelling De motie Inkomstenvrijlating is toegelicht vanuit het idee dat een hogere inkomstenvrijlating leidt tot meer besparing op de uitkering (de veronderstelling is dat men meer gaat werken bij een hogere vrijlating). Dus hiervoor extra geld vragen in dit stadium is niet aan de orde. 13. Output omgevingsdienst De raad is hierover begin oktober separaat op de hoogte gesteld via een raadsmededeling (2021-002544.).

Door de beperkende maatregelen ten gevolge van Covid-19 zijn er in het eerste kwartaal 2021 geen fysieke controles uitgevoerd. In deze periode is geëxperimenteerd met volledig digitaal toezicht. De conclusie was dat het digitaal toezicht maar in beperkte mate het fysieke toezicht kan vervangen. Vanaf het tweede kwartaal zijn de fysieke controles weer opgepakt. De verwachting van de OD IJsselland is dan ook dat de planning in 2021 gehaald wordt. In februari 2022 rapporteert de OD IJsselland over het hele jaar 2021. Op 16 september 2021 heeft het DB van de OD IJsselland ingestemd met 'Energie & Duurzaamheid uitvoeringsplan 2022-2023'. Met dit uitvoeringsplan beschrijft de OD hoe de wettelijke taak toezicht op energie en duurzaamheid de komende twee jaar wordt vormgegeven. Voor Deventer betekent dit dat er jaarlijks 10% van de energierelevante inrichtingen extra worden gecontroleerd op energiebesparing. Overige moties en bestuurlijke toezeggingen Nr 1 2a 2b

Motie Locatieprofielen evenementen (oude motie) Voorbereiding Plan MER Windverkenning/Integrale visie landelijk gebied Voorbereiding Plan MER Windverkenning/Integrale visie landelijk gebied Incidenteel

Programma Kunst en cultuur Ruimtelijke ontwikkeling Milieu en duurzaamheid

2022 80 150 100 300

2023 0 0 100 100

2024 0 0 0 0

2025 0 0 0 0

1. Locatieprofielen evenementen Dit betreft een eerdere motie van de raad. Voorgesteld om voor 4 nader te prioriteren locaties een locatieprofiel te maken. Kosten eenmalig €80.000. 2. Voorbereiding Plan MER Windverkenning en integrale gebiedsvisie landelijk gebied Dit betreft de afspraak met de raad om de voorbereiding voor een plan MER op te starten t.b.v. de grootschalige energie-opwek, de windverkenning. De kosten hiervoor bedragen eenmalig €200.000. Gezien de grote druk op het landelijke gebied is het tevens gewenst een integrale gebiedsvisie op te stellen. Hiervoor is eenmalig €150.000 benodigd. Dat maakt samen €350.000.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 33

Voorstellen jeugdzorg en veilig en gezond opgroeien Door onderwijs, jeugdhulp en arbeidsmarktbeleid veel beter te integreren, neemt de effectiviteit van het beleid in het sociale domein toe. Dit draagt bij aan een sociaal en economisch sterk Deventer. We werken aan de toekomst en het toekomstbestendig houden van Deventer. Het sociale domein is volop in beweging en raakt steeds meer verweven met andere domeinen. In Deventer telt en doet iedereen mee. En dit geldt ook voor de jeugd: de jeugd heeft immers de toekomst. Daarom vinden we het belangrijk dat jongeren ook daadwerkelijk meedoen in de samenleving maar ook wanneer het gaat om de doorgaande lijn van school, stage naar (al dan niet) betaald werk. Voor iedereen geldt meedoen naar vermogen en ieder op zijn of haar eigen manier, door gebruik te maken van de eigen unieke talenten. Als iemand ondersteuning of hulp nodig heeft om mee te kunnen doen en zich te ontwikkelen, kijken we samen naar wat nodig is en wat hiervoor de beste oplossing is. Het liefst zo veel mogelijk in de nabije omgeving van de jongere. Als ondersteuning of hulp op school, stage of werk nodig is, wordt die geboden. Door vroegtijdig te investeren in jongeren maar ook in preventie proberen we een belangrijke bijdrage te leveren aan een gezonde, vitale en economisch en sociaal sterke stad.

Daarnaast geldt dat bij de woningbouwopgave we ons ook richten op jonge mensen om de stad en dorpen vitaal te houden. Voor een sterke economie en goed functionerende arbeidsmarkt zijn deze jongeren hard nodig. We willen onze eigen scholieren en studenten graag binden aan de stad, vaklieden behouden en ook studenten van buiten naar Deventer trekken om te wonen en te werken. De hier genoemde voorstellen dragen bij aan deze brede doelstellingen. Nr 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

Motie Versterken toegang jeugd Jobcoaching 18-27 jarigen Tijdelijke uitbreiding Kei13 onderwijshuisvesting Investering Sporthal Bathmen beleidskeuzedeel Structureel Gemeente is innovatieve werkgever voor jongeren Planvorming Scheg Integrale aanpak onderwijshuisvesting: kwaliteitsimpuls Verjongen: routekaart uitvoeren Voortzetting diverse projecten Wieg naar werk Project kansrijke start, nu niet zwanger Integrale jongerenaanpak onderwijs en arbeidsmarkt Reservering Burgerweeshuis Incidenteel

Programma Jeugd en onderwijs Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Jeugd en onderwijs Jeugd en onderwijs Algemene dekkingsmiddelen Meedoen Jeugd en onderwijs Jeugd en onderwijs Jeugd en onderwijs Jeugd en onderwijs Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Kunst en cultuur

2022 0 100 0 0 100 50 75 75 100 0 80 200 1.300 1.880

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 34

2023 500 100 0 0 600 50 0 75 100 1.565 80 200 0 2.070

2024 500 150 0 0 650 0 0 0 100 1.565 80 200 0 1.945

2025 500 200 70 164 934 0 0 0 100 0 80 200 0 380

Structurele voorstellen 1. Versterken toegang jeugd Versterking van de Toegang Jeugd levert een bijdrage aan het versterken van het gewone leven van jeugdigen en ouders. Daarnaast blijkt dat hoe intensiever de samenwerking tussen ouders, docenten en jeugdhulpverleners is, hoe makkelijker het is om een veilige leeromgeving te creëren die kinderen ondersteunt in hun sociale en cognitieve ontwikkeling. Door op deze manier aan de voorkant inzet te plegen wordt in veel gevallen voorkomen dat aan de ‘achterkant’ dure vormen van jeugdhulp ingezet worden. Daarmee wordt gewerkt aan het voorkomen van wachttijden en wachtlijsten. Versterking van deze functies vraagt om uitbreiding van het Team Toegang Jeugd (TTJ). De versterking/uitbreiding betreft diverse soorten functies en taakvelden in de keten van de toegang. Het gaat om toegangsmedewerkers, jeugdconsulenten en ambulante jeugdhulpverleners op school. Maar ook vraagt dit om extra beleidscapaciteit en management ten behoeve van het TTJ. De versterking van TTJ vraagt nog om nadere planvorming en concretisering van doelen en benodigde middelen daarbij. De planvorming (€100.000) is vrijgemaakt uit de eenmalige middelen jeugd 2021. Daarnaast wordt voorgesteld om vanaf 2023 €500.000 per jaar te reserveren voor de versterking van de toegang jeugd. 2.

Jobcoaching 18-27 jarigen Het gaat hier om de uitbreiding van de begeleiding jongwerkzoekenden (18-27 jarigen) uit de Participatiewet die moeilijk werk vinden, makkelijker aan een baan te helpen. Het aantal jongeren is toegenomen van 100 naar 180 en groeiende. De afgelopen jaren zijn de kosten voor jobcoaching fors gestegen tot €220.000. Dit hangt natuurlijk samen met de stijging van deze doelgroep. De groep LKS (loonkostensubsidie) stijgt gemiddeld met 50 personen per jaar. Het idee achter de Participatiewet was dat het budget meegroeit met de groep. Dat is onvoldoende het geval. 3. Tijdelijke uitbreiding Kei 13 Conform regelgeving is er vervangende ruimte binnen het zoekgebied voor het tijdelijk tekort aan ruimtes dat op dit moment wordt voorzien in de komende jaren. Deze keuze is echter wel onwenselijk gezien afstand tussen Kei13 en de school met leegstand en de toename van het aantal huizen in de nieuwbouwwijk Steenbrugge. Bij de begroting 2022 wordt voorgesteld deze investering wel te prioriteren als nieuw beleid. Het geraamde investeringsbedrag bedraagt €789.000, vertaald naar structurele kapitaallasten van €70.000 vanaf 2025. 4. Sporthal Bathmen Bij de begroting 2021 is besloten tot een investering in de nieuwbouw van de sporthal in Bathmen. Dit is vertaald in het opvoeren van kapitaallasten vanaf 2024 te dekken uit algemene middelen.

Uit de nadere planuitwerking blijkt dat de 1-op-1 vervanging van de huidige sporthal in Bathmen niet toekomstbestendig is. De prijzen zijn sinds de eerste raming aanzienlijk gestegen. Daarnaast zijn voor nieuwbouw huidige normen van toepassing. De voorkeursvariant van het College inclusief de mogelijke integratie van de gymzaal, vraagt om een totale investering van €11,3 miljoen. Aan dekking is totaal €8,1 miljoen beschikbaar. Hiermee resteert een nog te dekken investering van €3,2 miljoen inclusief btw (€2,6 miljoen exclusief btw). Dit komt overeen met €164.000 aan kapitaalslasten. Dit bedrag moet beschikbaar zijn in 2026. In 2025 wordt dit bedrag dan gestort in de generieke weerstandsreserve. Zo wordt voorkomen dat er in 2026 geen dekking is voor de hogere kapitaallasten.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 35

Incidentele voorstellen 5. Gemeente is innovatieve werkgever Deventer profileert zich als innovatieve en creatieve stad. Vanuit ondernemers en onderwijs wordt van de gemeente als grote werkgever een rol als innovatieve partner verwacht. Binnen de gemeentelijke organisatie bestaat de behoefte om met name jonge medewerkers de ruimte te bieden om nieuwe kennis in te brengen of te ontwikkelen. Er wordt daarom een eenmalig budget van €100.000 vrijgemaakt voor innovatie, zonder dat daar vooraf inhoudelijke eisen aan worden gesteld. Er zijn twee voorwaarden: de initiatiefnemer binnen de gemeente is ‘jong’ (tot 35 jaar). En de innovatie wordt ontwikkeld in samenwerking met lokale start-ups of andere innovatieve bedrijven, bijvoorbeeld de Gasfabriek. De maximale vergoeding aan de externe partner bedraagt €10.000 per project. Voor de Voorjaarsnota 2023 wordt geëvalueerd wat het in 2022 heeft opgeleverd. Voor 2022 en 2023 wordt €50.000 per jaar voorgesteld. 6. Planvorming Scheg Het college heeft opdracht gegeven om tot een visie op De Scheg te komen. Hierbij wordt breed gekeken naar de ontwikkelingen op sportdeelname, directe omgeving van De Scheg (Holterwegzone), duurzaamheid, regionale uitstraling, etc. De raad is hier recent over geïnformeerd via een raadsmededeling (RM. 2021-001769). Deze planvorming kost €75.000. 7.

Integrale aanpak onderwijshuisvesting Zorgen voor adequate onderwijshuisvesting is een wettelijke taak van de gemeente. Het onderwijshuisvestingsbeleid is vertaald in het IHP: Integraal huisvestingsplan. Zowel door onderwijspartijen als intern is geconstateerd dat de I van integraal te weinig aandacht krijgt in het beleid. Het gaat hier o.a. om de vorming van integrale kind centra, het borgen van de doorgaande lijn van 0-4 jaren naar de basisschool, segregatie, duurzaamheid, sturen op beperken leegstand, maar ook gezonde speelpleinen zijn onderdeel van de I van integraal. Voor de huisvesting van 0-4-jarigen heeft de gemeente geen wettelijke taak. Juist wanneer het gaat om de doorgaande lijn is samenwerking tussen de vroeg- en voorschoolse voorzieningen en de scholen belangrijk. Voorgesteld wordt hier tijdelijk extra 1 fte beleidscapaciteit onderwijshuisvesting op in te zetten in de periode tot juni 2023 voor in totaal €150.000. Het kan zijn dat extra aandacht voor de integraliteit in het IHP extra kosten in de meerjarenraming voor onderwijshuisvesting met zich mee gaat brengen. Mocht dit het geval zijn dan zal hier aparte besluitvorming over plaatsvinden. 8. Verjongen: routekaart uitvoeren Deze post is bedoeld voor uitwerking van de door het college vastgestelde routekaart verjongen.

Daarin zijn een aantal actielijnen benoemd: verkenning op passende voorzieningen en programmering voor de brede doelgroep jongeren (scholieren, studenten, jonge starters), intensivering marketing en betrokkenheid van deze doelgroep bij de Deventer samenleving.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 36

9. Voortzetting diverse projecten Wieg naar Werk Onderstaande projecten in het kader van Wieg naar werk zijn nu voor 3 jaar beschikt tot en met 2022. Dit zijn alle projecten die uitgaan van preventie of selectieve preventie. De eerste voorlopige conclusie is dat de projecten doelmatig zijn. De succesvolle pilots verdienen zich in principe terug door minder uitgaven op het jeugdhulpbudget. Minder uitgaven in een jaar op dit budget, vloeien terug naar de algemene middelen. Voorstel is deze projecten incidenteel voort te zetten voor 2023 en 2024, elk jaar €1.565.000. Projecten worden tevens stopgezet als ze tussentijds niet het gewenste effect hebben op het jeugdhulpbudget. Lichte opvoedondersteuning Locatie jongerenwerk Bathmen Politiekids Weerbaarheidstrainingen Klassehuis PO Brick in regulier po vo / onderwijshulpverleners Opdracht team leerplicht Inzet GGD VO MBO Autistenklas > onderwijs dicht bij huis Extra geld projecten VSV KO en BSO plus Huiskamers Werkwijze kwetsbare jongeren

€100.000 €10.000 €80.000 €140.000 €100.000 €300.000 €100.000 €100.000 €100.000 €30.000 €100.000 €300.000 (vanaf 2023 €330.000) €25.000

10. Project kansrijke start, nu niet zwanger Kansrijke Start is een landelijk preventief programma dat door middel van coalitievorming de samenwerking tussen het medische en het sociale domein verbindt rondom de eerste 1000 dagen van een kind. Kansrijke Start kent de actielijnen voor de zwangerschap, tijdens de zwangerschap en na de geboorte. In Deventer is in 2020 de coalitie Kansrijke Start gevormd. De gemeente werkt met haar partners gezamenlijk aan de voortgang op de actielijnen. De actielijnen tijdens de zwangerschap en na de geboorte zijn reeds voldoende geborgd. Het College, samen met samenwerkingspartners, ziet daarnaast nadrukkelijk kansen in het preventief inzetten voor de zwangerschap. Het gaat hierbij om kwetsbare potentiële zwangeren die in deze fase van hun leven hun toekomstige kind geen veilige en gezonde leefomgeving kunnen bieden. Door proactief het gesprek met kwetsbare aanstaande zwangeren te voeren over de zwangerschapswens en het bieden van praktische, financiële en organisatorische ondersteuning bij het regelen van anticonceptie. Hiermee wordt de keuze om zwanger te worden tot een bewuste keuze gemaakt waar het gezin klaar voor is.

Kinderen geboren vanuit een ongeplande of ongewenste zwangerschap lopen een groter risico om in aanraking te komen met jeugdhulp, maar ook voor de potentiële ouders zelf kan het krijgen van een kind de achterliggende problematiek versterken of verslechteren. Op jaarbasis is er voor de komende 4 jaar €80.000 nodig voor een projectleider in het veld, een inhoudelijk coördinator, anticonceptie en trainingen voor professionals die in aanraking komen met de kwetsbare jeugdigen/jongeren met een zwangerschapswens.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 37

11. Integrale jongerenaanpak, onderwijs en arbeidsmarkt Op dit moment hebben wij in vergelijking met het landelijk gemiddelde veel jongeren in ons bestand. Door meer integraal te gaan werken is de verwachting dat jongeren minder snel instromen of eerder uitstromen uit de uitkering via werk of studie. We staan een integrale jongerenaanpak voor om de ontbrekende aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te bevorderen en zo het beroep op de bijstand te beperken. Net zoals genoemd bij jobcoaching weten we dat deze doelgroep stijgt. De multidisciplinaire aanpak (MDO) vraagt meer capaciteit en een lagere caseload. Met dit project verwachten we dus terugverdieneffecten bij de uitkeringen. Mocht dat onvoldoende aan de orde zijn, dan stopt deze aanpak. Voorgesteld wordt hiervoor de komende 4 jaar €200.000 per jaar te reserveren. 12. Reservering Burgerweeshuis Voor het Burgerweeshuis wordt in deze begroting nog eens €1,3 miljoen extra gereserveerd zodat de totale reservering €4 miljoen bedraagt. Conform de Leidraad Grote Projecten, wordt de initiatieffase doorlopen met een uitwerking en vergelijking van verschillende scenario's.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 38

Overige voorstellen Nr Voorstel Groei organisatie 1 Groepsmanager IO Investeren in wijken 2 Klimaatmakelaar 3 Werkgroep klimaatadaptatie Overig 4 Nieuw Minimabeleid Structureel Groei organisatie 5 Teammanager PRO 6 Beleidsadvies economie (binnenstad) 7 Beleidsadvies cultuur 8 Strategisch communicatie/kabinetszaken 9 Webredacteur 10 Recruiter 11 Managementondersteuning 12 Beleidsadvies VTH Subtotaal Groei organisatie Wonen en voorzieningen 13 Woningbouwopgave 14 Versterken gebiedsmanagement 15 Aanvullende expertise gebiedsmanagement 16 Integrale visie (huisvesting) arbeidsmigranten 17 Versterken arbeidsmarkt Subtotaal Wonen en voorzieningen Investeren in wijken 18 Maatregelen klimaatadaptatie en kwaliteit buitenruimte 19 Meekoppelkansen en geïntegreerd investeren in wijken Subtotaal Investeren in wijken Overig 20 NABO Diepenveen Subtotaal Overig Incidenteel

Programma

2022

2023

2024

2025

Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt

100

100

100

100

Leefomgeving Leefomgeving

0 38

0 38

46 38

46 38

Inkomensvoorziening en arbeidsmarkt

146 284

93 231

81 265

204 388

Algemene dekkingsmiddelen Economie en internationaal beleid Kunst en cultuur Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Openbare orde en veiligheid

94 0 0 0 0 0 75 100 269

94 0 0 0 0 0 75 100 269

94 100 100 100 75 75 75 0 619

0 0 0 0 0 0 0 0 0

Ruimtelijke ontwikkeling Herstructurering en vastgoed Herstructurering en vastgoed Ruimtelijke ontwikkeling Economie en internationaal beleid

140 0 0 75 50 765

140 0 0 0 100 240

440 100 75 0 100 715

440 100 75 0 100 715

Leefomgeving Diverse programma’s

400 600 1.000

400 600 1.000

400 600 1.000

400 600 1.000

Leefomgeving

385 385 1.919

0 0 1.509

0 0 2.334

0 0 1.715

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 39

Structurele voorstellen 1. Groepsmanager Inkomensondersteuning Als gevolg van flinke recente groei en verwachte groei als gevolg van de wet inburgering van het aantal medewerkers van het team Inkomensondersteuning is aanvullende managementcapaciteit nodig. Het betreft hier structureel 1 fte op groepsmanagementniveau, schaal 11. 2 en 3. Klimaatmakelaar / werkgroep klimaatadaptatie Bij de Voorjaarsnota 2021 is voor 2022 en 2023 €46.000 per jaar beschikbaar gesteld om (door inzet van een ‘klimaatmakelaar’) het klimaatadaptatieprogramma (KAP) te begeleiden. De gemeente wil daarnaast inzet plegen in de werkgroep klimaatadaptatie. Dit is een samenwerking tussen overheden (waaronder waterschap, Rivus), maatschappelijke organisaties en ingenieursbureaus. Ze geven samen inhoud en uitvoering aan het KAP. De werkgroep vraagt €84.000 aan capaciteit. Voorgesteld wordt om de gevraagde capaciteit voor de klimaatmakelaar en de werkgroep structureel te maken. 4. Nieuw minimabeleid Als gemeente Deventer hebben we de ambitie en doelstelling dat: “Alle inwoners van Deventer (van jong tot oud) kunnen rondkomen en meedoen in de samenleving. Dit zonder dat zij stress ervaren van geldzorgen en (problematische) schulden”. We bieden ondersteuning en indien nodig inkomensondersteunende regelingen. We proberen schulden te voorkomen of in een zo vroeg mogelijk stadium op te lossen of beheersbaar te maken.

Ook zetten we ons in om overerving van armoede tegen te gaan. We zorgen voor duurzame oplossingen en beseffen dat we hierbij ook de organisaties in de stad heel hard nodig hebben. Gezien alle landelijke en lokale ontwikkelingen is deze inzet nodig. Nog te veel gezinnen hebben geldzorgen en te veel kinderen groeien op in armoede. Wellicht kunnen we nooit alle armoede en schuldenproblematiek in Deventer oplossen, maar dat moet wel het uitgangspunt zijn: Deventer is een gemeente zonder armoede en geldzorgen. Dat gaan we bereiken door in te zetten op zowel inkomensondersteunende en participatiebevorderende regelingen, maar ook door ondersteuning en advies aan inwoners. Want naast de regelingen die een inwoner helpen is ook het streven om (daar waar mogelijk) de situatie dermate te verbeteren dat de regelingen wellicht niet meer of in mindere mate nodig gaan zijn. Bij de septembercirculaire 2021 ontvangen we €1,3 miljoen vanuit de 2e tranche voor de TONK-regeling. Doordat deze regeling per 1 oktober sluit en er sprake is van een onderbesteding op deze regeling, vloeien deze middelen bij de derde kwartaalrapportage 2021 terug naar de algemene middelen dit mede ter compensatie van de dekking voor het nieuw beleid in de jaren 2022 tot en met 2024.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 40

Incidentele voorstellen 5. Teammanager PRO Door groei van het aantal medewerkers en de flexibele schil als gevolg van de groeiende projectenportefeuille wordt voorgesteld de managementcapaciteit tijdelijk uit te breiden met 1 fte voor 3 jaar, schaal 14. In het bedrag per jaar (€94.000) is rekening gehouden met het inverdienen naar projecten. 6, 7, 8, 9 en 10. Voortzetting tijdelijke uitbreiding formatie Bij de Voorjaarsnota zijn voor beleidsfuncties economie (binnenstad), cultuur, strategisch communicatie-advies voor 2 jaar formatie-uitbreidingen gehonoreerd. Bij de ondersteunende disciplines betrof dit: recruiter en webredactie. Voorgesteld wordt deze functies nog 1 jaar extra tijdelijk in te vullen in 2024. Voortzetting tijdelijke uitbreiding formatie

Aantal

Bedrag

Beleidsadvies economie

1 fte

€100.000

Beleidsadvies cultuur

1 fte

€100.000

Strategisch communicatie adviseur

1 fte

€100.000

Recruiter

0,67 fte

€75.000

Webredactie

1 fte

€75.000

11. Uitbreiding managementondersteuning Het betreft hier de uitbreiding van teamsecretariaat voor de teams Publiekszaken, Inkomensondersteuning en Beleid. Uitbreiding van de ondersteuning gaat samen met uitbreiding van het management bij deze teams. Deze uitbreiding wordt voor 3 jaar gevraagd, €75.000 per jaar. Dit is een nieuw voorstel ten opzichte van de Voorjaarsnota. Alle bovenstaande bedragen voor capaciteitsuitbreiding zijn op loonsombasis berekend. 12. Beleidsadvies VTH De gemeente Deventer is verantwoordelijk voor een adequate uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken). Als deze VTH-taken niet goed worden uitgevoerd, kan dat grote invloed hebben op de veiligheid en gezondheid van de leefomgeving. De rijksoverheid stelt hoge eisen aan de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken. Om een professionele uitvoering te bevorderen, gelden er wettelijke procescriteria. Die staan nu in de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) met uitvoeringsbesluiten. En die komen terug in de Omgevingswet met uitvoeringsbesluiten. Voorgesteld wordt tijdelijk extra beleidscapaciteit in te zetten om ervoor te zorgen dat onze eigen organisatie tijdig en volledig aan die procescriteria voldoet en ook blijft voldoen. Daarna wordt beoordeeld of en hoeveel capaciteit nodig is voor VTH-beleid. Voor 2022 en 2023 reserveren we €100.000 per jaar.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 41

13,14 en 15 Woningbouwopgave en Gebiedsmanagement We werken de komende 15 jaar aan de woningbouwstrategie met naar schatting 11.000 woningen en alle ontwikkelingen om dit mogelijk te maken. Bij die nieuwbouw richten we ons ook specifiek op de doelgroep jonge mensen om de stad en dorpen vitaal te houden. Naast nieuwbouw van woningen, komen er in de komende jaren grote uitdagingen op de gemeente af om de wijken en dorpen leefbaar en vitaal te houden. Het gaat hierbij om de vergrijzing in combinatie met het langer thuis wonen in de eigen sociale omgeving, de inclusieve samenleving en de ongedeelde stad, de energietransitie en klimaatadaptatie. Hierbij willen we de woon- en leefkwaliteit en het voorzieningenaanbod op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren. Door alle ambities en opgaven worden stedelijke ontwikkelingen steeds complexer. De projecten kunnen niet meer los van elkaar worden gezien. Maatregelen en activiteiten moeten op elkaar worden afgestemd. Door de organisatie van belangen, disciplines en allerlei beleidsthema’s is dat een hele klus. Daarnaast leidt de omgevingswet tot een andere benadering van ontwikkelingen en aanvullende mogelijkheden om onze kosten te verhalen. De noodzaak om integraal en samenhangend te ontwikkelen neemt dus toe.

Om te voorkomen dat we financiële kansen laten liggen of onvoldoende doelmatig werken zullen we extra investeren in gebiedsmanagement. Onderstaande voorstellen zien toe op deze brede doelstellingen. - Woningbouwopgave Bij de woningbouwopgave gaat het om de bouw van naar schatting 11.000 woningen in samenhang met het versterken van de arbeidsmarkt en verjongen. Dit is een veelomvattende en omvangrijke ambitie en vraagt om een dito strategie. Bij de Voorjaarsnota zijn hiervoor reeds extra middelen voor deze ruimtelijke ontwikkeling vrijgemaakt voor 2022 en 2023. Voorgesteld wordt om de extra tijdelijke capaciteit door te trekken voor de jaren 2024 en 2025 (€300.000 per jaar). Hiermee kan in die periode uitvoering worden gegeven aan de routekaarten voor de dorpen en de stad. Om deze ambitie ook goed aan te sturen wordt de organisatie verder versterkt vanaf 2022 voor een periode van 4 jaar (€140.000 per jaar). - Versterken gebiedsmanagement Bij de Voorjaarsnota zijn er reeds incidenteel middelen beschikbaar gesteld voor de versterking van gebiedsmanagement en nieuwe expertises op het gebied van energie-infrastructuur, circulair bouwen en klimaatadaptatie, toen voor 2 jaar gefinancierd vanuit (sub)reserve centrumschil. Nu wordt voorgesteld deze 2 posten door te trekken vanaf 2024 voor 2 jaar voor €175.000 per jaar, en te financieren uit de algemene middelen.

Inzet zal gepleegd worden bij de gebieden Centrumschil, Keizerslanden en Poort van Deventer. 16. Integrale visie (huisvesting) arbeidsmigranten. Het College heeft gevraagd om een integrale visie voor arbeidsmigranten. Hierbij zijn de beleidsterreinen RO, Openbare Orde en Veiligheid en Economie betrokken. Voorgesteld wordt eenmalig €75.000 voor de uitwerking van deze integrale visie.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 42

17. Versterken arbeidsmarkt Versterking van de arbeidsmarkt maakt onderdeel uit van de voorgestelde ambitie wonen met versterken arbeidsmarkt en verjongen. In juli heeft het college de routekaart versterken arbeidsmarkt vastgesteld. Daarin zijn een aantal actielijnen benoemd, waaronder het maken van een brede Human Capital agenda samen met partners in onderwijs en bedrijfsleven. Deze agenda zal onder andere aandacht schenken aan economische zelfstandigheid van onze inwoners, aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, (zij) instroom in groei en tekort sectoren in onze gemeente. Hierin worden ook beleidsdoelstellingen van de programma’s Jeugd en Onderwijs, Werk en Inkomen en Economie betrokken. Deze lokale agenda vormt ook de basis voor bovenlokale lobby en samenwerkingsverbanden. Om uitvoering te geven aan deze routekaart wordt voorgesteld voor de komende 4 jaar extra middelen vrij te maken: €50.000 voor 2022 en voor 2023-2025 €100.000 per jaar. 18 en 19 Investeren in wijken en klimaatadaptatie Wijkgericht werken is een belangrijk thema en een goede methode om de veiligheid, duurzaamheid, sociale zorg en gezondheid op wijk – en buurtniveau in te kunnen vullen. Het biedt mogelijkheden om investeringen van de gemeente in de wijk te combineren en beter aan te laten sluiten bij wensen van bewoners.

Het biedt ook mogelijkheden om aan te sluiten bij investeringen van bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, netwerkbeheerder, energie- en telecommaatschappijen, etc. Reeds bij de Voorjaarsnota zijn de nodige voorstellen hiervoor (deels) gehonoreerd. De volgende incidentele wijkgerichte middelen zijn al opgenomen in de Voorjaarsnota 2021: • Ludgeruskwartier: RO en gebiedsontwikkeling • Warmtetransitie: Energietransitie • Agenda Binnenstad: Economie en Leefomgeving • Buurtmakers: Meedoen • Deltabuurt: Meedoen en energietransitie • Kamerverhuur en ondermijning/bibob: Openbare orde en Veiligheid Niet gehonoreerde voorstellen Inwoner aan zet Meekoppelen in programmering Buurtvoorzieningen kwaliteitsimpuls Maatregelen klimaatadaptatie en kwaliteit buitenruimte Aanpak deltabuurt Buurtmakers

Programma Burger en bestuur Leefomgeving Meedoen Leefomgeving Meedoen Meedoen

2022 100 300 100 400 100 0

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 43

2023 100 300 100 400 100 0

2024 100 300 100 400 100 100

2025 100 300 100 400 100 100

Inwoner aan zet We betrekken bewoners van wijken en buurten bij nieuw beleid en bij het opstellen en uitvoeren van plannen. Wij stimuleren inwoners om hun rechten gebruik te maken en stimuleren burgerinitiatieven. Deze ambities vragen capaciteit. Bij de Voorjaarsnota zijn reeds eenmalig middelen hiervoor beschikbaar gesteld. Voorstel is om dit tijdelijk voor 4 jaar te verlengen: €100.000 per jaar. Meekoppelen in programmering We kunnen en moeten veel meer dan nu integraal programmeren en uitvoeren in onze wijken. Onze projecten waarmee we in de wijk aanwezig zijn, raken alle bewoners. Bij bewonersbijeenkomsten over een bepaald onderwerp, bv warmtetransitie of wonen, worden altijd ook wensen geuit over heel andere onderwerpen zoals groen, hondenpoep, afvalproblematiek. Er is vanuit de reguliere programmering in de diverse programma's veelal geen ruimte om in de voorbereiding en uitvoering van die projecten deze wensen mee te nemen. Daarnaast vragen onze partners in de wijken, zoals woningbouwcorporaties, steeds vaker van ons om mee te investeren in termen van planning en middelen. Dit vraagt flexibiliteit en snelheid in planning en programmering van budgetten, die veelal (meerjarig) al zijn vastgelegd.

Voorgesteld wordt een pilot te starten waarin we enerzijds de gezamenlijke programmering in wijken vanuit de gemeente en met partners verbeteren (€50.000 voor 2 jaar) en anderzijds uitvoeringsmiddelen hebben om mee te koppelen met andere projecten in de wijken (voor 2022 en 2023 €250.000 per jaar), voor 2024 en 2025 €300.000 per jaar). Kwaliteitsimpuls buurtvoorzieningen In Deventer vinden veel bewonersinitiatieven plaats die bijdragen aan onze stevige sociale infrastructuur in wijken en dorpen. Al dan niet via een buurthuis worden allerlei activiteiten georganiseerd voor onze inwoners van jong tot oud. Het college vindt die voorzieningen van groot belang voor de leefbaarheid van wijken en dorpen en heeft een beleidsverkenning uit laten voeren die verder wordt uitgewerkt en daarbij zal ook een compleet financieel beeld ontstaan wat de doelen en ambities met de buurtvoorzieningen vragen aan extra middelen. Wat we nu al wel weten en willen aanpakken, is dat een goede exploitatie van de buurtvoorziening en een passende organisatie de basis vormen. We willen op korte termijn met een aantal nader te prioriteren buurtvoorzieningen in gesprek om prangende zaken in de bedrijfsvoering te helpen oplossen. We stellen voor om hier €100.000 per jaar te reserveren voor de komende 4 jaar.

Maatregelen klimaatadaptatie en buitenruimte Klimaatadaptatie en het beheer van de kwaliteit van de buitenruimte vindt per definitie op wijkniveau plaats. Bijvoorbeeld wateroverlast en hittestress treden zeer lokaal op en vraagt samen met andere beheervraagstukken, zoals onkruidbestrijding in de openbare ruimte, om lokaal maatwerk. Voor klimaatadaptatie en kwaliteitsimpulsen in de buitenruimte wordt voorgesteld €400.000 per jaar vrij te maken voor de komende 4 jaar. Dit geld wordt mee geprogrammeerd in de MJOP-projecten en het biedt tevens koppelkansen met investeringen van andere partners in de wijk, zoals woningbouwcorporaties. Aanpak Deltabuurt De Deltabuurt is ook na jaren van herstructurering en sociale programma’s nog steeds een aandachtsbuurt. Recentelijk hebben wij voor deze wijk een aanvraag gedaan bij het Volkshuisvestingsfonds voor verduurzaming van de flatgebouwen. Onze planinhoud was ruim voldoende, de wijk voldoet aan de criteria voor aandachtsgebieden grootstedelijke problematiek, maar we waren als Deventer geen prioritair gebied waardoor de aanvraag niet gehonoreerd werd. We werken ondertussen door in de Deltabuurt en willen de samenhangende aanpak tussen fysieke en sociale verbeteringen, zoals ook genoemd in de aanvraag VHF, verder vorm en inhoud geven. Dit vraagt capaciteit. Voor 2022 en 2023 wordt €100.000 per jaar gevraagd.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 44

Buurtmakers De afgelopen jaren hebben we positieve ervaringen opgedaan met buurtmakers. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan de sociale cohesie in de wijken. Door met aandacht aanwezig te zijn in de wijken en uitvoering te geven aan vraagstukken die daar leven. Voor 2022 en 2023 zijn we in 4 aandachtswijken actief aanwezig en zijn middelen toegekend bij de Voorjaarsnota. Voorstel nu is om voor 2024-2025 ook middelen voor buurtmakers te reserveren en nader te bepalen in welke aandachtswijken inzet gepleegd zal worden. 20. NABO Diepenveen Het ministerie van Infrastructuur en Milieu gaat landelijk met het programma Niet Actief Beveiligde Overwegen (NABO) alle publiek toegankelijke niet actief beveiligde overwegen en overpaden op het reizigersnet uiterlijk in 2023 aanpakken. I & W heeft ProRail opdracht gegeven om het programma NABO uit te voeren. In de gemeente Deventer zijn nog twee NABO’s (gelegen tussen de bewaakte overgangen van de Sallandsweg en de Schapenzandweg te Diepenveen). De twee NABO’s in Diepenveen liggen langs Landgoed Nieuw Rande op de spoorlijn tussen Deventer en Zwolle. Het landgoed is een populair gebied om te recreëren. De zuidelijke NABO heeft naast recreatief gebruik ook de functie van ontsluiting naar een particuliere kavel.

In een werkgroep hebben gemeente Deventer, ProRail, omwonenden, grondeigenaren maar ook partijen als Wandelnet en Stichting IJssellandschap hun belangen naar voren gebracht. In het bestuurlijk overleg van 18 mei jongstleden is overeengekomen de noordelijke NABO op te heffen en de zuidelijke kruising in stand te houden d.m.v. een AHOB-installatie. Uitgangspunt bij I&W is een gebiedsgerichte integrale benadering op basis van cofinanciering van 50% door het Rijk en 50% door de regio (gemeente en provincie). De kosten van het opheffen van de noordelijke NABO en mitigerende maatregel komt voor 100% ten laste van ProRail. De kosten voor beveiligen van de zuidelijke NABO zijn door ProRail bepaalt op €1,4 miljoen (exclusief gemeentelijke begeleidingsuren). Op basis van cofinanciering zal gemeente Deventer samen met de provincie bijdragen. Het gaat om een eenmalig bedrag van €385.000.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 45

Totaaloverzicht voorstellen nieuw beleid (bedragen x €1.000) Structurele voorstellen Moties voorjaarsnota Jeugdzorg en veilig en gezond opgroeien in Deventer Groei organisatie Investeren in wijken overig Prijsstijging structurele voorstellen Totaal structurele voorstellen Beschikbaar Netto beschikbaar Incidentele voorstellen Moties voorjaarsnota Overige moties en bestuurlijke toezeggingen Jeugdzorg en veilig en gezond opgroeien in Deventer Wonen en voorzieningen Investeren in wijken Groei organisatie Overig Prijsstijging incidentele voorstellen Totaal incidentele voorstellen Beschikbaar uit voorgaande periode Beschikbare jaarschijf Netto beschikbaar

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 46

2022 686 100 100 38 146 20 1.090 2.108 1.018 2022 465 330 1.880 265 1.000 269 385 10 4.604 6.801 6.968 9.165

2023 686 600 100 38 93 70 1.587 2.108 521 2023 135 100 2.070 240 1.000 269 0 100 3.914 9.165 2.710 7.961

2024 686 650 100 84 81 100 1.701 2.108 407 2024 0 0 1.945 715 1.000 619 0 200 4.479 7.961 317 3.799

2025 686 934 100 84 204 100 2.108 2.108 0 2025 0 0 380 715 1.000 0 0 150 2.245 3.799 0 1.554

Structureel begrotingssaldo Op basis van onderstaand overzicht wordt aangetoond of de meerjarenraming 2022-2025, conform de uitgangspunten in het BBV, structureel in evenwicht is. Dit houdt in dat structurele lasten kunnen worden gedekt met structurele baten. Als in het betreffende begrotingsjaar structurele lasten gedekt zijn door structurele baten is er sprake van structureel evenwicht. Incidentele lasten mogen gedekt worden door zowel structurele als door incidentele baten. Voor het inzicht in de financiële positie op korte en langere termijn is belangrijk om een goed beeld te hebben van het structureel begrotingssaldo. In de begroting 2022 tot en met 2025, na voorstellen nieuw beleid, is er sprake van structureel evenwicht. (bedragen x €1.000) Structureel begrotingssaldo

2022

2023

2024

2025

Saldo van baten en lasten

-905

-5.784

-2.750

1.630

Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves Totaal resultaat (meerjaren)begroting Waarvan incidentele baten en lasten (Bijlage: staat van incidentele lasten en baten)

1.922 1.017 9.472

6.305 521 3.429

3.157 407 861

-1.630 0 -5

Structureel begrotingssaldo

10.849

3.950

1.268

-5

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 47

Recapitulatie Uitkomst begroting na invulling ruimte structureel nieuw beleid Na de invulling van de structurele ruimte nieuw beleid bedraagt de uitkomst van de begroting: (bedragen x €1.000 -/- = nadeel) 2022

2023

2024

2025

Saldo

9.075

4.818

2.425

2.108

Structureel nieuw beleid

-1.090

-1.587

-1.701

-2.108

Storting in reserve eenmalig nieuw beleid

-6.968

-2.710

-317

0

Saldo

1.017

521

407

0

Eenmalige ruimte nieuw beleid Voor eenmalig nieuw beleid is de komende jaren beschikbaar €16,8 miljoen. De bedragen die in een bepaald jaar niet worden aangewend worden gestort in een nieuw te vormen reserve eenmalig nieuw beleid. In het hoofdstuk nieuw beleid is aangegeven met welke voorstellen het bedrag van €16,8 miljoen wordt ingevuld. Hierna resteert nog een bedrag van €1.554.000. Dit bedrag wordt nog niet aangewend en kan door het nieuwe college van B en W in volgende jaren worden besteed. (bedragen x €1.000 -/- = nadeel) Overzicht reserve eenmalig nieuw beleid

2022

2023

2024

2025

0

9.165

7.961

3.799

Putting uit generieke weerstandsreserve (resultaat 2e kwartaalrapportage 2021)

6.801

0

0

0

Storting eenmalige ruimte in begroting voor eenmalig nieuw beleid

6.968

2.710

317

0

Invulling eenmalige ruimte

-4.604

-3.914

-4.479

-2.245

Saldo reserve eenmalig nieuw beleid

9.165

7.961

3.799

1.554

Stand reserve 01-01

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 48

Belastingen en tarieven Het algemene uitgangspunt is dat voor alle tarieven een gelijke maximale toegestane stijging wordt bepaald. Dit betekent voor 2022 dat de tarieven stijgen met 1,53% ten opzichte van 2021. Dit betreft een gemiddelde van prijs (+2,2%) en loon aanpassingen (+0,85%). Op het algemene uitgangspunt van de toegestane stijging is een aantal uitzonderingen van toepassing. Deze uitzonderingen zijn: • Het tarief voor de rioolheffing stijgt met 0,69%; • De tarieven voor de afvalstoffenheffing stijgen met gemiddeld 0,77%; • De opbrengst OZB wordt verhoogd met 3%. De hondenbelasting wordt conform de bij de Voorjaarsnota 2021 aangenomen motie per 1-1-2022 afgeschaft. Zie voor verdere informatie de paragraaf Lokale heffingen.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 49

Leidraad grote projecten Het college van B en W doet jaarlijks bij de begroting een voorstel aan de raad voor het aanwijzen welke projecten de status van grote projecten krijgen. Voorgesteld wordt de volgende projecten als grote projecten aan te merken: Projectnaam

Fase

Bedrijvenpark A1

Realisatiefase

De Marke Zuid

Verkenningsfase

Implementatie Omgevingswet

Realisatiefase

Poort van Deventer - Gasfabriekterrein

Realisatiefase

Poort van Deventer - Mobiliteit Poort van Deventer

Initiatieffase

Poort van Deventer - S/Park

Realisatiefase

Poort van Deventer - Stadsentree (Teugseweg)

Verkenningsfase

Slim warmtenet Zandweerd, fase 1

Realisatiefase

Toegang Sociaal Domein - Doorontwikkeling Regionale Toegang Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang

Realisatiefase

Toegang Sociaal domein - Doorontwikkeling team Toegang Jeugd

Realisatiefase

Toegang Sociaal domein - Transformatieopgave/Toegang

Verkenningsfase

Toegang Sociaal domein - Verkenning organisatie sociale teams

Realisatiefase

Burgerweeshuis

Initiatieffase

De Nieuw Keizer

Initiatieffase

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 50

Investeringsplanning Inleiding Naast de voorstellen nieuw beleid bestaat er ook nog een voorportaallijst investeringen. Bij de voorportaalprojecten gaat het om investeringen waar we bestuurlijk prioriteit aan geven, maar waarvoor op dit moment geen geld beschikbaar is. Voor deze activiteiten gaan we actief op zoek naar dekking uit andere dan gemeentelijke bronnen en zoeken we aansluiting bij investeringsambities van partners om zo via een publiek private aanpak de gemeentelijke prioriteiten te kunnen realiseren. Daarnaast zijn we voortdurend alert op mogelijkheden om voor lopende activiteiten uit de begroting subsidies bij voornamelijk mede overheden en fondsen aan te vragen. Dit kan financiële ruimte scheppen voor activiteiten op de voorportaallijst. Uitgangspunt is om met meer pragmatisme een maximaal multiplier effect na te streven van de huidige begroting. Het gaat om kansen benutten vanuit lopende projecten en activiteiten in de huidige meerjarenbegroting (subsidies zoeken bij geprioriteerde projecten en niet andersom). Potentiële insteek is dat elke euro in de gemeentebegroting gematched kan worden met subsidies of financieringsarrangementen door investeringsfondsen. Waar we kansen zien, benutten we de samenwerking met bedrijven, instellingen, sociaal economische partners en medeoverheden intensiever om onze investeringsambities een stap dichter bij te brengen.

De maatschappelijke opgaven waarvoor we ons gesteld zien vragen een gezamenlijke inspanning. Door publiek privaat samen te werken beogen we onze investeringsambities sneller of met meer kwaliteit te realiseren.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 51

Voorportaal investeringen Bij de voorjaarsnota 2021 is de voorportaallijst aangepast. Duidelijk is geworden dat we rondom wonen en voorzieningen een grote opgave hebben. Ontwikkelingen in de Centrumschil, Keizerslanden en de Poort van Deventer worden integraal benaderd en de ambitie in deze gebieden is opgeschroefd. Een programma Fiets is vastgesteld. Om alle ambities waar te maken, zijn investeringen nodig. Dit maakte het noodzakelijk om de voorportaallijst een complete update te geven. Zo veel mogelijk investeringen uit de vastgestelde ambitiedocumenten zijn opgenomen in deze hernieuwde voorportaallijst. De investeringen zijn aangepast aan de huidige stand van zaken. Vergeleken met de voorportaallijst van de voorjaarsnota 2021 worden er geen investeringen geschrapt. Voorportaal investeringen De volledige lijst bestaat nu uit de volgende onderwerpen.

• Wonen en voorzieningen • Gebiedsprogramma Centrumschil inclusief de Kien  Parkeeropgave Centrumschil (capaciteitsuitbreiding mits noodzakelijk);  Haveneiland en ondernemerskavels;  Projecten binnenstad  Cultuurvoorzieningen • Gebiedsprogramma Keizerslanden  Capaciteitsvergroting kruisingen Oldenielstraat (bereikbaarheidsconclaaf);  Rijbaanverdubbeling Oldenielstraat (bereikbaarheidsconclaaf); • Poort van Deventer  Infrastructuur rondom Poort van Deventer  Hoogwaardig openbaar vervoer • Digitalisering en smart city • Energietransitie en warmtetransitie • IHP scholen en gymzalen • Programma Fiets • Verduurzaming gemeentelijk vastgoed • Verkabeling hoogspanningsnet Diepenveen • Vervanging dak Scheg • 3e brug (bereikbaarheidsconclaaf); • Waterveiligheid en maatregelen IJssel (richting 2050); • Vergroten capaciteit/ vervanging sluiscomplex; Aanvullend wordt bij de begroting voorgesteld een extra bedrag te reserveren voor het Burgerweeshuis.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 52

Voorstellen Wonen en voorzieningen Op dit moment loopt het traject wonen en voorzieningen. De gemeenteraad heeft aangegeven een voorkeur te hebben voor scenario 4 Versterken arbeidsmarkt en Verjongen. Het College heeft hiervoor de routekaart vastgesteld en de raad gevraagd deze ambitie te bevestigen. De keuze voor dit scenario zal ook gepaard gaan met investeringen om de ambities te halen. Een deel van de benodigde investeringen maken al onderdeel uit van de voorportaallijst. Wellicht zijn er specifiek aanvullende investeringen nodig. De omvang van de benodigde investeringen wordt op een later moment bepaald. Niet alle woningontwikkelingen zijn rendabel. Om onze ambities waar te maken en ook voldoende woningen betaalbaar te hebben voor jongeren en sociale doelgroepen, zullen we bereid moeten zijn bij te dragen in onrendabele toppen van ontwikkelingen. De omvang van de benodigde investeringen wordt op een later moment bepaald. Gebiedsprogramma Centrumschil inclusief de Kien Op basis bestaande beleidskaders is een gebiedsprogramma Centrumschil opgesteld. De centrale ambitie is om Deventer in 2030 de meest aantrekkelijke woonstad in Nederland voor creatieve stedelingen te laten zijn. Het opwaarderen en versterken van het gemengde woonmilieu in en rondom de binnenstad biedt Deventer kansen om zich landelijk te profileren.

Deventer heeft hier goud in handen door een relatief grote omvang van te transformeren gebieden. Deze gebieden zijn vaak oude industriële complexen of de ‘oude’ werklocaties van maatschappelijke voorzieningen. Deze locaties bieden de kans om nieuwe (gemengd) stedelijke milieus te creëren met een mix van wonen, werken en voorzieningen, waarbij het accent per gebied kan verschillen. Deze locaties zijn relatief dichtbij het centrum en het station en zijn hierbij in trek door hun veelheid aan stedelijke voorzieningen en goede fietsroutes naar centrum en buitengebied. Het gebiedsprogramma omvat een uitvoeringsprogramma van bijna €90 miljoen. Hierin zijn projecten opgenomen die ondertussen in uitvoering zijn. Ook zijn enkele projecten opgenomen in de gehonoreerde subsidieaanvraag voor de woningbouwimpuls. De volgende investeringsblokken resteren: • De Kien • Agenda Binnenstad • Culturele voorzieningen • Herontwikkeling industriële gebieden - Haveneiland • Parkeeropgave Centrumschil De Kien In het gebied rondom de vernieuwde stationsomgeving en de Handelskade/ Buitengracht zijn kantoren, kennisintensieve bedrijven en onderwijsinstellingen gevestigd die kunnen doorontwikkelen naar een stadscampus, de Kien. De Kien zien we als dé kantoren- en onderwijslocatie van Deventer, waar de kennisen open informatiestad zich toont.

We streven naar een levendig milieu, dat stimuleert tot interactie en innovatie. We dagen onze partners uit om het standaard vastgoed aan weerszijden van de Buitengracht door te ontwikkelen binnen het concept van de Kien. Daarnaast willen we met hen de kwaliteit van de publieke ruimte verbeteren. Hergebruik, transformatie en verduurzaming van bestaand vastgoed, maar ook sloop en herbouw zijn mogelijk. Detailhandel, horeca en bedrijven zijn hier alleen mogelijk als service voor reizigers, studenten en werknemers van de daar gevestigde bedrijven. Deze voorzieningen moeten kortom specifiek bijdragen aan het concept van de Kien. Daarnaast is een zekere menging met wonen mogelijk. Dit zal de levendigheid van het gebied ten goede kunnen komen, maar mag geen afbreuk doen aan het functioneren van een stadscampus als de plek voor kantoren en onderwijsinstellingen. Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 53

De openbare ruimte van de stadscampus heeft aandacht nodig, dat vraagt om een investering. Met name rond de Handelskade/ Buitengracht is de verblijfskwaliteit matig en voelt de binnenstad ver weg. We willen met onze partners de kwaliteit verbeteren en programmatisch en fysiek veel meer verbinding tussen de binnenstad en de stadscampus tot stand te brengen. Een verbinding over de gracht maakt hiervan onderdeel uit. Ook krijgt de snelfietsroute binnen dit gebied een prominente plek. Het geraamde investeringsbedrag is €2,0 miljoen. Projecten agenda binnenstad Bewoners en bezoekers zoeken in de binnenstad sfeer en beleving. Hiervoor zijn onmisbare ingrediënten: een onderscheidend en verrassend aanbod van winkels, horeca, culturele en toeristisch/recreatieve voorzieningen, een aangename ambiance en activiteiten. Daarbij zijn kwaliteit en uitstraling een voorwaarde. Het merendeel van deze ingrediënten is in Deventer ruim voor handen: het monumentale karakter van de binnenstad, het relatief grote aanbod van winkels met een ‘couleur locale’, de karakteristieke inrichting van de openbare ruimte en landelijk bekende evenementen zoals ‘Deventer op stelten’, het ‘Dickens festijn’ en de boekenmarkt. De binnenstad zal de komende jaren een transformatie moeten ondergaan van ‘place to buy’ naar ‘place to be’.

Als gevolg van de coronacrisis zal deze transformatie moeten versnellen of we nu willen of niet. In de agenda binnenstad zijn diverse investeringsprojecten opgenomen: • Lebuinuspleinen fase 2 Nieuwe Markt: €2,0 miljoen • Masterplan Verlichting: €2,0 miljoen • Stad aan de IJssel: €6,0 miljoen (Entrees en Welle met stadsbalkons) • Herinrichting Broederenplein: €2,0 miljoen • Fietsvoorzieningen (parkeren, routering en verhuur): €4,0 miljoen (waarvan €0,4 miljoen gedekt) Culturele voorzieningen De uitwerking van onze ambitie voor de culturele sector is uitgewerkt in een nieuwe visie op de cultuurinstellingen. Een rijk cultureel leven is een belangrijke vestigingsvoorwaarde voor inwoners. Meer mensen die wonen in en rondom de binnenstad kunnen dan weer zorgen voor meer financiële basis voor de huidige instellingen. De omvang van culturele voorzieningen past reeds bij onze ambitie. Belangrijk is dat instellingen die interessant zijn voor inwoners blijven bestaan. Met name de situaties rondom de podiumkunsten zijn hierbij zorgelijk. Op dit moment lopen locatiestudies naar een nieuwe locatie voor het Burgerweeshuis. Ook verbouwen op de bestaande locatie is nog een optie. Bij de Voorjaarsnota 2021 is er €2,0 miljoen aanvullend gereserveerd voor het Burgerweeshuis.