2021-2578 Programmabegroting 2022 MJB 2023-2025 incl bijlagen

Naast deze houding is het ook onvermijdelijk dat dit een grotere claim gaat leggen op de beschikbare middelen in de komende jaren.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 85

Actuele beleidscontext Aantrekkelijke leefomgeving In de visie Leefomgeving is vastgelegd dat wij ervoor kiezen de openbare ruimte divers in te zetten; een ‘Deventer mix’. Onze inzet bestaat uit 4 pijlers, namelijk: 1. De leefomgeving in de hele gemeente is schoon, heel en veilig: We ‘bewaken’ de ondergrens bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte; 2. Bij de (her)inrichting van de openbare ruimte richten we ons op goede leefbaarheid, duurzaamheid, ecologie en onderhoudsvriendelijkheid; 3. Bij het werken in de leefomgeving krijgt de beleving van de openbare ruimte een zwaar accent, naast het maken van economische en sociale verbindingen; 4. De inzet van bewoners en ondernemers kan verschillende vormen krijgen. We onderscheiden bewonersinitiatieven en zelfbeheer. De ruimte voor initiatief vertalen we naar de inwoners met het motto ‘Wij de basis, u de plus’. Op basis van het Bestuursakkoord 2018-2022 willen wij ons focussen op een aantal terreinen: • Deventer werkt • Duurzaam Deventer • Oog voor elkaar • Levendig Deventer • Samenwerken en samenleven. Beide documenten sluiten op diverse onderdelen goed op elkaar aan en bieden de nodige aanknopingspunten om vanuit dit programma een verantwoorde begroting op te stellen. Op hoofdlijnen resulteert dat voor Leefomgeving in een aantal speerpunten.

Om economisch aantrekkelijk te blijven dient de leefomgeving niet alleen functioneel goed op orde te zijn maar tevens visueel aantrekkelijk en duurzaam ingericht en beheert te worden. Daarom zullen wij de komende periode investeren in het beheer en onderhoud van o.a. de binnenstad, de haven en de overige bedrijventerreinen. Hierbij zullen wij innovatie en levendigheid ook steeds als belangrijke randvoorwaarden meenemen zodat er ook in de toekomst sprake is van een kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte. Vanuit duurzaamheid zal binnen het programma meer accent komen te liggen op duurzame bereikbaarheid waarbij met name het fietsgebruik nog beter gestimuleerd en dus ook gefaciliteerd gaat worden. Door in de komende jaren de fietsvoorzieningen te optimaliseren maar ook door intensiever te communiceren met doelgroepen en belanghebbenden wordt bijgedragen aan een duurzamer milieu en aan de gezondheid van de bewoners. Tevens wordt binnen Deventer steeds meer ruimte geboden aan E-laadpalen zodat de elektrische auto's meer locaties ter beschikking krijgen om op te laden. Daarnaast zullen wij de komende jaren investeren in klimaatadaptatie door zoveel mogelijk wateroverlast te voorkomen en door hittestress te beperken. Bij het onderhoud en de inrichting kijken we breder dan naar de (onderhouds)technische kwaliteit.

Ook onderwerpen zoals ‘leefbaarheid’, ‘beleving’ en ‘algemene tevredenheid van bewoners en ondernemers’ krijgen een plaats. Bij het onderhoud van de leefomgeving laten we ons niet alleen leiden door de technische staat, maar houden we ook rekening met de beleving door het publiek. Technologische ontwikkelingen kunnen deze ontwikkeling ondersteunen. Zoals het investeren in de inrichting en met name ook de verlichting van de binnenstad. Hierbij kunnen bewoners en ondernemers samen werken aan hun eigen leefomgeving en er ontstaan tevens kansen voor grotere sociale samenhang in een buurt of wijk. Er is een aantoonbare relatie tussen een groene leefomgeving, leefbaarheid en gezondheid. Het investeren in groen in de leefomgeving heeft dus maatschappelijke effecten. De komende jaren zal zowel in de regelgeving (omgevingsvisie) als in de uitvoering (openbare ruimte en projecten) gezondheid een specifieke plek krijgen.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 86

Naast het beheren/ in stand houden van je duurzame kapitaalgoederen (schoon, heel, veilig) liggen er diverse maatschappelijke opgaven voor die we in de komende tijd steeds verder proberen mee te nemen in onze programmeringsopgaven. Dit doen we door zaken om een efficiënte manier met elkaar te verbinden en ook in kleine stappen alvast naar die stip op de horizon toe werken. De grote stappen zijn meer afhankelijk van de hoeveelheid financiële middelen die de komende jaren wellicht nog beschikbaar komen. Om van de huidige naar de nieuwe situatie toe te komen gaan we uit van de onderstaande ontwikkelingen • energietransitie, duurzaamheid/klimaat, bereikbaarheid/mobiliteit; • creatieve stedeling/aantrekkelijke woonstad, gezondheid (sporten bewegen); • buurtgericht werken, geografisch en of demografische benadering kiezen; • preventie, procesoptimalisatie en digitalisering Smart City. De actualiteit van dit moment Zoals al is aangegeven bij de omschrijving van het programma is er sprake van een toegenomen druk op de openbare ruimte als gevolg van een aantal maatschappelijke ontwikkelingen. We merken dat door klimaatveranderingen, de energietransitieopgave, de gezondheidsbehoefte, de nieuwe vormen van mobiliteit, participatie-initiatieven, de aangepast levenspatronen van mensen, de inclusieve samenleving, smart city, de openbare ruimte meer dan ooit geclaimd wordt.

Dit vraagt om grip en regie op al deze ontwikkelingen maar vooral ook om een andere manier van sturen en beheren op de fysieke leefomgeving. De komende jaren zullen van het enkel technisch in goede staat houden van de openbare ruimte meer moeten doorgroeien naar een meeontwikkelende grondhouding om zo te kunnen anticiperen op de hierboven genoemde zaken. Een ontwikkelend beherende gemeente die goed in staat is om al deze zaken op te vangen en (waar nodig) een plek te geven. Naast een veranderende rolopvatting gaat dit ongetwijfeld ook een grotere claim op onze financiële middelen leggen de komende jaren. We zullen ons hier goed op moeten voorbereiden want de maatschappij verwacht dit ook van ons.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 87

Doelen & prestaties Programma

Taakvelden

Leefomgeving

0.5 Treasury; 0.63 Parkeerbelasting; 2.1 Verkeer en vervoer; 2.2 Parkeren; 2.4 Economische havens en waterwegen; 2.5 Openbaar vervoer; 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie; 6.3 Inkomensregelingen; 7.2 Riolering; 7.5 Begraafplaatsen en crematoria; 0.10 Mutaties reserves. Opgave

Doelstelling: Waardering openbare ruimte (schoon, heel en veilig)

1

2

Inwoners waarderen de openbare ruimte in 2022 gemiddeld met een 6,7.

✔

✔

Prestatie

Uitvoering diverse beheertaken

3

4

5

✔

✔

Budget

Wij voeren diverse (wettelijke) beheertaken uit, waaronder: • Calamiteiten/veiligheidsonderhoud; • Storingsdienst; • Inspecties; • Storingsmeldingen; • Innen van parkeergelden en havengelden; • Gegevensbeheer; • Exploitatiekosten (huur en energie); • Belastingen; • Handhaving en Toezicht. Dit doen wij ook voor de IJsseloevers.

€3.700.000 (exploitatie)

Prestatie

Budget

Bomenbeleidsplan uitvoering (boom en bermbeheer)

Voor de uitvoering van de motie voortvloeiend uit de behandeling van het bomenbeleidsplan zijn extra middelen benodigd. Vooralsnog wordt uitgegaan van kap en herplant van 150 bomen per jaar, waarvoor €200.000 per jaar is benodigd.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 88

€200.000 (exploitatie)

Prestatie

Speelplekken en banken (n.a.v. motie VJN)

Budget

Bij de VJN is een tweetal moties aangenomen voor onderzoek naar en (via een aan de raad voor te leggen verbeterplan) uitvoering geven aan verbetering van speelvoorzieningen en zitplekken in de gehele gemeente. Voor het onderzoek is €50.000 in de begroting opgenomen. Na afronding onderzoek zal een eventuele vervolgclaim volgen voor het uitvoering geven aan de uitkomsten van het onderzoek.

€50.000 (exploitatie)

Prestatie

Budget

Regulier en klein onderhoud op het vastgelegde beeldkwaliteitsniveau

In de openbare ruimte zorgen wij voor regulier en klein onderhoud op het vastgelegde beeldkwaliteitsniveau conform de CROW systematiek en zoals vastgelegd in het uitvoeringsprogramma bij de visie leefomgeving. Wij verzorgen het technisch onderhoud aan installaties en objecten (zoals bruggen, viaducten, rioolstelsel en speelplaatsen).

€15.600.000 (exploitatie)

Prestatie

Budget

Uitvoering groot onderhoud en vervangingsonderhoud

We voeren groot onderhoud en vervangingsonderhoud uit (MJOP-MIND 2021-2024; jaarschijf 2022). Bij het uitvoeren hiervan zoeken we (maximale) meerwaarde op de terreinen van beleving, participatie, gezondheid, ecologie, TEEB (waarde van groen) cradle to cradle, klimaatadaptatie, energie en social return. Het budget betreft het totale bedrag, de diverse apart vermelde prestaties met budgetten zijn hierin opgenomen.

€6.200.000 (exploitatie) €2.235.000 (investering MJOP) €1.098.000 (investering GRP)

Prestatie

Budget

Klimaatadaptatie

Als gevolg van het veranderende klimaat neemt de kans op wateroverlast, hittestress en droogte toe. Op basis van het klimaatadaptatieprogramma nemen we maatregelen om de openbare ruimte aan te passen. We pakken de grootste knelpunten aan. Bij groot onderhoud passen we de openbare ruimte aan aan het veranderende klimaat. Veel maatregelen/investeringen lopen via het gemeentelijk rioleringsplan/rioolheffing en onkruidbestrijding. Ze worden geprogrammeerd in het MJOP-MIND. We reserveren budget om inwoners te ondersteunen bij het nemen van maatregelen (afkoppelsubsidie en ondersteuning met informatie, regenwaterambassadeurs en via de Ulebelt). We reserveren budget om mee te koppelen met kansen die zich in de openbare ruimte voordoen.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 89

€438.000 (exploitatie)

Prestatie

J. van Vlotenlaan

Budget

Laanboomverjonging gecombineerd met onderhoud aan de fietspaden J. van Vlotenlaan.

€444.000 (exploitatie) €90.000 (investering MJOP)

Prestatie

Budget

Buurtaanpak Rivierenwijk

Diverse straten worden integraal aangepakt; o.a. Volkerakstraat en Haringvlietstraat

€251.000 (exploitatie) €101.000 (investering GRP)

Prestatie

Budget

Buurtaanpak Zandweerd-Noord - Schrijversbuurt

Na de Tesselschadestraat volgen meer straten in deze buurt. In 2021 is een buurtagenda opgesteld voor ZandweerdNoord/Schrijversbuurt. Daarmee wordt beoogd om de planning af te stemmen op de andere ontwikkelingen in de buurt (energietransitie, netverzwaring elektriciteit e.d.)

€100.000 (exploitatie) €100.000 (investering GRP)

Prestatie

Budget

Buurtaanpak Tuindorp

Na de aanpak Spijkerpad volgen meer straten in deze buurt. In 2021 is een buurtagenda opgesteld voor Tuindorp. Daarmee wordt beoogd om de planning af te stemmen op de andere ontwikkelingen in de buurt (energietransitie, netverzwaring elektriciteit e.d.)

€100.000 (exploitatie) €100.000 (investering GRP)

Prestatie

Budget

Buurtaanpak Tjoenermarke

Aanpassing van o.a. M. van Brielstraat. Er volgen daarna meer straten in deze buurt.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 90

€225.000 (exploitatie)

Prestatie

Buurtaanpak Oranjekwartier

Budget €238.000 (exploitatie) €150.000 (investering GRP)

De MJOP aanpak van diverse straten o.a. Pr. Irenestraat en Pr. Margrietstraat gebeurt in volledige afstemming en samenhang met de ontwikkeling van het Oranjekwartier zoals vastgelegd in het Ambitiedocument Oranjekwartier.

Opgave Doelstelling: Het verbeteren van de duurzame bereikbaarheid en doorstroming (bewuste inrichting)

1

2

Het verbeteren/optimaliseren van de (duurzame) bereikbaarheid en doorstroming.

✔

✔

Prestatie

Roland Holstlaan-Brederodelaan

3

4

5

Budget

Aanpak verharding, breedte van de weg en aanpassing groene inrichting

€143.000 (exploitatie) €171.000 (investering MJOP) €76.000 (investering GRP)

Prestatie

Budget

Reconstructie Roesinksweg

Integrale aanpak weg- en groeninrichting

€5.000 (exploitatie) €207.000 (investering MJOP) €134.000 (investering GRP)

Prestatie

Budget

Vervangen openbare verlichting door LED verlichting

Jaarlijks vervangen we een deel van de conventionele armaturen door LED armaturen. Daarmee besparen we op energie- en onderhoudskosten.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 91

€384.000 (exploitatie)

Opgave Doelstelling: Vergroten van het aantal verplaatsingen

1

2

Het vergroten van het aantal verplaatsingen te voet, per fiets of over water (gezond en duurzaam).

✔

✔

Prestatie

Verbetering fietsinfrastructuur

3

4

5

Budget

We verbeteren de fietsinfrastructuur en het fietscomfort door diverse mjop-mind projecten in uitvoering te nemen (zie mjop planning) • Omvormen fietspad Spanjaardsdijk van asfalt naar beton € 1.011.000 (investering MJOP) • Omvormen en verbreden fietspad Lage Steenweg (op de dijk) van asfalt naar beton € 300.000 (investering MJOP) • Omvormen van halfverharding naar beton fietspad Koersenweg € 119.000 (investering MJOP)

€1.430.000 (investering MJOP)

Prestatie

Budget

Vaart in de haven

Vaart in de haven: We gaan door met de uitvoering van het beheerplan voor de haven.

Prestatie

Verbeteren van de fietsstructuur rond de A1

Budget

Verbeteren van de fietsstructuur rond de A1: In 2022 gaan we op basis van het in 2021 vastgestelde plan en bijbehorende budget, over tot de uitvoering. Opgave Doelstelling: Vergroten van de bezoekersaantallen en verblijfsduur

1

2

Het vergroten van de bezoekersaantallen aan en de verblijfsduur in de binnenstad (beleving). Aantrekkelijke leefstad voor de creatieve stedeling.

✔

✔

Prestatie

Lebuinuspleinen uitvoering deel 1 en voorbereiding deel 2

3

4

5

✔

✔

Budget

Aanbesteden en na gunning, uitvoeren van de herinrichting van de pleinen deel 1 (Grote kerkhof), aanvullend vanuit de binnenstadsagenda volgt nog de voorbereiding De Nieuwe Markt (deel2).

€2.655.000, toegekend in 2020

Prestatie

Budget

Binnenstadsagenda diverse aanpassingen leefomgeving

Aanpak inrichting fysieke leefomgeving aansluitend op de vastgestelde agenda en de middelen uit stadsarrangement (o.a. verlichting en fietsvoorzieningen en de boomkransen op de Brink)

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 92

€250.000 (VJN 2021)

Exploitatie (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Lasten

38.385

37.035

36.977

38.220

36.818

Baten

15.056

14.686

14.740

15.419

14.748

Saldo exclusief reserves

-23.329

-22.348

-22.236

-22.801

-22.070

Storting in reserves

2.294

752

573

622

651

Putting uit reserves

3.800

1.055

904

1.552

849

Saldo reserves (taakveld Mutaties reserves)

1.506

304

330

929

198

-21.823

-22.044

-21.906

-21.871

-21.872

Saldo inclusief reserves

De stijging van het saldo inclusief reserves met circa €220.000 in 2022 ten opzichte van 2021 is als volgt te verklaren: Indexering Als gevolg van indexering van lonen en prijzen zijn de lasten in 2022 €583.000 hoger. De baten zijn hierdoor in 2022 €231.000 hoger. MJOP Budget Als gevolg van een eenmalige herprogrammering/budgetverlaging MJOP in 2021, zijn de lasten in 2022 €600.000 hoger. 1e kwartaalrapportage 2021 In de 1e kwartaalrapportage zijn voor €110.000 eenmalig extra middelen voor werkzaamheden t.b.v. woonwagenlocaties opgenomen. Hierdoor zijn de lasten 2022 voor hetzelfde bedrag lager. Voorjaarsnota 2021 In de voorjaarsnota 2021 zijn voor 2022 middelen toegekend voor klimaatmakelaar (€46.000), onderhoud VRI's (€75.000) en co-financiering 4e stadsarrangement (€250.000). Totaal €371.000 hogere lasten in 2022 ten opzichte van 2021. Corona Door corona zijn de parkeerinkomsten in 2021 €360.000 lager dan in 2022. Daarnaast zijn in 2021 vanwege corona voor €137.000 extra kosten gemaakt. Tenslotte is aan Het Groen Bedrijf in 2021 een coronacompensatie toegekend van €128.000. In totaal voor 2022 een lager saldo van €625.000 2e kwartaalrapportage 2021 Voor het jaar 2021 zijn in de 2e kwartaalrapportage diverse eenmalige budgetten toegekend. Vanwege het incidentele karakter vallen hierdoor de lasten 2022 lager uit.

Dit betreft extra areaaluitbreiding straten, wegen pleinen (€113.000), DVO straatreiniging (€286.000), gladheidsbestrijding (€185.000) en vervangingen van een VRI (€70.000). Totaal €654.000 lager saldo in 2022. Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 93

Overige mutaties De overige mutaties (waaronder areaaluitbreiding riolering) veroorzaken per saldo in 2022 hogere lasten van €288.000.

Taakvelden (bedragen x €1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Begraafplaatsen

-184

-192

-192

-192

-192

Economische Havens en waterwegen

-10

-11

-11

-11

-11

Inkomensregelingen

-624

-624

-624

-624

-624

-7.869

-7.599

-7.655

-7.608

-7.608

Openbaar vervoer

-315

-220

-221

-201

-201

Parkeerbelasting

2.826

3.311

3.326

3.340

3.355

Parkeren

-1.210

-2.165

-2.151

-2.136

-2.121

Riolering

1.608

1.608

1.608

1.608

1.608

Ruimtelijke ordening

-46

0

0

0

0

Treasury

19

19

19

19

19

Verkeer en vervoer

-17.525

-16.475

-16.335

-16.995

-16.294

Saldo exclusief reserves

-23.329

-22.348

-22.236

-22.801

-22.070

2022

2023

2024

2025

3.583

0

0

0

0

0

0

0

-3.583

0

0

0

Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Investeringen (bedragen x €1.000)

Uitgaven t.l.v. investeringen Inkomsten t.g.v. investeringen Saldo

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 94

Gerelateerde informatie Documenten Documentnaam Rioleringsplan 2015-2020 Visie Leefomgeving 2014 Uitvoeringsprogramma leefomgeving 2016 MeerJarenOnderhoudsProgramma Mind 2021-2024 Meerjaren perspectief Parkeren 2019

Bestandsgrootte 4,3 Mb 7,8 Mb 2,4 Mb 36,1 Mb 0,5 Mb

Openen Rioleringsplan 2015-2020 Visie Leefomgeving 2014 Uitvoeringsprogramma leefomgeving 2016 MeerJarenOnderhoudsProgramma Mind 2021-2024 Meerjaren perspectief Parkeren 2019

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 95

Milieu en duurzaamheid Omschrijving Het programma omvat 2 onderdelen: • 4a. De zorg van de gemeente voor milieu en duurzaamheid; • 4b. De transitie naar een fossiel vrije en klimaatneutrale energievoorziening. 4a. Milieu en duurzaamheid Het programma omvat de zorg van de gemeente voor milieu en duurzaamheid. Enerzijds betreft het het verminderen van de milieugevolgen, zoals geluidhinder, de luchtkwaliteit, geuroverlast, schade aan de natuur en bodemverontreiniging, van handelingen en activiteiten. Anderzijds houdt het programma zich ook bezig met het toekomstbestendig maken van de gemeente op het gebied van milieugevolgen. Bij het realiseren van de doelstellingen kiest de gemeente steeds bewust voor de juiste rol. Op gebieden waarvoor wettelijke kaders zijn, is dat een regulerende. Op andere beleidsterreinen is dat meer een proactieve rol. Met name op gebied van duurzaamheid is dat een faciliterende en loslatende. Het gevolg daarvan is dat prestaties slechts ten dele afdwingbaar zijn. Wel zoeken we op een aantal gebieden, bijvoorbeeld natuurinclusief bouwen juist wel weer naar mogelijkheden om prestaties meer af te dwingen. 4b. Energietransitie Het programma omvat de transitie naar een toekomstbestendige, fossielvrije en klimaatneutrale energievoorziening in Deventer.

Het gaat daarbij om een energiezuiniger gebouwde omgeving (woongebieden en bedrijventerreinen), een aardgasvrije warmtevoorziening waarbij zoveel mogelijk lokale duurzame warmtebronnen worden benut en (grootschalige) opwek van duurzame energie met zon, wind en alternatieve technieken. Randvoorwaardelijke voor de energietransitie is een toekomstbestendige energie-infrastructuur. Daarbij gaat het om voldoende netcapaciteit, een goede netinpassing, slim koppelen van vraag en aanbod van energie en energieopslag (waaronder waterstof). In het Klimaatakkoord (mei 2019) is een stevige regierol gelegd bij de gemeente om de landelijke doelstelling van 49% (in EU-verband wordt dit mogelijk verhoogd tot 55%) CO2-reductie in 2030 te realiseren. Het Energieplan Deventer (vastgesteld juli 2020), de Transitievisie Warmte (vastgesteld februari 2021) en de Regionale Energiestrategie (vastgesteld juli 2021) beschrijven de doelstellingen en de strategie voor de energietransitie in Deventer.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 96

Actuele beleidscontext 4a. Milieu en Duurzaamheid De gemeenteraad heeft in 2020 het nieuwe grondstoffenplan vastgesteld. In 2021 voeren we het plan uit en worden er medio 2021 op veel plaatsen bijvoorbeeld papiercontainers geplaatst. Deventer blijft koploper voor wat betreft de hoeveelheid restafval per inwoner per jaar. Op het gebied van bodem vormt het Convenant 2016-2020 tussen VNG, IPO, VNG en UvW de leidraad. In 2021 loopt de werkwijze van het convenant nog door om daarna opgenomen te worden in de Omgevingswet. Vrijwel alle milieuwetgeving zal worden opgenomen in de Omgevingswet. In een aantal gevallen, zoals bodem, wordt dit gecombineerd met een ingrijpende stelselwijziging en met (ruimtelijke en milieu) ingrepen als gevolg van de energietransitie, o.a. door de zoektocht naar nieuwe energiebronnen zoals geothermie. Voor de invoering van de Omgevingswet is op vrijwel alle beleidsterreinen aanvullende personele inzet nodig. Bij Vergunningen, Toezicht en Handhaving en bij bodem, geluid en lucht is de uitvoering van de basis- en beleidstaken neergelegd bij de Omgevingsdienst IJsselland. Een specifiek onderwerp waar komende jaren aandacht voor wordt gevraagd is asbest. De voorgenomen wettelijke sanering in 2024 wordt niet doorgevoerd. Wat de gezondheidsrisico’s niet anders maakt en daarom blijft Deventer structureel aandacht schenken aan de sanering van asbest.

In het kader van de Gelders Overijsselse Regionale Agenda Laadinfrastructuur (GORAL) bereiden we een nieuwe concessie voor ten behoeve van het exclusief plaatsen van laadpalen in de openbare ruimte. Parallel aan de nieuwe concessie vindt voorbereiding plaats van een gemeentelijke laadvisie en een actueel plaatsingsbeleid. De hiervoor opgestelde startnotitie is op 6 april 2021 vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. Vaststelling van de laadvisie en het plaatsingsbeleid is voorzien in het najaar van 2021. Het schone luchtakkoord is ondertekend in 2020. Jaarlijks zal dit leiden tot acties en monitoring. Hiervoor is structureel aandacht noodzakelijk. Overige relevante beleidskaders zijn: herziene kader Externe Veiligheid, Basisnet Spoor, Werkwijze Ecologie, Europese normen voor Luchtkwaliteit. 4b. Energietransitie In 2019 is het Klimaatakkoord vastgesteld en zijn de klimaatdoelen vastgelegd in de Klimaatwet: • Verminderen van 49% van de broeikasgasuitstoot in 2030 (ten opzichte van 1990); • Verminderen van 95% van de broeikasgasuitstoot in 2050 (ten opzichte van 1990); • 100% broeikasgas-neutrale elektriciteit in 2050. Uitvloeisel van het Klimaatakkoord is dat in 30 regio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) moet worden vastgesteld. Deventer valt onder de RES West Overijssel.

De RES gaat in hoofdzaak in op grootschalige opwek van elektriciteit met zon en wind en voor zover van toepassing op de verdeling van bovenlokale warmtebronnen. Het Deventer-bod in de op 7 juli 2021 door de gemeenteraad vastgestelde RES 1.0 bedraagt 212 GWh aan grootschalige opwek. De RES wordt iedere 2 jaar geactualiseerd waarbij nieuwe inzichten en (technologische) ontwikkelingen kunnen worden meegenomen. In de RES 2.0 wordt het bod nader geconcretiseerd (techniek en locatie). Een andere gemeentelijke opdracht uit het Klimaatakkoord is dat iedere gemeente een Transitievisie Warmte (TVW) opstelt. In de TVW wordt per wijk/dorp weergegeven wat het beste en meest passende alternatief voor aardgas is (energetische, technische en economisch) en of de overgang in het betreffende gebied voor of na 2030 zal plaatsvinden. De Transitievisie Warmte voor Deventer is vastgesteld in februari 2021. De concrete uitwerking van de TVW per buurt vindt plaats in Wijk Uitvoeringsplannen (WUP’s). Het WUP Zandweerd (vastgesteld maart 2021) is een van de eerste WUP’s in Nederland. Het WUP Bathmen is begin 2022 gereed en met het WUP Oranjekwartier/Ludgereskwartier is gestart. Bij het opstellen van de WUP’s wordt een wijkaanpak gehanteerd.

Daarbij worden de bewoners en de andere partners in de betreffende buurt nadrukkelijk betrokken en worden mee koppelkansen (verduurzaming woningbezit corporaties, sociaal, klimaatadoptie, ruimtelijke kwaliteit, etc.) zoveel mogelijk benut. Betaalbaarheid voor bewoners is een belangrijk aandachtspunt in de warmtetransitie. Dit krijgt een nadrukkelijke rol in de wijkaanpak. Binnen Transform worden de instrumenten Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 97

verkend en ontwikkeld om te zorgen dat fossiel vrij en betaalbaar bereikbaar is voor allen bewoners. Hier ligt een grote uitdaging waarbij ook bestaande en toekomstige rijksregelingen noodzakelijk zullen zijn. In het project Zandweerd stroomt wordt het Slim Warmtenet Zandweerd gerealiseerd. Daarmee worden woningen van duurzame warmte voorzien met de restwarmte van de nabijgelegen rioolwaterzuivering. Binnen dit project wordt intensief samengewerkt met de gebiedspartners en de bewoners en wordt de wijkaanpak en betaalbaarheid in de praktijk toegepast en geoptimaliseerd. Naast energie neutrale en aardgasvrije woongebieden (TVW en WUP’s) en grootschalige opwek voor duurzame energie (RES) wordt ook gekeken naar de toekomstbestendige energievoorziening en verduurzaming van bedrijventerreinen. Een slimme energie-infrastructuur waarbij wordt gestuurd op vraag en aanbod, opslag en toepassing van alternatieve energiebronnen (waaronder waterstof en biogas) is daarbij een randvoorwaarde.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 98

Doelen & prestaties Programma

Taakvelden

Milieu en duurzaamheid

0.5 Treasury; 6.3 Inkomensregelingen; 7.3 Afval; 7.4 Milieubeheer; 0.10 Mutaties reserves. Opgave

Doelstelling: Zorgvuldig omgaan met grondstoffen, circulariteit bevorderen

1

Circulaire principes worden integraal onderdeel van het beleidsproces en besluitvormingsproces en de uitvoering van de gemeente. Het is een manier van denken over hoe we met grondstoffen, producten en afval omgaan. We willen het bewustzijn van het te veel gebruiken van eindige grondstoffen en het onnodig weggooien van producten vergroten. Prestatie

2

3

4

5

✔

Het verder verminderen van de hoeveelheid restafval, betere scheiding en optimale inzameling

Budget

Het zoveel mogelijk gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval, onder meer door verdere verlaging gf-fractie in restafval. Het grondstoffenplan wordt in de periode 2022-2024 verder tot uitvoering gebracht.

Zie paragraaf lokale heffingen

Prestatie

Budget

Circulariteit een volwaardige rol geven in het gemeentelijk beleid van de fysieke leefomgeving

Bij het opstellen en het uitvoeren van beleid dat betrekking heeft op de fysieke leefomgeving, circulariteit een volwaardige rol geven. Zowel bij toekomstige woningbouw, bij het uitvoeren van projecten en de ontwikkeling van bedrijven terreinen

€210.000

Prestatie

Budget

Het bewuster omgaan met grondstoffen, producten en afval

Initiatieven ondernemen om zuiniger om te gaan met kostbare grondstoffen en producten en daarbij het hergebruik van grondstoffen bevorderen. Opgave Doelstelling: Verbetering kwaliteit van bodem en ondergrond Het verder verbeteren van de kwaliteit van bodem en ondergrond.

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 99

1

2 ✔

3

4

5

Prestatie

Onderzoeken en monitoren van de kwaliteit van bodem

Budget

Het onderzoeken en monitoren van de kwaliteit van bodem en grondwater en het waar nodig saneren van verontreinigingen zodat alle risico’s als gevolg van bodemverontreiniging zijn weggenomen of beheerst. Het preventief (laten) beoordelen van de kwaliteit van de bodem bij aangewezen milieubelastende activiteiten.

€159.000

Prestatie

Budget

Verminderen van geluidsoverlast

Het verminderen van geluidsoverlast als gevolg van auto- en treinverkeer door het uitvoeren van saneringsmaatregelen, zodat de geluidsoverlast in geen enkele woning in Deventer boven de wettelijke norm ligt.

€65.000

Prestatie

Budget

Terugdringen geluidoverlast

Het verder terugdringen van geluidoverlast als gevolg van verkeer en geluidoverlast van milieubelastende activiteiten zoveel als mogelijk voorkomen middels wettelijke vereisten.

€65.000

Prestatie

Budget

Geluidsaspecten verkeerstrajecten

€65.000

Door inzet van kennis en advies over milieu- en geluidaspecten worden actuele verkeerstrajecten gefaciliteerd (luchtverkeer, spoor, haven, etc.).

Opgave Doelstelling: Doorgaande verbetering duurzaamheid Doorgaande verbetering van duurzaamheid in de hele gemeente. Duurzaamheid speelt op allerlei terreinen; bij groen- en waterstructuren, klimaatadaptie, mobiliteit, binnen de maak- en kenniseconomie, bedrijventerreinen, binnen droge en natte ecologische verbindingszones. Prestatie

Kennis en advies duurzaamheidsthema's

Het begrip duurzaamheid voor de gemeente vertalen in concrete voorbeelden. Door inzet van kennis en advies over duurzaamheidsthema's worden initiatieven (in het voortraject) van o.a. ruimtelijke ontwikkelingen gefaciliteerd. Bijvoorbeeld door een op te stellen duurzaamheidskader voor (woning)bouw. , vergroening,

Programmabegroting 2022 - 2025 | Gemeente Deventer | 100

1

2

3

✔

Budget €90.500

4

5