Programmarekening 2022.pdf

I

62

I

Regiodeal De Regiodeal betreft het samenwerkingsprogramma tussen Rijk, Provincie en gemeente met een totaal (bruto) budget van € 10.000.000. Hiervan is in 2022 € 2.765.000 ingezet, voornamelijk via de Ontwikkelingsmij Noord Holland Noord. Tegenover deze uitgaven staat dekking vanuit het Rijk, de provincie en een bestemmingsreserve.

I

2.684

I

I

91

I

I

69

I

De opgetelde bijdragen van Rijk en Provincie bedragen voor 2022 € 2.684.000 Overige producten Er bevinden zich nog een groot aantal andere producten binnen dit programma. Bij deze producten doen zich diverse kleinere budgetafwijkingen voor welke opgeteld leiden tot een voordeel van € 92.000 De betreffende producten zijn: erfpachtgronden parkeren coronasteun ondernemers markten landmeten bijdrage woningbouw woonwagens woningwet bouwvergunning woonschepen Reserve onttrekkingen De afwijking ten opzichte van hetgeen begroot was, wordt vooral veroorzaakt door een drietal egalisatiereserves. De reserve Wet Voorkeursrecht Gemeenten. In afwachting van de realisatie van de renovatieplannen Koningstraat/Spoorstraat houdt de gemeente nog enige te slopen panden aan waarvan de dekking gekoppeld is aan deze reserve. De exploitatiekosten van deze panden worden daarom onttrokken aan deze reserve : € 3.000 wat beduidend lager is dan hetgeen geraamd was, € 63.000. Dit komt vanwege het minimale instandhoudingsniveau wat aangehouden wordt. Egalisatiereserve kapitaallasten Koningstraat/Spoorstraat. Deze reserve is ingesteld om de kapitaallast welke voortkomt uit dit project af te dekken. Dit jaar bedraagt deze kapitaallast € 17.000 Egalisatiereserve Regiodeal. Ten behoeve van het programma Regiodeal krijgen we € 8.500.000 van Rijk en Provincie, maar moesten we zelf € 1.500.000 inleggen.

Al naar gelang van het verloop van de Regiodeal worden de dekkingsmiddelen ingezet om de uitgaven te dekken. Met de nu geboekte onttrekking uit de bestemmingsreserve Regiodeal, € 82.000, is deze volledig opgesoupeerd en kan daarmee opgeheven worden. Voor de verdere uitgaven Regiodeal kan beschikt worden over de Rijks en Provincie bijdragen. Tenslotte wordt er €30.000 voor de vergoeding voor vaste lasten van horeca ondernemers onttrokken aan het Helders Steunfonds. Totaal Baten Totaal

0

5.270

-6.323

6.538

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

55

Samenvatting verschillen Samenvatting nadelen en voordelen Nadelen en voordelen Totaal nadelen

-6.323

Totaal voordelen

6.538

Voordelig saldo

215

Samenvatting Incidenteel/structureel Incidentele en structurele verschillen Incidenteel

Bedrag 215

Baten

5.270

Lasten

-5.055

Voordelig saldo

215

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

56

Leefbare gemeente Den Helder is een leefbare stad. Dat betekent dat inwoners en bezoekers kunnen genieten van cultuur-, erfgoeden natuuraanbod. Dat inwoners op diverse plekken hun kennis uit kunnen breiden en dat de stad schoon en veilig is. Een leefbare stad is ook een duurzame stad. Het programma Leefbaarheid is, zowel op het sociale als fysieke vlak, in ontwikkeling. We bereiden ons daarom voor op het duurzamer inrichten van de openbare ruimte en het investeren in een duurzame samenleving middels. De voorbereidingen zijn gestart voor de duurzame inrichting van de openbare ruimte. Dat betekent dat we trajecten uitzetten waarbij we bij de inrichting en het onderhoud rekening houden met het veranderend gebruik van de openbare ruimte, de klimaatveranderingen, de energietransitie en de biodiversiteit. De uitdaging voor de duurzame samenleving zit in een aantal ontwikkelingen. Zoals het ontwikkelen van kwalitatieve toezicht in de wijk en de bereikbaarheid van zorg en hulp in de wijk. Verder kijken we naar het verbreden/moderniseren van de aanwezige ontmoetingsplekken (zoals wijk- en sportfaciliteiten) in de stad. En we willen de sociale stabiliteit vergroten. Dit doen we door middel van aanwezig te zijn in de wijken en gebiedsgerichte te werken. Daarbij staan bewonersparticipatie, flexibiliteit en lerend vermogen voorop.

De aanpak is gericht op een duurzame relatie tussen gemeente, inwoners, instanties en ondernemers. Trends -

Schoon, heel en veilig is het uitgangspunt voor het inrichten en beheer van de openbare ruimte.

-

Het Klimaatakkoord verplicht gemeenten tot lagere CO2 uitstoot en duurzamer energieverbruik.

-

Den Helder wordt veiliger (objectieve cijfers), de subjectieve veiligheid (gevoel van veiligheid) blijft gelijk. Er is wel een stijging van (drugs en drank gerelateerd geweld) en er is meer en complexere zorg- en veiligheidscasuïstiek.

-

Den Helder onderscheidt zich van andere gemeenten door een groot en kwalitatief goed aanbod van natuur en cultuur in Den Helder en omgeving (met veel waardering van bewoners en bezoekers).

-

Er is een kloof tussen de schoolverlaters en de (lokale) arbeidsmarkt.

Doelen 1.

De openbare ruimte in Den Helder is schoner en inwoners waarderen deze beter.

2.

Den Helder verbruikt minder (fossiele) energie en is meer klimaatbestendig.

3.

Den Helder is veiliger en inwoners ervaren dit ook zo.

4.

Meer mensen bezoeken Den Helder en maken gebruik van het aanbod van cultuur en natuur in en om de stad.

5.

Onze inwoners zijn hoger opgeleid, hebben toegang tot beter onderwijs, wat beter aansluit op de arbeidsmarkt. .

6.

Onze inwoners sporten en bewegen meer door betere samenwerking tussen sportclubs en optimaler gebruik van sportterreinen.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

57

Doelen 4.1 De openbare ruimte in Den Helder is schoner en inwoners waarderen deze beter. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Waardering fysieke leefomgeving. Waarde 2022: (extra) toelichting indicator Onderdeel wordt niet meer gemeten Hoeveelheid zwerfafval. Waarde 2022: 14630 Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 4.1.1 Het onderhoud blijft op het niveau dat we in 2021 hanteerden. Wat hebben we tot nu toe gedaan In 2022 waren er geen afwijkingen op het niveau. Activiteit 4.1.2 De aanpak van de onderhoudsopgave wordt per gebied integraal aangepakt. Wat hebben we tot nu toe gedaan Het regulier onderhoud wordt uitgevoerd volgens de vastgestelde beeldkwaliteit. In de grotere grasbermen is de gemeente in 2021 in Nieuw Den Helder begonnen met het gedeeltelijk minder maaien waardoor er meer kruidachtigen tot bloei kunnen komen hetgeen bijdraagt tot een hogere biodiversiteit. Het maaibeleid is nu ook aangepast in de Schooten. Ten behoeve van de verkeersveiligheid en gebruik wordt er bij randen en hoeken bij kruisingen, en voor graspaden intensiever gemaaid. De geluiden zijn over het algemeen positief. Het groot onderhoud in met name de buurten van de Gebiedsgerichte Werken is/wordt zowel afgestemd op verhoging van duurzaamheid en biodiversiteit, waarbij ook zoveel als mogelijk rekening wordt gehouden met de wensen vanuit de buurt.

Het noodonderhoud is uitgevoerd na de extreme weersomstandigheden. De gemeente werkt hier met een draaiboek dat steeds geëvalueerd wordt en waar nodig aangepast. Dit verloopt goed. Activiteit 4.1.3 Bij vervanging en renovatie wordt de toegankelijkheid en veiligheid van de openbare ruimte verbeterd. Toelichting activiteit De focus ligt op het klimaat adaptief inrichten van de openbare ruimte en het vergroten van de biodiversiteit in de gemeente. Wat hebben we tot nu toe gedaan Bij Gebiedsgerichte Werken in De Schooten is groen tussen de woningen op diverse locaties zodanig aangepakt dat het waterbergend vermogen is toegenomen en tevens de biodiversiteit en spel aanleiding zijn verhoogd. 4.2 Den Helder verbruikt minder (fossiele) energie en is meer klimaatbestendig. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Minder netto energieverbruik. Waarde 2022: -

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

58

omschrijving indicator

Deze indicator wordt niet meer gemeten door de oorspronkelijke bron. De nieuwe bron is De Klimaatmonitor van Rijkswaterstaat en loopt op dit moment 1 jaar achter. (extra) toelichting indicator De nieuwe bron is de CO2 prestatieladder en loopt 1 jaar achter. De gegevens zijn dus nog niet bekend. Gemeentelijke organisatie gebruikt netto 5% minder energie per jaar volgens CO2 Prestatieladder. Waarde 2022: (extra) toelichting indicator De nieuwe bron is de CO2 prestatieladder en loopt 1 jaar achter. De gegevens zijn dus nog niet bekend. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 4.2.1 We verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed op gemiddeld energielabel B. Wat hebben we tot nu toe gedaan Voor de kernportefeuille maatschappelijk vastgoed streven we naar een aardgasvrije en energie neutrale exploitatie. Gemiddeld heeft de kernportefeuille een energielabel B. Grote energieverbruikers worden versneld verduurzaamd met het oog op energiebesparing en vermindering van CO2 uitstoot. Activiteit 4.2.2 We geven invulling aan de Transitievisie Warmte die eind 2021 wordt vastgesteld. Wat hebben we tot nu toe gedaan De Transitievisie Warmte is in december 2021 vastgesteld. Na het vaststellen van de transitievisie warmte moeten uiteindelijk voor alle wijken/buurten uitvoeringsplannen worden gemaakt. Deze uitvoeringsplannen gaan landen in de omgevingsplannen.

Daarvoor is deelgenomen aan de leerlabs van het servicepunt duurzame energie en wordt gebruik gemaakt van andere kennisnetwerken in de provincie Noord-Holland. Pilot gasloos Zwanenbalg In 2022 zijn de eerste stappen met de buurt Zwanenbalg gezet om tot een uitvoeringsplan te komen. De reden is dat de buurtvereniging zelf al stappen wilde zetten. Buurkracht is gevraagd om de buurtbewoners met elkaar te verbinden. Opdracht is gegeven om de eerste eindgebruikerskosten-berekeningen uit te laten voeren. Warmtenet Den Helder In de voorbereiding tot het realiseren van een warmtenet in Den Helder zijn belangrijke stappen genomen voor de locaties De Schooten, Nieuwe Haven en Willemsoord: · Intentieovereenkomst concretisering warmtenet Den Helder op 11 maart 2022 door het Ministerie van Defensie, Willemsoord BV, Woningstichting Den Helder, HVC Warmte BV en de gemeente (dossier 2022-0105480); · Besluit om de locatie Nijverheidsweg 7 als potentieel geschikte locatie voor de realisatie van een aardwarmtebron (dossier 2022-040717); · Bewustwording aardgasvrij wonen door inzet van o.a. de mobile showroom, kenniswerkplaats in De Schooten met het ROC, inzet softwarepakket Sprockler, voorbereiding training warmtecoaches, aanpassing AVOI en verkennende stappen op het gebied van aquathermie.

Activiteit 4.2.3 We ontwikkelen een pilot voor alternatieve energiebronnen, met waterstof als drager, gericht op aardgasvrij. Wat hebben we tot nu toe gedaan Waterstof in de gebouwde omgeving is geen logische keuze. Er worden in Nederland pilots gedaan met waterstof in de gebouwde omgeving, maar waterstof biedt vooralsnog geen alternatief voor het op grote schaal verwarmen van woningen. Daar waar we aanknopingspunten zien naar de gebouwde omgeving worden die opgepakt. De waterstof projecten die met het kennisverband Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord worden gedaan betreffen vooral productie en transport.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

59

Activiteit 4.2.4 Uitvoeren van de regionale energiestrategie (RES). Wat hebben we tot nu toe gedaan De gemeente Den Helder heeft één zoekgebied voor het opwekken van herbruikbare energie op land: Nieuw Haven. Naast dit zoekgebied zijn andere trajecten gestart: · Pilot innovatieve windmolen (wokkel i.p.v. wieken) met NautilusPower is zonder resultaat beëindigd; Dit geldt ook voor de verkenning plaatsing kleine windmolens. · Verkenning opties realisatie solar-carport langs de Noorzeekust, OER-trajecten Nieuwe Haven en N9 en Duurzaam Ondernemersloket · Voorbereiding regionaal project Zon op grote daken Taskforce Energie Infrastructuur In de Governance RES is toegevoegd de Taskforce energie infrastructuur. Hierin worden drie werksporen uitgewerkt: 1. Sneller meer energie infrastructuur; 2. Programma integraal energiesysteem: Energievisie NHN en provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (pMIEK); 3. Slimme energieoplossingen (bedrijventerreinen en landelijk gebied). Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Energiebesparing bestaande particuliere woningen · Duurzaam Bouwloket: het energieloket van de gemeente Den Helder waar bewoners terecht kunnen met hun vragen. · Telefonische adviesgesprekken: inwoners konden gebruik maken van het aanbod om meer diepgaande telefonische adviesgesprekken in te plannen.

· Keukentafelgesprekken: inwoners konden gebruik maken van uitgebreide telefonische adviesgesprekken van een energieadviseur bij de bewoner aan huis · Duurzaam Wonen-spreekuur: er zijn verschillende Duurzaam Wonen-spreekuren geweest, waarbij een energieadviseur op het Stadhuis aanwezig is om bewoners van energieadvies te voorzien · Energiebespaarkrant: er is twee keer een Energiebespaarkrant uitgebracht, vol informatie, adviezen en ervaringen over het verduurzamen van je woning. · Inkoopacties: er zijn twee inkoopacties georganiseerd, waarbij isolatiemaatregelen en de hybridewarmtepomp aangeboden werd. · Informatiebijeenkomsten: er zijn verschillende online informatiebijeenkomsten georganiseerd over het verduurzamen van je woning. · Mobiele showroom: de mobiele showroom is in 2022 vier keer in de gemeente Den Helder geweest, voor praktisch energieadvies en het bekijken van de veel genomen maatregelen. · Duurzame Huizen Route: via de Duurzame Huizen Route konden mensen hun ervaringen over het verduurzamen van hun woning met elkaar delen. · Isolatiesubsidie: de isolatiesubsidie ondersteunt particuliere woningeigenaren bij het isoleren van hun woning. · Woonlening: via de Woonlening kunnen woningeigenaren geld lenen bij de gemeente voor onder meer het verduurzamen van hun woning.

· Communicatie: er is flink ingezet om via onder meer sociale media en Stadsnieuws veel over verduurzamen van de woning te communiceren.

4.3 Den Helder is veiliger en inwoners ervaren dit ook zo. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Overlastindex Waarde 2022: 1.315 omschrijving indicator

Bron:* https://www.cbs.nl/nl-nl/visualisaties/politie/dashboard-overlast-in-de-buurt Betreft de gezamenlijke cijfers van jeugdoverlast, OGGZ overlast en overlast drugs & alcohol.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

60

Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 4.3.1 De verdere focus van de politie op de handhaving van de openbare orde en veiligheid vergroot de vraag naar toezicht en handhaving in de openbare ruimte op het gebied van leefbaarheid. Toelichting activiteit Het toezicht en handhaving breiden we dan ook verder uit. Wat hebben we tot nu toe gedaan Naast het breder kijken naar de openbare ruimte, zijn we aan het kijken hoe we de beginnende (woon)overlast beter kunnen inregelen. De kleinere overlastmeldingen zijn weggehaald bij de wijkboa's en wijkagent en zijn belegd bij twee medewerkers die deze oppakken en coördineren. Dit geeft de wijkagent en wijkboa meer ruimte om andere zaken op te pakken. Activiteit 4.3.2 We gaan de informatie-uitwisseling tussen de zorg- en veiligheidsketen verder optimaliseren en verbreden de focus ook naar zorgfraude. Wat hebben we tot nu toe gedaan Gesprekken zijn gevoerd om de afstemming in het kader van overlast beter op elkaar aan te laten sluiten. Hiervoor wordt niet alleen meer de complexe overlast casuïstiek besproken/gecoördineerd maar ook de kleine overlast zaken. In het Bibob-beleid is inkoop zorg opgenomen als basis voor de aanpak zorgfraude. Het thema zorg en veiligheid wordt als deel-opgave meegenomen in de Opgave zorg op maat.

Activiteit 4.3.3 We gaan operationeel met het VeiligheidsInformatie-Knooppunt (VIK), zodat er gerichter gestuurd/geadviseerd kan worden op veiligheidsvraagstukken. Wat hebben we tot nu toe gedaan De voorbereiding is afgerond. Het VIK is operationeel. Nog niet alle ICT koppelingen zijn gereed, maar de laatste volgen in 2023. Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Er is in oktober 2022 voor het eerst gestart met een pilot flexibele camerabewaking. Het betreft twee locaties: · Station Zuid (beide zijden één camera); · Texelstroomlaan/Dommelstraat t.h.v. Cruyff Court (één camera).

4.4 Meer mensen bezoeken Den Helder en maken gebruik van het aanbod van cultuur en natuur in en om de stad. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal bezoekers per jaar aan Marinemuseum, Reddingmuseum, fort Kijkduin/Atlantikwall museum. Waarde 2022: 57.997 Aantal bezoekers per jaar aan bezoekerscentrum De Helderse Vallei. Waarde 2022: 113.778

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

61

Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 4.4.1 Beheren, behouden en ontwikkelen van cultureel erfgoed, onder andere door ondersteuning aan de Stichting Erfgoed Den Helder. Wat hebben we tot nu toe gedaan Omgevingsvisie Stelling in concept aan raad voorgelegd en is een bouwsteen voor het nog vast te stellen Omgevingsvisie Den Helder. De aanwijzing van nieuwe monumenten is afgerond. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is gestart met een pilot over de waardering. Activiteit 4.4.2 Realisatie vogelasiel bij De Helderse Vallei en verplaatsing van locatie Dierenambulance naar terrein de Helderse Vallei. Wat hebben we tot nu toe gedaan In 2022 is gestart met de natuurvergunningaanvraag bij de provincie. Helaas bleek de aanvraag nog onvoldoende onderbouwing te hebben om deze in te kunnen dienen. Sinds de zomer wordt hieraan gewerkt in combinatie met een gebiedsvisie voor Donkere Duinen en Mariëndal. De locatie van De Paddestoel aan de Jan Verfailleweg is niet meer bruikbaar. Er is direct actie ondernomen en een tijdelijke opvanglocatie aan de Handelskade 10B ingericht. Activiteit 4.4.3 Profileren van cultuur en natuur van Den Helder in toerisme en bij mogelijke werknemers van bedrijven in Den Helder via citymarketing. Wat hebben we tot nu toe gedaan De natuur en cultuur van Den Helder is via zowel Citymarketing als ook Holland Boven Amsterdam gepromoot.

Vanuit Citymarketing is naast de reguliere inzet ook een landelijk campagne vormgegeven (onder de titel ‘Ontdek het Woeste Noordwesten). Zie verder 3.2.1 en 3.2.2 voor toelichting op profilering bij mogelijke werknemers van bedrijven. Activiteit 4.4.4 Actualiseren van cultuur- en erfgoedbeleid. Wat hebben we tot nu toe gedaan Het project is gestart, maar nog niet afgerond. Op dit moment wordt gekeken naar de invulling van de vacature, om het project af te handelen. 4.5 Onze inwoners zijn hoger opgeleid, hebben toegang tot beter onderwijs, wat beter aansluit op de arbeidsmarkt. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Minder vroegtijdige schoolverlaters. Waarde 2022: VO 1,4% MBO 12,5 % (extra) toelichting indicator Zo veel mogelijk jongeren moeten het onderwijs verlaten met minimaal een startkwalificatie en goede aansluiting op de arbeidsmarkt. Helaas is er in 2021-2022 een verdere stijging in het aantal vroegtijdig schoolverlaters VO te zien. De cijfers zijn echter vertroebeld door de komst van leerlingen uit de Oekraïne. Deze kunnen niet uit de cijfers verwijderd worden.

Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 4.5.1 We werken met Scholen aan Zee aan de huisvestingsopgave: verbouw/nieuwbouw.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

62

Wat hebben we tot nu toe gedaan Het eerste omgevingsonderzoek is afgerond. Er wordt nu gekeken naar de mogelijkheden van een herhuisvesting op de huidige locatie. Activiteit 4.5.2 Het Maritime Emerging Technologies Innovation Parc Noord-Holland (METIP) organiseert de samenwerking tussen kennisinstellingen, bedrijven, studenten en starters. Toelichting activiteit In samenwerking hiermee wordt Tekpark een centrale plek waar jongeren enthousiast gemaakt worden voor techniek en van waaruit ze kennis kunnen maken met onderdelen van techniek en technologie. Wat hebben we tot nu toe gedaan Voor METIP zijn er verschillende nieuwe partnerovereenkomsten getekend. Daarnaast is er onderzoek uitgevoerd over de stappen naar (mogelijke) verzelfstandiging. Voor Tekpark zijn de huidige werkafspraken gecontinueerd. Daarbij is afgesproken dat er, naast de ontwikkeling van een business case, eerst meer focus moet komen te liggen op de ontwikkeling van het concept zelf. Dit wordt opgepakt vanuit de Regio Deal. Activiteit 4.5.3 Met de uitvoering van het integraal huisvestingsplan onderwijs dragen we bij aan een kwalitatief goede leeromgeving. Wat hebben we tot nu toe gedaan Voor de vernieuwbouw van De Lichtlijn en de renovatie van de Vloedlijn zijn door de gemeenteraad kredieten beschikbaar gesteld. De voorbereidingen voor de uitvoeringen liggen op schema.

Voor de vervangende nieuwbouw van de Prinses Margrietschool is gestart met gesprekken over de uitvoering Overige ontwikkelingen binnen het doel of de activiteit(en) Op vraag van gemeenten en onderwijs is in schooljaar 2021/2022 een pilot gestart met Sabar. De pilot is verlengd voor het schooljaar 2022/2023. De opdracht aan Sabar is om met een preventieve aanpak het verzuim en langdurend thuiszitten van deze jongeren te helpen voorkomen. De jongerenwerkers van Sabar weten door hun eigen migratieachtergrond en de beheersing van verschillende talen jongeren te bereiken die anders niet of nauwelijks bereikt worden. De ervaring en het uitgebreide netwerk zorgt voor een extra zetje richting sportclubs en jongerenwerk waardoor taalontwikkeling wordt gestimuleerd en een opleiding net iets makkelijker wordt.

4.6 Onze inwoners sporten en bewegen meer door betere samenwerking tussen sportclubs en optimaler gebruik van sportterreinen. Hoe gaan we meten of we dit doel bereiken? Aantal inwoners op de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. Waarde 2022: (extra) toelichting indicator helaas zijn er voor 2022 geen cijfers. Wat hebben we ervoor gedaan? Activiteit 4.6.1 Bij de inrichting van de openbare ruimte streven we naar behoud en uitbreiding van de beweegvriendelijke omgeving. Toelichting activiteit We breiden routenetwerken uit en stimuleren sportieve evenementen.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

63

Wat hebben we tot nu toe gedaan We hebben een in Julianadorp en De Schooten een Ommetje gerealiseerd. Het project Doortrappen is ook in 2022 uitgevoerd en wordt in 2023 verlengd. Het project is bedoeld om ouderen langer en veiliger te laten fietsen. Activiteit 4.6.2 Verenigingen stimuleren, faciliteren en ondersteunen bij het verduurzamen van hun accommodaties. Wat hebben we tot nu toe gedaan Wij laten een onderzoek uitvoeren naar de juridische status van accommodaties en de relatie met verduurzamen. Wij hebben verenigingen gewezen op het project Sport NL Groen. Een project vanuit NOC*NSF waarbij verenigingen worden ondersteund bij verduurzamen van hun accommodatie. Sportverenigingen die een lening nodig hebben om te verduurzamen kunnen de gemeente vragen garant te staan, waarbij de criteria gelijk worden gesteld aan de criteria van de Stichting Waarborgfonds Sport.

BBV verplichte indicatoren Artikel 25 van het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) schrijft voor dat de verantwoording per programma inzicht biedt in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd . Dit dient ten minste toegelicht te worden aan de hand van de bij ministeriële regeling vastgestelde beleidsindicatoren. Gemeenten nemen deze uniforme basisset beleidsindicatoren op in hun begroting en jaarverslag.

Indicator

Nederland 2022

Begroting 2022

Rekening 2022

Verwijzingen Halt: Aantal per 1.000 jongeren

NNB

11

NNB

Winkeldiefstallen: Aantal per 1.000 inwoners

2,3

2,1

3,7

Geweldsmisdrijven: Aantal per 1.000 inwoners

4,6

6,5

6,4

Diefstallen uit woning: Aantal per 1.000 inwoners

1,4

1,2

1

6

8

11,9

Absoluut verzuim: aantal per 1.000 leerlingen

NNB

4

NNB

Relatief verzuim: aantal per 1.000 leerlingen

NNB

28

NNB

% vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (VO + MBO)

NNB

2,5

NNB

% niet-sporters

NNB

53

NNB

Omvang huishoudelijk restafval in kg/inwoner

NNB

200

NNB

Hernieuwbare elektriciteit %

NNB

4

NNB

Vernielingen/beschadigingen (in de openbare ruimte), aantal per 1.000 inwoners

Bron: www.waarstaatjegemeente.nl en www.denhelder.incijfers.nl

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

64

Verbonden partijen Hieronder volgt een overzicht van de gemeentelijke bijdragen 2022 aan verbonden partijen. Bijdragen verbonden partijen

bedrag

Cocensus

271

Omgevingsdienst Veiligheidsregio

3.913

Totaal

4.184

Bedragen x € 1.000

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

65

Wat heeft het gekost? Baten en lasten rekening 2021

primitieve begroting

actuele begroting

rekening

saldo

Lasten

56.992

55.609

59.768

56.330

3.438

Baten

-24.382

-20.518

-23.441

-23.722

282

Saldo

32.610

35.091

36.327

32.608

3.719

Lasten

884

120

1.520

1.615

-95

Baten

-2.489

-487

-1.482

-1.414

-68

Saldo

-1.605

-367

38

200

-163

Saldo van baten en lasten

31.005

34.724

36.365

32.808

3.557

Leefbare gemeente Taakvelden

Reserves

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

66

Verschilverklaring Verschillen

Nadeel

I/S

Voordeel

I/S

Onderhoud wegen Op de onderhoudsbudgetten voor wegen is veel geld overgebleven. Dit komt vooral omdat veel onderhoudswerkzaamheden vaak aan het eind van het jaar worden uitgevoerd. Doordat het vaak slecht weer is geweest en aannemers geen mogelijkheid hadden om hun planning in 2022 aan te passen, verschuift een deel van de werkzaamheden naar 2023. Daarom stellen we bij de bestemming van het rekeningresultaat voor een deel van het onderhoudsbudget (€ 601.000) over te hevelen naar 2023.

I

757

I

Onderwijshuisvesting Onder Onderwijshuisvesting vallen de kosten van huisvesting van openbaar en bijzonder basisonderwijs, het speciaal onderwijs en het voortgezet onderwijs. De uitgaven voor de gemeentelijke belasting zijn

I

335

I

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken De gemeente Den Helder heeft van het Rijk extra middelen ontvangen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het doel van dit programma is om onderwijsvertragingen in te lopen en leerlingen te ondersteunen die het moeilijk hebben als gevolg van de coronapandemie en de schoolsluitingen. Met het extra geld kunnen gemeenten in samenwerking met scholen, kinderopvang, buitenschoolse opvang, (jeugdgezondheid)zorg, bibliotheken en andere partijen maatregelen nemen om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak te helpen stimuleren. Het budget kan ingezet worden tot en met schooljaar 2024-2025. In overleg met de lokale onderwijsinstellingen en kinderopvangorganisaties is geïnventariseerd waar extra inzet nodig is. In 2022 is een beleidsadviseur aangetrokken om de samenwerking te versterken en is subsidie gegeven aan het samenwerkingsverband voor inzet van zorg op scholen. De middelen kunnen nog tot 2025 besteed worden. Het restant budget € 520.000) is daarom gereserveerd voor de aankomende jaren. Dit leidt op de uitgaven tot een voordeel en op de inkomsten tot een nadeel. Daarnaast is een budget via de decentralisatie uitkering Asscher peuterwerk ontvangen. Dit is voor de kosten van peuters die niet deelnemen aan een VVE groep, maar wel gesubsidieerd mogen deelnemen aan peuteropvang.

Deze groep is erg klein, waardoor we in 2022 een groot deel van het toegekende budget overhouden (€ 88.000).

I

608

I

Wijkconvenant Door Corona zijn meerdere activiteiten van en de aanvragen voor het wijkconvenant in 2022 achtergebleven (€ 107.000). In 2023 brengen we de mogelijkheden om geld aan te vragen weer onder de aandacht van inwoners. Tegenover de lagere uitgaven staan ook minder inkomsten vanuit de bijdrage van de Woningstichting (€ 73.000).

I

107

I

Lasten

€ 70.000 lager uitgevallen. Die voor goederen en diensten zelfs € 201.000 lager. Dit komt omdat hier een opvangbudget voor noodsituaties onder valt. Van budgetten voor vandalisme en schade is € 39.000 niet uitgegeven. Tezamen is dit €310.000. Van diverse overige budgetten resteert € 25.000 zodat in totaal op dit taakveld een onderschrijding van € 335.000 gerealiseerd wordt.

Zwemaccommodaties Op dit product worden de (bijdrage in de) beheerskosten van het zwembad geboekt waaronder ook de energiekosten. Deze laatste worden in mindering gebracht op de openstellingsvergoeding die aan de Stichting Heersdiep verstrekt wordt. Door diverse omstandigheden is vertraging in deze verrekening opgetreden. Dit wordt in het eerste kwartaal van 2023 ingelopen. In totaal is € 347.000 meer uitgegeven aan lasten bij dit product. Hiervan betreft €92.000 nog te verrekenen energiekosten 2022. De wegens inflatie enorm gestegen energiekosten leiden tot extra hoge indexering (stijging) van de openstellingsvergoeding en vergoeding groot onderhoud. De verhoging is alleen over het laatste kwartaal al

-347

I

I

€ 150.000. Vanwege onderzoeken in verband met bouwgebreken zijn er diverse kosten voor rekening van de gemeente gekomen, € 37.000. Hier tegenover is het inhuurbudget niet volledig uitgegeven, er resteert een bedrag van € 46.000. Omdat de technische vraagstukken nog niet tot een einde gebracht zijn wordt er echter voorgesteld om dit budget door te schuiven naar 2023. Alle geboekte kosten zijn bruto, dus

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

67

inclusief btw. Vanwege de zogenaamde Sport-Spuk regeling wordt gerekend op een teruggave van €100.000. Zie de analyse bij de baten. Evenementen Het budget was incidenteel opgehoogd met € 46.000 om alle aangevraagde bijdragen voor evenementen te kunnen honoreren. Deze extra € 46.000 zou gedekt worden uit de reserve Evenementen. Uiteindelijk zijn niet alle evenementen doorgegaan zodat de extra uitgaven hiervoor beperkt bleven tot € 12.000 en € 34.000 niet uitgegeven blijft.

I

34

I

Historische gebouwen Het grootste deel van de budgetten voor historische gebouwen zetten we in de vorm van subsidies aan bijvoorbeeld Willemsoord bv en de Stichting Erfgoed. In totaal is €3 70.000 niet ingezet. Een bedrag van € 314.000 heeft te maken met een subsidie voor onderhoud door Willemsoord bv welke door omstandigheden pas in 2023 verleend wordt. Hiervoor is dan ook verzocht dit door te mogen schuiven naar 2023.

I

370

I

Strand Het beheer van het openbaar strand is overgedragen aan de Stichting Strandexploitatie Noordkop (SSN) die hier een vergoeding voor krijgt. Hiernaast heeft de gemeente zelf ook nog beheerkosten voor duin- en strandpaden, blauwe vlag etc. Hiervan hebben we in 2022 € 71.000 overgehouden. Ook was er een incidenteel budget, € 40.000, voor inhuur. Deze is echter op een andere taak ingezet en geboekt waardoor deze kosten niet op dit product gemaakt zijn.

I

111

I

Milieuhygiënebeleid. Hieronder vallen zaken die te maken hebben met energiebesparende en duurzame maatregelen. Er is in totaal €1.085.000 niet uitgegeven op dit taakveld. € 327.000 hiervan heeft te maken met lager uitgevallen inkomsten wat compenserende budgetten verlaagt. € 398.000 is dit jaar vanwege invoering boekhoudvoorschriften van het Rijk op een ander programma geboekt. Tenslotte blijft € 330.000 over aan niet bestede leverantiebudgetten. Hiervoor is een voorstel ingediend om dit te mogen overhevelen naar 2023.

I

1.085

I

Gymzalen Er is sprake van 7 gymzalen met elk diverse budgetten voor energie en onderhoud. Vooral de budgetten voor onderhoud en gas zijn lager uitgevallen dan geraamd. Omdat er sprake is van voorschotbetalingen voor energie wordt verwacht dat komend jaar de energielasten hoger zullen uitvallen.

I

83

I

Sportparken Er is sprake van 7 sportparken met diverse budgetten per park. Over het geheel doen zich voordelige effecten voor met als uitschieter de onderhoudskosten waarvan € 105.000 resteert.

I

131

I

Opvang zwerfdieren Op dit product worden uitgaven zowel voor de dierenambulance, het dierenasiel 't Schuthok, de wildopvang voormalige Paddenstoel als ook (on)gediertebestrijding verantwoord. De ontwikkelingen ten aanzien van wildopvang verlopen stroef vanwege vergunning perikelen. Bovendien moet er uitgeweken worden naar een noodlocatie. Dit is de reden dat niet alle toegekende budgetten in 2022 opgemaakt zijn. Een deel van (technische) inhuur personeel is op een ander project geboekt. Hier tegenover staat dat compensatie van deze inhuur in de vorm van bijdragen vanuit salarisbudget ook is uitgebleven. Er moet voorzien worden in een noodlocatie voor de wildopvang. Hiervoor moeten in 2023 aanpassingen gedaan worden en daarom is voor het gesaldeerde vrijvallende budget een voorstel voor resultaatbestemming (overheveling) gedaan.

I

102

I

Mutaties reserves Bij de Decembernota heeft de Raad ingestemd met de budgetoverheveling van een deel van het onderhoudsbudget voor wegen. Dit betreft €95.000.

-95

Overige verschillen Totaal Lasten

I

I -442

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

I

62

I

3.785

68

Baten Onderwijsbeleid en leerlingenzaken De gemeente Den Helder heeft van het Rijk extra middelen ontvangen voor het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het doel van dit programma is om onderwijsvertragingen in te lopen en leerlingen te ondersteunen die het moeilijk hebben als gevolg van de coronapandemie en de schoolsluitingen. Met het extra geld kunnen gemeenten de samenwerking met scholen, kinderopvang, buitenschoolse opvang, (jeugdgezondheid)zorg, bibliotheken en andere partijen maatregelen nemen om de vaardigheden van leerlingen op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak te helpen stimuleren. Het budget kan ingezet worden tot en met schooljaar 2024-2025. In overleg met de lokale onderwijsinstellingen en kinderopvangorganisaties is geïnventariseerd waar extra inzet nodig is. In 2022 is een beleidsadviseur aangetrokken om de samenwerking te versterken en is subsidie gegeven aan het samenwerkingsverband voor inzet van zorg op scholen. De middelen kunnen nog tot 2025 besteed worden. Het restant budget is daarom gereserveerd voor de aankomende jaren. Dit leidt op de uitgaven tot een voordeel en op de inkomsten tot een nadeel.

-532

Interne verrekening Sail De voorbereidingen voor Sail zijn in volle gang. Tegenover de gemaakte kosten staat een interne verrekening die niet geraamd was. Openbaar groen Door Corona zijn meerdere activiteiten van en de aanvragen voor het wijkconvenant in 2022 achtergebleven (€ 107.000). In 2023 zullen de mogelijkheden weer onder de aandacht gebracht worden. Tegenover de lagere uitgaven staan ook minder inkomsten vanuit de bijdrage van de Woningstichting (€ 73.000).

I

I

-73

I

220

I

I

I

Riolering De kosten voor de waterketen worden samen met de regio gedragen. De bijdrage van de regio hierin is hoger dan we hadden geraamd. Deze hogere inkomsten worden samen met de hogere uitgaven verrekend met de voorziening riolering. Bij deze verrekening wordt ook de toe te rekenen overhead en BTW betrokken. Door hogere uitgaven is de BTW toerekening ten opzichte van de begroting aangepast. Hierdoor wordt meer aan de voorziening onttrokken.

I

198

I

Afval In 2022 zijn de eindafrekeningen over voorgaande jaren van de Stichting Afvalfonds Verpakkingen ontvangen. Hierdoor ontstaat een voordeel ten opzichte van de geraamde opbrengst.

I

372

I

Mutaties reserves Het verschil ontstaat vooral door lagere uitgaven voor bodemsanering, evenementen en de egalisatie van kapitaallasten van Noorderhaaks.

-68

Schadevergoedingen In 2022 had Den Helder te maken met zo'n 80 schades aan lichtmasten en wegmeubilair (zoals paaltjes, bankjes, hekwerken). Een groot deel daarvan wordt vergoed door verzekeraars. In 2022 is ook nog een deel van de schadevergoedingen over 2021 geboekt waardoor in 2022 een voordeel ontstaat. Milieuhygiënebeleid. Onder milieuhygiënebeleid vallen de maatregelen die te maken hebben met energiebesparende en duurzame maatregelen. Aan de uitgavenzijde doet zich een budget voor van €290.000 uit een geplande subsidie in het kader van het Nationaal Isolatie Programma Zowel de uitgaven als de inkomsten hiervan zijn niet via dit product verlopen waardoor deze inkomst uitblijft. Van de provincie is een subsidie geraamd groot € 99.000. De ontvangst is echter bij een ander product geboekt waardoor het bedrag hier 'open' blijft staan. (nb, de ontvangst bij het andere product is een voorschot op de subsidie van € 65.000. het restant volgt waarschijnlijk in 2023)

I

I

-392

I

125

I

I

I

Zwemaccommodaties De btw begrepen in de uitgaven die in dit kader gedaan worden kunnen niet direct teruggevraagd worden. Hiervoor moet gebruik gemaakt worden van een zogenaamde SPUK regeling. Via deze regeling is een teruggaaf van € 100.000 gevraagd.

I

100

I

Sportparken De van verenigingen ontvangen huurvergoeding valt € 54.000 lager uit. Daarnaast is €187.000 via de SPUK regeling ontvangen.

I

133

I

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

69

Overige verschillen

I

131

Totaal Baten

-1.065

1.279

Totaal

-1.507

5.064

I

Samenvatting verschillen Samenvatting nadelen en voordelen Nadelen en voordelen Totaal nadelen

-1.507

Totaal voordelen

5.064

Voordelig saldo

3.557

Samenvatting Incidenteel/structureel Incidentele en structurele verschillen Incidenteel

Bedrag 3.557

Baten

214

Lasten

3.343

Voordelig saldo

3.557

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

70

Financiële rekening

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

71

Algemene dekkingsmiddelen De algemene dekkingsmiddelen moeten volgens het BBV afzonderlijk worden toegelicht, maar hangen samen met verschillende programma’s. Met een omvang van ongeveer € 161 miljoen beslaat dit onderdeel ruim meer dan de helft van de totale baten van de gemeente. Deze algemene middelen zijn vrij om in te zetten en worden gebruikt om de publieke taken te bekostigen die niet met andere specifieke middelen (eigen bijdragen, doeluitkeringen) worden bekostigd in de programma’s. In deze paragraaf lichten we de algemene dekkingsmiddelen toe, exclusief de mutaties in de reserves. De reservemutaties inzake de algemene dekkingsmiddelen en de toelichting daarop treft u onder programma 1 aan. primitieve begroting

actuele begroting

rekening

saldo

Gemeentefonds

-105.478

-125.704

-128.116

2.412

Deelfonds Sociaal Domein

-19.737

-18.576

-18.590

14

Lokale heffingen

-14.689

-14.798

-14.038

-761

Saldo Financiering

-4.127

-1.571

-1.704

133

Opbrengst deelnemingen

-1.058

-1.058

-1.030

-28

Opbrengst deelnemingen

50

49

540

-491

Lokale heffingen

651

651

609

42

Saldo Financiering

4.005

1.640

1.652

-12

-140.384

-159.368

-160.676

1.308

Algemene dekkingsmiddelen Baten

Lasten

Saldo

Toelichting: Gemeentefonds Gemeenten zijn voor hun inkomsten grotendeels afhankelijk van het Rijk. De grootste bron van inkomsten wordt gevormd door de Algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Door middel van circulaires, normaal gesproken in mei, september en december, communiceert het Rijk over mutaties in het fonds. In 2022 is er een extra Maartbrief verschenen vanwege het nieuwe Regeerakkoord en een Oktoberbrief over de verdeling van aanvullende ondersteunende middelen naar aanleiding van de gestegen energieprijzen. Deze brieven hadden niet de status van een circulaire en waren meer informatief van karakter. De begroting van het Gemeentefonds is het afgelopen jaar met € 19,1 miljoen voordelig bijgesteld. Hiervan was circa € 8,1 miljoen nog afkomstig uit de September- en Decembercirculaire 2021. De circulaires uit 2022 (mei en september) hebben een voordelige bijstelling van circa € 11 miljoen opgeleverd.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

72

Deze is uit de volgende onderdelen opgebouwd: Bedragen x € 1.000

Omschrijving Accres en ontwikkeling uitkeringsbasis

2.506

BTW Compensatiefonds Plafond

856

Inkomstenderving corona

222

Energietoeslag

5.048

Decentralisatie en integratie uitkeringen

2.337

Taakmutaties

5

Saldo

10.974

De Decembercirculaire is te laat verschenen om nog mee te kunnen nemen in een financiële rapportage in 2022. De toegekende bedragen in deze circulaire zijn wel uitgekeerd in 2022. Het effect van de Decembercirculaire van € 2,4 miljoen positief verklaart dan ook het verschil tussen de actuele begroting en de rekening. De Decembercirculaire bevatte vooral taakmutaties en mutaties in decentralisatie uitkeringen. Deelfonds Sociaal domein In 2015 is met de decentralisatie van overheidstaken naar gemeenten het Deelfonds Sociaal domein opgericht. Gemeenten ontvingen binnen dit deelfonds gelden voor uitvoering van Jeugdwet, de Participatiewet en de Wet maatschappelijke ondersteuning. Het deelfonds Sociaal domein had een tijdelijk karakter. De gelden binnen het deelfonds moesten overgaan naar de algemene uitkering. Dit is in 2018 grotendeels gebeurd. Voor enkele onderdelen is dat niet gelukt; deze bleven achter in het Deelfonds Sociaal domein. Op dit moment bestaat het Deelfonds Sociaal domein uit drie integratie-uitkeringen: Beschermd wonen, Participatie en Voogdij/18+. De begroting van het Deelfonds Sociaal domein is in 2022 met € 1,1 miljoen naar beneden bijgesteld. Dit kwam door een korting op het onderdeel Beschermd Wonen.

Een deel van de cliënten die onder Beschermd Wonen vallen, is uitgestroomd naar de Wet langdurige zorg waardoor zij niet meer onder de zorg van de gemeente vallen. De uitkering Beschermd Wonen is vervolgens verlaagd vanuit de gedachtegang dat gemeenten geen kosten meer hoeven te maken voor deze groep mensen. Het verschil van € 14.000 tussen de actuele begroting en de realisatie bestaat uit het effect van de Decembercirculaire. Voor het onderdeel Beschermd Wonen is in deze circulaire nog een coronacompensatie ontvangen. Lokale heffingen Het onderdeel lokale heffingen bestaat uit de baten uit de OZB-woningen en niet-woningen en de Precariobelastingen. De grootste afwijking zit bij het onderdeel OZB-gebruikers en eigenaren niet-woningen. Hier is sprake van een lagere opbrengst dan begroot. Dit komt door afwikkeling van een nog te ontvangen bedrag uit 2021 ad. € 401.000 en het voeden van de voorziening dubieuze debiteuren ad € 110.000. Saldo financiering Na het opstellen van de Decembernota 2022 bleek dat het Ministerie van Financiën vanwege de snel stijgende rentestanden een vergoeding over de tegoeden op de verplichte rekening voor Schatkistbankieren ging geven. Deze rentebate van € 112.000 kon niet meer in het rente-omslag percentage verrekend worden en levert daardoor grotendeels het verschil op het taakveld financiering op.

Opbrengst deelnemingen Met betrekking tot de deelnemingen zijn geen bijzonderheden te vermelden.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

73

Overhead Overhead

primitieve begroting

actuele begroting

rekening

Totaal overhead

26.776

28.264

26.684

Totaal omzet

220.718

244.109

242.760

In % van de omzet

12,13%

11,58%

10,99%

De systematiek van overhead houdt in dat alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces onder overhead vallen. Deze overheadkosten mogen op grond van het BBV niet worden doorberekend aan de verschillende programma’s. Uitzonderingen zijn: - Grondexploitaties - Investeringen - (Subsidie) projecten De doorbelastingen hiervan moeten als een aftrekpost worden opgenomen onder het onderdeel overhead. Het resterende saldo op de overheadkosten moet afzonderlijk zichtbaar gemaakt worden zoals in bovenstaand overzicht. Concreet komt het erop neer dat bij de begroting inclusief alle tussentijdse wijzigingen de totale overhead ingeschat is op € 28,2 miljoen. Bij deze jaarrekening blijkt dat de uiteindelijk kosten overhead op € 26,7 miljoen uitkomt. Daarmee zijn de kosten overhead ongeveer € 1,5 miljoen lager dan begroot. Voor de tarieven en leges moet apart een opslagpercentage voor de overhead worden berekend. In de paragraaf Lokale heffingen wordt de kostendekkendheid van de verschillende tarieven en leges, rekening houdend met de opslagpercentage overhead, aangetoond.

De kosten van overhead zijn onder andere: - ICT - Huisvestingslasten - Personele kosten - Juridische kosten De onderbesteding van ongeveer € 1,5 miljoen komt voornamelijk voor rekening van de volgende onderdelen: Personele lasten Ten opzichte van de actuele begroting 2022 is een onderbesteding van de personele lasten zichtbaar, de afwijking is ongeveer € 1,5 miljoen voordelig. De salarislasten en de overige personele lasten zijn gedaald. Daarnaast hebben we lagere opbrengsten bij het uitgeleend personeel. Daarbij moet u denken aan medewerkers die voor een project werken. Of werkzaamheden die wij doen voor een andere gemeente. Tevens is er sprake van hogere lasten voor inhuur dan begroot. Overige goederen en diensten De afwijking op de overige goederen en diensten is € 0,3 miljoen voordelig ten opzichte van begroot. Op verschillende onderdelen zoals bijvoorbeeld automatisering, kantine, boeken en contributies en dergelijke is er sprake van een afwijking. Per saldo gaat het om een afwijking kleiner dan € 0,1 miljoen. De grootste afwijking zit in de personele lasten onder de overige goederen en diensten, echter deze worden al meegenomen onder het kopje ‘Personele lasten’. Dus dit moet ook op dit onderdeel worden gecorrigeerd, ad € 0,4 miljoen.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

74

Overig Verder valt op dat er een stijging zichtbaar is onder de verrekeningen. Dit zijn verrekeningen vanuit de overhead richting de exploitatie en/of projecten/investeringen. Het gaat hier om een afwijking van € 0,4 miljoen nadelig.

Onvoorzien Het Besluit begroting en verantwoording (BBV) verplicht gemeenten een post onvoorzien op te nemen. Deze post is bedoeld om onvoorziene ontwikkelingen op te kunnen vangen. Omdat in de praktijk deze post niet wordt ingezet hebben we die vanaf 2021 verlaagd van € 55.000 naar € 5.000. Dit geldt nog steeds voor 2022.

Vennootschapsbelasting Voor de jaren 2016 tot en met 2020 hebben wij in de voorgaande jaren aangifte gedaan over de Vennootschapsbelasting bij de Belastingdienst. Dit waren allemaal nihilaangiften. In oktober 2022 hebben wij dat ook weer voor het jaar 2021 gedaan. Ook hier was weer sprake van een nihilaangifte. Inmiddels hebben wij over de jaren 2016 tot en met 2019 de beschikking van de Belastingdienst gehad. Voor 2020 wachten wij nog op de definitieve beschikking.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

75

Paragrafen

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

76

Weerstandsvermogen Algemeen Deze paragraaf biedt op basis van een risicoanalyse en een overzicht van financiële kengetallen inzicht in de financiële positie van de gemeente Den Helder. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen om risico's te kunnen opvangen, die niet op een andere wijze zijn afgedekt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de verhouding weerstandscapaciteit aan de ene kant en de risico's aan de andere: - De weerstandscapaciteit betreft de beschikbare middelen en mogelijkheden om niet begrote en onvoorziene kosten (risico's) op te vangen. - De risico's die we noemen en opnemen zijn de risico's van materiële betekenis. De berekening is als volgt: beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit op basis van de risico's. We willen over een toereikend weerstandsvermogen beschikken om te voorkomen dat iedere financiële tegenvaller ons dwingt tot bezuinigingen of ten koste gaat van bestaande taken. In het coalitieakkoord 2022 is een minimumpositie van 1,0 afgesproken. De beoordeling van de ratio en de te nemen maatregelen zijn in de volgende tabel weergegeven: Ratio

Betekenis

Beheersmaatregelen

> 2,0

uitstekend

Mogelijk om extra risico’s te nemen/investeren

1,4 - < 2,0

ruim voldoende

Weerstandscapaciteit hoeft niet te worden vergroot 1,0

< 1,4

voldoende

Consolideren weerstandscapaciteit en risico’s

0,8 - < 1,0

matig

Weerstandscapaciteit verhogen op middellange termijn

0,6 - < 0,8

onvoldoende

Weerstandscapaciteit verhogen op korte termijn

< 0,6

ruim onvoldoende

Bezuinigen en risico’s mijden

weerstandsvermogen

Risico's Per risico kijken we wat het financieel voor ons betekent als dat zich voordoet. Ook de frequentie in tijd is een wegingsfactor. Al deze beoordelingen resulteren in een risicoscore. Hieronder het overzicht van de rekenpercentages die horen bij de risicoscores.

frequentie voordoen kans

kans%

minder dan 1 keer per 10 jaar

5

een keer per 5 - 10 jaar

10

een keer per 2 - 5 jaar

25

een keer per 1 - 2 jaar

50

een of meerder keren per jaar

100

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

77

De risicoscore wordt als volgt bepaald: Risicoscore = kans x impact kans→ impact

zeer

onwaarschijnlijk

mogelijk

waarschijnlijk

onwaarschijnlijk

zeer waarschijnlijk

zeer ernstig

5

10

15

20

25

ernstig

4

8

12

16

20

gemiddeld

3

6

9

12

15

matig

2

4

6

8

10

gering

1

2

3

4

5

Risicobedrag = rekenpercentage per risico x maximaal financieel gevolg. Weerstandsvermogen en -capaciteit Weerstandsvermogen

2022

weerstandscapaciteit

22.994.000

risico's

12.718.000

weerstandsvermogen

1,8%

Voor de berekening van het weerstandsvermogen is eerst de omvang van de weerstandscapaciteit van belang. Deze heeft het volgende beeld:

Weerstandscapaciteit

2022

algemene reserve

22.262.000

bestemmingsreserves

712.000

onvoorziene uitgaven

20.000

stille reserves onbenutte belastingcapaciteit

p.m.

bezuinigingen

p.m.

totale weerstandscapaciteit

22.994.000

Daarbij bestaat de specificatie van de bestemmingsreserves uit de reserves die niet specifiek gelabeld zijn aan concrete uitgaven.

Naam

2022

reserve Drooghe Weert

32.000

evenementen

234.000

kunstopdrachten/aankoop kunstvoorwerpen

63.000

monumenten

23.000

bovenwijkse voorzieningen

133.000

DIVMAG-terrein

227.000

totaal vrije bestemmingsreserves

712.000

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

78

Risico's De risico's kunnen als volgt worden samengevat: Omschrijving risico

max. risico bedrag

totaal risico bedrag

garantstellingen zonder achtervang

81.454.000

4.096.000

garantstellingen met achtervang WSW

212.493.000

2.126.000

geldleningen

52.632.000

867.000

overige risico's

40.959.000

18.456.000

totaal

388.863.000

25.545.000

factor voordoen alle risico's tegelijk 40%

10.218.000

basisbedrag voor overige risico's

2.500.000

totaal risicobedrag

12.718.000

In de 'specificatie risico's' zijn deze risico's in een tabel opgenomen met het bijhorende risicobedrag. Om het inzicht in de risico's te vergroten is een 'risicokaart' samengesteld. Deze risicokaart geeft een visueel beeld welke risico's op grond van het berekende risicobedrag zich in een groene, oranje of rode zone bevinden. Dit hoeft niet te betekenen dat de rode risico's ook daadwerkelijk tot een financieel probleem zullen leiden.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

79

Specificatie risico's De specificatie van deze risico's, de inschatting en de toelichting geven het volgende beeld: Betekenis kolommen: A Omschrijving risico B Kans % voordoen kans frequentie C Maximaal risicobedrag D Kans op voordoen max. (80%/50%/20%) E Totaal risicobedrag F Onderbouwing zekerheden en omstandigheden van invloed op de frequentie A

B

Garantstellingen zonder achtervang

C

D

81.454.000

E

F

4.096.000

Woningstichting Den Helder

5%

3.670.000

20%

37.000 Achterliggende waarde woningen is omvangrijk

NV Huisvuilcentrale Noord-Holland

5%

22.624.000

20%

226.000 Risico’s zijn de afgelopen jaren fors afgebouwd

Noordwest Ziekenhuisgroep/Gemini

10%

4.200.000

80%

336.000 Financiële positie is goed

Willemsoord bv

10%

15.000.000

50%

750.000 Winst is beperkt; risico’s kleiner door structurele bijdrage gemeente en hogere bijdrage Rijk voor onderhoud

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord

5%

2.804.000

20%

28.000 Structurele financiering door gemeenten

Stichting Blijf van mijn Lijf

5%

406.000

80%

16.000 Structurele subsidiëring

Stichting Scholen aan Zee

10%

13.250.000

20%

265.000 Rijksbijdrage bekostiging; eigendom schoolgebouwen

NV PoDH

25%

19.500.000

50%

2.438.000 Voor het onderhoud van de openbare ruimte zijn structureel middelen ter beschikking gesteld

Garantstellingen met achtervang WSW

212.493.000

2.126.000

Stichting Woontij

5%

17.868.000

20%

179.000 Achtervang WSW

Woningstichting Den Helder

5%

191.860.000

20%

1.919.000 Achtervang WSW

Stichting Woonzorg Nederland

5%

2.765.000

20%

28.000 Achtervang WSW

Geldleningen

53.957.000

867.000

Helder Vastgoed

5%

45.000.000

20%

450.000 Achterliggende waarde woningen is omvangrijk; hypotheek gevestigd

Triade

10%

145.000

20%

3.000 Structurele subsidiering gemeente en pand is in eigendom

Willemsoord bv

10%

680.000

50%

Schouwburg De Kampanje

25%

2.262.000

50%

34.000 De gemeente heeft besloten € 900.000 jaarlijks ter beschikking te stellen voor onderhoud monumenten. Panden zijn economisch eigendom van Willemsoord BV 283.000 Structurele subsidiëring gemeente en geen belangrijke eigendommen

Startersleningen

10%

2.467.000

20%

49.000 Onderliggende waarde panden

Woningleningen

10%

1.325.000

20%

27.000 Onderliggende waarde panden

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

80

Alliander

5%

Overige risico’s

2.078.000

20%

34.631.000

21.000 Investeringen worden wettelijk in tarieven verrekend 18.456.000

Schadeclaims en planschades

100%

1.729.000

50%

Grondexploitatie

100%

1.706.000

80%

Exploitatie Willemsoord bv

10%

1.000.000

50%

50.000 Vraag is of onderhoud aan de monumenten en kades gedekt kan worden uit de exploitatie en onderhoudsbijdrage van € 900.000

NV PoDH aandelenkapitaal

25%

10.046.000

50%

Open einderegelingen BUIG en 3D’s

100%

16.000.000

80%

1.256.000 Er is een regeling getroffen voor het onderhoud van de zaken die meer tot de openbare infrastructuur kunnen worden gerekend. Meeste eigendommen zijn niet hypothecair belast.Daarnaast worden de mogelijke effecten van het Panteiarapport in kaart gebracht 12.800.000 Grove inschatting risico van 4 jaar tekort € 4.000.000. In die tijd moet ombuiging mogelijk zijn

Tegenvallende uitkering gemeentefonds

100%

4.000.000

50%

Gemeentelijke heffingen

100%

150.000

80%

Totaal risico’s

382.535.000

865.000 Kans op toewijzen van een of meer claims is mogelijk; er lopen rechtszaken 1.365.000 Berekend risico grondexploitatie, afhankelijk van kosten- en opbrengstontwikkeling

2.000.000 De aanpassing van de uitkering gemeentefonds heeft geleid tot een beperkte verslechtering voor de gemeente. Daarbij worden extra middelen verstrekt bij het algemene accres, waardoor het effect voor de gemeente per saldo positief is. 120.000 Effect foute taxatie panden

25.545.000

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

81

Toelichting risico's De risico's worden nader toegelicht in de volgende onderdelen: Leningen en garantstellingen We lopen risico met de instellingen waaraan we een lening hebben verstrekt of waarvoor we een garantie hebben afgegeven. We beoordelen jaarlijks de begrotingen en jaarrekeningen van deze instellingen. Maar we riskeren een financiële tegenvaller als zij niet aan hun aflossing- en/of renteverplichtingen kunnen voldoen en we daarop door de geldverstrekker worden aangesproken. Eind 2022 hebben we een totaalbedrag van € 55 miljoen, inclusief Starters- en Woningleningen (was eind 2021 € 53 miljoen) aan geldleningen uitstaan. Daarnaast staan we ultimo 2022 garant voor in totaal € 294 miljoen (was eind 2021 € 281 miljoen). € 212 miljoen van dit bedrag heeft betrekking op geldleningen met een achtervang van de stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Exploitatie Willemsoord bv De leningenportefeuille van Willemsoord bv is ondergebracht bij de gemeente (raadsbesluit 28 september 2020). Daarmee is het risico van stijgende variabele rente voldoende ondervangen. Een ander risico voor Willemsoord bv is de omvang van de kosten van onderhoud voor het in stand houden van de monumenten.

Door de bijdrage die de gemeente beschikbaar stelt voor deze onderhoudskosten en de verhoogde bijdrage van het Rijk voor het onderhoud van rijksmonumenten (van 50 naar 60% van de noodzakelijke kosten) is dit risico voor het grootste deel ondervangen. Willemsoord BV draagt niet de kosten voor het onderhoud van de gebouwen 66 en 72 (voorziene stadhuis). Voor de andere gebouwen die in economisch eigendom zijn bij Willemsoord bv wordt een meerjarig onderhoudsplan uitgevoerd. Port of Den Helder Op 7 maart 2022 heeft de raad besloten om aan PoDH een extra investeringskrediet van € 5.277.000 beschikbaar te stellen voor de onderhoudsopgave van infrastructurele maatregelen van PoDH (RB 2022-004941). In de kadernota 2022 is hiervoor aandacht gevraagd en is een bedrag van € 500.000 aan exploitatiebudget beschikbaar gesteld voor enerzijds een onderzoek/heroriëntatie van de bedrijfsvoering van PoDH (€ 250.000) en anderzijds een extra bijdrage in de onrendabele investeringskosten (€ 250.000). In aanvulling hierop heeft de raad op 6 december 2022 in een voorstel (RB 2022-048490) met betrekking tot een Service level Agreement (SLA) besloten om aan PoDH, op basis van het zogenaamde Panteia rapport, de volgende bijdragen toe te kennen: 1. Een investeringskrediet van € 15.800.000 voor investeringen in de (publieke) haveninfrastructuur, toegangsinfrastructuur en nautische( wettelijke) taken; 2.

Een structureel (exploitatie) bedrag van (afgerond) € 1.400.000 voor de uitvoering van de nautische (wettelijke) taken van PoDH, het uitvoeren van het jaarlijks onderhoud aan de publieke infrastructuur en de kapitaallasten van vorengenoemde investeringen 3. Eventuele jaarlijkse fluctuaties in de bedragen aan onderhoudskosten toe te voegen, resp. te onttrekken aan de reserve egalisatielasten haven (voorheen RWS+) Met het beschikbaar stellen van voornoemde bedragen wordt voldaan aan het toekomstbestendig maken van de onderhoudsopgave van PoDH zoals aangegeven in het Panteia rapport. Jaarlijks vindt overleg plaats over de gerealiseerde infrastructurele werken tussen de gemeente als aandeelhouder en PoDH.

Programmarekening 2022 Gemeente Den Helder

82

Luchthaven Den Helder bv De luchthaven bevindt zich in een transitieperiode: inkomsten gerelateerd aan de olie- en gaswinning nemen af. En de inkomsten uit activiteiten gerelateerd aan windenergie op zee zijn nog onvoldoende om het gat te dichten. Deze situatie duurt naar verwachting tot minstens circa 2030. De komende periode zijn er financiële onzekerheden als gevolg van 1. De hogere bijdrage aan Defensie die volgt uit de nieuwe overeenkomst met Defensie voor het medegebruik van MVK de Kooy, 2. De overgang van de militaire luchtverkeersleiding naar de centrale Luchtverkeersleiding Nederland waarvoor naar verwachting meer betaald zal moeten gaan worden en 3. de kosten die de wijziging van de juridische structuur met zich meebrengt. Kapitaaluitkering DHA CV aan LDH BV. In 2022 heeft DHA CV een kapitaal (dividend) uitkering gedaan aan LDH BV. De uitkering maakte onderdeel uit van afspraken in het kader van de aanpassing van de juridische structuur van Den Helder Airport. Binnen LDH BV is de bijdrage ten gunste gebracht van het eigen vermogen (kapitaalrekening). Hiermee vormt het een buffer voor mogelijke toekomstige verliezen. Andere beheersmaatregelen zijn onder andere diversificatie van de dienstverlening zoals inzet op vliegtuigen en drones.

Schadeclaims en planschades In deze paragraaf treft u een overzicht van de tegen de gemeente Den Helder ingediende schadeclaims en de risico’s die er bestaan op planschades. Planschade is financiële schade die een persoon of bedrijf lijdt als gevolg van een planologische maatregel. Zo’n maatregel is in de meeste gevallen een wijziging van het bestemmingsplan of een omgevingsvergunning voor het afwijken van een bestemmingsplan. Schadeclaims en planschades waarvan het verwachte effect op de programmarekening 2022 minder is dan € 100.000 zijn buiten beschouwing gelaten. Ook zijn twee potentiële schadeposten voor de gemeente weergegeven namelijk het pand Middenweg 172-174 en het zwembad. De gemeente wil die schade verhalen op een wederpartij maar als dat niet lukt zal de gemeente naar verwachting zelf de kosten moeten dragen. Schadeclaims Aanbesteding onkruidbestrijding Er is een vordering naar aanleiding van een doorlopen aanbestedingsprocedure Veeg- en onkruidbeheer uit 2011. Na gunning van de opdracht is door de rechter vastgesteld dat de winnende inschrijver de opdracht niet gegund had mogen worden. In 2019 is de aansprakelijkheid van de gemeente, jegens een lid van de combinatie (de combinatie bestaat uit meerdere aannemers die gezamenlijk hadden ingeschreven), die de opdracht niet gegund had gekregen, definitief komen vast te staan.

Dit was aanleiding voor een ander lid van dezelfde combinatie om de gemeente ook aansprakelijk te stellen en de gemeente hiertoe te dagvaarden. De gemeente heeft aansprakelijkheid erkend jegens dit andere lid van de combinatie. Om de hoogte van de schade vast te stellen, is de combinatie in 2021 een schadestaatprocedure gestart bij de rechtbank Noord-Holland. De combinatie vorderde € 1.368.278 aan schade. Op 5 januari 2022 heeft de rechtbank Noord-Holland de schade in rechte vastgesteld. De hoogte van de schade is vastgesteld op € 107.865. De overige door de combinatie gevorderde schade is afgewezen: deze is naar het oordeel van de rechtbank niet voldoende onderbouwd of hiervoor is geen wettelijke grondslag. De gemeente heeft de in rechte vastgestelde schadevergoeding inmiddels vergoed aan de combinatie. Tegen dit vonnis is door de combinatie hoger beroep ingesteld. De vordering als in beroep ingediend (€ 1.368.278), is in hoger beroep naar beneden bijgesteld naar € 766.579 (inclusief wettelijke rente tot en met 5 september 2022). Nu de gemeente op grond van het vonnis van de rechtbank reeds € 107.865 heeft voldaan, resteert voor het hoger beroep in deze procedure een risico van afgerond € 659.000. De gemeente verwacht dat ook in hoger beroep het gevorderde bedrag niet volledig voor vergoeding in aanmerking zal komen.