Programmabegroting 2026 .pdf
Tekst van het document
• Woonvisie 2020-2025 (“Den Helder in beweging”) vastgesteld 2 november 2020. • Regionale nota bodembeheer, vastgesteld 15 oktober 2018. • Beleid huisvesting tijdelijke werknemers Den Helder, vastgesteld 16 december 2019 met wijzigingen. • Visie Dierenwelzijn 2025, vastgesteld 22 april 2025. Verkeer • Nota maatwerk parkeernormen centrum, vastgesteld 10 juni 2025. • Gezamenlijke mobiliteitsvisie Texel Den Helder, vastgesteld 20 januari 2025. • Fietsvisie Den Helder, vastgesteld 11 maart 2024.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
24
Trends Bij de uitvoering van ons beleid hebben we te maken met de volgende trends die de beoogde resultaten kunnen beïnvloeden: • Het is in vele sectoren moeilijk om aan personeel te komen. Door de krapte op de arbeidsmarkt neemt ook in Den Helder de vraag naar juist geschoold personeel in de technische, maritieme en energiesector toe; • Onze ambities in de energietransitie komen in de knel doordat voldoende uitvoeringskracht en langjarige financiële zekerheid ontbreken. Belangrijke keuzes voor de ruimtelijke inrichting en het energiesysteem blijven uit. Dit raakt onder andere de aanpak van netcongestie, de warmtetransitie en de bouw van nieuwe woningen; • • •
•
• •
De stijgende lijn in het (middellange en lange) toeristisch verblijf zet door; Er is vraag naar (passende) woningen bij zowel onze eigen inwoners als van buiten Den Helder; Er is groeiende belangstelling van marktpartijen voor wind op zee om activiteiten uit te voeren vanuit de haven van Den Helder. Tegelijkertijd heeft de markt voor wind op zee het moeilijk door stijgende prijzen van benodigde grondstoffen, inflatie, hoge rente op leningen, stijgende personeelskosten en een krakende toeleveringsketen; De zorg over toenemende ongelijkheid groeit. Er ontstaat een kloof tussen inwoners die wel kunnen investeren in verduurzaming, en mensen die dat niet kunnen. Niet kunnen verduurzamen leidt tot een hogere energierekening en raakt daarmee de bestaanszekerheid van inwoners; Steeds meer mensen rijden met elektrische auto’s. Als gemeente willen we dit faciliteren door laadinfrastructuur aan te leggen; De snelheidsverschillen op het fietspad nemen toe door nieuwe ontwikkelingen op het gebied van elektrische fietsen, hierdoor is een stijging in het aantal ongevallen merkbaar en vraagt verkeersveiligheid specifiek voor de fiets meer aandacht.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
25
Doelen 3.1 Wonen, werken, onderwijs en recreatie worden gericht op het boeien, binden en behouden van (toekomstige) werknemers voor de arbeidsmarktregio. Activiteit 3.1.1
Helders perspectief
Portefeuillehouder: Camara
De stedelijke positionering van Den Helder als Blue Port wordt uitgewerkt met concrete doelen en activiteiten. Daarnaast worden inwoners betrokken bij Blue Port en wordt er een organisatie rond Blue Port opgezet. 3.2 We werken samen in de haven om ruimte te vinden voor de Koninklijke Marine, havenbedrijfsleven en om toekomstige gebruikers en de bereikbaarheid en waterveiligheid te borgen (in het maritiem cluster). Activiteit 3.2.1
We maken één totaalplan voor de ruimtelijke ontwikkeling van het Maritiem Cluster
Portefeuillehouder: Camara
In 2026 maken we een uitgewerkt totaalplan voor de deelprojecten van het Maritiem Cluster: de Havendijk, het Tracé Nieuwe Diep/Nieuwe Werk, de Moormanbrug, Ravelijnbrug en de vaarroute Willemsoord. We brengen in beeld hoe deze projecten ruimtelijk kunnen worden ingepast, welke keuzes nodig zijn en welke ruimtelijke procedures we moeten doorlopen. Activiteit 3.2.2
We zoeken actief naar nieuwe ruimte voor maritieme en energiegebonden bedrijvigheid
Portefeuillehouder: Camara
We zoeken actief naar nieuwe ontwikkelruimte op en rond Kooyhaven, Kooypunt, de Oostoever en de luchthaven. Dit doen we om ruimte te bieden aan offshore-bedrijven, energiebedrijven, civiel-militaire samenwerking en de verdere ontwikkeling van de luchthaven. Daarbij zetten we in op de ontwikkeling van waterstofketen van productie tot afname als onderdeel van de Hydrogen Valley en de bredere verduurzaming van luchtvaart en scheepvaart. 3.3 We benutten kansen om het toerisme in Den Helder te bevorderen. Activiteit 3.3.1
Uitvoeringsagenda Toerisme
Portefeuillehouder: Camara
We werken op basis van de uitvoeringsagenda Toerisme en Recreatie verder aan om de kansen te benutten voor het bevorderen van toerisme. We doen dit ook regionaal aan de hand van de agenda van de Noordkop. Activiteit 3.3.2
Stedelijk Toerisme
Portefeuillehouder: Camara
We blijven inzetten op stedelijk toerisme. We zoeken naar impulsen om kansen te benutten in de stad (bv. Versterken van Juttersmarkt, impuls Hortus Overzee, waterrecreatie (durfsporten) in Huisduinen) 3.4 We realiseren een voldoende en kwalitatief onderscheidend woningaanbod. Daarnaast realiseren we tijdelijke huisvesting (flexibel wonen) voor spoedzoekers, statushouders en arbeidsmigranten. Activiteit 3.4.1
Realiseren van woningbouwprojecten
Portefeuillehouder: Bais
Ten behoeve van woningbouw onderzoeken en bereiden we nieuwe gebiedsontwikkelingen voor, maken bestaande gebiedsontwikkelingen af en brengen gebiedsontwikkelingen waar besluitvorming over heeft plaatsgevonden tot uitvoer. De gebiedsontwikkelingen zijn onderdeel van de woningbouwafspraken uit de woondeal 2022-2030 en dragen bij aan de kwaliteit van de leefomgeving. Activiteit 3.4.2
Omgevingsprogramma Volkshuisvesting
Portefeuillehouder: Bais
We stellen een volkshuisvestingsprogramma op waarin naast reguliere woningbouwprogrammering ook aandacht is voor het streven naar balans in de woningvoorraad (conform de Nationale Woon- en Bouwagenda) en de woonbehoefte van aandachtsgroepen. In 2026 stellen we het Omgevingsprogramma Volkshuisvesting vast en starten we met de uitvoering ervan. 3.5 We werken aan de ambities in het Programma Duurzaamheid 2024-2027 door samen te werken met inwoners, ondernemers en partners aan projecten in de jaarlijkse Duurzaamheidsagenda en maken dit inzichtelijk via de Duurzaamheidsmonitor Activiteit 3.5.1
Energie besparen, energie opwekken en verduurzamen gebouwde omgeving
Portefeuillehouder: Van Diepen
Inwoners en ondernemers worden actief ondersteund om energie te besparen en de gebouwde omgeving te verduurzamen. De activiteiten zijn opgenomen in o.a. de Duurzaamheidsagenda, Isolatieaanpak, Duurzaam Rondkomen, Transitie Visie Warmte, Wijkuitvoeringsplannen De Schooten en Zwanenbalg en de Regionale Energie Strategie. In 2026 wordt het Omgevingsprogramma Warmte opgesteld. Activiteit 3.5.2
Duurzame leefomgeving
Portefeuillehouder: Van Diepen
Biodiversiteit, klimaatadaptie, circulaire samenleving en duurzame mobiliteit We streven naar een duurzame leefomgeving waarin biodiversiteit, klimaatadaptatie, circulaire samenleving en duurzame mobiliteit samen komen. In 2026 wordt het (pre)Soorten Managementplan opgesteld. Samen met de regio werken we aan de Aanpak Landelijk Gebied. Vanaf 2026 zetten we in op het stimuleren van een circulaire samenleving.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
26
3.6 We zetten in op bereikbaarheid van voorzieningen en een goede verkeersveiligheid. Activiteit 3.6.1
Parkeren
Portefeuillehouder: Wagner
Op verschillende vlakken wordt gewerkt aan het optimaliseren van het gebruik van de parkeervoorzieningen. Zo worden de bestaande parkeergarages en de vindbaarheid hiervan verbeterd. Ook zal worden gewerkt aan nieuw parkeerbeleid dat beter aansluit bij de behoeften van deze tijd. Hierbij kan ook worden gedacht aan laadvoorzieningen voor elektrische auto's. Activiteit 3.6.2
Fietsen
Portefeuillehouder: Wagner
We zetten in op het fietsvriendelijk maken van Den Helder. Hierbij is aandacht voor meer ruimte voor de fiets bij herinrichtingen, de doorfietsroute en parkeervoorzieningen voor de fiets. 3.7 Wij zetten in op verbeterd welzijn voor dieren mede door samen met onze partners te werken. Onze focus ligt daarbij niet alleen op het welzijn van de gehouden dieren, maar ook op het belang van de wilde inheemse dieren binnen onze gemeente. Activiteit 3.7.1
Dierenwelzijn
Portefeuillehouder: Wagner
Naast het naleven van wettelijke verplichtingen nemen we een proactieve rol in het verbeteren van dierenwelzijn door initiatieven te steunen die bijdragen aan een diervriendelijke samenleving. We werken op basis van een uitvoeringsplan Dierenwelzijn in samenwerking met partners aan bewustwording en educatie en, effectieve dierenopvang en -zorg.
Woningbouwontwikkeling De gemeente heeft een opgave vanuit de woondeal 2.0 waarin de afspraken tussen provincie en het rijk zijn vastgelegd, van ruim 1500 woningen netto. Ook ligt er nog een aanvullende vraag om nog eens 250 woningen te bouwen. Om te zorgen dat de woningen ook gebouwd worden, moet de gemeente zorgen voor een totaal aan plannen met ca. 30% overcapaciteit omdat er altijd plannen of initiatieven zijn die vertragen of niet (volledig) doorgaan. De periode van de woondeal is 2022 t/m 2030. Woningbouwaantallen Project In uitvoering Willem Alexanderhof Molenwerf Station Zuid Tillenhof Voorbereiding Ruyghweg Dijkkwartier fase 1 Julianadorp Oost 2/FC Den Helder Flexwoningen De Dogger Visievorming Spoorweghaven Bijlweg
Tot 2024
2025-2028
50 12
160 24 60 11
206 36 60 11
80 50 250 84
226 650
80 276 900 84
125 150
125 200
50
Na 2028
Totaal
Daarnaast is Woningstichting Den Helder/Helder Vastgoed bezig met de realisatie en voorbereiding van ca. 550 woningen in de periode tot 2030 in de wijken Nieuw Den Helder en Stadshart/Centrum.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
27
Financieel overzicht Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
26.127
34.907
26.895
21.827
17.361
17.617
Beheer gebouwen
1.524
1.326
1.241
1.249
1.256
1.241
Economische ontwikkeling
3.239
6.629
2.881
2.791
2.779
2.776
Grondexploitatie
7.443
11.502
9.779
5.819
-109
-109
Haven
2.659
3.215
3.146
2.762
3.383
3.692
Parkeren
844
777
637
636
1.153
1.149
Ruimte en leefomgeving
1.288
1.473
1.244
1.248
1.239
1.239
Wonen, bouwen en duurzaamheid
9.130
9.985
7.966
7.323
7.661
7.629
Baten
-16.198
-22.140
-18.134
-13.538
-8.661
-8.661
Beheer gebouwen
-1.518
-1.128
-1.167
-1.167
-1.167
-1.167
Economische ontwikkeling
-3.135
-3.534
-2.438
-2.438
-2.438
-2.438
Grondexploitatie
-7.423
-11.262
-9.788
-5.827
-150
-150
Haven
-300
0
0
0
0
0
Parkeren
-125
-108
-112
-112
-912
-912
Ruimte en leefomgeving
-55
-49
-49
-49
-49
-49
Wonen, bouwen en duurzaamheid
-3.643
-6.060
-4.581
-3.946
-3.946
-3.946
Saldo exploitatie
9.929
12.767
8.761
8.289
8.700
8.956
Stortingen (lasten)
2.143
0
0
0
0
0
Onttrekkingen (baten)
-8.648
-3.036
-440
-430
-310
-310
Saldo reserves
-6.505
-3.036
-440
-430
-310
-310
Saldo van baten en lasten
3.424
9.732
8.321
7.859
8.390
8.646
Bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
Vitale gemeente Exploitatie
Reserves
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
28
Begroting
Meerjarenbegroting
2026
2027
2028
2029
Technische financiële ontwikkelingen
-748
-1.491
-1.454
-1.200
Autonome ontwikkelingen
322
570
268
270
3.1 Bijdrage regionale (economische) ontwikkeling
285
285
285
285
Exploitatie
De bijdrage voor de regionale economische ontwikkeling bedroeg de afgelopen jaren € 3,50 per inwoner. Voor de periode 2026-2029 is een voortzetting van de bijdrage onvermijdelijk gezien omdat anders bestaande inzet niet kan worden doorgezet. Daarnaast is een aanvulling met € 1,5 per inwoner nodig voor.... 0
3.2 Betaald parkeren
300
0
0
In de begroting wordt vanaf 2027 rekening gehouden met een netto opbrengst uit parkeren. De beleidsnotitie parkeren wordt in 2026 aangeboden aan de raad. Er is na vaststelling van de notitie te weinig tijd om alle fysieke en andere aanpassingen nog in 2026 te voltooien. Het gevolg hiervan is dat de opbrengst 2027 komt te vervallen. Vanaf 2028 blijft de eerdere netto opbrengst van € 300.000 in het financieel perspectief. 3.3: overige mutaties kleiner dan € 100.000
37
-15
-17
-15
In programma 3 vinden enkele aanpassingen plaats die elk kleiner zijn dan € 100.000. Dit betreft: - de correctie van de rente van de aankoop van NS Vastgoed grond op de begrote beheerslasten voor Westoever. - incidentele verhoging budget Stedelijke vernieuwing voor € 50.000. Saldo exploitatie
-426
-921
-1.186
-930
Technische financiële ontwikkelingen
10
0
0
0
Saldo reserves
10
0
0
0
-416
-921
-1.186
-930
Reserves
Totaal programma Vitale gemeente
Reserves en investeringen Het overzicht van reserves is opgenomen in bijlage 2 ‘het overzicht verloop van reserves’. Het overzicht van de lopende investeringen, vervangingsinvesteringen en nieuwe investeringen is opgenomen in bijlage 1 ‘het meerjareninvesteringsprogramma’.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
29
Leefbare gemeente We bieden onze inwoners kansen op een leven lang ontwikkelen door goede onderwijsfaciliteiten en een breed onderwijsaanbod. Verder koesteren we ons cultuuraanbod en erfgoed. Daarnaast stimuleren we sport en bewegen want dit vergroot de kans op een goede gezondheid. Tot slot is de openbare ruimte ingericht voor deze activiteiten en aantrekkelijk om te verblijven en elkaar te ontmoeten. Schoon, heel en veilig blijft daarbij het uitgangspunt. In dit programma komen de volgende onderdelen aan de orde: Openbare orde en veiligheid, Verkeer en Vervoer, Onderwijs, Sport, Cultuur en Musea, Groen en Recreatie, Riolering, Afvalinzameling en verwerking, Begraafplaatsen.
Beleidskaders De volgende beleidskaders zijn relevant voor het programma Leefbare gemeente: Onderwijs • Integraal huisvestingsplan 2022-2025 vastgesteld 6 september 2021. Openbare ruimte/parkeren • Visie openbare Ruimte in Nieuw Perspectief vastgesteld 23 mei 2016. • Programma Stedelijk Water en Riolering Den Helder 2023-2027 vastgesteld 15 mei 2023 • Gebiedsbeheerplan Mariëndal vastgesteld 17 april 2023. • Gebiedsbeheerplan Donkere Duinen vastgesteld 17 april 2023. • Beheerplan Kunstwerken 2020-2025 vastgesteld 28 september 2020. • Beheerplan Watergangen 2020-2025 vastgesteld 28 september 2020. • Beheerplan Groen 2020–2025 vastgesteld 28 september 2020. • Beheerplan Wegen 2020-2025 vastgesteld 28 september 2020. • Beheerplan Bomen 2020-2025 vastgesteld 8 juni 2020. • Beheerplan Verkeer 2020-2025 vastgesteld 8 juni 2020. • Beheerplan Openbare Verlichting 2020-2025 vastgesteld 11 mei 2020 • Beheerplan Spelen 2020-2025 vastgesteld 11 mei 2020 • Laadvisie elektrische voertuigen 15 mei 2023 • Nota parkeernormen Den Helder 2022 vastgesteld 27 september 2021 • Nota wijzigingen parkeernormen 2022 vastgesteld 19 maart 2024 Openbare orde en veiligheid & vergunningen Toezicht en Handhaving • Het beleidsplan IV & VTH-taken 2023-2026 vastgesteld 25 april 2023. • Economie/toerisme/retail • Regionale visie op verblijfsrecreatie Noord-Holland Noord 2030 vastgesteld 17 december 2018.
• Havenvisie Den Helder 2040, vastgesteld 3 juli 2023 • Helders Perspectief 2.0 vastgesteld 10 januari 2024 • Regioakkoord De Kop Groeit (pdf) 30 juni 2020 • Beleidslijn supermarkten Den Helder (pdf) 22 januari 2024 • Horecavisie Den Helder (pdf) 22 januari 2024 • Koersdocument retail Den Helder 2023 (pdf) 22 januari 2024 • Horecavisie Gastvrij en leefbaar (pdf) 22 januari 2024 • Beleidskader Toerisme en Recreatie Ontdek Den Helder: “van kust tot cultuur” (pdf) 7 oktober 2024 • Economische uitvoeringsagenda 2025-2027 8 juli 2025 Cultuur/sport/Erfgoed • Beleidskader Cultuur 2025 “Het Kompas op cultuur” (pdf) 7 oktober 2024 • • • •
Kerkenvisie vastgesteld 7 maart 2022 Beleidskader Sport Den Helder beweegt vooruit! vastgesteld 18 mei 2020. Beleidskader Archeologie vastgesteld 8 april 2019 als onderdeel van het beleidskader ‘Cultureel erfgoed; oog voor het verleden, visie op de toekomst. Beleidskader cultureel erfgoed ‘Oog voor het verleden, visie op de toekomst’, vastgesteld 16 oktober 2017.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
30
Trends Bij de uitvoering van het beleid hebben we te maken met de volgende trends die de beoogde resultaten kunnen beïnvloeden: • De beroepsbevolking met een laag onderwijsniveau neemt af in Den Helder. • Den Helder zet zich in op behoud van een kwalitatief aanbod van natuur, cultuur en erfgoed. • De leefbaarheid en samenleving staat onder druk en dat is als eerste zichtbaar in kwetsbare buurten. Er wordt gekeken naar de mogelijkheid om met diverse subsidies de leefbaarheid in kwetsbare buurten te verbeteren. • Het aantal excessief geweld (autobranden en explosies) incidenten stijgt en casuïstiek wordt complexer. • Toekomstbestendige, levendige en vitale winkelgebieden behouden ondanks de afname van fysieke winkels. • Bij het uitvoeren van werkzaamheden in de openbare ruimte zijn er prijsstijgingen en is er sprake van marktwerking.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
31
Doelen 4.1 We zetten in op doorgaande leerlijnen en passende gebouwen om onze inwoners goed op te leiden. Activiteit 4.1.1
Integraal Huisvestingsplan
Portefeuillehouder: Nanning
Het Integraal Huisvestingsplan onderwijs wordt in 2026 vastgesteld. Hierin is de toekomstvisie voor schoolgebouwen en samenwerking met kinderopvang opgenomen. Activiteit 4.1.2
Regionale onderwijs-zorg agenda
Portefeuillehouder: Nanning
In lijn met de regionale onderwijs-zorg agenda werken we samen met de scholen aan een passende ondersteuningsstructuur op en rond de scholen. Daarnaast blijven we inzetten op de afspraken uit het convenant vroeg- en voorschoolse educatie. 4.2 Voor de openbare ruimte zetten we in op een toekomstbestendige inrichting en gebruik. Activiteit 4.2.1
Helders Ommetje
Portefeuillehouder: Nanning
In 2025 zijn de voorbereidingen en het onderzoek van het Helders Ommetje/ Kees de Jagerpad gestart. In 2026 wordt het onderzoek afgerond, aanbesteed en uitgevoerd. 4.3 We kiezen voor een programmatische aanpak van buurten met achterstanden op het gebied van leefbaarheid, samenleving en overlast/veiligheid. Activiteit 4.3.1
Leefbare buurt
Portefeuillehouder: De Vrij
We versterken de verbinding tussen zorg en veiligheid om de kwetsbare bewoners en hun omgeving te helpen bij een leefbare en veilige buurt. Dit doen we intern met het bestuurlijk Zorg & Veiligheidsoverleg en extern met de alliantie “Aanpak kwetsbare wijken” Activiteit 4.3.2
Preventie met gezag
Portefeuillehouder: De Boer
We zetten in op het voorkomen dat jongeren (verder) afglijden in de criminaliteit middels het project Preventie met Gezag. Het project eindigt in 2026 en daarom worden de voorbereidingen gestart om het project te borgen in de organisatie / de reguliere aanpak. 4.4 We zetten in op goed functionerende winkelcentra en een aantrekkelijk stadshart waar mensen graag verblijven. Activiteit 4.4.1
Winkelcentra
Portefeuillehouder: Wagner
Er wordt samen met de ondernemers en eigenaren een gezamenlijk programma opgezet voor het toekomstbestendig maken van de winkelgebieden, inclusief structurele budgetten. In het programma, wat in Q1 ter besluitvorming wordt aangeboden, wordt per winkelgebied een planning opgenomen met projecten die aangepakt moeten worden. De reeds gestarte projecten van de Marsdiepstraat worden voortgezet en in Dorperweerth starten we in ieder geval met het project Opknappen van de openbare ruimte. Activiteit 4.4.2
Stadshart
Portefeuillehouder: Bais
Zeestad werkt verder aan de lopende projecten in het stadshart. De projecten lopen door tot in 2028. De benodigde middelen zijn in de begroting opgenomen als krediet. 4.5 We consolideren het huidige cultuuraanbod en zetten in op versterking van de kwaliteit van het erfgoed. Activiteit 4.5.1
Uitvoeringsplan Erfgoed
Portefeuillehouder: Camara
De versterking van de kwaliteit van het erfgoed vindt plaats door realisatie van de in het Uitvoeringsplan Erfgoed opgenomen acties. Activiteit 4.5.2
Cultuuraanbod
Portefeuillehouder: Camara
Het consolideren van het huidige cultuuraanbod wordt in 2026 gerealiseerd door uitvoering van de met onze partners aangegane budgetovereenkomsten. 4.6 Er is een adequaat aanbod van voorzieningen gericht op gezond bewegen voor alle doelgroepen. Activiteit 4.6.1
Beweegaanbod
Portefeuillehouder: Camara
Het beweegaanbod in de openbare ruimte wordt uitgebreid.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
32
Kengetallen Rekening 2023 Rekening 2024
Beroepsbevolking met laag onderwijsniveau (aantal per 1000 inwoners tussen 15-74 jaar) Onveiligheidsperceptie |(2014 = 100) Beweegt voldoende %
Begroting 2025
Streefwaarde 2026
Streefwaarde 2029
165,0
165,0
163,0
162,0
158,0
nb
nb
90,0
87,0
81,0
48,7%
nb
49,5%
50%
51,5%
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
33
Financieel overzicht Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
66.054
71.743
70.598
70.697
70.412
70.843
Afvalinzameling en verwerking
9.224
9.905
9.995
9.995
9.995
9.994
Begraafplaatsen
586
566
560
561
563
564
Cultuur en musea
8.932
11.033
10.131
9.650
9.571
9.529
Groen en recreatie
7.681
8.187
7.698
7.662
7.689
7.674
Onderwijs
11.165
11.894
11.545
11.655
11.676
11.619
Openbare orde en veiligheid
7.934
9.342
9.512
9.452
9.138
9.120
Riolering
4.730
4.184
4.405
4.842
5.049
5.426
Sport
6.456
5.959
5.990
5.767
5.454
5.455
Verkeer en vervoer
9.345
10.672
10.761
11.114
11.276
11.461
Baten
-25.355
-28.139
-28.187
-27.745
-27.673
-28.050
Afvalinzameling en verwerking
-12.264
-12.734
-13.355
-13.356
-13.357
-13.357
Begraafplaatsen
-368
-325
-352
-367
-382
-382
Cultuur en musea
-153
-259
-201
-21
-21
-21
Groen en recreatie
-1.052
-885
-721
-721
-721
-721
Onderwijs
-4.013
-3.854
-3.412
-3.268
-3.268
-3.268
-171
-673
-607
-392
-97
-97
Riolering
-5.462
-6.965
-7.186
-7.624
-7.830
-8.208
Sport
-1.203
-1.567
-1.513
-1.158
-1.158
-1.158
Verkeer en vervoer
-670
-877
-838
-838
-838
-838
Saldo exploitatie
40.699
43.604
42.411
42.952
42.739
42.792
Stortingen (lasten)
4.525
0
0
0
0
0
Onttrekkingen (baten)
-2.521
-1.803
-235
-241
-241
-206
Saldo reserves
2.004
-1.803
-235
-241
-241
-206
Saldo van baten en lasten
42.703
41.801
42.176
42.711
42.498
42.587
Bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
Leefbare gemeente Exploitatie
Openbare orde en veiligheid
Reserves
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
34
Begroting
Meerjarenbegroting
2026
2027
2028
2029
1.570
1.153
1.539
1.656
Autonome ontwikkelingen
149
190
128
102
4.1 Frictiekosten realisatie taakstelling beheerkosten zwembad
138
88
0
0
Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen
In de begroting 2025 is rekening gehouden met het realiseren van een lagere bijdrage voor de gebruikerslasten van het zwembad. Deze taakstelling bedraagt structureel € 188.000. De taakstellling is in overleg met het zwembad uitgewerkt. De raad is hierover geïnformeerd in mei 2025. Uit de uitwerking blijkt dat de taakstelling in 2026 voor € 50.000 wordt gerealiseerd, in 2027 voor € 100.000 en vanaf 2028 geheel (€ 188.000). 4.2 Vervangingsinvestering lichtmasten en verkeersregelinstallatie
0
104
102
100
Voor de vervanging van lichtmasten en verkeersregelsinstallatie is een krediet nodig van € 1,225 miljoen. Hiervan is € 850.000 voor de lichtmasten, afschrijving in 20 jaar, en € 375.000 voor de verkeersregelsinstallatie, afschrijving in 20 jaar. De kapitaallast van de vervangingsinvestering is vanaf 2027 € 104.000. 4.3: overige mutaties kleiner dan € 100.000
11
-2
26
2
In programma 4 worden de volgende onderwerpen aangepast voor minder dan € 100.000: - Verhoging budget subsidie vaste lasten buurthuizen en sportverenigingen (nadeel € 15.000) - In 2025 is de bijdrage voor de Kustbus voor 4 afzonderlijke jaren in zijn totaal opgevoerd, er worden nu drie jaarbijdragen opgevoerd (jaarlijks nadeel € 15.000 t/m 2028) - Het vervallen van de jaarlijkse onttrekking aan de reserve bodemsanering, omdat onttrekking alleen plaats vinden als er werkelijke kosten worden gemaakt (nadeel € 25.000) - Correctie dubbele opvoer Monitor Toerisme & Recreatie (voordeel €20.000 in 2027) - Subsidie verkrijging vanuit de Provincie voor het programma 'Doortrappen' (voordeel € 7.500) - Verlaging van de raming van lasten van de regeling Functioneel leeftijdsontslag (FLO) van de voormalige gemeentelijke brandweerlieden. De regel loopt tot en met 2041. De verlaging is voor 2026 en volgende jaren afgerond € 13.000. Saldo exploitatie
1.719
1.343
1.667
1.759
Technische financiële ontwikkelingen
90
90
0
0
Autonome ontwikkelingen
25
25
25
25
4.3: overige mutaties kleiner dan € 100.000
25
25
25
25
Reserves
In programma 4 worden de volgende onderwerpen aangepast voor minder dan € 100.000: - Verhoging budget subsidie vaste lasten buurthuizen en sportverenigingen (nadeel € 15.000) - In 2025 is de bijdrage voor de Kustbus voor 4 afzonderlijke jaren in zijn totaal opgevoerd, er worden nu drie jaarbijdragen opgevoerd (jaarlijks nadeel € 15.000 t/m 2028) - Het vervallen van de jaarlijkse onttrekking aan de reserve bodemsanering, omdat onttrekking alleen plaats vinden als er werkelijke kosten worden gemaakt (nadeel € 25.000) - Correctie dubbele opvoer Monitor Toerisme & Recreatie (voordeel €20.000 in 2027) - Subsidie verkrijging vanuit de Provincie voor het programma 'Doortrappen' (voordeel € 7.500) - Verlaging van de raming van lasten van de regeling Functioneel leeftijdsontslag (FLO) van de voormalige gemeentelijke brandweerlieden. De regel loopt tot en met 2041. De verlaging is voor 2026 en volgende jaren afgerond € 13.000. Saldo reserves Totaal programma Leefbare gemeente
115
115
25
25
1.834
1.458
1.692
1.784
Reserves en investeringen Het overzicht van reserves is opgenomen in bijlage 2 ‘het overzicht verloop van reserves’. Het overzicht van de lopende investeringen, vervangingsinvesteringen en nieuwe investeringen is opgenomen in bijlage 1 ‘het meerjareninvesteringsprogramma’.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
35
Algemene dekkingsmiddelen Algemeen De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de opbrengsten uit het gemeentefonds, de lokale belastingen en opbrengsten uit deelnemingen. Daarnaast worden in de algemene dekkingsmiddelen enkele stelposten gehanteerd voor nog niet in de programma's verwerkte lasten stijgingen. Dit betreft prijsstijgingen, toekomstige kapitaallasten, nog te verdelen middelen voor zogenoemde taakmutaties in het gemeentefonds en de post onvoorzien. In dit onderdeel komen de volgende onderwerpen aan de orde: het gemeentefonds, de lokale heffingen, de deelnemingen, de financiering en de stelposten voor algemene baten en lasten.
Trends In de algemene dekkingsmiddelen zijn er drie belangrijke ontwikkelingen: - de uitkering uit het gemeentefonds volgt met vertraging de ontwikkelingen van de prijsstijgingen. Voor de intensiteit van de taken is er een koppeling aan het BBP. Voor beiden geldt dat deze methode onvoldoende aansluit op de werkelijkheid. De gemeenten zijn van mening dat zij te weinig gecompenseerd krijgen in de huidige systematiek - de rente voor nieuw aan te trekken leningen is ruim 2% hoger dan het gemiddelde dat de gemeente betaalt over eerder aangetrokken leningen. Omdat de gemeente jaarlijks meer investeert dan er wordt afgeschreven werkt dit door in een steeds hogere gemiddelde rente voor de financiering van activa
Toelichting Gemeentefonds Gemeentefonds - Meicirculaire 2025 Het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron voor gemeenten. Het Rijk verstuurt circulaires om gemeenten te informeren over wijzigingen in het gemeentefonds en de verdeling van het geld over de gemeenten. Dit wordt 3 keer per jaar gedaan, in mei, september en december. In de meicirculaire van het gemeentefonds is de jaarlijkse loon- en prijsindex bekendgemaakt. De compensatie is samen met de tariefcorrectie op de heffingen en belastingen voldoende. Hierbij geldt de kanttekening dat op onderdelen prijsstijgingen pas in de loop van het volgend jaar bekend worden. De meicirculaire bevat niet een volledige demping van het zogenoemde 'Ravijn'. Het tekort wordt deels aangevuld en blijft voor bijna € 5 miljoen structureel in stand. De in afgesproken maatregelen in de begroting 2025 blijven voor het grootste deel nodig. De meicirculaire is gunstiger dan de eerdere inschatting van de voorjaarsnota van het Rijk. De verschillen zijn: 1. De exacte verdeling van de extra middelen in de voorjaarsnota van het Rijk voor de Jeugdzorg en de demping van het ravijn leveren structureel € 0,3 miljoen voordeel op 2. Naast de vergoeding voor prijsstijgingen is er ook een toename van de uitkering door de groei van het BBP (bruto binnenlands product). Deze stijging wordt berekend op basis van een 8-jarig gemiddelde.
Deze vergoeding levert een hogere uitkering van € 0,4 miljoen structureel op. Deze groei is mede bedoeld om stijgende kosten bij gemeenten door taakuitbreidingen te kunnen betalen 3. De uitkering uit het gemeentefonds groeit in de jaren na 2026 . Deels is dit een na-ijlend prijseffect en deels door de landelijke ontwikkeling van de uitkeringsbasis. De uitkeringsbasis wordt gevormd door het aantal inwoners, woningen en uitkeringen. Als Den Helder relatief meer groeit zorgt dit voor een financieel voordeel. Dit werkt in 2026 nog negatief uit, en slaat na 2026 om in een voordeel. Het eindbeeld van de ontwikkeling vanuit het gemeentefonds is dat deze gunstig uitwerkt op het begrotingssaldo. De meicirculaire werkt uiteindelijk positief uit op het saldo 2029 voor structureel € 1,1 miljoen
Lokale heffingen De lokale heffingen bestaan uit de onroerende zaakbelasting, toeristen- en forensenbelasting. Op de lokale heffingen is een inflatiecorrectie van 3,6% toegepast in overeenstemming met de technische uitgangspunten voor de begroting. Dit zorgt voor een stijging van de baten met € 560.000. Naast de inflatie correctie is er specifiek getoetst of de tarieven wel volledig kostendekkend zijn. Een nadere toelichting op de lokale heffingen vindt u in de Paragraaf Lokale heffingen. In de paragraaf wordt apart ingegaan op de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Deze heffing maken onderdeel uit van programma 4.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
36
Deelnemingen Het betreft deelneming in de naamloze vennootschappen HVC, BNG Bank en Alliander. Daarnaast neemt de gemeente onder andere deel in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij Noord-Holland, de BV Willemsoord en de Port of Den Helder en de Luchthaven. In de meerjarenraming is rekening gehouden met het uitkeren van dividend door de Port of Den Helder.
Financiering Voor de financiering van de bezittingen en activiteiten van de gemeente zijn er verschillende langlopende geldleningen en een pakket aan afspraken inzake de rekening-courant. Het beleid hiervoor is toegelicht in de paragraaf financiering. De actuele ontwikkeling is dat nieuw aan te trekken geldleningen later worden aangetrokken dan eerder geraamd. De oorzaak hiervan is dat het moment van de daadwerkelijk investeringsuitgaven bij een aantal projecten later is dan in 2024 geraamd en er meer voorschotten van het Rijk zijn ontvangen dan verwacht. Dit werkt door in tijdelijk lagere rente lasten.
Algemene baten en lasten In het onderdeel algemene dekkingsmiddelen zijn de posten opgenomen die later aan de programma's worden toegevoegd. Het betreft de extra gelden uit het gemeentefonds voor specifieke taken en twee besparingstaakstellingen. Dit betreft de verbonden partijen en aanpassing van de taakopvatting van de gemeente. Voor het onderdeel taakopvatting wordt in de 1e begrotingswijziging 2026 voorgesteld deze met twee jaar vooruit te schuiven. Ook zijn hier opgenomen de stelposten voor: - prijsstijgingen in de kredieten welke ontstaat in de periode tussen verlening van het krediet en de feitelijke start van de uitgaven - hogere onderhoudsuitgaven voor het beheer van de openbare ruimte in afwachting van de nieuwe beheerplannen en de groei van het areaal als gevolg van de uitbreiding van de openbare ruimte door het woningbouwprogramma. Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
9.759
4.927
3.280
5.003
6.037
7.106
Algemene baten en lasten
48
-129
-1.625
-660
208
1.299
Belastingen
682
751
736
736
736
736
Deelnemingen
5.699
153
117
134
150
134
Financiering
3.330
4.152
4.052
4.793
4.942
4.937
-179.245
-187.930
-192.800
-194.750
-191.688
-193.944
-311
75
-302
-302
-444
Bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
Algemene dekkingsmiddelen Exploitatie Lasten
Baten Algemene baten en lasten Belastingen
-15.458
-17.079
-18.109
-18.109
-18.109
-18.109
Deelnemingen
-1.228
-1.188
-1.188
-1.288
-1.388
-1.388
Financiering
-3.287
-4.073
-3.826
-4.447
-4.864
-4.642
Gemeentefonds
-159.272
-165.279
-169.753
-170.605
-167.025
-169.361
Saldo exploitatie
-169.486
-183.003
-189.520
-189.747
-185.651
-186.838
Saldo van baten en lasten
-169.486
-183.003
-189.520
-189.747
-185.651
-186.838
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
37
Begroting
Meerjarenbegroting
2026
2027
2028
2029
-10.931
-9.317
-5.208
-5.405
Autonome ontwikkelingen
111
-207
78
-677
5.1 Meicirculaire 2025
519
-143
-219
-1.123
Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen
De meicirculaire 2025 biedt voldoende compensatie om de nog in het begrotingssaldo op te nemen indexatie op te vangen. Aangevuld met de al in de Kadernota 2026-2029 opgenomen voordelen, ‘demping terugval gemeentefonds’ en ‘tekorten Jeugdzorg voor rekening Rijk’ geeft de meicirculaire 2025 enige verlichting. Het eindbeeld is dat de ruimte in de begroting, na aftrek van de indexatie, vooral in 2029 toeneemt met structureel € 1,1 miljoen. -110
5.2 Financiering
-154
-154
-154
De financieringspositie is opnieuw bekeken. Afgelopen jaar heeft de gemeente Den Helder extra gelden ter beschikking gesteld voor woon- en startersleningen. De gemeente heeft hiervoor een rekening courantverhouding met de Stichting Volkshuisvesting Nederland. De rentebaten die de gemeente over de nieuw ter beschikking gestelde gelden ontvangt, waren nog niet opgenomen in de begroting. Daarnaast is de rente op nieuw aan te trekken leningen 0,4% lager dan waarmee rekening is gehouden bij het opstellen van de begroting 2025. 5.3 Toename onderhoudslasten
300
400
500
600
De onderhoudsvraagstukken voor zowel de gebouwen, verschillende (sport)accommodaties als de openbare ruimte vergen meer middelen. Alvorens de de hiervoor benodigde budgetten beschikbaar worden gesteld zullen eerst de beheerplannen moeten worden afgerond en getoetst. Voor het onderdeel vastgoed en accommodaties wordt rekening gehouden met een stijging van de onderhoudslast met structureel € 300.000 vanaf 2026. Voor het onderdeel openbare ruimte geldt dat de opstelling van de beheerplannen voor de openbare ruimte nog niet is afgerond. Verwacht wordt dat de uitwerking hiervan een structureel hogere last veroorzaakt die vanaf 2027 oploopt naar 2029. Gerekend is met structureel € 300.000. 5.4 actualisatie investeringskredieten
-598
-310
-49
Voor de begroting 2026 zijn alle kapitaallasten geactualiseerd naar het moment waarop de kredieten worden besteed en vervolgens rente en afschrijvingen optreden. Het resultaat is dat er incidenteel minder middelen nodig zijn. Saldo exploitatie
-10.820
-9.524
-5.130
-6.082
Totaal programma Algemene dekkingsmiddelen
-10.820
-9.524
-5.130
-6.082
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
38
Overhead Algemeen In het onderdeel Overhead worden de kosten van de ondersteunende processen gepresenteerd conform de richtlijnen BBV. Overhead is het geheel van functies gericht op de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Tot de overhead horen alle functies die dit doel dienen. De overheadfuncties staan indirect ten dienste van de externe producten zoals opgenomen in de programma's. In een beperkt aantal gevallen is er sprake van toerekening van de inzet van de overheadfuncties. Dit vindt plaats voor de volgende zaken: • • •
grondexploitaties en projecten die worden bekostigd met middelen van derden; dienstverlening aan overige overheden; heffingen voor specifieke producten zoals de rioolheffing, de afvalstoffenheffing, de omgevingsvergunningen.
Het tarief voor de toerekening van overhead Voor de toerekening van overhead aan specifieke projecten is in 2025 bepaald wat de lasten per uur zijn. Hiervoor is het totaal aan kosten van de overhead gedeeld door de direct productieve formatie. Het tarief voor 2026 is € 52,69. Dit is gelijk aan het in 2025 vastgestelde tarief. Actualisatie van het tarief vindt elke twee jaar plaats, de eerste keer is in de begroting 2027. Dit tarief wordt ook toegepast op projecten die in de loop van 2026 worden gestart met middelen van derden, tenzij de extra voorschriften een toerekening van personeel en overhead niet toestaan. Overhead Bedragen x € 1.000
Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
Meerjarenbegroting 2027
2028
2029
Totaal overhead
27.096
27.763
29.421
29.515
29.787
29.527
Totaal omzet
291.536
292.097
280.624
272.086
263.741
265.959
9,29%
9,50%
10,48%
10,85%
11,29%
11,10%
In % van de omzet
Ontwikkeling van de overhead In de meerjarenraming zijn de schommelingen in de omvang van het saldo van de overhead gering. In 2026 wordt de overhead geraamd op € 29,2 miljoen en de drie jaren hierna respectievelijk op € € 29,3, € 29,5 en € 29,2 miljoen. Als de overhead wordt uitgedrukt in een percentage van de omzet is er een schommeling te zien die wordt veroorzaakt door de omvang van de begroting. Hierbij echter geen rekening gehouden met de omvang van de investeringen. De omvang van de begrote investeringen zijn de afgelopen jaren toegenomen, waar enkele jaren geleden de investeringen minder waren dan € 20 miljoen, wordt er de komende jaren rekening gehouden met een volume van de tussen de € 30 en € 35 miljoen per jaar.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
39
Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
32.096
30.762
30.612
30.635
30.838
30.515
Overhead
32.096
30.762
30.612
30.635
30.838
30.515
Baten
-5.000
-2.532
-994
-924
-854
-792
Overhead
-5.000
-2.532
-994
-924
-854
-792
Saldo exploitatie
27.096
28.230
29.618
29.712
29.984
29.724
Onttrekkingen (baten)
-467
-197
-197
-197
-197
Saldo reserves
-467
-197
-197
-197
-197
27.763
29.421
29.515
29.787
29.527
Bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
Overhead Exploitatie
Reserves
Saldo van baten en lasten
27.096
Begroting
Meerjarenbegroting
2026
2027
2028
2029
2.217
2.281
2.612
2.351
Exploitatie Technische financiële ontwikkelingen Autonome ontwikkelingen
-24
6.1 Incidenteel groter resultaat effciency organisatie
-24
In 2026 wordt er € 524.000 aan efficiency besparingen gerealiseerd. Dit is € 24.000 meer dan voor 2026 is opgedragen. Saldo exploitatie
2.193
2.281
2.612
2.351
Totaal programma Overhead
2.193
2.281
2.612
2.351
Toelichting In de lasten voor 2026 is ten opzichte van 2025 rekening gehouden met: - een verschuiving van de huisvestingslasten voor € 67.000 van het taakveld wijksteunpunten naar overhead (voorschrift wetgever) - de opbrengsten vanuit het toerekenen van uren aan projecten, worden vanaf 2026 voor € 1,4 miljoen direct toegerekend aan de exploitatie. - hogere rente en afschrijving voor € 0,2 miljoen als gevolg van afronding investeringen uit 2024 en 2025 - correctie voor prijspeil € 1,0 miljoen voor de stijging van de loonkosten en materiële uitgaven.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
40
Vennootschapsbelasting De gemeente voert een deel van de activiteiten uit alsof de gemeente ondernemer is. Voor deze activiteiten geldt de regel dat de gemeente net als de andere ondernemers aangifte moet doen voor de vennootschapsbelasting (Vpb). Of de gemeente ook daadwerkelijk belastingplichtig is, is afhankelijk van de toets of de gemeente ook daadwerkelijk zich gedraagt als ondernemer of dat er sprake is van regulier vermogensbeheer. In het geval de gemeente vpb-plichtig is, wordt de last hier verantwoord. De gemeente kan vpb verschuldigd zijn over de gerealiseerde winst uit de grondexploitaties en de netto inkomsten uit reclame in de openbare ruimte. De gemeente begroot voor deze activiteiten geen winst. Pas als er daadwerkelijk winst wordt gemaakt ontstaat er een verplichting, dit blijkt uit de aangifte die elk jaar wordt ingediend. Voor deze post wordt pro forma € 5.000 in de begroting geraamd. In de rekening wordt verslag gedaan van de werkelijke uitkomst. Vennootschapsbelasting
Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
5
5
5
5
5
5
Vennootschapsbelasting
5
5
5
5
5
5
Saldo van baten en lasten
5
5
5
5
5
5
Bedragen x €1.000
Meerjarenbegroting
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
41
Totaaloverzicht Totaal programma's
Rekening
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
279.251
292.097
280.624
272.086
263.741
265.959
9.452
9.308
9.173
8.554
7.616
7.616
Zorgzame gemeente
135.757
140.446
140.062
135.364
131.472
132.257
Vitale gemeente
26.127
34.907
26.895
21.827
17.361
17.617
Leefbare gemeente
66.054
71.743
70.598
70.697
70.412
70.843
Algemene dekkingsmiddelen
9.759
4.927
3.280
5.003
6.037
7.106
Overhead
32.096
30.762
30.612
30.635
30.838
30.515
5
5
5
5
5
5
-270.192
-282.242
-279.253
-273.096
-264.963
-268.412
Samenwerkende gemeente
-2.622
-2.475
-2.320
-2.034
-1.299
-1.299
Zorgzame gemeente
-41.771
-39.027
-36.818
-34.105
-34.787
-35.666
Vitale gemeente
-16.198
-22.140
-18.134
-13.538
-8.661
-8.661
Leefbare gemeente
-25.355
-28.139
-28.187
-27.745
-27.673
-28.050
Algemene dekkingsmiddelen
-179.245
-187.930
-192.800
-194.750
-191.688
-193.944
Overhead
-5.000
-2.532
-994
-924
-854
-792
Saldo van baten en lasten
9.059
9.855
1.371
-1.010
-1.222
-2.453
12.285
0
0
0
0
0
300
0
0
0
0
0
Zorgzame gemeente
5.317
0
0
0
0
0
Vitale gemeente
2.143
0
0
0
0
0
Leefbare gemeente
4.525
0
0
0
0
0
-18.370
-6.553
-1.671
-971
-851
-816
-999
-300
0
0
0
0
Zorgzame gemeente
-6.203
-948
-799
-103
-103
-103
Vitale gemeente
-8.648
-3.036
-440
-430
-310
-310
Leefbare gemeente
-2.521
-1.803
-235
-241
-241
-206
0
-467
-197
-197
-197
-197
Mutaties in de reserves
-6.085
-6.553
-1.671
-971
-851
-816
Saldo van baten en lasten
2.974
3.301
-300
-1.981
-2.073
-3.270
Bedragen x € 1.000
Meerjarenbegroting
Exploitatie Lasten Samenwerkende gemeente
Vennootschapsbelasting Baten
Reserves Stortingen (lasten) Samenwerkende gemeente
Onttrekkingen (baten) Samenwerkende gemeente
Overhead
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
42
Paragrafen Lokale heffingen In deze paragraaf worden de verschillende leges en heffingen weergegeven. Daarnaast ook de tabel voor de kostendekkendheid van de tarieven. De gemeente heft belastingen op grond van diverse bepalingen in de Gemeentewet. De inning van belasting en heffingen heeft de gemeente Den Helder uitbesteed aan de gemeenschappelijke regeling Cocensus. De raad stelt de heffingsverordeningen vast op grond waarvan Cocensus namens het college de belastingen, heffingen en rechten oplegt. In Den Helder worden de onderstaande belastingen en heffingen opgelegd: 1. Onroerende zaakbelastingen 2. Afvalstoffenheffing 3. Rioolheffing 4. Forensenbelasting 5. Toeristenbelasting 6. Leges 7. Lijkbezorgingsrechten Kwijtschelding Belastingplichtigen kunnen kwijtschelding aanvragen voor de afvalstoffenheffing. Dit beleid ligt vast in de Verordening op de kwijtschelding 2023. Bij de kwijtschelding van de afvalstoffenheffing is het percentage voor de berekening van de kosten van bestaan gesteld op 100% van de bijstandsnorm als genoemd in de Participatiewet. In afwijking hierop is gesteld dat de kosten van het bestaan van AOW-gerechtigde personen is gesteld op 100% van de AOW-bedragen als genoemd in de Algemene Ouderdomswet. Kostprijsberekening De berekening van de tarieven vindt plaats conform de artikelen 12 en 14 van de financiële verordening.
Dit houdt in dat bij de kostprijsberekening rekening wordt gehouden met de directe kosten en een percentage kosten van overhead als vervanging van de indirecte kosten. Bij de directe kosten wordt, naast de gebruikelijke onderdelen als kapitaallasten, dotaties aan voorzieningen en dergelijke, ook rekening gehouden met de loonkosten van de medewerkers betrokken bij het primaire proces. Bij een aantal processen is het streven om de tarieven kostendekkend te laten zijn. Dit betreft de afvalstoffen- en de rioolheffing, de (drie titels van de) legesverordening en de lijkbezorgingsrechten. In de lokale heffingen speelt zogenaamde kruissubsidiëring een rol. Bij kruissubsidiëring worden onrendabele activiteiten gesubsidieerd met winst uit rendabele activiteiten. Kruissubsidiëring komt voor in drie vormen: 1. Binnen groepen legesfeiten (bijvoorbeeld tussen legestarieven voor lichte omgevingsvergunningen en reguliere omgevingsvergunningen) 2. Binnen groepen legesfeiten binnen de legesverordening (bijvoorbeeld tussen diensten in het kader van de burgerlijke stand en bouw-gerelateerde diensten) 3. Door het aanvullen van tekorten van lege heffende organisatieonderdelen vanuit andere financieringsbronnen (zoals de algemene uitkering of belastingen). In onze gemeente is kruissubsidiëring niet toegestaan.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
43
Lokale lasten Het bespreken van de lokale lasten is behalve de mate van kostendekkendheid (zie hierna) ook relevant hoe de lasten zich verhouden tot de omliggende gemeenten. Bij het maken van de begroting zijn niet de gegevens voor het volgend jaar beschikbaar. Om die reden wordt in de onderlinge vergelijking gebruik gemaakt van de gegevens 2025. Lokale lastendruk vergelijking Gemeente
Eenpersoonshuishouden
Meerpersoonshuishouden
Rangnummer Coelo* 2025
Rangnummer Coelo* 2024
Afvalstoffenheffing éénpers.
Den Helder
€ 832
€ 1.002
190
85
€ 329
€ 499
€ 200
Texel
€ 695
€ 946
91
17
€ 246
€ 396
€ 300
€ 1.035
€ 1.096
294
250
€ 341
€ 402
€ 228
Hollands Kroon
€ 927
€ 995
267
110
€ 239
€ 367
€ 214
Dijk en Waard
€ 915
€ 968
27
87
€ 238
€ 289
€ 315
Medemblik
€ 1.029
€ 1.136
60
277
€ 251
€ 357
€ 217
Opmeer
€ 1.224
€ 1.343
317
330
€ 358
€ 477
€ 274
Schagen
Afvalstoffen- Rioolrecht heffing meerpers.
Lokale lastendruk 2026 Het totaaloverzicht van de woonlasten voor een- en meerpersoons huishoudens in 2026 is hieronder weergegeven. Evenals 2025 bedraagt het tarief voor eenpersoonshuishoudens 66% het de tarief voor de afvalstoffenheffing voor meerpersoonshuishoudens. In de tabel hieronder is te zien hoeveel de lasten in 2026 stijgen ten opzichte van 2025. Voor een meerpersoons huishouden met een koopwoning zullen de maandlasten stijgen met € 3,50 (4,2%). Koopwoning eenpersoonshuishouden
Koopwoning Meerpersoonshuishouden
Huurder eenpersoons huishouden
Huurder meerpersoons huishouden
Afvalstoffenheffing eenpersoons
Afvalstoffenheffing Rioolrecht OZB meerpersoons
2025
833
1.003
329
499
329
499
200
304
2026
876
1.045
345
523
345
523
216
315
Kostendekkendheid Kostendekkendheid houdt in dat de tarieven die we doorberekenen (de totale baten) gelijk zijn aan de lasten hiervan. In het Beleidskader lokale heffingen gemeente Den Helder 2025-2028 is door de raad vastgesteld dat dit uitsluitend van toepassing is voor de volgende heffingen en rechten: de afvalstoffen- en de rioolheffing, de (drie titels van de) legesverordening en de lijkbezorgingsrechten. Jaarlijks wordt in de begroting inzicht gegeven in de mate van kostendekkendheid. van de tarieven. In het beleidskader is bepaald dat wordt gestreefd 100% kostendekkendheid is. Hierin slagen we in bij de tarieven voor de rioolheffing en de leges Omgevingswet. Omdat de tarieven voor de afvalstoffenheffing in Den Helder hoger liggen dan in onze buurgemeenten, omdat de ruimte er is in de begroting en omdat we het tarief voor de afvalstoffenheffing in 2025 al fors hebben verhoogd, stellen we voor om in 2026 de toegestane toerekening van de BTW niet in zijn geheel toe te passen. Dit werkt door in een lagere kostendekkendheid, die nu uitkomt op 98%. Dit wordt nader toegelicht in de paragraaf Afvalstoffenheffing. In de volgende tabel het percentage van kostendekkendheid van de diverse heffingen. Kostendekkendheid belastingen
2026
2025 Baten
Lasten
% kosten dekkendheid
Baten
Lasten
Leges burgerzaken
-1.427
Rioolhefffing
-6.696
3.404
42%
-1.477
3.479
42%
6.696
100%
-6.917
6.917
100%
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht
-12.380
12.390
100%
-12.896
13.214
98%
-323
783
41%
-350
780
45%
Leges Omgevingsvergunningen
-1.825
1.826
100%
-1.884
1.884
100%
Totaal
-22.651
25.099
-23.524
26.274
Bedragen x €1.000
Lijkbezorgingsrechten
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
44
% Kosten dekkendheid
Onroerende zaakbelastingen De onroerende zaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de waarde van een onroerende zaak. Die waarde stellen we jaarlijks vast met een waarde onroerende zaken (WOZ)-beschikking. In 2026 hanteren we hiervoor de waardepeildatum van 1 januari 2025. Soort
2024
2025
2026
Eigenaren woningen
0,9730%
0,1001%
nntb
Eigenaren niet-woningen
0,4326%
0,4541%
nntb
Gebruikers niet-woningen
0,3762%
0,3835%
nntb
We ramen de opbrengst aan OZB, inclusief de indexering voor inflatie van 3,6 %, op € 18.108.000. Omdat de taxatiewaarden elk jaar eind oktober beschikbaar komen, kunnen de tarieven voor 2026 nog niet berekend worden. De tarieven worden in december 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd. In het tarief voor de niet woningen is een opslag opgenomen voor het Ondernemersfonds.
Afvalstoffenheffing Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC) verzorgt namens de gemeente Den Helder de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Dit is voor de gemeenten een verplichte taak op grond van de milieuwetgeving. De afvalstoffenheffing gebruiken we om de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval te dekken. De gemeentelijke afvalstoffenheffing wordt voor een groot deel bepaald door het tarief uit de dienstverlening overeenkomst (DVO) met de HVC. Andere kostencomponenten van de afvalstoffenheffing zijn: • 30% kosten schone straat • Overige diensten afval • Inzet eigen gemeentelijke dienst • Kosten van invordering en verhaal • Kwijtscheldingen, • BTW • Afvalstoffenbelasting Berekening kostendekkendheid afvalstoffenheffing (x €1.000)
2025
2026
Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente:
10.759
11.380
7.3 Afval
9.151
9.765
2.1 Verkeer en vervoer
670
770
6.3 Inkomensregelingen
708
616
Belastingen overig
230
230
Baten taakveld(en), exclusief heffingen:
444
459
7.3 Afval Toe te rekenen kosten: - overhead
444
459
2.075
2.293
91
91
- BTW
1.984
2.202
Totale lasten taakveld(en)
12.390
13.214
12.290
12.896
Dekkingsmiddelen Opbrengst heffingen Onttrekking tarief egalisatiereserve Totale dekking
90 12.380
12.896
In 2026 wordt er geen bedrag onttrokken aan de Bestemmingsreserve Egalisatie Afvalstoffenheffing omdat deze door de onttrekking in 2025 op nul is komen te staan. Bij de afvalstoffenheffing is het streven om 100% kostendekkend te zijn, maar we stellen in deze begroting een lager percentage voor. Omdat de tarieven voor de afvalstoffenheffing in Den Helder hoger liggen dan in onze buurgemeenten (zie kopje 'Lokale lasten' in deze paragraaf) en omdat de ruimte er is in de begroting, stellen we voor om in 2026 de minder dan de toegestane toerekening van de BTW toe te rekenen. Dit doen we niet omdat we in 2025 fors hebben verhoogd en we op dit moment niet een aanvullende begrotingsruimte willen maken. Toerekening van de hogere BTW (€ 286.000) werkt
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
45
door in het saldo van de begroting en 100% kostendekkend betekent een tariefstijging van 7,5% en zorgt voor ruimte in de begroting. Dit werkt door in een lagere kostendekkendheid, die nu uitkomt op 98%. Hierdoor stijgt het tarief voor eenpersoons huishoudens van € 329 naar € 345 (stijging €16 / 4,86%) en voor meerpersoons huishoudens van € 499 naar € 523 (stijging € 24 / 4,81%). De stijging is hoger dan de prijsinflatie van 3,6% is nodig door de stijging van de kosten voor inzameling en verwerking van afvalstromen en een lichte daling van de kosten voor kwijtschelding. Voor de kosten van de kwijtschelding is rekening gehouden met de voorlopige cijfers van 2025 (€ 600.000). De afvalstoffenheffing is de enige heffing waarvoor kwijtschelding kan worden aangevraagd. De totale opbrengst van de afvalstoffenheffing wordt daardoor geraamd op € 12.986.000 en is daarmee 98% kostendekkend.
Rioolheffing Als gemeente geven wij geld uit voor onderhoud, beheer en het verbeteren en vervangen van de riolering en voorzieningen die daarbij horen. Deze kosten worden gedekt uit de rioolheffing die onze bewoners en bedrijven betalen. In 2023 is het Programma Stedelijk Water en Riolering 2023-2027 vastgesteld. Bij de berekening van de kostendekking is rekening gehouden met de richtlijnen uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Verder wordt in de berekening van het tarief rekening gehouden met de aan de riolering gerelateerde kosten, zoals straatreiniging, kolkenzuigen, perceptiekosten (kosten van aanslagoplegging en inning), overhead en btw. Berekening kostendekkendheid rioolheffing (x € 1.000)
2025
2026
4.196
4.405
269
270
634
634
- BTW
2.135
2.148
Totale lasten taakveld(en)
6.696
6.917
6.386
6.859
Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente: 7.2 Riool Baten taakveld(en), exclusief heffingen: 7.2 Riool Toe te rekenen kosten: - overhead inclusief (omslag)rente
Dekkingsmiddelen Opbrengst heffingen Onttrekking aan voorziening riolering Totale dekking
310
58
6.696
6.917
Het tarief van € 216 is voor 2026 100% kostendekkend waarbij naast de prijsinflatie van 3,6%, zoals bepaald is in de uitgangspunten voor de Begroting 2026, en de trendmatige verhoging van 4,5% is toegepast om de vervangingsinvesteringen te bekostigen.
Forensenbelasting De gemeente heft forensenbelasting van personen die niet in de gemeente staan ingeschreven en wel beschikken over een gemeubileerde woning in de gemeente. De tarieven zijn afhankelijk van de WOZ-waarde van de woning. Bij de begrotingsbehandeling van 2025 is door de raad bepaald dat het heffen van de forensenbelasting vereenvoudigd wordt, de opbrengst te koppelen aan de WOZ-waarde van de woning en te maximeren. Naast de vereenvoudiging dient ook de opbrengst uit de heffing van forensenbelasting te stijgen. De ingebrachte suggestie van een stijging van 1,7% is een te grote stap in relatie tot onze andere heffingen en wat elders in Nederland wordt gehanteerd. Wij achten een verhoging naar € 1,2% van de WOZ-waarde en een maximale heffing van € 2.500 vanaf 2027 mogelijk. We stellen voor dit gefaseerd uit te voeren. Concreet betekent dit voor 2026 0,9% van de WOZ-waarde met een maximale heffing van € 2.100 en vanaf 2027 een heffing van 1,2% van de WOZ-waarde en een maximale heffing van € 2.500. Hierdoor stijgt de verwachtte opbrengst van € 829.000 tot € 1,5 miljoen in 2026 en € 1,77 miljoen in 2027. Deze maatregel is gepresenteerd als onderdeel van de voorstellen voor de 1e begrotingswijziging 2026.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
46
Toeristenbelasting De gemeente heft toeristenbelasting voor het verblijf met overnachting door personen die niet in de gemeente staan ingeschreven. De verhuurder van de accommodatie is belastingplichtig. Toeristenbelasting
2024
2025
2026
Tarieven per persoon per nacht
€ 1,76
€ 2,15
€ 2,22
Het tarief per overnachting bedraagt inclusief indexering € 2,22 per overnachting. De verwachte opbrengst voor 2026 komt daardoor op € 1.457.000 is inclusief de 3,6% indexering € 1.406.000. Dit is een toename ten opzichte van 2025 van € 51.000.
Bouwleges Bouwleges zijn leges die worden geheven op grond van aanvragen in het kader van de Omgevingswet. Dit betreft onder andere aanvragen voor bouwen, slopen en wijziging van gebruik van onroerende goederen. Wij ramen de opbrengst voor 2025 op € 1.884.000. Berekening kostendekkendheid bouwleges (x € 1.000)
2025
2026
1.028
1.086
0
0
Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente: 8.3 Wonen en bouwen Baten taakveld(en), exclusief heffingen: 8.3 Wonen en bouwen Toe te rekenen kosten: - overhead inclusief (omslag)rente
798
798
1.826
1.884
Opbrengst heffingen
1.825
1.884
Totale dekking
1.825
1.884
Totale lasten taakveld(en) Dekkingsmiddelen
Overige leges De gemeente heft leges voor verschillende producten en diensten die we verstrekken. We doen dit op grond van artikel 229 van de Gemeentewet en op grond van de legesverordening. Door een wijziging in maart 2014 van de Paspoortwet is de geldigheidstermijn van een paspoort en Nederlandse identiteitskaart (NIK) voor personen boven de 18 jaar verlengd van 5 jaar naar 10 jaar. Hierdoor is vanaf 2019 t/m 2023 het aantal paspoortaanvragen van deze producten gehalveerd. Volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd, konden vanaf 2024 een nieuw document aanvragen en ontstond er de zogenoemde 'paspoortenpiek'. Deze piek zal duren tot 2029. Behalve dat deze piek extra werk met zich mee brengt heeft dit ook gevolgen voor de opbrengst van de gemeenteleges voor deze producten voor de begroting in de jaren 2024-2029. Berekening kostendekkendheid overige leges (x € 1.000)
2025
2026
Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente:
7.194
6.841
0.2 Burgerzaken
3.404
3.479
1.2 Openbare orde en veiligheid
3.790
3.362
0
0
Baten taakveld(en), exclusief heffingen: Baten Toe te rekenen kosten:
0
0
7.194
6.841
- overhead inclusief (omslag)rente
4.306
4.306
Totale lasten taakveld(en)
11.500
11.147
Opbrengst heffingen
1.469
1.520
Totale dekking
1.469
1.520
Dekkingsmiddelen
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
47
Lijkbezorgingsrechten Deze heffing is een vergoeding voor diensten van de gemeente. Er zijn meerdere tarieven voor het begraven en de huur van graven en urnen nissen. Berekening kostendekkendheid lijkbezorgingsrechten (x € 1.000)
2025
2026
563
560
2
2
- overhead inclusief (omslag)rente
222
222
Totale lasten taakveld(en)
783
780
Opbrengst heffingen
323
350
Totale dekking
323
350
Lasten taakveld(en), inclusief (omslag)rente: 7.5 Begraafplaatsen Baten taakveld(en), exclusief heffingen: 7.5 Begraafplaatsen Toe te rekenen kosten:
Dekkingsmiddelen
De opbrengst 2026, inclusief de voorgestelde verhoging van 8,6%, ramen we op € 350.000. De verhoging is samengesteld uit 3,6% inflatie en 5% extra als maatregel om een meer kostendekkend tarief te bereiken en daarmee bij te dragen aan het realiseren een structureel sluitende begroting en meerjarenraming. Voor de jaren 2027 en 2028 wordt eveneens uitgegaan van een jaarlijkse extra verhoging van steeds 5% structureel. Deze maatregel maakte onderdeel uit van de begroting 2025, welke is vastgesteld in november 2024.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
48
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen Deze paragraaf biedt op basis van een risicoanalyse en een overzicht van financiële kengetallen inzicht in de financiële positie van de gemeente Den Helder. Beleidskader: • beleidskader weerstandsvermogen 2025 Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het vermogen om risico's te kunnen opvangen, die niet op een andere wijze zijn afgedekt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de verhouding weerstandscapaciteit aan de ene kant en de risico's aan de andere: 1. De weerstandscapaciteit betreft de beschikbare middelen en mogelijkheden om niet begrote en onvoorziene kosten (risico's) op te vangen. 2. De risico's die we noemen en opnemen, zijn de risico's van materiële betekenis. De berekening is als volgt: beschikbare weerstandscapaciteit / benodigde weerstandscapaciteit op basis van de risico's. We willen over een toereikend weerstandsvermogen beschikken om te voorkomen dat iedere financiële tegenvaller ons dwingt tot bezuinigingen, of ten koste gaat van bestaande taken. In het coalitieakkoord is een minimumpositie van 1,0 afgesproken. De beoordeling van de ratio en de te nemen maatregelen zijn in de volgende tabel weergegeven: Ratio weerstandsvermogen
Betekenis
Beheersmaatregel
>2,0
Uitstekend
Mogelijk om extra risico's te nemen/investeren
1,4 -< 2,0
Ruim voldoende
Weerstandscapaciteit hoeft niet te worden vergroot
1,0 -< 1,4
Voldoende
Consolideren weerstandscapaciteit en risico's
0,8 -< 1,0
Matig
Weerstandscapaciteit verhogen op middellange termijn
0,6 -< 0,8
Onvoldoende
Weerstandscapaciteit verhogen op korte termijn
< 0,6
Ruim onvoldoende
Bezuinigen en risico's mijden
Risico's Per risico kijken we wat deze financieel voor ons betekent als deze zich voordoet. Ook de frequentie in de tijd is een wegingsfactor. Al deze beoordelingen resulteren in een risicoscore. Hieronder het overzicht van de rekenpercentages die horen bij de risicoscores. Frequentie voordoen kans
Kans-percentage
Minder dan of 1 keer per 10 jaar
5
Een keer per 5 - 10 jaar
10
Een keer per 2 – 5 jaar
25
Een keer per 1 – 2 jaar
50
Een of meer keer per jaar
100
Risicobedrag = rekenpercentage per risico x maximaal financieel gevolg.
Programmabegroting 2026 Gemeente Den Helder
49
Risico's Per risico kijken we wat het financieel voor ons betekent als dat zich voordoet. Ook de frequentie in tijd is een wegingsfactor. Al deze beoordelingen resulteren in een risicoscore. Hieronder het overzicht van de rekenpercentages die horen bij de risicoscores. Impact
financieel risico
Zeer ernstig
groter of gelijk aan € 2.500.000
Ernstig
groter of gelijk aan € 1.000.000 en kleiner dan € 2.499.999
Gemiddeld
groter of gelijk aan € 500.000 en kleiner dan € 1.000.000
Matig
groter of gelijk aan € 250.000 en kleiner dan € 500.000
Gering
groter of gelijk aan € 100.000 en kleiner dan € 250.000
De risicoscore wordt als volgt bepaald: Risicoscore = kans x impact kans→
onwaarschijnlijk
mogelijk
waarschijnlijk
zeer waarschijnlijk
impact
zeer onwaarschijnlijk
zeer ernstig
5
10
15
20
25
ernstig
4
8
12
16
20
gemiddeld
3
6
9
12
15
matig
2
4
6
8
10
gering
1
2
3
4
5
Risicobedrag = rekenpercentage per risico x maximaal financieel gevolg.
Weerstandsvermogen- en capaciteit Weerstandsvermogen
2025
2026
2027
2028
2029
Weerstandscapaciteit
22.063
19.915
20.141
21.509
23.559
Risico's
7.163
7.163
7.163
7.163
7.163
3,1
2,8
2,8
3,0
3,3
Weerstandsvermogen
Voor de berekening van het weerstandsvermogen is eerst de omvang van de weerstandscapaciteit van belang. De algemene reserve daalt in 2025 en 2026 als gevolg van de begrote incidentele inzet voor nieuwe uitgaven. Na verwerking hiervan bedraagt de weerstandsratio vanaf 2026 3,1. Weerstandscapaciteit Algemene reserve