Programmabegroting 2022 BW 07-09-2021 .pdf
Tekst van het document
Den Haag
Vereniging
Openbaar belang De VNG heeft als doel de lokale overheid te versterken zodat zij hun inwoners optimaal kunnen bedienen: zij ondersteunt de leden collectief en individueel bij de vervulling van hun bestuurstaken; voor de leden of groepen van leden maakt zij afspraken met andere overheden over het arbeidsvoorwaardenbeleid in de overheidssector en overeenkomsten inzake arbeidsvoorwaarden van personeel in de sector gemeenten aangaan met werknemersorganisaties en zij behartigt de publieke belangen van de gemeenten in relatie met de andere overheden. Deelnemende partijen
352 gemeenten (per 1 januari 2021)
Bestuurlijk belang
Financieel belang
x € 1000
Den Helder is lid van de vereniging om haar belangen te Aandelenkapitaal behartigen bij het Rijk.
Leningen/garantstellingen Impuls
126.225
Exploitatie Stemverhouding: in principe 1 stem op de 352 leden. In de praktijk blijken deelgroepen (grote gemeenten in diverse klassen) daarnaast invloed te hebben. (Markt) ontwikkelingen Financiële positie 31-12-2020
Ontwikkelingen
Eigen vermogen
62.379
Vreemd vermogen
94.719
Resultaat
- 624
Risico's
Koersrisico's belegd vermogen, resultaat projecten, afrekening ontvangen subsidies, resultaat van de bedrijven die onder de VNG vallen. Daarnaast nog het eigen risico van de WW en bovenwettelijke WW.
4.6 Grondbeleid Algemeen
In de paragraaf grondbeleid staat de wijze waarop de gemeente haar grondbeleid uitvoert en uit gaat voeren centraal. We geven een actuele prognose van de te verwachten resultaten van alle grondexploitaties die de gemeenteraad heeft vastgesteld. Daarnaast brengen we de financiële risico’s voor de vastgestelde grondexploitaties in beeld.
Van ontwikkeling naar herontwikkeling
De woningmarkt is behoorlijk aangetrokken. Dit merken we ook in Den Helder en dit heeft geleid tot een nieuwe
ambitie, namelijk het streven naar voorzichtige groei. Daarnaast kan de gewenste groei door de Koninklijke Marine van het aantal medewerkers leiden tot een vergroting van het draagvlak voor onze voorzieningen en meer woonwensen in Den Helder. In het Helders Perspectief wordt de ambitie van krimp naar groei in vier programmalijnen vertaald. Eén van de programmalijnen is een aantrekkelijke woningmarkt, dat stevig inzet op de woningbouwopgave. Het zet in op stedelijk bouwen in Den Helder en kleinschalige woningbouw aan de randen van de kernen in het landelijk gebied, zoals Julianadorp. Tevens onderzoeken we toekomstige buitenstedelijke ontwikkelingen in samenwerking met andere partijen, zoals het ONS initiatief Julianadorp. Wij spelen als één van de grootste eigenaren van vastgoed en grond een prominente rol in de leefbaarheid en (her)ontwikkeling van de stad. We kunnen immers door goed beheer en (her)gebruik van het vastgoed voorkomen dat de omgeving verloedert. In andere situaties kunnen we het in onbruik geraakte vastgoed slopen om nieuwe ontwikkelingen mogelijk te maken. De openbare ruimte kunnen we opnieuw inrichten en laten aansluiten bij de vastgoedontwikkeling en de huidige eisen en wensen met betrekking tot duurzaamheid en klimaatbestendigheid. We hebben ook strategische grondposities in handen of zijn daarover in gesprek.
Om een leidende rol te hebben handelen we pro-actief bij potentiële ontwikkellocaties. Dit kan enerzijds door deze locaties actief zelf te ontwikkelen of de samenwerking op te zoeken met andere partijen. Of we kunnen de markt faciliteren zonder risicodragend te participeren.
Meer partijen krijgen invloed op ontwikkelingen
Het krachtenveld dat invloed uitoefent op de ontwikkeling van de stad is complex. Bestaande en toekomstige bewoners willen over hun woonomgeving meepraten en meedenken en dit is ook wat passend is binnen de Omgevingswet. Ook ondernemers willen actiever betrokken worden. En natuurlijk willen ontwikkelaars, beleggers en corporaties hun inbreng hebben. Deze ingewikkelde mix van visies, belangen en competenties vraagt om een goede regisseur van het ontwikkelproces. Het is samen ontdekken hoe het proces het beste vorm kan worden gegeven en ieder project vraagt om maatwerk. Het aantal actieve marktpartijen in Den Helder is beperkt. Om een beter functionerende marktwerking te laten ontstaan is deze gebaat bij meer en qua aard diverse marktpartijen die er actief zijn. De gemeente heeft als taak zich duidelijker te positioneren en te presenteren zodat er meer ruimtelijke ontwikkelingen op initiatief van de markt worden opgepakt. En er meer bekendheid ontstaat met de ontwikkelingen waar Den Helder voor staat. We kunnen onze regierol verder versterken door partijen samen te brengen en meer aandacht te geven aan bijzondere ambities die externe partijen niet zelf oppakken. De regie hebben is belangrijker dan het zelf te doen.
Financieel rendement en risicobeheersing komen onder druk
De ontwikkeling op de huidige markt en de toegenomen verkoopsnelheid biedt kansen voor de gemeente Den Helder. Nieuwe gebieden kunnen hierdoor beter ontwikkeld worden omdat er meer vraag is. Woningbouwprojecten die de gemeente al in ontwikkeling heeft kunnen we sneller bouwen. Dit biedt mogelijkheden om opgebouwde verliesvoorzieningen te verlagen. We zien ook belangstelling vanuit de energiemarkt voor de ontwikkeling van zonneparken om duurzame energie op te wekken. Enkele gronden waarvan de verwachting is dat deze pas op langere termijn tot ontwikkeling kunnen worden gebracht, worden of zijn hier reeds mee ingevuld. De risico’s van ontwikkelingen worden groter door de toenemende complexiteit en de vele investeringen die gedaan moeten worden. Door een toenemende vraag naar woningen lopen levertijden op onderdelen en bouwstoffen op en personeel is moeilijk te vinden. Door oplopende bouwkosten kunnen grondprijzen onder druk komen te staan. Dit leidt mogelijkerwijs tot tekorten op projecten. Gezocht wordt naar alternatieve financieringsconstructies en samenwerkingsvormen om deze projecten te kunnen financieren. Den Helder moet een balans vinden tussen winst- en verliesgevende ontwikkelingen. Met alleen subsidies kunnen we onze ambities niet bereiken.
Daarnaast hebben aanpassingen van de Rijksoverheid in natuurwetgeving (op het gebied van stikstofbeleid) en bodemkwaliteit (op het gebied van PFAS) grote invloed op de mogelijkheden en wijze om projecten tot ontwikkeling te brengen. Dit vergt meer onderzoek en kan leiden tot andere methodes van uitvoering. De coronacrisis lijkt tot nu toe geen vat te hebben op de woningmarkt, mede door de steunmaatregelen. Onzekerheden rondom het economisch herstel kunnen zorgen voor minder vertrouwen in de woningmarkt. Afhankelijk van de doelen die de gemeente nastreeft, heeft de gemeente een actieve dan wel een meer faciliterende rol. De mogelijkheden om te sturen en de mate van sturing die van belang is, zijn bepalend voor de rol die de gemeente speelt. Ook of de gemeente al een grondpositie of vastgoedpositie heeft. Deze rol wordt mede bepaald door het risicoprofiel en geldelijk en maatschappelijk voordeel dat is te behalen.
Macro-economische invloeden
Het afgelopen decennium is duidelijk geworden dat de wisselingen in de markt vragen om meer flexibel overheidsoptreden. De huidige druk op de markt kan een tijdelijke ontwikkeling zijn. Het blijft daardoor wel belangrijk om vinger aan de pols te houden en de ontwikkelingen van de marktsituatie actief te blijven volgen.
Nu is het zaak te profiteren van de gunstige markt door als gemeente initiatief te nemen en ontwikkelingen voor te bereiden, marktpartijen te faciliteren en uit te nodigen tot het nemen van marktinitiatief. Grondbeleid kan worden ingezet om duurzame gebiedsvernieuwing te stimuleren. Door de wet VET en de energietransitie is de vraag naar duurzame bouw in een stroomversnelling geraakt. Per 1 januari 2021 gelden nieuwe energieprestatie-eisen voor nieuwbouw, de BENG eisen. Om afspraken die gemaakt zijn over duurzaamheid te realiseren, heeft de gemeente zowel in een faciliterende rol als in een actieve rol sturingsmogelijkheden. Er kan verschil zitten tussen enerzijds het gewenste financieel resultaat en anderzijds de gewenste duurzame invulling. Duurzaamheid en de ontwikkelingen op de energiemarkt kunnen echter steeds meer als 'normaal' worden beschouwd en worden door de markt gevraagd. Hierdoor neemt de financiële haalbaarheid van projecten toe.
Wijze van grondbeleid
Het grond- en vastgoedbeleid is een belangrijk instrument voor een gemeente. De gemeente kan met haar beleid veel invloed uitoefenen op haar eigen ontwikkelingen en die van andere partijen, waaronder ontwikkelaars, corporaties en ondernemers. De afgelopen jaren lag de nadruk in het vastgoedbeleid op afstoten en beheren van het gemeentelijk vastgoed. We geven nu meer invulling aan de strategische rol die we als vastgoedeigenaar hebben. De vastgoedportefeuille wordt doorgelicht en het beleid richt zich op de te maken strategische keuzes. Wat hoort in de gemeentelijke portefeuille thuis, wat gaan we verkopen en wat is het beleid ten aanzien van aankoop (strategisch) vastgoed? In 2019 is vernieuwd grondbeleid door de gemeenteraad vastgesteld waarbij een actieve houding in het positioneren en objectief uitdragen van Den Helder wordt aangenomen om de komende jaren verder te kunnen bouwen. Het grond- en vastgoedbeleid staat in dienst staan van de ambities van de stad. Het is dus geen doel op zichzelf maar een middel om de visie op de stad te realiseren. Deze visie hebben wij vastgelegd in diverse beleidskaders en in de programmabegroting. Hierin staat genoemd wat we willen bereiken, oftewel: wat zijn de ambities.
De vaststelling van deze ambities in ruimtelijke plannen maakt nog niet dat de plannen daadwerkelijk overeenkomstig de door de gemeente gestelde wensen en eisen worden gerealiseerd. De wijze waarop de gemeente invloed uitoefent op de realisatie van ruimtelijke plannen is de essentie van gemeentelijke grondbeleid. De situatie is bepalend voor de gemeentelijke rol in een gebiedsontwikkeling, ook wel situationeel grondbeleid genoemd. De keuze voor actief of faciliterend grondbeleid, of een combinatie hiervan, is met name afhankelijk van de geformuleerde doelstellingen en de rol die marktpartijen daarin kunnen spelen. Eigen grondbezit c.q. actief grondbeleid draagt altijd bij aan de realisatie van de doelen en is in sommige gevallen noodzakelijk om de doelen te bereiken. Maar betekent veelal dat de gemeente (financieel) risicodragend opereert. Doordat niet alle ruimtelijke doelen via faciliterend grondbeleid zijn te realiseren is actieve ontwikkeling, ondanks de kosten en/of risico's, soms nodig. Om de huidige ambities die de gemeente heeft waar te maken speelt de gemeente een actieve rol in ontwikkelingen. Uitgangspunt is dat toekomstige ontwikkelingen per saldo een waardevolle en duurzame toevoeging moeten zijn voor de omgeving (mens en natuur) en zo min mogelijk negatieve effecten hebben op de omgeving.
Met de nieuwe Omgevingswet in aantocht wordt een grondontwikkeling (voortaan) gezien als onderdeel van een gebiedsvisie. Dit betekent dat het integraal resultaat uitgangspunt vormt bij een gebiedsontwikkeling. Het gaat daarbij om zowel het financieel resultaat als het maatschappelijk resultaat. Verschillende ontwikkelingen of wensen in een gebied kunnen we met elkaar in verbinding brengen, ook buiten de plangrenzen van het feitelijke ontwikkelingsgebied. Daarbij kijken we of er kostendragers in een gebied aanwezig zijn die er toe kunnen leiden dat we gewenste maatschappelijke en/of ruimtelijke ontwikkelingen in samenhang kunnen realiseren.
Gronden per 1-1-2019 in ontwikkeling genomen
Onderstaand geven we een analyse van het geprognostiseerde planresultaat van de per 1 januari 2021 in exploitatie genomen gronden. Het betreft het project Willem Alexanderhof en Vinkenterrein. In de tabel geven we voor de locatie weer wat het verwachte planresultaat is. Complex (negatieve bedragen betekenen voordelig) Willem-Alexanderhof Grondexploitatie Voorziening Totaal Vinkenterrein Totaal
Grondexploitatie Voorziening
Boekwaarde complex 31-12 20.940.000 10.350.000 10.590.000
Resultaat (Eindwaarde) incl. voorzieningen 0
81.857 120.000 -38.143
0
Uit bovenstaand overzicht blijkt dat de gronden die we in exploitatie hebben genomen op eindwaarde een neutraal resultaat hebben. Dit resultaat is inclusief de getroffen voorzieningen van € 10.470.000 (voorziening is bepaald op eindwaarde).
Analyse Onderstaand geven we een analyse van het planresultaat van de gronden die we in exploitatie genomen hebben per 1 januari 2021. De grondexploitaties van plangebieden rekenen we door met parameters voor rente, kostenstijging en opbrengstenstijging om het resultaat van kosten en opbrengsten op einddatum te kunnen berekenen. Vervolgens maken we het resultaat contant (NCW) naar een gewenste peildatum (meestal het begin van het lopend jaar) en bepalen de eventuele verliesvoorziening op eindwaarde. We hebben de volgende parameters gehanteerd: Willem-Alexander Hof: rente 3,0%, kostenstijging 2,0% en de opbrengstenstijging varieert van 0%, 0,5% en 1,5%. Vinkenterrein: rente 3,0%, kostenstijging 2,0%, opbrengstenstijging 2,0% We hebben de grondexploitaties op netto contante waarde gebracht met een disconteringsvoet van 2% conform de regelgeving Bbv (Besluit Begroting en Verantwoording).
BBV, aangepaste richtlijnen
De richtlijnen voor het Bbv zijn een belangrijk instrument om de eenduidige uitvoering en toepassing van het Bbv te bevorderen. Voor de grondexploitaties zijn de volgende richtlijnen, waarvan verwacht wordt dat deze opgevolgd worden, het belangrijkst: Om de risico’s die samenhangen met zeer lang lopende projecten te beperken mag de looptijd van een grondexploitatiecomplex maximaal 10 jaar bedragen. De toegestane toe te rekenen rente aan bouwgrond in exploitatie moet worden gebaseerd op de daadwerkelijke te betalen rente over het vreemd vermogen. De disconteringsvoet die moet worden gehanteerd in de berekening van de contante waarde voor het treffen van een verliesvoorziening voor negatieve grondexploitaties wordt voor alle gemeenten gelijk gesteld.
Willem-Alexander Hof
Het financiële resultaat van de huidige grondexploitatie is neutraal. Het verlies is met een voorziening van € 10.350.000 afgedekt. De grondexploitatie gaat uit van de ontwikkeling van het totale plangebied gelegen binnen de Zuiderhaaks. De grond van fase 5 buiten de Zuiderhaaks staat onder de materiële activa. De ontwikkeling van Willem Alexanderhof verloopt momenteel zeer voorspoedig. De eerste en tweede fase zijn bijna afgerond waarbij de fasen ook hun definitieve inrichting hebben gekregen. Van de derde fase ten zuiden van de Prins Clauslaan (de huidige ontsluitingsweg van het gebied) die in 2019 in verkoop is gegaan, zijn van de ca. 88 woningen alle woningen verkocht. Deze worden momenteel gebouwd en opgeleverd. Een klein deel van het ontwikkelgebied langs de Zuiderhaaks moet nog in verkoop worden gebracht. Om een continue bouwstroom te houden is de volgende fase uitgewerkt en in verkoop gebracht (fase 4). Nagenoeg alle 92 woningen zijn verkocht. Meer dan de helft van het totale bouwprogramma van ca. 600 woningen is in Willem Alexanderhof nu in ontwikkeling of reeds gebouwd. Begin 2022 gaat fase 5 in de verkoop. Vinkenterrein Op 14 december 2020 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Vinkenterrein vastgesteld en het voorlopig stedenbouwkundig ontwerp.
Door het college is een ontwikkelovereenkomst vastgesteld waarin afspraken zijn gemaakt tussen drie partijen, te weten Helder Vastgoed, de Molenstichting en de gemeente. De grondexploitatie Vinkenterrein heeft een negatief saldo op eindwaarde van afgerond €120.000,- (netto contante waarde €106.000). De raad heeft een verliesvoorziening ingesteld waarmee het resultaat op eindwaarde wordt afgedekt. De verwachte looptijd van het project is 3 jaar. De grondexploitatie ziet toe op het bouw- en woonrijpmaken, restgrondsanering, het verplaatsen van de speelkooi en parkeerplaatsen, plankosten en voorbereiding en toezicht. De opbrengsten bestaat uit de grondprijs conform wat is overeengekomen tussen Helder Vastgoed en de gemeente voor de ontwikkeling ten behoeve van woningen en garageboxen en opbrengsten uit grondverkoop ten behoeve van het vergroten van tuinen. In het gebied worden 32 woningen gerealiseerd waarvan de helft middenhuur. Het wijzigingsplan bestemmingsplan Vinkenterrein wordt in 2021 vastgesteld. Start bouw van de woningen is medio 2022.
Risico's A an gebieden die we in ontwikkeling nemen, zijn risico’s verbonden, zoals:
Tegenvallende grondverkopen, waardoor de exploitatieperiode langer wordt. Afwaardering van de grondprijzen door de actuele marktsituatie. Kostenstijgingen die optreden. Andere voorbeelden van risico’s zijn: Noodzakelijke, onverwachte investeringen. Veranderde wettelijke regelgeving. Planologische procedures die langer duren en daardoor vertragend en kostenverhogend werken. Om de gevolgen van risico’s financieel te kunnen opvangen, maken we hiervoor een reservering in de algemene reserve.
De gehanteerde risicoanalyse bestaat uit een opslag op de nog te maken kosten en een opslag op de nog te realiseren opbrengsten. Hieronder geven we het risico weer van de per 1 januari 2021 in exploitatie zijnde gronden. Het betreft het gebied Willem Alexanderhof en Vinkenterrein. Complex Willem Alexanderhof Vinkenterrein Totaal gronden in exploitatie
Te realiseren Te realiseren Risico-opslag Ontwikkelrisico kosten opbrengsten 12.789.000 22.714.000 5,0% 1.775.000 1.277.000 1.247.000 126.000 14.066.000 23.961.000 1.901.000
Wij lopen voor de grondexploitaties een risico op onvoorziene financiële tegenvallers. Het risico is gerelateerd aan de nog te realiseren kosten en opbrengsten. Grootste risico’s schuilen aan de opbrengstenkant van de projecten. De opbrengsten zijn later in de tijd gefaseerd dan de investeringen. Een groot deel van de investeringen doen we vooraf (verwervingen, bouwrijp maken ed.) om het mogelijk te maken grond te verkopen en opbrengsten te realiseren. Vertraging in het project en hierdoor het later realiseren van de opbrengsten hebben dan ook een negatief effect op het resultaat van het project. Willem Alexanderhof betreft een langdurige exploitatie waarbij een groot aantal woningen worden ontwikkeld. In Willem Alexanderhof moet van de totale kosten nog ca. 29% uitgevoerd worden. Aan de opbrengstenkant moet nog ca. 59% worden gerealiseerd. Het project Vinkenterrein is net gestart en afspraken over de ontwikkeling zijn vastgelegd in een overeenkomst. Het betreft een relatief korte ontwikkeling waardoor de risico's minder groot zijn. We hebben het ontwikkelrisico ingeschat op een bedrag van € 1.901.000. Het totale risico legt een beslag op de algemene reserve en daarmee op de weerstandscapaciteit van de gemeente.
Gronden per 1-1-2019 niet in exploitatie genomen
De gemeente heeft een aantal potentiële ontwikkelgronden in het bezit. We hebben de Riepel afgewaardeerd. We hebben grond Westoever en Spoorweghaven (loods) aangekocht. Deze gronden hebben een toekomstige ontwikkelpotentie en zijn opgenomen onder materiële vaste activa. Daarnaast is het Sportpark Ruyghweg aangekocht waarbij ingezet wordt op renovatie van de atletiekbaan. Het betreft ook een strategische grondaankoop met het doel de beoogde gebiedsontwikkeling ter hand te kunnen nemen in samenhang met de ontwikkeling van het Spoorweghavengebied en Westoever. Voor de ontwikkeling van het gebied wordt momenteel een stedenbouwkundig plan opgesteld. De grondexploitatie Doggerswijk West is afgesloten. De grond vertegenwoordigt een waarde en is opgenomen onder materiële vaste activa. Voor het gebied Tillenhof en Station Zuid liggen er procesvoorstellen. Participatie is reeds gestart en wordt in het laatste halfjaar van dit jaar afgerond waarna er een globaal plan voor deze gebieden ligt die verder uitgewerkt kan worden.
BBV, aangepaste richtlijnen
Conform het Bbv geldt dat met betrekking tot eventuele nieuwe grondexploitaties de kosten hiervan onder de materiële vaste activa worden geboekt. We kunnen kosten niet op onderhanden werk activeren zolang er nog geen sprake is van een actieve grondexploitatie. Na maximaal vijf jaar moeten de kosten hebben geleid tot een actieve grondexploitatie dan wel worden afgeboekt ten laste van het jaarresultaat. Potentiële ontwikkelgronden waarvan de waarde is opgenomen onder materiële vaste activa zijn: De Riepel Spoorweghaven/Ruyghweg Westoever Doggerswijk Daarnaast zijn er verschillende onderzoekslocaties voor ontwikkeling. Bij een toekomstige ontwikkeling zullen de kosten en baten in beeld worden gebracht waarin de waarde van de gronden wordt meegenomen.
4.7 Lokale heffingen Algemeen
De gemeente heft belastingen op grond van diverse bepalingen in de Gemeentewet. De inning van belasting en heffingen heeft de gemeente Den Helder uitbesteed aan de gemeenschappelijke regeling Cocensus. De raad stelt de heffingsverordeningen vast op grond waarvan Cocensus namens het college de belastingen, heffingen en rechten oplegt. In Den Helder worden de onderstaande belastingen en heffingen opgelegd: 1. Onroerende zaakbelastingen 2. Afvalstoffenheffing
3. Rioolheffing 4. Forensenbelasting 5. Toeristenbelasting 6. Leges 7. Lijkbezorgingsrechten 8. Precariobelasting Belastingplichtigen kunnen kwijtschelding aanvragen voor de afvalstoffenheffing. Dit beleid ligt vast in de Verordening op de kwijtschelding 2015. Vanaf het begrotingsjaar 2017 is het Wijzigingsbesluit Begroting en Verantwoording (Bbv) in werking. Dit houdt in dat in de programma’s alleen de kosten worden opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. De kosten van overhead moeten centraal worden begroot. Hierdoor is het niet meer mogelijk om vanuit de taakvelden alle tarieven te bepalen. Door de invoering van deze nieuwe regels dienen de gemeentelijke heffingen/leges van een kostenonderbouwing te worden voorzien. Deze moet worden opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen. De methodiek voor de toerekening van overhead aan de tarieven voor lokale heffingen moet worden opgenomen in de financiële verordening. De berekening van de tarieven vindt plaats conform de artikelen 12 en 14 van de financiële verordening. Dit houdt in dat bij de kostprijsberekening rekening wordt gehouden met de directe kosten en een percentage kosten van overhead als vervanging van de indirecte kosten.
Bij de directe kosten wordt, naast de gebruikelijke onderdelen als kapitaallasten, dotaties aan voorzieningen en dergelijke, ook rekening gehouden met de loonkosten van de medewerkers betrokken bij het primaire proces. In het overzicht wordt dit samengevat onder de verschillende taakvelden behorende bij de betreffende heffingen en/of leges. Het percentage kosten van overhead wordt bepaald aan de hand van het aantal ondersteunende diensten binnen de desbetreffende afdeling en het aantal direct toe te rekenen uren aan het desbetreffende taakveld in relatie tot het totaal aantal toe te rekenen uren van die afdeling.
Onroerende zaakbelasting De onroerende zaakbelasting (OZB) is gebaseerd op de waarde van een onroerende zaak. Die waarde stellen we jaarlijks vast met een waarde onroerende zaken (WOZ)-beschikking. In 2022 hanteren we hiervoor de waarde-peildatum van 1 januari 2021. We ramen de opbrengst aan OZB in 2022 inclusief de voorgestelde 1,6% verhoging op € 14.609.000. Sinds 2009 stellen we de tarieven van de onroerende zaak belastingen vast op een percentage van de WOZ-waarde. Omdat de taxatiewaarden nu (juli 2021) nog niet bekend zijn, kunnen we de tarieven voor 2022 nog niet berekend worden (n.n.b).
Eigenaren woningen
2020 0,1336%
2021 0,1288
2022 N.N.B.
Eigenaren niet-woningen
0,3712%
0,3784
N.N.B.
Gebruikers niet-woningen
0,3232%
0,3298
N.N.B.
Afvalstoffenheffing
Huisvuilcentrale Alkmaar (HVC) verzorgt namens de gemeente Den Helder de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval. Dit is voor de gemeenten een verplichte taak op grond van de milieuwetgeving. De afvalstoffenheffing gebruiken we om de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval te dekken. De gemeentelijke afvalstoffenheffing wordt voor een groot deel bepaald door het tarief uit de dienstverlening overeenkomst (DVO) met de HVC. Andere kostencomponenten van de afvalstoffenheffing zijn: 30% kosten schone straat (o.a. kosten van legen en schoonhouden van openbare afvalbakken, vegen en borstelen, handhaving), Overige diensten afval Inzet eigen gemeentelijke dienst Kosten van invordering en verhaal Kwijtscheldingen, BTW Afvalstoffenbelasting
Eenpersoons huishouden Meer persoons huishouden
2020
2021
2022
€ 284,64 € 427,44
€ 286,80 € 437,28
€ 299,64 € 455,40
De tarieven stijgen met zo’n 4%. Dit komt door: Stijgende kosten voor inzameling en verwerking en dalende opbrengsten van afvalstromen als oud papier en textiel. Toename aanbod afval door huishoudens.
Toename van de kosten voor verleende kwijtscheldingen (bij verhoging van het tarief afvalstoffenheffing stijgen ook de kosten per kwijtschelding). Restitutie afvalstoffenheffing bij tussentijdse wijziging van een meer- naar een eenpersoons huishouden. Vanuit schone straat wordt 30% van de kosten meegenomen in de afvalstoffenheffing. Het totaal van de toerekening stijgt als gevolg van toenemende kosten voor het vegen en borstelen en areaaluitbreiding. De afvalstoffenheffing is de enige heffing waarvoor kwijtschelding kan worden aangevraagd. De totale opbrengst van de afvalstoffenheffing is geraamd op € 11.135.000 en daarmee 100% kostendekkend.
Berekening van kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing x € 1.000 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente: 7.3 Afval
8.365
2.1 Verkeer en vervoer
584
6.3 Inkomensregelingen
713
Belastingen Overig
201
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen: 7.3 Afval
-433
Netto kosten taakveld
9.430
Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente
-
BTW
1.704
Totale kosten
11.134
Opbrengst heffingen
11.134
Dekking
11.134
100%
Rioolheffing
Als gemeente geven wij geld uit voor onderhoud, beheer en het verbeteren en vervangen van de riolering en voorzieningen die daarbij horen. Deze kosten worden gedekt uit de rioolheffing die onze bewoners en bedrijven betalen. In 2017 is een Gezamenlijk gemeentelijk rioleringsplan Noordkop 2018 tot en met 2022 vastgesteld. De rioolheffing voor Den Helder is in de planperiode gesteld op € 130,--. Bij de berekening van de kostendekking is rekening gehouden met de richtlijnen uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV). Verder wordt in de berekening van het tarief rekening gehouden met de aan de riolering gerelateerde kosten, zoals straatreiniging, kolkenzuigen, perceptiekosten (kosten van aanslagoplegging en inning) en btw. Ten opzichte van waarmee in het rioleringsplan rekening is gehouden is er in 2022 sprake van lagere kosten van afschrijving en rente investeringen (verlaging rente van 1% naar 0,5% en het in de tijd doorschuiven van rioleringswerken) en lagere toerekening van btw. Daardoor is het tarief van € 130,00 voor 100% kostendekkend. De stand van de voorziening riolering bedraagt per 1-1-2022 € 2,2 miljoen.
Rioolheffing
2020
2021
2022
€ 130
€ 130
€ 130
De opbrengst rioolheffing 2022 wordt begroot op € 3.936.000.
Berekening van kostendekkendheid van de rioolheffing x € 1.000 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente: 7.2 Riool
3.230
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen: 7.2 Riool Netto kosten taakveld
-88 3.142
Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente BTW
396 387
Totale kosten
3.925
Opbrengst heffingen
3.936
Dekking uit voorziening riolering Dekking
-11 3.925
100%
Forensenbelasting De gemeente heft forensenbelasting van personen die niet in de gemeente staan ingeschreven en wel beschikken over een gemeubileerde woning in de gemeente. De tarieven zijn afhankelijk van de WOZ-waarde van de woning. De belasting bij een WOZ-waarde van:
2020
2021
2022
minder dan € 30.000
€380,20
€389,95
vervalt
€ 30.000 maar minder dan € 50.000
€720,70
€737,30
€749,10
€ 50.000 maar minder dan € 75.000
€813,75
€832,45
€845,75
€ 75.000 maar minder dan € 100.000
€851,90
€871,50
€885,45
€ 100.000 maar minder dan € 125.000
€894,20
€914,75
€929,40
€ 125.000 maar minder dan € 160.000
€938,70
€960,30
€997,65
€ 160.000 en meer
€974,05
€996,45
€1012,40
We ramen de opbrengst forensenbelasting voor 2022, inclusief de 1,6% verhoging, op € 758.950. Bij deze prognose is geen rekening gehouden met de eventuele gevolgen van de coronacrisis.
Toeristenbelasting De gemeente heft toeristenbelasting voor het verblijf met overnachting door personen die niet in de gemeente staan ingeschreven. De verhuurder van de accommodatie is belastingplichtig.
Tarieven per persoon per nacht
2020 1,35
2021 1,38
2022 1,40
De prognose voor de opbrengst voor 2022 is inclusief de 1,6% indexering € 750.000. Aangezien het op dit moment nog onduidelijk is wat de financiële gevolgen voor 2021 door de coronacrisis voor de toeristische sector zijn is deze prognose voor 2022 gebaseerd op de aanname dat de geraamde opbrengsten voor 2021 gerealiseerd worden.
Bouwleges Bouwleges zijn leges die worden geheven op grond van aanvragen in het kader van de Omgevingswet (bouw, sloop, wijziging etc.). Wij ramen de opbrengst voor 2022 op € 1.014.000. Daarnaast wordt rekening gehouden met een korting van € 95.000 voor vergunningen die betrekking hebben op verduurzaming van gebouwen. Het aantal vergunningen heeft de afgelopen jaren een stijgend verloop gehad en daarmee de legesopbrengsten. Omdat de leges kostendekkend mag zijn maar soms meer opbrengt en soms minder wordt gebruik gemaakt van een egalisatiereserve om deze overschotten en tekorten te verrekenen.
Nieuwe omgevingswet Door het in werking treden van de nieuwe Omgevingswet per 1 juli 2022 verandert er veel. Het principe van legesheffing verandert niet. Ook de wettelijke grondslag voor het heffen van leges verandert niet. Toch veranderen bepaalde zaken wel: De bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning worden gesplitst. Er zijn nieuwe activiteiten toegestaan om leges over te heffen (‘milieuvergunningen’). Er vervallen activiteiten waar de gemeente nu leges voor heft (de bouwtechnische toets onder de Wet Kwaliteitsborging onder het bouwen (Wkb)). De gemeentelijke kosten, waarover leges berekend worden,veranderen afhankelijk van de keuzes die de gemeente maakt. De gemeentelijke kosten verschuiven soms van werkzaamheden waar leges voor geheven mogen worden, naar andere werkzaamheden, of andersom. Omgevingsvergunningen worden meer integraal, waardoor er meerdere overheden betrokken zijn. Planactiviteiten worden minder complex (of juist complexer), met mogelijk effect voor kostenverrekening. Uit de beoordeling van de effecten voor de gemeente en de kosten die kunnen worden toegerekend is naar voren gekomen dat mede gezien de toegenomen hoeveelheid vergunningen er meer medewerkers nodig zijn om de vergunningen te verstrekken binnen de daarvoor vastgestelde termijnen en dat de kosten daarvan verrekend kunnen worden in de tarieven.
In het nu opgenomen bedrag is gerekend met een lichte tariefstijging als gevolg hiervan.
Berekening van kostendekkendheid van bouwleges x € 1.000
Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente: 8.3 Wonen en bouwen
728
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen: 8.3 Wonen en bouwen
0
Netto kosten taakveld
728
Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente
460
Totale kosten
1.188
Opbrengst heffingen
1.188
Dekking
1.188
100%
Overige Leges De gemeente heft leges voor verschillende producten en diensten die we verstrekken. We doen dit op grond van artikel 229 van de Gemeentewet en op grond van de legesverordening. Door een wijziging van de Paspoortwet in 2014 is de geldigheidstermijn van een paspoort en Nederlandse identiteitskaart (NIK) voor personen boven de 18 jaar verlengd van 5 jaar naar 10 jaar. Hierdoor is vanaf 2019 het aantal paspoortaanvragen van deze producten gehalveerd. Dit heeft ook gevolgen voor de opbrengst van de gemeenteleges op deze producten voor de begroting 2022. Ook is er in 2021 evenals in 2020 een daling van het aantal aanvragen voor paspoorten en identiteitskaarten als gevolg van de coronacrisis waar te nemen. Tevens lopen ook de inkomsten uit leges voor uittreksels en akten burgerlijke stand nog steeds terug omdat (overheids)instanties de gegevens zelf via het BRP-netwerk kunnen raadplegen en de burger dit niet meer hoeft te bewijzen via een papieren document. Vermindering van administratieve lasten door meervoudig gebruik van enkelvoudige opslag van persoonsgegevens in de basisregistratie personen. We ramen de opbrengst aan diverse leges, inclusief de voorgestelde 1,6% indexering in 2022 op: Leges Burgerzaken € 875.000 Leges bijzondere wetten € 77.000 Leges overige vergunningen € 27.000
Berekening van kostendekkendheid van de leges algemeen x € 1.000 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente: 0.2 Burgerzaken
1.995
1.2 Openbare orde en veiligheid
1.819
2.1 Verkeer en vervoer
10
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen: Netto kosten taakveld 3.824 Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente
3.237
Totale kosten
7.061
Opbrengst heffingen
-994
Dekking
-994
-14%
Lijkbezorgingsrechten Deze heffing is een vergoeding voor diensten van de gemeente. Er zijn meerdere tarieven voor het begraven en de huur van graven en urnen nissen. De opbrengst 2022, inclusief de voorgestelde verhoging met 1,6%, ramen we op € 350.000. De laatste jaren daalt het aantal begrafenissen en neemt het aantal crematies toe en begrafenissen op kosten van de gemeente toe. Deze trend zet zich waarschijnlijk ook in 2022 voort en leidt tot vermindering van inkomsten. Daarnaast zorgt een structurele afname in het aantal verlengingen van grafhuur ook voor verminderde inkomsten lijkbezorgingsrechten.
Berekening van kostendekkendheid van de lijkbezorgingsrechten x € 1.000 Kosten taakveld(en) inclusief (omslag)rente: 7.5 Begraafplaatsen Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen:
527
7.5 Begraafplaatsen
-2
Netto kosten taakveld
525
Toe te rekenen kosten: Overhead inclusief (omslag)rente
240
Totale kosten
765
Opbrengst heffingen
-368
Dekking
-368
-48%
Precariobelasting
Precariobelasting is een vergoeding voor voorwerpen van derden die onder, op, of boven gemeentegrond staan. We ramen de fiscale opbrengst in 2022, inclusief de voorgestelde verhoging van 1,6 % weer op € 45.000.
Samenvatting Belasting/heffing Onroerende-zaak belasting Afvalstoffenheffing Rioolheffing Forensenbelasting Toeristenbelasting Leges burgerzaken Leges omgevingsvergunning Leges overige vergunningen Lijkbezorgingsrechten Precariobelasting Totaal
Geraamde opbrengst 2022 € 14.609.000 € 11.000.000 € 3.900.000 € 758.000 € 750.000 € 875.000 € 1.014.000 € 104.000 € 345.000 € 45.000 € 33.400.000
4.8 Subsidies
Subsidies gemeente Den Helder 2022 Conform artikel 23 van de financiële verordening van de gemeente Den Helder dient er in de begroting en jaarrekening een overzicht te worden opgenomen van de verstrekte subsidies. Het onderstaande overzicht is op basis van het subsidievolgsysteem opgesteld en geeft de belangrijkste subsidieverstrekkingen weer in 2022. Omschrijving gesubsidieerde instelling
Omschrijving subsidiedoel
Werkelijk 2021
Prognose 2022
Programma 2 Zorgzame gemeente Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden
Jeugdgezondheidszorg, opvoedondersteuning, advies- en steunpunt huiselijk geweld
285.689
Stichting Beheer MFC 't Wijkhuis
Coördinatie en beheer MFC nieuw Den Helder
89.490
91.011
Het Buurtcollectief
Ondersteunen van buurt en wijkhuizen
98.551
100.226
Hortus Overzee
dagbesteding /sociale activering / re-integratie
278.749
283.488
Humanitas
Home Start/Maatschappelijk project/Vrijwillig thuiszorg
256.198
261.597
Parnassia Groep
Totaalpakket verslavingszorg
949.090
972.555
Reclassering Nederland
Nazorg Ex-gedetineerden
77.687
86.078
Stichting Beheer Multifunctioneel Centrum Julianadorp
Exploitatie MFC Julianadorp
69.078
70.252
Stichting Blijf van m'n Lijf Den Helder
Ambulante woonbegeleiding en 24 uurs opvang
790.094
865.978
Stichting Centrum Financieël Fit
Voorkomen problematische schulden bij inwoners door vroegsignalering
100.000
100.000
1.538.781
1.136.960
Stichting DNO Maatschappelijke opvang Noord-Holland Noord Stichting Geestelijke Gezondheidszorg Noord-Holland Noord
Ambulante woonbegeleiding en 24 uurs opvang
272.469
Collectieve preventie / outreachende aanpak / inloop GGZ
246.044
250.390
Stichting Geriant
activiteiten dementievriendelijke gemeente
26.300
26.747
Stichting Jeugd Onderwijs en Cultuurfonds Den Helder
Cultuuractiviteiten voor kinderen die opgroeien in een minimaomgeving
73.000
74.241
Stichting Jeugdsportfonds Den Helder
Sportactiviteiten voor kinderen die opgroeien in een minimaomgeving
110.000
111.870
Stichting Mantelzorgcentrum
Mantelzorgondersteuning
Stichting MEE & de Wering
Diverse maatschappelijke programma's
Stichting Parlan Stichting Sportservice Noord-Holland
195.688
244.098
2.783.986
2.688.286
Jeugdhulp in de wijk/schoolmaatschappelijkwerk vo
591.969
590.351
Sportactiviteiten in relatie tot een gezonde leeftstijl
73.826
24.152
Stichting Vrijwaard
Ontmoeting, activiteiten en welzijn ouderen
35.502
36.106
Stichting Werkgroep Vrijwillig Landschapsbeheer Den Helder
arbeidsmatige dagbesteding, sociale activering en reintegratie van deelnemers
120.926
122.892
Subsidie deskundigheidsbevordering
bevorderen van de deskundigheid van de vrijwilligers
30.942
31.468
Zorgverkoop Arkin
Vraaggerichte hulp aan mensen met een psychische en/of sociale beperking
106.390
108.198
IKC
Aantrekken procesbegeleiders
100.000
100.000
Stichting ondernemen aan zee
Ondernemersfonds
570.000
705.000
Stichting Citymarketing Den Helder
Meerjarig BCF Economische stimulering & toerisme
343.403
234.757
Christelijk kinderdagverblijf & bso De Kleine Reiziger
Uitvoering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
139.162
139.162
Deelsubsidies Sportverenigingen
Bevorderen toetreden bepaalde leeftijdsgroepen
324.038
329.547
Evenementenbudget
Uitvoering evenementen
47.766
148.838
Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden
Uitvoering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
14.029
15.139
Stichting Anna Paulowna B.V. Peuterspeelzaal (kappio)
Uitvoering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
255.965
255.965
Stichting De Nollen
Cofinanciering plus exploitatie bijdrage
20.496
20.844
Stichting Helderse Vallei
Bevorderen natuurbeleving en-educatie
759.906
772.823
Stichting Internationaal Vrouwenwerk Den Helder (IVC)
Bevordering redzaamheid en participatie
138.123
140.115
Stichting Kinderopvang Den Helder
Uitvoering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
660.733
660.733
Stichting Kopgroep Bibliotheken
Exploitatie Bibliotheek plus uitvoering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
1.821.464
1.855.838
Stichting Lokale Omroep Stichting Den Helder
Verzorgen lokaal media-aanbod
115.000
115.000
Willemsoord BV Ontw. en Expl.mij.
Restauratie boerenverdrietsluis plus compensatie maatschappelijke huur
389.000
313.556
Stichting Museumhaven
Restauratie,beheer en exploitatie nautische monumenten Museumhaven Willemsoord
87.604
89.093
Stichting Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers
Exploitatie Reddingmuseum
183.437
186.556
Stichting Samenwerkings Verband
Uitvoering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid
72.000
72.000
Stichting Scholen aan Zee
Communicatie College en maatschappelijk stages
202.165
78.477
Stichting Schouwburg de Kampanje
Culturele activiteiten de Kampanje
2.019.552
2.047.782
Stichting Sportservice Noord-Holland
Bewegingsonderwijs basisscholen, sportloket en aangepast sporten
465.205
473.113
Stichting Strandexploitatie Noordkop
Verzorgen schoon, onderhoud, promotie en veiligheid voor strand(slagen)
374.506
380.873
Stichting Citymarketing Den Helder
Meerjarig BCF monumenten
14.921
7.547
Stichting Triade
Aanbod kunsteducatie en culturele activiteiten
1.259.042
1.209.255
Vogelasiel de Paddenstoel
Wildopvang
56.364
57.322
Erfgoedorganisatie
Onderhoudsopgave
379.000
467.500
309.087
170.921
20.049.947
19.597.171
Programma 3 Vitale gemeente
Programma 4 Leefbare gemeente
Programma 2,3 en 4 Diverse overige kleine subsidies Totaal
Voetnoot Stichting Citymarketing Den Helder
In 2021 zijn incidentele subsidies verstrekt voor Helders Perspectief.
Stichting Lokale Omroep Stichting Den Helder
Aangenomen motie bij raadbehandeling begroting 2021
4.9 Toezichtinformatie
Inleiding De Wet revitalisering generiek toezicht (Wet RGT) is in werking sinds 1 oktober 2012. Doel van de wet is het interbestuurlijk toezicht, het toezicht van hogere bestuurslagen op lagere bestuurslagen, te vereenvoudigen, transparanter te maken en bestuurlijke drukte te verminderen. De wet herbevestigt de positie van de gemeenteraad als eerste orgaan dat toezicht houdt op het college. Als de horizontale verantwoording van het college naar de raad adequaat is en de raad zijn controlerende rol goed vervult, blijft de toezichthouder (rijk of provincie) op afstand. Vertrouwen is het sleutelwoord In het Interbestuurlijk programma (IBP) hebben Rijk, IPO en VNG afgesproken dat samen gewerkt wordt aan vernieuwing van het interbestuurlijk toezicht, zodat het toezicht zo effectief mogelijk is en passend is bij een gezamenlijke aanpak van maatschappelijke opgaven. Hiertoe is een gezamenlijke agenda opgesteld, waarin beschreven staat hoe het interbestuurlijk toezicht optimaal kan bijdragen aan het functioneren van het openbaar bestuur. Deze Agenda Toekomst van het (interbestuurlijk) Toezicht is eind 2018 aan de Tweede Kamer aangeboden.
Het doel van interbestuurlijk toezicht is in de Agenda als volgt geformuleerd: ‘interbestuurlijk toezicht is er omdat de overheid haar taken blijvend goed wil uitvoeren en dat inwoners en bedrijven erop kunnen vertrouwen dat dit beschermd en geborgd is'. De komende jaren zal de Agenda Toekomst van het Toezicht nader worden uitgewerkt, te beginnen met een Plan van Aanpak, waarin de acties worden geformuleerd. De Agenda beschrijft de veranderingen die in het toezicht nodig zijn om beter aan te sluiten bij maatschappelijke en bestuurlijke ontwikkelingen. Daarbij is het belangrijk dat de toezichthouder en de toezichtontvanger elkaar goed informeren en duidelijk met elkaar communiceren. De Agenda richt zich daarom onder andere op het bevorderen van een betere dialoog, een meer uniforme en risicogerichte aanpak, en het benutten van toezicht om bestaande checks en balances, de lokale democratische controle, te versterken.
Hiertoe zijn 5 actielijnen benoemd: Versterken verbinden horizontale controle en verticaal toezicht Beter voeren dialoog Beter leren via toezicht Uniformeren uitvoering toezicht Toezichthouder richt zich op gedeelde risico’s De huidige domeinen waarop de Provincie, vanuit haar kerntaken, toezicht houdt zijn het omgevingsrecht, informatie- en archiefbeheer, financieel toezicht en huisvesting verblijfsgerechtigde asielzoekers. In het uitvoeringsplan van de provincie (Uitvoeringsplan IBT 2018-2021) (zie www.noord-holland.nl/ibt) wordt uitgebreid toegelicht wat de werkwijze is van de provincie en de thema's die zij onderzoekt. De uitkomsten over 2020 zijn opgenomen in het jaarverslag interbestuurlijk toezicht: file:///C:/Users/LOCAL_~1/Temp/Jaarverslag%20interbestuurlijk%20toezicht%202020.pdf. Overigens heeft de VNG in februari een relevante publicatie over het toezicht op de medebewindstaken van gemeenten het licht doen zien: de Menukaart Toezicht. Gemeenteraden en het interbestuurlijk toezicht. In deze publicatie geeft de VNG gemeenteraden adviezen over hoe zij meer invulling kunnen geven aan hun toezichthoudende taak. Met de auditcommissie worden deze adviezen verkend.
Uitkomsten toezicht door de provincie De provincie, in haar rol van interbestuurlijk toezichthouder, heeft in een verordening vastgelegd welke informatie over welke wetten de gemeente voor 15 juli van het jaar moet indienen. Ook worden ambtelijke verificatiegesprekken gehouden. De provincie geeft vervolgens een oordeel over de mate waarin het college de taken in medebewind adequaat uitvoert. Samengevat is het oordeel van de provincie: Taak in medebewind
Oordeel 2016
Toezicht en handhaving omgevingsrecht (Wabo)
Redelijk adequaat Redelijk adequaat
Uitvoering Archiefwet
Oordeel 2017
Oordeel 2018
Oordeel 2019 Oordeel 2020
Adequaat
Niet adequaat
Niet adequaatAdequaat
Adequaat
Adequaat
Adequaat
Huisvesting verblijfsgerechtigde asielzoekers
Adequaat
Redelijk adequaatNiet adequaatNiet adequaat
Omgevingsrecht: In de brief van 20 december 2019 over het ‘Oordeel IBT toezicht en handhaving omgevingsrecht 2019’ geeft de provincie aan dat 'de taken op het gebied van toezicht en handhaving omgevingsrecht adequaat worden uitgevoerd. Alle drie afzonderlijke vakgebieden (RO, BWT en Milieu) worden adequaat uitgevoerd. Ten opzichte van het voorgaande jaar heeft u een grote vooruitgang geboekt. Er is in het eerste half jaar van 2020 voortvarend aandacht besteed aan het opmaken van de betreffende documenten Omgevingsrecht en is de BIG-8 cyclus meer centraal komen te staan in de organisatie.' Verder wordt nog een aantal aandachtspunten gegeven; deze hebben vooral betrekking op de rapportage over de te behalen doelen en de realisatie daarvan en verder over de benodigde en beschikbare financiële en personele middelen om de taken uit te voeren. Verder wordt er een aantal aandachtspunten gegeven die door de Omgevingsdienst moeten worden geleverd en ter informatie aan de raad te worden gegeven. De archivering wordt door de provincie als adequaat gezien. Er is daarom nu een licht toezichtsregime. Uit een benchmark van het Regionaal Archief naar de uitvoering van de verschillende aspecten van de archiefwet door de aangesloten gemeente komt onze gemeente als beste naar voren.
Ten aanzien van de huisvesting verblijfsgerechtigde asielzoekers (mensen met een verblijfsvergunning) geldt dat de gemeente in 2020 een plan van aanpak heeft gemaakt met maatregelen om de achterstand in te halen. Gezien de overspannen huizenmarkt, de relatief hoge taakstelling en de coronacrisis kost het veel moeite om de noodzakelijke stappen daadwerkelijk te realiseren. Toch is het gelukt om eind 2020 nog slechts 13 mensen op de wachtlijst te hebben staan. Eind december zijn nog 10 mensen bemiddeld. De daadwerkelijke uitstroom kon echter pas begin januari gerealiseerd worden, mede door de lockdown, zodat eind 2020 formeel nog 23 mensen op de wachtlijst stonden. Daarmee was er sprake van een te hoge wachtlijst en is het oordeel toch 'niet adequaat' gebleven. In 2021 blijft er veel actieve aandacht voor de uitstroom. Opnieuw is er daarom een plan van aanpak gemaakt met de acties die de gemeente onderneemt. Toezicht door het Rijk Het Rijk houdt ook toezicht op de gemeenten. De toezichtstructuur is echter zodanig dat het meeste toezicht via de provincies gaat. Op de uitvoering van een aantal medebewindstaken houdt het Rijk zelf toezicht. Het gaat bijvoorbeeld om (het fysieke domein): Titel 5.2 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen (WVGS) De Wet basisregistraties adressen en gebouwen (Wet BAG) De Wet Luchtkwaliteit (titel 5.2 Wet milieubeheer) De Havenbeveiligingswet.
Het toezicht op deze wetten is in de praktijk echter maar beperkt ingevuld. Bij het sociaal domein is sprake van een andere situatie. Het Rijk (minister van SZW) heeft een ‘eigen’
toezichtarrangement vormgegeven voor enkele sociale zekerheidswetten die door gemeenten in medebewind worden uitgevoerd. Belangrijkste kenmerk hiervan is het behoud van de aanwijzingsbevoegdheid in verschillende wetten, waaronder de Participatiewet, IOAW en IOAZ. Ook op de uitvoering van de Wet SUWI houdt het Rijk toezicht. Dat vindt plaats met het Escalatieprotocol een eigen uitgewerkt toezichtregime, dat ontworpen is nadat de minister tot de conclusie kwam dat bijna de helft van de gemeenten onvoldoende actie had ondernomen om te voldoen aan de eisen in de Wet SUWI, met name op het vlak van informatiebeveiliging. Onze gemeente is bezig (geweest) met het voldoen aan de regels die via de zogeheten Baseline informatiebeveiliging tot ons zijn gekomen in dit kader. Op het gebied van de volksgezondheid is er ook sprake van toezicht en wel op de uitvoering van de Drank- en Horecawet, de Wet publieke gezondheid en de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo), de Jeugdwet en de Wet op de jeugdverblijven. De minister van VWS oefent de bevoegdheid in het kader van de Jeugdwet uit samen met de minister van Veiligheid en Justitie. Het toezicht gaat uit van vertrouwen in de overheidslaag die de wetten uitvoert. Daarom is het toezicht van het Rijk in de praktijk heel beperkt dan wel afwezig.
Omdat de medebewindstaken en de juiste uitvoering daarvan wel van groot belang zijn, heeft de VNG hiervoor begin 2021 aandacht gevraagd in een zeer leesbare publicatie (‘menukaart’) voor de gemeenten (https://vng.nl/sites/default/files/2021-02/menukaarttoezicht_20210204.pdf ). Naar aanleiding van deze publicatie is hierover gesproken in de auditcommissie en afgesproken is de medebewindstaken in beeld te brengen en na te gaan welke rapporten/beoordelingen over de uitvoering ervan bekend zijn binnen de gemeente. Toezichtinformatie voor de raad Zoals hiervoor weergegeven heeft de gemeenteraad in het kader van zijn controlerende rol een taak in het toezicht op de uitvoering van de medebewindstaken. De VNG heeft daarover in maart een publicatie (‘Menukaart Toezicht’) aan de gemeenten aangeboden (https://vng.nl/sites/default/files/2021-02/menukaarttoezicht_20210204.pdf). In de aankondiging van die publicatie zegt de VNG: 'De agendadruk voor u als raadslid anno 2021 is hoog. De grote decentralisaties hebben uw takenpakket verzwaard. Een goede democratische controle op de uitvoering van taken door het college van B en W is alleen realistisch als raden focus aanbrengen, informatie filteren, goede informatie-afspraken maken. Voor velen onbekend: naast democratische controle uitoefenen rust er nòg een verantwoordelijkheid op gemeenteraden.
Accentverschuiving in het interbestuurlijk toezicht Het interbestuurlijk toezicht op gemeenten (vanuit het Rijk en de provincies) op de uitvoering van medebewindstaken is sinds 2012 - met de invoering van Wet revitalisering generiek toezicht meer gaan leunen op de horizontale checks & balances, de controle door de gemeenteraden op colleges. Weinig raadsleden zijn zich daarvan bewust. Deze accentverschuiving is toen niet gepaard gegaan met een uitbreiding van het instrumentarium of budgetten van gemeenteraden. Er wordt al langer creativiteit van raden, raadsvoorzitters en griffiers gevraagd om ook hier aandacht aan te besteden, met dezelfde middelen en tijd. Om hierbij te helpen is de Menukaart Toezicht gemaakt.' De publicatie is kritisch op het loslaten dan wel beperken van de toezichttaken door het Rijk en de provincie. En stelt daar tegenover dat daarom de raad goed moet nadenken over wat hij doet in het kader van dit toezicht. In de auditcommissie is gesproken om hier verder over na te denken.
4.10 Wijkgericht werken
Op dit moment wordt gewerkt aan de opgave Wijkgericht werken. De opgave moet inzicht geven in de samenhang, onderlinge afstemming en prioritering tussen alle opgaven die in een wijk (gaan) plaatsvinden. Dit doen we vanaf 2022 in een gebiedsplan. Het model hiervoor is in 2021 ontwikkeld en wordt in 2022 in pilotvorm voor het eerst toegepast. Vanaf 2023 moeten alle wijken in Den Helder een eigen volwaardig gebiedsplan hebben.
Bijlagen 1. Meerjaren investeringsplan 2022-2025
Omschrijving
Programma
2022
2023
2024 2025
Economisch nut 1 bestuurlijke vernieuwing
Huisvesting Willemsoord 66 en 72 Klantbegeleidingszuil Landmeten/Cad Narrow casting Netwerk
1.318 45 70 30
Netwerk Nieuw perspectief niet-gebiedsgericht Noodstroomvoorziening Permanente huisv. W'Oord Servers en storage Servers en storage Telefonie/Mobiele Devices Tijdelijke huisvesting Tractiemiddelen Vergadersysteem Werkplek excl ipad en iphone Werkplekken excl ipad en iphone
200 118 100 92 50 3.895 750
100 430
345
100 100 300
240 225 234 200 215
790
Totaal 1 bestuurlijke vernieuwing
7.098
1.460
563
826
3 vitale gemeente
Renovatie Koninckshoek Renovatie Sluisdijkstraat
470 400
Totaal 3 vitale gemeente
870 4 leefbare gemeente
A-veld ballenvangers/hekwerk De Linie, drainage rugbyveld De Linie, drainage veld 3 Gebiedsgerichte aanpak JVC vervanging toplaag kunstgras A en C Nieuw perspectief gebiedsgericht Nieuw perspectief niet-gebiedsgericht Steigers Quelderduyn
85 66 44 888 888 564 194 165 165 41
Aanleg fiets- en wandelpad Huisduinen
73
200
Bereikbaarheid bushaltes
130
Gebiedsgerichte aanpak
1.776
Kunstgras toplaag
276
Nieuw perspectief gebiedsgericht
194
Nieuw perspectief niet-gebiedsgericht
165
Openbaar toilet in stadshart
120
Totaal 4 leefbare gemeente
2.861
769 1.247 1.156
Totaal economisch nut
10.829
2.229 1.810 1.981
Economisch heffing 4 leefbare gemeente
Drukriolering mechanisch Gemalen bouwkundig Gemalen mechanisch Persleiding Vrijverval cf nieuw GRP
77 35 66 664
995 995 995
Totaal 4 leefbare gemeente
842
1.107 1.107 1.308
Totaal economisch heffing
842
1.107 1.107 1.308
77 35
77 35
201 77 35
Immateriële vaste activa 1 bestuurlijke vernieuwing
Bijdrage activa Willemsoord BV
5.705
Totaal 1 bestuurlijke vernieuwing
5.705 3 vitale gemeente
Aanbruggen landhoofden Baggeren industriehaven Baggeren koopv. binnenhaven Kadewand paleiskade Renovatie keermiddelen Boerenverdrietsluis- ombouw tot schutsluis Van Kinsbergenbrug Inrichting openbare weg, riolering en verlichting Kooyhaven Aanleg constructie Het Nieuwe Werk Aanleg kadeterrein Het Nieuwe Werk Damwanden Pluto/Orion Damwanden jachthaven
140 1.500 1.500 600 880 3.500 900 900 2.500 500 125 72
Totaal 3 vitale gemeente
9.517
2.100 1.500
Totaal immateriële vaste activa
15.222
2.100 1.500
0
Maatschappelijk 1 bestuurlijke vernieuwing
Nieuw perspectief gebiedsgericht
108 0
Totaal 1 bestuurlijke vernieuwing 4 leefbare gemeente
Nieuw perspectief gebiedsgericht Nieuw perspectief niet-gebiedsgericht Asfalt Quelderduijn
526 445 122
526 612 445 445 445
Fabriekgracht/Spoorstraat/fietspad Vinkenterrein Rotonde J.Verfailleweg-Waddenzeestraat-Seringenlaan Voorrang fiets op rotondes
80 335 110
Totaal 4 leefbare gemeente
1.618
445
971 1.057
Totaal maatschappelijk
1.618
445
971 1.165
Totaal
28.512
5.882 5.388 4.454
2. Staat van reserves en voorzieningen Naam
Beginsaldo 2021
Toevoeging 2021
Algemene reserve
15.612
Res.Sociaal Domein
8.177
Winst/Verlies
8.177
Onttrekking 2021
7.943
Saldo 31/12/2021
15.846
Toevoeging 2022
-4.498
453
4.951
-4.498
422
23.790
8.630
21.072
11.348
-4.076
Nieuwbouw stadhuis
1.187
139
1.326
130
woonomgeving de Schooten
293
293
Res Drooghe Weert
32
32
Evenementen
3.061 1.523
Regiodeal
1.450
Totaal Beleidsprioriteiten
7.654
Kunstopdr./aank.kunstvoorwerpe
63
Monumenten
71
Bovenwijkse voorzieningen
133
Res bodemsanering Totaal Meerjarig beleid
552
3.613
108
Helders perspectief
2.365
8.983
2.365
9.405
422 1.456 293 32
495
4.108
108 420
108
1.103
420
1.450 691
420
7.925
625
420
63 48
683 1.450 8.130 63
23
23
133
133
738
120
25
833
120
25
928
1.004
120
73
1.052
120
25
1.147
DIVMAG - terrein
227
Aankopen SH wet Voorkeursrecht
296
227 63
227
233
Buig
63 1.723
Af te stoten Gem.vastgoed
937
Beschermd wonen
624
Huurderving
39
39
Helders steunfonds
1.180
1.180
Totaal Buffer voor risico's
3.302
Historische graven
Saldo 31/12/2022
8.177
Totaal Algemene reserve
Res. Bijdrage locatie RWS+
Onttrekking 2022
937 227
227
499
562
352
2.968
170 1.723 937
790
286
856
600
580
949
4.532
39 2.513
7
7
Egalisatiereserve grondexploitatie
500
250
250
250
Stabilisatiefonds Algemene Uitkering
1.506
304
1.202
1.200
Egalisatieres. Leges vs kn bouwleges
175
175
Totaal Egalisatiereserves
2.188
736
1.452
1.450
2
Nieuwbouw Pijler/Herderschee
1.454
52
1.402
52
1.350
Onderw.cluster Pasteurstraat
2
1.978
64
1.914
64
1.851
Parkeerterrein de Schooten kap lasten
120
3
117
3
114
A. Pieckplein kap lasten
808
19
789
14
775
Noorderhaaks kap lasten
1.925
73
1.853
22
1.831
Polderweg kap lasten
429
11
418
11
406
Fietspad Duinweg kap lasten
132
4
129
4
125
Streepjesberg kap lasten
250
6
244
6
238
Villa Kakelbont kap lasten
274
14
260
14
246
Fietspad Ooghduyne kap lasten
200
5
195
128
2.243
128
2.295
180
195
Koningstraat kap lasten
2.190
Stadspark kap lasten
3.500
175
3.325
Sportlaan 10 kap lasten
375
19
356
19
338
Wildopvang kap lasten
220
220
6
215
Kerkgracht kap lasten
582
188
393
197
197
Serverruimte kap lasten
475
14
461
18
444
30
568
Renovatie Ambachtsweg
598
598
Laadpalen
28
28
180
3.325
28
Totaal Technische reserve
14.913
806
774
14.945
180
587
14.538
Totaal Alle Reserves
52.850
10.475
23.635
39.689
-638
5.795
37.754
Naam
Begin -saldo 2021
Toevoeging 2021
Onttrekking 2021
Saldo 31/1/2021
Toevoeging 2022
Onttrekking 2022
Saldo 31/12/2022
Egalisatievoorziening riolering Totaal egalisatievoorzieningen heffingen Egalisatie voorziening onderhoud gebouwen
4.680
2.470
2.209
11
2.220
4.680
2.470
2.209
11
2.220
3.803
304
598
3.510
446
3.956
Onderhoud sportaccommodaties
712
94
806
94
900
Onderhoud watergangen
443
Beheer strandslagen
110
443 35
75
443 17
58
Totaal Kostenegalisatievoorzieningen Wachtgeld voormalige wethouders Waterbreed
5.068
399
633
4.834
541
17
5.358
67
67
67
1.864
1.864
1.864
Kst vml. Personeel
59
59
59
Watertoren
170
170
170
Totaal voorzieningen voor risico's
2.161
Totaal voorzieningen
11.908
Naam
Algemene reserve
Saldo 31/12/2022
2.161 399
Toevoeging 2023
8.983
422
3.103
Onttrekking 2023
270
9.204
Saldo 31/12/2023
2.161 551
Toevoeging 2024
9.135
17
Onttrekking 2024
9.739
Saldo 31/12/2024
Toevoeging 2025
Onttrekking 2025
Saldo 31/12/2025
638
8.497
511
9.008
511
1.327
1.327
638
9.008
1.838
10.335
161
1.133
Res.Sociaal Domein Winst/Verlies
422
Totaal Algemene reserve
9.405
Nieuwbouw stadhuis
1.456
422
368
-368
511
638
8.767
511
161
1.295
woonomgeving de Schooten
293
293
293
Res Drooghe Weert
32
32
32
Res. Bijdrage locatie RWS+
4.108
Evenementen
108
Helders perspectief
683
Regiodeal
1.450
Totaal Beleidsprioriteiten
8.130
424
4.532 420
424
581
236
4.768
161
972 293 32
82
4.850
108
108
263
263
263
1.450
1.450
1.450
7.972
236
161
8.047
108
82
161
7.968
Kunstopdr./aank.kunstvoorwerpe
63
63
63
Monumenten
23
23
23
23
Bovenwijkse voorzieningen
133
133
133
133
Res bodemsanering Totaal Meerjarig beleid
928
120
25
1.023
120
25
1.118
120
25
1.213
1.147
120
25
1.242
120
25
1.337
120
25
1.432
DIVMAG - terrein
227
Aankopen SH wet Voorkeursrecht
170
Buig
63
1.723
Af te stoten Gem.vastgoed
937
Beschermd wonen
856
227 63 760
227
108 2.483
63 42
937 854
286
1.424
227
45
45
2.525
144
2.380
286
2.571
937 859
286
1.998
937 859
Huurderving
39
39
39
39
Helders steunfonds
580
580
580
580
Totaal Buffer voor risico's
4.532
1.614
349
5.798
901
349
6.350
859
475
6.734
Historische graven Egalisatiereserve grondexploitatie Stabilisatiefonds Algemene Uitkering
2
2
2
2
Egalisatieres. Leges vs kn bouwleges Totaal Egalisatiereserves
2
2
2
2
Nieuwbouw Pijler/Herderschee
1.350
52
1.299
52
1.247
52
1.195
Onderw.cluster Pasteurstraat
1.851
64
1.787
64
1.723
64
1.659
Parkeerterrein de Schooten kap lasten
114
3
111
3
108
3
105
A. Pieckplein kap lasten
775
14
760
14
746
14
732
Noorderhaaks kap lasten
1.831
22
1.808
22
1.786
22
1.763
Polderweg kap lasten
406
11
395
11
384
11
373
Fietspad Duinweg kap lasten
125
4
122
4
118
4
115
Streepjesberg kap lasten
238
6
231
6
225
6
219
Villa Kakelbont kap lasten
246
14
232
14
218
14
204
Fietspad Ooghduyne kap lasten
195
128
1.913
195
2.295
Stadspark kap lasten
3.325
Sportlaan 10 kap lasten
338
19
319
19
300
19
281
Wildopvang kap lasten
215
6
209
6
204
6
198
Kerkgracht kap lasten
197
197
Serverruimte kap lasten
444
18
426
18
408
18
391
Renovatie Ambachtsweg
568
30
538
30
508
30
478
Laadpalen
28
390
13.172
1.052
39.642
14.538
Totaal Alle Reserves
37.754
Naam
Saldo 31/12/2022
2.168
128
195
Koningstraat kap lasten
Totaal Technische reserve
128
195
3.325
3.325
28 2.581 Toevoeging 2023
587
13.952
2.180
37.733
Onttrekking 2023
Saldo 31/12/2023
2.040
3.325
28 1.768 Toevoeging 2024
390
13.562
1.563
38.306
Onttrekking 2024
Saldo 31/12/2024
28 2.899 Toevoeging 2025
Onttrekking 2025
Saldo 31/12/2025
Egalisatievoorziening riolering Totaal egalisatievoorzieningen heffingen Egalisatie voorziening onderhoud gebouwen
2.220
82
2.302
105
2.407
127
2.534
2.220
82
2.302
105
2.407
127
2.534
3.956
446
4.402
446
4.849
446
5.295
Onderhoud sportaccommodaties
900
94
995
94
1.089
94
1.184
Onderhoud watergangen
443
443
443
Beheer strandslagen
58
58
58
Totaal Kostenegalisatievoorzieningen Wachtgeld voormalige wethouders
5.358 67
541
5.898 67
541
6.439 67
443 58 541
6.980 67
Waterbreed
1.864
1.864
1.864
Kst vml. Personeel
59
59
59
59
Watertoren
170
170
170
170
Totaal voorzieningen voor risico's
2.161
Totaal voorzieningen
9.739
2.161 623
10.362
1.864
2.161 646
11.008
2.161 668
11.675
3. Beleidskaders Strategische Visie 2020 Verordening op de auditcommissie (2020) Verordening Speelautomatenhallen Den Helder (2016) Verordening Parkeerbelastingen Parkeerverordening 1996 Verordening regelende de instelling en de toekenning van het ereburgerschap en de erepenning der gemeente Den Helder (1971) Verordening lijkbezorgingsrechten 2021 Regels over het verlenen van garanties en het verstrekken van leningen (2021) Beleidsregel houdende regels over gegevensverstrekking basisregistratie personen (2021) Kwijtscheldingsverordening 2015 “Voor elkaar, met elkaar”, strategische visie op de drie transities en transformatie binnen het sociaal domein Kop van Noord-Holland (2014) “Met Kop en schouders”, uitwerking strategische visie op de drie transities binnen het sociaal domein Kop van Noord-Holland (2014) “Naar een vitale samenleving”, transitieplan Sociaal Domein (sept. 2014) Stedelijk Kompas Kop van Noord-Holland Nota Lokaal volksgezondheidsbeleid 2013-2016 Kadernotitie aanpak jeugd, alcohol en drugs 2012-2015 Projectplan aanpak ouderenmishandeling Noord Holland Noord 2013-2014 (inkoop) Van strategie naar realisatie (2018) Thuis in de buurt, plan van aanpak beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2018-2020 Handelingsprotocol voor het Advies- en Meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling Veilig Thuis’ (VNG, nov.