RIS325408 Notulen van de raad van 23 april 2026

De voorzitter. Dan agendapunt H, de vaststelling van de besluitenlijst. Kunt u instemmen met de voorgestelde wijze van afdoening? Is er behoefte aan een stemverklaring? Mijnheer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, Hart voor Den Haag wordt geacht tegen voorstel H6 gestemd te hebben. De voorzitter. Dank u wel. Anderen? Dat is niet het geval. Dan is dit agendapunt afgehandeld en gaan we over naar de beraadslagingen. Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en stemming aangenomen. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: I. Afdoening motie inzake Geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom (RIS324802) De voorzitter. Aan de orde is agendapunt I, Afdoening motie inzake geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom. Eerst termijn van de raad. Ik geef het woord aan mevrouw Klokkenburg. Gaat uw gang. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Wij gaan als coalitiefractie, zowel vanuit onze positie als wethouders, als vanuit de raad, aan de slag met inhoudelijke thema’s, zoals samenwerking en dualisme, waarbij meer ruimte is voor debat in de raad. Betere informatievoorziening, waarbij de wens is dat informatie zoveel mogelijk openbaar wordt gemaakt. Betere besluitvorming, waarbij de wens is dat de raad in de beginfase van het beleid wordt betrokken met mogelijke richtingen.

Betere betrokkenheid van inwoners. Tot slot roepen we op om de omgangsvormen te verbeteren. Wij, collegeleden en coalitiefracties zijn hierop aanspreekbaar en roepen andere partijen op hier ook werk van te maken. Voorzitter, coalitieakkoord 2023, letterlijke tekst, prachtige woorden over goed bestuur, over samenwerking tussen raad en college, betere besluitvorming. Het raadsenquêterapport over de totstandkoming van Amare was net uit voor dat dit akkoord gesloten werd. En de raad wilde lessen leren. Vandaag merken we echter dat die lessen helemaal niet geleerd worden, maar ook niet geleerd willen worden door diverse partijen. En dat is misschien wel het ergste. Tweeënhalf jaar na het uitkomen van dit akkoord, moet de ChristenUnie/SGP constateren dat de mooie woorden en beloften

32

uit dit akkoord verder weg zijn dan ooit. In plaats van open verhoudingen treffen we een minderheidscollege dat achter gesloten deuren opereert. In plaats van in gesprek blijven, zien we collegeleden die de raad niet serieus nemen. In plaats van elkaar blijven aanspreken, zien we collegeleden die doof blijken als het daadwerkelijk gebeurt. Ruimte voor debat wordt niet afgewacht, betere informatievoorziening bleek een farce. Betere besluitvorming, waarbij de raad in de beginfase betrokken wordt bij mogelijke richtingen, op dit dossier is het tegenovergestelde gebleken. Betere betrokkenheid van inwoners. Waar de meerderheid van de raad afgelopen september nog door het door bewoners opgestelde Haags Cultuurlandschapspark omarmde en het college opdroeg dat plan als basis te nemen voor het Gebiedsprogramma Vlietzone, is dat met het collegebesluit van 17 maart zo bij het grofvuil gezet. Voorzitter, het is de omgekeerde wereld dat dit minderheidscollege de enige partij die wel gehoor wilde geven aan onder andere betere besluitvorming in de raad en betrokkenheid van inwoners, aan de kant is geschoven. Voorzitter, als twee besluiten van de gemeenteraad aan de kant geschoven worden door een besluit van een minderheidscollege met 20 zetels van de 45, dan is er geen sprake van goed bestuur en wordt vertrouwen geschaad.

En voorzitter, herstel van een heel klein stukje vertrouwen kan vandaag beginnen. En wel door het collegebesluit van 17 maart in te trekken. Daartoe dien ik een motie in, samen met de collega's De Ridder van de VVD, Van Wijngaarden van de SP en Demaree van de Partij voor de Dieren en die luidt als volgt: Draagt het college op, het collegebesluit RIS 325005 Locatie-reservering voor onderdelen van het afvalcluster op basis van de voorkeursvariant, ten behoeve van de verplaatsing en doorontwikkeling van het afvalcluster Binckhorst per direct in te trekken; de brief aan Gedeputeerd Staten van 17 maart 2026, Voorkeursvariant voor de verplaatsing en transformatie van het afvalcluster Binckhorst, per direct in te trekken en de bestuursovereenkomst Binckhorst niet aan te passen; de raad conform aangenomen moties, Haags Cultuurlandschapspark als basis voor het gebiedsprogramma en Geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom, te informeren over de verschillende verplaatsingsmogelijkheden voor onderdelen van het afvalcluster en gelijktijdig met het IGP Binckhorst en GP Vlietzone een voorstel te doen; geen intenties uit te spreken over uitbreiding van bedrijventerrein Westvlietweg III, voordat de raad daar zelf een intentie over heeft uitgesproken en voordat de fases intensiveren en revitaliseren zijn uitgevoerd en publiekelijk het besluit te rectificeren in de media en naar omwonenden,

ondernemers en de betrokken buurgemeenten en de raad over de uitvoering te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door mevrouw Klokkenburg, daartoe gesteund door de heer De Ridder, de heer Van Wijngaarden en de heer Demaree, wordt de volgende motie (I.4 CU-SGP) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie I.4 CU.SGP intrekking collegebesluit De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 23 april 2026, ter bespreking van afronding debat Afdoening motie ‘Geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom’, constaterende, dat: ▪ de raad op 18 september 2025 de motie “Haags Cultuurlandschapspark als basis voor het gebiedsprogramma” heeft aangenomen, waarin verzocht werd om het Cultuurlandschapspark als basis te gebruiken voor het gebiedsprogramma Vlietzone en een fasering aan te brengen in de ontwikkeling van bedrijventerrein Westvlietweg III, namelijk verplaatsen, revitaliseren en zo nodig eventueel uitbreiding; ▪ het college op 17 maart 2026 het besluit “Locatiereservering voor (onderdelen van) het afvalcluster op basis van de voorkeursvariant ten behoeve van de verplaatsing en doorontwikkeling van het afvalcluster Binckhorst” heeft genomen; ▪ na het collegebesluit aan Gedeputeerde Staten voorgesteld is de volgordelijkheid van afspraken te veranderen ten aanzien van het bedrijventerrein Westvlietweg III, in een

gelijktijdige uitwerking van intensiveren, revitaliseren en uitbreiden;

33

overwegende, dat: ▪ met het nemen van het collegebesluit de eerder aangenomen motie niet wordt uitgevoerd; ▪ diverse opties zoals deze in de NRD zijn meegenomen, niet meer kunnen vanwege dit collegebesluit; ▪ in de afdoening van een eerder aangenomen motie (https://denhaag.raadsinformatie.nl/document/14882095/1/RIS318342+Afdoening+motie+Eer st+een+gebiedsvisie+daarna+een+NvU?connection_type=17&connection_id=11230510) is aangegeven dat de gebiedsvisie Vlietzone de basis zou zijn voor de wijziging van het omgevingsplan, waarna voor de nadere uitwerking van het bedrijventerrein Westvlietweg III een NvU zal worden opgesteld; ▪ met het collegebesluit al een richting is ingeslagen voor zowel de NvU als de gebiedsvisie; van mening dat: ▪ het college door dit besluit te nemen tegen de wens van de raad is ingegaan, en bovendien een goede volgordelijkheid van besluitvorming heeft gedwarsboomd, namelijk het eerst vaststellen van een gebiedsvisie Vlietzone en daarna verdere invulling; draagt het college op: ▪ het collegebesluit RIS325005 ‘Locatiereservering voor (onderdelen van) het afvalcluster op basis van de voorkeursvariant ten behoeve van de verplaatsing en doorontwikkeling van het afvalcluster Binckhorst’ per direct in te trekken; ▪ de brief aan Gedeputeerde Staten van 17 maart 2026 ‘Voorkeursvariant voor de verplaatsing en transformatie van het afvalcluster Binckhorst’ per direct

in te trekken en de bestuursovereenkomst Binckhorst niet aan te passen; ▪ de raad conform aangenomen moties ‘Haags Cultuurlandschapspark als basis voor het gebiedsprogramma’ (RIS323290) en ‘Geen onomkeerbare stappen in de Vlietzoom’ (RIS324802) te informeren over de verschillende verplaatsingsmogelijkheden voor (onderdelen van) het afvalcluster, en gelijktijdig met het IGP Binckhorst en GP Vlietzone een voorstel te doen; ▪ géén intenties uit te spreken over uitbreiding van bedrijventerrein Westvlietweg III vóórdat de raad daar zelf een intentie over heeft uitgesproken en vóórdat de fases ‘intensiveren’ en ‘revitaliseren’ zijn uitgevoerd; ▪ publiekelijk het besluit te rectificeren in de media en naar omwonenden, ondernemers en de betrokken buurgemeenten en de raad over de uitvoering te informeren, en gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen.

De voorzitter. Dank u wel. Interruptie van mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, dank voor deze mooie woorden. Belangrijke woorden ook, denk ik, van mevrouw Klokkenburg. Mijn vraag aan haar, had het nou niet handiger geweest als het college in plaats van een besluit had genomen, een brief had gestuurd met, wij zien allerlei opties, ABCDE, wij denken dat optie A de meest logische richting is, maar willen graag met u daarover in gesprek. De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter, dat had veel beter geweest. Daarom heb ik dat ook geprobeerd te verwoorden in deze motie, omdat, zeker het coalitieakkoord indachtig, had het zo moeten zijn dat de raad als eerste was geïnformeerd, dat de onderzoeken die in augustus nota bene uitgekomen waren, toen naar de raad waren gestuurd, dat we gezamenlijk hadden kunnen kijken, wat moeten we hiermee, waar kunnen we de oplossingen vinden voor de woningbouw die we graag willen plegen op de Binckhorst en dan een besluit nemen. 34

De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Dank. Bent u het ook met mij eens, mevrouw Klokkenburg, gezegd via de voorzitter, dat eigenlijk het democratisch besef bij het college ontbreekt, dat de gemeenteraad het hoogste orgaan is en niet het college. De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Totaal. De voorzitter. Mijnheer De Ridder laat het erbij. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Dank u wel, voorzitter. Mevrouw Klokkenburg heeft net een aantal zinnen uit het coalitieakkoord opgesomd, waaronder omgangsvormen. Vindt mevrouw Klokkenburg dat zij daar zelf als fractie aan heeft bijgedragen, aan betere omgangsvormen in dit debat? De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Ik vind het een zeer wonderlijke interruptie. Ik ga hier geen recensie over mezelf staan geven, maar als de heer Assad dat zou willen doen, ben ik daar heel benieuwd naar. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, ik bedoel, mevrouw Klokkenburg is terecht kritisch naar de coalitiepartijen en ook naar het akkoord. En ik vind het goed dat zij dat aanhaalt. Maar dat vergt wel ook reflectie van degene die dat ook zelf opsomt en dat verlangt van andere partijen.

Ik vraag nog een keer aan mevrouw Klokkenburg, heeft de ChristenUnie/SGP bijgedragen aan betere omgangsvormen in bijvoorbeeld het commissiedebat waar het hier over ging? De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Ik blijf het een bizarre interruptie vinden. We hebben een college dat twee raadsbesluiten aan de kant veegt met een collegebesluit. Een college dat op een minderheid in deze raad buigt. Dan zeggen we als raad, als raad zijn we het hoogste orgaan. We hebben raadsuitspraken, daar moet het college mee aan de gang. Nota bene een wethouder van Democraten 66 legt die raadsbesluiten aan de kant. En dan word ik weer door Democraten 66 blijkbaar beticht, want ik neem aan dat de heer Assad hele grote uitingen heeft van mij die slechte omgangsvormen zouden laten zien, dan gaat hij alleen op mijn optreden en kijkt niet meer naar de inhoud. Ik vind het walgelijk om dat te zien. De voorzitter. Mijnheer Assad, laatste keer. Youssef Assad (D66). Voorzitter, ik beticht mevrouw Klokkenburg helemaal niets van. Ik vraag om een reflectie, omdat mevrouw Klokkenburg hier een maatstaf hanteert, waar de coalitiepartijen mee zijn gekomen. En ik heb mevrouw Klokkenburg uitspraken zien doen in het commissiedebat, waarvan ik denk, nou als we dat naast de maatstaf houden, dan strookt dat niet.

Ik lees het voor: “Een wethouder die zich hoogstpersoonlijk in een dienstauto naar de afvalstraat laat rijden om raadsbesluiten een-voor-een in de container te mikken. De raad te sussen in de afdoening in de motie. Misleiding door het college en schending van het vertrouwen”. En dat is in de eerste termijn van het debat, nog niet eens het debat afgewacht. Nog niet eens de beantwoording van het college afgewacht. Maar hup, direct schending van vertrouwen. En dan worden de coalitiepartijen waaronder, Democraten 66, een tekst voorgehouden dat wij daar niet aan voldoen. Ik wil daar best op reflecteren. Maar dan vraag ik mevrouw Klokkenburg daar ook in mee te doen.

35

De voorzitter. Interrupties zijn kort. Gaat uw gang, mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. De ChristenUnie/SGP staat voor de democratie. En als de raad, het hoogste orgaan, een opdracht geeft, twee opdrachten geeft aan het college, het college voert die niet uit, ja, dan is daar sprake van het schenden van vertrouwen, dan wil ik dat benoemen. En dan gaat het niet over omgangsvormen, dan is dat over de inhoud, over het bewaken van de democratie, mijnheer Assad van Democraten 66. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Klokkenburg. Dan kijk ik naar de sprekerslijst en krijgen we een maidenspeech van mijnheer Demaree van de Partij voor de Dieren. Gaat uw gang. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Mijn maidenspeech in deze raad, een eervol en bijzonder moment. En ik wilde hierin eigenlijk vertellen over de kernwaarden die mij drijven, dierenwelzijn, groen en rechtvaardigheid. Maar toen kwam de Vlietzone. Voorzitter, de absurditeit van het collegebesluit maakt het belang van die kernwaarden pijnlijk duidelijk. Wat gaat er nou allemaal mis? Allereerst worden moties van de raad door de wethouder compleet naast zich neergelegd. De raad was glashelder in de woorden, neem geen onomkeerbare stappen.

Breng de verplaatsing van het afvalcluster niet in als voorkeursrichting in zienswijzen en bestuurlijke overleggen en maak geen afspraken zonder de raad te betrekken. En voorzitter, de wethouder doet precies het tegenovergestelde. Wat zijn moties van deze raad dan nog waard? Ik hoor het graag. Ook het coalitieakkoord was duidelijk. Mevrouw Klokkenburg noemde het net al. In het eerste hoofdstuk vier punten over goed bestuur. Meer ruimte voor debat, betere informatievoorziening, betere besluitvorming, waarbij de wens is dat de raad in de beginfase van beleid wordt betrokken bij mogelijke richtingen. Betere betrokkenheid van inwoners. Voorzitter, nota bene de eerste uitgangspunten van het coalitieakkoord worden door de wethouder aan de laars gelapt. En verderop in het akkoord, in de Vlietzone wordt ruimte voor natuur behouden en wordt hierin geïnvesteerd. Waarom houdt de wethouden zich niet aan dit akkoord? Graag een reactie. Niet alleen de raad ziet dat dit besluit onzorgvuldig, ondoordacht en desastreus is. Ook meer dan 3500 mensen geven via een petitie aan dat dit besluit van tafel moet. Een duidelijke noodrem en een krachtig signaal aan de politiek. En ook die petitie wordt genegeerd. Voorzitter, wat heeft de wethouder tegen deze mensen te zeggen? Dit desastreuse collegebeleid is niet zonder gevolgen gebleven voor onze partij.

Een wethouder legt nu zijn functie neer, omdat hij tot de conclusie komt dat de manier waarop het bestuur handelt niet meer te rijmen is met waar hij voor staat. Dit is een alarmsignaal. En dit alarmsignaal gaat over democratische waarden, maar ook over natuur, over meer dan vijftien voetbalvelden aan groene ruimte die dreigen te verdwijnen. Over hazen, uilen, vleermuizen, egels en al het leven dat in deze stad toch al steeds verder wordt teruggedrongen. En over mensen die genieten van de natuur. Het is duidelijk dat voor de Partij voor de Dieren het democratisch proces, bescherming van de natuur en participatie vanzelfsprekend zijn. Maar niet alleen dat. De Partij voor de Dieren strijdt voor deze idealen. En dat zullen we blijven doen. Dat het college hierin een desastreuze keuze maakt, is niet alleen diep treurig, maar ook schandalig. Daarom roepen wij het college nogmaals op, erken deze fouten, trek het besluit in en start een fatsoenlijk proces met de inwoners en de raad. Ik blijf mij vanaf deze plek in ieder geval met volle overtuiging inzetten voor rechtvaardigheid en democratie. Dank u wel. Applaus De voorzitter. Dank u wel. Dat doen we niet. Maidenspeech, neem me niet kwalijk, wat erg, wat een blunder. Mijn complimenten, mijnheer Demaree. Wie niet horen wil, moet maar voelen, dat ben ik in dit geval. Ik geef het woord aan mijnheer Assad, D66. Youssef Assad (D66).

Voorzitter, dank u wel. Vrijheid begint bij een thuis, een plek waar je je veilig voelt, waar je tot rust komt en waar je je eigen toekomst kunt bouwen. En daar ontstaat de ruimte om jezelf te ontwikkelen. Maar voor veel Hagenaars is die vrijheid nog geen realiteit en zij wachten op een woning. Voor D66 is dat de kern van dit debat. En daarom hebben we onszelf ambitieuze, maar

36

noodzakelijke doelen gesteld, jaarlijks 4.000 woningen bouwen. De Binckhorst is een van de plekken waar we die belofte kunnen waarmaken. De voorzitter. Mijnheer De Ridder heeft een interruptie. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, dit gaat helemaal niet over woningen bouwen. Dit debat gaat over het schenden van het vertrouwen van de gemeenteraad. Waarom wil D66 zo nodig dit debat naar iets anders toe leiden, dan daar waar het daadwerkelijk om gaat, over besluiten die door het gemeenteraad zijn genomen en die door het college zijn weggewuifd? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, dank u wel. Ik vind dat de VVD hele grote woorden gebruikt, waar ik ook afstand van doe, waar ik me ook helemaal niet in herken. In essentie gaat dit om een gebiedsontwikkeling. Dit gaat uiteindelijk om 8000 woningen. Dat kun je niet los zien van het proces. Proces en inhoud gaan samen. Ik ben volgens mij halverwege mijn eerste alinea. En ik heb er nog zeven te gaan. En daar gaat het inderdaad over woningen bouwen. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, het is pijnlijk duidelijk dat D66 zich nooit de positie aanmeet als controleur van het college. D66 wil klaarblijkelijk niet zeer goed zien wat het college doet. D66 is alleen maar bezig om het eigen pluche schoon te vegen. Waarom doet mijnheer Assad dat? De voorzitter. Mijnheer Assad.

Youssef Assad (D66). Voorzitter, wederom hele grote verwijten, aantijgingen waar ik eigenlijk heel weinig mee kan. Ik begin graag bij de inhoud, daar draait het uiteindelijk om. Wij zitten hier ook om woningen te bouwen voor mensen, dat is ook onze verantwoordelijkheid. En ja, er mogen ook vragen worden gesteld over het proces. Daarom sta ik hier ook. Ik ben nog niet klaar met mijn inbreng. Maar met al deze verwijten en aantijgingen kan ik vrij weinig. We hebben ook overigens een uitvoerig debat gehad in de commissie. Volgens mij was mijn collega Peter Mekers het langste aan het woord vanwege de interrupties. Als het gaat om ook het college controleren, maar ook ter verantwoording worden geroepen door andere partijen, doen we dat graag. Dat hebben we ook gedaan, ook door de heer De Ridder. En dat doe ik hier graag opnieuw. De voorzitter. Mijnheer De Ridder, laatste keer. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, het gaat mis als de grootse coalitiefractie niet bereid is serieus en echt vragen te stellen over het proces, serieus de kaders die wij eerder hebben gesteld met elkaar te handhaven. Als wij die kader stellende rol, een controlerende rol daadwerkelijk willen doen, dan moet de grootse coalitiefractie zich bewust zijn van het feit dat zij de leiding dan moeten nemen. Dat heeft D66 niet gedaan, waarom niet? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66).

Hier worden ook veronderstellingen gedaan die ook helemaal niet worden onderbouwd, nergens op worden gebaseerd. De grootse coalitiepartij D66 controleert het college niet. Wat moet mijn fractie daarmee, met deze aantijging? Wij controleren het college wel. Wij hebben een uitvoerig debat gehad in een commissie. Dit is ook een langdurig, meerjarig plan, waar ook de vorige fractie zich mee bezig heeft gehouden en uitvoerig op heeft gesproken. Ik herken me niet in het feit dat D66 het college niet controleert en haar taken niet serieus neemt, in tegendeel. Die ervaring kan ik helaas niet delen met de VVD. De voorzitter. Ik geef een gelegenheid voor een interruptie aan de heer Demaree.

37

Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Even aansluitend bij wat mijnheer De Ridder net zei, D66 zegt hier, het gaat over woningbouw, maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat dan al die afvalbedrijven maar in de Vlietzone geplempt moeten worden. Het gaat hier om het proces, of dat democratisch tot stand is gekomen. Kan de heer Assad daar ook iets over zeggen? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Daar gaat toch het debat de hele tijd over, waar het afvalcluster naar toe moet? En welke richting het college kiest en welke gesprekken we voeren met stakeholders en welke onderzoeken er ten grondslag liggen en wat wij hier met elkaar bespreken. Dat is toch de hele essentie waarom we hier staan. En wat het debat ook was in de commissie. Daar gaat het toch uiteindelijk om. En ja, dit besluit is democratisch genomen. Ik kan me echt niet ...Ik bedoel, dit heb ik eerder gehoord ook in de commissie. Ik kan me gewoon niet ...Ik kan met mijn hoofd er niet bij, wat nou de onderbouwing is, dat het niet democratisch tot stand is gekomen. De voorzitter. Mijnheer Demaree. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank.

Als het gaat over democratie, dan gaat het ten eerste over het uitvoeren van moties, maar ten tweede toch ook over het onderzoeken van alternatieven? En hier wordt gewoon een richting gekozen en dan gaat het niet over woningen, dan gaat het over het democratisch proces. Is de heer Assad het met mij eens? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Met alle respect, er worden hier wel twee zaken door elkaar gehaald, woningen bouwen en democratisch proces. Er is een motie geweest van de ChristenUnie/SGP die door deze raad is aangenomen. Daar is ook een appreciatie van geweest bij de raadsvergadering. Ik heb het verslag er nog erbij gepakt, voor het geval we dat nog nodig hebben, om het hier nogmaals te herhalen. Met die appreciatie is het college aan de slag gegaan. En daar heeft de wethouder, of het college op gereflecteerd in het commissiedebat. En ja, als het gaat om die woningen bouwen, dan is het nodig dat dat afvalcluster een plek krijgt. Want anders komen die woningen niet tot stand. En ik hoor ook helemaal geen alternatief van de fractie van de Partij voor de Dieren hoe het wel moet. Vertel de stad maar hoe die woningen er gaan komen. De voorzitter. Mijnheer Demaree, laatste keer. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank.

Ik denk dat dit de omgekeerde wereld is, maar mijn vraag aan Democraten 66 is dan ook vooral, waarom zijn er dan geen alternatieven en wordt er maar een richting gekozen? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Er is een ruimtelijke reservering gemaakt voor een variant en dat is een tussenstap. En uiteindelijk komen eind van het jaar, begin volgend jaar, allerlei stukken, onderzoeken aan bod, waarin we daar nog over kunnen spreken, dat de raad nog aan zet is om een definitief besluit te maken. Dat is er nog. Maar u kunt niet verlangen van het college dat ze op hun handen gaan zitten als er andere varianten niet kunnen, als andere partijen, stakeholders zeggen, het kan niet. En er is nu een focusvariant waar we een ruimtelijk reservering voor kunnen maken. U kunt dan niet vragen van het college om niets te doen. Dan zegt u eigenlijk tegen het college, bestuur maar niet, vergeet die woningen en we staan stil. En die stilstand, daar gaan wij niet aan meedoen. De voorzitter. Ik kijk naar mijnheer De Ridder. U heeft iets heel nieuws? Want u heeft net drie interrupties gehad bij hetzelfde agendapunt en dezelfde alinea van de heer Assad. Hij heeft nog geen woord zelf meer gesproken, alleen maar antwoord gegeven op vragen. Mijnheer De Ridder.

38

Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, die antwoorden zijn zo schokkend dat je dan weer een vraag stelt. Zo werkt dat. Ik vind het bijzonder dat mijnheer Assad zegt, je moet maar gewoon besturen, je moet maar gewoon doorgaan. En die woningen wijken voor alles. Wat is het dan waard als de gemeenteraad in het najaar in overgrote meerderheid een motie aanneemt over het Cultuurlandschapspark, dat we dat nu naast ons leerleggen en niet naar de integrale visie kijken? Wat is dan iedere motie die mijnheer Assad indient later nog waard? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Heel veel waard, zeg ik tegen de heer De Ridder. En ik vind ook dat hij de rol van de raad en de kracht van het instrument van de motie teniet doet. Want het punt van verschil waar het zit tussen D66 en de VVD en nog een aantal andere partijen, is als het gaat om de appreciatie van de motie. Er is een uitleg gegeven bij die motie. En daarmee zijn de wethouder en het college aan de slag gegaan. En dat is waar dit punt van discussie ...En dat is ook uitvoerig besproken in het commissiedebat. Maar goed, we vallen in herhaling, het wordt maar niet geaccepteerd en uiteindelijk worden er woorden gebruikt, zoals de heer De Ridder net, als schending van vertrouwen. En dat vind ik spijtig. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Het is jammer dat mijnheer Assad niet goed ingelezen is.

Ik heb het over de motie over het najaar, over het Cultuurlandschapspark. Die motie gaat over de inrichting van de Vlietzone als geheel. Een integrale gebiedsvisie die we zouden krijgen. Als daar tussentijds een ander besluit wordt genomen, dan rommel je die fuik in, waar er niks anders meer kan. Dan is mijn vraag, wat is dan zo'n motie over een Cultuurlandschapspark, in het najaar, leest u het nog terug, nog waard? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, ik sla aan op die laatste woorden dat we een fuik ingaan, alsof we helemaal niet meer terug zouden kunnen, alsof de raad helemaal geen rol meer heeft. Dit is een tussenstap, dit is een ruimtelijke reservering, die het college neemt. Nogmaals, je kunt niet van het college vragen om maar niets te doen. Er zijn andere partijen in de stad, in de regio, die ook duidelijkheid willen hebben. Het Rijk wil duidelijkheid hebben. We zijn bezig met projecten, daar moet je op acteren. Dan kun je niet van het college verlangen dat ze dan maar niets doen en helemaal niet kunnen bewegen. Dit is een tussenstap. En de raad is nog aan zet. En er komen nog verschillende stukken, onderzoeken, er is 27 mei nog een technische sessie nota bene waar we het met elkaar over kunnen hebben. De trein is helemaal niet voorbij. De voorzitter. De laatste keer, mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD).

Voorzitter, kan mijnheer Assad van D66 mij vertellen hoe het aanpassen van een bestuursovereenkomst, hoe het sturen van een brief naar de provincie om dingen aan te laten passen, om dingen te veranderen, hoe dat niet besluiten zijn, waar wij nog een andere richting aan kunnen geven. Dat zijn toch besluiten die uiteindelijk leiden tot iets anders? Dat is toch het doel van het college met dit besluit? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, wat verwacht de VVD dan anders van het college? Mogen ze niet praten met de provincie? Mogen ze niet met elkaar in gesprek gaan? Mogen ze niet afstemmen? Mogen ze niet overleggen? Waarmee gaat dan het college komen naar de raad? Met welke informatie? Gaan we het college lamleggen? Ja, zeg het maar. Want ik hoor vooral wat niet kan. Maar ik hoor vooral niet wat er wel kan vanuit de VVD. Het is heel makkelijk om te schieten. Heel makkelijk om

39

het niet eens te zijn. Maar kom op, wees creatief, geef alternatieven. En stuur het college de boer op. En dat hoor ik helaas niet. De voorzitter. Ik geef het woord aan mevrouw Klokkenburg voor een interruptie. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank voor het idee. Ik vind het echt bijzonder flauw van de heer Assad, in augustus waren er onderzoeken met verschillende opties, met denkrichtingen, met varianten. In augustus, voor de besluitvorming over de nota van de uitkomstpunten van de GAVI-kavel, hadden we het daar als raad met elkaar over kunnen hebben. Dan hadden we als raad kunnen zien in die onderzoeken, wat zijn mogelijkheden, wat zijn onmogelijkheden. Daar hadden we het college richting mee kunnen geven. Dan hadden we kunnen zeggen, college ga die richting op, ga in de gesprekken die gevoerd worden, ga die richting op. Daar hadden we een besluit over kunnen nemen, wat democratisch zou genomen kunnen worden met een meerderheid van deze raad. Dan hadden we die wethouder de boer op kunnen sturen, net zoals u in uw akkoord hebt geschreven, besluitvorming waarbij de raad in de beginfase aan het woord is. En niet pas aan het eind als de besluiten zijn genomen, als bestuursovereenkomsten zijn aangepast door een minderheidscollege. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Dit is precies waar het meningsverschil ontstaat.

U ervaart deze stap van het college als het eind. Alsof we niet meer terug kunnen, station is gepasseerd. Het is zo. Het proces wat mevrouw Klokkenburg nu schetst, daar zitten we nu in. Er is tussentijds een reservering gemaakt. Een richting gekozen, die niet onomkeerbaar is, waar de raad nog aanzet is. We zijn helemaal niet aan het einde. Sterker nog, we zitten midden in het proces. We hebben nog de manieren en de instrumenten om bij te sturen. Er komen nog stukken aan einde dit jaar, begin volgend jaar. Ik ben het gewoon niet eens dat we op het einde zijn. De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Met deze voorkeursvariant gaan we een richting op. We krijgen straks een Gebiedsprogramma Binckhorst waarbij de afvalcentrale is uitgeplaatst. We krijgen daarna nog het Integraal Gebiedsprogramma Vlietzone, waarin die dan is ingepast. En dan horen we D66 niet. Op het moment dat we als raad zeggen, dit willen we niet, ja, dan moet u een alternatief hebben. En dat alternatief is dan al gepasseerd, omdat we zoveel verder zijn in de tijd. En dan hebben we terug wat in het commissiedebat ook is gedeeld, dan zitten we weer in het Amare, één doel, woningbouw en daarvoor mag alles wijken. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Mijn fractie vindt het ontzettend goed dat het college een voorkeursvariant heeft gekozen.

Want ja, we moeten een reservering maken. We moeten bewegen. Het Rijk wacht op duidelijkheid. Dat geldt ook voor de provincie, voor andere partijen waar we mee samenwerken. En je kunt niet vragen van het college om op hun handen te zitten en niks te gaan doen. Want dan is de boodschap, college, bestuur maar niet. En ja, als er andere varianten niet kunnen, dan moet je een keuze maken voor een voorkeur, voor in ieder geval een ruimtelijke reservering. Een tussenstap, om in ieder geval door te kunnen gaan. De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg, laatste keer. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Dank voorzitter. Ik neem afstand van het feit dat dit echt de enige optie zou zijn geweest. Want we hadden in de zomer al die stukken kunnen krijgen, dan hadden we een goede informatievoorziening gehad. Dan hadden we als raad aan het begin gestaan, dan had het college helemaal niet op handen hoeven zitten, dat hoeven ze überhaupt niet,

40

want ze gaan met opdrachten van de raad op pad. Alleen, ik zie dat ze die opdrachten naast zich neerleggen en doen wat ze zelf willen. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Even als context, de motie van mevrouw Klokkenburg in de raadsvergadering is ingediend en het college apprecieert dat. En ik citeer het antwoord van mevrouw Klokkenburg op de appreciatie van het college: “Voorzitter, het zou wel erg ver gaan om te zeggen niet meer te praten. Dus nee, uiteraard gaat het erom dat uiteindelijk de raad het mandaat heeft en zolang intenties niet afspraken zijn, die niet meer te draaien zijn, daar gaan we zeker mee akkoord”. Dat zijn de woorden van mevrouw Klokkenburg. Afspraken en besluiten, intenties die niet meer terug te draaien zijn. Dit is niet onomkeerbaar. Wij kunnen hier als raad nog wat mee, eind van het jaar, begin volgend jaar. We kunnen het gesprek nog met elkaar voren. Er is een technische sessie die eraan komt. Op die manier is deze motie geapprecieerd. En met die intentie zijn ze aan de slag gegaan. De voorzitter. Nee, u bent drie keer geweest. Een punt van orde mag altijd. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). De heer Assad wijst steeds naar de laatste motie, maar er is een eerdere motie geweest. En daar refereren we aan.

Daar gaat het over, het omarmen van het Cultuurlandschapspark over de volgordelijkheid van de Westvlietweg. De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg, u weet dat dit geen punt van orde is, maar een vierde termijn. Judith Klokkenburg-Reedeker (ChristenUnie/SGP). Jawel, want mijnheer Assad gaat steeds naar die andere motie. De voorzitter. Dit is geen punt van orde, dat weet u ook. Wilt u reageren? Gaat u gang. Youssef Assad (D66). Heel kort, ik verwijs naar deze motie, omdat mevrouw Klokkenburg in haar derde interruptie naar D66 het heeft over de voorkeursvariant. Dat gaat over die motie, die is geapprecieerd door het collega. Daarom reageer ik daarop. Ik zie nog een interruptie van de Partij voor de Dieren. Ik was nog voornemens om door te gaan met mijn overige acht alinea's, maar dat komt er niet van. De voorzitter. Rustig aan. De raad mag interrumperen, dat weet u ook. Ik ga ook aan mijnheer Demaree vragen, u heeft wel iets spetterends nieuws, neem ik aan? Want wij wachten met spanning op die andere alinea's. Gaat uw gang, mijnheer Demaree. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, ik wacht ook in spanning af, maar ik ga toch nog in op die voorkeursrichting die net werd genoemd. Dat is toch de basis voor gebiedsinrichting, dan kunnen we toch niet meer terug? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66).

Kijk, voorzitter, als je een kast voor je hebt en die heeft de kleur rood en ik zeg dat het rood is en anderen zeggen, nee maar dat is niet rood, maar dat is zwart en die herhaalt het een paar keer, dan kom je er maar niet uit. En dit is precies wat er nu gebeurt. Het college, andere partijen zeggen duidelijk, deze stap is niet onomkeerbaar. Dit heeft het college meermaals gezegd in het commissiedebat. Dit is een tussenstap, dit is een ruimtelijke reservering. Dit is niet onomkeerbaar. Dat is het niet. En als dat wel als een feit wordt neergelegd hier de hele tijd, ja, dan houdt een debat eigenlijk een beetje op, op een gegeven moment. De voorzitter. Mijnheer Demaree.

41

Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter dank. Maar met deze voorkeursrichting worden toch allerlei ambtelijke dingen uitgewerkt, er worden toch bestuursafspraken gemaakt, dan wordt er toch van alles in gang gezet? Dan kunnen we toch niet meer terug, voorzitter? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Ik hou het graag bij de feiten. Het college zegt dat dit geen onomkeerbare stap is. Mijn fractie ziet dat ook op deze manier. Er is een ruimtelijke reservering gemaakt, omdat dat nodig is. Dit is een tussenstap voor het proces. Er komen nog onderzoeken, scenario's, stukken naar de raad. Eind ‘26, begin ‘27, waar deze raad het over gaat hebben. Waar deze raad definitief besluiten over moet nemen. Dan is het niet onomkeerbaar. Het is pas onomkeerbaar als het college een besluit heeft genomen en de raad buitenspel staat, omdat het niet meer terug te draaien is. Maar het college is afhankelijk van deze raad, omdat er nog definitief besluiten moeten worden genomen. De voorzitter. Mijnheer Demaree, laatste keer. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. De heer Assad zegt dat er haastig een besluit moest worden genoten. Maar ik snap die hele haast niet. We hadden toch ook gewoon kunnen wachten op de participatie, gebiedsinrichting, et cetera. Waar is die haast nou voor nodig? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66).

Voorzitter, correctie, ik heb het woord haast of haastig niet gebruikt. Ook voor de notulen, graag daar ook een correctie op. Ik heb helemaal het woord haast niet gebruikt. Ik zeg alleen dat we een ruimtelijke reservering moeten maken, omdat we door moeten met de ontwikkelingen, omdat we het Rijk op ons wacht, de provincie, andere partijen, waar we mee samenwerken. En dit is een tussenstap en we moeten op een gegeven moment zo'n stap maken, zo'n reservering, om in ieder geval door te kunnen gaan. En het is niet onomkeerbaar, want deze raad gaat er nog over en er komen nog stukken. De raad is aan zet. Laten we dat ons ook beseffen, laten we nou onze rol niet zo klein maken, alsof we helemaal niks kunnen en of dit college een soort strategie heeft om deze raad buiten spel te zetten. Echt jongens. De voorzitter. Interruptie van de heer Van Wijngaarden, SP. Tijmen van Wijngaarden (SP). Dank, voorzitter. Ik vond de metafoor van de heer Assad over de kast wel interessant. Want wat er feitelijk is gebeurd, we hebben als raad een kast, die is nog niet geverfd. Wij zeggen als raad die kast, die moet groen zijn. Door het college wordt de kast rood geverfd. En nu zegt de heer Assad, ja, de kast is rood en daar hebben we nu mee te dealen. Dat is toch het probleem? We hebben wensen als raad, die hebben uitgesproken, breed aangenomen moties. Het college legt die naast zich neer.

Daar kan de heer Assad toch niet omheen? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). De desbetreffende partijen, waaronder de SP, hebben helemaal geen kleur uitgekozen. U zegt vooral welke kleur u niet wil, maar ik hoor geen alternatieven. Ik hoor alleen wat er niet kan. En wat er niet mag. En vervolgens hoor ik allerlei conclusie zoals schending van vertrouwen en een soort strategie om deze raad buiten spel te zetten. En noem er op. De voorzitter. Mijnheer Van Wijngaarden. Tijmen van Wijngaarden (SP). Voorzitter, er ligt wel een visie op tafel. Er is een breed aangenomen voorstel om het Cultuurlandschapspark als basis voor een visie op te nemen. En met de besluiten die het college nu heeft genomen, zijn we dat al gepasseerd. Er lag een visie op tafel, die hebben we breed aangenomen en het college legt dat naast zich neer. Nu kan de heer Assad wel zeggen, de SP en de

42

ChristenUnie en de VVD en de Partij voor de Dieren hebben geen visie, die visie was er en die wordt nu genegeerd. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, ik moet ook letten op mijn spreektijd. Ik val in herhaling, ik laat het gewoon bij de beantwoording die ik zojuist heb gegeven. De voorzitter. Mijnheer Van Wijngaarden. Tijmen van Wijngaarden (SP). Dank, voorzitter. Ik vind dat dan wel pijnlijk van D66, dat als wij als raad accepteren dat breed aangenomen moties, dat het college die zo naast zich neer kan leggen, dat schaadt ons allemaal. Want de volgende keer kan dit zo met een voorstel van D66 gebeuren en het college negeert. Wat gaat de heer Assad dan doen? De voorzitter. Mijnheer Assad antwoordt en dan gaat u gauw verder met uw betoog. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, ik was gebleven dat de Binckhorst een van de plekken is, waar we die belofte kunnen waarmaken aan onze inwoners. Want met de realisatie van circa 8000 woningen leveren we hier een belangrijke bijdrage aan het oplossen van de woningnood in onze stad. En we spreken vandaag over het afvalcluster en een mogelijke verplaatsing daarvan. Al jarenlang weten we dat deze functies botsen met de woningbouwopgave. En nu ligt er een voorkeursvariant op tafel. En belangrijk om te benadrukken, hier val ik in herhaling, dat is geen definitief besluit. Het is een tussenstap.

Er volgen nog nadere uitwerkingen, onderzoeken en afspraken. En uiteindelijk is het aan deze raad om deze besluiten te nemen. De burgemeester bevestigt dat het college zorgvuldig en correct tot haar besluiten is gekomen. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, ik ben benieuwd. Mijnheer Assad zegt steeds het is een tussenstap. Had het dan niet beter geweest, ik ben benieuwd of mijnheer Assad wil reflecteren, als het college een brief had gestuurd met wij zien optie ABCDE, wij denken dat optie B de beste is, we gaan er graag met u over in gesprek. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Ik vind het altijd gezond dat je nadenkt over of dingen altijd anders hadden gekund. Ik vind dat een interessante vraag. Maar ik heb gehoord van het college bij het debat, waarom het belangrijk is om deze voorkeursrichting te nemen. En dat belang, dat ziet mijn fractie ook. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, over die inhoud, daar denk ik dat we nog best wel met elkaar ergens zouden kunnen komen. Maar als het proces is, om in de kastsituatie te blijven, we maken hem rood. En eigenlijk zegt mijnheer Assad, als u hem groen wilde, dan verven we hem weer over. Had het dan niet beter geweest, dat hij zegt, wij denken dat rood de beste kleur is. Denkt u dat ook? En dat we dan snel een besluit nemen met elkaar.

Het moet toch groen worden, dan besluit het college, hij wordt groen. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Het verschil van inzicht is juist dat de VVD vindt dat hiermee een stap is gemaakt, waar de raad niet in is meegenomen, terwijl hier nog het komend jaar heel veel over wordt gesproken, waarin we die invulling en de mening en de zienswijze van het college kunnen meenemen. U zit in dit proces, wat u net beschrijft. Alleen u denkt of u meent, moet ik zeggen, of de VVD meent, dat ze aan het einde van het proces zitten. En dat is niet zo.

43

De voorzitter. Laatste keer, mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, het probleem zit hem in de finesse van het ook sturen naar de provincie voor het aanpassen van een bestuursovereenkomst. Daarin ga je dingen in gang zetten met medeoverheden, waar een collegebevoegdheid over is, om dat aan te passen, waardoor de raad daar niet van tevoren over mee kan praten. En ik vraag dan aan D66, als we nou een maand langer hadden gehad, eerst een brief van het college, wij denken dat dit de opties zijn, kunt u zich daarin volgen, dan na het debat het college een besluit neemt over dit gaan we doen, dat dan het mandaat sterker was. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Ik blijf bij mijn antwoord. Ik vind het altijd goed te kijken of dingen anders hadden gekund. Ik heb vooral gehoord waarom het college het belangrijk vond, om deze processtap te nemen. Maar ik wil ook graag meedenken met de VVD. Het proces wat de VVD nu beschrijft, naar ons idee, naar onze mening, zitten we daarin. Laten we daar dan alsjeblieft gebruik van maken. Want uiteindelijk nemen wij het definitieve besluit, afhankelijk van alle stukken die nog naar deze raad moeten komen. De voorzitter. Mijnheer Demaree, u heeft iets nieuws? Want we komen zo echt niet klaar. Mijnheer Demaree, dit is uw zevende interruptie. Gaat uw gang, over hetzelfde punt, een alinea verder. Mijnheer Demaree.

Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Er worden steeds ook nieuwe dingen gezegd, dan denk ik dat we daar ook op kunnen reageren. De heer Assad zegt, ik denk graag mee met de VVD. Eigenlijk waren wij heel duidelijk, trek dit besluit in. Zou dat dan niet ook een optie zijn, dat we gewoon dit besluit intrekken en daar gewoon weer opnieuw met elkaar over praten? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Nee, voorzitter. Dat vindt mijn fractie geen goed idee. De voorzitter. Mijnheer Demaree. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Maar dan constateer ik eigenlijk dat het een soort iets is van ja, we denken graag mee, maar eigenlijk willen we het niet. De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Nee, voorzitter. De raad is het komend jaar nog volop aan zet. En we wachten nog op stukken. Er is een technische sessie 27 mei. Laten we daar nou alsjeblieft gebruik van maken. En juist dat proces wat Partij voor de Dieren, de VVD en de SP en de ChristenUnie/SGP willen en beschrijven, daar zitten we middenin. Laten we daar ook gebruik van gaan maken. De voorzitter. Zet uw betoog voort. Youssef Assad (D66). Voorzitter, want ik had het over u, namelijk dat u had bevestigd dat het college zorgvuldig en correct tot haar besluiten is gekomen.

En dat dit onderwerp meerdere keren in het college is besproken, dat er meerdere perspectieven zijn belicht en dat er ruimte was voor vragen en discussie. En voor mijn fractie is daarmee helder dat het proces deugdelijk is verlopen. En de inhoudelijke vragen, die bij veel fracties leven, gaan precies over de onderwerpen die in de volgende fase thuis horen. Welke alternatieven zijn onderzocht? Welke afwegingen zijn gemaakt? En wat zijn de gevolgen? En die verdieping vind plaats in de technische sessie die eraan komt. En dit is wat mijn fractie betreft belangrijk, om aan de hand van alle informatie een afweging te kunnen maken. En daarna volgt hier, in deze raad, de politieke afweging en besluitvorming. En zo hoort het ook.

44

De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, hoe is het logisch dat na het maken van een besluit, je dan gaat praten welke alternatieve zijn er geweest. Dan is dat toch gepasseerd? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Voorzitter, een ruimtelijke reservering is er inderdaad gemaakt. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, misschien wil mijnheer Assad niet reageren op mijn vraag. Dat mag, maar zeg dat dan eerlijk. Mijn vraag is, dat het niet logisch is, wat vindt mijnheer Assad ervan, dat na het maken van een besluit, je nog gaat praten over welke alternatieve waren er. Dus eigenlijk, de kast is rood geworden en dan hebben we dat gedaan. Hij is opgedroogd, hartstikke mooi, kleren ingehangen. En daarna zeggen we, we hadden ook een alternatief, groen, paars of geel. Mooi. Dan heb je daar toch niks aan? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Zeker wel, voorzitter, want het college heeft aangegeven in het commissiedebat waarom deze stap noodzakelijk was. En er waren geen alternatieve, andere stakeholders, partijen waar we allemaal mee samenwerken, die hadden geen andere varianten. Deze ruimtelijke reservering moesten we voor nu gaan maken. En er komen nog onderzoeken, er komen nog stukken, waar we over gaan spreken met deze raad. En daarom is het belangrijk om deze stap te maken.

Maar ja, we vallen steeds in herhalingen in dit debat. Maar goed. De voorzitter. Mijnheer De Ridder, laatste keer. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, dan spreekt mijnheer Assad zichzelf tegen. Want mijnheer Assad zegt net, er kunnen alternatieven, daar kunnen we over praten. Mijnheer Assad zegt, maar er zijn eigenlijk geen alternatieven, dit was het enige alternatief, precies zoals het college ook omschrijft. Dan hoeven we ook nergens over te praten, maar hebben we ook niet de mogelijkheid gehad om ergens over te praten. Bent u dat met mij eens? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Nee, voorzitter, daar ben ik het niet mee eens. Ik verwijs nogmaals naar de technische sessie die eraan gaat komen, de stukken, onderzoeken die nog naar deze raad gaan komen, eind dit jaar, begint volgend jaar, waar we met elkaar over gaan praten. En deze ruimtelijke reservering was nodig, omdat ook medeoverheden en andere stakeholders wachten op actie van de gemeente en van dit college. En dit is een tussenstap, het is niet onomkeerbaar. De raad gaat er uiteindelijk over. Laten we die rol ook samen met elkaar pakken. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Youssef Assad (D66). Voorzitter, de urgentie mag daarbij niet worden onderschat. Als we geen alternatief vinden voor delen van het afvalcluster, dan komt de bouw van ongeveer 1500 woningen direct in gevaar.

En daarmee ontstaat ook een risico voor de financiering van de Vlietlijn en tunnel en uiteindelijk voor het realiseren van de volledige 8.000 woningen in de Binckhorst. En dat zijn grote consequenties voor de stad en die mogen we niet negeren. Tegelijkertijd erkennen wij dat afvalverwerking, recycling en maakindustrie een plek nodig hebben in Den Haag. We willen een stad zijn, waar niet alleen wordt gewoond, maar ook gewerkt en geproduceerd. En dat vraagt om keuzes, waarin bereikbaarheid een cruciale rol speelt. En daarom vindt mijn fractie het verstandig om niet

45

alleen te kijken naar een ontsluitingsvariant, we willen ook dat er een alternatieve ontsluitingsroute wordt onderzocht, zodat de raad straks op basis van meerdere opties een goed onderbouwde keuze kan maken. Om die redenen dienen D66 en Hart voor Den Haag gezamenlijk een motie in, die het college oproept deze alternatieve route expliciet mee te nemen in de verdere uitwerking. En die zal Hart voor Den Haag straks ook indienen. Voorzitter, dan wil ik stilstaan bij de situatie die is ontstaan, waarin de coalitiepartijen het vertrouwen in de Partij voor de Dieren hebben opgezegd en een wethouder is opgestapt. Mijn fractie betreurt het, dat het zo ver heeft moeten komen. Natuurlijk hadden we dit liever anders gezien, want alles wat we hier doen, staat of valt met vertrouwen. Vertrouwen dat collegaraadsleden en wethouwers naar eer en geweten handelen en vertrouwen dat we samen het beste voor de stad nastreven. Verschillen van inzicht mogen er zijn, die horen thuis bij de politiek. We mogen stevig botsen op de inhoud en die verschillen ook echt zichtbaar maken. Maar als het onderlinge vertrouwen wegvalt en dat het vertrouwen er vanuit de Partij voor de Dieren niet meer was, dan verdwijnt ook de basis voor een samenwerking. Dan wordt zo'n situatie helaas onvermijdelijk. Tot slot. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD).

Voorzitter, kan mijnheer Assad mij vertellen wat hij eraan heeft gedaan om de verschillen tussen de Partij voor de Dieren en de andere coalitiepartijen te overbruggen? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Zoals je eigenlijk van een coalitiepartij mag verwachten, zoals je ook van een grote coalitiepartij mag verwachten. Dat zijn gesprekken voeren met elkaar, om te kijken of je verschillen van inzichten bij elkaar kan brengen. En daar hebben we heel veel en heel lang, ook ik persoonlijk moet ik zeggen, over gesproken. Maar het heeft helaas niet tot een doorbraak geleid. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, het lijkt mij in het proces te zien dat na het commissiedebat eigenlijk er iets geknapt is, terwijl al veel eerder, namelijk zelfs op de radio en met de openbare aantekening van toenmalig wethouder Barker, al bekend was dat de Partij voor de Dieren dit niet kon verenigen met hun idealen. Is er toen geprobeerd om iets te doen? Youssef Assad (D66). Ik vind het een relevante vraag en ik wil daar graag twee sporen op nageven. Het eerste spoor is de inhoud. Echt, gelooft u mij, daar is, ik weet niet wat precies, maar zowel binnen het college als op coalitiepartijniveau ontzettend veel over gesproken. Ik heb daar zelfs persoonlijk contact over gehad met verschillende betrokkenen, om juist dit op de inhoud op te lossen. Dat is een.

Het tweede punt is dat zowel het college als coalitiepartijen de dubbele aantekening en het optreden bij Spuigasten of bij andere media, of het verschil van inzichten heel duidelijk naar voren brengen, ook in een commissiedebat, eigenlijk heeft geaccepteerd. Dat was niet de reden om tegen de Partij voor de Dieren te zeggen, wij hebben geen vertrouwen er meer in. Het gaat erom dat je als coalitiepartijen vertrouwen moet kunnen hebben op elkaar en dat je met elkaar door kan gaan. En als je elkaar in de ogen aankijkt en niet kunt zeggen of je vertrouwen hebt in een college, dan hoef ik u denk ik niet uit te leggen, mijnheer De Ridder, wat dat dan betekende, welke consequentie dat heeft. Want alles valt en staat op basis van vertrouwen. We hebben al lang geaccepteerd van Partij voor de Dieren dat ze verschillen hadden op de inhoud. Daar hebben we helemaal niks van gezegd. Maar als het gaat om het vertrouwen en het vertrouwen in het college, dat moet rusten op steun van coalitiepartijen en een volledige raad om te kunnen handelen, als dat wegvalt, dan valt ook mijn samenwerking weg. De voorzitter. Dan kijk ik naar mijnheer Demaree. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Is D66 het dan ook met de Partij voor de Dieren eens dat we in de raad ook te maken hebben met dualisme, dat wij het college ook controleren?

46

De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Absoluut. En daarom steunen wij ook soms moties die door dit college worden ontraden. Dat is ook dualisme. Absoluut. De voorzitter. Mijnheer Demaree. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Maar daar hoort dan toch ook bij dat we in de raad hier met elkaar de discussie over voeren en dat je als partij ook het college mag controleren? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Uiteraard, daar steun ik u ook in. En volgens mij heeft de fractie van Partij voor de Dieren en andere fracties dat ook heel veel gedaan de afgelopen tijd op dit dossier en andere dossiers. Maar als het gaat om het vertrouwen hebben, het geloven dat een college naar eer en geweten handelt, maar niet willens en wetens de raad misleid, dan kom je op een heel ander speelveld terecht. En dan gaat het niet meer over de inhoud, maar dan gaat het over vertrouwen tussen partijen en vertrouwen in het college. En als het college daar niet op mag vertrouwen of niet kan vertrouwen op een fractie, wat valt er dan nog met elkaar te bespreken in de samenwerking? De voorzitter. Laatste keer, mijnheer Demaree. Diego Demaree (Partij voor de Dieren). Voorzitter, dank. Is de heer Assad het dan niet met de Partij voor de Dieren eens dat het gesprek daarover hier in de raad plaats hoort te vinden? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66).

Voorzitter, ik heb het commissiedebat teruggekeken. Ik was er niet bij, want collega Mekers heeft het debat gevoerd. Wat mij verbaasde over het debatvoeren in de commissie, want het gaat hier over democratie, ik heb de Partij voor de Dieren horen zeggen, maar ook nu in deze interruptie, dat het debat plaats moet vinden in de raadzaal. De fractie van de Partij voor de Dieren is het debat ingegaan in de eerste termijn en heeft al conclusies getrokken zonder te wachten op de beantwoording van het collega. Ik citeer een aantal uitspraken, die ik in dit licht heel erg belangrijk vindt: “Vele omwonenden en gemeenteraad zijn geschoffeerd. Een democratische middelvinger van dit college. Wethouder heeft lak aan wat de gemeenteraad vindt. College heeft willens en wetens de motie van de raad genegeerd. Wie denkt dat de wethouder voor de gek aan het houden is? Participatie en inspraak die belachelijk worden gemaakt door het college”. Dit is de eerste termijninbreng van de Partij voor de Dieren. Als je al zo het debat ingaat, nota bene van een college waar je in zit, hoe kun je dan nog tegen je overige coalitiepartijen zeggen dat je het debat wil afwachten, terwijl je niet eens de beantwoording van het college hebt afgewacht, maar je conclusies al hebt getrokken, dat je eigenlijk al aan het aansturen was op een vertrouwenscrisis. Wees daar dan eerlijk over.

Zeg dat dan tegen je overige coalitiepartijen. Dan kunnen we daarmee verder. Maar je kunt niet zeggen, we willen een debat voeren en in de eerste termijn zeg je, het college heeft willens en wetens de stad en de omwonenden en de raad misleid. En dan zeggen we moeten nog met elkaar een gesprek voeren. Dat is dan geen oprecht gesprek, dat is een toneelstukje. Wees daar dan ook eerlijk over. De voorzitter. Dit is iets nieuws? Rutger de Ridder (VVD). Ja zeker, voorzitter. Het lijkt alsof mijnheer Assad de tijdlijn niet helemaal scherp heeft. Want ik had dan verwacht na het commissiedebat vorige week woensdag, dat als die uitspraken dermate zwaar waren, dat dan direct de stekker eruit was getrokken. Dat is niet het geval. Sterker nog, ook de Partij voor de Dieren heeft niet het politieke feit laten ontstaan, dat er een vertrouwenscrisis was, want dat hoort hier. Het is toch pas na het politieke feit dat er een vertrouwenscrisis kan ontstaan, niet een eerste termijn, want de beantwoording is gewoon rustig afgewacht.

47

Youssef Assad (D66). Het klopt dat wij na het commissiedebat de stekker er niet uit hebben getrokken, omdat we tot op het laatste moment er samen uit willen komen in het belang van de stad. Wat moeten de mensen op het tribune en mensen in de stad denken van deze toestand? Ik bedoel, wij betreuren dat ook. Iedereen betreurt dat hier, het college betreurt dat. Iedereen. Hartstikke lelijk. Dan ga je niet meteen de stekker eruit trekken. Dan voer je gesprekken met elkaar en die gesprekken hebben we gevoerd. En als je elkaar in de ogen aankijkt en niet kunt zeggen of je vertrouwen hebt in het college, dat ze naar eer en geweten hebben gehandeld en daar openlijk over twijfelt en dat je op de man wordt gevraagd en dan zegt, ik weet het niet, want de kans bestaat dat het vertrouwen er niet is. Dan wil de VVD eigenlijk zeggen, wacht maar tot de raad, tot die motie van wantrouwen echt wordt ingediend, dan stemmen, dan heeft men het politiek feit laten ontstaan. Ik denk van ja, die gesprekken voer je met elkaar. De voorzitter. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, wanneer is dat dan precies geweest? Wanneer is dan dat punt geweest, dat mijnheer Assad zegt, oké, nu gaat het niet verder. Want hij zegt steeds dat het de inbreng is in de eerste termijn van de heer Demaree. Is dat dan dat punt geweest? Youssef Assad (D66).

Ik ga niet een soort tijdlijn geven en plaatsing en duidingen en allerlei navigatiecoördinaties waarom het heeft plaatsgevonden en hoe. Als coalitiepartijen voer je met elkaar gesprekken, meermaals gesprekken. En dan stel je elkaar ook vragen en dan zeg je, politieke maat, heb je vertrouwen in het college of niet? En als daar het antwoord op is, dat weet ik eigenlijk niet en ik wacht nog wel een paar dagen tot donderdag. Dan weet mijn fractie hoe laat het is. En niet alleen ik, maar ook de overige coalitiepartijen. En nogmaals, op de inhoud, be my guest. Ik heb ook nog een aantal inhoudelijke punten de komende jaren, waar ik me op wil profileren. Maar dat is wat anders dan twijfelen of dit college naar eer en geweten heeft gehandeld. De voorzitter. Mijnheer De Ridder, laatste keer. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, ik vraag het over die tijd, omdat ik denk en vermoed dat het een optelsom is van irritaties van D66 richting de Partij voor de Dieren. Klopt dat? Of is het puur dit ene moment dat u de samenwerking opzegt? De voorzitter. Mijnheer Assad. Youssef Assad (D66). Goed, weet u, in elk huwelijk heb je irritaties, maar je gaat niet meteen scheiden natuurlijk. Je gaat investeren in de relatie, of je neemt relatietherapie, of je gaat op vakantie, of weet ik veel, je neemt apart een woonruimte. You name it. De voorzitter. Ervaringsdeskundige. Youssef Assad (D66).

Ik ben trouwens nog niet getrouwd, ik weet het niet. De voorzitter. Net op tijd. Youssef Assad (D66). Maar ik heb wel wat voorstellingen. De voorzitter. U heeft een rijke fantasie, bovendien bij u thuis zit het heel goed. Ik weet het uit eigen ervaring. Mevrouw Klokkenburg. Stilte graag. Mevrouw Klokkenburg heeft een interruptie. Youssef Assad (D66). Dan ga je investeren in die samenwerking en dan ga je gesprekken voeren. En dan komt er een moment dat er een optelsom is van uitspraken en optredens, die laten zien dat er geen vertrouwen is in het college. Dan stel je ook die vraag aan een coalitiepartij, heeft u vertrouwen in dit college? En als dat antwoord is, dat weten wij niet, want wij wachten tot donderdag, of we wachten