RIS325200 Notulen van de raad van 29 januari 2026

referentienormen maatschappelijke voorzieningen door oordeel van de Raad van State nooit gebruikt kunnen worden om voorzieningen af te dwingen; ▪ hierdoor het huidige tekort aan voorzieningen in het Bezuidenhout door de ontwikkeling van SoZa alleen maar op zal lopen. Van mening dat: ▪ een plan voor de voorzieningen voor het Bezuidenhout nodig is om de tekorten in te lopen en toekomstige tekorten te voorkomen; ▪ de normen uit de Haagse referentienormen maatschappelijke voorzieningen afdwingbaarder moeten zijn om tekorten als gevolg van bouwontwikkelingen te voorkomen. Verzoekt het college: ▪ samen met het wijkberaad Bezuidenhout vast te stellen welke tekorten op voorzieningen er zijn in het Bezuidenhout nu en in de toekomst en een stappenplan op te stellen om die tekorten in te lopen en voor het einde van 2026 hierover aan de raad te rapporteren. En gaat over tot de orde van de dag. Het amendement en de motie maken onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Mijnheer Van den Bos namens de Partij voor de Dieren, die stond al klaar. Het woord is aan u.

61

Jan Willem van den Bos (PvdD). Voorzitter, dank. Voorzitter, dit debat lijkt heel technisch maar het gaat ook over belangrijke zaken zoals rechtszekerheid, zorgvuldigheid en de vraag of we niet mogelijk nieuwe absurde situaties aan het creëren zijn. De Partij voor de Dieren ziet een aantal concrete risico’s, ik noem er drie. Ten eerste, we stellen opnieuw een onzorgvuldig bestemmingsplan vast. Ten tweede, er komen hier straks woningen te staan die niet bewoond mogen worden omdat LeidschendamVoorburg toch een iets ander besluit neemt of een deel van de voorwaarden niet nakomt. Of ten derde een risico dat we vervolgens zoiets zouden oplossen met een gedoogconstructie waarmee we eigenlijk de rechtszekerheid van inwoners zouden uithollen. Voorzitter het werd net ook al genoemd, de raad kreeg het raadsvoorstel erg laat en dat is jammer. De Partij voor de Dieren ziet natuurlijk ook de opdracht van de Raad van State bij de bestuurlijke lus. Maar om de juiste oplossing te kiezen, moeten de risico’s wel open en serieus besproken worden. Want we willen voorkomen dat er straks gebouwd wordt maar dat we blijven zitten met leegstaande woningen, juridische procedures of inwoners wiens rechtszekerheid aangetast wordt.

Kan het college aangeven hoe gezorgd is dat deze risico’s daadwerkelijk verdwijnen en niet alleen worden doorgeschoven? En in dit licht kunnen wij ons veel voorstellen bij het amendement van de VVD dat de start van de bouw afhankelijk maakt van het daadwerkelijk voldoen aan de voorwaarden, het is onlangs gewijzigd, hoewel bij ons ook de vraag leeft, is dat dan inderdaad juridisch houdbaar. We zijn benieuwd naar de reactie van het college daarop. Voorzitter, tot zover. De voorzitter. Hartelijk dank. Mijnheer Noorlander, u ziet af van het woord? Mevrouw Bos heb ik dan als volgende. U ziet ook af van het woord. Mevrouw Arp namens de SP gaat wel spreken. U ziet ook af van het woord, mevrouw Klokkenburg daarna? Ja, dan is mevrouw Arp de laatste spreker van de zijde van de raad. Het woord is aan mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. Samenvattend, de SP staat sympathiek tegenover het voorstel van de VVD om de parkeeroplossing voor Voorburg Noord rond te hebben voordat er gesloopt en gebouwd wordt. Er werd ook al in interrupties verwezen naar het feit dat volgens het college daar juridische haken en ogen aan zitten. Ik vind het wel belangrijk dat we daar echt een heel duidelijk antwoord op krijgen van het college. Want mijn fractie staat er dus sympathiek tegenover en vindt het een logisch voorstel.

Verder vond ik het ook bizar dat in het commissiedebat eigenlijk allerlei nieuwe informatie aan de orde kwam die wat mij betreft ook gewoon bij dit raadsvoorstel had moeten worden meegestuurd. Op een gegeven moment ontstond er ook een discussie over helpen met de inzet van boa’s en dat soort dingen. Ik vond het heel erg verbazingwekkend allemaal. Dat is denk ik niet hoe de raad proactief wil worden geïnformeerd. Verder wordt er dus nog gesproken over een conceptovereenkomst tussen Leidschendam-Voorburg, Den Haag en de projectontwikkelaar, maar die is natuurlijk ook nog niet getekend. Dus kortom, deze SoZa-saga kent nogal wat open eindjes en wij gaan met belangstelling naar het college luisteren om een goede afweging te maken. De voorzitter. Hartelijk dank. Dan hebben we alle sprekers gehad van de zijde van de raad. De wethouder heeft verzocht om een kleine schorsing van twee minuten. Dus ik zou zeggen laten we tien over weer verdergaan. Dus dan zijn we geschorst tot tien over twee. De vergadering wordt van 14.08 uur tot 14.10 uur geschorst. De beraadslaging worden heropend.

62

De voorzitter. De vergadering, en als ik wat stilte in de zaal mag, ook bij mijnheer Martini, de vergadering is heropend. Excuses, dat we tijdens uw gesprek aan het vergaderen zijn maar we gaan het toch doen. Het woord is aan wethouder Verschuure. Wethouder Verschuure (D66). Dank u wel, voorzitter. Ik heb in de commissie al enige waardeoordelen geveld over de tijddoorloop, de druk die erop zat en het herstel daarin. Enige deemoedigheid past ons in die zin, dat heb ik toen al aangegeven en dat geldt op dit moment natuurlijk nog een keer. Ik heb twee moties en een amendement te appreciëren en een vraag over de risico’s. Allereerst de motie van de heer Dubbelaar over de borging van de deelmobiliteit. Ik weet ook dat de ontwikkelaar, daar heb ik ook nog over gesproken en volgens mij de heer Dubbelaar zelf ook nog, dat hij bereid is om dit te gaan doen. Dus ik kan deze motie aan de raad laten als ik de motie ook zo mag interpreteren dat ik nader met hem in gesprek ga om een en ander te borgen en u over de resultaten daarvan dan te informeren. Voorzitter, dan kom ik bij de motie over de voorzieningen op peil bij SoZa van de heer De Ridder van de VVD. In gesprek gaan met de wijkraad over voorzieningen is iets wat we natuurlijk altijd kunnen doen. Dat is iets wat we ook altijd horen te doen en ook iets wat we doen.

Alleen zoals het er nu staat, u heeft natuurlijk al bij de eerdere behandeling rondom SoZa een overzicht gehad van welke voorzieningen er zijn en nodig zijn. Dat is in december 2023 geweest, daar heeft u met mijn collega dat gesprek hierover gevoerd. Wij monitoren nu op dit moment sowieso natuurlijk wat we rapporteren rondom het CID, over welke voorzieningen er zijn en hoe het daarmee staat. Dat krijgt u dus ook elk jaar, ook wat we eventueel niet halen. Wij kunnen niet alle voorzieningen afdwingen, dat heb ik u natuurlijk eerder ook al gezegd. We kunnen er wel ruimte voor reserveren. Al met al denk ik dat de motie daarmee overbodig is. Maar goed, ik denk dat ook een heel deel van de dingen die erin staan wij gewoon ook doen en daarmee dus overbodig is. Maar goed, ik laat u ook zelf uw oordeel hieraan hoe u het dan zelf wil interpreteren. Het gesprek voeren we in ieder geval sowieso. De voorzitter. Voordat u verdergaat, wethouder, een interruptie van mijnheer De Ridder hierop. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, het gaat natuurlijk niet alleen om het gesprek. Het gaat om het realiseren van het inlopen van die tekorten. Is de wethouder bereid dat te doen? De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voor zover, voorzitter, er voorzieningen zijn waar we echt tekorten in zien, is het iets waar je altijd aan werkt. Dus daar ga je met elkaar het gesprek over aan.

Het is alleen de vraag in hoeverre wij als gemeente in staat zijn om zelf voorzieningen te realiseren. Bijvoorbeeld we kunnen ze ruimtelijk mogelijk maken maar we kunnen zelf niet een huisartsenpraktijk beginnen. Dus als u daar ons de ruimte in geeft, want we proberen dat ruimtelijk mogelijk te maken en daar de mogelijkheden voor te voorzien dat die voorzieningen ook kunnen ontstaan, ja. Maar we kunnen het zelf niet gaan beginnen. De voorzitter. Een volgende interruptie van mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, is de wethouder dan ook bereid om dat samen met het wijkberaad vast te stellen, welke tekorten er zijn? De voorzitter. De wethouder.

63

Wethouder Verschuure (D66). Ja voorzitter, wat ik al zei. Een gesprek voeren moet je altijd doen, dat vind ik ook dat je dat moet doen over of je samen moet vaststellen wat dan het gebrek van die voorzieningen is. Dat bepalen we natuurlijk ook wel met onze eigen Haagse normen die er zijn. En nogmaals, dat gesprek kun je in samenhang doen maar we kunnen niet als de wijkraad zegt we hebben behoefte hieraan, er is een tekort, dat je zegt dan nemen we dat een-op-een zo over. Want dat is wel iets wat je in samenspraak dan moet bepalen, ja. De voorzitter. Mijnheer De Ridder, voor de derde maal. Rutger de Ridder (VVD). Eens voorzitter, natuurlijk daar gaan de normen over. Maar het wijkberaad is het gewoon oneens met het gemeentebestuur welke tekorten er zijn. Dus ga in gesprek, zou ik zeggen. Stem voor de motie, een meerderheid, huppakee. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, wat ik al aangaf en toe kan zeggen is dat we dat gesprek voeren. Of het dan ook leidt tot precies die uitkomst die de wijkraad wil, daar hebben we hier eerder denk ik al een discussie over gehad. Voorzitter, dan kom ik op het amendement dat voorligt, met enig ongemak. Want normaal gesproken kan ik de raad eigenlijk weinig zeggen als je iets wilt amenderen op een raadsvoorstel, dan zou dat normaal gesproken mogelijk moeten zijn.

In dit geval heb ik u ook van tevoren via de griffie ook geïnformeerd over wat de mogelijkheden en onmogelijkheden zijn wat u kunt veranderen in dit raadsvoorstel. Een heel deel van het raadsvoorstel waartoe u oproept, is iets waar ik in de commissie ook al heb geprobeerd u gerust te stellen, dat we dat pad op gaan en dat we dat privaatrechtelijk ook proberen te organiseren. Echter, wat u nu voorstelt om het randvoorwaardelijk zo op te nemen in het raadsvoorstel stelt ons voor een onmogelijkheid omdat er al een omgevingsvergunning is verleend, et cetera. Je kunt het niet met terugwerkende kracht op die manier nu afdwingen. Het onderling debatje tussen u en de heer Dubbelaar ging daar ook al even over. Dus ik moet dit amendement zoals het nu geformuleerd is u ontraden. Wat ik u wel wil toezeggen, ik heb u onder geheimhouding geïnformeerd over een aantal afspraken en dat gaat met name over de bedragen et cetera die erin staan, maar in de commissie heb ik u wel over de inhoud van die afspraken ook willen informeren. De ontwikkelaar is zelf ook voornemens om natuurlijk pas te gaan bouwen en slopen op het moment dat een en ander in kannen en kruiken is. Dat lijkt me ook verstandig om dat te doen. Dus wat u materieel oproept en het gevolg van uw amendement, daarvan kan ik u denk ik zeggen dat we in die lijn handelen.

Alleen u kunt het niet zo publiekrechtelijk vastleggen via een amendement in deze vorm in een bestuurlijke lus. De voorzitter. Een interruptie van mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Waarom niet, voorzitter? De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, dat heb ik ook geprobeerd op de mail te zetten, het is een juridisch gevolg. De vergunning is er al en de randvoorwaardelijkheid die u hier schetst, maken dat we iets amenderen op iets wat al vastgesteld is. Dat is een soort terugwerkende kracht dat niet gaat. De voorzitter. Mijnheer De Ridder.

64

Rutger de Ridder (VVD). Maar voorzitter, kan de wethouder dan wel aangeven hoe hij de raad eigenlijk voor het blok zet om gewoon maar in te stemmen met iets waar we het misschien helemaal niet eens mee zijn? Ook door de vergunning wel af te geven op het moment dat het afgegeven kon worden, om de raad daar niet over te informeren. Wij moeten nu instemmen met iets waar eigenlijk, mijn fractie het niet mee eens is. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, dan moet ik een paar stappen terugzetten, ook in het proces. Het vergunningstraject, en volgens mij bent u dat over het algemeen met ons eens, loopt heel lang parallel op met de vorming van het planproduct, dus in dit geval het bestemmingsplan. Daar ga je ook het vergunningstraject in. Want dit soort trajecten duren gewoon maanden, zo niet een jaar. Als je wacht met het verlenen van de vergunning en het opstarten en het afronden van zo’n vergunningstraject totdat alles onherroepelijk is, loop je ook heel veel vertraging op in de uiteindelijke ontwikkeling. Dat is één. Dus daarom start je met zo’n vergunningstraject en verleen je die op enig moment. Een bestuurlijke lus, ik wil toch even los van dat het natuurlijk heel vervelend is als zoiets gebeurt, maar het hele bestemmingsplan, er zijn best wel wat bezwaren op ingediend, maar is voor het overgrote gedeelte onherroepelijk vastgesteld.

Eigenlijk zijn alle bezwaren afgewezen behalve dat de Raad van State heeft gezegd u moet een nader onderzoek doen over wat betekent deze bouwontwikkeling voor de parkeerdruk in Leidschendam-Voorburg. Dat is een onderzoek dat moet plaatsvinden. Dat is de opdracht van de rechter. Die opdracht, dat doen we. Want we hebben eigenlijk daar vooruitlopend op nu met Leidschendam-Voorburg een afspraak gemaakt. We vermoeden dat die parkeerdruk de komende jaren gaat oplopen. Dat zullen we ook nader moeten monitoren, dat is een van de afspraken die we maken. En om die parkeerdruk hanteerbaar te houden voor de inwoners in Leidschendam-Voorburg stellen wij voor om een parkeerregulering in de avonduren in te voeren. Dat doet dan Leidschendam-Voorburg. Dat kunnen wij zelf niet, en dat kunt u ook niet. In deze raad kunt u niet een afspraak in een buurgemeente in een bestemmingsplan opnemen. Dus wat u nu wilt doen via een amendement is een afspraak eigenlijk in een bestemmingsplan opnemen wat eigenlijk in een buurgemeente moet plaatsvinden. Daarom kan het juridisch niet. We kunnen het wel privaatrechtelijk proberen te organiseren en dat hebben we op dit moment gedaan. Daar zijn we over in gesprek geweest met de buren. Er ligt op dit moment ook een conceptovereenkomst, die heb ik u toegestuurd.

En wij zijn ervan overtuigd dat daarmee wij die bestuurlijke lus dus zowel publiekrechtelijk als privaatrechtelijk als borging hebben dichtgelegd. Dat is het, voorzitter. De voorzitter. Mijnheer De Ridder, voor de derde maal. Rutger de Ridder (VVD). Ja voorzitter, maar u ondervangt er niet mee dat als LeidschendamVoorburg niet akkoord gaat door verkiezingen, want Leidschendam-Voorburg gaat rechtsaf bijvoorbeeld bij de verkiezingen, en ze willen geen parkeerregulering, dat wij straks dan een gebouw hebben gebouwd met 1.200 woningen die eigenlijk niet in gebruik mogen worden genomen omdat Leidschendam-Voorburg denkt, ja doei. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, ik had hier liever natuurlijk ook gewoon die handtekeningen al op al die stukken gehad. Laat ik dat ook vooropstellen. Aan de andere kant, ik kan de buurgemeenten daarin nu niet dwingen. Dat wil ik ook helemaal niet. Ik wil ze wel helpen om hun probleem op te lossen en dat proberen we op deze manier te doen. Daarbij komt dat er een voornemen 65

is geuit. Leidschendam-Voorburg heeft het al geuit dat ze dit willen gaan invoeren. Ze hebben mondeling, we hebben gesprekken gevoerd, het contract is in samenspraak vastgelegd. Het is een collegebevoegdheid, het is geen raadsbevoegdheid in Leidschendam-Voorburg. En mocht het voornemen tot dit besluit niet geëffectueerd worden in Leidschendam-Voorburg staan daar ook nog allemaal bezwaar en andere gerechtelijke middelen tegenover van de inwoners in LeidschendamVoorburg. Uiteindelijk kunnen wij in Den Haag niet bepalen wat daar gebeurt maar mocht er een probleem rondom parkeren vanwege de parkeerdruk ontstaan in Leidschendam-Voorburg, dan is het ook aan de inwoners om daar hun eigen college en hun eigen raad dan ook nog nader op aan te spreken. We kunnen daar wel iets van vinden, maar we kunnen het niet organiseren. Op deze manier heb ik en hebben wij als college ons uiterste best gedaan om de problemen die voorzien zijn ook voor de inwoners in Leidschendam-Voorburg op te lossen. We willen daar graag aan meewerken. Maar u heeft gelijk, uiteindelijk is het ook aan hen om dat te doen. Wij zijn er echt van overtuigd dat wij aan onze verplichting richting de Raad van State op deze manier voldoen om de bestuurlijke lus te dichten. Dat is het, voorzitter. De voorzitter. Een interruptie nog van mijnheer Van den Bos. Jan Willem van den Bos (PvdD). Voorzitter, dank.

Maar uiteindelijk de samenvatting van dit amendement is volgens het college juridisch onhoudbaar omdat de vergunning al is verleend. Dat is toch het kernpunt? De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Ja. En dat je niet in deze raad in een bestemmingsplan iets kan regelen wat ruimtelijk in de buurgemeente plaatsvindt. De voorzitter. De heer Van den Bos. Jan Willem van den Bos (PvdD). Ja voorzitter, maar dat is toch ook het oorspronkelijke voorstel van het college? Daar zit toch ook die voorwaardelijkheid in het bestemmingsplan om regels op te nemen over een besluit van een andere gemeente? Dus dat argument vind ik dan heel moeilijk te volgen. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Wij kunnen dat alleen niet vastklikken, juridisch gezien. We kunnen wel streven naar, we kunnen onderzoek doen naar, we kunnen helpen, maar we kunnen dit niet invoeren. De voorzitter. Een interruptie van mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Het amendement vraagt dat er pas gebouwd wordt als dat gereguleerd parkeren is ingevoerd. En ik hoor de wethouder net zeggen je mag niet zo expliciet opnemen dat er in een naburige gemeente besluiten moeten worden genomen. Als in het amendement het deel nadat tot en met waardoor zou worden weggehaald, zou die dan wel kunnen volgens de wethouder? De voorzitter. De wethouder.

66

Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, volgens mij blijft dan de voorwaarde dat ook de ontwikkelaar zelf daarmee helemaal akkoord moet gaan en daar ook daar expliciet toestemming voor moet geven. Want anders lopen we ook nog een juridisch risico rondom claims. Dat is een ander bezwaar wat ik dan hierin zie. En als u dat echt wil weten, zal ik het ook even nog een keer juridisch moeten laten checken. Want u gaat mij nu een beetje overvragen, ook van de expliciete juridische kennis die ik hier dan voor nodig heb. Maar ik zou het nogmaals ontraden. Ik heb u net ook al aangegeven dat waar u materieel naar op zoek bent, namelijk dat het gevolg wat uit dit amendement zou vloeien, dat we dat hebben proberen te regelen ook via privaatrechtelijke manieren. Dus ik hoop ook dat we u op een gegeven moment voldoende comfort in die zin hebben gegeven om dit op deze manier juridisch netjes af te dichten. De voorzitter. Mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. Inhoudelijk vind ik het voorstel van de VVD gewoon heel goed. Dus de vraag die mevrouw Klokkenburg net stelde, daarop zegt de wethouder eigenlijk ik kan dat juridisch nog een keer uitleggen.

Ik zou eigenlijk wel het college, en volgens mij hebben we dat wel vaker gedaan in deze raad, de stemming is pas heel laat, op het hart willen drukken om als ze inderdaad die extra informatie hebben die de wethouder nu dus blijkbaar niet kan geven, wel de raad daarover te informeren. Want het is nogal relevant voor de stemming. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, ik geef u aan dat u mij juridisch overvraagt op het moment dat u staande in een debat allemaal wijzigingen en amendementen gaat aanbieden. Dan zeg ik op dit moment sorry, maar daar kan ik geen oordeel over geven. Ik heb u aangegeven de gevoeligheid, en daar heb ik van tevoren, niet op dit moment staande deze vergadering maar van de week al, een uitgebreide mail over gestuurd over de juridische kwetsbaarheid. Daarmee heb ik gepoogd u in staat te stellen om op een wijze manier tot besluiten te komen vandaag. Als ik twee tellen voor aanvang van dit debat een juridisch amendement wat weer gewijzigd is krijg, dat ik daar dan niet helemaal precies tot achter de komma het juridisch advies weet, hoop ik dat u mij dat ook vergeeft. Maar het blijft overeind staan hier dat ik u echt niet adviseer om hierop te amenderen. De voorzitter. Mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Dank. De wethouder verwijst de hele tijd naar een mail die is gestuurd naar de raad.

Ik denk ook dat het gewoon belangrijk is, dit thema houdt zeker de gemoederen in LeidschendamVoorburg maar ook natuurlijk in Bezuidenhout bezig. Ik denk dat het ook belangrijk is dat de wethouder nog één keer klip en klaar uitlegt, ook voor mijn begrip, wat zou er gebeuren als dit amendement het wel haalt voor het bestemmingsplan? De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, volgens mij doen we dan iets wat niet kan. Maar als u wilt dan schors ik even en dan ga ik daar nog een keer juridisch advies over aanvragen. Maar ik heb u er volgens mij uitgebreid een mail over gestuurd dat u dan iets doet wat niet de bedoeling is. Als u dat wil, in meerderheid, dan ga ik dat doen hoor. Maar het is wat het is. De voorzitter. Nog een interruptie van mijnheer De Ridder. 67

Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, het wordt nu wel een beetje ingewikkeld en ook vervelend. Want de wethouder komt zelf te elfder ure met een voorstel, een bestuurlijke lus, waar 23 weken het college over mag doen maar waar wij dan in no-time over moeten besluiten. Dan krijgen we nu om onze oren, terwijl ik nog overlegd heb met ondersteuning van de wethouder over het aanpassen van mijn initiële amendement. En dan zegt de wethouder, nu overvraagt u mij. Ik maak hier gewoon bezwaar tegen, alsof wij ons werk niet zouden doen. Het is het college dat te laat is. De voorzitter. Ik hoorde hier geen vraag, wethouder, maar u vervolgt uw betoog. Ik zie nog een interruptie van mevrouw Arp nog op het vorige punt. Lesley Arp (SP). Dank voorzitter, om dit te concluderen. Ik begrijp ook dat er best wel wat contact is geweest met de indiener als ik het debat zo hoor over wat juridisch wel of niet mogelijk is. Mijn fractie zou wel waarde hechten aan een nadere onderbouwing van wat er gebeurt als we dit amendement aannemen voor de stemming. Dus als dat nog mogelijk is, dan zou ik dat heel erg waarderen. Want ik ben toch wel heel erg positief over het amendement zoals het er nu ligt. De voorzitter. Ik geef even de wethouder de gelegenheid om hierop te reageren. Dan kan ik zo meteen ook even kijken wat we wat betreft een eventuele schorsing doen.

Maar ik wil eventjes de wethouder ook de gelegenheid geven om hierop te reageren. Wethouder Verschuure. Voorzitter, volgens mij is dat helemaal niet ingewikkeld om even op de mail te zetten waarom wij denken dat het juridisch niet kan en welk risico dat is. De stemming is denk ik vanavond best wel laat, dus dat kunnen we doen toen komen. Die toezegging kan ik u wel geven. De voorzitter. Dat lijkt me heel mooi. Dan kunnen we in ieder geval ook verder. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Dat is eigenlijk meer dan een punt van orde, voorzitter, dus met de tijd. Als de wethouder dit doet, prima. Maar ik wil gewoon een stuk en niet een mail. Want wij zijn hier aan het vergaderen maar er zijn talloze mensen in de stad die natuurlijk onze mail niet lezen. Dus gewoon een normaal stuk, zodat iedereen, gepubliceerd op het RIS, desnoods extra college, het zal mij worst wezen, dat we gewoon een stuk hebben wat we allemaal kunnen zien en de hele stad kan lezen. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, volgens mij is dat niet nodig, zeg ik in alle eerlijkheid. U vraagt een nadere appreciatie op een amendement, die heb ik u gegeven. Daarvan heb ik gezegd dat u een juridisch risico loopt. Dat heb ik meerdere keren gedaan. Staande de vergadering gaat u het amendement aanpassen. Daar kan ik nu niet op reageren, anders dan dat ik het u nog steeds ontraad.

Dan wil ik daar nog wel even op terugkomen middels een schorsing maar ik kan het ook nu doen. Er komt een suggestie van mevrouw Arp om dat even op de mail te zetten omdat ze dat graag wat nader wil uitgelicht. Dat zeg ik u toe. Maar om dan nog een extra college met een brief en et cetera, het lijkt me een beetje te veel van het goede, met alle respect. De voorzitter. Ik geef mijnheer De Ridder nog even de gelegenheid. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, voor mij hoeft er geen college hoor. Als u gewoon een stuk kan schrijven, dan kunt u dat zonder college af. Maar waar het mij om gaat, is dat we openbare stukken 68

hier hebben. We vergaderen openbaar, dan moeten we ook openbare stukken hebben. En mijn verzoek is, voorzitter, dat het college dit uitzoekt, op papier zet, niet op de mail maar op een stuk. En als de wethouder niet bereid is dat te doen, dan moeten we daar even over stemmen en dan schorsen we zolang het nodig is. Maar het lijkt me nogal logisch dat we dit openbaar doen. Dus openbare stukken, we zijn een openbaar orgaan. De voorzitter. Wat natuurlijk ook zou kunnen, is dat we straks gaan schorsen, of de wethouder gaat nog even verder met de beantwoording op de gestelde vragen die er ook nog liggen. Dat een en het ander uitgezocht wordt en dat we straks nog verdergaan met de agenda en dat de wethouder dan later terugkomt in het openbaar met datgene wat hij heeft uitgezocht. Dan is het uiteraard ook openbaar. Dat is misschien een tussenvorm die we kunnen doen zodat we in ieder geval ook met de agenda door kunnen. Maar ik geef ook even het woord aan de wethouder nog. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, laat ik even in de openbaarheid zeggen dat ik het liefst ook zo veel mogelijk openbaar wil hebben. Dus als ik u daarmee tegemoet kan komen en eventueel in het vervolg van de vergadering even het woord mag hebben op het moment dat ik ruggenspraak heb gehad, dan kan ik het in openbaar ook gaan vertellen wat ik u eventueel ook via de mail wil doen toekomen.

En eventueel de mail voorlezen als dat helpt, maar alles wat u faciliteert om het in het openbaar te doen. De voorzitter. Dus ik kijk heel eventjes rond. Is het een idee dat we dat eerst doen en dat we dan verdergaan met de agenda en dat we dan het complete verhaal ook van de wethouder horen, zodat die nu niet verder gaat, maar dat we dan verdergaan met datgene wat er ook verder uitgezocht is, en het debat dan verder afgerond kan worden op dit agendapunt? Of wilt u daar toch een ander ordevoorstel toe doen, mijnheer de Ridder? Rutger de Ridder (VVD). Nee voorzitter, natuurlijk kunnen we de agenda best verder afmaken. Dat vind ik helemaal niet gek, dan schorsen we eigenlijk alleen dit debat en gaan we later verder. Dat vind ik prima. Alleen ik begrijp niet zo goed wat de moeite is om iets op een openbaar stuk te maken. U wil een mail schrijven. Maak die mail in een brief, dat is het toch? De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dank voorzitter, eens om even op te schorten. Ik denk dat het ook van belang is dat niet de mail die al gestuurd is opnieuw wordt gestuurd. Want in die mail die al gestuurd is, daar staat gewoon letterlijk dat wat de Raad van State heeft afgewezen, dat dat herstelbesluit, dat we nergens anders een besluit over mogen nemen. Maar volgens mij ziet het amendement op het herstelbesluit.

Dus dat zou geen reden mogen zijn dat het niet zou worden aangenomen. Dus dat zou ik nog even mee willen geven. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Voorzitter, ik wil ook elke mail op papier zetten, dat kunnen we ook doen maar ik kan er straks ook mondeling op terugkomen. Nog even richting mevrouw Klokkenburg, het ging niet alleen over wat in die mail stond rond de amendering. Het gaat ook over het rechtsgevolg wat uit dit voortvloeit omdat op het moment dat de vergunning al verleend is, dat je dat ook niet meer via zo’n, dat mag ik een lus noemen, alsnog als een voorwaarde erin brengt als niet alle partijen daarmee akkoord zijn. Maar goed, ik kom erop terug met uw goedvinden. 69

De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg nog een keer. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Er lopen natuurlijk nog bezwaren ook tegen de vergunning. En ik vraag me af in hoeverre dat ook nog meegewogen wordt hierin. Dus als de wethouder dat ook wil meenemen, graag. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Verschuure (D66). Dit is een soort tweede termijn, voorzitter, denk ik. Als u deze vraag wil hebben, dan ga ik daar zo meteen op in. Want dan lopen er bezwaren tegen de vergunning maar volgens mij zijn we hier de bestuurlijke lus aan het maken en volgens mij is die vergunning al veel verder. Maar goed, dat hoor ik dan zo. De voorzitter. Ik constateer dat er een aantal verzoeken neergelegd zijn bij de wethouder die daar later op terug gaat komen. Dus ik denk dat het verstandig is dat we dit agendapunt voor nu dan opschorten en dat ik een seintje krijg zodra de ruggenspraak gehouden is en de wethouder ook verder kan. Dan kunnen wij voor nu in ieder geval dit agendapunt opschorten en door naar het volgende agendapunt. ───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: L. Voorstel van het college inzake verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed (RIS323977) De beraadslagingen worden geopend. De voorzitter.

Dat is L, dat is het agendapunt voorstel van het college inzake verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed. Ook daar heb ik een sprekerslijst voor. En als eerste staat daarop de heer Dumoulin. U ziet af van het woord? Dan zie ik de heer Martinez van Andel namens Hart voor Den Haag. De heer Martinez van Andel. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, Hart voor Den Haag is voor verduurzaming met gezond verstand en daar waar de bewoners van onze stad ervan meeprofiteren. Ideologische doelen als Paris Proof, whatever that may be, en klimaatdoelen 2030 halen zijn voor ons geen doel op zich. Wij kijken naar wat werkt voor bewoners. We zien in dit voorstel dat er onder andere miljoenen worden gereserveerd voor het stadhuis, voor de zoveelste keer, en het stadsdeelkantoor Laak, gebouwen waar de gemiddelde Hagenaar zelden tot nooit komt en waar hij in het dagelijks leven helemaal niets van merkt. Tegelijkertijd zijn er in onze stad talloze kleine sportverenigingen met tochtige kantines, ijskoude kleedkamers en lekkende daken. Clubs die draaien op vrijwilligers en waar elke euro telt. Voorzitter, wij willen deze gemeenteraad een duidelijke keuze voorleggen.

Blijven we geld steken in prestigeprojecten om abstracte klimaatdoelen af te vinken? Of investeren we ook in de sportaccommodaties waar verduurzaming direct voelbaar is voor onze Haagse sporters en vrijwilligers? Daarom leg ik u graag twee amendementen voor. De eerste, de tijd stopt nu, neem ik aan? Ja, dank. Het eerste amendement, het raadsvoorstel uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed als volgt te wijzigen. 1, in beslispunt II onderdeel a de post Stadsdeelkantoor Laak, 1,32 miljoen, te laten vervallen en de hiermee 70

vrijvallende middelen van 1,32 miljoen toe te voegen aan het uitvoeringsplan 2030 en op basis van een in dit kader op te stellen plan van aanpak geoormerkt in te zetten voor verduurzaming en noodzakelijke onderhoudsmaatregelen van kleinere sportaccommodaties, waaronder clubgebouwen, kleedkamers en kantines, met prioriteit voor maatregelen die leiden tot aantoonbare verlaging van energielasten, het gebruikerscomfort verbeteren en direct ten goede komen aan sportverenigingen die draaien op vrijwilligers en gaat over tot de orde van de dag. De tweede heeft eigenlijk nagenoeg dezelfde tekst, het gaat alleen om het volgende. Beslispunt II, onderdeel b, de post Stadhuis, 2,36 miljoen te laten vervallen en deze precies zoals in het vorige amendement in te zetten voor de kleinere sportaccommodaties. Tot zover, voorzitter, dank u wel. De voorzitter. Hartelijk dank, mijnheer Martinez van Andel. De voorzitter.

Door de heer Martinez van Andel worden de volgende amendementen (L.A HvDH en L.B HvDH) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Amendement L.A HvDH Verduurzaming ook voor kleinere sportaccommodaties De gemeenteraad van Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 29 januari 2026, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed (RIS323977) Besluit: Het raadsvoorstel Uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed als volgt te wijzigen: ▪ in beslispunt II, onderdeel a, de post Stadsdeelkantoor Laak (1,32 miljoen euro) te laten vervallen; ▪ de hiermee vrijvallende middelen, in totaal 1,32 miljoen euro, toe te voegen aan het Uitvoeringsplan 2030 en op basis van een in dit kader op te stellen plan van aanpak geoormerkt in te zetten voor verduurzaming en noodzakelijke onderhoudsmaatregelen van kleinere sportaccommodaties, waaronder clubgebouwen, kleedkamers en kantines, met prioriteit voor maatregelen die: o leiden tot aantoonbare verlaging van energielasten; o het gebruikscomfort verbeteren (zoals aanpak van tocht, kou en lekkages); o direct ten goede komen aan sportverenigingen die draaien op vrijwilligers. En gaat over tot de orde van de dag.

───────────────────────────────────────────────────────── Amendement L.B HvDH Verduurzaming ook voor kleinere sportaccommodaties 2.0 De gemeenteraad van Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 29 januari 2026, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed (RIS323977) Besluit: Het raadsvoorstel Uitvoeringsplan 2030 voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed als volgt te wijzigen: ▪ in beslispunt II, onderdeel b, de post Stadhuis (2,36 miljoen euro) te laten vervallen; 71

▪

de hiermee vrijvallende middelen, in totaal 2,36 miljoen euro, toe te voegen aan het Uitvoeringsplan 2030 en op basis van een in dit kader op te stellen plan van aanpak geoormerkt in te zetten voor verduurzaming en noodzakelijke onderhoudsmaatregelen van kleinere sportaccommodaties, waaronder clubgebouwen, kleedkamers en kantines, met prioriteit voor maatregelen die: o leiden tot aantoonbare verlaging van energielasten; o het gebruikscomfort verbeteren (zoals aanpak van tocht, kou en lekkages); o direct ten goede komen aan sportverenigingen die draaien op vrijwilligers.

En gaat over tot de orde van de dag. De amendementen maken onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. De heer Assad namens D66 is de volgende spreker en daarna mevrouw Holman. Het woord is aan de heer Assad. Yousef Assad (D66). Voorzitter, dank u wel. De grootste uitdaging voor Den Haag om CO2 te reduceren is de gebouwde omgeving, zoals ook blijkt uit het nieuwe klimaatdashboard. De tijd om onze internationale klimaatdoelen te halen dringt en plannen die we op papier zetten moeten dan ook snel kunnen worden gerealiseerd. Want u weet, voorzitter, wij geloven dat het wel kan. Een van de grootste vertragende factoren is netcongestie doordat verdere elektrificatie moet wachten op uitbreiding van het stroomnet. Een afwachtende houding past hier niet en daarom staat D66 voor het stevig inzetten op congestieverzachtende maatregelen wanneer de kans zich voordoet. Het is goed dat het college met het verduurzamen van gemeentelijk vastgoed het goede voorbeeld laat zien en deze plannen kunnen echter nog effectiever worden ingezet door waar mogelijk stadsbatterijen te plaatsen en daarmee bij te dragen aan het verminderen van netcongestie. En zo kunnen meerdere doelen tegelijk worden gerealiseerd.

Daarom de volgende motie, verzoekt het college in afstemming met Stedin te onderzoeken op welke locaties batterijen toegevoegde waarde hebben als dempend effect op netcongestie en in het bijzonder locaties van gemeentelijk vastgoed in ogenschouw worden genomen, de mogelijkheden en bijbehorende afwegingen inclusief kosten en effecten op congestiemanagement in de directe omgeving aan de raad te rapporteren en gaat over tot de orde van de dag. Aan de slag. De voorzitter. Maar u gaat nu wel heel snel. U gaat wel heel snel, want u heeft nog een interruptie van mijnheer Dumoulin hierop. Dat komt denk ik door die laatste zin. Noud Dumoulin (VVD). Dank u, voorzitter. De heer Assad zit goed in zijn slogans maar ik ga hem helpen. Dit is al toegezegd voor de kerst, dus volgens mij is deze motie gewoon volstrekt overbodig. Gaat hij hem intrekken? De voorzitter. Mijnheer Assad. Yousef Assad (D66). Voorzitter, heel goed gezien, scherp ook. Ik wist dat niet. En als dat zo is en deze motie wordt ook aangenomen dan kunt u ons ook steunen en dan zullen we zien hoe het college hiermee omgaat. De voorzitter. Mijnheer Dumoulin.

72

De heer Dumoulin (VVD). Voorzitter, dus D66 dient een motie in die niets toevoegt en niets oplost. Wil D66 niet liever met de VVD meedenken over wat werkt voor de stad? De voorzitter. Mijnheer Assad. Yousef Assad (D66). Voorzitter, als we eens moeten kijken over de toezegging en moties wie wat doet, laten we ervoor zorgen dat dat gewoon gebeurt. En als de Haagse VVD die toezegging heeft gerealiseerd, alle credits, goed gedaan. Wij dienen een motie in, we wisten het niet. Ik denk dat we het op die manier ook kunnen doen. De voorzitter. Mijnheer Dumoulin, een derde maal. Noud Dumoulin (VVD). Dank u, voorzitter. Ik wil best de credits nemen maar volgens mij was het een toezegging voor D66. En we hebben vanavond genoeg om over te stemmen, dus ik stel toch voor dat de heer Assad zijn motie intrekt. Want anders doen we dubbel werk. De voorzitter. Mijnheer Assad. Yousef Assad (D66). Ik vind u zeer sympathiek. De voorzitter. Dat was een antwoord op een niet gestelde vraag, maar we gaan gewoon door naar de volgende. De voorzitter.

Door de heer Assad wordt de volgende motie (L.1 D66) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie L.1 D66 Stadsbatterijen De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, ter bespreking van verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed Constaterende dat: ▪ Den Haag, net zoals de rest van Nederland, kampt met congestie op het stroomnet; ▪ ook de voorgenomen verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed te maken krijgt met onzekerheden naar aanleiding van de congestieproblematiek; ▪ het de bedoeling is om met de voorgenomen verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed aan te sluiten op mogelijkheden voor congestiemanagement in de omgeving; ▪ in samenwerking met EnergieRijk Den Haag succesvol is geëxperimenteerd met het plaatsen van een stadsbatterij in de onderdoorgang van Rijnstraat 8; ▪ het college heeft aangegeven het aantal stadsbatterijen in Den Haag te willen uitbreiden naar 30 stuks. Overwegende dat: ▪ stadsbatterijen kunnen worden ingezet als congestieverzachtende maatregel. Van mening dat: ▪ het wenselijk is dat de gemeente binnen deze verduurzamingsprojecten ook proactief mogelijkheden voor congestiemanagement in de omgeving creëert. 73

Verzoekt het college: ▪ in afstemming met Stedin te onderzoeken op welke locaties batterijen toegevoegde waarde hebben als dempend effect op netcongestie. In het bijzonder locaties van gemeentelijk vastgoed worden in ogenschouw genomen; ▪ de mogelijkheden en bijbehorende afwegingen, inclusief kosten en effecten op congestiemanagement in de directe omgeving aan de raad te rapporteren. En gaat over tot de orde van de dag De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Mevrouw Holman namens de PvdA, het woord is aan u. Janneke Holman (PvdA). Dat was denk ik een soort wat lacht u lief, maar dan anders. Maar over aan de slag gesproken, ik sprak net een ambtenaar die ik niet bij naam mag noemen maar veel van ons kennen hem denk ik. Hij gaat binnenkort met pensioen en hij heeft ook altijd veel gedaan bij coalitieonderhandelingen, is betrokken geweest bij de NAVO-top. Hij wees mij erop dat er een coalitieakkoord is geweest in Den Haag en dat heette Aan de Slag in 2010. En daar was links gewoon bij, tenminste de PvdA, dus dat was per definitie een beter akkoord dan wat we morgen gaan meemaken landelijk. Maar goed, ik dwaal een beetje af, terug naar de verduurzaming van ons gemeentelijk vastgoed. De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is wat mijn fractie betreft twee vliegen in één klap slaan.

Aan de ene kant zetten we een stap richting een klimaatneutrale gemeente en tegelijkertijd maken we onze gemeentepanden ook een stuk fijner om gewoon in te zijn, met name in de wijken waar mensen veel last kunnen hebben van de hitte in de zomer of nu met de kou, of allebei. Mijn fractie heeft daarbij nog wel een vraag aan de wethouder. Want de wethouder heeft aangegeven dat pas kleinere panden zoals buurthuizen en sporthallen verduurzaamd kunnen worden wanneer er werk met werkkansen zijn, verduurzamen en opknappen. Dat kunnen we ons goed voorstellen, maar kan de wethouder dan toezeggen dat wanneer er binnen dat onderhoud geprioriteerd moet worden, dat er dan wel voorrang wordt gegeven aan de panden waar de grootste leefbaarheids- en gezondheidswinst geboekt kan worden in die wijk? Zo maken we ook een verschil in de wijken waar mensen het meeste last hebben van hittestress en kou. Tot zover. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Holman. De heer Thepass namens GroenLinks en daarna de heer Smit. Het woord is aan de heer Thepass. Vincent Thepass (GroenLinks). Voorzitter, wat GroenLinks betreft maken we zoveel mogelijk tempo met het verduurzamen van ons gemeenlijk vastgoed. Dat is belangrijk voor het bestrijden van de klimaatcrisis, het maakt het aangenamer om in de panden te werken en het scheelt op termijn ook de energierekening voor de belastingbetaler.

Wij kunnen daarom kort gezegd het voorstel steunen. Ik heb wel nog een aanvullende motie namens collega Voncken, onze fractievertegenwoordiger. Wij vinden het namelijk belangrijk dat we ook de koppelkansen bij het aanpakken van deze gebouwen pakken en specifiek in Laak is de coöperatie Energierijk Laak al lang bezig om een dak te vinden waar zij panelen op kunnen leggen. Daarom de motie Verduurzaam het Laaktheater! met daarin het verzoek gebruik te maken van deze koppelkansen door wanneer er werkzaamheden plaatsvinden bij het Laaktheater het dak open te stellen aan de energiecoöperatie Laak ten behoeve van het plaatsen van

74

zonnepanelen en hiermee samen te werken met het Laaktheater, Haag Wonen, de energiecoöperatie Laak en Duurzaam Den Haag. Deze motie is medeondertekend door collega Holman van de PvdA. De voorzitter. Dank u wel. De voorzitter. Door de heer Thepass daartoe gesteund door mevrouw Holman wordt de volgende motie (L.2 GL) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie L.2 GL Verduurzaam het Laaktheater! De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, ter bespreking van Voorstel van het college inzake verduurzaming tot en met 2030 van het gemeentelijk vastgoed (RIS323977) Overwegende dat: ▪ er een koppelkans bestaat bij het Laaktheater door noodzakelijke renovatie die sowieso uitgevoerd moet worden; ▪ de energiecoöperatie Spoorwijk (inmiddels onderdeel van energiecoöperatie Laak, samen met energiecoöperatie Molenwijk) in het verleden op zoek is geweest naar een project, maar tot op heden nog geen geschikt project heeft gevonden; ▪ het Laaktheater zich bevindt in Spoorwijk, waar een energiecoöperatie klaarstaat om een dak in beheer te nemen.

Constaterende dat: ▪ het Laaktheater nog minstens tien jaar op de huidige locatie zal blijven, aangezien een mogelijke nieuwe locatie in Laakhavens nog op zich laat wachten; ▪ het Laaktheater daken in eigen beheer heeft waarop voldoende ruimte is voor zonnepanelen; ▪ er daarnaast ook daken van Haag Wonen zijn als onderdeel van hetzelfde complex, waarop eveneens ruimte is voor zonnepanelen. Verzoekt het college: ▪ gebruik te maken van deze koppelkans door, wanneer er werkzaamheden plaatsvinden bij het Laaktheater, het dak open te stellen aan de energiecoöperatie Laak ten behoeve van het plaatsen van zonnepanelen; ▪ hiermee samen te werken met het Laaktheater, Haag Wonen, de energiecoöperatie Laak en Duurzaam Den Haag. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. De heer Smit namens de Partij voor de Dieren en daarna mevrouw Faïd. U ziet af van het woord? De heer Smit ziet ook af van het woord. Mevrouw Arp heb ik dan nog op de lijst staan als laatste spreker. U ziet ook af van het woord? Dat schiet lekker op. Dan zijn we in ieder geval door de sprekers heen van de zijde van de raad. Dan ga ik even naar het college kijken. Wethouder Barker kan direct antwoorden, dus die gaat dat nu doen. Het woord is aan de wethouder.

75

Wethouder Barker (PvdD). Dank, voorzitter. Dit is een belangrijk onderwerp en vaak een onderschat onderwerp. Ik vond het een beetje apart dat Hart voor Den Haag het had over een prestigeonderwerp, terwijl het juist denk ik het tegenovergestelde is. Want het is super belangrijk om het goede voorbeeld te geven. Maar het is niet zo dat mensen op de banken staan als we een pand hebben verduurzaamd, over het algemeen, terwijl het wel heel belangrijk is. Het is fijner voor de mensen, het is fijner voor het klimaat, maar ook zeker fijner voor de portemonnee van de gemeente. Want met dit project verwachten we ook dat het richting de 2 miljoen structureel per jaar kan besparen. Dus los van alle andere redenen om dit te doen, is ook geld een reden. Dus ik zou zeggen, ook wat dat betreft zou Hart voor Den Haag voor moeten zijn. Er was een vraag over de werk-met-werk-kansen van de PvdA. Binnen die prioriteiten kan je natuurlijk ook kijken naar de stadsdelen waar dan meer problemen zijn ten aanzien van hitte of dat soort dingen. Dus daar kunnen we naar kijken en we kunnen er ook op terugkomen in de jaarrapportage. Dus dat lijkt me een goed idee. Ten aanzien van de motie van GroenLinks, we verwachten dat eigenlijk op zijn vroegst een koppelkans in 2027 zich zou kunnen voordoen. Dan kunnen we er ook naar kijken en kunnen we ook in gesprek gaan ermee.

Dus dat gezegd hebbende kan ik dat oordeel aan de raad laten. De twee amendementen van Hart voor Den Haag zijn natuurlijk veel ingewikkelder. Allereerst de stelling dat mensen nooit in het stadhuis komen vind ik wat gek, gegeven dat ik het altijd beneden helemaal vol zie. Maar los daarvan zijn het denk ik überhaupt hele onverstandige amendementen. Maar ik zal even beginnen dat het college natuurlijk sportverenigingen belangrijk vindt voor onze stad. We zetten ook in op verduurzaming, zowel bij onze eigen gebouwen als bij de eigen sportaccommodaties. Het is wel zo dat veel van de kleinere accommodaties zijn gewoon niet van de gemeente en dan is het logisch dat je niet het volle bedrag betaalt qua verduurzaming. Maar eigenlijk doet de gemeente gigantisch veel, echt veel meer dan andere gemeenten om bij te dragen aan verduurzaming. Want we hebben kosteloze meerjarenonderhoudsplannen waar we aan bijdragen, duurzaamheidscans en er is een gemeentelijke subsidie beschikbaar voor kleinere sportverenigingen. Die specifieke subsidie is juist ook verhoogd en met 2 miljoen beschikbaar betekent dat je 80 procent aan bijdragen van de gemeente hebt terwijl het niet je eigen pand is. Dus dat is echt een gigantische bijdrage die de gemeente levert. Ook een rentevrije lening kunnen sportverenigingen krijgen.

Maar het is heel onverstandig om te zeggen we gaan het geld wat bedoeld is om de gemeentelijke panden te verduurzamen daarnaar schuiven terwijl we weten dat we al heel veel doen. Het betekent ook dat de doelstellingen van dit plan buiten zicht raken. Het betekent ook dat de besparingen, we hadden het natuurlijk net over Laak, dat dat gewoon dan niet gerealiseerd kan worden en een belangrijke besparing is gewoon binnen het Laaktheater. Dus dat die dan eruit valt of het stadhuis eruit valt, dat zou heel zonde zijn. Dus wat dat betreft ontraadt het college dit zwaar. Dank u wel. De voorzitter. Mijnheer Martinez van Andel. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter, ik snap niet dat de wethouder zegt dat het onverstandig zou zijn. We hebben tal van clubgebouwen die in eigendom van de gemeente zijn. VCS in Escamp, S.V. Loosduinen, H.M.S.H., om maar eens een paar voorbeelden te noemen. Daar is die verduurzaming veel harder nodig dan in de gemeentelijke panden zoals het stadhuis en Laak. We laten alle andere zaken gewoon staan in dit voorstel maar we zeggen deze twee specifieke gemeentelijke panden, dat kan best wel even wachten en laten we het doen waar de nood het hoogst is. De voorzitter. De wethouder.

76

Wethouder Barker (PvdD). Voorzitter, over het algemeen zijn de panden helemaal niet van de gemeente. Het zijn juist panden van andere partijen. Vaak is het terrein van de gemeente, maar de panden niet, dus dat sowieso. En ik zeg net, er zijn heel veel regelingen voor. Er wordt ook gewoon überhaupt onderhoud gepleegd. Dit budget is bedoeld om echt te verduurzamen, niet het standaard onderhoud, dus dat zit ook helemaal in een andere discussie. Maar hier zeggen we, het gevolg van wat Hart voor Den Haag doet, los van het feit dat er al geld beschikbaar is voor verduurzaming, is zorgen ervoor dat een aantal projecten gewoon niet door kunnen gaan. De voorzitter. Gaat u verder. U was aan het einde van uw betoog? Hartelijk dank. Dat gaat ook lekker vlot. Wethouder Kapteijns, het woord is aan wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dank, voorzitter. Dat betreft motie L.1 over de stadsbatterijen van D66. Het oplossen van netcongestie ligt primair bij de netbeheerders die daar hard aan werken. Die zijn hard bezig met enorme investeringen te doen in de stad voor netverzwaring in het midden- en laagspanningsnet. Vanuit de gemeente faciliteren we dat waar mogelijk en zijn we natuurlijk ook heel erg bezig om te kijken welke mogelijkheden we hebben om netcongestie te verzachten. Dat doen we onder andere met EnergieRijk Den Haag.

Daarin werken we samen met Stedin, de rijksoverheid en de provincie om ook juist te kijken waar onze overheidsgebouwen zijn en waar we slimmer dingen met elkaar kunnen doen. Daar spelen stadsbatterijen ook een rol. Dus we zijn aan het kijken waar je met stadsbatterijen de congestie zou kunnen dempen. Het zijn wel grote investeringen, dus we moeten dat heel zorgvuldig doen en we zijn die analyse eigenlijk aan het maken. Dat is eigenlijk in lijn met wat deze motie vraagt, dus deze motie kan het college ook aan de raad laten. De voorzitter. Een interruptie nog van mijnheer Dumoulin. Noud Dumoulin (VVD). Voorzitter, de wethouder heeft dit al toegezegd. Wat gaat hij nou anders doen als deze motie wordt aangenomen? De voorzitter. De wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, het is natuurlijk vaker zo, ook de ChristenUnie heeft weleens aandacht gevraagd voor batterijen, weet ik toevallig. En dat is ook niet zo gek, dit is een heel belangrijke ontwikkeling. De toezegging, ik heb hem even teruggezocht, die was iets algemener geformuleerd, dat we in die impactanalyse die we aan het maken zijn en die in Q1 nog naar uw raad toe komt, dat we daar ook ingaan op stadsbatterijen. Wat deze motie vraagt is om meer specifiek te kijken op welke locaties dat dan kan en dat zijn we met EnergieRijk Den Haag bereid om te doen, voorzitter. De voorzitter. Hartelijk dank.

Dan kijk ik even rond of er behoefte is aan een tweede termijn op dit agendapunt. Dat is niet het geval. Dan gaan we vanavond besluiten. Dan ga ik heel even kijken of wij al verder kunnen met het opgeschorte agendapunt of dat we daar nog even een ander agendapunt voor moeten doen. De beraadslagingen worden gesloten.

77

───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde is: M. Gewijzigd initiatiefvoorstel Partij voor de Dieren: Haagse bomen, Haagse trots (RIS321739) De beraadslagingen worden geopend. De voorzitter. Wij gaan verder met agendapunt M dan, dat is het gewijzigde initiatiefvoorstel van de Partij voor Dieren: Haagse bomen, Haagse trots. De initiatiefnemer gaat al hier zitten. U mag even inderdaad het daar toelichten, helemaal goed, dat is voor de kijkers thuis nog veel prettiger. En dan gaan we daarna door naar de eerste termijn van de raad. Als ik wat stilte in de zaal mag, dan ga ik eerst het woord geven aan de initiatiefnemer mevrouw Gerritsen namens de Partij voor de Dieren. Het woord is aan u. Leonie Gerritsen (PvdD). Hartelijk dank, voorzitter. Met gepaste trots dien ik vandaag mijn laatste initiatiefvoorstel in, in deze gemeenteraad, passend getiteld Haagse bomen, Haagse trots. Het is dit jaar precies 450 jaar geleden dat Willem van Oranje de Akte van Redemptie tekende waarmee het Haagse Bos een beschermd natuurgebied werd en er geen bomen meer mochten worden gekapt. Daarmee werd het het oudste beschermde natuurgebied van Nederland. Nu is de rest van het Haagse bomenbeleid gelukkig geen 450 jaar oud, maar het is wel verouderd. Daarom dient mijn fractie vandaag een voorstel in om dit beleid te moderniseren.

Bescherming en compensatie worden daarmee beter geregeld en de kapcriteria worden duidelijker en passender. Zoals u in de aangepaste versie heeft kunnen lezen, hebben wij het preadvies en de suggesties van de collega's uit de commissie overgenomen in het dictum. Graag wil ik mijn fractie bedanken voor al het werk wat zij hierin hebben gestoken, met name de heer Van den Bos en onze oud-stagiair Robin, de Bomenstichting die advies heeft gegeven en alle ambtenaren die ook veel feedback hebben geleverd. Als dit voorstel wordt aangenomen heb ik als raadslid in elk geval één doel wat ik voor ogen had voor elkaar gekregen, namelijk Den Haag echt groener achter laten. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Gerritsen. Dan gaan we naar de zijde van de raad en daar heb ik een lijstje voor. Als eerste staat daar de heer Groenewold op en die stond al klaar, en daarna de heer De Vuyst. We gaan eerst luisteren namens D66 naar de heer Groenewold. Dennis Groenewold (D66). Dank, voorzitter. Ik zal het kort houden, want we hebben hier een goede commissievergadering over gehad. En eigenlijk daarvoor had de indiener al contact gehad met alle woordvoerders en al het nodige meegenomen en in de commissie toegezegd nog voordat wij het woord konden voeren om het aan te passen op de manier waarop wij dat ook wensten.

Dat is gebeurd, dus ik wil de indiener bij deze van harte feliciteren met een prachtig initiatiefvoorstel. We moeten nog even wachten op de stemming, maar D66 zal in ieder geval voor stemmen. De voorzitter. Mijnheer De Vuyst, namens GroenLinks. Mijnheer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter, ik ga het ook kort houden maar ik vond toch wel dat enige woorden van waardering op zijn plek waren voor het mooie initiatiefvoorstel en ook voor het feit, dat moest ik zeggen van de heer Voncken, dat onze suggestie mee werd genomen. Dus wij zullen ook voor stemmen en inderdaad een mooie legacy. Daar wil ik het bij houden. 78

De voorzitter. Dat betekent erfenis in het Nederlands, nalatenschap. Mevrouw Holman, namens de PvdA. Daarna heb ik de heer Kaptheijns nog op het lijstje staan. Mevrouw Holman. Janneke Holman (PvdA). Ik kan het ook heel kort houden. Dank aan de Partij voor de Dieren voor dit mooie initiatiefvoorstel. Wij zullen het van harte steunen. Want bomen zijn relaxed, zoals de geweldige Nederlandse klassieker luidt. De voorzitter. De heer Kaptheijns zie ik niet. Dat is een intern grapje denk ik maar ik ga me straks even bij laten praten over de achtergrond daarvan. De heer Kaptheijns zie ik nu niet. Dan heb ik mevrouw Faïd namens de HSP ook op de lijst staan en daarna de heer Smit van de Partij voor de Dieren en dan ben ik reuzebenieuwd wat hij gaat zeggen. U ziet af van het woord? Toch wel? Helemaal goed, dan mag u zo meteen afsluiten. Even iets lager inderdaad, dan kunnen ze u ook zien. Mevrouw Faïd, namens de HSP. Fatima Faïd (Haagse Stadspartij). Dank u wel, voorzitter. Het is altijd handig als mensen even naar me kunnen kijken, dat is wel fijn. Ook ik wil de Partij voor de Dieren heel hartelijk danken voor dit hele mooie initiatiefvoorstel. Mevrouw Gerritsen, dit is een van de laatste keren dat we u hier gaan zien.

Volgens mij is het een hele mooie nalatenschap en ik ga er eigenlijk vanuit dat we dit natuurlijk allemaal massaal steunen en dat u met een gerust hart naar andere dingen in uw leven kunt gaan kijken. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Faïd. De heer Smit ziet toch af van het woord? Excuses, we zorgen dat die seconden terugkomen bij u, dat komt goed. Als ik wat stilte in de zaal mag? Ik zie de heer Kaptheijns niet, dus ik neem aan dat hij dan ook afziet van het woord. Dan gaan we nu kijken naar het college, naar wethouder Barker. Er zijn inderdaad geen vragen gesteld aan de wethouder. Wil mevrouw Gerritsen nog reageren op de beraadslagingen? Leonie Gerritsen (PvdD). Niet echt heel uitgebreid reageren. Ik ga er maar even vanuit dat zwijgen dan toestemmen is en dat met een ruime meerderheid het voorstel het gaat halen. Heel erg bedankt voor de complimenten, er heeft veel werk in gezeten, merci. De voorzitter. Ik neem aan dat er dan ook geen behoefte is aan een tweede termijn. Dan gaan we vanavond inderdaad zien wat het wordt, mevrouw Gerritsen. Hartelijk dank. We hebben zojuist heel even gesproken met de heer De Ridder namens de Haagse VVD. Hij heeft aangegeven dat wat hem betreft het opgeschorte agendapunt ook als laatste besproken kan worden.

Dan hoeven we niet iedere keer ruggenspraak te houden of er al witte rook is in die zin en dat we gewoon eventjes de tijd ook gunnen aan de wethouder om uit te zoeken wat er uitgezocht moet worden en dat we dat niet iedere keer hoeven te overleggen. Dus dan gaan we gewoon door met de agenda en dan gaat het opgeschorte agendapunt verder als laatste agendapunt. De beraadslagingen worden gesloten.

79

───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde zijn: N. Voorstel van het college inzake Aanpassing lijst met categorieën waarvoor bindend advies is vereist (RIS323971) W. Commissiebrief inzake Planproducten onder de Omgevingswet en bevoegdheden gemeenteraad (RIS323269) De beraadslagingen worden geopend. De voorzitter. Dat gezegd hebbende gaan we door naar agendapunt N, een voorstel van het college inzake de Aanpassing lijst met categorieën waarvoor bindend advies is vereist. Ook daar is een spreeklijst voor en dan heb ik de heer Dubbelaar. Mijnheer De Ridder, u wilde wat zeggen? Rutger de Ridder (VVD). Een punt van orde. Ik denk dat wethouder Verschuure wel graag wil luisteren naar dit debat. Dat lijkt me handig. De voorzitter. De wethouder wordt gebeld en we nemen aan dat er ook ergens een televisie aan staat, dus dat het in ieder geval gevolgd wordt. Hij staat in de lobby, dus daar is het ook allemaal te volgen. Ik neem aan dat de wethouder zich snel deze kant op beweegt. Want ik wil wel gaan beginnen met het agendapunt, want we hebben een zeer volle agenda. Als eerste heb ik op de lijst staan de heer Dubbelaar namens Hart voor Den Haag. Mijnheer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, grip op ontwikkelingen, we hebben uitvoerig een discussie gevoerd in de commissie, we hebben een werkbespreking gehad, er komt straks een afronding en er komt straks een motie. Maar ik wil wel eerst dat die ingediend wordt, mevrouw Klokkenburg. Daarom denk ik, ik dien een motie in die ik waarschijnlijk gaande de vergadering zal intrekken of aanhouden. Maar ik wil wel zien dat die motie straks wordt ingediend. Die motie, daar ga ik niet op vooruitlopen, dat gaat mevrouw Klokkenburg straks zelf doen. Daarom mijn eigen motie, voorzitter, Grip op ontwikkelingen. Ik verzoek het college voor alle conceptGebiedsprogramma's en concept-Bouwenveloppen die buitenplanse activiteiten mogelijk maken voor minder dan 250 woningen maandelijks een overzichtslijst aan de commissie Ruimte te sturen. Waarbij commissieleden de mogelijkheid hebben om een specifiek plan voor wensen en bedenkingen te agenderen. Ik noem dit een zogenaamde pieplijst. En ik verzoek het college alle conceptGebiedsprogramma's en concept-Bouwenveloppen voor projecten van 250 woningen of meer standaard voor wensen en bedenkingen aan de raad voor te leggen voordat deze door het college definitief worden vastgesteld. En gaat over tot de orde van de dag. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar wordt de volgende motie (N.1 HvDH) ingediend: