RIS325200 Notulen van de raad van 29 januari 2026

Overwegende dat: ▪ het voornemen van het college nog te weinig houvast geeft dat er op korte termijn voortvarend aan de slag wordt gegaan met het opknappen van de Edisonstraat, en we geen kansen meer mogen missen om de straat op te knappen. Verzoekt het college: ▪ de raad de uitkomsten van het onderzoek naar de verbeteringen in de Edisonstraat voor Q3 2026 in de eerder toegezegde brief van het college te doen toekomen, en blijvend te informeren over de vorderingen over plannen voor de Edisonstraat bij eventuele voortgangsberichten over de uitvoering van het ontwerp INTHR lijn 12B.

20

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Dan kijk ik nu naar mijnheer Meinesz, Hart voor Den Haag. En daarna naar mijnheer Partiman van het CDA. Maar eerst mijnheer Meinesz. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Bedankt, voorzitter. Dit dossier laat zien dat participatie hier niet serieus is genomen. Bewoners en ondernemers mochten meepraten in de klankbordgroep zolang zij binnen vooraf gestelde kaders bleven. Alles daarbuiten werd ontmoedigd of genegeerd. Vrijwel iedereen wilde een e-bus, maar dat onderwerp was feitelijk niet bespreekbaar. Niet verboden, maar wel zo gestuurd dat mensen het gevoel kregen dat zij, als ze aan bleven dringen op een e-bus, hun invloed op de verdere inrichting van het traject zouden verliezen. Dat is geen open participatie, dat is een subtiele sturing. In de praktijk zien we dat terug. In Duindorp wilde de klankbordgroep bijvoorbeeld een zebrapad en voor dit punt moet nu zelfs een motie worden ingediend omdat dat via participatie niet is opgepakt. Op het Goudenregenplein is gepleit voor het verplaatsen van haltes om het veiliger te maken. Die signalen zijn ook genegeerd, daar is ook een motie voor ingediend, dat weet de VVD heel goed. Maar de haltes worden alsnog op het plein geplaatst, waardoor de situatie nog gevaarlijker wordt.

Daarnaast zijn bewoners ook verkeerd geïnformeerd over parkeren. Hen is voorgehouden dat parkeren op de Rode Kruislaan compensatie zou bieden terwijl die parkeerplaatsen verdwijnen als gevolg van een ander verschrikkelijk gemeentelijk plan. Voorzitter, we praten hier over een aantoonbaar gevaarlijke situatie. Gemiddeld belanden hier zo’n vijftig mensen per jaar in het ziekenhuis door valpartijen in de tramrails. In plaats van dit probleem op te lossen, maakt het plan het erger door opnieuw rails aan te leggen en grotere, bredere haltes toe te voegen op het Goudenregenplein. De voorzitter. Een interruptie van de heer Mekers. Mijnheer Mekers. Peter Mekers (D66). Dank, voorzitter. Ik ben het met de heer Meinesz eens dat het nu gevaarlijk is. Die trambaan ligt heel dicht op het gebied waar de fietsers moeten fietsen. Er komen straks fietsstroken die daar een stuk verder vanaf liggen. Dat is dan toch veiliger? Of zie ik dat verkeerd volgens de heer Meinesz? De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dat klopt, mijnheer Mekers, dat ziet u volledig verkeerd. De voorzitter. Mijnheer Mekers. Peter Mekers (D66). Dank, voorzitter. Ik vraag me dan wel af of de heer Meinesz dat kan toelichten. Want nu heb je bijna geen ruimte als fietser om buiten die rails te blijven. Straks komt er een relatief brede fietsstrook daar in de straat te liggen.

Met de voorstellen van de Fietsersbond, die hopelijk worden aangenomen via onze motie wordt het nog beter. Dan is het toch sowieso een stuk veiliger dan dat het nu is? De voorzitter. Mijnheer Meinesz.

21

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Het maakt niet uit, mijnheer Mekers, hoe breed die fietsstrook is. Het gaat erom dat mensen over moeten steken van de ene naar de andere kant en dan komen ze in die rails terecht. Dat is het probleem. De voorzitter. Mijnheer Mekers, laatste keer. Peter Mekers (D66). Dank, voorzitter. Ik trek een andere conclusie dan de heer Meinesz, is mijn conclusie in ieder geval. Wat ons betreft wordt het voor de fietsers een stuk veiliger met dit Voorontwerp, met dit ontwerp dat omgezet gaat worden. Ik reken erop dat als de heer Meinesz veiligheid hoog in het vaandel heeft, dat hij ook onze moties hierover gaat steunen. De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Als mijnheer Mekers bijvoorbeeld bij de inloopavond was geweest bij de kerk in de Azaleastraat, dan had hij kunnen zien dat een fietspad daar en het wegnemen van parkeerplekken juist voor meer gevaarlijke situaties gaat zorgen omdat als er iemand parkeert op de fietsbaan, de fietser weer naar links moet rijden en dan weer in de rails terechtkomt. De voorzitter. Mijnheer Meinesz zet zijn betoog voort. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja voorzitter, en dat alles voor een investering van ongeveer 40 miljoen, waarschijnlijk meer, voor een lijn die gemiddeld zes reizigers per rit vervoert.

Vrijwel iedereen in de buurt wil dat de tram verdwijnt en wordt vervangen door een e-bus. En dat is dan ook de enige structurele oplossing om het veiligheidsprobleem weg te nemen. Zelfs Veilig Verkeer Nederland heeft aangegeven dat dit plan risico’s kent, omdat een ondernemer dat gevraagd had. Het college verschuilt zich achter het advies van het VOV, een interne gemeentelijke organisatie. Dat is natuurlijk de slager die zijn eigen vlees keurt. Voorzitter, met zoveel zorgen en zo weinig draagvlak is het onbegrijpelijk dat dit plan wordt doorgedrukt en daarom deze volgende motie met als dictum, verzoekt het college om voor vaststelling van het Voorontwerp tramlijn 12A een onafhankelijk verkeersveiligheidsonderzoek te laten uitvoeren, dit onderzoek te laten uitvoeren door een externe en onafhankelijke partij zoals de SWOV en/of Veilig Verkeer Nederland en de uitkomsten van dit onderzoek aan de raad voor te leggen voordat het Voorontwerp tramlijn 12A wordt vastgesteld. Bedankt, voorzitter. De voorzitter. Mijnheer Mekers heeft een interruptie. Peter Mekers (D66). Dank, voorzitter. Ik vraag me even af hoe dit zit met de tijdlijn. Want we gaan vanavond stemmen over het Voorontwerp. Dan stellen we het vast en u wilt dat in de tussentijd, tussen zo meteen en vanavond, of tussen de eerste stemming over uw motie en het vaststellen van het Voorontwerp nog een onderzoek wordt uitgevoerd.

Ik snap hem even niet. En volgens mij hebben we ondertussen al vier of vijf keer over dit traject gesproken. Waarom nu? De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Mijnheer Mekers zit hier te verkondigen dat we hier vier, vijf keer over gesproken hebben. U heeft het toen van de agenda laten halen, toen er eens een keer eindelijk een goed volwaardig debat over gevoerd zou worden. Dus dat als eerste. En ten tweede, als

22

deze motie gewoon aangenomen wordt, dan verwacht ik gewoon dat dit Voorontwerp voorlopig even niet doorgezet wordt en dat er eerst een onderzoek komt. Zo simpel is het. De voorzitter. Mijnheer Mekers. Peter Mekers (D66). Voorzitter, om toch even toe te lichten. We hebben dit onderwerp, ook meerdere malen door Hart voor Den Haag geagendeerd, ook meerdere malen besproken. Dus ik vind het rijkelijk laat als je dan nu een onderzoek eist voor het vaststellen van iets waar we vanavond over gaan stemmen. Dat is toch niet te doen voor ons als raad? De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U weet ook dat ik geprobeerd heb om dit onderwerp van de agenda af te krijgen. Helaas stemde de VVD niet mee, dus moeten we het nu wel behandelen. Maar daarin vroeg ik dus om eerst dat onderzoek uit te voeren en dat had u bijvoorbeeld kunnen steunen. Als het u tenminste wat uitmaakt. De voorzitter. Dank u. U zet uw betoog voort of was u klaar? Nee, u was klaar. Even kijken, helemaal goed. De voorzitter.

Door de heer Meinesz wordt de volgende motie (F.6 HvDH) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie F.6 HvDH Onafhankelijk veiligheidsonderzoek Voorontwerp tramlijn 12A De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 29 januari 2026, ter bespreking van agendapunt F Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR tramlijn 12A (RIS324055) Constaterende dat: ▪ de verkeersveiligheid van dit Voorontwerp is beoordeeld door het gemeentelijke VOV; ▪ het VOV een interne gemeentelijke toets betreft en daarmee geen onafhankelijke veiligheidsbeoordeling is; ▪ bij de voorgestelde tramhaltes fietsopstelstroken worden gerealiseerd die te kort zijn om veilig de Goudenregenstraat over te steken; ▪ de zichtbaarheid voor fietsers bij deze haltes beperkt is doordat autoverkeer achter de haltes langs rijdt; ▪ de middenberm en fietsopstelstrook tussen de Thomsonlaan en het Goudenregenplein onvoldoende ruimte biedt voor grote groepen fietsers, met name scholieren; ▪ het schrappen van parkeerplaatsen en het aanleggen van fietsstroken kan leiden tot onveilige situaties, onder andere doordat bestel- en pakketbusjes daar stil gaan staan; ▪ er jaarlijks nog steeds circa vijftig fietsers in aanraking komen met tramrails, met ziekenhuisopnames tot gevolg.

Overwegende dat: ▪ verkeersveiligheid voor fietsers en scholieren altijd voorop moet staan; ▪ infrastructurele plannen met aantoonbare veiligheidsrisico’s niet uitsluitend mogen worden gebaseerd op interne toetsing; 23

▪ ▪

tussen de Laan van Meerdervoort en het Markenseplein gemiddeld slechts circa zes personen per rit gebruikmaken van deze tramlijn; de raad geen onomkeerbare besluiten zou moeten nemen zolang niet objectief is vastgesteld dat het ontwerp veilig is.

Verzoekt het college: ▪ om vóór vaststelling van het Voorontwerp tramlijn 12A een onafhankelijk verkeersveiligheidsonderzoek te laten uitvoeren; ▪ dit onderzoek te laten uitvoeren door een externe en onafhankelijke partij, zoals de SWOV en/of Veilig Verkeer Nederland; ▪ de uitkomsten van dit onderzoek aan de raad voor te leggen voordat het Voorontwerp tramlijn 12A wordt vastgesteld. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Mijnheer Partiman ziet ervan af. Dan kijk ik nu naar mevrouw Arp, SP, en daarna mevrouw Faïd van de HSP. Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. Ook ik moet het kort houden met oog op de volle agenda. De herinrichting van lijn 12 is noodzakelijk voor toegankelijk ov maar er blijven ook zorgen over de fietsveiligheid en de SP zal daarom veel goede moties van andere fracties op dat gebied steunen. Wel hebben we nog twee moties naar aanleiding van contact met omwonenden van de Duivelandsestraat ten behoeve van de fietsveiligheid van voetgangers en fietsers. Allereerst de motie Zebrapaden en die verzoekt het college in de uitwerking van het DO oversteekplaatsen in de Duivelandsestraat dicht bij de ingang van het Westduinpark en aan de noordelijke kant van de halte Dr. Van Welylaan in te passen.

En de motie Vrijliggend fietspad Duivelandsestraat verzoekt het college in het DO de ruimte voor de fietsstroken en de uitstapstrook in de Duivelandsestraat te gebruiken om vrijliggende fietspaden te realiseren en dit ontwerp nogmaals voor te leggen aan de bewoners en de klankbordgroep en in samenspraak met bewoners en de klankbordgroep eventueel extra ruimte vrij te maken in de straat om de fietspaden mogelijk te maken. Beide moties zijn mede ingediend door mevrouw Gerritsen van de Partij voor de Dieren. De voorzitter. Een interruptie van mevrouw Peeck. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter, dank. Alleen over de laatste motie een technische vraag. Gaat dit parkeerplekken kosten? De voorzitter. Mevrouw Arp. Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. Deze moties zijn natuurlijk, dat moet ik altijd even benoemen, geschreven door de heer Van Wijngaarden en de heer Van Wijngaarden heeft wat contact gehad met DSO daarover. Daar is het parkeerplekkenpunt niet aan de orde gekomen, maar het college zal daar ongetwijfeld op reageren. Daar hebben we het vooral gehad over de breedte van de vrijliggende fietspaden en dat er dan wel bijvoorbeeld mogelijk nog wat moet verschuiven. Maar parkeerplekken is niet aan de orde gekomen. De voorzitter. Dank u wel, mevrouw Arp.

24

De voorzitter. Door mevrouw Arp worden de volgende moties (F.7 SP en F.8 SP) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie F.7 SP Vrijliggend fietspad Duivelandsestraat De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR tramlijn 12A (RIS324055) Constaterende dat: ▪ er in het Voorontwerp ruimte wordt vrijgemaakt in de Duivelandsestraat voor fietsstroken op een weg die wordt gedeeld met auto-, bus- en tramverkeer. Overwegende dat: ▪ vrijliggende fietspaden de verkeersveiligheid nog verder verbeteren dan een fietsstrook, zeker in een straat die in de zomer veel gebruikt wordt door fietsers om het Zuiderstrand en Westduinpark te bezoeken. Verzoekt het college: ▪ in het definitief ontwerp de ruimte voor de fietsstroken en de uitstapstrook in de Duivelandsestraat te gebruiken om vrijliggende fietspaden te realiseren, en dit ontwerp nogmaals voor te leggen aan bewoners en de klankbordgroep; ▪ in samenspraak met bewoners en de klankbordgroep eventueel extra ruimte vrij te maken in de straat om de fietspaden mogelijk te maken. En gaat over tot de orde van de dag. ───────────────────────────────────────────────────────── Motie F.8 SP Zebrapaden Duivelandsestraat en halte Dr.

Van Welylaan De gemeenteraad, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR tramlijn 12A (RIS324055) Constaterende dat: ▪ door het versmallen van de stoep van de Duivelandsestraat aan de kant van het Westduinpark er onvoldoende ruimte is om daar veilig te lopen, waardoor mensen de weg moeten oversteken om het Westduinpark in te kunnen; ▪ door het laten vervallen van de tramhalte Tholensestraat meer bewoners van Duindorp de halte Dr. Van Welylaan zullen gebruiken maar in het Voorontwerp er alleen oversteekplaatsen aan de zuidelijke kant van de halte worden geplaatst. Verzoekt het college: ▪ in de uitwerking van het Definitief Ontwerp oversteekplaatsen in de Duivelandsestraat dichtbij de ingang van het Westduinpark en aan de noordelijke kant van de halte Dr. van Welylaan in te passen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. 25

De voorzitter. Dan kijk ik zoals gezegd naar mevrouw Faïd, HSP, en tenslotte daarna naar mevrouw Klokkenburg, ChristenUnie/SGP. Mevrouw Faïd is er niet, dat kan gebeuren. Ten slotte dan mevrouw Klokkenburg, ChristenUnie/SGP. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. De ChristenUnie/SGP vindt dat iedereen in onze stad onbeperkt mee moet kunnen doen. De lagevloertrams zorgen ervoor dat het ov veel toegankelijker wordt en mijn fractie is er daarom voorstander van. Maar dan moeten ook de haltes goed toegankelijk zijn en daar ziet mijn fractie nog ruimte voor verbetering. Want in het ontwerp worden bij de haltes nog niet aan beide kanten een hellingbaan ingericht en bij een tramhalte aan de Duinstraat leidde dat ongeveer een jaar geleden tot problemen. Dat is achteraf toen opgelost, maar dat moeten we nu voor zijn en daarom een motie. Verzoekt het college richting een definitief ontwerp te onderzoeken hoe waar mogelijk haltes voor tramlijn 12 van beide kanten toegankelijk ontworpen kunnen worden en hierbij het ontwerp aan de Duinstraat als voorbeeld te nemen en de raad te informeren. Voorzitter, er zijn vele moties ingediend en degene die de verkeersveiligheid in de Goudenregenstraat zullen oplossen of verbeteren, zal mijn fractie steunen. De voorzitter. Dank u wel. De voorzitter.

Door mevrouw Klokkenburg wordt de volgende motie (F.9 CU.SGP) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie F.9 CU.SGP tramhaltes van beide kanten toegankelijk De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Voorontwerp INTHR tramlijn 12A (RIS324055) Constaterende dat: ▪ in het Voorontwerp bij een aantal haltes slechts aan één kant een hellingbaan komt, en aan de andere kant een trap. Overwegende dat: ▪ dit ertoe leidt dat sommige haltes voor rolstoelafhankelijke mensen minder toegankelijk worden; ▪ bij de tramhalte Duinstraat gekozen is voor een oplossing met zowel een (iets smallere) trap als een (iets smallere) hellingbaan, waardoor de halte aan beide kanten toegankelijk is. Verzoekt het college: ▪ richting het definitief ontwerp te onderzoeken hoe waar mogelijk haltes voor tramlijn 12 aan beide kanten toegankelijk ontworpen kunnen worden, hierbij het ontwerp aan de Duinstraat als voorbeeld te nemen en de raad te informeren. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Dit was de eerste termijn, want mevrouw Faïd ziet van het woord af. De wethouder geeft aan dat hij maximaal vijf minuten nodig heeft, dus ik stel voor vijf minuten te schorsen. De vergadering is geschorst. 26

De beraadslaging worden heropend. De voorzitter. Ik ben toch, als het wat langer duurt dan vijf minuten, altijd wel van plan om eigenlijk dan gewoon door te vergaderen, want ik vind het wel zonde van onze vergadertijd. Wethouder Kapteijns heeft het woord over de agendapunten F en G, de Voorontwerpen tramlijn 12A en 12B. Wethouder Kapteijns. Stilte graag. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dank, voorzitter. Misschien goed om heel even kort stil te staan bij het hele programma instroming brede trams. Lijn 12 is inderdaad het sluitstuk van het hele programma waarin we als Den Haag een enorme stap gaan zetten in een veel toegankelijker, aantrekkelijker en comfortabeler openbaar vervoer. Ik denk dat het heel goed is dat we de inpassing van deze bredere en langere trams, die ook voor meer capaciteit gaat zorgen de komende decennia, dat we daarmee een hele mooie stap zetten in een kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van het openbaar vervoer in de stad. Ook even een kort woord van dank aan alle betrokken inwoners en organisaties die heel intensief zich betrokken hebben gevoeld bij de inpassing van dit hele lange traject. Op heel veel plekken heeft dat tot hele ingewikkelde discussies geleid, laat ik het maar gewoon even benoemen zoals het is. Dat is ook niet zo gek.

We zijn een heel dichtbevolkte stad en deze lijn 12 gaat dwars door de meest dichtbevolkte stukken van deze dichtbevolkte stad. Ik ben heel blij dat we er op bijna alle plekken heel goed met elkaar uit zijn gekomen. Heel veel dank daarvoor en ook heel veel dank voor de betrokkenheid ook van de bewoners en met name ook rondom de Goudenregenstraat en andere ingewikkelde trajectstukken. Dan, voorzitter, is mij één vraag gesteld door GroenLinks over de Beeklaan. Die inrichting naar 30 nemen we mee in het definitief ontwerp en de inzet van het college is daar ook om in overleg met de nood- en hulpdiensten te kijken of het daar 30 kan worden. Dan ga ik eerst het amendement doen en daarna alle moties. Ik probeer het een beetje te doen op volgorde van de indiening en dan lopen F en G een beetje door elkaar. Dus ik hoop dat we dan op het eind de administratie met elkaar op orde hebben. Ik begin met F.A, dat is het amendement van GroenLinks om bij een definitief ontwerp van de Goudenregenstraat uit te gaan van 30 kilometer per uur. Ik snap de gedachte achter dit amendement, voorzitter. Het is ook de inzet van het college om richting DO hierop te sturen maar in de absolute termen zoals het in dit amendement staat, moet het college hem toch ontraden. We gaan hierover in overleg met de nood- en hulpdiensten, ook met de HTM en daar kunnen we eigenlijk niet op vooruitlopen, voorzitter.

Dus mocht het amendement worden aangenomen, dan zal dit de boodschap zijn richting onze gesprekspartners maar het college heeft een sterke voorkeur om dat in overleg met hen te doen. Dan ben ik bij motie GroenLinks G.1, heet die bij mij, Verkeersveiligheid voor fietsers op ... De voorzitter. Een interruptie van de heer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dus ik begrijp goed dat het college op zich er voor is om hem naar 30 te maken maar wil daar eerst het overleg met de nood- en hulpdiensten over hebben. De voorzitter. De wethouder. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, dat is zoals we dat doen in de stad Den Haag. Bij de nood- en hulpdiensten is het belang van aanrijtijden natuurlijk ook eminent aan de orde. De inzet van het

27

college is om ook de Goudenregenstraat naar de 30 te brengen maar dan moeten we wel kijken welke maatregelen nodig zijn om het ook voor de nood- en hulpdiensten mogelijk te maken. De voorzitter. De heer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dank. Dit is wel het moment waarop we ons als raad moeten uitspreken, want ik heb even getwijfeld of het een amendement of een motie was. Maar toch een amendement van gemaakt om beide wegen wat mee te geven. Dus ik hoor wat de wethouder zegt, maar ik bedoel het echt ook als steun in de rug om dat gesprek te hebben en op 30 kilometer per uur uit te komen en dan een gebiedsontsluitingsweg waar volgens mij de nood- en hulpdiensten ook mee uit de voeten kunnen. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, zo voelt het ook, zal ik maar even zeggen. Het is ook een amendement wat op zich uitvoerbaar is, alleen het komt eigenlijk nu te vroeg in het proces om hier zo een uitspraak over te doen. Dus vandaar toch ontraden, voorzitter. Dan ben ik bij de motie van GroenLinks die over hetzelfde onderwerp gaat om bij toekomstige herinrichtingen die maximale snelheid naar 30 te brengen als eigenlijk al in het Voorontwerp. Daarvoor geldt eigenlijk hetzelfde. Dit is het uitgangspunt, bij voorontwerpen waar geen vrijliggende fietspaden liggen, zetten we in op 30.

Dit is een motie die kan iets meer in zijn algemeenheid, dus die kan het college ook aan de raad laten als extra onderstreping van het belang van die inzet op 30, voorzitter. Dan ben ik bij, bij mij is dat motie G.3 van de Partij van de Arbeid. Het gaat over snel aan de slag voor een veilige Edisonstraat. Die kan ik aan de raad laten. Het college beschouwt dit als aansporing om ook met de Edisonstraat aan de slag te gaan en volgens mij had ik al toegezegd in de commissie om later dit jaar in Q3 met een voortgangsbrief te komen over sowieso de inpassing van de tramlijn daar. Mocht de motie worden aangenomen, dan kan ik uw raad daar dan over informeren. Dan ben ik bij de moties van de VVD, voorzitter, dat zijn er in mijn administratie vijf. Ik begin met F.1, de motie van de VVD, Compenseer alle vervallende parkeerplaatsen tramlijn 12A. Zoals die hier geformuleerd staat, moet het college hem ontraden. We kijken natuurlijk altijd naar compensatie waar dat mogelijk is. We kijken ook naar andere maatregelen, zoals samenvoeging van parkeergebieden, maar om die compensatie helemaal in de Bomenbuurt plaats te laten vinden, dat lijkt niet heel erg voor de hand te liggen.

Operatie Bomenbuurt, waarnaar gerefereerd wordt, heeft als doel een toekomstbestendige herinrichting van de openbare ruimte en daar zitten we in een participatieproces waarbij veel bewoners juist meer groen willen en meer ruimte voor voetgangers. Dus de Bomenbuurt gaat niet de oplossing bieden en daarom de motie ontraden. De voorzitter. Een interruptie van de heer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Bedankt, voorzitter. Klopt het dat dit college aan bewoners ter compensatie parkeerplekken op de Rode Kruislaan heeft aangeboden? De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). We zijn nu in de voorlopige ontwerpfase en we gaan richting DO kijken op welke plekken er compensatie kan plaatsvinden van parkeerplaatsen. Er zijn geen concrete toezeggingen gedaan of iets dergelijks, maar we kijken natuurlijk naar alle mogelijkheden, voorzitter. 28

De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter, dus de wethouder zegt eigenlijk er zijn geen toezeggingen gedaan aan bewoners om te parkeren op de Rode Kruislaan. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, dat is wat ik zeg met daarbij alles wat ik er ook bij gezegd heb. De voorzitter. Laatste keer, mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter, dan ga ik weer even vragen aan de bewoners of ze hebben gelogen tegen mij. Dank u. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, de motie F.1 van de VVD moet ik daarom ontraden, voorzitter. Motie F.2 gaat ook over het afwentelen van parkeerdruk en dan in relatie tot de Vogelwijk. De manier waarop deze motie geformuleerd staat kan ik aan de raad laten. We kijken onder andere waar het gaat om dit deel van het traject naar mogelijk de optie van de remise van HTM op de Lijsterbesstraat, die zou in de tijdelijkheid straks ruimte kunnen bieden. Dus het college is bereid, mocht deze motie worden aangenomen, om te gaan zoeken naar die andere oplossingen waar deze motie om vraagt. Voorzitter, ik ben bij motie F.3 van de VVD, Neem een veilige Nieboerweg mee in de scope van het project INTHR. Deze kan ik ook aan de raad laten.

We zijn uiteraard bereid om bij de fase richting een definitief ontwerp nog eens goed te kijken naar de verbeteringen van de oversteekbaarheid en fietsveiligheid op de bocht Nieboerweg omdat we natuurlijk streven naar maximale veiligheid. Dus deze motie kan aan de raad gelaten worden. Motie F.4 gaat over het onafhankelijke veiligheidsonderzoek van de haltes Goudenregenplein en Goudenregenstraat. Daar hebben we natuurlijk veel over gesproken in het voortraject. Ik ben blij dat deze motie vraagt om in de fase waar we straks in zitten van voorlopig ontwerp naar definitief ontwerp, om dan het verzoek te doen om daar nog eens heel goed naar te kijken. Dat kan ook door een extern bureau wat het college betreft. Het is niet gebruikelijk maar als de raad daarom vraagt, dan gaan we dat doen. De voorzitter. Mijnheer Meinesz, een interruptie. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Wat als dat veiligheidsonderzoek zegt die haltes moeten daar weg? De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Het uitgangspunt van dit onderzoek, als deze motie wordt aangenomen, is natuurlijk het voorlopige ontwerp en dan gaat het om verdere optimalisaties van de

29

veiligheid. Dan gaat het over het verbeteren van zichtlijnen, dan gaat het over bebording, dan gaat het over kleinere aanpassingen. Dus het weghalen van haltes is dan niet meer aan de orde, voorzitter. De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Maar dat was de vraag niet. Wat als er wordt gezegd, het kan niet? De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, dit voorlopige ontwerp voldoet aan alle veiligheidseisen die we met elkaar hebben. Dus dat is niet aan de orde, voorzitter. Deze halte is prima inpasbaar op dat deel van de Goudenregenstraat. We gaan de verkeersveiligheid enorm verbeteren en met het onderzoek kunnen we kijken hoe we dat verder kunnen optimaliseren. De voorzitter. Laatste keer, mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Dus eigenlijk zegt de wethouder, dit veiligheidsonderzoek is een wassen neus. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Zeker niet, voorzitter. De voorzitter. U zet uw betoog voort. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dan ben ik bij het Copernicusplein, motie G2, Neem een halte op het Copernicusplein op in het Voorontwerp.

Het is goed om daar toch even iets langer bij stil te staan, voorzitter, omdat we hier ook heel veel over gesproken hebben en hier ook vanuit de buurt, vanuit de omgeving, ik denk heel terecht veel aandacht en veel zorgen voor zijn. We hebben hier ook lang en langdurig met heel veel betrokken bewoners en organisaties over gesproken. Het is geen onwil of wat dan ook van de kant van de gemeente, we hebben echt op allerlei mogelijke manieren gekeken hoe dit inpasbaar gaat zijn. De uitkomst is dat het niet op een veilige en toegankelijke manier inpasbaar is. Dus deze motie moet ik echt met klem ontraden, voorzitter. Het is namelijk een onuitvoerbare motie. De voorzitter. Mijnheer Mekers heeft een interruptie. Peter Mekers (D66). Dank, voorzitter. Ik snap dat die niet helemaal optimaal wordt. Vooral hebben we ook gehoord, een halte is beter dan geen halte hier. In hoeverre is het nu echt onmogelijk om die halte hier aan te leggen? Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ik neem u even mee naar hoe de halte er op dit moment uitziet. Op dit moment is het een halte met de breedte van een paar stoeptegels met een bord erbij. Stelt u zich voor, op een heel smal deel van de straat, dus er is eigenlijk geen ruimte voor verdere uitwijking. Stelt u zich voor dat daar een bredere tram komt die 10 meter langer is, want daar hebben we het over.

Dat betekent dat de halte nog smaller wordt dan dat die nu is. Dat betekent dat gelijkvloers uitstappen voor een heel groot deel van deze tram niet mogelijk gaat zijn. Dat betekent dat je een halte hebt die eigenlijk niet meer is dan een klein stukje stoep, wat niet alleen voor mensen met een beperking maar 30

ook voor mensen zonder beperking tot echt een onveilige situatie gaat leiden. Niet suboptimaal of iets dergelijks, maar gewoon onveilig. En wat ook consequenties gaat hebben voor het doorgaande autoverkeer, want deze tram gaat ook het verkeer wat nu nog rechtsaf kan voor de tram langs blokkeren. Want de tram is gewoon 10 meter langer. Dat gaat tot extra opstoppingen leiden. Het gaat tot fietsonveiligheid leiden omdat de fietser daar ook dan nog langs zou gaan moeten in de toekomst. Het is maar zeer de vraag of de MRDH en de inspectie ILT hier vergunningen voor gaan verlenen om hier te mogen halteren. Met alle liefde van de wereld had het college dit graag mogelijk gemaakt maar de fysieke beperkingen maken dit helaas niet op een veilige manier mogelijk. De voorzitter. Mijnheer Mekers. Peter Mekers (D66). Dank voor die uitleg. Ik snap de moeilijkheden. Ik heb dan nog wel in mijn hoofd de halte van de Loosduinse Hoofdstraat in lijn 2 waar volgens mij ook de tram gewoon stopt op straat met een stukje stoep wat als halte is. Dat kan dan kennelijk wel. Waarom daar dan wel? De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Laat ik het voorbeeld van de halte Goudenregenstraat als ander voorbeeld nemen. Daar spreken we met elkaar, en dat zegt uw raad terecht, deze halte moet echt op een veilige manier, anders moeten we het niet doen.

Daar gaan we extra onderzoek naar doen en vervolgens vraagt de raad zelf, als deze motie wordt aangenomen op een ander deel van de stad, leg maar iets aan wat gewoon apert onveilig is. Dat vindt het college moeilijk met elkaar te rijmen. Ten slotte, voorzitter, als het gaat om de loopafstanden, want daar hoorden we de inspreker natuurlijk ook over. Nogmaals, ik snap echt de zorg die hierachter zit. De loopafstanden naar de nieuwe halte Fahrenheitstraat en naar de halte Weimarstraat blijven echt onder de grenzen die we met elkaar hebben afgesproken. We blijven echt onder die 400 meter en er zijn daar in dit drukke deel van de stad echt heel veel overstapmogelijkheden. Bijvoorbeeld op halte Fahrenheitstraat kun je overstappen op lijn 3 en op de Zeversprong kun je overstappen op tramlijnen 2 en 4. Dus voor de totale vervoerswaarde, om die termen even te gebruiken, is dit ook een halte die vooral reizigers zal benadelen omdat, als we al toestemming zouden krijgen om dit te gaan doen, hier het nettoreizigersvoordeel negatief zal zijn. De voorzitter. Mevrouw Holman, Partij van de Arbeid. Janneke Holman (PvdA). Dank, voorzitter. Ik hoor de wethouder net zeggen, mogelijk krijgen we hiervoor niet eens een vergunning van de MRDH en de landelijke inspectie. Waar wordt dat dan ongeveer aan getoetst? Waar moet ik dan aan denken waar dat op stuk zou lopen? De voorzitter.

Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). En ook de inspectie ILT, de inspectie van het ministerie van IenW, moet dit soort tracés op veiligheid beoordelen op basis van de Wet lokaal spoor en die hebben daar een autonome bevoegdheid in. Pas op het moment dat je die aanvraag doet, zal daar een uitspraak over komen maar de verwachting is dat die negatief gaan adviseren en dus ook geen vergunning gaan verlenen. Dus dat zou betekenen dat de tram daar niet mag stoppen. De voorzitter. Mijnheer Meinesz.

31

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter, in de Goudenregenstraat bent u bereid om 40 miljoen uit te geven om van 6 miljoen naar 12 miljoen instappers te gaan en in de Copernicusstraat is het een probleem, geld. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, ik snap deze vraag niet zo goed. Dit gaat niet alleen over geld, dit is met name dat het gewoon fysiek niet mogelijk is. De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). U zegt dat het een negatieve uitkomst gaat geven op het aantal instappers als die daar komt. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Ja, en dat is een groot verschil met de Goudenregenstraat. Daar heeft het een positieve uitkomst op de totale reizigersaantallen en de reizigerskwaliteit, zal ik maar even zeggen. De voorzitter. Mevrouw Peeck. Caroline Peeck (VVD). Dank. Ik hoor u zeggen, de verwachting is dat er geen vergunning afgegeven wordt. Dat betekent dus dat die nog niet getoetst is. Ik vind het ook een nieuw element wat we tot nu toe, we spreken er al jaren over, niet genoemd is. En daarbij, er ligt een schetsontwerp waardoor er wel veilig gefietst kan worden en waardoor er geen opstoppingen zijn voor auto’s. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, ik denk niet dat dit een nieuw element is, want de Wet lokaal spoor bestaat al vijftig jaar en we weten dat de inspectie ILT hierop toetst.

Ook de HTM adviseert negatief, dus ook de MRDH zal negatief adviseren en ook de inspectie zal zich negatief uitlaten, mochten we dit toch gaan doen. Bovendien, en dat vind ik misschien nog wel veel belangrijker, we gaan hier ongelukken krijgen. Het gaat een halte worden die gewoon niet voldoet aan de eisen die je als reiziger mag verwachten van een halte. Er moeten mensen op straat gaan uitstappen, daar gaan auto’s achter die tram staan. Als die rij lang wordt, dan weten we dat sommige automobilisten ongeduldig worden. Voorzitter, ik zou u echt met klem willen ontraden om deze motie aan te nemen, want dit gaat brokken opleveren. Ik denk dat we daarmee de HTM en de reizigers van het openbaar vervoer in onze stad tekortdoen. De voorzitter. Mevrouw Peeck. Caroline Peeck (VVD). Alle organisaties die we gehoord hebben, Voorall, ik hoef ze niet allemaal meer op te noemen, hebben allemaal naar deze halte gekeken. Het kan niet waar zijn dat zij alleen maar denken, dit is zo’n onveilige halte, er gebeuren alleen maar ongelukken, laten we het toch maar doen. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Toch is dat wat de experts van de HTM en van de gemeente Den Haag en ook andere organisaties als we straks met klem adviseren, voorzitter.

32

De voorzitter. Zet uw betoog voort. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, dan ben ik bij motie F.5, die is van D66, dat gaat over lijn 12, veiliger voor fietsers. Dat gaat over de aanbevelingen die de Fietsersbond heeft gedaan, als ik het even in mijn eigen woorden mag zeggen. Het verzoek om die integraal mee te nemen, ook waar het gaat om de andere delen van dit traject van lijn 12. Voor zover we dat al niet van plan waren, zal ik maar even zeggen, maar deze kan ik aan de raad laten. Dit gaan we doen, mocht uw raad dat ook belangrijk vinden en anders misschien ook wel. Voorzitter, dan ben ik bij motie F.6 van Hart voor Den Haag en die vraagt om een onafhankelijk veiligheidsonderzoek naar het Voorontwerp van lijn 12. Het zal u niet verbazen, voorzitter, maar deze motie moet ik toch echt stevig ontraden, al was het alleen maar inderdaad in de tijd. We gaan het voorlopig ontwerp vandaag vaststellen, althans wat het college betreft, en dan lukt het niet meer om voorafgaand eraan een onafhankelijk veiligheidsonderzoek te doen. Het is ook niet nodig, voorzitter, want het ontwerp wat voorligt is veilig. En ook de instanties waar deze motie om vraagt, dat zijn niet instanties die in te huren zijn om naar dit soort specifieke locaties te kijken. Dus deze motie wil ik graag met klem ontraden, voorzitter. De voorzitter. Mijnheer Meinesz, een nieuw punt.

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter, u keurt uw eigen vlees toch? De voorzitter. Ik geef het woord aan de slager. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, dat zou je een drogredenering kunnen noemen. Er werken ongelooflijk verstandige experts, professionals bij de gemeente Den Haag en die laten zich bijstaan door de HTM en door de MRDH. En waar wij dat nodig achten, huren we extern advies in. Er is een andere motie van de VVD die ook vraagt om een extern advies, daar kunnen we mee uit de voeten want dat past ook in de tijd en die heeft ook de juiste scope. Deze motie heeft dat beide niet, voorzitter. De voorzitter. Mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Zijn het juist niet die andere partijen, onafhankelijke partijen, VVN en SWOV, die daarvoor zijn opgericht om dat te bepalen? De voorzitter. Mijnheer Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, dit zijn beide organisaties die niet in het leven zijn geroepen om naar specifieke ontwerpen van tramlijnen te kijken. Het SWOV bijvoorbeeld is een onderzoeksinstituut van het ministerie van IenW die onafhankelijk onderzoek doet naar algemene trends waar het gaat om verkeersveiligheid. Dus die kunnen ook niets met deze vraag. De voorzitter. De laatste keer, mijnheer Meinesz. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag).

Een ambulance is om iemand naar het ziekenhuis te brengen en de HTM is om mensen te vervoeren. De voorzitter. De heer Kapteijns, zet uw betoog voort. 33

Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Dank, voorzitter. Dan ben ik bij de moties van de SP. F.8 heet Zebrapaden Duivelandsestraat en halte Dr. Van Welylaan, om bij de uitwerking daarvan de oversteekplaatsen daar nog goed te bekijken. Daar is het college toe bereid, dus deze kan het college aan de raad laten. Motie F.7, een vrijliggend fietspad Duivelandsestraat, is iets ingewikkelder, voorzitter, die moet het college helaas ontraden. Er is goed gekeken naar de ruimte die daar is bij de Duivelandsestraat waar het gaat om de fietsstrook en de uitstapstrook. De oplossing die in het voorlopige ontwerp zit, dat is toch echt de oplossing die daar het beste in past. Als we dit anders gaan ontwerpen, dan moet of het fietspad door het duingebied, wat het college niet zou aanbevelen, of dit gaat ten koste van parkeerplaatsen, wat het college ook niet zou aanbevelen. Dus dit is waar deze motie om vraagt, daar is naar gekeken en daarom wil ik hem graag ontraden, voorzitter. Dan ben ik bij motie F ... De voorzitter. Mevrouw Arp heeft een interruptie. Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. Zoals ik al aangaf, de heer Van Wijngaarden heeft ook met de bewoners gesproken en ze hebben zelfs een heel schetsje gemaakt van hoe de situatie eruit zou zien. Het gaat echt om een beperkte ruimtelijke ingreep en wat zij voorzien is dat er dan een stuk stoep juist vooral zou moeten wijken.

Natuurlijk, dat is een moeilijke afweging maar zij zou dat echt veel liever hebben dan die fietspaden die niet vrijliggend zijn van 1,75 meter die dan bewoners ertoe dwingen of fietsers ertoe dwingen om tussen de geparkeerde auto’s en de trambaan te fietsen. De voorzitter. Mijnheer Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Voorzitter, als wij ernaar kijken dan gaat het niet alleen ten koste van de stoep. We willen de voetgangers daar ook de ruimte geven en ook de toegankelijkheid is daarbij natuurlijk van eminent belang. We hebben ook intensief met deze bewoners gesproken en alle goede intenties ten spijt, wat die bewoners voorstellen is ruimtelijk niet in te passen zonder dat ten koste gaat van andere functies. Daarom zou ik de motie toch graag willen blijven ontraden, voorzitter. De voorzitter. Mevrouw Arp heeft een tweede interruptie. Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. We hebben de motie in de bewoording vrij opengelaten of de vrijliggende fietspaden aan beide zijden moeten liggen of bijvoorbeeld bij elkaar, bij beide richtingen. Dat is ook nog een optie die je zou kunnen overwegen om die vrijliggende fietspaden met twee richtingen aan de kant van de woningen te houden. Dat zou dan 3,5 meter moeten zijn. Volgens mij zou dat ook een optie kunnen zijn waar het college serieus naar zou kunnen kijken. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks).

Dan komen we op een tweerichtingenfietspad, wat niet voldoet aan de maatvoering die je eigenlijk voor een tweerichtingenfietspad zou willen hebben. Dus dat is ook suboptimaal. Er is geen weerstand, zeker niet bij mij, om met die bewoners in gesprek te blijven maar de manier waarop dit dictum geformuleerd is, is toch net iets te stevig. Ik kan sowieso toezeggen dat we nog met deze bewoners het gesprek zullen opzoeken in de fase VO naar DO om te kijken wat er mogelijk is, maar niet in de termen zoals dit in dit dictum geformuleerd staat. De voorzitter. Laatste keer, mevrouw Arp. 34

Lesley Arp (SP). Dank, voorzitter. We hebben natuurlijk ook hier contact gehad in het stadhuis en ik begrijp dat het inderdaad niet voldoet aan de normen die het stadhuis hanteert. Maar volgens mij voldoet die optie met die twee richtingen naast elkaar wel aan die CROW-richtlijn. Dus het is in ieder geval voor de bewoners echt een grote verbetering ten opzichte van de huidige onvrijliggende situatie met 1,75 meter. Dus mijn fractie wil de motie wel in stemming brengen wat dat betreft. De voorzitter. Wethouder Kapteijns, zet uw betoog voort. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Misschien nog een laatste zin. Dat is natuurlijk uw goed recht. Ik denk ook dat als het college naar deze motie kijkt we ook het meer breder belang van de doorgaande fietser wat meer in het oog hebben en dan gaat zo’n tweerichtingenfietspad ook tot potentieel onveilige situaties leiden, wat inderdaad niet voldoet aan onze richtlijnen. Voorzitter, dan ben ik bij motie F.9 van de ChristenUnie, Tramhaltes van beide kanten toegankelijk. Uiteraard vindt het college, net als uw raad, het van het grootste belang dat de haltes goed toegankelijk zijn maar er zijn een aantal haltes in lijn 12 waar de ruimtelijke inpassing het onmogelijk maakt om aan beide kanten zo’n toegankelijke helling te maken. We streven er altijd wel naar.

De haltes die onderdeel zijn van dit Voorontwerp zijn allemaal toegankelijk en ze voldoen aan de richtlijnen die we met elkaar hebben vastgesteld. Bij de halte Duinstraat kon het wel omdat er geen auto’s langs de tram rijden en daar hebben we op uw aandringen ook de andere kant toegankelijk gemaakt. Maar op heel veel andere plekken in dit tracé van lijn 12 past het niet. Als de motie wordt aangehouden kan ik toezeggen om hier nog eens naar te kijken maar zo stevig als het in deze motie staat, u draagt eigenlijk op om die toegankelijkheid op alle plekken aan twee kanten te garanderen. Met deze formulering kan het college niet uit de voeten, dus dan zou ik hem toch graag willen ontraden. De voorzitter. Mevrouw Klokkenburg. Judith Klokkenburg (ChristenUnie/SGP). Dank, voorzitter. Ik denk dat de wethouder een verkeerde motie voor zijn neus heeft. Want het verzoek is namelijk richting het DO te onderzoeken hoe en waar mogelijk die haltes van beide kanten toegankelijk kunnen worden. De voorzitter. Wethouder Kapteijns. Wethouder Kapteijns (GroenLinks). Excuus, ik zie inderdaad dat ik een andere versie voor me heb waar het woord onderzoeken nog niet in stond. Met de term onderzoeken zou het college beter uit de voeten kunnen, met daarbij natuurlijk wel de winstwaarschuwing dat daar al goed naar is gekeken. Dus ik verwacht niet dat er nu heel veel nieuwe inzichten uit gaan komen.

Maar om hier nog eens goed naar te kijken, als ik de motie zo mag lezen, en natuurlijk met de inzet te kijken hoe het wel zou kunnen, kan het college deze motie aan de raad laten. Dan ben ik, als mijn administratie op orde is, door alle moties en amendementen heen, voorzitter. De voorzitter. Dat hoop ik voor u. Dat is zo te zien het geval. Ik kijk even de kring rond, is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Dan gaan wij, dank u wel wethouder, snel door naar het volgende agendapunt. De beraadslagingen worden gesloten.

35

───────────────────────────────────────────────────────── Aan de orde zijn: H. Voorstel van het college inzake Investeringsbesluit parkeerhub Dreven 1D (RIS324265) I. Voorstel van het college inzake Besluitvorming investering en exploitatie parkeergarage BinckPark (RIS324259) J.

Commissiebrief inzake Aanbieding informatie over parkeren in de Binckhorst (RIS324357)

De beraadslagingen worden geopend. De voorzitter. Dat wil zeggen de volgende verzameling agendapunten. De agendapunten H, I en J worden gezamenlijk behandeld. H gaat over het voorstel Investeringsbesluit parkeerhub Dreven 1D. I gaat over het voorstel Besluitvorming investering en exploitatie parkeergarage BinckPark en J gaat over de commissiebrief Aanbieding informatie over parkeren in de Binckhorst. Ik kijk naar de leden van de raad voor de eerste termijn. Er is een uitvoerige sprekerslijst en net als net begint de heer De Vuyst namens GroenLinks en daarna mijnheer De Ridder namens de Haagse VVD. Maar eerst mijnheer De Vuyst. Stilte graag. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dank, voorzitter. Ik ga het hier nog korter houden, veel onderwerpen, et cetera. Voorzitter, we gaan hier als gemeente de regie pakken op parkeren, garages voor bewoners en dat vindt mijn fractie uitermate positief. De garage die gerealiseerd wordt bij Dreven 1D heeft aan het begin een overcapaciteit, daar hebben we het in de commissie lang over gehad. En eerder hebben we bij een proef in het Statenkwartier gezien dat bewoners best bereid waren om tegen een kleine vergoeding hun auto iets verder te parkeren, waar hij dan veilig staat. En dat levert dan een lagere parkeerdruk op.

Dat inspireerde mij, de heer Noorlander en de heer Ahraui om te kijken of we ook deze overcapaciteit kunnen benutten voor een dergelijk project. En daarom de volgende motie, Stimuleer Blik in Beton, verzoekt het college te onderzoeken of met een actief aanbod aan geïnteresseerden in de omgeving, naar het voorbeeld van de eerdere pilot bij World Forum, de overcapaciteit van de parkeerhub Dreven 1D optimaal te benutten is. En verder noem ik even dat zo mijn motie bij dit agendapunt in herstemming komt, Hoe houden we de parkeerplaatsen betaalbaar met de immer constructieve Arp en Ahraui. Tot zover, tot straks. De voorzitter. Maar eerst mijnheer De Ridder met een interruptie. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter die overcapaciteit, die is toch op een gegeven moment ook opgelost? Dus dit is een tijdelijke iets, toch? Klopt dat? De voorzitter. Mijnheer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ja, dat klopt. En dat was de pilot bij het World Forum ook, ja. De voorzitter. Door de heer De Vuyst daartoe gesteund door de heer Ahraui en de heer Noorlander wordt de volgende motie (H.1 GL) ingediend:

36

───────────────────────────────────────────────────────── Motie H.1 GL Stimuleer Blik in Beton De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 29 januari 2026, ter bespreking ‘Voorstel van het college inzake Investeringsbesluit parkeerhub Dreven 1D (RIS324265) Overwegende dat; ▪ op veel plekken in Den Haag zijn parkeergarages en -terreinen die niet optimaal benut worden en leegstand van deze parkeerplekken ongewenst is (RIS318944); ▪ door de exploitatie de gemeente de beschikking heeft over de bezettingsgraad en de controle over prijsstelling binnen de parkeerhub Dreven 1D behoudt, waardoor er kan worden gestuurd op betaalbaarheid en toegankelijkheid op de langere termijn (RIS324265); ▪ een volledig en helder toewijzingskader van belang is om duidelijkheid te scheppen voor inwoners, waardoor zij kunnen meeprofiteren van een gebouwde parkeerhub; ▪ de financiering van een gemeentelijke parkeergarage meestal valt onder de ‘Wet Markt en Overheid’, omdat gemeentelijke parkeergarages doorgaans algemeen toegankelijk zijn en de realisatie van openbare infrastructuur een overheidstaak is en daardoor niet wordt beschouwd als staatssteun (RIS324357); ▪ vanwege de Wet Markt en Overheid de gemeente de integrale kostprijs van de parkeervoorzieningen dient door te rekenen aan de gebruikers hiervan (RIS324357); ▪ uit de evaluatie van de bewonerspilot bij World Forum bleek dat een

groep bewoners bereid is om hun auto wat verder van huis te parkeren, zolang dat laagdrempelig qua techniek en tarief kan en bij voorkeur vooraf is in te plannen (RIS318944); ▪ de eindconclusie van de bewonerspilot was dat het de moeite waard is om op te schalen naar andere buurten met een hoge parkeerdruk of waar een overcapaciteit is in parkeergarages (RIS318944). Constaterende dat: ▪ er nieuw beleid wordt gemaakt voor het toewijzen van parkeerplekken in de nieuw te ontwikkelen mobiliteitshubs (RIS319961); ▪ er een duidelijk toewijzingskader in de maak is, waarin wordt omschreven wie eerder in aanmerking komt voor een plaats in de parkeerhub (RIS324265); ▪ de parkeerhub met 256 parkeerplaatsen in een eerste instantie een overcapaciteit bevat voor de toekomstige bouwplannen in Zuidwest, waardoor er naar verwachting de eerste jaren sprake zijn van een aantal parkeerplekken die nog niet bezet of verhuurd zijn (RIS324265); ▪ het juridisch ingewikkeld is om een bewonerspilot zoals bij het World Forum uit te voeren als gemeente vanwege de Wet Markt en Overheid en alleen kan afwijken van een integrale kostprijs door een uitzondering middels een Algemeen belangbesluit in het kader van de Wet Markt en Overheid (RIS318944, RIS324357).

Verzoekt het college: ▪ te onderzoeken of met een actief aanbod aan geïnteresseerden in de omgeving, naar voorbeeld van de eerdere pilot bij World Forum, de overcapaciteit van de parkheerhub Dreven 1D optimaal te benutten is. En gaat over tot de orde van de dag.

37

De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Dat was het, denk ik. Ja, dat was het. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer De Ridder namens de Haagse VVD. En daarna aan de heer Martini namens Hart voor Den Haag. Maar eerst De Ridder. Mijnheer De Ridder. Rutger de Ridder (VVD). Voorzitter, de Haagse VVD wil graag meer parkeergarages in Den Haag, dus op zich twee goede voorstellen. We hebben nog wel een vraag aan de wethouder hoe het gaat over de Binckhorstgarage, over de brief van de Fokker Terminal. Want wij kregen daar een brief over, dat zij toch nog niet helemaal akkoord of blij waren. Hoe zit dat? En verder heeft mijn fractie twee moties. De eerste motie is Houd de deur open voor marktparticipatie, verzoekt het college bij het uitwerken van het voorstel over beheer en exploitatie van parkeren op Dreven 1D expliciet mee te nemen welke rol marktpartijen nu of in de toekomst kunnen spelen, daarbij te beschrijven onder welke voorwaarden marktparticipatie mogelijk en wenselijk is met behoud van betaalbaarheid en toegankelijkheid voor bewoners. Samen met Anthony Uduba van mijn eigen partij. En de tweede motie, Geen betaald parkeren totdat er een oplossing is. In feite is dat een gewijzigde motie van twee raden geleden.

Verzoekt het college alleen akkoord te gaan met het aanbod van Q-Park onder de volgende voorwaarden, de invoering van betaald parkeren uit te stellen totdat er een tijdelijke parkeeroplossing is waar bewoners van de Binckhorst gebruik van kunnen maken en begin februari ‘26 aan de raad te rapporteren. Mede ingediend namens Caroline Peeck. De voorzitter. Dank u wel, mijnheer De Ridder namens de Haagse VVD. De voorzitter. Door de heer De Ridder daartoe gesteund door de heer Uduba wordt de volgende motie (H.2 VVD) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie H.2 VVD Houd de deur open voor marktparticipatie De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen, ter bespreking van het Voorstel van het college over Investeringsbesluit parkeerhub Dreven 1D (RIS324265) Constaterende dat: ▪ de raad wordt gevraagd in te stemmen met de aankoop van parkeerhub Dreven 1D; ▪ het college in 2026 met een apart voorstel komt over beheer en exploitatie; ▪ gemeentelijke regie in de startfase wordt voorgesteld om te kunnen sturen op tarieven en toewijzing.

Overwegende dat: ▪ het verstandig is om bij de uitwerking van beheer en exploitatie ook te kijken naar doelmatigheid en risicodeling; ▪ marktpartijen in andere gemeenten een rol kunnen spelen bij exploitatie van parkeervoorzienigen; ▪ het wenselijk is om ruimte te houden voor marktparticipatie, nu en in de toekomst, zonder afbreuk te doen aan betaalbaarheid en toegankelijkheid voor bewoners. Verzoekt het college: ▪ bij het uitwerken van het voorstel over beheer en exploitatie van parkeerhub Dreven 1D expliciet mee te nemen welke rol marktpartijen nu of in de toekomst kunnen spelen; 38

▪

daarbij te beschrijven onder welke voorwaarden marktparticipatie mogelijk en wenselijk is, met behoud van betaalbaarheid en toegankelijkheid voor bewoners.

En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Door de heer De Ridder daartoe gesteund door mevrouw Peeck wordt de volgende motie (Q.13 VVD) gewijzigd: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie Q.13 VVD Geen betaald parkeren totdat er een oplossing is (gewijzigd) De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 13 november 2025, ter bespreking van het Binckhorstdebat Constaterende dat: ▪ er op de Binckhorst op het moment sprake is van grote schaarste aan parkeerplaatsen, waardoor prijzen oplopen tot €452,- per maand; ▪ de invoering van betaald parkeren en het niet uitgeven van bewonersvergunningen veel meer mensen afhankelijk maakt van deze torenhoge tarieven; ▪ de Binckhorst met het openbaar vervoer blijvend zeer slecht te bereiken is, waardoor veel mensen op de auto aangewezen blijven. Van mening dat: ▪ de bewoners van de Binckhorst een oplossing verdienen voor de torenhoge parkeerkosten, alvorens het college overgaat tot de invoering van betaald parkeren. Verzoekt het college: ▪ alleen akkoord te gaan met het aanbod van Q-Park onder de volgende voorwaarde: ▪ de invoering van betaald parkeren uit te stellen totdat er een (tijdelijke) parkeeroplossing is waar bewoners van de Binckhorst gebruik van kunnen maken; ▪ begin februari 2026 aan de raad te rapporteren.

En gaat over tot de orde van de dag. De gewijzigde motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslagingen. De voorzitter. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Martini, Hart voor Den Haag, en zo meteen aan mijnheer Noorlander. Maar eerst mijnheer Martini. Dat is ook goed, gaat uw gang. Mijnheer Dubbelaar, ook van Hart voor Den Haag. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Dat vind ik lief, dat de voorzitter van de raad dat zegt, dat het ook goed is dat ik hier sta. Voorzitter, gisteren, eergisteren werd besloten om het onderwerp wat wij in de commissie uitvoerig hebben behandeld toe te voegen aan dit agendapunt. Daarom sta ik hier namens Hart voor Den Haag even, omdat ik wil zeggen dat de Binckhorst een bijzondere wijk is waar helaas bepaalde problematiek naar voren is gekomen. Ik kreeg gisteren pas de afdoening van mijn motie Binckhorst aanhaken bij gemeentelijk parkeerbedrijf binnen met RIS-nummer 324110. Ik zou 39

iedereen willen oproepen om die goed te lezen en te bestuderen. Dat ga ik namelijk ook doen, voorzitter. Ik kan nog even melden dat ik de motie van de VVD ga steunen en dat ik de motie van mevrouw Arp meeteken. Ik neem aan dat zij die zo gaat indienen. Ik zie dat mijnheer De Vuyst daar helemaal warm van wordt dat ik dat doe, voorzitter. Ik heb met mijnheer Meinesz nog even een motie kortgesloten over deelmobiliteit, want dat is wel echt, echt misgegaan op de Binckhorst. Dat heb ik in de commissie volgens mij wel goed naar voren gebracht. De conclusie is eigenlijk dat we een verlaging hebben van de parkeernorm in de Pegasus en Binck City Park van 183 parkeerplekken, voorzitter. Daar hadden dan 61 deelauto’s voor moeten komen, rampzalig, want die zijn er nu niet. Mijnheer Kapteijns zal er misschien nog even op willen reageren hoe hij daar dan precies tegenaan kijkt. Waarschijnlijk anders dan ik. Maar mijnheer Meinesz en ik hebben dus een motie, voorzitter, Geen betaald parkeren Binckhorst zonder aantoonbaar effect deelmobiliteit.

En ik verzoek het college de invoering van betaald parkeren in de Binckhorst uit te stellen, eerst met concrete en verifieerbare cijfers te komen over het gebruik en het effect van deelauto’s, inzichtelijk te maken hoeveel bewoners daadwerkelijk over een betaalbare parkeerplek kunnen beschikken en de raad hierover te informeren voordat een besluit over betaald parkeren wordt voorgelegd. Dank u wel. De voorzitter. Dank u wel. Maar eerst een interruptie van mijnheer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). De heer Dubbelaar sprak daar twee interessante woorden, betaalbaar parkeren. Nu is er ook een motie in herstemming vanavond over betaalbaar parkeren. De vorige keer vond ik Hart voor Den Haag niet aan mijn zijde om dat ook mogelijk te maken voor mensen met kleinere inkomens. Ik was benieuwd of ik vanavond dan nu wel Hart voor Den Haag aan mijn zijde vind. De voorzitter. De heer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter, als de inhoud hetzelfde is gebleven dan is de kans zeer groot dat Hart voor Den Haag weer hetzelfde gaat stemmen. De voorzitter. De heer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dus betaalbaar parkeren betekent dat de een daar heel veel voor moet betalen, ook al heeft hij een kleine beurs, en de ander niet. Dat is wat Hart voor Den Haag daarmee zegt. De voorzitter. De heer Dubbelaar. Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag).

Nee voorzitter, Hart voor Den Haag zegt dat wij over de motie met dezelfde inhoud op dezelfde wijze gaan stemmen. De voorzitter. Laatste keer, mijnheer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). U ziet de teleurstelling van mijn gezicht. Maar het gaat erom, wat betaalbaar is voor de een anders dan voor de ander. Dat is wat mijn motie probeert aan te geven en laten we daar eens rekening mee gaan houden. Ik had toch eigenlijk echt gehoopt dat Hart voor Den Haag dat ook zou inzien. Dat vind ik jammer.

40

De voorzitter. Dat was hem, mijnheer Dubbelaar? Dank u wel. De voorzitter. Door de heer Dubbelaar wordt de volgende motie (J.1 HvDH) ingediend: ───────────────────────────────────────────────────────── Motie J.1 HvDH Geen betaald parkeren Binckhorst zonder aantoonbaar effect deelmobiliteit De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 29 januari 2026, ter bespreking van J Commissiebrief inzake Aanbieding informatie over parkeren in de Binckhorst (RIS324357) Constaterende dat: ▪ het college voornemens is om per 1 juni 2026 betaald parkeren in te voeren in de Binckhorst; ▪ het college stelt dat deelmobiliteit, waaronder deelauto’s, een belangrijk alternatief vormt voor de eigen auto; ▪ tot op heden geen harde cijfers zijn gepresenteerd over het daadwerkelijke gebruik van deelauto’s in Den Haag; ▪ onbekend is hoeveel kilometers in Den Haag met deelauto’s worden afgelegd en in welke mate deze de eigen auto vervangen; ▪ het college geen concrete voorbeelden heeft kunnen noemen waar deelauto’s bij nieuwbouw aantoonbaar een succes zijn gebleken; ▪ onvoldoende inzicht bestaat in het werkelijke autobezit in de Binckhorst, waaronder leaseauto’s en tweede auto’s; ▪ parkeertarieven in garages voor bewoners hoog zijn en per complex sterk verschillen; ▪ niet is aangetoond dat alle bewoners tegen een betaalbaar tarief over een parkeerplek kunnen beschikken.

Overwegende dat: ▪ betaald parkeren een ingrijpende maatregel is met directe financiële gevolgen voor bewoners; ▪ betaald parkeren alleen gerechtvaardigd is indien aannemelijk is dat dit bijdraagt aan een oplossing voor parkeerdruk; ▪ beleid niet gebaseerd mag worden op aannames, maar op aantoonbare effecten en praktijkervaringen; ▪ het onwenselijk is om bewoners extra kosten op te leggen zolang onduidelijk is of alternatieven daadwerkelijk werken. Verzoekt het college: ▪ de invoering van betaald parkeren in de Binckhorst uit te stellen; ▪ eerst met concrete en verifieerbare cijfers te komen over het gebruik en het autovervangend effect van deelauto’s; ▪ inzichtelijk te maken hoeveel bewoners daadwerkelijk over een betaalbare parkeerplek kunnen beschikken; ▪ de raad hierover te informeren voordat opnieuw een besluit over betaald parkeren wordt voorgelegd. NB. Ook kan een verzoek aan de raad worden gedaan. In dat geval wordt in plaats van ‘het college’ ‘de raad’ ingevuld.