RIS324351 Bijlage Eindrapport MJB TJB KWINK groep
Tekst van het document
Hoewel de beoordelingscriteria in de basis goed aansluiten bij de beleidsdoelen en op zichzelf relevant zijn, blijken zij niet in alle gevallen even goed toepasbaar op alle instellingen. Met name voor kleinere organisaties of instellingen die actief zijn binnen een nichediscipline is het vaak lastig om volledig te voldoen aan bepaalde deelcriteria, bijvoorbeeld op het gebied van diversiteit en inclusie. Voor
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
38
systeeminstellingen geldt daarentegen dat het niet logisch is dat zij beoordeeld worden op artistieke inhoud, aangezien deze instellingen geen artistiek beleid hebben. Op dit moment worden instellingen uitsluitend op hun individuele aanvraag beoordeeld. In het beoordelingsproces wordt slechts beperkt rekening wordt gehouden met integraliteit (bijvoorbeeld de culturele keten, het totaalaanbod in de stad en de onderlinge samenwerking tussen instellingen, punten die wel terugkomen in de Cultuurvisie). Wel is er binnen de individuele beoordeling, bij het criterium ‘zakelijk beleid’, aandacht voor integraliteit via de deelcriteria ‘positionering en samenwerking’ (MJB) en ‘belang voor Den Haag’ (MJB en TJB). We concluderen dat niet alle beoordelingscriteria even goed meetbaar zijn. In de subsidieregeling zijn de beoordelingscriteria zeer uitgebreid toegelicht, waarbij onder ieder criterium deelcriteria zijn benoemd (bijvoorbeeld onder het criterium ‘artistiek-inhoudelijk beleid’ zijn als deelcriteria onder andere ‘samenhang binnen het artistieke profiel’, ‘zeggingskracht’ en ‘oorspronkelijkheid’ benoemd). Deze criteria zijn per definitie niet meetbaar, maar zijn wel meetbaarder gemaakt door een waarderingsschaal op te stellen, waarin per gradatie is aangegeven wat de beoordeling inhoudt.
We concluderen dat de beoordelingscriteria toerekenbaar zijn: verreweg de meeste deelcriteria bestaan uit herleidbare acties en prestaties van de aanvrager. Zorgvuldig We concluderen dat het beoordelingsproces zorgvuldig is verlopen. De betrokkenheid van de ambtenaren bij het beoordelingsproces was waardevol voor de adviescommissies. De ambtenaren hebben veel kennis van het veld en de instellingen, en konden de adviescommissieleden van belangrijke context voorzien. De krappe tijdspanne vormde echter een risico voor de zorgvuldigheid van het proces. Bij het TJB was de tijdspanne voor de voorbereidingsfase en de beoordeling door de adviescommissie krap, en voor het MJB gaven adviescommissieleden aan specifiek meer tijd nodig te hebben om voorafgaand aan het beoordelingsproces in samenspraak met de gemeente hun onderlinge rollen te verduidelijken. Wel constateren we dat ondanks de krappe tijdspanne, het proces is verlopen zoals beoogd en er geen stappen zijn overgeslagen of ingekort. Transparant We concluderen dat het beoordelingsproces grotendeels transparant is geweest. In de voor aanvragers toegankelijke informatie is beschreven hoe de procedure eruitziet. Zo geven de subsidieregelingen en het document met veelgestelde vragen duidelijkheid over het adviesproces, de geldende termijnen en de beoordelingscriteria.
In dit document staat daarnaast een toelichting van de taak van de adviescommissie, de vergewisplicht van het college en de rol van de gemeenteraad. De uiteindelijke adviezen voor het MJB en het TJB zijn grotendeels transparant en herleidbaar. De adviescommissies maakten in het advies gebruik van een puntensysteem en een rangorde, waardoor instellingen konden zien hoe hun aanvraag zich verhield tot die van andere aanvragers. In de individuele adviezen ging de adviescommissie in op elk van de beoordelingscriteria (mits er voldoende punten waren behaald op de criteria artistiek-inhoudelijk beleid en – voor categorie B en C – ook zakelijk beleid). De adviezen melden de totaalscores, behalve bij de aanvragen met een negatief advies. In aanvulling daarop ontving elke aanvrager voor de eigen aanvraag ook de scores per deelcriterium. Een kanttekening bij de herleidbaarheid en transparantie van het uiteindelijke advies is dat het voor aanvragers vooraf niet duidelijk was welke stappen genomen werden in de afwegingsfase. Voor categorie A geldt daarnaast dat de rangschikking rondom de zaaglijn voor aanvragers niet voldoende inzichtelijk was, al wordt in het TJB wel verwezen naar het artikel uit de subsidieregeling waarop de rangschikking gebaseerd is.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
39
Consistent We concluderen dat het beoordelingsproces overwegend consistent is uitgevoerd. Indien nodig werd expertise vanuit andere deelcommissies betrokken bij de beoordeling van aanvragen. Zo werden binnen het MJB bij multidisciplinaire aanvragen experts uit andere deelcommissies toegevoegd aan het beoordelingsteam, om een vollediger en evenwichtiger oordeel te kunnen vormen. De status van de inbreng van deze experts was echter niet voor alle adviescommissieleden duidelijk. De adviezen van de adviescommissies zijn gelijktijdig aan alle aanvragers bekendgemaakt. Wat betreft de terugkoppeling naar aanvragers verschilde de werkwijze tussen het MJB en het TJB. Binnen het MJB kregen aanvragers pas na publicatie van de definitieve adviezen de gelegenheid om te reageren op eventuele feitelijke onjuistheden. Deze reacties van aanvragers zijn uiteindelijk gepubliceerd als bijlage op het advies. Bij het TJB is deze procedure aangepast: aanvragers kregen de mogelijkheid om al op het conceptadvies te reageren en feitelijke onjuistheden voorafgaand aan de publicatie van het advies te corrigeren. Deze aanpassing wordt positief beoordeeld door betrokkenen. Aanbeveling 4 Neem integraliteit duidelijker mee in de beoordeling.
Dat houdt in ieder geval in dat de gemeente duidelijker communiceert aan het culturele veld op welke wijze integraliteit en de synergie binnen het Haagse culturele veld nu al wordt meegenomen in de huidige systematiek. De gemeente kan ook overwegen integraliteit nog meer een plek geven in het beoordelingsproces. Dat kan bijvoorbeeld door binnen de beoordelingscriteria nog meer te differentiëren (bijvoorbeeld op basis van omvang). Een andere mogelijkheid is om een integrale afweging toe te voegen aan de systematiek, waarbij de voorlopige adviezen worden getoetst op basis van een aantal vooraf vastgestelde elementen. Denk daarbij aan spreiding over de stad(sdelen) of diversiteit (bijvoorbeeld qua organisatie of publieksbereik). Op deze wijze kunnen aanvragen in samenhang worden beschouwd met het oog op een evenwichtige verdeling binnen het culturele veld. Op basis van een integrale afweging kan de rangorde worden aangepast. Ter overweging Het is belangrijk om duidelijkheid te bieden over de wijze en momenten waarop integraliteit wordt meegenomen in de beoordeling, zodat voor zowel aanvragers als beoordelaars inzichtelijk is welke rol dit aspect speelt binnen het beoordelingsproces. • Indien gekozen wordt dit via de beoordelingscriteria te doen, moet duidelijk zijn voor aanvragers op welke wijze hun aanvraag zal worden beoordeeld en welke deelcriteria gelden.
Houd er daarbij rekening mee dat meer differentiatie in de criteria, de beoordeling door de adviescommissies lastiger kan maken. • Indien er wordt gekozen voor een integrale afweging, is het belangrijk om vooraf helder te communiceren welke elementen in deze afweging worden meegenomen (bijvoorbeeld spreiding over de stad, verdeling over disciplines of aandacht voor specifieke doelgroepen), zodat de transparantie en herleidbaarheid van de adviezen zoveel mogelijk behouden blijven. Een integrale afweging kan er bovendien toe leiden dat de uiteindelijke adviezen minder direct toerekenbaar zijn, met name wanneer factoren worden meegenomen waarop aanvragers zelf geen invloed hebben, zoals spreiding over de stad. Hoewel hier een bewuste en op zichzelf verdedigbare redenering aan ten grondslag kan liggen, kan dit de beoordeling wel meer complex maken. De gemeente Utrecht en gemeente Rotterdam hebben ervaring opgedaan met het toevoegen van een integrale afweging aan de beoordeling. In Utrecht voeren subcommissies de eerste beoordeling (60% van de punten) uit en kent de kerncommissie de resterende 40% toe vanuit een integrale blik op het stedelijk ecosysteem. De subcommissiepunten staan vast; de kerncommissie beoordeelt aanvullend op samenhang en balans.
In Rotterdam vindt een integrale afweging plaats na de beoordeling door disciplinecommissies, waarbij de integrale commissie de balans tussen disciplines en stedelijke spreiding integraal afweegt.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
40
Aanbeveling 5 Onderzoek hoe adviescommissieleden meer tijd kunnen krijgen voor de voorbereiding en beoordeling. Voor het TJB zou het waardevol zijn als adviescommissieleden meer tijd krijgen om zich in te lezen en voor te bereiden op het beoordelingsproces, bijvoorbeeld door ruimere tijd in te plannen voor werkbezoeken. Daarnaast is het wenselijk dat de adviescommissieleden van zowel het TJB als het MJB vooraf meer gelegenheid hebben om procesafspraken te maken en hun onderlinge rollen te bespreken. Ook in de afrondende fase is extra tijd wenselijk. Ter overweging •
• •
De tijdspanne voor het beoordelingsproces is nu al beperkt; het toekennen van extra tijd aan adviescommissieleden is mogelijk niet haalbaar zonder dat de bestaande deadlines voor bestuurlijke planningen in het gedrang komen. Extra tijd voor adviescommissieleden kan de tijd die nodig is voor het voorleggen van de conceptadviezen voor een check op feitelijke onjuistheden onder druk zetten. De huidige tijdspannes zijn bewuste keuzes geweest ten behoeve van het verbeteren van het proces voor aanvragers. Dat geldt voor de verschuiving van de deadline van het MJB naar 1 februari, maar ook voor het instellen van een TJB dat ook als vangnet kan dienen voor instellingen die buiten het MJB vallen. Een uitbreiding van de tijdspanne voor het beoordelingsproces kan dus directe gevolgen hebben voor aanvragers (bijvoorbeeld doordat het TJB niet langer als vangnet kan dienen, omdat er onvoldoende tijd tussen het MJB en TJB over is). Aanbeveling 6
Stel voor alle aanvragen een volledig advies op, ook wanneer de aanvraag onvoldoende scoort op het criterium artistiek-inhoudelijk en/of zakelijk beleid. Verschillende aanvragers geven aan dat het voor hen waardevol is om inzicht te krijgen in de beoordeling op alle criteria. Een volledige beoordeling biedt hun duidelijkheid over hun sterke en zwakke punten en stelt hen in staat om gerichte feedback te benutten bij een eventuele volgende aanvraag. Ter overweging Op dit moment worden alle aanvragen wel volledig beoordeeld door de individuele adviescommissieleden, maar wordt er geen gezamenlijk advies opgesteld wanneer een aanvraag onvoldoende scoort op het criterium artistieke inhoud (bij TJB en MJB) en het criterium zakelijk beleid (bij MJB). Het uitwerken van een volledig advies op de overige beoordelingsonderdelen zou extra vergader- en schrijftijd vergen van de adviescommissie.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
41
6. Besluitvorming 6.1
Feitelijke beschrijving van het proces
Besluitvorming college van B&W In juni 2024 overhandigde de adviescommissies MJB haar adviezen aan het college van B&W, de adviescommissie TJB deed dit in september 2024. Na bekendmaking van het advies voor het MJB ontving de gemeente verschillende brieven van aanvragers waarin (vermeende) onjuistheden in het instellingsadvies uiteen zijn gezet. Omwille van het gelijke speelveld is daarom een bericht naar alle aanvragers gestuurd waarin hun eenmalig de gelegenheid werd geboden om schriftelijk te reageren op het advies. In totaal hebben 35 aanvragers een reactie ingediend. Deze reacties zijn als bijlage toegevoegd aan het MJB 2025-2028. Het college had vervolgens de taak om zich ervan te vergewissen dat de adviezen van de adviescommissies zorgvuldig tot stand waren gekomen (vergewisplicht). Dit hield in dat is nagegaan of het adviseringsproces correct is verlopen én of de adviezen zijn getoetst aan de vooraf vastgestelde beoordelingscriteria. Hierbij is zowel gekeken naar de afzonderlijke adviezen, als naar hoe deze zich tot elkaar verhouden binnen de rangorde. Op basis van deze toetsing besloot het college het volgende: •
•
Bij het MJB heeft het college het advies grotendeels overgenomen. In enkele gevallen week het college af door hogere subsidies toe te kennen dan geadviseerd, in één geval is het geadviseerde bedrag juist te hoog bevonden. In de brief over het vaststellen van het MJB, geeft het college toelichting op elk van de vijf gevallen waarin is afgeweken van het advies van de adviescommissie.42 In elk van de toelichtingen is benoemd wat de specifieke reden is voor de afwijking. Door de aanpassingen van de budgetten verschoof de zaaglijn, waardoor één instelling niet langer in aanmerking kwam voor subsidie (in aanvulling op twee instellingen die al onder de zaaglijn kwamen). Bij het TJB heeft het college het advies van de commissie volledig overgenomen.
Moties gemeenteraad De gemeenteraad heeft het Beleidskader aan de voorkant vastgesteld en had in de besluitvormende fase geen invloed meer op de verdeling van de subsidiemiddelen binnen het MJB en TJB. De gemeenteraad kon wel moties en amendementen indienen en de hoogte van de budgetten bepalen. De gemeenteraad heeft op 10 juli 2024 twee moties ingediend. De adviezen voor het MJB waren toen al bekend, die van het TJB nog niet. Het college heeft invulling gegeven aan deze moties door extra financiële middelen beschikbaar te stellen. •
42
Motie ‘Onderzoek mogelijkheden MJB aanvullen tot zaaglijn’. Met deze motie verzocht de gemeenteraad het college om de problemen die het wegvallen van de instanties, die niet in aanmerking kwamen voor subsidie wegens ontoereikend budget, mee te nemen in de begroting 2025 – 2028 en te komen met oplossingsrichtingen. Het college heeft naar aanleiding van deze motie voor de jaren 2025 en 2026 incidenteel € 2 miljoen extra beschikbaar gesteld voor categorie B (algemene tender), en € 50.000 voor de jaren 2027 en 2028. Hierdoor werd het in 2025 en 2026 mogelijk om alle aanvragen binnen de algemene tender van categorie B die een positief advies van
Gemeente Den Haag (2024). Vaststellen Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
42
•
de adviescommissie hebben ontvangen, van subsidie te voorzien. Dit betekende dat drie instellingen in 2025 en 2026 alsnog subsidie krijgen. Voor 2027 en 2028 geldt dat één van de drie instellingen alsnog subsidie krijgt, de andere twee vooralsnog niet. Motie ‘Verhoog budget 2-jaren regeling’: Met deze motie verzocht de gemeenteraad het college te bezien of op korte termijn al ruimte gevonden kon worden binnen het Programma Cultuur om het budget van de subsidieregeling categorie A aan te vullen. Naar aanleiding van deze motie heeft het college het budget van het TJB verhoogd, nog voordat de adviezen bekend werden gemaakt. In totaal is besloten om voor 2025 en 2026 € 450.000 extra beschikbaar te stellen. Hierdoor was het mogelijk om meer positief beoordeelde aanvragers toe te kunnen laten in categorie A.
Het college stelde uiteindelijk in september 2024 het MJB en in oktober 2024 het TJB vast. De gemeenteraad stelde vervolgens in november 2024 de gemeentelijke begroting vast. Bezwaren In totaal zijn er negen bezwaren ingediend, waarvan vier ten aanzien van het MJB (ten opzichte van 91 aanvragen) en 5 ten aanzien van het TJB (ten opzichte van 43 aanvragen). In vorige periode waren dit er 21 (ten opzichte van 103 aanvragen). Van de bezwaren ten aanzien van het MJB heeft één betrekking op de afwijzing van de aanvraag, de andere drie bezwaarmakers zijn het oneens met de hoogte van het subsidiebedrag en de motivatie daarvan. Van de bezwaren ten aanzien van het TJB gaat het in alle vijf de gevallen om een bezwaar tegen de afwijzing van de aanvraag. Alle negen de bezwaren zijn ongegrond verklaard door de Adviescommissie bezwaarschriften, omdat er geen sprake is van procedurele tekortkomingen.43 Uiteindelijke besluit In totaal ontvangen 90 instellingen meerjarige subsidie, waarvan 70 in het MJB en 20 in het TJB. Dit is een honoreringspercentage van 67% in totaal, 77% in het MJB en 45% in het TJB. De tabel hieronder toont het aantal aanvragen, honoreringen en afwijzingen. Aantal aanvragen Gehonoreerd Positief advies, maar onder de zaaglijn Afgewezen Niet ontvankelijk verklaard
Totaal 135 90 (67%) 10 (7%)
MJB 91 70 (77%) 0 (0%)
TJB 44 20 (45%) 10 (23%)
34 (25%) 1 (1%)
21 (23%) 0 (0%)
13 (30%) 1 (2%)
Tabel 9: Verdeling aanvragen.
Vangnetfunctie Dertien instellingen die waren afgewezen voor het MJB hebben vervolgens een aanvraag ingediend voor het TJB (categorie A), zes van deze instellingen hebben vervolgens tweejarige subsidie ontvangen. Er zijn twee instellingen die in het verleden meerjarige subsidie kregen die nu geen meerjarige subsidie meer krijgen.
6.2
Percepties
De meeste betrokkenen zijn positief over het verloop van de besluitvormende fase en de rol die college en gemeenteraad hebben vervuld.
43
Cijfers en informatie over bezwaren zijn door de gemeente Den Haag aangeleverd aan de onderzoekers.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
43
Duidelijkheid over proces en rollen Aanvragers geven aan dat zij een duidelijk beeld hadden van hoe het besluitvormingsproces zou verlopen en wie welke rollen en verantwoordelijkheden daarin had. Zo is de meerderheid van de aanvragers die de enquête hebben ingevuld (zie figuur 13) positief over de duidelijkheid van het proces (77%) en de duidelijkheid rondom de rollen en verantwoordelijkheden (van college en gemeenteraad) (75%). Ook noemen aanvragers en betrokkenen bij de gemeenteraad dat de gemeente hierover aan de voorkant duidelijk heeft gecommuniceerd, zowel richting aanvragers als richting de gemeenteraad zelf.
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? (n=61) 2%
Het besluitvormingsproces van het MJB 2025-2028 en het TJB 2025-2026 8% was voor mij duidelijk
Het was duidelijk wie welke rollen en verantwoordelijkheden had tijdens de totstandkoming en besluitvorming van het MJB en TJB (College van B&W, gemeenteraad).
69%
10% 13%
2% 8%
67%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
Oneens
Zeer oneens
Geen mening/Weet ik niet
10% 13%
Figuur 13. Stellingen enquête over duidelijkheid over proces en rollen.
Tevreden over verloop Aanvragers en betrokkenen bij de gemeente zijn tevreden over het verloop van het proces en de rolinvulling van het college en van de gemeenteraad. De meeste aanvragers zijn tevreden over de wijze waarop het college haar vergewisplicht heeft ingevuld, begrijpt de keuzes die het college heeft gemaakt in het uiteindelijke MJB en TJB en begrijpt de keuzes die de gemeenteraad maakte door het indienen van verschillende moties (zie figuur 14).
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? (n=61) Mijn organisatie is tevreden over de wijze waarop het College van B&W haar vergewisplicht heeft vervuld.
11%
46%
15%
10% 5% 13%
Mijn organisatie begrijpt de keuzes die het College maakte in het MJB/TJB.
10%
48%
15%
10% 5% 13%
Mijn organisatie begrijpt de keuzes die de gemeenteraad maakte door het indienen van verschillende moties.
13%
51%
15% 3% 18%
Oneens
Zeer oneens
Geen mening/Weet ik niet
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
Figuur 14. Stellingen enquête over verloop besluitvorming.
Verder benoemen betrokken partijen als positief dat het college de adviezen van de adviescommissie grotendeels heeft opgevolgd en beperkte wijzigingen heeft aangebracht. Specifiek benoemen enkele betrokkenen dat zij positief zijn dat het college bijna geen wijzigingen in de geadviseerde budgetten heeft aangebracht (en dus bijvoorbeeld niet de ‘kaasschaafmethode’ heeft toegepast, waarbij een generieke korting op alle budgetten wordt doorgevoerd zodat extra instellingen kunnen worden gehonoreerd). Over het algemeen zijn betrokkenen positief over het feit dat de gemeenteraad de mogelijkheid heeft om via moties extra budget vrij te maken. Het belangrijkste verbeterpunt dat veel aanvragers en andere betrokkenen benoemen, is dat het wederhoor (check op feitelijke onjuistheden) bij het MJB pas in de besluitvormende fase plaats heeft gevonden, in plaats van in de uitvoerende fase (als onderdeel van het beoordelingsproces). Dit zou wat hen betreft een stap in het beoordelingsproces moeten zijn. De gemeente geeft daarbij aan dat deze
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
44
check eerder altijd wel een onderdeel van het MJB-proces was, maar voor deze periode er uitgehaald is omwille van de tenderprocedure en het gelijke speelveld, en omdat uit de vorige evaluatie naar voren kwam dat aanvragers niet tevreden waren over hoe het proces rondom de feitelijke check was verlopen, omdat volgens hen weinig met hun input is gedaan in de uiteindelijke adviezen.44 Aanvragers en de gemeenteraad zijn positief over het feit dat de gemeente hierin heeft bijgestuurd door aanvragers alsnog de mogelijkheid te geven te reageren op de reeds gepubliceerde adviezen, maar geven ook aan dat dit er wel toe heeft geleid dat er feitelijk onjuiste informatie openbaar is gemaakt én dat deze onjuiste informatie nog steeds in de openbare adviezen staat, ook al zijn de reacties op de adviezen als bijlage gepubliceerd. Dat kan volgens sommige betrokkenen voor de organisaties alsnog schadelijk zijn. Bij de TJB-procedure is deze check op feitelijke onjuistheden voor de publicatie van de adviezen wel opgenomen.
6.3
Conclusies en aanbevelingen
Samengevat concluderen we dat betrokken partijen positief zijn over het verloop van de besluitvormingsfase. De rollen en verantwoordelijkheden waren vooraf duidelijk en het college en de raad hebben volgens betrokken partijen hun rollen herleidbaar en rolvast vervuld. We constateren dat er één belangrijk verbeterpunt is in deze fase: het toevoegen van een check op feitelijke onjuistheden vóór de adviezen worden gepubliceerd bij het MJB. Bij het afgelopen MJB-proces is namelijk pas na de publicatie van de adviezen een check op feitelijke onjuistheden toegepast, waardoor er adviezen openbaar zijn geworden met feitelijke onjuistheden. Bij het TJB heeft er wel een check op feitelijke onjuistheden plaatsgevonden vóór publicatie van de adviezen. Hierna gaan we verder in op onze conclusies ten aanzien van de waarderingselementen. Herleidbaarheid We concluderen dat het besluitvormingsproces herleidbaar is verlopen. Het proces is verlopen zoals van tevoren was vastgelegd en de wijze waarop het zou gaan verlopen was voor betrokkenen duidelijk. Het college heeft haar taak om zich ervan te vergewissen dat de adviezen van de adviescommissies zorgvuldig tot stand waren gekomen op herleidbare wijze ingevuld. Het advies voor het TJB is volledig overgenomen.
Met betrekking tot het MJB is het college in vijf gevallen afgeweken van het advies met betrekking tot het budget: het puntenaantal is niet gewijzigd. Het college heeft de motivering voor afwijken van de geadviseerde bedragen toegelicht in een openbare brief, die is meegestuurd bij publicatie van de adviezen. Daarmee is het herleidbaar op basis van welke argumenten het college is afgeweken van de adviezen. Rolvastheid We concluderen dat het college van B&W en de gemeenteraad rolvast zijn geweest. Zowel het college als de gemeenteraad hebben zich gehouden aan de rol- en taakverdeling zoals van tevoren beschreven.
44
DSP Groep (2021). Evaluatie Meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2021-2024.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
45
Aanbeveling 7 Voeg opnieuw de check op feitelijke onjuistheden in de adviezen toe aan het MJB-proces, vóór publicatie van de adviezen. Bijvoorbeeld door het conceptadvies per organisatie voor te leggen aan de aanvrager. Ter overweging •
•
•
Het opvolgen van deze aanbeveling betekent een extra stap in het proces. Dit kan dus gevolgen hebben voor de planning van het MJB, maar ook voor het TJB: door bij het MJB een check op feitelijke onjuistheden toe te voegen, komt de kennismakingsfase van het TJB (die volgt na de besluitvormende fase van het MJB) mogelijk onder druk te staan. Het is belangrijk om duidelijke randvoorwaarden en spelregels vast te stellen. Zo geeft deze extra processtap aanvragers de mogelijkheid om tijdens het beoordelingsproces extra informatie aan te leveren over hun aanvraag. Ook kan het bij aanvragers bepaalde verwachtingen opwekken, bijvoorbeeld wanneer voor hen niet helder is wat de adviescommissie wel en niet met de reactie zal doen. Deze risico’s kunnen beperkt worden door heldere kaders mee te geven aan aanvragers, zoals het noemen van voorbeelden van feitelijke onjuistheden (wat verwerkt de adviescommissie wel en niet in een advies) of het meegeven van een maximum aantal woorden voor de reactie vanuit de aanvrager. Uit de benchmark (zie bijlage V) blijkt dat bij andere meerjarige financiers de check op feitelijke onjuistheden onderdeel is van het proces: o Bij de BIS (ministerie van OCW) mogen aanvragers schriftelijk checken op feitelijke onjuistheden. De reactie van aanvragers gaat direct naar het ministerie. Daar wordt besloten of dit naar de Raad van Cultuur moet.
o Aanvragers in de gemeente Utrecht ontvangen het conceptadvies en een formulier waarbij ze per vraag/criterium in maximaal 75 woorden feitelijke onjuistheden konden beschrijven. Dit wordt eerst gecheckt door ambtenaren van de gemeente Utrecht. Bij twijfel of het daadwerkelijk om een feitelijke onjuistheid ging, werden de aanvragen doorgestuurd naar juridische zaken voor advies. o Aanvragers in de gemeente Amsterdam krijgen de gelegenheid schriftelijk te reageren op feitelijke onjuistheden in het conceptadvies voordat de adviezen openbaar worden. o Aanvragers in de gemeente Rotterdam ontvangen de concept adviestekst zonder de eindconclusies (wel/geen subsidie). Er gold een limiet voor het aantal woorden dat gebruikt mocht worden in de check op feitelijke onjuistheden.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
46
Bijlage I. Onderzoeksverantwoording Dit onderzoek is uitgevoerd aan de hand van een documentstudie, een enquête onder aanvragers van zowel het MJB als het TJB en (groeps)gesprekken. Binnen het onderzoek is gestreefd naar een zo volledig mogelijke representatie van de aanvragers, zowel via de uitgezette enquête als via de gevoerde verdiepende gesprekken. Het bereiken van een brede en diverse groep respondenten werd als essentieel beschouwd om de bevindingen van het onderzoek op een zorgvuldige en evenwichtige wijze te kunnen onderbouwen. Hierna volgt de lijst met geraadpleegde documenten. Daarna lichten we onze aanpak van de enquête en de groepsgesprekken toe. Tot slot volgt een overzicht van de gesprekspartners. Documentenlijst • Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 (2024). Den Haag: Stad van de Kunst – Kunst van de Stad. • Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Den Haag (2024). Presentatie Advies MJB 2025-2028. • Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 Den Haag (2024). Brief Reflectie Adviescommissie MJB 2025-2028 op het Beleidskader 2025-2028. • Adviescommissie Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026 (2024). Aanbiedingsbrief Adviezen Subsidieregeling Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur: Categorie A. • Andersson Elffers Felix (2022).
Onderzoek naar de systeemtaken van Cultuurschakel, Stroom en Popradar. • Den Haag Centraal (2024). Theaters in de knel door kunstadvies 2025-2028. • Den Haag FM (2024). Gemeente geeft subsidie aan 20 vernieuwende cultuurorganisaties. • DEPO (2024). Reactie advies meerjarenbeleidsplannen. • DSP Groep (2021). Evaluatie Meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur 2021-2024. • Gemeente Den Haag (2022). Procesvoorstel Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028. • Gemeente Den Haag (2023). Biografieën Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028. • Gemeente Den Haag (2023). De Kunst van Betekenis: Cultuurvisie Den Haag 2033. • Gemeente Den Haag (2023). Formulier bij inrichtingseisen MJB 2025-2028. • Gemeente Den Haag (2023). Geamendeerd voorstel van het college inzake gewijzigd raadsvoorstel vaststelling Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028. • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Amare. • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Categorie B (inclusief functies). • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Categorie C. • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Cultuurschakel. • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Musea. • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Popradar. • Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen MJB 2025-2028 – Stroom.
• Gemeente Den Haag (2023). Inrichtingseisen Tweejarige Subsidie 2025-2026 – Categorie A. • Gemeente Den Haag (2023). Instellen Adviescommissie Meerjarenbeleid Kunst en Cultuur 20252028. • Gemeente Den Haag (2023). Presentatie Beleidskader Kunst en Cultuur en Subsidiestelsel. • Gemeente Den Haag (2023). Q&A Subsidiesystematiek Begrotingssubsidie. • Gemeente Den Haag (2023). Reglement adviescommissie meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur Den Haag 2023.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
47
• • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
• •
Gemeente Den Haag (2023). Ruimte voor Ontwikkeling: Beleidskader Kunst en Cultuur 2025-2028. Gemeente Den Haag (2023). Subsidieregeling Categorie A. Gemeente Den Haag (2023). Subsidieregeling Categorie B. Gemeente Den Haag (2023). Subsidieregeling Categorie C. Gemeente Den Haag (2024). Afdoening motie: ‘Noodrem voor kaalslag in de cultuursector’. Gemeente Den Haag (2024). Biografieën Adviescommissie Tweejarige Subsidies. Gemeente Den Haag (2024). Collegebesluit vaststellen Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026 ‘Ruimte voor Ontwikkeling’. Gemeente Den Haag (2024). Informatiebrief instellingen met een begrotingssubsidie. Gemeente Den Haag (2024). Instellen Adviescommissie Tweejarige Subsidies. Gemeente Den Haag (2024). Model beoordelingscriteria categorie A. (intern document) Gemeente Den Haag (2024). Model beoordelingscriteria en handreiking beoordeling categorie B en C. (intern document) Gemeente Den Haag (2024). Ophoging Subsidieregeling Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026 Categorie A. Gemeente Den Haag (2024). Overzicht Subsidies Instellingen MJB. Gemeente Den Haag (2024). Overzicht Subsidies Instellingen TJB. Gemeente Den Haag (2024). Reacties aanvragers Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 op Advies MJB 2025-2028 ‘Den Haag: stad van de kunst – kunst van de stad’. Gemeente Den Haag (2024).
Reglement adviescommissie tweejarige subsidies meerjarenbeleidsplan kunst en cultuur Den Haag 2024. Gemeente Den Haag (2024). Ruimte voor Ontwikkeling: Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026. Gemeente Den Haag (2024). Ruimte voor Ontwikkeling: Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026. Gemeente Den Haag (2024). Scoringslijst categorie A. (intern document) Gemeente Den Haag (2024). Scoringslijst categorie B. (intern document) Gemeente Den Haag (2024). Scoringslijst categorie C. (intern document) Gemeente Den Haag (2024). Totstandkoming Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 ‘Ruimte voor Ontwikkeling’. Gemeente Den Haag (2024). Vaststellen Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028. Gemeente Den Haag (2024). Vaststellen Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026. Gemeente Den Haag (2024). Voortgangsbrief proces MJB 2025-2028. Gemeente Den Haag (2025). Opdracht Evaluatie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 en Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026. Gemeenteraad Den Haag (2023). Amendement: Cultuurbudget niet definitief. Gemeenteraad Den Haag (2023). Amendement: Kantje boord voor het geschreven woord. Gemeenteraad Den Haag (2023). Motie: Noodrem voor kaalslag in de cultuursector. Gemeenteraad Den Haag (2024). Motie: Onderzoek mogelijkheden MJB aanvullen tot zaaglijn. Gemeenteraad Den Haag (2024).
Motie: Verhoog budget tweejaren regeling. Gemeenteraad Den Haag (2025). Tweeminutendebat over Commissiebrief inzake Opdracht Evaluatie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028 en Tweejarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2026. Gerritsen, Leonie (2024). 10 puntenplan om de beoordelingssystematiek voor cultuursubsidies te verbeteren. Jansen, Peter (2024). Interne Evaluatie Adviescommissie Tweejarige Subsidies Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
48
• • • • • •
NRC (2024). Mogelijk geen subsidie voor de plek voor cabaret en comedy in Den Haag. Omroep West (2024). Theaters Diligentia en PePijn lijken gered van ondergang: ‘Zijn toonaangevend voor de stad’. Ossel, Freek (2024). Interne Evaluatie Adviescommissie Meerjarenbeleidsplan Kunst en Cultuur 2025-2028. Rodi.nl (2024). Tweejarige ondersteuning voor vernieuwende Haagse cultuurorganisaties. Theaterkant (2024). Den Haag redt (tijdelijk) Diligentia en PePijn. Zoetermeers Dagblad (2024). Advies: meerjarige subsidie voor 70 Haagse cultuurinstellingen.
Enquête Alle instellingen die een aanvraag hebben ingediend voor het MJB en/of TJB zijn per e-mail uitgenodigd om deel te nemen aan een digitale enquête. De enquête stond gedurende twee weken open, waarna de termijn met één dag is verlengd, zodat respondenten in totaal vijftien dagen de gelegenheid hadden om de vragenlijst in te vullen. Ook is er een tussentijdse reminder verstuurd. In totaal is de enquête 61 keer ingevuld, afkomstig van 60 verschillende instellingen (bij één instelling hebben twee medewerkers de enquête afzonderlijk ingevuld). Dit komt neer op een response rate van 49%.45 De enquête is ingevuld door zowel gehonoreerde als afgewezen aanvragers, en door verschillende aanvragers binnen alle categorieën (A, B en C) en aanvragers met een begrotingssubsidie. In totaal hebben 42 respondenten in categorie B aangevraagd, zeventien respondenten in categorie A (waarvan zeven ook in B hadden aangevraagd), zes respondenten in categorie C, en drie respondenten met een begrotingssubsidie. Zie ook bijlage IV. Selectie gesprekspartners In totaal zijn negentien (groeps)gesprekken gevoerd met betrokkenen bij het MJB en het TJB en zes gesprekken gevoerd voor de benchmark. •
•
Aanvragers: We voerden tien (groeps)gesprekken met aanvragers uit de verschillende categorieën binnen het MJB en TJB. De selectie van aanvragers voor deelname aan de gesprekken is in samenwerking met de gemeente tot stand gekomen, met als doel een zo representatief mogelijke spreiding te realiseren naar categorieën binnen het MJB en het TJB, discipline, omvang van de organisatie, status van de aanvraag (gehonoreerd of afgewezen) en de mate van bekendheid als aanvrager (nieuw of terugkerend). Geselecteerde aanvragers zijn per e-mail uitgenodigd om deel te nemen aan een gesprek. Aangezien de gespreksperiode deels samenviel met de zomervakantie, hebben de onderzoekers zich flexibel opgesteld in de planning: er zijn meermaals nieuwe data aangeboden en enkele gesprekken zijn opgesplitst om een grotere groep aanvragers te kunnen spreken. Een aantal aangeschreven aanvragers heeft niet gereageerd of aangegeven niet beschikbaar te zijn, waarna aanvullende aanvragers zijn benaderd. De gesprekken vonden grotendeels plaats op het kantoor van KWINK groep, met de mogelijkheid om desgewenst online deel te nemen. Aanvragers die door onvoorziene omstandigheden niet bij het gesprek aanwezig konden zijn, kregen de gelegenheid hun input schriftelijk aan te leveren of op een ander moment telefonisch toe te lichten.
Adviescommissies: We voerden twee gesprekken met de voorzitters van de adviescommissies en drie groepsgesprekken met andere commissieleden. Voor de groepsgesprekken zijn alle commissieleden van de adviescommissies MJB en TJB per e-mail benaderd met een uitnodiging voor deelname aan een online gesprek. Er zijn afzonderlijke gesprekken gevoerd met leden van de
Er zijn in totaal 135 aanvragen ingediend door 122 individuele aanvragers. 13 aanvragers hebben immers voor zowel het MJB als het TJB een aanvraag ingediend. 45
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
49
•
•
•
MJB-commissie en de TJB-commissie. Commissieleden die bij beide commissies betrokken waren, konden zelf kiezen of zij wilden deelnemen aan één of aan beide gesprekken. Gemeenteraad: We voerden één gesprek met representatie bij de gemeenteraad. De gemeenteraad is via de griffie uitgenodigd om zich aan te melden voor het gesprek; via de griffie is op een later moment tevens een herinnering verstuurd. In totaal hebben we met betrokkenen vanuit 2 partijen gesproken. Het gesprek vond plaats op het stadhuis. In dit gesprek is tevens de input vanuit het tweeminutendebat ten aanzien van de evaluatie meegenomen. Haagse overlegstructuren: De voorzitters van de Haagse culturele overlegstructuren zijn per email benaderd voor deelname aan een verkennend gesprek aan het begin van het onderzoek, en voor een tweede gesprek in een later stadium, waarin de voorlopige bevindingen zijn besproken. Het eerste gesprek vond online plaats, het tweede gesprek op het kantoor van KWINK groep. Gemeente Den Haag: We voerden drie gesprekken met betrokkenen vanuit de gemeente, waaronder de Wethouder Financiën, Cultuur en Economie, ambtenaren vanuit de afdelingen Cultuur, directie, Juridische Zaken en het subsidiebureau. Ook organiseerden we een werksessie met een aantal nauw betrokken ambtenaren om de voorlopige conclusies en aanbevelingen te bespreken.
Gesprekspartners Categorie
Gesprekspartners
Gemeente
Representatie vanuit de gemeenteraad Wethouder Financiën, Cultuur en Economie Vijf ambtenaren van de afdeling Cultuur Ambtenaar van de afdeling Juridische Zaken Inhoudelijk adviseur subsidiebureau Directeur Cultuur
Adviescommissies
Vijf leden van de adviescommissie MJB Drie leden van de adviescommissie TJB Voorzitter adviescommissie MJB Voorzitter adviescommissie TJB
Overige stakeholders
Voorzitter Haags Cultuuroverleg Voorzitter Haags Popoverleg Voorzitter Letterenoverleg Voorzitter Muziekensembles
Aanvragers
Amare Art-S-Cool Bibliotheken Leidschenveen/Ypenburg en Waldeck Loosduinen Cézanne Tegelberg Company Ensemble Klang Escher in het Paleis Filmhuis Den Haag Girls in Woods Haags Historisch Museum Haags Verhaal Het Nationale Theater Holland Dance Korzo Laaktheater
Museon | Omniversum Musica Antica Musicon Muzee Nederlands Dans Theater Orisun Studio Podium21 Popdistrict Popradar Residentie Orkest Stroom Den Haag The Grey Space in the Middle Theater Branoul Theater Dakota Theater de Vaillant Writers Unlimited
Benchmark
Amsterdams Fonds voor de Kunst Fonds Podiumkunsten Gemeente Rotterdam
Gemeente Utrecht Ministerie van OCW Mondriaan Fonds
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
50
Bijlage II. Waarderingselementen Waarderingselementen
Uitwerking wijze van waarderen
Totstandkoming regelingen Cultuurvisie en Beleidskader • Concreet • Richtinggevend • Consistent • Onafhankelijk
• Concreet: de Cultuurvisie/het Beleidskader bevat: wie, wat/hoe en waarom. • Concreet: er is niet een veelheid aan effecten opgenomen in de visie/het Beleidskader of effecten zijn niet meerdere keren in verschillende bewoordingen in het doel beschreven. • Richtinggevend: Begrippen die zijn gebruikt, behoeven geen nadere toelichting of zijn toegelicht. • Dekkend: de Cultuurvisie/het Beleidskader omvat het geheel van het culturele veld (disciplines, soorten instellingen, etc.). • Consistent: op plekken waar de doelen en criteria worden genoemd, zijn deze steeds hetzelfde beschreven. • Onafhankelijk: de leden van de adviescommissie hebben geen zakelijke of persoonlijke banden met de te beoordelen instellingen.
Uitvoering regelingen Aanvraagproces • Eerlijk • Toegankelijk • Informatievoorziening: helder en compleet
• Eerlijk: voor alle type aanvragers gelden dezelfde ‘spelregels’. • Toegankelijk: de drempel om een aanvraag te doen is zo laag mogelijk dankzij daartoe genomen maatregelen. • Heldere informatievoorziening: alle openbaar toegankelijke informatie is op een website gepubliceerd. Bijvoorbeeld over het doel van de subsidie, de criteria, de beoordelaars en de belangrijkste mijlpalen en data. • Complete informatievoorziening: het beoordelingskader bevat geen criteria die onbekend zijn bij aanvragers. • Eenduidige informatie op het aanvraagformulier: toelichting bij open vragen. Bijvoorbeeld door uit te leggen uit welke onderdelen het antwoord van de aanvrager tenminste moet bestaan. • Eenduidige informatie op het aanvraagformulier: geen multi-interpretabele vragen. • Eenduidige informatie op het aanvraagformulier: het formulier is niet té concreet, zodat voldoende ruimte is voor eigen ambitie van de aanvrager en voor innovatie.
Beoordelingsproces • Zorgvuldig • Transparant • Consistent
• Zorgvuldig: de adviescommissie heeft (als geheel) voldoende kennis over het Haagse culturele veld en verschillende disciplines. • Transparant: in de voor aanvragers openbare informatie is beschreven hoe de beoordelingsprocedure eruitziet; de besluitvorming is inzichtelijk en herleidbaar; het advies van de adviescommissie wordt aan alle aanvragers op hetzelfde moment bekend gemaakt. • Consistent: instellingen krijgen de mogelijkheid te reageren op feitelijke onjuistheden in het conceptadvies; indien nodig wordt gebruik gemaakt van een second opinion of contraexpertise op de beoordelingen.
Beoordelingscriteria • Relevant • Meetbaar • Toerekenbaar
• Relevant: de beoordelingscriteria sluiten aan bij de Cultuurvisie en het Beleidskader. • Meetbaar: de beoordelingscriteria zijn specifiek, meetbaar een realistisch; aan de beoordelingscriteria is een beoordelingsschaal gekoppeld inclusief een duidelijke beschrijving per te behalen scorepunt. • Toerekenbaar: de score op de criteria zijn toe te rekenen aan de prestaties van de aanvrager; de score op de criteria draagt bij aan de doelstellingen.
Besluitvormende fase Besluitvorming college van B&W en gemeenteraad • Herleidbaar • Rolvast
• Herleidbaar: de wijzigingen van het college van B&W en de gemeenteraad ten opzichte van de advisering passen bij het Beleidskader en de subsidieregelingen; de motivering van de wijzigingen van het college van B&W en de gemeenteraad ten opzichte van de advisering is transparant. • Rolvast: het college van B&W en de gemeenteraad hebben zich gehouden aan de rol- en taakverdeling zoals van tevoren beschreven.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
51
Bijlage III. Overzicht beoordelingscriteria Beoordelingscriteria Categorie B en C
Deelcriteria (5 punten per deelcriterium)
1. Artistiek-inhoudelijk beleid (maximaal 25 punten) * *Voor instellingen in Categorie B met als hoofdtaak cultuureducatie of talentontwikkeling werden de deelcriteria voor het beoordelingscriterium artistiek-inhoudelijk beleid anders ingevuld.
2. Zakelijk beleid (maximaal 25 punten)
3. Diversiteit en inclusie (maximaal 20 punten)
a. b. c. d. e.
Samenhang binnen het artistieke profiel Vakdeskundigheid Zeggingskracht Oorspronkelijkheid Vernieuwing of experiment
a. b. c. d. e. a. b. c. d.
Gezonde bedrijfsvoering Goed werkgeverschap Relatie publiek Positionering en samenwerking Belang voor Den Haag Reflectie Ambitieniveau Toegankelijkheid Inclusief klimaat
Tabel 10: Beoordelingscriteria Categorie B en C. Aanvullende beoordelingscriteria Categorie C 1. Cultuureducatie (maximaal 10 punten)
2. Talentontwikkeling en makersklimaat (maximaal 10 punten)
Deelcriteria (5 punten per deelcriterium) De mate waarin de aanvrager een duidelijke visie op cultuureducatie formuleert en hierbij aantoont op welke praktische of theoretische onderbouwing de voorgestelde aanpak van de educatieprogramma’s is gebaseerd en hoe de kwaliteit van de educatieprogramma’s wordt geborgd en geëvalueerd. De mate waarin de aanvrager een inclusief, betekenisvol en toegankelijk cultuureducatieaanbod ontwikkelt en ervoor zorgt dat de belevingswereld van het kind en de jongere hierin wordt meegenomen. De mate waarin de aanvrager inzichtelijk maken op welke wijze zij makers begeleidt en vanuit welke visie op talentontwikkeling zij makers coacht. De mate waarin er aandacht is voor makers die zich op andere wijze dan via de traditionele kunstvakopleidingen ontwikkeld hebben en voor het stimuleren van makers om over grenzen heen te kijken.
Tabel 11: Aanvullende beoordelingscriteria Categorie C. Beoordelingscriteria Categorie A
Deelcriteria
1. Artistiek-inhoudelijk beleid (maximaal 15 punten) 2. Zakelijk beleid (maximaal 15 punten)
3. Diversiteit en inclusie (maximaal 10 punten)
a. b. c. a. b. c. a. b.
Vakdeskundigheid Oorspronkelijkheid Vernieuwing of experiment Gezonde bedrijfsvoering Goed werkgeverschap Belang voor Den Haag Ambitieniveau Toegankelijkheid
Tabel 12: Beoordelingscriteria Categorie A.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
52
Bijlage IV. Enquêteresultaten Deze bijlage bevat de reacties van aanvragers op de enquêtevragen. In totaal is de enquête 61 keer ingevuld (n=61). Niet elke respondent kreeg elke vraag te zien. Daarom is bij elk figuur aangegeven hoeveel respondenten deze beantwoord hebben. We rapporteren in deze bijlage enkel de gesloten vragen: de antwoorden op de open vragen zijn mogelijk te herleiden naar individuele respondenten. Algemeen (alle categorieën)
Voor welke subsidieregeling heeft uw organisatie een aanvraag gedaan? (n=61) 35; 57%
10; 16%
7; 11%
Categorie A
Categorie B
Categorie A én B
Omvang organisatie (n=61)
8; 13%
8; 13%
Categorie C
3; 5% Begrotingssubsidie
Subsidieaanvraag voor MJB 2021 – 2024 (n=61)
Groot (> 25 FTE) Klein (< 10 FTE)
45; 74%
6; 10%
Middelgroot (11 – 25 FTE)
5; 8% 15; 25%
Ja, deze was afgewezen Ja, deze was toegekend
41; 67%
Nee
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
53
Onder welke discipline(s) valt uw organisatie? (meerdere antwoorden mogelijk, n=61) Beeldende kunst
10; 16%
Cultuureducatie
19; 31%
Cultuurparticipatie
15; 25%
Dans
14; 23%
Film
5; 8%
Letteren Musea en collectiebeheer
8; 13% 2; 3%
Muziek (klassiek, oud en nieuw)
21; 34%
Muziek (pop, jazz, urban en elektronisch)
13; 21%
Theater
19; 31%
Interdisciplinair
11; 18%
Hoe heeft uw organisatie gehoord van de meerjarige subsidieregeling van de gemeente Den Haag? (n=61) Ik heb eerder een aanvraag ingediend voor het MJB
37; 61%
Via de gemeentelijke website
8; 13%
Via een collega-organisatie
8; 13%
Via een nieuwsbrief van de gemeente
4; 7%
Anders
4; 7%
Heeft uw organisatie wel eens een aanvraag gedaan voor een andere meerjarige subsidieregeling? (meerdere antwoorden mogelijk, n=61) Ja, bij een Rijkscultuurfonds Ja, bij een andere gemeente Andere Nee
26; 43% 2; 3% 9; 15% 25; 41%
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
54
Totstandkoming Beleidskader en subsidieregelingen (alle categorieën)
Heeft uw organisatie deelgenomen aan de participatiegroepen/ themasessies van de gemeente Den Haag rondom de totstandkoming van de Cultuurvisie Den Haag 2033? (n=61) Ja
56%
Nee
44%
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? (n=61) Mijn organisatie is voldoende meegenomen in de wijzigingen die zijn doorgevoerd in de systematiek van 5% het aanvraagproces en het subsidiestelsel
48%
Het proces heeft geleid tot een breed gedragen 2% beleidskader met een daarbij passend subsidiestelsel
49%
Het was voor mijn organisatie duidelijk wie welke rollen en verantwoordelijkheden had tijdens de totstandkoming van het beleidskader
8%
Mijn organisatie ziet een duidelijke link tussen de Cultuurvisie Den Haag 2033 en het beleidskader
8%
Mijn organisatie kan zich vinden in de beleidsdoelstellingen zoals opgenomen in het beleidskader
11%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
15%
15%
26%
57%
10% 13%
15%
49%
20%
Zeer oneens
7% 13%
3%
70%
Oneens
18%
20%
5%5% 8%
Weet ik niet
Wat is uw mening over de inrichting van het huidige subsidiestelsel? (n=61) 51% 36%
5% Zeer positief
5% Postief
Neutraal
Negatief
2%
2%
Zeer negatief
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
55
Aanvraagprocedure (Categorie A, B en C)
Respondenten per categorie (n=61)60 Gehonoreerd
Afgewezen
10
32
5 12 Categorie A
Categorie B
6
3
Categorie C
Begrotingssubsidie
46
Wat is uw algemene ervaring met het aanvraagproces? Categorie A (n=17) Categorie B (n=42)
12% 2%
47%
36%
Categorie C (n=6)
17%
Zeer positief
Positief
38% 33%
Neutraal
24%
Negatief
18% 2%
21% 33%
Zeer negatief
17%
Weet ik niet/ geen mening
Het totaal aantal reacties in deze figuur telt op tot 68. Dit komt doordat er in totaal zeven respondenten zijn die eerst bij categorie B een aanvraag hebben ingediend en na afwijzing in die categorie, bij categorie A een aanvraag hebben gedaan. Vijf van hen hebben vervolgens in categorie A subsidie gekregen, twee zijn ook in categorie A afgewezen. 46
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
56
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Categorie A (n=17) De gemeente Den Haag heeft genoeg handvaten geboden om de aanvraag in voldoende tijd af te ronden
29%
Het kennismakingsgesprek met de adviescommissie heeft mijn organisatie als prettig ervaren
35%
Het aanvraagproces was voor mijn organisatie goed te doorlopen De inrichtingseisen die aan de subsidieaanvraag werden gesteld waren redelijk
6%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
18%
12%
18%
6%
53%
12%
De informatie over de inrichtingseisen was duidelijk genoeg om een aanvraag te schrijven De subsidieregeling was toegankelijk voor alle (potentiële) aanvragers
59%
24%
35% 65%
29%
18% 53%
12%
Zeer oneens
12%
12%
Geen mening/weet ik niet
Categorie B (n=42) De gemeente Den Haag heeft voldoende handvaten geboden om de aanvraag in voldoende tijd af te ronden
Het aanvraagproces was voor mijn organisatie goed te doorlopen
De subsidieregeling was toegankelijk voor alle (potentiële) aanvragers
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
62% 38%
21% 29%
19%
7%
62%
2%
5% 2% 2% 10% 2%
2%
26% 2%
De inrichtingseisen die aan de subsidieaanvraag werden gesteld waren redelijk De informatie over de inrichtingseisen was duidelijk genoeg om een aanvraag te schrijven
2%
7%
Het Kennismakingsgesprek met de Adviescommissie heeft mijn organisatie als prettig ervaren
6%
12% 6%
65%
Oneens
6%
36%
40%
21%
2%
2% 52%
31%
10%
40%
31%
Oneens
Zeer oneens
12% 10% 10%
Geen mening/weet ik niet
Categorie C (n=6) De gemeente Den Haag heeft genoeg handvaten geboden om de aanvraag in voldoende tijd af te ronden Het kennismakingsgesprek met de adviescommissie heeft mijn organisatie als prettig ervaren Het aanvraagproces was voor mijn organisatie goed te doorlopen De inrichtingseisen die aan de subsidieaanvraag werden gesteld waren redelijk De informatie over de inrichtingseisen was duidelijk genoeg om een aanvraag te schrijven De subsidieregeling was toegankelijk voor alle (potentiële) aanvragers Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
67% 33%
17% 17%
17%
33%
83%
17%
67% 17%
Oneens
17% 67%
67% Zeer oneens
17%
17% 17%
17%
17%
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
57
Het aanvraagproces voor Categorie A was makkelijker te doorlopen dan het aanvraagproces voor Categorie B (n=7) Zeer eens
0%
Eens
71%
Niet eens/niet oneens
14%
Oneens
14%
Zeer oneens
0%
Geen mening/weet ik niet
0%
Beoordelingsprocedure (Categorie A, B en C)
Wat is uw algemene ervaring met het beoordelingsproces? Categorie A (n=17) Categorie B (n=42)
12%
65%
5%
50%
Categorie C (n=6) Zeer positief
6% 19%
Neutraal
17%
Negatief
Zeer negatief
2% 2%
21%
67% Positief
18%
17%
Weet ik niet/ geen mening
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Categorie A (n=17) Het was voor mijn organisatie duidelijk hoe het beoordelingsproces eruit zou zien
12%
76%
12%
De Adviescommissie bestond uit leden met de juiste expertise om aanvragen te beoordelen
29%
De rol en verantwoordelijkheden van de Adviescommissie waren duidelijk
29%
53%
12% 6%
Mijn organisatie kan zich vinden in het advies over de aanvraag van mijn organisatie zoals opgesteld door de Adviescommissie
29%
53%
12% 6%
Bij vragen over het adviesproces was duidelijk waar mijn organisatie terechtkon
29%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
Oneens
18%
18%
12%
12%
12%
65%
Zeer oneens
6%
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
58
Categorie B (n=42) 2%
Het was voor mijn organisatie duidelijk hoe het beoordelingsproces eruit zou zien
12%
De Adviescommissie bestond uit leden met de juiste expertise om aanvragen te beoordelen
17%
De rol en verantwoordelijkheden van de Adviescommissie waren duidelijk
17%
60%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
12% 2% 2%
33%
21%
24% 2% 2%
60%
Mijn organisatie kan zich vinden in het advies over de 10% aanvraag van mijn organisatie zoals opgesteld door de… Bij vragen over het adviesproces was duidelijk waar mijn organisatie terechtkon
14%
45%
19%
19%
Oneens
19% 10%
2% 2% 5% 17%
55%
Zeer oneens
17%
Geen mening/weet ik niet
Categorie C (n=6) Het was voor mijn organisatie duidelijk hoe het beoordelingsproces eruit zou zien
33%
De Adviescommissie bestond uit leden met de juiste expertise om aanvragen te beoordelen
17%
De rol en verantwoordelijkheden van de Adviescommissie waren duidelijk
17%
33%
17%
Mijn organisatie kan zich vinden in het advies over de aanvraag van mijn organisatie zoals opgesteld door de Adviescommissie
33%
Bij vragen over het adviesproces was duidelijk waar mijn organisatie terechtkon
33%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
Oneens
33%
33%
17%
17%
Zeer oneens
33%
50%
50%
33%
17%
17%
17%
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
59
Beoordelingscriteria (Categorie A, B en C)
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Categorie A (n=17) De criteria (inclusief deelcriteria) waar de aanvraag aan moesten voldoen waren redelijk
6%
71%
De criteria (inclusief deelcriteria) waarop de 6% subsidieaanvraag werd beoordeeld waren helder De criteria (inclusief deelcriteria) waarop de subsidieaanvraag werd beoordeeld waren passend voor mijn organisatie Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
18%
82%
6%
6% 6%
59%
Oneens
Zeer oneens
6%
18%
12% 6%
Geen mening/weet ik niet
Categorie B (n=42) De criteria (inclusief deelcriteria) waar de aanvraag aan moesten voldoen waren redelijk
2% 40%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
14% 5% 2%
De criteria (inclusief deelcriteria) waarop de 5% subsidieaanvraag werd beoordeeld waren helder De criteria (inclusief deelcriteria) waarop de subsidieaanvraag werd beoordeeld waren passend voor mijn organisatie
38%
57%
19%
17%
2% 52%
Oneens
7%
Zeer oneens
31%
7%
Geen mening/weet ik niet
Categorie C (n=6) De criteria (inclusief deelcriteria) waar de aanvraag aan moesten voldoen waren redelijk
50%
17%
De criteria (inclusief deelcriteria) waarop de subsidieaanvraag werd beoordeeld waren helder
83%
De criteria (inclusief deelcriteria) waarop de subsidieaanvraag werd beoordeeld waren passend voor mijn organisatie
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
17%
67%
Oneens
Zeer oneens
17%
17%
17%
17%
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
60
Aanvraagprocedure (Begrotingssubsidies)
Begrotingssubsidies (n=3) Wat is uw algemene oordeel van het proces met betrekking tot het indienen van uw beleidsplan?
100%
Wat is uw algemene oordeel van het advies van de Adviescommissie MJB 2025-2028 op het beleidsplan ingediend door uw organisatie? Zeer positief
Positief
Neutraal
33%
Negatief
67%
Zeer negatief
Geen mening/weet ik niet
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? Begrotingssubsidies (n=3) De voorwaarden waar het beleidsplan aan moest voldoen was duidelijk.
33%
De informatie over de begrotingssubsidie was duidelijk genoeg om goed een beleidsplan te kunnen schrijven.
67% 67%
De voorwaarden die aan het beleidsplan werden gesteld waren redelijk.
33% 100%
Het was voor mijn organisatie duidelijk hoe het adviesproces eruit zou zien.
33%
67%
Het kennismakingsgesprek met de Adviescommissie MJB 2025-2028 heeft mijn organisatie als prettig ervaren.
33%
67%
De Adviescommissie MJB 2025 – 2028 bestond uit leden met de juiste expertise om aanvragen te beoordelen.
67%
33%
De rol en verantwoordelijkheid van de Adviescommissie MJB 2025-2028 waren duidelijk.
33%
Het advies van de Adviescommissie MJB 2025-2028 was goed onderbouwd.
33%
33%
33%
Mijn organisatie kan zich vinden in het advies zoals opgesteld door de Adviescommissie MJB 2025-2028.
33%
33%
33%
Bij vragen over het adviesproces was duidelijk waar mijn organisatie terechtkon. Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
67%
100% Oneens
Zeer oneens
Geen mening/Weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
61
Totstandkoming definitieve MJB 2025-2028 en TJB 2025-2026 (alle categorieën)
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? (n=61) 8%
69%
2% 10% 13%
Het was duidelijk wie welke rollen en 8% verantwoordelijkheden had tijdens de totstandkoming…
67%
10%
Het besluitvormingsproces van het MJB 2025-2028 en het TJB 2025-2026 was voor mij duidelijk
2% 13%
Mijn organisatie is tevreden over de wijze waarop het College van B&W haar vergewisplicht heeft vervuld.
11%
46%
15%
10% 5% 13%
Mijn organisatie begrijpt de keuzes die het College maakte in het MJB/TJB.
10%
48%
15%
10% 5% 13%
Mijn organisatie begrijpt de keuzes die de gemeenteraad maakte door het indienen van verschillende moties.
13%
Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
Oneens
51%
Zeer oneens
15% 3% 18%
Geen mening/Weet ik niet
Algeheel proces (alle categorieën)
In hoeverre bent u het eens met de volgende stellingen? (n=61) 2%
Bij vragen over het proces was duidelijk bij wie mijn organisatie moest zijn.
21%
Ik heb het contact met de ambtenaren van de gemeente Den Haag gedurende het proces als prettig ervaren.
39%
Ik ben tevreden over de informatievoorziening door de gemeente gedurende het gehele proces. Het huidige proces zorgt voor draagvlak voor het proces en de besluitvormingssystematiek rondom de TJB 2025 – 2026 en het MJB 2025 – 2028. De planning van het MJB en het TJB afzonderlijk van elkaar is door mijn organisatie als positief ervaren. Het gelijk trekken van de indieningsdeadline van de subsidieaanvraag MJB 2025 - 2028 voor de gemeente Den Haag met het Rijk en de Rijkscultuurfondsen was positief voor mijn organisatie. Zeer eens
Eens
Niet eens/niet oneens
61%
13%
33%
21%
52%
3%
20%
5%3%
15%
8% 3%
5%
44%
28%
10% 5% 8%
11%
33%
39%
3% 12%
2%
21%
Oneens
20%
Zeer oneens
26%
3%
30%
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
62
Zijn sommige processtappen volgens uw organisatie overbodig en/of moeten processtappen worden toegevoegd? (n=61)
26%
Ja Nee
51% 23%
Geen mening/weet ik niet
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
63
Bijlage V. Benchmarkanalyse Gemeente Den Haag Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
De gemeente Den Haag hanteert een tenderprocedure. De gemeente Den Haag maakt onderscheid tussen drie categorieën: • TJB: Categorie A (tweejarige regeling 2025 - 2026). Deze categorie is bedoeld als een opstapregeling en een vangnet). • MJB: Categorie B (vierjarige regeling 2025 -2028 onderverdeeld in een open tender en een aantal specifieke functies) • MJB: Categorie C (vierjarige subsidieregeling 2025 – 2028 met zes aparte geborgde functies voor grote instellingen van stedelijk of nationaal belang). En begrotingssubsidies (subsidies op naam) voor systeeminstellingen, musea met een gemeentelijke collectie en Amare.
Het aanvraagproces is juridisch en gestructureerd.
De adviescommissie MJB bestond uit dertien kernleden en 21 disciplineleden. De adviescommissie is een jaar voorafgaand aan het proces ingesteld. Adviescommissieleden zijn geworven via een open werving, maar ook via gerichte benadering.
De gemeente Den Haag hanteerde drie hoofdcriteria, met elk verschillende deelcriteria. • Artistiek inhoudelijk beleid • Zakelijk beleid • Diversiteit en inclusie Voor Categorie C gelden twee aanvullende criteria: Cultuureducatie en Talentontwikkeling en makersklimaat. Aanvragen in Categorie A hoeven aan minder deelcriteria te voldoen.
De gemeente Den Haag voert jaarlijks gesprekken met de instellingen over de voortgang, op basis van de jaarrekeningen en de tussentijdse financiële overzichten.
Tenderprocedure met categorieën A (TJB, 2 jaar; vangnet/opstapregeling), B en C (MJB, 4 jaar) met deelplafonds per functie/categorie; en begrotingssubsidies.
De gemeente Den Haag heeft verschillende stappen gezet om de toegankelijkheid van de procedure te verhogen, zoals het toevoegen van de tweejarige regeling (TJB), het aanbieden van spreekuren, het inplannen van een afspraak met nieuwe aanvragers, en het toevoegen van een uitlegvideo op de website. Ook is het proces gedifferentieerd tussen de verschillende categorieën en functies. Gedurende de aanvraagprocedure heeft de adviescommissie kennismakingsgesprekken gevoerd. Adviescommissieleden hebben activiteiten van aanvragers bezocht.