RIS324351 Bijlage Eindrapport MJB TJB KWINK groep
Tekst van het document
De adviescommissie TJB bestond uit negen leden (een mix van MJBcommissieleden en commissieleden die projectsubsidies beoordelen). De adviescommissie TJB is later ingesteld en had een kortere voorbereidingstijd dan de adviescommissie MJB.
Aanvragen werden alleen beoordeeld bij het behalen van een minimumaantal punten op artistiek-inhoudelijk beleid en zakelijk beleid voor MJB, en artistiek-inhoudelijk beleid voor TJB.
Instellingen die begrotingssubsidie ontvangen dienen jaarlijks een begroting in, waarna een gesprek wordt gevoerd met elke instelling.
Na individuele beoordeling van de aanvragen in deelcommissies komt de kerncommissie samen om alle aanvragen te bespreken en te kijken of de adviezen in lijn zijn met elkaar. In deze fase vindt geen toetsing plaats op aanvullende criteria. Bij publicatie van het advies zijn de totaalscores van de aanvragen bekendgemaakt, niet de scores per criterium – die werden alleen gedeeld met de desbetreffende aanvrager. Aanvragers in het MJB hadden de mogelijkheid voor een check op feitelijke onjuistheden na publicatie van het advies, voor aanvragers in het TJB gold dit vóór publicatie van het advies.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
64
Gemeente Amsterdam (Amsterdams Fonds voor de Kunst - AFK) Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
Het subsidiestelsel in de gemeente Amsterdam is vergelijkbaar met het landelijke stelsel.
Het AFK hanteert relatief weinig inrichtingseisen vanwege het diverse culturele landschap in de gemeente.
Het AFK heeft negen disciplinegeoriënteerde adviescommissies ingesteld, die elk komen tot een eigen rangorde.
Het AFK hanteert vier beoordelingscriteria: • Artistiek belang; • Diversiteit en inclusie; • Uitvoerbaarheid; • Belang voor de stad
Het AFK voert monitoringsgesprekken met instellingen die subsidie van het AFK ontvangen.
De gemeente Amsterdam heeft een gemeentelijk fonds ingesteld (het AFK). De vierjarige tenderprocedure loopt via het AFK. Daarnaast vallen zeven instellingen en een aantal organisaties voor muziekeducatie onder de verantwoordelijkheid van de gemeente, die daarover wordt geadviseerd door de Amsterdamse Kunstraad. De gemeente Amsterdam heeft geen getrapte deelregelingen en maakt geen onderscheid in functies.
Het AFK heeft verschillende contactmomenten ingericht voor (potentiële) aanvragers voorafgaand aan de aanvraag: • Informatiesessies; • Speeddates voorafgaand aan de aanvraagprocedure; • Een extra gesprek voor nieuwe aanvragers met de adviescommissie; • Werkbezoeken door adviescommissieleden. Het AFK heeft door de verschillende regelingen en betrokkenheid bij het veld goed zicht op potentiële aanvragers.
Het AFK heeft een open en actieve werving van adviescommissieleden uitgevoerd. Sectordeskundigheid was leidend. Daarnaast hebben commissieleden kennis van bedrijfsvoering. De diverse samenstelling van de adviescommissies is een belangrijk aandachtspunt.
Bij gelijke punten hebben respectievelijk Artistiek belang en Belang voor de stad voorrang. Een onvoldoende op Uitvoerbaarheid leidt tot een afwijzing. Het niet voldoen aan de Governance-code is een weigeringsgrond en leidt tot een afwijzing. De discipline-georiënteerde commissies beoordelen alle aanvragen op eigen merites. Aan het eind vinden vervolgens integrale vergaderingen plaats waarin gekeken wordt naar onderlinge consistentie van de scores. Er vindt geen nadere integrale afweging plaats op basis van bijvoorbeeld aanvullende criteria. Aanvragers konden een check op feitelijke onjuistheden doen voorafgaand aan de publicatie van het advies.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
65
Gemeente Utrecht Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
De gemeente Utrecht hanteert een tenderprocedure zonder schotten in disciplines of bedragen.
Aanvragers die hun aanvraag ruim vóór de deadline indienen, kunnen al gecontroleerd worden op volledigheid van de stukken. Als er stukken ontbreken worden ze hier op gewezen, en kunnen ze deze nog tot de deadline indienen.
De Adviescommissie bestaat uit één kerncommissie en zes subcommissies. De subcommissies zijn geen strikte disciplinecommissies. De gemeente Utrecht heeft bewust gekozen voor een diverse samenstelling met ‘frisse blikken’, naast specifieke expertise.
De gemeente Utrecht heeft visitatie door een visitatiecommissie (bestaande uit adviescommissieleden) afgeschaft.
De gemeente Utrecht heeft verschillende contactmomenten ingericht voor (potentiële) aanvragers: • Speeddates • Bezoeken door de adviescommissie (voorafgaand aan de indieningsdeadline).
De adviescommissie bestond uit ongeveer dertig leden. Adviescommissieleden zijn geworven via een open werving in verschillende rondes. De adviescommissie is één jaar voorafgaand aan de procedure samengesteld.
De gemeente Utrecht hanteert vier beoordelingscriteria: • Artistiek-inhoudelijke kwaliteit; • Betekenis voor de stad; • Uitvoerbaarheid; • Bijdrage aan het cultureel ecosysteem. Het laatste criterium is de afgelopen periode nieuw toegevoegd.
De gemeente Utrecht heeft een tweejarige regeling. Vijf instellingen ontvangen subsidie op naam. Zij dienen wel een plan in dat wordt beoordeeld door de adviescommissie, maar de hoogte van het subsidiebedrag hangt niet af van hun plek in de rangorde. De overige instellingen doorlopen een open tenderprocedure.
De gemeente Utrecht heeft de afgelopen periode voor het eerst weigeringsgronden in de drie Culturele Codes opgenomen. De subcommissie beoordelen de aanvragen eerst afzonderlijk. Deze beoordeling telt voor 60%. Vervolgens maakt de kerncommissie een integrale afweging door punten uit te delen op basis van het criterium ‘bijdrage aan het culturele ecosysteem’. Deze beoordeling telt voor 40%. Dit criterium en de bijbehorende punten waren vooraf bekend bij de aanvragers. Aanvragers konden voorafgaand aan publicatie reageren op feitelijke onjuistheden. De gemeente Utrecht hanteert hiervoor een maximaal aantal woorden per criterium.
Nu voeren gemeentelijke accounthouders monitoringsgesprekken met de instellingen. Daarnaast heeft een externe adviescommissie afgelopen periode aan de hand van rondetafelgesprekken een ‘Verkenning’ uitgevoerd halverwege de Cultuurnotaperiode, met als doel een goede algehele indruk krijgen van hoe de sector er halverwege de periode voor staat.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
66
Gemeente Rotterdam Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
In het Rotterdamse Cultuurplan is onderscheid gemaakt tussen instellingen die onderdeel uitmaken van de Rotterdamse Culturele Basis (hiervoor is een vast bedrag per jaar gereserveerd) en een algemene tenderprocedure.
De gemeente heeft verschillende contactmomenten ingericht: • Kennismakingsgesprekken met de adviescommissie • Werkbezoeken door adviescommissieleden De kennismakingsgesprekken zijn afgelopen periode verschoven naar vóór indiening.
De adviescommissie bestond uit een integrale commissie en vijf deelcommissies. De vijf deelcommissies richtten zich elk op een specifiek domein: • Beeldende kunst, architectuur, design en media; • Muziek en dans; • Theater en letteren; • Educatie en talentontwikkeling; • Musea en erfgoed. De deelcommissies hadden een vaste kern van deelcommissieleden. Daarnaast waren er commissieleden met specifieke kennis van een bepaalde deeldiscipline, die werden toegevoegd wanneer dat aansloot bij het profiel van een aanvrager.
In de gemeente Rotterdam zijn aanvragen op drie onderdelen beoordeeld: • De artistiek-inhoudelijke kwaliteit van de aanvrager; • De waarde voor de stad, de bewoner en de (artistieke) discipline) op basis van de drie beleidsspeerpunten: inclusiviteit, innovatie en interconnectiviteit; • De kwaliteit van de bedrijfsvoering.
Gemeentelijke accounthouders voeren jaarlijks monitoringsgesprekken.
De deelcommissieleden zijn geworven via een open werving en netwerkselectie. De voorzitters van de vijf deelcommissies maakte ook onderdeel uit van de integrale commissie. Daarnaast zaten in de integrale commissie drie speciale commissieleden met expertise op maatschappelijke thema’s, namelijk: onderwijs, welzijn, jongerencultuur en wijkontwikkeling. De voorzitter van de integrale commissie leidde de vergaderingen en was verantwoordelijk voor een evenwichtige en integere besluitvorming.
De disciplinecommissies beoordelen eerst, waarna de integrale commissie de balans tussen disciplines en stedelijke spreiding integraal afweegt. Aanvragers hadden de mogelijkheid om (voorafgaand aan publicatie) een check te doen op feitelijke onjuistheden op het conceptadvies zonder de eindconclusies te kennen (wel/geen subsidie). Er gold een limiet voor het aantal woorden dat gebruikt mocht worden in de reactie.
De gemeente bespreekt jaarlijks prestaties, financiën en de drie codes met alle cultuurplaninstellingen. Voor enkele grote instellingen heeft het college benoemingsrecht voor leden Raad van Toezicht.
De commissieleden zijn ondersteund door een externe partij als secretariaat.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
67
Landelijke Culturele Basisinfrastructuur (BIS, ministerie van OCW) Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
De landelijke BIS bestaat uit een tenderprocedure, waarin onderscheid wordt gemaakt in 20 functies/categorieën met subcategorieën.
Aanvraag binnen een van de twintig wettelijk omschreven categorieën/functies;
Het ministerie van OCW benoemt de zes leden van de Raad voor Cultuur voor een periode van vier jaar. De raad werkt met tijdelijke commissies en drie vaste commissies. Aan de raad is tevens een kring van adviseurs verbonden. De raad is een netwerkorganisatie die wordt ondersteund door het bureau, dat fungeert als knooppunt in en regisseur van dit netwerk.
In de landelijke BIS worden aanvragen beoordeeld op vijf criteria: • Artistiek-inhoudelijke kwaliteit • Maatschappelijke betekenis • Toegankelijkheid • Bedrijfsmatige gezondheid • Geografische spreiding Aanvragen moeten eerst voldoende scoren op de eerste drie criteria. Hierbij wordt beoordeeld op basis van inhoudelijke argumenten (geen puntensysteem). De aanvragen die voldoende scoren worden vervolgens beoordeeld op bedrijfsmatige gezondheid en governance. Ten slotte wordt de aanvraag getoetst op spreiding. Wanneer het aantal positief beoordeelde aanvragen binnen een categorie groter is dan het beschikbare aantal plekken, wordt bij de uiteindelijke afweging tussen positief beoordeelde aanvragen – naast de algemene beoordelingscriteria – ook gekeken naar de pluriformiteit van genres en kunstvormen, en naar de mate waarin aanvragers bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe genres en kunstvormen.
De Raad voor Cultuur voert jaarlijks monitoringsgesprekken.
Aanvragen worden beoordeeld door de Raad voor Cultuur.
Het ministerie van OCW heeft geen contactmomenten ingericht gedurende de aanvraagprocedure.
Adviescommissies zijn per categorie samengesteld.
De Raad voor Cultuur beoordeelt de toepassing van de codes binnen de bandbreedte van de algemene beoordelingscriteria. De Raad voor Cultuur voert na beoordeling in de deelcommissies, een integrale afweging uit. Dit is een eindafweging die plaatsvindt binnen de kaders die gelden (er worden hierbij dus geen nieuwe of andere elementen meegenomen). Aanvragers krijgen de mogelijkheid om een check te doen op feitelijke onjuistheden voor publicatie.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
68
Mondriaan Fonds Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
Het Mondriaan Fonds heeft een meerjarige regeling bestaande uit drie categorieën: • Start (instap, tweejarig) • Basis (tweejarig) • Breed (vierjarig) Per categorie zijn vaste bedragen vastgesteld.
De categorie start is bedoeld als instapregeling voor instellingen die minder dan vijf jaar bestaan. De regeling heeft een doorstroomfunctie en is geen vangnet bij afwijzing in een andere categorie. Het Mondriaan Fonds sluit een dubbele aanvraag uit, maar geeft wel de optie van mogelijke ‘terugplaatsing’ door de commissie in een lagere toekenningscategorie. Het fonds heeft een online informatiebijeenkomst georganiseerd om uitleg te geven over de regeling. Hier konden instellingen vragen stellen aan betrokken medewerkers.
Het Mondriaan Fonds heeft één commissie bestaande uit vijf leden. De adviescommissie bestaat uit een diverse samenstelling. Het Mondriaan Fonds heeft veel vaste adviseurs en leden zijn vaak al eerder betrokken bij het beoordelen van aanvragen. De commissie wordt aangevuld met externe deskundigheid (bijvoorbeeld met betrekking tot de Culturele Codes en bedrijfsvoering). De adviescommissie heeft één technische voorzitter.
Het Mondriaan Fonds beoordeelt aanvragen op zeven criteria: • Artistieke visie • Artistiek-inhoudelijke kwaliteit van de activiteiten uit het recente verleden; • Artistiek-inhoudelijke kwaliteit van de activiteiten uit het plan; • Innovatieve kwaliteiten; • Publieksbereik; • Lokale en/of regionale inbedding; • Kwaliteit organisatie en professionaliteit bedrijfsvoering. Het criteria artistieke waarde weegt voor 42% van de totaalscore. Governance, zakelijk beleid en de Culturele Codes worden beoordeeld op basis van externe analyse.
Het Mondriaan Fonds gebruikt een eigen instrumentarium om de beoogde effecten van het beleid te meten, met onder meer gerichte vragenlijsten aan aanvragers en aparte commissies die de resultaten van gehonoreerde of afgewezen aanvragers onderzoeken. De uitkomsten van deze metingen worden jaarlijks per regeling in het jaarverslag opgenomen.
De subsidie wordt verdeeld via een systematiek die op hetzelfde neerkomt als een tenderprocedure: er is een deadline, een commissie van deskundigen beoordeelt de aanvragen volgens vooraf vastgestelde criteria, en plaatst ze in een rangorde, waarna het beschikbare budget kan worden verdeeld
Er vindt geen integrale afweging plaats. Aanvragers krijgen niet de mogelijkheid om te reageren op feitelijke onjuistheden.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
69
Fonds Podiumkunsten Inrichting
Aanvraagprocedure
Adviescommissie
Beoordelingsprocedure
Monitoring
Het Fonds Podiumkunsten heeft twee meerjarige regelingen: • Producties (bestaande uit drie categorieën) • Festivals (bestaande uit zes geografische categorieën). Het Fondspodiumkunsten hanteert standaardbedragen per categorie.
In beide regelingen is ruimte voor nieuwe aanvragers. Met name in de eerste categorie bij producties stromen organisaties in die nieuw zijn in de meerjarenregeling.
Het Fonds Podiumkunsten heeft 9 Adviescommissies benoemd. Drie adviescommissies voor de regeling Producties en vijf adviescommissies voor de regeling Festivals.
Aanvragen in de regeling Producties worden beoordeeld op vier criteria: • Artistieke kwaliteit; • Publieksfunctie; • Betekenis podiumkunsten-praktijk; • Geografische spreiding. Aanvragen in de regeling Festivals worden beoordeeld op drie criteria: • Artistieke positie; • Publieksfunctie; • Inbedding.
Instellingen die subsidie ontvangen worden gemonitord via rapportages op zowel kwantitatieve als kwalitatieve aspecten en op de naleving van de Culturele Codes.
De subsidie wordt verdeeld via een tenderprocedure: er is een deadline, een commissie van deskundigen beoordeelt de aanvragen volgens vooraf vastgestelde criteria, en plaatst ze in een rangorde, waarna het beschikbare budget kan worden verdeeld .
Het Fonds Podiumkunsten heeft geen contactmomenten ingericht zoals kennismakingsgesprekken of werkbezoeken. Bezoeken aan instellingen vinden plaats in de monitoringsfase, nadat de subsidie is toegekend.
Voor deze criteria moeten aanvragen een minimumscore behalen (producties: 6 punten en festivals: 4 punten). In beide regelingen is opgenomen hoe omgegaan wordt met gelijke scores. Het Fonds Podiumkunsten hanteert geen beoordelingscriterium rondom zakelijk beleid in het puntensysteem. Instellingen worden bij de instap getoetst op professionaliteit en governance. Aanvragers krijgen niet de mogelijkheid om te reageren op feitelijke onjuistheden.
Evaluatie Meerjarencultuursubsidies Den Haag 2025 - 2028
70
KWINK groep biedt inzicht, structuur en inspiratie voor een sterke publieke sector. Dat doen we door te onderzoeken en te adviseren. We zijn nieuwsgierig, betrokken en precies. We duiken met plezier in onderwerpen die we al kennen én in onderwerpen die nieuw voor ons zijn. We doen ons werk graag samen: met collega’s, met andere bureaus en met onze opdrachtgevers en de organisaties die betrokken zijn bij onderzoeks- en adviestrajecten. Kenmerkend voor onze aanpak is dat we scherp doorvragen en pas iets beweren als we het goed uitgezocht hebben.
KWINK groep | +31 (0)70 35 96 955 Nassaulaan 1 | 2514 JS Den Haag www.kwinkgroep.nl